P. 1
2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

|Views: 1,160|Likes:
Yayınlayan: climax1124

More info:

Published by: climax1124 on Mar 02, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/17/2013

pdf

text

original

MİM 4476 İMAR KURALLARI

YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ HAFTALIK PROGRAM
1. DERS 17 ŞUBAT 2010 24 ŞUBAT 2010

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DERSĠN ĠġLENĠġĠ, PROGRAMI, HAFTALIK ĠġLEYĠġ DÜZENĠ HAKKINDA BĠLGĠ VERĠLMESĠ MĠMARIN YASAL SORUMLULUKLARININ BELĠRLENMESĠ a) MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR b) MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri

2.

DERS

3.

DERS

03 MART 2010

MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser SözleĢmelerinin Hukuki Çerçevesi DEVLET YÖNETĠMĠ, DEVLET YÖNETĠM TEġKĠLAT ġEMASI, Merkezi ve Yerel Yönetim, “İdari Vesayet” Kavramının Açıklanması Belediye kavramı ve 5393 sayılı Belediye Kanunu BüyükĢehir kavramı ve 5216 sayılı BüyükĢehir Belediye Kanunu MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ġmar kavramı, Ġmar mevzuatı 3194 sayılı Ġmar kanununun amacı Ġmar kanununa bağlı yönetmelikler MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 1. Bölge planları 2. Çevre düzeni planları 3. Ġmar planları açıklamaları MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı düzeni ve yapılaĢmaya iliĢkin kavramlar MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 1 MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 2 ARA SINAV MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu ve kapsamının açıklanması

4.

DERS

10 MART 2010

5. DERS

17 MART 2010

6. DERS

24 MART 2010

7. DERS

31 MART 2010

8. DERS

07 NİSAN 2010

9. DERS

14 NİSAN 2010

10. DERS 11. DERS

21 NİSAN 2010 28 NİSAN 2010

1

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI
Kanun kapsamında üstlenilen yasal sorumlulukların açıklanması

12. DERS

05 MAYIS 2010

ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI ĠBB Yüksek Yapılar Yönetmeliği ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI Sığınak ve Otopark Yönetmelikleri TATİL

13. DERS

12 MAYIS 2010

14. DERS

19 MAYIS 2010

2

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Düzeni...

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Bir ülkenin imar düzeni onun gelişmişliği ile bağlantılıdır. Geri kalmış ya da gelişmemiş toplumlarda kentlerin ve diğer yerleşim yerlerinin düzensiz oluşumu bundandır. Batı'da ortaçağın ardından özellikle kentlerde gözlemlenen imar hareketleri, toplumsal gelişmenin göstergeleridir.

İmar sözcüğünün karşılığı, geniş anlamda (Arapça bir isim olan umran 'dan gelen) ''bayındırlaştırma'' ya da ''şenlendirme'' demektir. Ama bu sözcüğü kent arazisinin ve onun üzerindeki yapılaşmanın anlatılması için kullanıyorsak, bunu, birleşik ad olarak, imar düzeni şeklinde ifade etmeliyiz. Bu da bizi (bu düzeni yaratacak olan) planlama kavramına götürür. Bugün imar hukuku denilen hukuk dalının temeli ''imar planlaması'' na dayanmaktadır. İmar planlaması, kentlerin ve kent çevrelerinin toplumun yararları için belli koşullar ve kalıplara göre biçimlendirilmesini sağlayacak düzenleme çalışmasıdır.

Bizde, kamusal otoritenin bu tür çalışmalara girişmesinin tarihi çok eski değildir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 19. yüzyıla kadar, imar düzeni 'bireysel irade' ye bırakılmış bir tür serbestlik rejimi ile gerçekleşmiştir. Bunun esası da: Her isteyen, kendisine ait olan veya ait olduğunu düşündüğü yere, istediği yapıyı kurabilirdi. Ayrıca, taşınmazlar için öngörülmüş 'sınırlama' kuralı olmadığı için yola taşma gibi taşkınlıkları (fina) önleyecek bir düzen de yoktu. İmar düzeni ile ilgili olabilecek hukuki engeller, daha çok, örflerle belirlenmiş komşuluk hukuku kurallarından ibaretti. Bu örflere dayalı imar hukuku düzenlemelerinin en iyi örneklerini sınırlı sayıdaki yerlerde görebiliyoruz. (Kula, Safranbolu, Şirince vb ) Bunun da ne kadar etkili bir sınırlama getirdiğini Ziya Paşa 'nın sözlerinden anlayabiliriz:

'Diyarı garbı gezdim, beldeler kâşâneler gördüm, Dolaştım mülk-i İslamı bütün viraneler gördüm.''
Kaşane: büyük süslü yapı, köşk, saray (TDK) Virane. Yıkılmış veya harap olmuş yapı

3

bu meyanda kadastro konusuna ilişkin temel kurallar da konmuştur. Ziya Paşa'nın sözünü ettiği ''diyar-ı garb'' ın kâşânelerinin ''diyar-ı şark'' ı Osmanlı’yı 19. Enbiye Nizamnamesi: 1848 yılında çıkarılan Osmanlılar' ın ilk imar yasası. Ünlü Ebniye Nizamnamesi (1848). ancak 1940'larda temizlenebilmiştir. İmar mevzuatları Cumhuriyet dönemi. çağdaş bir yapıya kavuşmasının hedeflendiği dönemdir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İstanbul'un ara caddelerinde bile rastgele gerçekleşmiş bu tür yapılaşmanın inanılmaz örnekleri vardır: Devletin yönetildiği Topkapı Sarayı bahçesinin duvarlarına bitişik evler inşa edilmiştir. DOÇ. Batı örneklerinden esinlenerek. yollarda kademelendirmeye gidilerek yol genişliklerinin beş gruba ayrılması. 4 . Ebniye Kanunu (1882) gibi mevzuatla. imara açılacak arazilerin imara açılabilmesi için belediyeye bir okul ve bir karakol yerinin bedelsiz olarak terk edilmesi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yüzyılın ilk çeyreğinden sonra etkilediğini gözlemlemeye başlıyoruz: Tanzimat döneminin yenileşme hareketleri içinde imarla ilgili olarak 1839'dan itibaren art arda düzenleyici tasarruflar yapılıyor. Türkiye'nin kentlerinin. yolların genişliğinden. çıkmaz sokakların yapılmaması. (Bugünkü Soğukçeşme evleri). çıkmaların nitelikleri ve yangınlara karşı alınacak önlemlere ilişkin hükümler getirilmiştir. açacakları yolların çevrelerinin ve yangın yerlerinin haritalarının yaptırılması. mülkiyetle ilgili düzenlemeler yapılmış. kentsel dokuyu etkileyen yoğunluklara ya da bina yüksekliklerine kadar birçok konuda kurallar getirilmiştir. genişletilecek yollarda bulunan ve üzerinde binaların yer almadığı parsellerin yarısının bedelsiz olarak belediyeye verilmesi.DR. yapıların yükseklikleri. Bu yasayla idarelere (belediyelere). Ayrıca Arazi Kanunnamesi (1858) adını taşıyan yasa ve buna dayanılarak çıkarılmış çeşitli mevzuatla. Eminönü'nde Yeni Cami 'nin etrafında. caminin duvarına yapışık olarak inşa edilmiş bir dizi dükkân.

başlangıçta derme çatma kulübeler şeklindeki yapılaşmadan doğan bu olgu. güzelliğin. özellikle Cumhuriyet döneminin devrimci kazanımları ile kentlerimizin imar yönünden çağdaş bir görünüme kavuşması beklentisi ve hayali oluşmuştur. Yapı Yollar Kanunu (1933) ile 1930-1945 yılları arasında bu konuda çıkarılan diğer mevzuat (yasa. Ama ne yazık ki 1950'lerden itibaren bu beklentiyi ve hayali kısa zamanda yıkan. mevcut kentsel dokuyu kısa sürede onarılmaz şekilde imha etmiştir. kırsaldan kente göç ve bunun sonucu olan gecekonduculuk olgusu! Hiçbir kural tanımadan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kentlerin ''sağlığın. Gecekonduculuk olgusu Bu oluşum sürecinin izlenmesi bizi.yüklü bir imar hukuku külliyatı meydana gelmiştir. yönetmelik) imar düzenlemesinin ayrıntılı hukuki araçlarını oluşturmuştur. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu (1930). yok eden bir sosyal olgu ortaya çıkmıştır: Kısa adıyla. Ebniye Kanunu'nun kimi hükümlerini değiştiren 642 sayılı yasa (1925) bunların ilkidir. Tanzimat'tan bu yana harcanan emeklerin ve çabanın sonucu olarak ülkemizde gelişmiş ve olgunlaşmış bir imar düzeninin kurulmuş olacağı düşüncesine götürür. Türkiye'de. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atatürk. Tabiatıyla 1945'ten sonra da imar düzeni konusu hiç gündemden düşmemiş.DR. Belediye Kanunu (1930). 5 . modern kültürün örnekleri'' olması dileğini dile getirmiştir. Bu direktif uyarınca -özellikle yeni başkent Ankara'nın imarının gerçekleşmesi için yapılan yasal düzenlemeyi izleyen dönemde. temizliğin. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ve bunlara bağlı diğer alt düzenlemeler. DOÇ. bu dönemin başlangıcında.çeşitli imar mevzuatı meydana getirilmiştir. yavaş yavaş da olsa. çeşitli yasal düzenlemelerle -örneğin 6785 sayılı İmar Kanunu (1956). tüzük. 3194 sayılı İmar Kanunu (1985). kamunun veya özel kişilerin arazileri üzerinde.

Çıkarılan yasalarla (bunlar Gecekondu Yasası ile Af Yasaları 'dır). Bunun ardından da siyasal otorite yasal tepkisini yaptırım şeklinde ortaya koyabilecek güçte olmalıdır. İmar düzensizliği ve buna eklenen imar yolsuzlukları karşısında. 6 . güya gecekonduculuk sürecini önlemeye kararlı gözükürken. bu arada özellikle nüfusu 12 milyona varan İstanbul'un çevresindeki geniş alanların işgali ile oluşan fiili gecekondu mıntıkaları. Bunun gibi kamunun arazisini tahsis yoluyla kullanma hakkını ele geçirmiş para babasının ilk iş olarak oraya dikeceği binalara yer açmak için yüzlerce ulu ağacı kökünden kesmesi ve sonra da bu hukuk tanımazlık için ''İdare bize anlayış göstermiyor'' diye sızlanması vardır. gecekonducu kendisini hiçbir kurala bağlı saymaz. kimileri ilçe olarak kabul gören idari birimler haline gelmiştir. Sorunun çözümü. HASAN BEGEÇ Gecekonduculukta imara ilişkin hiçbir yasal kural yoktur. Tam tersine. yapılaşmanın yüzde altmış oranında ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak gerçekleştiğini söyleyebiliriz. Ruhsatsız yapılaşma Sadece İstanbul'da.. Bunun sonucu olarak. kentlerin içine de sirayet etmiş ve kentlerin imar düzeni altüst etmiştir. imar düzenine aykırı olarak inşa edilmiş tesisleri onca uyarıya karşın törenle açan sözde devlet adamı vardır. DOÇ. öte yandan ''olan olmuş'' mantığı ile bu yoldan meydana gelen yapılaşmayı meşrulaştırmıştır. kentlerin varoşlarında oluşan hukuksuzluk. bu tür hukuksuzluklar karşısındaki tepkisi olmalıdır. kısa sürede. Ne yazı ki ufukta böyle bir belirti yoktur. kent bilincine sahip insan topluluğunun. Büyük kentlerin. Devletin bu kaos karşısındaki tutumu oldukça ilginçtir: Devlet gecekondu furyasının başlangıcında sadece ''seyirci'' dir. O kadar ki eski düzendeki komşuluk hukukundan ya da örften doğan sınırlamalar bile gecekonducuyu bağlamaz.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bugün. sonrasında ise esas itibarıyla ''affedici'' dir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ne arazinin tasarrufu ne de yapının niteliği açısından. ne af yasaları ve ne de gecekonduları meşrulaştırma düzenlemeleri sorunun çözümüne çare olamazlar..

Kırsal kesimde yaşamış bir kişi kendisini tanıdık bildik çevresiyle köyünde ve tarlasının sınırları içinde daha özgür ve güvenli hissedir. yaşantımızı belirlediği gibi. Kırsal bir alanda yaşayan insanla. Doğumdan itibaren içinde bulunulan evler sokaklar. Hayatı anlamlandırmamız. şehirde yaşayan insan arasında farklı algılar ve alışkanlıklar ve yetenekler vardır. HASAN BEGEÇ İnsan ve Doğa İlişkisi Günümüz Koşulları ve Mimarlık Mimarlık&Hukuk İlişkisi Mimarlık Hizmetinin Özellikleri Mimarlık ve Mimarlık Hizmeti Niteliği Kamu Hizmeti Niteliği Serbest Meslek Niteliği Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Niteliği TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sağlığımızın. DOÇ. İçinde yaşadığımız mekanlar. güvenliksiz ortamlarda ve belirsiz koşullarda yaşamaya daha fazla alışkın olmak anlamına gelmektedir. şehirler ve ülkeler bizi biz yapan özellikleri bize kazandırmakta ve yaşantımızı anlamlı kılmakta. karakterimizi belirlemekte. Daha açık bir toplum olmaya çalışırken açık toplum ve modernleşme adına bazılarımız kendilerini kapılarından özel izinle veya kartlarla geçilen büyük sitelere hapsetti.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Küreselleşmeyle daha açık bir toplum haline gelmenin doğal sonucu olarak mahalleler. içinde yaşadığımız mekanlara bu kadar bağlıyken küreselleşme ve küresel mekanlarda yaşamak adına kendimizi. gerçekte kişiliğimizi inşa eden en önemli araçlardır. içinde yaşadığımız ve dolaştığımız mekanlar da sosyal ilişkilerimizle kimliğimizi. gökdelenlere ve apartmanlara sığdırılmış durumda.DR. Bu uğurda harcadığımız emek ve zaman hepimizi. kendimizle olan ilişkilerimizi ve zamanımızı dar alanlara hapsetmeye başladık. 7 . yarattığımız bu kapalı mekanlara bağımlı hale getirdi. Oysa büyük şehirlerde güvenlik sınırı sadece evlerimizin sınırlarına geriler belki de bu yüzden şehirlerde yaşamak.

yazgısını onu egemenliğine almak ve yenmek olan bir dış güç olarak hissetmektedir. Ilık sıcak vücutlarıyla taylar ve insanlar. Hatta doğayla savaştan bile söz etmektedir. Ve o kendisini bütün dünyanın kendisine ait olduğunu. Oysa bu savaşı kazanacak olursa kendisi de yenik düşen tarafta bulunacağını unutmaktadır”. yeşil çayırlar. Yüksek kayalıklar. Yaşanan kriz koşulları tüm sektörleri işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da işsizleştirmekte ya da mesleki bağımsızlıklardan koparak işçileştiriyor.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Hepsi bizim ailemizdir. DOÇ. yaşanılan ekonomik kriz ve bunun oluşturduğu bunalımlar. tanrı sanmaktadır toprak bizim anamız. Tatanka İyotake (Oturan Boğa) “Çağdaş insan kendini doğanın bir parçası olarak değil. huzurumuzu. 8 . birbirimizden türemişken birbirimizden korkar hale gelebiliyoruz? O toprağı çocuklarından çalar ve gene ilgilenmez. ******** Günümüz dünyasında ise. mutluluğumuzu ve güvenliğimizi sağlayan mekanları her zamankinden ve her şeyden daha önemli hale getirdi belki de… Küreselleşmeyle birlikte uluslar arası piyasalarda yaşanan şok değişiklikler üretim aktörlerinin de değişmesine yol açmakta. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yaşamın anlamı çok basit ve bir o kadar da değerliyken her şeyi neden bu kadar kolay ve hızlı bir şekilde karmaşıklaştırabiliyoruz? Neden ve nasıl içinde yaşadığımız dünyaya bu kadar çabuk yabancılaşabiliyoruz? Nasıl hepimiz bir ağaç gibi. Mimarlık ve mimarlar da yapı sektörünün en önemli aktörlerinden biri olarak bu süreçten etkilenen kesimlerin başında gelmekte. Açlığın dünyayı saracak beyaz adam Ve ardında çölden başka bir şey kalmayacak! Beyaz adam geçici bir iktidardadır.DR.

DOÇ. mimarlar da. Mimarlar da. 9 . Bu işsizleştirme ile birlikte hem yoksullaştırıyor hem de yoksunlaştırıyor. ücretli çalışmaya razı olmuş bir “isçi mimarlar ordusu” var karşımızda. işte bu bakış açısıyla değerlendirdiğimizde. içinde yaşadıkları bu karmaşayı ve bunaltıyı. geçinmek zorunda olduğu için. Mimarlar ve mimarlık meslek örgütleri artık mimarlığı nasıl daha nitelikli hale getiririz ve mimarlığı hangi koşullarda yapabiliriz düşüncesinden çok mimarlık mesleğini yapıp yapmayacaklarına odaklanıyorlar. seri üretim mekânı tasarlayan bir mimarlık hizmeti talebi ve bu talebi derhal yerine getirmeye hazır gerçek mesleki kimliğini kaybetmiş bir mimarlar ordusu var çevremizde. böylesi mimarlık hizmetlerini yapmaktansa vazgeçmeyi seçen mimarlarımız yanında. bir türlü uyum sağlamamış/sağlayamamış. Ayrıca. Belki de tam da bu nedenle. yaşamakta. kendine ve mesleğine yabancılaşmış mimarlar ve tüm bu karanlık tabloya rağmen. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Son dönemde mimarlığın bir kavşak noktasında olduğunu söyleyebiliriz. Günümüz çağdaş insanının yaşadığı. Mimarlık hizmetlerindeki sorunlar incelenirken. yaşamı anlamlandırma ve kendini ifade etme sorunlarının aynısını. mekanı bir tüketim malı haline getiren bu mimarlık çalışması talebine. mimarlık çalışma ilişkileri ve mimarlık mesleğinin güncel hukuki sorunları.DR. Günümüz mimarlığının ve mimarlarının durumunu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Diğer yandan. en başta mimarlığın toplum içindeki konumu kamu hizmeti niteliği ve hayatiyetinin tartışmaya açıldığı görülmektedir. çok önemli bir alan olarak karşımıza çıkmakta. Gerçekten de kullanıcı ile mimar arasındaki bağın kopukluğu. toplu konut üreticilerinin. kendi ilişkilerine ve kendi yarattıkları eserlere taşıyorlar. dev inşaat şirketlerinin kullanıcıların taleplerini biçimlendirdiği bir mimarlık ve mimarlık hizmetleri yığınıyla karşı karşıyayız. ******* Yaşanan kriz koşulları her sektörü işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da issizleştiriyor.

yapı sahibi ölürse. Bir tasarım eylemi olması gereken mimarlık mesleğinin ve hizmetinin. her zaman özgürce mesleklerini yaratamamakta. bir adama ev yapıp. yapı sahibinin oğlu ölürse mimarın oğlu öldürülecektir. Ücretlerdeki ve özlük haklarındaki yetersizlik. “Hatalı bir yapının çökmesi veya yanması halinde. Özel sektörde emek harcayan kişiler olarak mimarlar. sanılanın tam aksine.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. müşterinin isteklerine göre mimari projesini çizmek zorundadır. fiilen teknik ressama dönüşmüş büro elemanı olmak ve benzeri işler yapmak zorunda kalmaları Bir yandan bu sorunlar yaşanırken bir yandan da mimarlar arasında açık ve gizli işsizlik giderek artmakta. 5.Ö. 2. Çalışma koşullarının tanımlanmamış olması. iş sahibinin koşullarına boyun eğmek zorunda kalmaktadır.” M. özellikle genç yeni mimarların özel sektörde ücretli olarak giderek çoğaldığı dikkat çekiyor. Proje müellifi dediğimiz mimar. müşterinin kontrolü ve nüfuzu altında çalıştıklarından. yapıyı yapan mimar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların dayanışma ve örgütlenme sürecinin önem kazandığı günümüzde. 3. Kontrol elemanı. DOÇ. mimarlık dışı alanlara kayması.DR. rapor yazıcı. 4.” “Eğer bir mimar. belki de hiçbir meslekte olmadığı kadar hukuki düzenlemelere ve hukuki kurallara bağlıdır. ******* Mekân tasarım sanatı olarak mimarlık mesleği. 1810-1750 yıllarında yaşamış olan Babil Kralı Hammurabi’ nin yasaları 10 . Ücretli çalışan mimarların karşılaştıkları sorunlar ise: 1. Evin her bir SAR'i için iki sekel gümüşü onun ücreti olarak O'na verecektir. şantiye sorumlusu. Çalışanların iş güvenliğinin işverenin iki dudağı arasında olması. onu tamamlarsa.

mesleki bağlılıklarının çok daha ötesinde bağlı olmak zorunda oldukları bir başka gerçek bağımlılık da. Bern Sözleşmesinde uluslararası alanda koruma kapsamına alınmışlardır. Fikri eserleri koruma altına alan 1886 tarihli Bern Sözleşmesi’nin ilk olarak kabulünde. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun 17/6/1938 tarihli 3. Tarihsel gelişim süreci içinde mimarların örgütlü mücadelesiyle mimari eserler de fikri mülkiyet haklarına dahil edilmiştir. Ancak mimarların ısrarıyla İngiltere’de mimarlık eserlerinin korumasıyla eser niteliği taşımaları ve koruma altına alınmasıyla. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama. Fikri mülkiyet hakları açısından. düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. mimari eserlerin fikri hak olarak korunması için yaptıkları mücadeleyi devam etmişler ve süreç içinde. mimari ürün ve çalışmalar fikri eser olarak kabul edilmemişti. DOÇ. Mimarlar.DR. Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği 2. hukukta bu kadar içli dışlı oluşu. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu 27/1/1954 tarihli 11 . yapılan değişiklikler mimari eserler de. mimarlık meslek hukukundaki düzenlemelerle ilgili olarak. 13 Kasım 1908 tarihi itibariyle. hukuki bağımlılıklarıdır. Tarihsel Gelişim Sürecinde Mimarlık Hukuku Mimarlık mesleğinin kendine özgü karakteri olan mimari eser sorumluluğu açısından mimarlık hukukunu ele aldığımızda yapı üretim süreçleriyle ilgili mesleki çalışma hukuku ve mevzuatının çok geniş olduğu görülmektedir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. koruma altına alınmıştır. fikri hak olarak kabul edilerek. Bunlar 1. süreç içinde fikir ve sanat eserleri anlamında eser sayılmış. bir yandan imar mevzuatı ve yapı güvenliği hukukuyla birebir örtüşür çalışmak zorunda olmasından ve öte yandan da mimari eserlerin fikir ve sanat eserleri hukukunca sanat eseri olarak kabul edilip koruma altına alınmasındandır. Mimari eserler. elimizde üç adet önemli düzenleme bulunmaktadır. Mimarlık mesleğinin. hukuka olan bağlılıkları ya da daha doğru bir kabulle.

finans çevrelerince yaratılmış. Meslek Olarak Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri 1. üniversite mezunu olmayan taşeron ve ustaların sorumluluğuyla ilgili sorunlar devam etmektedir. Sorumluluklar yerine getirilmediğinde veya ihmalkarlık yapıldığında. Gerçi İmar mevzuatı eşgüdümden yoksun ve dağınık. biçimlendirilmesi. yapıların tasarlanması. Yapı denetimiyle ilgili de bir düzenlemeler yapılmışsa da. ne yazık ki imar mevzuatında büyük bir boşluk bulunmaktadır. Mimarlık ülke düzeyinden başlayarak. 5 yılı kapsaması hakkında bir düzenlemeyle yeniden düzenlenmesi gerekebilir. ne yapılacağı konusunda. Bu zamanaşımının. yetki ve sorumluluklar son derece muğlâk bir şekilde düzenlenmiştir. Mimarlık bir başka tanımla. uygulamadan itibaren 5 yılı kapsayan zamanaşımı düzenlemesi bulunmaktadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. fiziksel çevrenin biçimleniş ve oluşumuna ilişkin her türlü kararları içermektedir. Borçlar hukuku açısından. 1999 sonrasında üst düzey düzenlemelerin başında yapı denetimi ve yapı alanında çalışan meslek adamlarına yetkinlik kazandırılması ve zorunlu deprem sigortası kabul edilmiştir. tek bir donatıya kadar farklı ölçeklerde. yapı denetimiyle ilgili sorunlar tam anlamıyla çözülemediğinden sorunlu süreç devam etmektedir. hukuksal düzenin kendi içinde oluşturduğu müteahhitlerin. taşıyıcı sisteminin oluşturulması olarak da tanımlanabilir. bina sorumluluklarında. Mimarlık ve Mimarlık Hizmetleri Mimarlık deyince ilk önce mimari yapılar akla geliyor.DR. gereksinimlerin mekansal olarak tanımlanması. zararın doğmasından başlayarak. 12 . DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ülkemizde yaşanan büyük Marmara depreminden sonra mimarlık çalışma hukukunda bir takım yasal düzenlemeler yapılmıştır. Halen Borçlar Kanununda. uygulamalarda.

uygulayıcı ve denetimcinin. aynı madde içinde. kullanım ve yeniden kullanım süreçlerinden oluşan bütünsel bir sistemdir. gerçekte tam bir üretim sürecidir. uygulama. üreticinin çok sayıda karar verici. Md. mimari tasarım hizmetleri b. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık. restitüsyon. mimari mesleki kontrollük. f. hakemlik.5). imalat projesi çalışmaları. tasarım. uzmanlığı ve çalışma konularına göre. e. c. mimari danışmanlık hizmetleri (danışmanlık. plan. her türlü araştırma.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimarlık hizmetlerini a. g. eğitimi. Md 4). Mevzuatımıza göre. planlama kararlarından başlayarak. mimari uygulama ve yönetimi hizmetleri. müşavirlik. tasarım. bilirkişilik. şantiye şefliği i. eksperlik. proje. restorasyon hizmetleri. denetim. danışmanlık. Yapı üretim süreci olarak tanımlayabileceğimiz bu süreç. 13 . Bu tanımda adı geçen mimarlık hizmetleri de. d. kamu görevlisi ya da ücretli çalışanlara mimar denir (Yönet. çok parçalı yapısal bir bütünlük taşımaktadır. mimari proje hizmetleri. mimarlık hizmetlerini. süreç içinde yer almasını gerektirmesi ve bu bağlamda çok boyutluluk göstermesidir. Yapı üretim süreci. serbest çalışan. resim ve hesapların hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili her türlü denetim ve kontrollük hizmetleri olarak tanımlanır. DOÇ. uygulama kararı. bilirkişilik. uygulama yapmaya. Bu sürecin en önemli özelliği.DR. jüri üyeliği. rölöve. raportörlük) (Yönet. kabule ve imzaya mimarın yetkili olduğu. proje ve şantiye koordinasyonu ve planlaması h. etüt.

3. kamunun yararı olan ve toplumsal bir gereksinmeyi karşılayan faaliyetlerdir. sadece bir hukuk normu olarak değil. gerek eser yaratma bağımsızlıkları ve gerekse mesleki bağımsızlıkları en önde gelen temel ilkelerden biridir. Her sözleşen gibi onlarda sözleşmede öngörülen şekilde yükümlülüklerini yerine getirirler. aynı zamanda etik ve ideal bir yaratma gerekliliği olarak karşımıza çıkar. Hizmetin kamuya yönelmiş ve kamuya yararlı olması. Mimarın iş sahibi ile ilişkisindeki bağımsızlığı. mesleki faaliyetlerini eser ve iş sözleşmelerine dayanarak yürütürler. fikri hak olarak kabul edilen zihinsel ürünlerdir. Mimarların bağımsızlığı ilkesi. Mimarlığın Serbest Meslek Niteliği Serbest meslek faaliyeti olarak. 2. Mimarların bağımsızlığını 1. fikri haklar korumasından yararlanırlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mimarlar. HASAN BEGEÇ 2. Mimarlık hizmetinin gereği olan üretilen veya yaratılan eserler. Toplumsal bakımdan bağımsızlığı. Bu bağlamda mimari hizmetler ve mimari projeler. 4. özgürlüğü ve özerkliğidir. DOÇ. Mimarlık hizmeti bir kamu hizmetidir. Kamu hizmeti nitelemesi 1. Mimarlığın Kamu Hizmeti Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu hizmeti. 2. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre. Mimarların. 14 . mimari projeler. Kamu kuruluşlarınca veya ilgili kamu kuruluşunun sıkı denetimi altında özel kişilerce yürütülmesidir. Mimarların Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Mimarlık mesleğinin en önemli özelliği eser yaratma özelliği.DR.

Ekonomik bağımsızlığı olarak saymak mümkündür. hol. Bu bağlamda.DR. Çizimler b. yaratılan bir eser olarak kabul ettiği için koruma altına alıyor. maddesinin 3. girişi. DOÇ. Bu nedenle birbirine benzeyen her yapı projesine kolaylıkla tecavüz iddiası ileri sürülemez. Bütün bireylerin ortak gereksinimleri dikkate alınarak hazırlandıkları için yapı projelerinde oluşturulmuş olan yapı kültürüne bağlı olarak özel bir konutun. 5. Mimari eserin bağımsız bir fikri çalışmanın varlığıyla yaratıldığı tespit edildiği kabul edildiğinde. Mimari yapılar olmak üzere ikiye ayrılıyor. özgün yapının az olduğunun kabulü gerekmektedir. mimari eser. Yasa koyucu mimari çizgi açısından. Çünkü fonksiyonel olarak birbirlerine benzer ve bazen çok az yaratıcısının özelliklerini taşıyabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. pencereler ve benzeri düzenlemeleri birbirine benzer. Statüsel bağımsızlığı ve 4. odalar. 15 . salon. Ancak ne olursa olsun mimarın harcadığı bir düşünce emeği ve bu düşünce emeğinin korunması söz konusudur. Teknik benzerlikler kaçınılmazdır. mimari projeleri. estetik değeri olmayan çizimler olarak tanımlanmaktadır. TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Mimarlık ve mimarlıkla ilgili hizmetler. mimari eserler. yemek odası. artık teknik korumadan çıkarak başlı başına güzel sanat eseri olarak korunmaya başlar. fıkrasında. Bir mimarın her yaptığının özgünlüğü tartışılabilir. a. Mimari eserlerde yaratıcısının şahsiyet özelliğinin gösterilmesi çok zordur. kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları olan TMMOB Mimarlar Odası’nın denetim ve gözetimi altında yürütülmektedir. Çizim olarak kabul edilen mimari eserler. Güzel sanat eseri niteliği taşıyan mimari yapılar ise mimari eser olarak tanımlanmaktadır. HASAN BEGEÇ 3. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 2. Değerlendirmeler esnasında mimari eserlerde.

serbest meslek mensubu mimarın kamu kuruluşu olan mimarlar odasına zorunlu üyeliği. denetlenebilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mimarın kayıt ve sicillerinin tutulmasına. kamu kurumu niteliği itibariyle. Md 4). özgürlük alanını sınırlayarak. Mimarların bu amaçla Mimarlar Odası tarafından yürürlükteki standart ve normlara göre incelenerek. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlar odası da. özel bir hukuksal konuma sahiptir ve aynı zamanda kamu hizmeti niteliği taşıyan bu özel durum. Mimarlık mesleği ve meslek hukuku ilişkisi incelendiğinde mimarların bağımsızlığının açıkça meslek hukuku tarafından sınırlandırıldığı görülmektedir. Mimarın meslek hukukuna tabi olması. idare içinde yer alırlar ve bu nedenle devletin idari gözetim ve denetimine tabidirler. mimarlar odasının disiplin kurulu yönetmeliğine tabi olmak gibi sonuçlar yaratır. serbest mimarlık faaliyetinin. 16 . Mesleki denetim adı verilmiştir (Yönet. kamu yararını gözetmek.DR. meslek etiğini ve eser sahibi mimarın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan gelen haklarını korumak amaçlarıyla. Mimarlık hizmetleri. haksız rekabeti engellemek. DOÇ. Zira mimarlık. odaya bağımlı hale getirir.

"kamu çalışanı mimar" olarak tanımlanırken (Yönet. HASAN BEGEÇ Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari ilişki ve iş türlerine baktığımızda da. kamu sektörü ve B. mimarların. 1. devlet memuru mimar ve sözleşmeli olarak çalışan mimar gibi çeşitli statü ve şekilde yapılan mimari iş ve mimari çalışma şekli bulunuyor. başkasının emrinde çalışan mimar. birçok mimari çalışma şekli karşımıza çıkıyor. çoğu zaman.4.DR. Md4). Ücretli Mimar Olarak Çalışma 1. Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma 2. Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 2. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar Mimarların çalışma yönetmeliği. özel sektörde çeşitli çalışmalar yapan. DOÇ. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 17 . Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma 2. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar 2. kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarları.3.2. Serbest meslek sahibi mimar. bağımsız ve bağımlı çalışan mimarlar görülüyor. A. statü olarak. Mimarlık hizmetleri ve mimarlık mesleğinin yürütülme biçimleri incelendiğinde. bir yandan memur kadrosuyla ve öte yandan da işçi kadrosunda çalıştırılabildiklerini görmekteyiz. sözleşmeli personel olarak çalıştırılmaktadırlar. Yerel kamu kurumlarında ise mimarlar.1.

Bu değişime bağlı olarak ticarileşen üniversitelerimizde çalışan akademik kadroların eğitmen kimliği kaybolmaktadır. 18 . Akademik alanda çalışan mimar akademisyenlerinde büyük sıkıntıları ve sorunları bulunmaktadır. Bu durumda mimarın.DR. mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın üniversitelerin ve diğer kamu ve kuruluşlarının asli işlerine yönelik mimarlık hizmeti verebilirlerse de. kamu kurumundaki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğunu beyan etmiş olması. kamu yönetim anlayışının değişimine paralel olarak. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu kurumlarında çalışan mimarlar ve bu çalışma şekilleriyle ilgili birçok sorun ve karmaşa yaşanmaktadır. Mimar akademisyenlerde bilimsel üretim yerine serbest piyasaya yönelmektedirler. DOÇ. Ülkemizde. kamuda mimar istihdamı. Öte yandan akademik mimarlık alanında da. ciddi bir istihdam ihtiyacı bulunmaktadır. disiplin cezası olmaması. KİT’lerin özelleştirilmesi yoluyla özel sektör istihdamına dönüştürülmekte. 11). bu koşullarda akademik hizmetlerde çalışanların mesleki kimlik ve nitelik kaybı da hızla artmaktadır. mimarlık eğitimi veren üniversitelerin kadrolu öğretim elemanları. kadrolarını kaybetmekte ve kadroları niteliksizleşmektedir. ilgili kamu kurulusu adına mimarlık hizmeti vermek üzere yetkilendirilme. ya da işlevsizleştirilmeye çalışılmaktadır. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarlar. eğitim. Bu süreçte mesleklerin nitelikleri değişmekte. mimarın.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimarın üniversite döner sermaye yetkilendirmesi ile serbest mimarlık hizmeti verebilmesi bağlamında ise. bu kuruluşların kendilerine ait yapı işleri için serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın mimarlık hizmetleri verebilirler. Kamu üniversitelerimiz de bu süreçten etkilenmekte. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olmasının yanında. merkezi ve yerel yönetime bağlı olarak. Kamu kavramının anlam değiştirdiği.12). öğretim ve bilimsel araştırmaya katkıda bulunmayı ön planda tutmak koşuluyla uzmanlık konularında bağlı bulundukları üniversitelerin döner sermaye işletmelerinin yetkilendirmesi. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış ve üyelik aidatını ödemiş olması gerekir (Yönet Md. fenni mesuliyet üstlenemezler (Yönet md. yaşanan plansız okullaşma sürecinin bir sonucu olarak eğitim sistemimizin özelleştirilmesi amacıyla yetersiz okullaşmanın önü açılmaktadır.

serbest meslek sahibi mimar olarak çalışabilirler. bir yandan kamu hizmeti olarak kabul edilirken. eser sözleşmesine dayanarak gerçekleştirilir. serbest meslek sahibi olarak mimarlık hizmeti verirken yaşayabilirler. Serbest mimarlık hizmet ve faaliyetleri. Serbest mimarlık hizmetleri tescil belgesi sahibi mimarın ya da bu Yönetmelikte tanımlanan istisna koşulları taşıyan mimarın yapmaya yetkili olduğu mimarlık hizmetleri. yürürlükteki kanunlar ve yönetmelik hükümlerinin verdiği yetki ile mimarlık hizmet alanlarından birini ya da bir kaçını kendi hesabına ya da ortak olarak yapan ve durumunu Mimarlar Odasına onaylatmış. öte yandan serbest mimarlık hizmetleri birer ticari işletme niteliği taşırlar. Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma Mimarlar en fazla özgürlüğü ve mesleki tatmin duygusunu. HASAN BEGEÇ 2. "serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi" adı verilmiştir (Yönet. "serbest mimarlık hizmetleri" olarak tanımlanır (Yönet. Mimarlar Odası tarafından verilen ve her yıl yenilenen.1. "serbest mimar" olarak tanımlar(Yönet. serbest mimarın serbest mimarlık hizmeti yapmaya yetkili olduğunu belirleyen belgeye. 19 . 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun. Md4). Md4). Ayni şekilde. Bu bağlamda mimarlar. Serbest mimarlık hizmetleri. serbest mimarlar listesine kayıtlı mimar. Md4). DOÇ. 2. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bir başka gerçek kişi ya da hukuk tüzel kişisi yanında bağımlılık ilişkisiyle de çalışabilirler ya da mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetlerini yürütürler.DR. Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Özel sektörde çalışan mimarlar birkaç statü halinde mesleklerini yürütürler.

"tescil" adi verilmiştir (Yönet. Mesleki kontrollük ve fenni mesuliyet görevlerini üstlenen mimarın talebi halinde.DR. Bu belgeler 7 gün içinde şube etkinlik alanlarındaki birimlerce ilgili şubeye iletilir. Md4). Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi her yıl Ocak ayı sonuna kadar serbest mimarın yazılı başvurusu ile o yılsonuna dek geçerli olmak üzere yenilenir. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü serbest mimara ilgili birimlerce elden verilir. İş yerinin bulunduğu ilin ya da ilçenin bağlı olduğu birimine yazılı olarak başvurur. Şube yönetim kurulu tarafından düzenlenen ve onaylanan serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü. Md. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın. Md4) Tescil yenileme ise. Tescil yenileme harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. Mimarlar Odası tarafından düzenlenen belgeye. serbest mimarlık hizmeti yapamazlar. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü olmayan mimarlar. "iş bitim belgesi" adi verilir. Belirlenmiş süresi içerisinde tescil yenilemesi yapılmamış. ise yenileme işlemi yapılırken ilk tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı alınır. serbest mimarın. başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde inceleyip sonuçlandırır. Tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescilde. Mimarlar Odasına tescilini ve tescil yenilemesini yapan serbest mimarlara serbest mimarlık hizmetleri yapmaya yetkili olduğunu belirten serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ile birlikte serbest mimarlık mührü verilir.Md4). . Mimarlar Odasına başvurarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi almasına. yapı kullanma izin başvurusundan önce. (Yönet. 20 . Mimara birden fazla serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve mührü verilmez. Tescil ve tescil yenileme harçları her yıl Mimarlar Odası yönetim kurulu tarafından Aralık ayı içinde belirlenir ve ilan edilir (Yönet. Şube yönetim kurulları başvuruyu.l4).MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu yönetmelik hükümlerini yerine getirdikten sonra serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesini her yıl onaylatması işlemidir (Yönet. ilgili birimlere gönderilir (Yönet. o yılsonuna dek geçerli olmak üzere verilir. Md.14).

çalışabileceğini söyleyelim. bu durumu belgelemek ve bir defaya mahsus olmak üzere. ortakların tamamı tarafından imzalanmış ortaklık sözleşmesini vermiş olması. Mimar kendisi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kaybın ve geçersizliğinin belgelenmesi koşulu ile yapılacak başvuru ve tescil harcının yatırılması durumunda serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü yeniden düzenlenir. hem de bir başka mimarin emrinde veya bir özel hukuk tüzel kişisinin yanında.DR. bu Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasında yazılı koşullara ilave olarak. iki veya daha fazla şahsın. Gerçekten. emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek için birleştirmeyi iltizam ettikleri bir sözleşmedir. Adi ortaklıklarda mimarların. mimarların kendi 21 . adi ortaklık sözleşmesine bağlı olarak ortak mimarlık bürosu şeklinde birlikte mimarlık hizmetinin verilmesidir. babası. Bu şekilde mimarlık hizmeti verilmesi durumunda tüm ortaklar şirketin tamamından kendi işleriymiş gibi sorumlu olurlar. Maddesi uyarınca şirket. mimarlar isterlerse kendi serbest bürolarında mimarlık hizmetleri yanında kısmi statüde veya çağrı üzerine çağırma gibi usullerle de. is sahibi konumunda olduğu durumlarda ve ticari amacı olmayan kendi kullanımları için yaptıracakları binalarda. kardeşleri ve çocukları gerçek kişi olarak. Borçlar Kanunu'nun adi şirket başlıklı 23. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma Özel sektördeki bir başka çalışma şekli. hem kendi mimarlık bürosunda. Bu çerçevede son olarak serbest meslek sahibi bir mimarın. 2. serbest mimarlık hizmetlerini. Ortak Mimari bürolarının tüzel kişiliği yoktur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesinin ya da serbest mimarlık mührünün kaybedilmesi durumunda.2. Mimarlar Odasınca tescilin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmeleri için. eşi. annesi. mimarlık hizmeti vermek üzere. DOÇ. babının başındaki 520/1. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve fatura aranmaksızın asgari ücret üzerinden mesleki denetim bedeli ödeyerek yapabilirler. ücretli mimar ya da isçi mimar olarak çalışabilirler. bir başka mimarin emrinde.

Sermaye şirketi ortağı mimarın.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sermaye şirketi ortağı olarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi alınabilmesi için mimarın şirketteki hisse oranı şirket sermayesinin ortaklara bölünmesiyle bulunacak paydan ve aynı zamanda diğer ortaklardaki en yüksek hisse oranından fazla olacaktır.DR. disiplin cezası nedeniyle mesleki faaliyetini yapmaya engel bir kısıtlılığının bulunmaması. tüzel kişiliği olan şirketlerde. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış olması. sermaye şirketinin ana sözleşmesinin yayınlandığı ticaret sicil gazetesi ya da noter onaylı suretini vermiş olması. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma Ortak mimarlık şirketi çerçevesinde sayılabilecek bir başka özel sektör mimarlık çalışması da. bu oran yüzde 10'dan az olamaz(Yönet. serbest mimarlık hizmetini yürütebileceği işyerinin olması. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olması. Aynı şekilde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI aralarında kuracakları ortaklıklarda müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. 2. Sermaye şirketi ortaklığı mimar ya da mimarların tescilleri için. sermaye şirketinin mali kaydının o yıl için noter onaylı sayfasının fotokopisini vermiş olması gerekir. mimarlar odasınca tescilinin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmesi için. sermaye şirketinde ücretli çalışan mimar ya da mimarlara mimarlar odasınca her yıl belirlenen asgari ücretten az ücret ödenmediğini belgelemesi.?). Md. serbest 22 . mimarin tasarım ve yapı sektörü ile ilgili Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği üyeleri ile kurdukları ortaklıklarda ihtisas ayrımı taahhütnamesini vermiş olması gerekir(Yönet. Md. mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetinin verilmesidir. DOÇ.9). sermaye şirketinin ücretli olarak çalıştıracağı mimarlarla imzalayacağı iş düzeni ve çalışma şartlarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. Bu şirketlerde şirket ana sözleşmesinde belirtilen iştigal konuları arasında "mimarlık hizmetleri” nin yer alması koşulu aranır. mimar sermaye şirketindeki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğu beyanı yanında mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. sermaye şirketi ile müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması.3.

şirketlerin yanında çalışabildikleri gibi bir başka mimar yanında da mimarlık hizmeti verebilirler. üçüncü şahısların işleri için serbest mimarlık hizmeti veremezler (Yönet.4. Mimarlık çalışma yönetmeliğinde.! O). Ancak.DR. özel hukuk tüzel kişilerinin. Yönetmeliğin 9'uncu maddesindeki koşullara sahip olmayan sermaye şirketlerinde hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar. kazanç amacı gütmeksizin.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.9). Ücretli çalışan mimarın serbest mimarlık hizmeti verebilmesinde. Md4). "ücretli çalışan mimar" olarak tanımlamaktadır (Yönet. mühür harcı ve üyelik aidatini ödemiş olması şarttır (Yönet. Ücretli Mimar Olarak Çalışma Ücretli mimarlar. yalnızca şirket tarafından kullanılacak kendilerine ait binaları için aşağıda yazılı hususları yerine getirmeleri koşulu ile. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın serbest mimarlık hizmeti verebilirler. Özel hukuk tüzel kişisi emrinde çalışan isçi mimarların iki kategori de ele alınması mümkündür. şirket ana sözleşmesinde belirlenmiş iştigal konularını yürütmek üzere. Md. a) resmi mercilerde imzalarıyla birlikte fikri mülkiyet haklarını koruyarak mimarlık hizmeti verenler ve b) sadece işveren mimari temsil edip mimarlık mesleğini teknisyen seviyesinde yapmak zorunda kalanlar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescil. fenni mesuliyet üstlenemez. 2. 23 . DOÇ. çalıştığı sermaye şirketine ait gayrimenkuller üzerinde. Md. isçi mimar olarak hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar.

sözleşmeyle iş görenin (mimar). Bunlar arasındaki ilişki vekalet sözleşmesidir. bir kişiyi. gerçek kişi olabileceği gibi. DOÇ.355'de eser sözleşmesinin bir eser meydana getirme unsurunu ifade etmek için bir şeyi imal etmeden söz edilmiştir. Müteahhit de. iş sahibi adına ortaya çıkarmayı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimari eser sözleşmesi iş görme borcu doğurtan ve sözleşmenin konusundan çok sözleşmenin objektif sonucu için yapılan bir sözleşmedir. İş sahibi bir eser meydana getirmeyi başkasına tevdi eden kişidir. Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Eser. "insan emeğinin mahsulü (ürünü) olup hukuki bir bütün olan ve iktisadi değer taşıyan maddi. inşaatın yapılmasına katılan işletmelerle ve başkaca kişilerle ilişkilerinde. sözleşme ile belirlenir. Eser sözleşmesinin tarafları yüklenici (mimar/müteahhit) ve iş sahibidir. İşlerin yönetimiyle görevli kişi. Nitekim Borçlar kanunu tasarısının yedinci bölümünde mimari eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi. Bu yüzden mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğini incelemek için öncelikle eser sözleşmesinin hukuki niteliğini özetlemek yerinde olacaktır. fikri mülkiyet haklarıyla donatılmış şeklidir. iş sahibinin temsilcisidir. İş sahibi. Burada önemli olan bir eserin meydana getirilmesidir. HASAN BEGEÇ Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser sözleşmesi. 1. Yasada "eser" ya da "şey" terimleriyle belirlenen bu öğe. eser sözleşmesinin.DR. manevi her şey"dir. 24 . eseri meydana getirip teslim etmeyi borçlanan her hangi bir kişidir. tüzelkişi de olabilir. yaratmayı yüklendiği sonuçtur. iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşme olarak tanımlanmıştır. BK. İnşaat işlerinde. Yüklenici (mimar ya da işgören de) eser meydana getirip teslim etmeyi borçlanan bir kişidir. bir mimarın yapıyı projelendirmesindeki gibi emek harcanarak yaratılan nesnel varlık olabilir. iş sahibi. Bu sonuç.Md. genellikle bir mühendisi ya da mimarı işlerin yönetimiyle görevlendirir. temsil yetkisinin kapsamı.

bir kolyenin altınla kaplanması. tarafların meydana getirilecek eser ve karşılığında ödenecek ücret konusunda anlaşmış olmaları gereklidir. Gerçekte mimari eser sözleşmesi karma bir sözleşmedir. elbisenin kuru temizlemeyle temizlenmesi. ille de yeni bir eser yaratma biçiminde olması zorunlu değildir. Mimari eserlerde olduğu gibi. Örneğin. bağımsız bir hukuki varlık olarak bir bütün oluşturması gerekir. bununla işgören mimar. is sahibinin vermeyi üstlendiği bir ücret karşılığında bir yapıt /proje ortaya koyma borcunu yüklenir (BK.DR. Bir yanında eser sözleşmesinin bütün karakteristik unsurlarını taşırken. karşılıklı ve rızai nitelikte. yaratılan sonucun. işgören mimar /yüklenici /müteahhit denilen kişiyle is sahibi denilen kişi arasında yapılan öyle bir sözleşmedir ki. konusunu insan emeğinin oluşturduğu sözleşmelerdendir. Mimarın: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre kazandığı başkasına devredilemeyen eser sahipliği hakkına dayanarak (Yönet. 2. 355). öte yanında iş sözleşmesinin. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. bir eser meydana getirme borcu altına giren "mimar ya da müteahhit" ile eser karşılığı ücret ödeme borcu altına giren "is Sahibi”dir. Eğer sonuç emek harcamayı gerektirse de bir bütün oluşturmuyorsa. yaptığı eser sözleşmesine. biçiminin değiştirilmesi örneğin otomobilin onarımı. DOÇ. evin badanalanması gibi konularda eser kavramı içinde yer alır. Bu anlaşmanın tarafları. Zaten var olan bir şeyin onarılması. "mimari eser sözleşmesi" adı verilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eser sözleşmesi. Eser sözleşmesinde mimar ya da müteahhidin eseri teslim borcu ile is sahibinin ücret ödeme borcu. Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Mimari eser sözleşmesi diğer eser sözleşmeleri gibi. eser sözleşmesiyle bağlantılı ve iş görme borcunu sağlayan bütün unsurlarını da içinde barındırır. bir mimar tarafından bir 25 . Fikri mülkiyete konu olabilmesi için. o zaman bu sonucu eser kavramı içine sokma olanağı yoktur. Mimari eser sözleşmesi. ortaya çıkarılan sonucun.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Eser sözleşmesinin meydana gelmesi için. Md4). bu anlaşmanın niteliğinden çıkan sonuçlardır.

ispat şartıdır. mimari eser sözleşmesinin yazılı olması gerektiği yönünde bir hüküm bulunmaktadır. Taraflar aralarında belirli bir ücret kararlaştırmışlarsa.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. diğeri ise is sahibinin ücret ödeme yüklenimi ve taahhüdüdür. Bu nedenle taraflar arasında eser karşılığı ücret ödeneceği sözleşmede belirtilmemiş olsa bile. BK. Öte yandan mimarlık hizmetleri yönetmeliğinde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapının yapım işlerinin gözetilmesi gibi hallerde bu bütünlük yoktur ve ortada daha ziyade bir vekalet ilişkisi vardır. 26 . Mimari eser sözleşmesinin unsurlarından biri. Mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğine bakıldığında mimari eser sözleşmesi. Md. m. buna götürü ücret denir. ücret de sözleşmenin önemli bir unsurudur ve harcanan emek karşılığı bir ücret ödenmektedir. Mimari eser sözleşmesi herhangi bir şekle tabi değildir. şekle bağlı olmayan. 364/1). 366). eserin teslimi zamanında ödenir (BK m. fakat bunun ne kadar olacağını belirtmemişlerse. artik iş sahibi bu ücreti ödemek zorundadır (BK. rızai nitelikte. Ancak ispat açısından mimari eser sözleşmesinin yazılı hale getirilmesinde pratik ve hukuki yararlar vardır. sonuçta yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin yaptığı masraflara göre belirlenir (BK Md. Bu durumda uyulacak şekil. karşılıklı (ivazlı) olduğundan. Ücret başlangıçta peşin ve kesin surette de tespit edilmiş olabilir ki. Gerçekten taraflar önemli konularda haklarını ve borçlarını çoğu zaman yazılı şekilde yapmak isterler. Taraflar. DOÇ. ivazlı. ücret verileceğini belirtmiş. 364). mimarin bir proje yaratma yüklenimi ve taahhüdü. Aksi kararlaştırılmamışsa ücret. şekilsizdir. bir ücret ödenmesi gerekecektir. 16 anlamında bir geçerlilik şartının varlığı kabul edilmelidir. 366'nci maddesindeki yaklaşık (takribi) ücret ile ilgili kurallara göre ücretin ne kadar olacağı belirlenir. Böyle bir durumda da sözleşmenin tabii olacağı BK. Mimari eser sözleşmesi.DR. Başlangıçta götürü olarak tespit edilmemiş yahut takribi bir surette yaklaşık olarak belirlenmiş olan ücret. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir.

tahmin edilenden fazla emek harcamak ve masraf yapmak zorunda kalsa bile. 27 . İş sahibi ise. işin yapılmasını önler veya son derece güçleştirirse hakim takdir hakkini kullanarak ya kararlaştırılan ücreti arttırır veya sözleşmeyi fesheder (BK. DOÇ. Md. Yüklenici. c.1. kural olarak ücretin arttırılmasını isteyemez (BK Md. 356-363 arasında mimarın borçları belirlenmiştir. eseri teslim borcu. 3. 365/2) Ücretin hesaplanış tarzının mimari eser sözleşmesinin bir unsuru olmak itibariyle bir önemi yoktur. f. eserin sözleşmeye uygun olarak hazırlanmasıyla ilgili olup. Md. işe zamanında başlama ve devam etme. Mimarın Borçları BK. teslimden sonra eseri muayene ederek ayıplı olduğunu gördüğü takdirde durumu yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Mimari Eser Sözleşmesinde Tarafların Borç ve Yükümlülükleri Mimari eser sözleşmesinden. işe en az isçinin göstereceği özen kadar özen göstermek. genel ihbar yükümlülüğü bazıları ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Götürü ücret belirlenmiş olan hallerde. işi sadakat ve özenle yapma. işi bizzat yapma. meydana getirilen eserin teslimi ile ilgili olup. araç ve gereçlerle malzemeye ilişkin borçlar. kararlaştırılmış veya sonradan belirlenecek ilan ücreti ödemek. eseri teslim almak. Fakat önceden tahmin olunamayan veya tahmin olunup da taraflarca dikkate alınmayan durumlar.DR. 3. 365). d. Bu borçlardan bazıları. b. mimar(is gören/yüklenici) ve is sahibine bir takim borçlar doğar. yüklenici işi bu ücretle yapmağa mecbur olup. işe zamanında başlayıp devam ettirmek ve teslime kadar hasara katlanmak zorundadır. e. isi bizzat yapmak veya kendi yönetimi altında başkasına yaptırmak. a.

inşaat ve kullanma izni veren mercilerin Mimarlar Odası mesleki denetimini istememesi durumunda da ortadan kalkmaz. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu 9. hak ve sorumlulukları mevzuata göre söyle özetlenebilir: Mimar.1. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu 3. Mimarın kendisine 28 .DR. Mimarın Araç. ilgili idarenin. Yönetmelik hükümlerine göre. götürü ücrette olağan üstü nedenlerin doğması halinde ücretin arttırılmasını isteme vb. eserin hasara katlanma borcu olarak sayılabilecektir. Mimarlar Yönetmeliğinin 15. gibi. bu Yönetmelik kapsamına giren tüm serbest mimarlık hizmetlerini Mimarlar odasının mesleki denetimine sunmakta yükümlüdür. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Ayıpta Zamanaşımı Süresi Mimari Eser sözleşmesinde mimarın borçlarına karşılık olarak teslim ettiği eser karşılığında sözleşmeyle belirlenen ya da sözleşmeyle belirlenmemişse sonradan keşifle belirlenecek ücretin kendisine ödenmesini isteme hakkı bulunmaktadır. mimarların görev ve sorumluluklarını mimarlık çalışması kapsamında ele aldığımızda. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu 6. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu 2. HASAN BEGEÇ g.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 7. 9. Örneğin. Mimarin Özen Borcu 5. DOÇ. h. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu 9. maddesi mesleki açıdan mimarın görev ve sorumluluğunu etraflıca düzenlemektedir. Mimarin Sadakat Borcu 4.2. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın borçları: 1. Mimarın bu yükümlülüğü iş sahibinin. ayıba karsı tekeffül borcu. mimarların görev. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu 8. Bunun dışında da müteahhidin bazı ikincil hakları vardır. işi (sonucu) kabul etmesini iş sahibinden isteme.

Zorunlu standart ve normlara. f. Mimarlar Odasının serbest mimarlık hizmetleri sunulması ile ilişkili kanunlar. belge ve hazırladığı yazılı ve çizili dokümanları. Mimar.DR. işgören mimar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yönetmelik hükümlerine. ısmarlayana teslim de ana borç olarak kabul edilir. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi serbest mimarlık hizmetleri sözleşmesinin ayrılmaz eki sayılır. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi hükümlerine.1. Asıl olan ısmarlanan eseri (sonucu) sözleşmeye uygun olarak yaratmaktır. Mimar eserlerinin orijinallerini 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca. c. Mimarlar Arası Dayanışma. ayrıca. 3. d. ısmarlanan eseri yaratarak sözleşmedeki koşullarla iş sahibine teslim etme borcu altındadır. Bu sözleşme. işin sona ermesinden sonra 5 yıl süre ile saklamak zorundadır. DOÇ.1. 29 . Mimar. Mimarlar Odası Mimarlık Mesleğini Uygulama. bu Yönetmelik kapsamında olan serbest mimarlık hizmetleri ile ilgili olarak. Mimarlık Şeref ve Haysiyetini Koruma Yönetmeliğine. aşamaları. yönetmelikler çerçevesinde belirlediği esaslara göre yürütmekle yetkili. hizmetin başlamasından önce is sahibi ile sözleşme imzalamak zorundadır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tanınmış görev. hak ve sorumlulukları Mimarlar Odası dışında başka bir kuruluş tarafından sınırlanamaz ve kısıtlanamaz. işvereni ile imzalayacağı sözleşme ve sunacağı serbest mimarlık hizmetlerini. serbest mimarlık hizmetleri için verilen evrak. genel olarak bilinen fen ve yapı sanatı kurallarına. Mimar. a. süresi. e. b. yaşamı boyunca ve ölümünden 70 yıl sonrasına kadar korunacağını bilerek hareket eder. bedeli ve karşılıklı haklar konulanda Mimarlar Odasınca hazırlanmış tip sözleşmedeki asgari koşullan kapsar. Mimari proje çizim ve sunuş standartlarına. Bunun yaratılması yeterli olmayıp. isin kapsamı. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu Bir mimari eser sözleşmesinde. yükümlü ve bundan dolayı sorumludur.

DR. işi mimar kendisi yapmış sayılır (BK.74 hükmündeki hemen ıra ilkesi uygulanmamalı. teslim borcuna doğrudan veya kıyasen uygulanması yanlış olur. 356 f. Borçlar Kanunu 96 d. maddeleri ve özellikle 106-108 hükümleri uygulanır.358 hükmü uygulanır. tarafların varsayılan iradesine göre ve işin mahiyetine göre bu boşluk doldurulmalıdır. 2'ye göre "müteahhit/mimar. Fakat işin niteliğine göre şahsi önemi yok veya kişisel beceri gerektirmiyor ise işi başkasına da yaptırabilir”. Teslim süresi sözleşme ile belirlenmemişse. işin tamamını ya da bir bölümünü kendi hesabına ve bağımsız çalışan bakşa mimarlara bırakabilir. DOÇ. BK. M:106 d.1. Bu durumda asıl mimarla öteki mimar arasındaki ilişki de bir mimari eser sözleşmesi ilişkisidir. Mimarin. 3. Md. BK. 100). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser yaratma (borcu) ise Borçlar Kanunu 355 hükmünde açıkça.2. Md. mimara. Mimari eserin yapma ve yaptırma konusunda sözleşme hükümlerine karşı bir tutum söz konusu olacak olursa iş sahibi borçlu temerrüdü hükümleri çerçevesinde (BK.) sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. imal olunacak şeyi bizzat yapmağa veya kendi idaresi altında yaptırmağa mecburdur. mimari eseri yaratması ve teslimi için uygun bir süre bırakılmalıdır. mimari eser sözleşmesinin esaslı unsuru olarak düzenlenmiştir. tümüyle tamamlanıp. Md. Ismarlanan eser. kararlaştırılan cezai şartın istenmesi de mümkündür. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu BK. Bu hükmün.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. özel bir hüküm olmadığı için. kendi yönetimi altındaki yardımcı kişilere mimarlık işini yaptırması halinde de. Burada. Teslim etmeme veya gecikmiş teslim nedeniyle. Mimari eser yaratma borcuna aykırılık halinde ise. ısmarlayanın zilyetliğine ve tasarruf alanına geçirilmekle teslim edilmiş sayılır. Mimar eseri yapıp bitirdikten sonra teslim borcunu ifada temerrüde düşerse. Bazen de mimar. 30 .

Buna.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.3. Borçlar Kanununun mimari eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında yüklenicinin sadakat borcu düzenlenmiş değildir. Md. Mimarin Sadakat Borcu Mimar işi. eser henüz tamamlanmadan mimar/müteahhidin sadakat borcunu ağır surette ihlal ettiğini görürse. Öyle ki bu yükümlülük mimari eser sözleşmesinin sona ermesinden sonra da devam edecektir.1. 3. Buna konsorsiyum ya da joint . müteahhidin işi sadakatle ve özenle yapması denilir. md. bir kar elde etmişse. BK. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Birden çok mimar/müteahhidin bir araya gelerek genellikle büyük yapı (bayındırlık) işlerini yapması da mümkündür. 106'ye dayanarak akitten dönmek olanağına sahiptir. 1. II ile birlikte BK. 2. Md. Eğer mimar/müteahhit sadakat borcuna aykırı hareketi sonucunda. Diğer taraftan. sadakat borcuna 31 . BK.DR. is sahibi BK. Bu iki durum dışında müteahhidin yine vekâlet sözleşmesinde olduğu gibi sır saklama yükümlülüğünün bulunduğu da kabul edilmelidir. Md. is sahibi karın kendisine devrini talep edebilir. 358 f. BK. kendi aralarındaki iç ilişkide adi (olağan) ortaklığa ilişkin Borçlar Kanunu 520 vd. iş sahibinin yararına olacak biçimde ve ona zarar verecek davranışlardan kaçınarak yapmalıdır. md. DOÇ.venture (iş ortaklığı) sözleşmesi denmektedir. hükümleri uygulanır. 357 de müteahhidin sadakat borcunun iki özel görünümü düzenlenmiştir. 414 kıyas yoluyla uygulanacak. is sahibi. md.357/2'ye göre malzeme iş sahibi tarafından verildiği takdirde yüklenici mimar malzemenin kullanılışı hakkında hesap vermek ve artanı iade etmek yükümlülüğü altındadır. Md. 369'a veya BK. 357/son'a göre müteahhit (mimar) iş sahibinin verdiği malzeme ve onunla ilgili konuları eserin gerektiği gibi vaktinde ifasını tehlikeye sokabilecek ayıplarından iş sahibini haberdar etmek yükümlüküğü altındadır. BK. İş ortaklığını ya da konsorsiyumu oluşturan mimar/müteahhitlere. Bu takdirde.

357/1 e göre "müteahhit. gereç vs. imal ettiği şeyde kullandığı malzemenin iyi cinsten olmamasından dolayı iş sahibine karşı mesul ve bu hususta satıcı gibi sorumludur. olanaklara sahip olup olmadığını. 3. sözleşmenin eser tamamlanmadan feshi dolayısıyla. 32 .4. Aynı şekilde BK. “müteahhit (mimar). mimara isin düzeltilmesi için süre verip de bu süre faydasız olarak geçirildikten sonra. 96 d. Mimarın özen borcunun bir gereği de. kanuni dayanağı ve görünümleri. müteahhidin ileri sürebileceği alacağı takas edebilir.5. 356/li7. ayrıca işin görülebilmesi için gerekli ön işlem ve hazırlıkların tamamlanıp tamamlanmadığını araştırmaktır. isterse işi başkasına yaptırarak masrafları mimardan temin eder isterse de zararın doğrudan doğruya karşılanmasını isteyebilir. Hesap verme yükümlülüğü. Mimarin Özen Borcu Mimarın özen borcunun. 356/son'a göre. Md. İş sahibi. 3. is sözleşmesinden doğar. Md.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. hükümleri çerçevesinde uğradığı zararın giderilmesini istemesi söz konusudur. DOÇ. özen borcunu hiç ifa etmemesinden ya da kötü ifa etmesinden dolayı BK. bu işin üstesinden gelebilecek bilgi. isçinin göstermekle yükümlü olduğu derecede bir özen göstermek zorundadır (BK. Öncelikle mimarin. Md. imal olunacak şeyin icrası için lazım olan vasıtalar ve alet ve edevatı kendi masrafıyla tedarik etmeğe mecburdur". özen borcunu hiç ya da gereği gibi ifa etmeyen mimara karşı çeşitli hukuki imkanlara sahiptir. is sahibi. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu BK. araç. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI uyulmamasından doğan tazminat alacağıyla. mimari eser tamamlanmadan sözleşmenin sona erdiği durumlarda da vardır. Mimarın Araç.1. Mimar isi yaparken genellikle is sözleşmesinde.1.DR. İş sahibi. beceri. işi alırken.

Md. uygulanacaktır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimarın. HASAN BEGEÇ 3. mimari eser. Md.DR. 3. Md. 357/son'a göre "İş devam ettiği sırada.1. ısmarlayan onun işe devamını isterse. BK. yaklaşık maliyet tahminlerini aşırı derecede aşacak bir fiyata mal olacaksa (BK. sözleşmeyle kararlaştırılan teslim zamanını beklemeksizin sözleşmeden dönebilir ve mimardan olumsuz (menfi) zararını isteyebilir (BK.357/1). bu durumu. BK. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu Mimar. is sahibine bildirmekle yükümlüdür. Teslim süresi belli işlerde ise mimarin gecikmesi halinde.6. ısmarlayan. Md. Md.7. Aksi halde is sahibi BK.106 gereği sahip olacağı hakları kullanacaktır. bildirimi zamanında yapması durumunda. verdiği malzemenin veya gösterdiği arsanın kusurlu olduğu anlaşılır yahut imalatın noktası noktasına muntazaman icrasını tehlikeye koyacak diğer bir hal hadis otursa mimar/müteahhit. Mimar/müteahhidin objektif olarak eserin yapımında gecikmiş olması ve is sahibinin de 33 . is sahibini bundan derhal haberdar etmeğe mecbur. Bildirime karşın. sorumluluğu üstlenmiş olur. Mimar/Müteahhidin bu yükümlülüğe uymaması durumunda.74 gereğince herhangi bir süre kararlaştırılmamışsa mimari eser sözleşmesi imzalanır imzalanmaz esere hemen başlanması ve normal tempoda götürmesi gerekir. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI BK. İşe zamanında başlama ve devam etme borcu sözleşmede eserin teslimi için bir süre kararlaştırılmış olup olmamasına göre farklı kapsamda ele alınır. iş sahibinin. 96 vd. ondan işe devamını da isteyebilir. aksi takdirde bunların neticelerini karşılamakla sorumludur".1. DOÇ. ısmarlayan sözleşmeyi onun zararını ödeyerek feshedebileceği gibi. Md358/1 hükmü. hükümler çerçevesinde sorumlu olur. BK. Bu borcunu ihlal eden mimar/müteahhit. Md. 358/1)65. mimari eser sözleşmesine göre işe zamanında başlamak ve düzenli sürdürerek bitirmekle de yükümlüdür (BK. 358/1). Mimar.

ihtarda bulunması ve ek süre vermesi gerekir.358/1'e göre sözleşmeden dönerek. DOÇ. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu Borçlar Kanununun eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında mimarin meydana getirdiği eseri teslim etme borcu açıkça ve ayrıca düzenlenmiş değildir. İsin geç teslimi dolayısıyla ısmarlayan. Mimar/müteahhide verilen ek süre faydasız kalmışsa. isin masrafı mimar/müteahhide ait olmak üzere başkasına tamamlattırılabileceği de kabul edilmektedir. BK. eserin lüzumlu vasıflarına ilişkin ayıplardan sorumludur. is sahibi.1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mimar/müteahhidin. is sahibi ek süre tayinine gerek olmaksızın sözleşmenin erken feshi yoluna gidebilir. Mimari eser sözleşmesinde de mimar. is sahibi dilerse. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimar/müteahhide gecikmesi nedeniyle. böyle bir borç altında bulunduğunun kısmen kabul edildiği görülmektedir.8. yer yer teslimden söz edildiği için. eserde ortaya çıkan ayıplarla. re göre akdi feshederek sözleşmeden döner. bütün tahminlere göre. Ancak eser sözleşmesiyle ilgili düzenlemede. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu Mimar yarattığı eserde ortaya çıkacak bozukluk ve eksiklikleri üstlenmek (ayıba karsı sorumluluk) borcuyla da yükümlüdür (BK. Eğer işin yapılmasındaki gecikme. Md. 358 f. 34 . Mimar/müteahhide ise başlaması veya devam etmesi için verilen ek süre faydasız kalmışsa.1.M. 3. 359-363). Mimar/müteahhit başladığı isi yarıda bırakır ve kendisine verilen ek süre içinde de isi tamamlamak için bir girişimde bulunmazsa.DR. sözleşmeyi fesheder. Borçlar Kanunu 106-108 hükümlerine göre mimardan gecikme zararını isteme hakkına da sahiptir. dilerse BK. 3. mimar/müteahhidin işi belli zamanda bitirilmesine imkân vermeyecek derecede ise.9. dilerse müspet zararının tazminini isteme yoluna başvurabilir.

isin olağan akısına göre fırsat bulur bulmaz yoklayarak ve muayene ederek. 359/1). eserin onarım ve tamirini ya da iyileştirilmesini isteyebilir. diğer talepleriyle birlikte. Eserde ortaya çıkan ayıp. BK. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ayıbı üstlenme borcunun doğabilmesi için. Is sahibi.1. 3. Ancak bu tazminat talebine ayıptan doğan diğer taleplerin yerini almak üzere başvurulamaz. 360/1). bulduğu ayıpları müteahhide bildirmelidir (BK. Mimarin sorumlu tutabilmek için. 35 . doğan zararını da isteyebilir (BK. Md. ısmarlayanın eseri kullanamayacağı ve hakkaniyet kurallarına göre kabule zorlanamayacağı derecede büyükse. yani kümülatif olarak isteyebileceği gibi yalnız basına da böyle bir tazminat ileri sürebilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 1 ve2 uyarınca. 360'a dayanarak ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazminini. bu konuda mimar/müteahhidin kusuru varsa.9. kendine teslim edilen eseri. 360 f. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Is sahibi. ısmarlayan.DR. Burada sadece ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazmini düzenlenmiştir. eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönme veya ücretin indirilmesini yahut eserin onarılmasını isteme yanında. DOÇ. ısmarlayan eseri kabulden kaçınabileceği gibi. ısmarlayan ayıbın büyüklüğü oranında ücretten indirim yapılmasını veya büyük bir gideri gerektirmiyorsa.1. 359/1). Fakat ayıp bu derece ağır değilse. Ayıbın giderilmesi borcu ise. mimarin. eseri tamamlayarak ısmarlayana teslim etmiş olması gerekir (BK. Md. ısmarlayan. Mimar/Müteahhidin böyle bir borç altına sokulabilmesi için de eserdeki ayıbın giderilmesinin objektif olarak mümkün olması ve ayıbın giderilmesinin aşırı masrafa yol açmaması gerekir. mimardan. eserin sözleşmeye uygun ayıpsız bir hale getirilmesi için gereken her şeyin masrafı kendisine ait olmak üzere mimar tarafından yapılması yükümlülüğünü ifade eder. ayıp sonucu ortaya çıkan zararının tazminini de isteyebilir. BK. Fakat bu koşul tek basına yeterli değildir.

Buna göre. Bunlar: 1. 364-366 hükümleri.1. 356 f.DR. Mimari eser sözleşmesinden doğan bütün davalar. taşınmaz yapılarda ise 5 yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa. Konu. esas itibariyle eser sözleşmesinde is sahibinin ücret ödeme borcunu düzenleme konusu yapmıştır. is sahibinin malzemeyi sağlama borcu.2. BK. son gereği. 36 . Bu yükümlülüğe uymayan ısmarlayan. eseri kabul etmiş sayılır (BK. teslim tarihinden başlayarak. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında ifade edilmiştir. Bu sonuç. DOÇ. Gerçekten is sahibinin bazı ikincil hakları vardır ki. ısmarlayan bunu öğrenir öğrenmez mimar/müteahhide bildirmek zorundadır. is sahibinin verdiği malzemenin veya tamir edilecek şeyin kendisince bilinen ve müteahhidin gözüne çarpmayacak tehlikeli veya isi etkileyecek diğer niteliklerinden müteahhidi haberdar etme borcu. BK. 20 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar" hükmü getirilmektedir. kural olarak. 2.9. BK. 361 f.2. Md. eser sözleşmelerinden doğan davalar. 362/111). son gereği. Ayıpta Zamanaşımı Süresi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eserdeki ayıp gizliyse ve sonradan ortaya çıkarsa. Md. maddesiyle ele alınmıştır. Bu karara göre 1. taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde 2 yılın. beş yıllık zamanaşımına bağlıdır (BK. bu sebeple açılacak davalar. "yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sözleşmeye uygun biçimde kendisine teslimini istemek hakki yanında ücret ödeme borcu bulunmaktadır. 126/b4). HASAN BEGEÇ 3. 3. Borçlar Kanunu Tasarısının 478. İş Sahibinin Borçları Mimari eser sözleşmesine göre is sahibinin sözleşmeyi yapma nedeni olan ısmarladığı eserin. Md. kural olarak beş yıllık zamanaşımına bağlıdır.1957 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun ile Borçlar Kanunu 126 hükmüne eklenen dördüncü bent uyarınca. genellikle müteahhidin yan borçlarının karşılığını oluşturur. İş sahibinin ücret ödeme dışında da başkaca borçları bulunmaktadır.1. bunlar.

Md. sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği yolundaki BK. Ayıplı mimari eserin teslim edilmek istenilmesi halinde.364/1). Eğer yapılan is çeşidinden faaliyetler için mesleki birliklerin tespit ettiği bir ücret tarifesi varsa. çalışma değeri göz önünde tutularak tayin edilir. Md. l'deki kuralın aksine sözleşme yapılabilir. DOÇ.DR. Is sahibinin ana borcu. İş Sahibinin Ücret Ödeme Borcu Mimari eser sözleşmesi. 81 hükmünü kıyasen ileri sürmek veya ayıba karsı tekeffülden doğan haklarına dayanmak suretiyle 37 . Ücret ödeme borcu 2. is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu bulunmaktadır. is sahibi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. BK. 366 çerçevesinde ücret tayininde bu tarife göz önünde tutulacaktır. Mimarı koruma borcu 3. BK. 364 f. kendisine teslim edilen mimari eser karşılığında kararlaştırılan ya da sonradan kesif yoluyla belirlenen ücreti ödemektir. Ücret alacağının oluşması için. İş sahibinin borçları: 1. kural olarak. Md. isin teslimi anında ödenir (BK. Bu ücret götürü ya da yaklaşık biçimde belirlenmiş ya da başlangıçta belirlenmemiş olmakla birlikte. Tersine bir anlaşma yoksa ücret. BK.364-366 arasında is sahibinin ücret ödeme borcu düzenlenmiştir. Ücret konusunda taraflar açıkça veya zimmen anlaşmış olabilirler. sonradan kesifle belirlenecek olabilir. Md. Teknik anlamda bir borç olmamakla beraber. ücretin bir kısmının veya tamamının teslimden önce veya teslimden sonra ödenmesi kararlaştırılabilir.1. mimar/müteahhidin eseri ayıpsız ve sözleşmeye uygun şekilde tamamlamış olarak teslim etmesi gerekir. Tarafların ücretin miktarı üzerinde anlaşamamaları halinde. BK. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3. Md. 366'ya göre. Md. iki tarafa borç yükleyen sözleşme olarak değerlendirilmelidir.2.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

ayıp giderilene kadar ücret borcunu ödemeden kaçınabilir. Is sahibinin, ayıba karsı tekeffülden doğan ücretin indirilmesi ve buna ilişkin talebini takas yoluyla da ileri sürmesi imkânı vardır.

Is sahibi, ücret ödeme borcunda temerrüde düşerse, mimar, BK. Md. 106 hükmündeki seçimlik haklarından birini kullanabilir. Örneğin, işgören, ücret ödeme borcunda temerrüde düsen is sahibine karsı sözleşmeden dönme hakkini ek süre vererek kullanabilir. Kısmi ödeme ya da avanslardan birinin yerine getirilmemesi nedeniyle is gören, sonraki teslimlerden ya da ise devamdan kaçınabilir (BK. Md.81); bu durumda is sahibi gecikme zararını da ödemek zorundadır (BK. Md.102/1). Ancak is bırakılması, hakkin kötüye kullanılması niteliğindeyse, örneğin, önemsiz bir ödeme eksikliği veya önemsiz avans eksikliği nedeniyle ise devam edilmiyorsa is gören bu yola gitmesi nedeniyle doğan zararlara katlanmalıdır.

3.2.1.1.

Ücretin Ödeme Yeri

Ücretin para olarak ödenmesi kararlaştırılmış ve aksine bir anlaşma yoksa ücret, alacaklının mimar/müteahhidin ikametgâhında ödenir. (BK.Md.73/1 ). Mimari eser sözleşmesinde ücretin ödeme yeri, tarafların arzusuna göre tayin edilir.

3.2.1.2.

Mimarin Ücret Alacağının Teminatı

Eserin ücret ödenmeden teslimi, is sahibine mimar/müteahhit tarafından kredi tanınmasıyla; ancak istisnai durumlarda söz konusu olur. Bu şekilde taşınır eser teslimi seklindeki mimari eser sözleşmesinde ücretini kısmen veya tamamen almadan eseri teslim eden mimar/müteahhit, ücret alacağını, mülkiyeti saklı tutma anlaşmasıyla teminat altına alabilir.

Taşınmazlardaki onarım islerindeyse, mimar/müteahhit kanuni ipotek hakkından yararlanabilir

38

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ 3.2.1.3. İş Sahibinin Ücret Ödeme de Temerrüde Düşmesi

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Is sahibi, ücretin ödenmesinde temerrüde düşerse, mimar/müteahhit, BK. Md. 106'daki seçimlik haklardan birini kullanabilir. Mimar/müteahhit, ücret ödemede temerrüde düşen is sahibine karsı sözleşmeden dönebilecektir.

Mimari eser sözleşmesinde, BK. Md. 362 f. 2'ye göre; kısmi ödemenin gerektiği, belli zamanlarda müteahhide avanslar ödenmesinin kararlaştırıldığı hallerde, mimar/müteahhit; kısmi ödeme veya avanslardan birinin yerine getirilmediği sürece, işe devamdan kaçınabilir (BK. Md. 81) ve bu yüzden doğan zarara da is sahibinin katlanması ve mimar/müteahhidin zararını, kusurlu olarak temerrüde düşmüş olan (BK. Md. 102 f. 1) is sahibinin karşılaması gerekir.

Ancak isin bırakılması, ödenmemiş ücretin tutarına göre orantısız bir önlem olarak kendini gösteriyorsa, hakkin kötüye kullanılması niteliğini taşır ve mimar/müteahhit, bu yola gitmenin yol açtığı zararlardan sorumlu olur.

3.2.2. İş Sahibinin Mimarı Koruma Borcu

Ücret ödeme borcu dışında is sahibinin mimarı koruma borcu bulunmaktadır. Gerçekten is sahibinin bir takim ikincil borçları vardır ki, bunlar genellikle mimar/müteahhidin ikincil haklarını oluşturur. Yargıtay, eserin ortaya çıkmasına engel olucu veya zarara uğramasına neden olan durumlarda, iş sahibinin bazı önlemler almakla yükümlü olduğunu belirtmiştir. Ayrıca teknik anlamda bir borç olmamakla beraber is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu da bulunmaktadır. Öte yandan BK.M.356/son gereği tehlikeli ve riskli durumlardan mimari haberdar etme borcu bulunmaktadır.

39

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ Devlet yönetimi Merkezi ve Yerel yönetim İdari Vesayet 5393 sayılı kanun (Belediye) 5216 sayılı kanun (Büyükşehir Belediye)

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DEVLET YÖNETİMİ

Genel olarak Devletimizin kuruluş ve işleyişi ikili bir sisteme dayanır:

1) Merkezi Yönetim

2) Yerel yönetim

1) Merkezi Yönetim:

Anayasamızın Md. 126 ile merkezi yönetim (idare) esasları düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye; coğrafi durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere, iller de diğer kademeli bölümlere (ilçe, bucak, köy) ayrılır.

Merkezden yönetimin ildeki en büyük temsilcisi validir. Vali ild e hem Devleti hem de Hükümeti temsil eder. İlin genel yönetiminden sorumludur. Re'sen emir ve direktif verebilir. Amme (kamu) gücünü kullanarak gerekli her türlü icrai (yürütme) kararı alabilir.

Ayni kurallar ilçelerdeki en büyük mülki amir olan kaymakamlar, bucaklarda bucak müdürleri ve köylerde muhtarlar için geçerlidir.

Gün geçtikçe nüfusu hızla artan, gelişen ve bunlara paralel olarak ihtiyaçları artan ülkemizde tüm hizmetlerin merkezden yürütülmesine olanak yoktur. Merkezi idare; 1. Tek bir merkezde toplandığı için daha ahenkli çalışır, 2. Daha iyi organize olur 3. Denetlenebilir, gözükürse de pek çok sakıncalı yönü olduğu da şüphesizdir. 40

Bunun yanında göze çarpan bir diğer olgu da il bazında vali. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Merkezi yönetim için ileri sürülebilecek tenkitlerin en önemlileri bu tarz yönetimin. 1. 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. merkezi yönetimde ise "atama" olduğudur.DR. maddesi "Yerel Yönetimler il. Mesafelerin uzun olduğu ve bazı mevsimler ulaşılamayan yörelerde hizmet aksaması ve zaman kaybına yol açacağıdır. a) İI ve c) Köy'ü birlikte inceleyelim. Bu maddenin merkezi yönetimi düzenleyen 126 ncı maddeyle karşılaştırılmasında karşımıza çıkacak ilk olgu yerel yönetimlerde "seçim" olduğu. belediye veya köy halkının yerel. Bu nedenlerle günümüzde merkezi yönetim yanında yerel yönetim esasını da benimseyip uygulamak ortak bir davranış olmuştur. ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları yine kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir" demektedir. 2) Yerel Yönetim: Ülkemiz açısından yerel yönetimler: a) İl b) Belediye c) Köy olarak kabul edilmiştir. Yerel şartları o yörede oturan vatandaşlar kadar iyi bilemeyecekleri. köy bazında da muhtarların iki yönlü idareci olduklarıdır. 41 . Anayasamızın 127.

Ancak aynı vali 127. kamu görevlerinde birliğin sağlanması. ancak denetleme yetkisini de elinde tutmuştur. DOÇ.DR. Aynı ifadeleri köylerde muhtarlar için de söyleyebiliriz. Anayasamızın Md. yerel yönetimlerin icrai kararlarını ve idari fiil ve hareketlerini denetleme ve bu kararları bozabilme yetkisidir. maddeye göre yerel yönetimin il bazındaki amiridir. merkez bunun bir kısmını kendi isteğiyle mahalli idarelere devretmiş. Merkez.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Esas güç ve yetki merkezin olup. İdari Vesayet: Merkezi yönetimin. 126. kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde “İdari Vesayet” yetkisine sahiptir. madde uyarınca merkezi idarenin en büyük temsilcisi. yerel idareler üzerinde yerel hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi. 42 . toplum yararının korunması ve yerel ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla. 127/5 fıkrası bu konuda şu kuralı koymuştur: "Merkezi idare. HASAN BEGEÇ Merkezi Yönetim Yerel Yönetim 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atama Seçim İl Köy Vali Muhtar Gerçekten ilde vali. amiridir. mahalli idareler üzerindeki denetim yetkisini "idari vesayet" yolu ile sağlar.

43 . Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinin Osmanlı İmparatorluğu’ndan devraldığı ve yeni kurulan belediye örgütleri ile 1923 yılında toplam 436 olan belediye sayısı günümüzde 3215’e yükselmiştir. Adli makamların mahalli idareler üzerinde böyle bir denetim yetkileri yoktur.DR. 5393 sayılı Belediye Kanunu 3. idari bir denetimdir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle ancak idari makamlar tarafından icra edilir. Bu Kanun ile 1930 yılında çıkarılan 1580 sayılı “Belediye Kanunu” nu yürürlükten kaldırılmıştır. İşte bu ilk belediye örgütü kurulan kentlerden birisi Urla’dır 1866 yılında kurulan belediye örgütünün ilk başkanı da Osman Ağa’dır. politik. Bunun sonucunda da ilk belediye idaresi İstanbul’da 1854 yılında kurulmuştur. ekonomik ve sosyal bazı değişiklikler ortaya çıkmıştır. HASAN BEGEÇ İdari vesayetle ilgili şu üç esası bilmeliyiz: 1) İdari vesayet. Her ne kadar Anayasamız idari teşkilatımızı Merkezi . “Belediye Kanunu” dur. ya da bir başka deyişle. muhtesip gibi sıfatları bulunan görevliler yürütmüşlerdir. ******* Osmanlı klasik sisteminde günümüzde belediyelerin üstlendikleri görevleri kadı. intisab nazırı.Yerel olarak ikili bir sisteme oturtmuş ise de merkezi teşkilatı kısmen de olsa yerel teşkilat üzerine çıkartmış. 3) Böyle bir denetleme devletin genel menfaati düşüncesinden kaynaklanır.2005 günü kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. bunlar arasında eşitliği öngörmemiştir. Osmanlı Devleti’nin batıya açılmasıyla birlikte yönetsel. 5393 sayılı kanun. Kanunda açıkça belirtilen hallerde.7. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. b) Belediye: Yerel yönetimlerden olan Belediye ile ilgili açıklamalarımıza ilgili kanun üzerinden devam edebiliriz. 2) İdari vesayet kanuna dayanır. yerlerde ve belirtilen derecede kullanılabilir. Sonrasında özellikle Ege Bölgesinde bazı sahil kentlerinde belediye teşkilatları kurulmuştur.

yönetimini. Bir yerde nüfusun artması ya da köyler arasındaki boşlukların dolarak köylerin birleşmesi gibi durumlarda belediye kurulur. organlarını. ihtiyaç ve öncelikleri benzer özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan idari birimi ifade eder. Belediyelerin kuruluşu nerede kurulup nerelerde kurulamayacağı ile ilgili olarak: 1) Nüfusu 5.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu kanunun amacı: belediyenin kuruluşunu. Belde: Belediyesi bulunan yerleşim yerini ifade eder. belediye encümeni ve belediye başkanını ifade etmektedir. Tanımlar: Bu Kanunun uygulanmasında. Belediyenin organları: Belediye meclisi. Bu kanun belediyeleri kapsar.000 metreden daha yakın olan yerleşim yerlerinde belediye kurulamaz. görev. idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini ifade eder. Bazı yerlerde ise belediye teşkilatının bulunması mecburidir. Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan. DOÇ. 44 . Mahalle: Belediye sınırları içinde. Belediye: İl ve ilçelerle.DR. 3) İçme ve kullanma suyu havzaları ile sit ve diğer koruma alanlarında belediye kurulamaz 4) Birbirlerine 5. yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. 2) İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye kurulabilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Buradan şunu anlıyoruz Büyükşehir belediyeleri ile ilgili eski kanun 1580 sayılı kanunmuş. nüfusu 5000 den çok olan yerleşim birimlerinde oturanların ortak gereksinimlerini sağlayan kamu tüzel kişiliğindeki yerel yönetim örgütü olarak da tanımlanabilir.

ulaştırma. Belediyenin imarla ilgili yetkileri ve imtiyazları : İmar planları yapıp uygulamaya. Meclisin üye sayısı belediye örgütünün bulunduğu yerin nüfusuna göre 9 ile 55 arasında değişir. Belediyelerin kısaca özetlenecek olursa en önemli görevleri: Bölge halkının gereksinmelerini karşılamak sağlık. Belediye meclisinin kararı ile mücavir (komşu) alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir.DR. 6) Yeni iskân nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5. İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararnameyle belediye kurulabilir.000 ve üzerinde olan herhangi bir yerleşim yerinde. DOÇ. Belediye Encümeni 3.000 metre mesafede bulunması ve nüfusları toplamının 5.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. elektrik. sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar. merkez kabul edilecek yerleşim yerinin meskûn sahasına azami 5. Belediye’nin Organları: Belediyenin üç önemli organı vardır.000 ve üzerinde olması gerekir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5) Köylerin veya muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için meskûn sahalarının. Başkan ise icra organıdır. Belediye Meclisi 2. Belediye Başkanı dır. belediyenin en yetkili karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilmiş üyelerden oluşur. Belediyenin görev. kültür ve eğitim etkinlikleri alanında hizmet vermektir. Belediye Meclisi Belediye meclisi. Bunlar: 1. su ve havagazı. Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı. 45 . gerekli istimlakları (kamulaştırmaları) yapmaya yetkilidir.

Belediye meclisi her yıl bir ay tatil kararı alabilir. Meclis toplantısı. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün. Meclis toplantıları kamuya açıktır. Öneri. toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü hâlinde komisyonlara havale edilmeksizin belediye meclisince görüşülerek karara bağlanabilir. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına karar verilebilir. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme alınır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İmar konuları ile yıllık bütçe dışında kalan gündemdeki diğer konular ile üyelerin teklifleri. belediye başkanı ve meclis üyeleri belediyeye ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir. Meclis görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir. Meclis başkanının veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi üzerine. meclisin kararıyla sesli ve görüntülü cihazlarla da kaydedilebilir. DOÇ. Meclis toplantısında. önceden kararlaştırdığı günde toplanır. gündemin belediye başkanı tarafından belirlenmesi ve en az üç gün önceden üyelere bildirilerek yapılır ve çeşitli yöntemlerle halka duyurulur. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisinin Çalışması: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye meclisi.DR. başkan ve kâtip üyeler tarafından imzalanır. belediye başkanlığında. her ayın ilk haftası. Toplantılar. 46 .

47 . büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni planını kabul etmek. Belediye Encümeni Karma nitelikli bir organdır. Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (yarıdan bir fazla) ısrar edilen kararlar kesinleşir. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargıya başvurabilir. DOÇ. Mülkî idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün içinde uygun araçlarla halka duyurulur. bir bölümü de belediye meclisinin kendi içinden bir yıl için gizli oyla seçtiği üyelerden oluşur. Üyelerinin bir bölümü hizmet birimi yönetimleri olan daire başkanlarından. hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarını. Mülkî idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine idarî yargıya başvurabilir. Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülkî idare amirine gönderilir. Belediye başkanı. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisi'nin başlıca görevleri: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak. Belediye başkanı.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.  İmar plânlarına uygun şekilde hazırlanmış belediye imar programlarını görüşerek kabul etmek. gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde meclise iade edebilir.

bulunduğu yerin mülki amirine bağlıdır. en yüksek belediye amiri ve belediye temsilcisi sıfatıyla temel görevleri şunlardır:      Belediye emir ve yasaklarının uygulanması Belediye meclisi ve encümeninin kararlarının yerine getirilmesi Yerel kamu hizmetlerinin yürütülmesi Belediye mallarının yürütülmesi gelirlerinin izlenmesi Belediye tüzel kişiliğinin temsil edilmesi. ******* 48 . Belediye başkanının. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye encümeni.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. Encümenin imarla ilgili başlıca görevleri:  Kamulaştırma kararı almak ve uygulamak Belediye Başkanı Belediye başkanı. belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. DOÇ. belediye başkanının başkanlığında toplanan (haftada en az bir kez toplanır) sürekli bir organdır. Çevre halkı tarafından 5 yıl için seçilir. Belediye başkanı bir yönüyle belediyenin temsilcisi. bir yönüyle de genel yönetimin bir organıdır. Genel yönetime ilişkin yasa ve yönetmelikleri yayıp duyurma açısından.

Ankara ve İzmir Günümüzde 16 adet Büyükşehir belediyesi var. 49 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ.7. HASAN BEGEÇ 5216 sayılı kanun. Bunlar: İstanbul.) Mersin Samsun’ dur. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 23.2004 gün ve 25531 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. bu belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan. “Büyükşehir Belediyesi Kanunu” dur. kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren. programlı. Bu kanunun ilk yürürlüğe girdiği dönemde Türkiye’de 3 adet Büyükşehir belediyesi vardı. Bu kanunun kapsamı: Büyükşehir belediyesiyle Büyükşehir sınırları içindeki diğer belediyeleri kapsamaktadır.DR. hizmetlerin planlı. Bu Kanun ile 1984 yılında yürürlüğe giren 3030 sayılı “Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun” yürürlükten kaldırılmıştır. Bu kanunun amacı: Büyükşehir belediyesi yönetiminin hukuki statüsünü düzenlemek. Bunlar: Adana Adapazarı (5747 sayılı. verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı SAKARYA olarak değiştirildi. Tanımlar: Büyükşehir belediyesi: En az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini kapsayan.) Ankara Antalya Bursa Diyarbakır Erzurum Eskişehir Gaziantep İstanbul İzmir Kayseri Konya İzmit (5747 sayılı. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı KOCAELİ olarak değiştirildi. etkin.

İlk kademe belediyesi: Büyükşehir belediye sınırları içinde ilçe kurulmaksızın oluşturulan ve Büyükşehir ilçe belediyeleriyle aynı yetki.000 metre uzaklıktaki yerleşim birimlerinin son nüfus sayımına göre toplam nüfusu 750. Kuruluş: Belediye sınırları içinde ve bu sınırlara en fazla 10. idarî ve malî özerkliğe sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisini. yapım.DR. En az üç ilçe belediyesini kapsayan şehirlere Büyükşehir denilmektedir. bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar planlarını. DOÇ. 5216 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyelerinin görev. yaptırmak ve onaylayarak uygulamak 2) Nazım İmar Planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak 3) İlçe belediyelerinin Nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını bu planlarda yapılacak değişiklikleri. parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek 4) Kanunlarla Büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje.000 ile 1/25. İlçe belediyesi: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyesini. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yetkileri kullanan.000 arasındaki) yapmak. yetki ve sorumlulukları oldukça genişletilmiş bulunmaktadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ilgili olanları şunlardır: 1) Nazım İmar Planını (1/5. bunlar arasında "imar "la. Kanunun 7. maddesinde büyükşehir belediyesinin görev. parselasyon planlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak 5) Büyük şehir ve mücavir alanların bütününü kapsayacak büyük şehir imar yönetmeliğini düzenlemek ve büyük şehir belediye meclisinin onayına sunmak 50 . kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir. fiziki yerleşim durumları ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri de dikkate alınarak.000'den fazla olan il belediyeleri. imtiyaz ve sorumluluklara sahip belediyeyi ifade eder. yetki ve sorumlulukları tek tek sayılmış olup.

Bu amaçla istenecek her türlü bilgi ve belgeler en geç on beş gün içinde verilir. Büyükşehir belediyesinin imar denetim yetkisi (Md 11. Büyükşehir belediyesi tarafından belirlenen ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar. ilgili belediye tarafından üç ay içinde giderilmediği takdirde. Denetim yetkisi. İmar uygulamalarının denetiminde kamu kurum ve kuruluşlarından. mevzuata ve bu yönetmeliğe aykırı olmamak şartıyla ile imar yönetmelikleri düzenleme hak ve yetkileri bulunmaktadır. Denetim sonucunda belirlenen eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi için ilgili belediyeye üç ayı geçmemek üzere süre verilir.) Büyükşehir belediyesi. İlçe belediyelerinin meclisleri kararı ile çıkaracakları bu yönetmelikler büyükşehir belediye başkanının aynen veya değiştirerek onayı ile kesinleşir ve de ilan edilerek yürürlüğe girer. üniversiteler ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yararlanılabilir. DOÇ. incelemeyi ve gerektiğinde bunların örneklerini almayı içerir. 51 . gerekli işlem yapılmak üzere ilgili belediyeye bildirilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlçe belediyelerinin imar ve yapılaşma ile ilgili görev ve yetki sınırları içinde kalmak. konu ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi istemeyi. Bu süre içinde eksiklik ve aykırılıklar giderilmediği takdirde. Büyükşehir belediyesi eksiklik ve aykırılıkları gidermeye yetkilidir.DR. ilçe ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalarını denetlemeye yetkilidir. Büyükşehir belediyesi 3194 sayılı İmar Kanununun 32 ve 42 nci maddelerinde belirtilen yetkilerini kullanma hakkını sahiptir. Belirlenen imara aykırı uygulama.

büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesidir.DR.) Büyükşehir belediye başkanı. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi. her ayın ikinci haftası önceden meclis tarafından belirlenen günde sürekli toplantı yerinde toplanır. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediyeleri’nin Organları: Büyükşehir Belediyesinin üç önemli organı vardır. Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır. 52 . Meclis kararlarının kesinleşmesi (Md 14. büyükşehir içindeki diğer belediyelerin başkanları. Başkan ise icra organıdır. Büyükşehir Belediye Meclisi 5. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı. Büyükşehir Belediye Başkanı dır. Büyükşehir Belediye Encümeni 6. Büyükşehir belediye başkanı büyükşehir belediye meclisinin başkanı olup. Bunlar: 4. Büyükşehir belediye meclisi. büyükşehir belediyesinin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilen üyelerden oluşur. yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere belediye meclisine iade edebilir. hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri ile bunların çalışma usul ve esaslarına ilişkin diğer hususlarda Belediye Kanunu hükümleri uygulanır. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Büyükşehir Belediye Meclisi Büyükşehir belediye meclisi.

Büyükşehir belediye başkanı. kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. yedi gün içinde. kesinleşen kararın iptali için on gün içinde idarî yargı merciine başvurabilir. gerekçesini de belirterek hukuka aykırı gördüğü kararların yeniden görüşülmesini isteyebilir. Büyükşehir belediye başkanı. Mülki idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine on gün içinde idari yargı mercilerine başvurabilir. Kararlar. üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kararında ısrar ederse karar kesinleşir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Kesinleşen kararlar yedi gün içinde büyükşehir belediyesine gönderilir. kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki idare amirine gönderilir.DR. 53 . İlçe ve ilk kademe belediye meclislerinin bütçe ve imarla ilgili olanlar dışındaki kararları dayanak belgeleriyle birlikte büyükşehir belediye başkanına gönderilir. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idari yargıya başvurabilir. İlgili meclis. DOÇ. Mülki idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de büyükşehir belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir. Belediye başkanı. Büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar.

kurum temsilcileri. Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir.DR. sendika konfederasyonunun bulunduğu yerde konfederasyonun) ve uzmanlaşmış sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ile davet edilen uzman kişiler. İhtisas komisyonları. DOÇ. kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları. her dönem başı toplantısında. plan ve bütçe komisyonu. İmar ve bayındırlık komisyonu. diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri sonuçlandırır. eğitim. Meclis toplantısını takiben imar komisyonu en fazla on işgünü. üniversitelerin ilgili bölümlerinin. Komisyon bu sürenin sonunda raporunu meclise sunmadığı takdirde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin büyükşehir belediye meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur. çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenecek maliyet bedeli karşılığında verilir. oy hakkı olmaksızın ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir. üyeleri arasından seçilecek en az beş. 54 . HASAN BEGEÇ İhtisas komisyonları (Md 15.) Uzmanlık 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye meclisi. Gündemdeki konularla ilgili olmak üzere. sendikalar (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun. konu meclis başkanlığı tarafından doğrudan meclis gündemine alınır. Komisyon raporları alenîdir. gençlik ve spor komisyonu ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur. en çok dokuz kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. çevre ve sağlık komisyonu. kültür. İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. büyükşehir belediyesi sınırları içindeki seçmenler tarafından 5 yıl için seçilir. Büyükşehir Belediye Başkanı Büyükşehir belediye başkanı. belediye başkanının başkanlığında. biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üye olmak üzere toplamda 10 üyeden oluşur. Belediye Kanunundaki usullere göre belirlenir. Büyükşehir belediye başkanının görev ve yetkileri Büyükşehir belediye başkanının imarla ilgili görevleri: a) Büyükşehir belediye meclisince onaylanan nazım imar planlarını onaylamak 55 . DOÇ. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediye Encümeni 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye encümeni. büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye başkanları büyükşehir belediye başkan vekili olamaz. belediye meclisinin her yılın ilk olağan toplantısında kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye biri genel sekreter. Büyükşehir belediye başkan vekili. encümen toplantılarına genel sekreter başkanlık eder.DR. Ancak. büyükşehir belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir Büyükşehir belediye başkanı. Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Danışman olarak görevlendirileceklerin en az dört yıllık yüksek öğrenim kurumlarından mezun olması şarttır. Ancak bu süre belediye başkanının görev süresini aşamaz. cadde. büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir. Büyükşehir belediyesi mücavir alanlarının ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasındaki bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır. Danışmanların görev süreleri sözleşme süresi ile sınırlıdır. Büyükşehir. Yeni kurulan büyükşehir belediyelerinde meydan. sokak. 56 . bulvar. yol. park.DR. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Nazım İmar Planına uygun olarak Uygulama İmar Planlarını hazırlamak. ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili anlaşmazlık çıkması durumunda. diğer büyükşehir belediyelerinde 5 i geçmemek üzere başkan danışmanı görevlendirilebilir. büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır. spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir. hazırlatmak c) İmar Programlarını hazırlamak ve uygulamaya koymak Danışmanlar Nüfusu iki milyonu aşan büyükşehir belediyelerinde 10 adet. Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon.

Büyükşehir belediyesi. Yapılacak herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlarından bir veya birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda. ilçe ve ilk kademe belediyeleri ile ortak projeler geliştirebilir ve yatırım yapabilir. 21 ilçe. 57 . 9 Ekim 2006 günü yapılan meclis toplantısında oy çokluğu ile kabul etmiştir. belediye bürokratları ve bilim adamlarından oluşan 49 kişilik bir ekip hazırlamıştır. yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebilir. yatırımcı kuruluş hesabında alacak olarak gösterilir. Bu takdirde yatırımın ilgili diğer kurumu ilgilendiren kısmına ait harcama tutarı o kurumun hesabında borç. büyükşehir belediye meclisi. Bu şekildeki ödünç vermelerde faiz uygulanmaz. İzmir Büyükşehir Belediyesi de 2004 yılında başladığı İzmir Kentsel Bölge Nazım İmar Planı’nı. İzmir’in 25-30 yıllık gelişimine ışık tutacak “anayasasını” hazırladıklarını söylemiştir. ilgili belediyenin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için büyükşehir belediye başkanının teklifi ve meclisin kararıyla ilçe ve ilk kademe belediyelerine malî ve aynî yardım yapabilir. DOÇ. belediye başkanının onayı ile birbirlerinin nakit ihtiyacını karşılayabilir. Büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşları. kesinleşmiş en son yıl bütçe gelirinin % 3’ünü aşmamak ve bütçede ödeneği ayrılmış olmak şartıyla. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediyesi.DR. 38 ilk kademe belediyesi ve 164 orman köyünü içine alan 526 bin kilometrekarelik alanı kapsayan yeni bir nazım imar planını. Oylamadan sonra yaptığı konuşmada Başkan Kocaoğlu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

belde halkının. yaşayış şartlarının uygunlaştırılması için üzerinde çalışılmış olan (yer) anlamındadır. HASAN BEGEÇ İmar kavramı İmar mevzuatı 3194 sayılı kanun İmar Kanunu Gerekçesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  İmar Kavramı. gelişip güzelleşmesi. İmar: "İmar" (imâr) kelimesinin sözlük anlamı bayındır duruma getirme. imar konulu işlem ve eylemler) olarak adlandırılır. 58 . yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin kurallarını belirleme ve bu kurallara aykırılıkları önleme ve müeyyidelendirme. bunların yoğunluk ve düzenini. bayındır hale getirme. şenlendirmedir. çevrenin ve tarihi eser. yapı yoğunluklarını. düzene koymak anlamındadır. tarım. yapı ve değerler ile kentsel ekolojik dengenin korunması ve iyileştirilmesi için yapılan iş. yapı. geliştirme ve güzelleştirme ile bu yerlerdeki yapılaşmaların şart ve teşekkülü yolunda yapılan çalışmaların tümü "imar hareketleri" (imar faaliyetleri. "Bayındır" sözcüğü ise. Şehirleri ve diğer yerleşme yerlerini belirli bir düzen ve disiplin içinde tutma. Daha geniş olarak imar. çeşitli bölgelerin yapı adalarını. ulaşım gibi başlıca bölge tiplerini. yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini ve ulaşım sistemlerini. sanayi. yapı yüksekliği ve derinliğini. Özetle denilebilir ki imar. yapı düzenini. arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini. arazi kullanım şeklini tespit ve bunların uygulanmasını temin. inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafelerini. bayındır duruma getirmek. yeşil alan gibi umumi hizmet ve kamu hizmet tesis alanlarını ve imar adalarının biçim ve boyutlarını. fiziksel mekanın düzenlenmesi ve mekandaki yapılaşma faaliyetleridir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. taban alanı ve kat alanı katsayısını.DR. sosyal ve kültürel ihtiyaçları ile sağlığı ve güvenliğini gözeterek daha iyi yaşama düzeni ve koşullarını sağlama. işlem ve eylemlerin tümü olarak tanımlanabilir. turizm. geliştirme. konut. "İmar etmek". DOÇ. yol.

7. İmar faaliyetleri. 6 ve 8). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar faaliyetleri. Planlar. "planlı alanlar "da yasa. Planlı alanlar.DR. toplum ve fiziksel çevreyi yakından ilgilendiren ve etkileyen hareketlerdir. ve "yönlendirici" nitelikte olan yasa hükümleri ve yönetsel kararların sınırları içinde kalması zorunludur. önceden yapılmış olan imar planı sınırları içinde kalan ve planla. DOÇ. "plansız alanlar "da.1972 tarih ve 1605 sayılı kanun ile bazı maddeleri değiştirilmiştir. Plansız alanlar. ise. "sınırlanmış" ve "yönlendirilmiş" bir nitelik verir.1956 tarih ve 6785 sayılı İmar Kanunu yürürlüğe girdiği yıllardaki ihtiyaca cevap vermesine rağmen daha sonraki gelişmeler nedeni ile 11. yönetmelik ve plan hükümleri. yasa ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülür. Dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de şehirlerin ve yerleşim alanlarının planlı ve düzenli oluşu toplumun sosyo-ekonomik ve kültürel yaşantısının aynasıdır. "kısıtlayıcı". kapsadıkları alan ve amaçlar yönünden "Bölge Planları" ve "İmar Planları". Bu alanlarda "Plansız Alanlar Yönetmeliği" hükümleri uygulanır. köyden şehre göçün kontrol edilememesi sonucu ortaya çıkan düzensiz şehirleşme. gecekondulaşma ve bunların yarattığı sorunlar ile bu sorunların çözümü için gerekli her türlü 59 .7. Bu durum imar faaliyetlerine "kurallaştırılmış".  İmar Kanunu Gerekçesi 9. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan ve planı bulunmayan alanlardır. imar planları da "Nazım İmar Planı" ve "Uygulama İmar Planı" olarak hazırlanır (İK md.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu nedenle de bu hareketlerin "zorlayıcı". insan. kullanım amacı belli edilmiş alanlardır. Son yıllardaki hızlı nüfus artışı.

Bu imar kanunu ile geçmiş dönemdeki imar mevzuatına aykırı yapılaşmayı belli bir düzenleme içinde ele alarak çözmek ve yeni şehirleşmeyi düzenli bir biçimde sağlamak için valilik ve belediyelerin plan üretimi ve uygulaması sürecindeki etkinlikleri arttırılmıştır. Belediye sınırları dışında ise bu yetki Valiliklerce kullanılacaktır. birden fazla belediyeyi ilgilendiren imar planlarının yapımında ve onay aşamasında oluşabilecek ihtilafları çözmek ve hatta re’sen plan yapmak veya yaptırmak Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bırakılmıştır. Plan yapımının ve onayının dışında imar programları da Belediye meclislerince görüşülüp kabul edildikten sonra geçerlilik kazanacaktır. DOÇ. 60 . İmar Kanunu. planların onaylanmasına ilişkin bu yetkinin Belediye ve Valiliklerce kullanılacağını belirtmiştir. yaptırma ve uygulamayı kontrol konusunda yerel idarelere yetki tanımış. Planlamanın uygulamaya yetişecek. hatta uygulamaya önceden yön verebilecek nitelikte olması hedeflenmiştir. belediye ve mücavir alan sınırları içi ve dışında kalan şehir ve onunla bütünleşen çevresindeki plansız alanları bir bütün olarak ele alan yeni bir anlayış getirilmiştir.DR. Ülke çapında önem taşıyan tesislerin yapımına imkan vermek. imar planlarını yapma. Uygulamanın planlamanın önüne geçmesi gibi durumlarda ise bu durumu kontrol altına alabilmek için mevzii imar planı (daha basit ve kısa sürede yapılabilen) mekanizması getirilmiştir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tedbirin alınması ihtiyacı İmar Kanununda bugünün ve yarının ihtiyaçlarına cevap verebilecek değişiklikler yapılmasını gerektirmiştir. İmar kanunu ile ülkemizde planlama ilk defa bir sisteme bağlanmış ve planlamanın gelişmeyi önceden yönlendirmesi amaçlanmıştır. Şehirlerin imar planlarına uygun olarak gelişmelerinin yönlendirilmesinde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

Bu Kanunun amacı ve kapsamı bakımından. hayvancılık ve tarımsal amaçlı yapıların fen. açılım yaparak şu şekilde açıklayabiliriz: 61 . köy yerleşik alanları ve mezralarda yapılacak konut. bir yerleşme yerinin mutlaka imar planı sınırı (belediye sınırı) içinde kalması gerekmez. bir ya da birden çok kişinin. bu Kanunun amacının. "bu yerler" de yerleşme yerleri olarak kabul edilir ve buralardaki yapılar da fen.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sağlık ve çevre şartlarına tabi olurlar. "Yapı". Kanunun amacını. Madde gerekçesinde de. karada ve suda. 27). "Ülke bütününde düzenli yerleşmeyi sağlamak ve bundan böyle imar kargaşasına meydan vermeyecek planlı ve sağlıklı yapılaşmayı gerçekleştirmek" olduğu ifade edilmiştir. plân.DR. 5). yapı terimini çok geniş anlamıyla tanımlamış bulunmaktadır. Yerleşme yeri ve yapı deyimlerinin tanımını yaptıktan sonra. DOÇ. sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. daimi veya muvakkat (geçici). sağlık ve çevre şartlarına uygun olması gerekir (İK md. Örneğin. resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave. "Plansız alanlar" üzerinde yapı yapılması halinde. yaşaması ve faaliyet göstermesi için seçilen ve düzenlenen yerdir. "Yerleşme yeri". HASAN BEGEÇ  3194 sayılı kanun 3194 Sayılı Kanun İmar Kanunu’dur. değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir (İK md. Amaç 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 1 -Bu Kanun yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. fen. belediye ve mücavir alan sınırı içinde veya dışında belirli bir yerde "geçici" veya "sürekli" olarak oturması. Görüldüğü üzere İmar Kanunu.

Yapılması plan şartına aykırılık teşkil eder. imar planında bir adadaki yapı nizamı (düzeni) "bitişik nizam " olarak belirlenmiş ise bu yerde. uygun olmasıdır. başka bir maksatla kullanılamaz. kendisinden daha üst ölçekli olan 1/5000'lik "nazım imar planı" hükümlerine (düzenlemesine) aykırı olarak hazırlanamaz. "ayrık nizam "da yapı yapılamaz. HASAN BEGEÇ KANUNUN AMACINI BELİRLEYEN ŞARTLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Maddede. projesine göre yapılacak yapıların. "fen". mevzuatın öngördüğü "teknik şartlar''a haiz olması amaçlanmaktadır. DOÇ. planda hangi maksat ve hizmet için ayrılmış ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. "alt ölçekli planlar ın. yerleşme ve yapılaşmalarda "plân". Plan şartlarına uygunluğun bir anlamı da. plan şartlarına uygunluk.DR. ancak o maksat ve hizmetin gerçekleştirilmesi için kullanılabilir. Mesela bu yerlerde bir turizm tesisi yapılamaz. Plan Şartlarına Uygunluk Plan şartlarına uygunluk. "sağlık" ve "çevre" şartlarına uygunluk olarak sayılmıştır. Yerleşme yerlerinde alanlar. 1/1000 ölçekli bir "uygulama imar planı" planlama kademelenmesinde. Fen Şartlarına Uygunluk Bu şart ile yerleşme planlaması sonucu elde edilen imar planı ve bu plana uygun olarak. yerleşme yerlerinin bütününde plan ile getirilen hükümlere (plan şartlarına) uygunluğu ifade eder. Örneğin. Öte yandan. Örneğin. "üst ölçekli planlar "a. Kanunun amacını belirleyen ölçütler (şartlar). planda sanayi ya da ticaret bölgesi olarak ayrılan yerler ancak bu maksatlarla kullanılabilir. her bir yapının plan şartlarına uygunluğunu da ifade eder. 62 . Örneğin.

herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu belirtilmekte. planın hazırlık ve yapımında önemli bir eksiklik teşkil eder. sağlık konusunda düzenlenmiş bulunan kanun. arazi ve 63 . Öte yandan.DR. çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesinin gerçek ve tüzel kişilerle vatandaşların görevi olduğu. Öte yandan. bu çalışmanın yapılmaması. bunların da mevzuatın öngördüğü şartları taşıması gerekir. Projelerin. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna göre çıkartılan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne göre tespit edilen "koruma alanları" içerisinde. DOÇ. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğu anlamına gelir. Buradaki jeolojik etüt.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sağlık şartlarına uygunluk ile. bir deprem bölgesinde. sağlıklı yaşamaya imkan verecek bir şekilde hazırlanması ve yapı malzemelerinin standartlara uygunluğu da anlaşılır. Sağlık Şartlarına Uygunluk Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. Bu nedenle bu alanlardaki yerleşme ve yapılaşmalarda bu hususa dikkat edilmesi gerekir. yapının gün ışığı almasına. "mimari" ya da "statik proje"si teknik bir çalışma belgesi olup. o yerleşme yerinin "jeolojik etüdü"nün yapılması ve bu etüt ile elde edilecek bilgilere göre imar planın yapılması ya da değiştirilmesi gerekir. bir imar planı yapılır ya da değiştirilirken. Örneğin. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Örneğin. bu yerlerde yerleşme ve yapılaşma "kısıtlama" ya tabi tutulmuştur. yapının. içme ve kullanma suyu rezervuarlarının korunması ve kirlenmenin önlenmesi amacıyla. havalanmasına ve rutubetten korunmasına imkân vermesi ve yapı malzemelerinin ses ve gürültüyü azaltıcı nitelikte olması. yapı projelerinin. aydınlanmasına. bu meyanda sayılabilir. teknik bir çalışma olup. Çevre Kanunu'nun 3 üncü maddesinin (a) ve (c) fıkralarında da. Çevre Şartlarına Uygunluk Anayasa'nın 56 ncı maddesinde.

gerek Kanunda ve gerekse Yönetmelikte geçen bazı terimlerin tanım ve açıklamasını vermek istiyoruz. Çevre şartlarına uygunluk ile. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kaynak kullanım kararlarını veren ve proje değerlendirmesi yapan yetkili kuruluşların. Madde üzerindeki açıklamalarımızı aşağıda sürdüreceğiz. "kültürel" ve "tarihi" dokuya uygun olması ve bunlara zarar vermemesi amaçlanmaktadır. Kanunun kapsamı belirtilmiştir. mekan itibariyle yürürlükteki mevzuat hükümlerine. çevrenin korunması ve kirlenmemesi hedefini gözetmekle yükümlü oldukları ifade edilmektedir. açıklamalarımızın daha iyi anlaşılabilmesi için. ülkenin tüm alanları ve bu alanlar üzerindeki tüm imar hareketleri. Ancak bundan önce. DOÇ. Kapsam Madde 2 . hem de yapıların. Görüldüğü üzere bu madde ile yalnızca belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerler değil. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 5 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar dairesinde çizilen ve 6 ncı maddede belirtilen merci (vali) tarafından onaylandıktan sonra kesinleşen idari bir sınırdır.DR. hem yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. Madde ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak "her türlü plan" ile inşa edilecek "resmi ve özel tüm yapılar" ın bu Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmek suretiyle. 64 . bu imar düzeni ve disiplinine tabi tutulmaktadır. Belediye Sınırı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir. proje itibariyle o çevredeki "doğal".

09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI nüfusu 80. belediye meclisinin kararı ve ilçe idare kurulunun uygun görüşü alındıktan sonra "il idare kurulu " karan ile. a) Planın olması. "planı bulunan" yerlerde uyulacak ve uygulanacak usul ve esaslar.DR. DOÇ. a) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. 1580 sayılı Kanunda öngörülen sistem değiştirilerek. 65 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2. nüfusu 80. HASAN BEGEÇ 1580 sayılı (önceki) Belediye Kanunu ile yapılan düzenlemede.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerlerde uygulanacak hükümler. durumuna göre değişir.Belediye ve mücavir alan sınırlan "dışında" kalan ve “planı bulunan” ve de "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak hükümler. daha basit ve kolay bir sistem getirilmektedir. Bunlar: 1. b) Planın olmaması. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin (Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliği'nin) "4 ve 6 ncı Bölüm" lerinde yer alan hükümler olur. Belediye ve mücavir alan "sınırları içinde" kalan yerler. bu yerlerde. il idare kurulunun uygun görüşü ve valinin teklifi üzerine "İçişleri Bakanlığı "nın onayı ile kesinleşmekte idi.000'den az olan beldelerde belediye sınırı. Belediye ve mücavir alan "sınırları dışında" kalan yerlerdir. b) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. "bu plân" ve 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliğinde yer alan hükümler olur. 1 . 5393 sayılı (yeni) Belediye Kanunu'nda. belediye meclisinin kararı. Kanunun kapsamı "alanlar" itibariyle ikiye ayrılmaktadır. Bu sisteme göre belediye sınırları. Madde ile. 2. "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak usul ve esaslar.000'den fazla olan beldelerde belediye sınırı. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin "5 ve 6 ncı Bölüm "lerinde yer alan hükümler olur. belediye meclisinin kararı (ilçelerde kaymakamın görüşü) üzerine valinin onayı ile kesinleşmektedir.

kamulaştırmanın. imar planında alan kullanımı ve yapılaşma ile ilgili hüküm bulunması halinde. 66 . bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz. yönetmelik hükümlerine aykırı bir maksatla kullanımı da yasaklanmaktadır. Alanların.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. başka bir amaçla. bir alanın her ölçekteki plan esaslarına aykırı maksatlarla kullanımını yasaklamaktadır. şehircilik ilkeleri. her ölçekteki plan esaslarına. Örneğin. ancak yol yapımı için kamulaştırılabilir. Bu amaçla yapılacak plan değişikliğinin ise. genel "imar disiplini" nin. mesela "konut" yapımı amacıyla kamulaştırılamaz. yerleşme ve yapılaşmaların üzerinde gerçekleşeceği sahaların (alanların) "plan şartları" na. HASAN BEGEÇ Genel Esas 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 3 . Örneğin. alanların. Kanunun 1 inci maddesiyle amaçlanan. başka bir amaç için kullanılamaz. bir alan. öncelikle bu hükümlerin uygulanması gerekir. alanlar itibariyle sağlanması şartları ortaya konulmaktadır. taşınmazın plandaki tahsis amacı gözetilerek yapılması gerekir. planda hangi kullanım amacına tahsis edilmiş ise. imar planında "sanayi" yeri olarak ayrılmış ise bu alan "konut alanı" olarak kullanılamaz. Plandaki Tahsis Amacı Dışında Kullanılamaması Madde. bulunduğu "bölgenin şartları"na ve "yönetmelik hükümleri" ne aykırı maksatlarla kullanılamayacağı hüküm altına alınmak suretiyle.Herhangi bir saha. Bir alanın plandaki kullanım biçimi ancak "plan tadilatı" yapmak suretiyle değiştirilebilir. Kanunun bu maddesi ile de. Bunun anlamı şudur: Bir alan. daha önce de belirttiğimiz üzere. planda "yol”a tahsisli bir taşınmaz. DOÇ. Plana dayalı olarak yapılan kamulaştırmalarda. planlama esasları ve kamu yararına aykırı olmaması ve plan bütünlüğünü bozmaması gerekir. Alanların Yönetmelik Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Maddede. Bu durumda. ancak o amaç için kullanılabilir.

imar planlarında. Öte yandan. bölge şartları ile. kaynaklar. binaların tertip şeklini ve yüz alacakları cepheyi tespit maksadı ile şematik olarak gösterildiğinden. ilave ve revizyonlarında da bölge şartları. o alanın içinde bulunduğu bölgede gerçekleşmesi imkanı ile. bulunduğu bölgenin doğal. (jeolojik durum. Tüm alanların kullanım maksadı ve yapılaşma şartlan plan ve yönetmelikler ile belirlenir. alanların kullanımı yönetmelik hükümlerine tabi olur. Öte yandan. iklim. bitki örtüsü. plan olmakla birlikte. Bölge şartlarına uygunluk ile bir alanın. sadece ayrık veya bitişik bina yapılacağını. ölçüleri verilmediği takdirde. ön bahçeli ya da bahçesiz nizamın kabul olunacağını.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ancak. planı bulunmayan yerlerdeki alanların kullanımında da yine yönetmelik hükümleri geçerli olur. görsel değerler. değişikliği. jeomorfolojik ve topoğrafik eşikler. Bu nedenle de bu konularda yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekir. özellikle bu maksatla etüt edilerek. DOÇ. parselasyon durumları ve bina kitleleri. kültürel ve tarihi dokusuna uygun maksatlarla kullanımı ve bu alan üzerindeki yapıların aynı dokuya uygun inşası anlaşılır. bu bölge ve çevresi üzerinde oluşmuş yapılaşma durumu da anlaşılır. bunlara ait ifadeler imar planlarının kayıtlarından sayılmaz. Alanların Bölgenin Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Madde ile alanların plan ve yönetmelik şartlarına aykırı olarak kullanımının yasaklanmasının yanında. Ayrıca şunu belirtmek gerekir ki. alanların "bölge şartları" na aykırı olarak kullanımı da yasaklanmaktadır. 67 . Ancak plan yapımı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bir alanın kullanım amacının. planda hüküm bulunmayan hallerde. toprak kabiliyeti.

bu hüküm karşısında da plan ve yönetmelikte yer almayan hususlarda getirilecek kuralların. beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimlerin göz önünde tutulacağı ifade edilmiştir. kent estetiği ve çevresel yapı gibi şartlar) başkaca unsurlar ile birlikte. bu esasların. 68 . 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliği'nin 3 üncü maddesinde. Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait harekat. eğitim ve savunma amaçlı yapılar için. DOÇ. bu Kanun hükümlerinden hangisinin ne şekilde uygulanacağı Milli Savunma Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir. sanayi. imar planı ihalelerinde.2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ve 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. belediyelerin. bu kapsamda getirilecek kuralların da yine bölge şartlarına uygun olması gerekir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. İstisnalar Madde 4 . imar planlarının hazırlanmasında. Bu kapsamda. turizm gibi ağırlıkları nedeniyle özel ve ayrıntılı bir çalışma gerektirmesi durumunda veya "bölge şartları" na uymak amacıyla değiştirilerek özel sözleşme ve teknik şartlaşmalar yapılabileceği belirtilmiş. imar planlarında açıklanmayan ve bu Yönetmelikte de yer almayan hususlarda. 16 ncı maddesinde de. sit. "Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik" in 13 üncü maddesinde. İller Bankası Genel Müdürlüğü'nün bu amaçla hazırladığı tip sözleşme ve şartlaşma esaslarına uyulacağı. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tarihsel çevre. belediyelerin uygun görmesi halinde yapıların "estetiği" ile ilgili kurallar getirmeye yetkili oldukları belirtilmekte olup. bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır. bölge şartlan gözetilerek getirilmesi zorunlu olmaktadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. belirleyici bir unsur teşkil eder.DR. Öte yandan. lüzum ve ihtiyaca ve “civarın karakteri”ne göre imar kuralları getirmeye yetkili oldukları belirtilmiş olup. Diğer taraftan aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde.

21. Bu durumda. 3194 sayılı Kanunun bu konulara ilişkin 20. Bu konuda örnek vermek gerekirse. İşte bu nedenle. imar kanununun. Turizmi Teşvik Kanunu' nun 7 nci maddesine göre. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca ve Turizm Bakanlığınca onaylanacaktır. planlama ve yapılaşma konuları. özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı esası getirilmiştir. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Bakanlar Kurulu Kararı ile turizm merkezi olarak belirlenen bir alanda 1/5000 ölçekli nazım planlar ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planları. bu hüküm uygulanacak. Kanunun 4 üncü maddesi ile Kanunun uygulanmayacağı haller. uygulama ve yapılaşma konularına ilişkin hükümler bulunmakta. bu Kanun hükümlerine tabi olacağı belirtilmektedir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanunu'nun 2 nci maddesinde. 69 . 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. "istisnalar" başlığı altında düzenlenmiş ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. haliyle bu kanun hükümlerinin de uygulanması gerekmektedir. Ancak. kullanma izni. imar Kanunu 'na aykırı bir hüküm içermediğinden. İmar Kanunu dışında diğer birçok kanunda planlama. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve diğer "özel kanunlar" ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. hüküm bulunmaması halinde ise İmar Kanunu hükümleri uygulanacaktır. özel kanunlarda imara ilişkin hüküm bulunması ve bu hükmün İmar Kanunu hükümleri ile çelişmesi halinde. DOÇ.DR. ülkemizde. bir tek İmar Kanunu ile düzenlenmiş değildir. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel yapıların.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu. İmar Kanunu 'nun 8 inci maddesine göre değil. Ancak ruhsat. 23 ve 31 inci maddeleri uygulanacaktır. altyapı bedelleri konularında 2634 sayılı Kanun.

DR. 13. 12. 14. 2. uygulama ve yapılaşmaya ilişkin hükümlerin bulunduğu kanun. kararname ve tüzüklerin listesi aşağıda verilmektedir: KANUNLAR 1. 7. 19. planlama. 15. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İçinde yerleşme. 28. DOÇ. 23. 3. 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun 3621 sayılı Kıyı Kanunu 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun 4342 sayılı Mera Kanunu 4373 sayılı Taşkın Sulara ve Su Baskınlarına Karşı Korunma Kanunu 70 . 5. 26. 8. 29. İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanunu'nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun 18. 9. 17.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 6. 27. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu 3194 sayılı İmar Kanunu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu 3402 sayılı Kadastro Kanunu 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun 25. 10. 24. 22. 4. 20. 16. 422 sayılı Köy Kanunu 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu 775 sayılı Gecekondu Kanunu 831 sayılı Sular Hakkında Kanun 1164 sayılı Arsa Ofisi Kanunu 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu 1519 sayılı Erişme Kontrollü Karayolu Kanunu 1893 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 2872 sayılı Çevre Kanunu 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu 2981 sayılı. 11. 21.

35. 45.7. 36. 38. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanunu 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Hakkında Kanun 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 4957 sayılı Turizm ve Teşvik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu 5393 sayılı Belediye Kanunu 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu 6831 sayılı Orman Kanunu 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun 7478 sayılı Köy İçme Suları Hakkında Kanun KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER 1. 43. 9. DOÇ. 32. HASAN BEGEÇ 30. 49. 44.1959 tarih ve 4/11715 sayılı Sivil Müdafaa Bakımından Şehir ve Kasaba Planlarıyla Mühim Bina ve Tesislerde Tatbik Olunacak Esaslar Hakkında Nizamname (Tüzük) 2. 33.DR. 34.6. 48. 180 sayılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname 388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kararname TÜZÜKLER 1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2. 31. 39. 47. 37. 46. 40. 3. 20. 41.1961 tarih ve 5/1465 sayılı Yeraltı Suları Tüzüğü 71 . 42.

tarım. Gerekli görüldüğü hallerde bu planları Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır. ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plandır. Bölge Planlarının kaynağında iki önemli etmen bulunmaktadır. 2. DOÇ. tarım. sanayi. sektörel hedefleri. 1:100.Çevre Düzeni Planı: Ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut. turizm.Bölge Planları: Sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini. plan notları ve raporuyla bir bütün olan plandır.DR. 1/25. idareler arası koordinasyon esaslarını belirleyen. ulaşım gibi sektörler ile kentsel-kırsal yapı ve gelişme ile doğal ve kültürel değerler arasında koruma-kullanma dengesini sağlayan ve arazi kullanım kararlarını belirleyen yönetsel.000 ölçekte hazırlanan. planlama alanı içinde kalan yerleşme ve arazi kullanımına ilişkin ana kararları belirleyen. turizm. B. faaliyetlerin ve altyapıların dağılımını belirtmek üzere hazırlanırlar. sanayi. Metropoliten kentlerin büyümesini denetim altına almak.1:50. HASAN BEGEÇ Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI PLAN VE PLAN TÜRLERİNİN TANIMLARI A. Konut. yerleşmelerin gelişme potansiyelini.000.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. planlanan alanı makro düzeyde ele alarak belli bir projeksiyon dönemi içindeki fiziki gelişmeleri yönlendiren bir plandır. varsa bölge planı kararlarına uygun olarak yapılan. Bunlar: 1.000. mekansal ve işlevsel bütünlük gösteren sınırlar içinde. Ülkenin geri kalmış bölgelerini geliştirme ya da değerlendirilemeyen doğal kaynaklarını etkili biçimde kullanmaktır. Bu tanımlamalara göre Çevre Düzeni Planı. 72 .000 veya 1: 200.

DR. açık ve uyulması zorunlu hukuksal bir belgedir. C. 1/50000 ve 1/25000'dir. kısıtlama kararları. fiziksel özelliklerine ilişkin araştırmalara ve verilere dayalı olarak hazırlanan. yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen ve bu amaçla beldenin ekonomik. plan hiyerarşisinde bölge planlarının altında imar planlarının üstünde yer alır. Çevre Düzeni Planı: 1. ölçeği: 1/200000. İmar Planı şu şekilde de tanımlanabilir: Şehir ve diğer yerleşme yerlerinin mevcut ve gelecekte alacağı durumu gösteren.000 ölçekli çevre düzeni planları Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2. arazi kullanımı. sağlıklı ve güvenli çevre oluşturmayı. Bu bakımdan bu plan. 1/100000. Büyükşehir olmayan diğer illerde valinin koordinasyonunda belediye veya il özel idaresi tarafından yaptırılır. kendisinden daha alt ölçekli imar planlarına esas teşkil eder.000 ile 1/100. örgütlenme ve uygulama ilkelerini içeren pafta rapor ve notlardan oluşan belgedir. onlara bir düzen ve disiplin getiren objektif. . Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan edilen yerlerde Bakanlar kurulunca belirlenecek Bakanlık tarafından 3. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Çevre Düzeni Planı. DOÇ. arazi ve arsaları kullanım amacına göre düzenleyen ve bunların üzerindeki yerleşme ve yapılaşmaların kuralını belirleyerek. Belediye sınırları il sınırı olan büyükşehir belediyelerinde. sosyal.Çevre Düzeni Planı. demografik. Bölge ve havza bazında 1/50. kültürel. Büyükşehir Belediyeleri tarafından 4.İmar Planı: Belde halkının sosyal ve kültürel gereksinimlerini karşılamayı. kentsel yerleşme ve gelişme eğilimlerini alternatif çözümler oluşturmak suretiyle belirleyen. 73 . tarihsel. koruma.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

DOÇ. çevre münasebetlerinde kişi ve aile mutluluğu ile toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak. bölge ve kent verilerine göre konut. imar plânları. kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek amacıyla hazırlanır İmar planları. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planlarının hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar: İmar planları. olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. çalışma ve ulaşım gibi kentsel işlevler ile. belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla yörenin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri. ülke. donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak. planlanan yörenin halihazır durumunun. halkın sosyal ve kültürel gereksinmeleri. Özetle. toplum. güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular göz önüne alınarak hazırlanır. insan. alan ve yapı ilişkileri. yörenin gerek çevresiyle gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları.DR. 74 . sosyal ve kültürel gereksinmeleri var olan yada sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirmek ve belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla. kadastral harita ve kentin gelişimi de göz önünde tutularak hazırlanır. yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma. nüfus. beldenin kullanılışı.

DOÇ. 75 . Nüfusu bundan az olan yerlerde imar planının yapılıp yapılmamasına belediye meclisi karar verir. Mevcut imar planları yürürlüktedir. İmar Planlarının hazırlanmasında mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluk esası aranır. Mevcut planlar yerleşmiş nüfusa yetersiz durumda ise ya da yeni yerleşme alanlarının derhal kullanmaya açılması gerekiyorsa. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YAPILMASINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. Bu haritaların onama mercii belediyeler ve valiliklerdir. Son nüfus sayımında. belediyeler ya da valiliklerce yapılacak mevzii imar planlarına ya da imar planı olmayan yerler de Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre uygulama yapılır. 4. 2.DR. diğer bir nüshası da tapu dairesine gönderilir. Halihazır haritası bulunmayan yerleşim yerlerinin halihazır haritaları belediyeler ya da valiliklerce yapılır ya da yaptırılır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Onanan haritaların bir nüshası Bakanlığa.000'i aşan yerleşmelerin tümünde imar planı yapılması zorunludur. 3. nüfusu 10.

belirlenen ücret karşılığında verirler. gerek valilikçe onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir. Belediye Meclisi. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ 1. Kesinleşmiş imar planları alenidir. Kesinleşen imar planlarının bir örneği Bakanlığa gönderilir. Gerek belediye meclisince. Valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer Bu planlar valilikçe saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir. DOÇ. itirazları ve planları on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Kesinleşmiş planları Bakanlık ilgili belediyelere ve valiliklere tebliğ eder. Belediye Başkanlığı veya vali. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. 76 . 6. Bu şekilde imar planları yürürlüğe girmiş olup uygulanması zorunludur. incelenmek üzere Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilir. (d) (e) Bu bir aylık süre içinde planlara itiraz edilebilir. (d) (e) Bu süre içinde planlara itiraz edilebilir. (a) (b) (c) İlgili belediyelerce yapılır ya da yaptırılır. (a) (b) (c) Valilik ya da ilgilisince yapılır ya da yaptırılır. Belediye sınırları içinde kalan yerlerin imar planları.DR. imar planının tamamını ya da bir bölümünü örnekler ve kitapçıklar haline getirerek isteyenlere. 4. Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerin imar planları. 3. 2. İtirazlar. İtirazlar valiliğe yapılır Valilik itirazları ve planları inceleyerek on beş gün içersinde kesin karara bağlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu planlar. 5. belediye başkanlığınca saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir.

yukarıda (5) bendinde belirtilen durumlarda Bakanlık. 77 .DR. hava meydanı bulunan ya da havayolu veya demiryolu bulunan yerlerdeki imar planlarını ve değişikliklerini. yukarıda sayılan yetkilerini kullanırken. Bir kamu hizmetinin görülmesi için gerekli olan yerlerle ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. 2. Bakanlık. revize etme ve re'sen onaylamaya yetkilidir. 4. Öte yandan. bu yetkisini. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ile. yaptırmaya. yapmaya.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANLARINDA BAYINDIRLIK ve İSKAN BAKANLIĞININ YETKİSİ 1. DOÇ. ilgili belediyeye valilik kanalıyla talimat vererek de kullanabilir. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca yapılması gerekli planları ve değişikliklerini 3. 5. değiştirme. Kamu yapıları ile ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. doğrudan kullanmayıp. ilgili belediye ve diğer kuruluşlara bilgi verir ve gerektiğinde bu idarelerle işbirliği yapar. Birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar planlarını ve değişikliklerini. İçerisinden ya da civarından demiryolu veya karayolu geçen.

Çevre ve Orman Bakanlığının. 3. Organize Sanayi Bölgeleri Yönetiminin. 2. 7.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ayrıca imar programları. (md 10) Belediyelerin imar planlarının uygulanmasını yapmak için gerçekleştirilmesini düşündükleri kısımları belli eden ve bu kısımlarda gerek kamulaştırma ve gerekse yol. DOÇ. 10. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün. 6.DR. GAP İdaresinin. 9. 8. onama ve uygulama yetkileri bulunmaktadır. 78 . Başbakanlığın (Dünya Bankası Proje Uygulama Biriminin). Belediyelerin imar uygulamaları konusunda çok sayıda faktörün hesaba katılmak suretiyle uzunca süreli olarak düzenledikleri tutarlı ve etkin bir tatbikat ve hareket planı olarak da tanımlanabilir. 11. İmar programları. 4. İMAR PLANININ UYGULANMASI ANCAK İMAR PROGRAMININ HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI İLE MÜMKÜNDÜR. Toplu Konut İdaresinin. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANI YAPMA VE ONAMA YETKİSİ OLAN DİĞER BAZI KURUM VE KURULUŞLAR 1. Özelleştirme Yüksek Kurulunun. Ulaştırma Bakanlığının. Özel Çevre Koruma Kurulu Başkanlığının. Ve başkaca diğer bazı idarelerin kendi özel yasalarına göre plan yapma. Kültür ve Turizm Bakanlığının. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının. otopark gibi inşaat masraflarını tahmini olarak belirten ve bunların yıllara göre bölünmesini gösteren bir belge olarak da tanımlanabilir. 5. meydan.

belediye meclislerinde kabul edildikten sonra kesinleşir. İmar Kanununun 11. Özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya genel hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise belediyeye. Ancak. Görüşmelere ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarının temsilcileri de görüşlerini bildirmek üzere katılırlar. Genel hizmetlere ayrılan yerlere. 1. maddesinde yer almış bulunmaktadır. kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulur. İmar planlarında. Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile. Bu konuda tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur. Bedel ve ödeme şekli taraflarca saptanır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İmar programlarında. arsa hariç yalnız binanın o günkü değeri göz önüne alınarak takdir edilecek bedel ödenir. imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde bu planı uygulamak üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar.DR. 2. Bu araziler ve arsalar. Hazırlanan bu imar programı belediye meclisinde görüşülür. ilgili kamu kuruluşlarına bildirilir. Kamuya ait gayrimenkuller konusunda yapılacak işlemler. 79 . belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise özel idareye bedelsiz olarak bırakılır ve tapu kaydı terkin edilir. belediye ya da özel idare tarafından satılamaz ve başka bir amaçla kullanılamaz. Bu programlar. Bu kamulaştırma için gerekli ödenek. belediye ya da valiliğin önerisi. İlgili kamu kuruluşları imar programları sınırları içinde kalan kamu hizmetlerine tahsis edilmiş bu yerleri bu program süresi içinde kamulaştırırlar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediyeler. bu yerlerin üzerinde bina varsa. Programda yer alan ve kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar. DOÇ.

İmar Planlarının Yargısal Denetiminde Dikkat Edilecek Hususlar: İmar planlarının yargısal denetiminde göz önüne alınması gerekli hususlardan olan uyuşmazlık konusu taşınmazın yeri. devir alınan idareye aynı yöntemlerle geri verilir. imar planının onaylanıp kesinleşmesiyle bu niteliklerini yitirirler ve imar planında gösterilen kullanma amacına tabi olurlar. madde hükmüne tabi değildir. yeşil saha. yol. konumu. İmar Kanununun 11. İmar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir. hiçbir şekilde resim. şehircilik ilkeleri. resim ve hesaplarının hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili fenni sorumluları uzmanlık konularına ve ilgili kanunlarına göre mühendisler ve mimarlarca üstlenilir 80 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu yerlerin kullanılış şekli yeni bir imar planıyla değiştirilerek özel mülkiyete konu olabilecek bir duruma getirildiği takdirde. alanlar ve meralar. Hazine ve Özel idareye ait arazi ve arsalar dışında bazı istisnalar yer almış bulunmaktadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi genel hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller. çevresiyle ilişkileri ve işlevi açısından imar planlarında ayrıldığı amaca uygun olup olmadığının. DOÇ. harç ve vergiye tabi tutulmaz. Hazırlanan imar planı sınırları içinde yer alan kadastral yollar. park. 11. Keza imar planlarının yargısal denetiminde yukarıda açıklanan " İmar Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar " a uyulup uyulmadığı da araştırılacaktır. büyüklüğü. Bu yerler dışında kalan: a) İmar planlarında meydan. planlama esasları ve kamu yararı yönünden bilirkişilerce bir değerlendirme yapılması gereği vardır. statik ve her türlü plan. güvenlik bölgeleri ve ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silâhlı Kuvvetlerine ait harekât ve savunma amaçlı yerler. otopark. Yapılacak terkinler. Yapıların mimari. b) Askeri yasak bölgeler.DR. proje. bu yerler belediye ve özel idarece. maddesinde.

.000. çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini. 2. 1/25. ölçeği: 1/50. başlıca bölge tiplerini. birden çok belediye ve mücavir alan sınırlarını da kapsayabilir.DR.Nazım İmar Planı. 81 . bir tek belediye sınırları ile mücavir alanlarını kapsayabileceği gibi. yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına temel olacak uygulama etaplarını ve esaslarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve 1/1000 ölçekte düzenlenen raporuyla bir bütün olan plandır. varsa kadastral durumu işlenmiş olan ve nazım imar planına uygun olarak hazırlanan ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını. nazım imar planlarının büyütülmüş kopyaları değildir. Uygulama imar planları. b) Uygulama İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine. a) Nazım İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan. bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını.000. HASAN BEGEÇ İmar planı. varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan ve arazi parçalarının.000 ve 1/10. Nazım İmar Planı 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama İmar Planı olmak üzere iki aşamadan oluşur. genel kullanış biçimlerini. Bu planlar koruma ve kullanma kararları ve önlemleriyle ayrıntılı olan ve farklılıkları hayata geçiren planlardır. ulaşım sistemlerini ve sorunlarının çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen. 1/5000 ve 1/2000'dir. DOÇ. 1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. detaylı bir rapor ile açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır. gerektiğinde yapı yoğunluğunu. Bu plan türünde en çok kullanılan ölçek 1/5000'dir. bunların yoğunluk ve düzenini. Nazım imar planları.

HASAN BEGEÇ . ölçeği: 1/50000 ile 1/1000 arasında değişir. eklentisi de “İlave (ek) İmar Planı” yapılması yoluyla mümkündür. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama imar planları zaman ve şartların zorunlu kıldığı hallerde.Uygulama İmar Planı. sit içeren yerleşme alanları da “Koruma Amaçlı İmar Planı” yapılmasıyla düzenlenir. kanun ve yönetmeliğin belirlediği usul ve şartlara uymak şartıyla revize edilebilir ve değiştirilebilir. d) İmar Planı Değişikliği: Plan ana kararlarını. Ayrıca uygulama imar planlarına ilave (ek) yapılması da mümkündür. c) Revizyon (Yenileme) İmar Planı: Her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plandır. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir yanlışlık. “Revizyon İmar Planı” niteliğindeki bir planlama işinin “İmar Planı Değişikliği” olarak değerlendirilerek işlem yapılmasıdır. kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleridir. bu planla bütünleşmeyen yerler “Mevzii İmar Planı”. Öte yandan mevcut imar planı sınırları dışında olup. değiştirilmesi “İmar Planı Değişikliği”. Planın revize edilmesi “Revizyon İmar Planı”. 82 . teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte. DOÇ.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. nesnel ve teknik gerekçelere dayanan. Revizyon İmar Planı. bilimsel. Nitelik olarak birbirlerinden farklıdırlar. ölçeği: 1/1000'dir. bütünlüğünü. sürekliliğini.

bahçe gibi kullanımları konut. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere. yürürlükteki her tür ölçekteki plan sınırları dışında. Başta anlattığımız “imar planlarının yapılmasında uyulması gereken kurallar” da 3. imar planı değişikliği kapsamında kalmamaktadır. konumunda. sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını kendi bünyesinde sağlayan. İmar planları yapım yönetmeliğinin plan yapım kurallarına uyulmak üzere yapımı mümkün olan. maddede mevcut imar planları ile düzenlenmiş alanların yetersiz kalması durumunda bu planların yapılabileceğinden bahsettik. mevcut plana bitişik ve mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik.DR. imar planı sınırları içinde arazi kullanışlarının büyüklüğünde. Kısa sürede elde edilebilen planlar oldukları için kentin hızlı gelişmesine ayak uydurarak kentin planlı gelişmesini sağlayabilirler. e) İlave İmar Planı: Yürürlükte bulunan planın ihtiyaca cevap vermediği durumlarda. plan ana kararlarını etkilemekte ve nazım imar planının da yeniden ele alınmasını zorunlu kılmakta ve de “Revizyon İmar Planı” kapsamına girmektedir. imar planı ana kararlarını bozmayacak biçimde yerel olarak farklılık getiren planlardır. Bu tür işlemeler. planla bütünleşmeyen konumdaki. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planı değişikliği. ticaret ve diğer kullanımlara dönüştürmesi suretiyle yoğunluk artışına yol açan planlama işlemleri. yoğunluğunda veya ulaşım sisteminde. bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde hazırlanan plandır. kat artırımı yoluyla veya yeşil alan. raporuyla bir bütün olan imar planıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. park. f) Mevzi İmar Planı (Yerel Plan): Mevcut planların yerleşmiş nüfusa yetersiz kalması veya yeni yerleşim alanlarının kullanıma açılması gereğinin ve sınırlarının ilgili idarece belirlenmesi halinde. 83 .

“arkeolojik sit”. “sit”. bu alanlara uygun yeni kentsel fonksiyonlar getirilmesi ile bu çevrelerde yeni yapılar yapılabilmesi için uyulması gereken koşulları yeterli ayrıntıda belirleyen plandır. arkeolojik ya da mimari değeri bulunan eski eser ve sanat yapılarının ya da tek tek sanat değeri taşımasalar bile bozulmamışlıkları ve bütünlükleri açısından belirli bir devri karakterize eden yerleşme dokuları ve kent parçalarının topluca oluşturdukları “kentsel sit” alanlarının korunmaları. “külliye”. “ören yeri” ve “doğal sit”ler ile. kent mekanı ve bunu bütünleyen çevresel alanlarda yer alan tarihi. İMAR PLANLARININ KROKİ İLE GÖSTERİMİ Belediye Sınırı Revizyon İmar Planı Sınırı İmar Planı Sınırı Koruma Amaçlı İmar Planı Sınırı İlave İmar Planı Sınırı Mevzii İmar Planı Sınırı 84 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununca tanımlanan taşınmaz eski eser kapsamındaki “anıt”. DOÇ. HASAN BEGEÇ g) Koruma İmar Planı: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sit niteliğindeki yerleşme alanlarında düzenlenen koruma ve geliştirme amaçlı plan olup.DR.

HASAN BEGEÇ PLANLAMA KADEMESİ AKIŞ ŞEMASI 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ÜLKE FİZİKSEL PLANI Çevre Düzeni Planı Bölge Planı Ulaşım Planı Nazım İmar Planı Uygulama İmar Planı Revizyon (Yenileme) İmar Planı İmar Planı Değişikliği (Tadilat) Koruma Amaçlı İmar Planı İlave (Ek) İmar Planı Mevzii (Yerel) İmar Planı 85 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ.DR.

belediye meclisi ve il idare kurulunun kararı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 'nın onayı ile kesinleşir. HASAN BEGEÇ Yapı düzeni ve yapılaşmaya ilişkin kavramlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YERLEŞME ALANI İLE İLGİLİ TANIMLAR Yerleşme Alanı (İskan Alanı) İmar planı sınırı içerisindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. c) Mücavir Alan: İmar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş. 86 . Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki imar planı bulunmayan mevcut yerleşmelerin (mahalle. yerleşik alan sınırı ve köy ve mezraların yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlardır. Diğer bir deyimle imar planının kapsadığı alandır. Mücavir alan sınırları. b) Gelişme Alanı ( İnkişaf Alanı ): Nazım imar planında kentin gelişmesine ayrılmış alanlardır. belediye hudutlarına bitişik olan alanlardır. ilgili belediye sınırına bitişik olması gerekmez. köy ve mezralar) olası gelişme alanlarını da içine alan ve sınırları Belediye Meclislerince karara bağlanan alanlardır. Yerleşme Alanı Dışı (İskan Dışı) Alan: Her ölçekteki imar planı sınırları. Bu alanlar köyleri de kapsayabilir (İK md. a) Yerleşik Alan (Meskun Alan) : İmar planı yapımı aşamasında iskan edildiği tespit edilmiş ve nazım imar planında belirlenmiş alandır.DR. Yerleşme Alanı: İmar planı sınırı içindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. Mücavir alan sınırlarının. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 45).

DR. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı. kendisine gönderilen mücavir alan kararlarını (sınırlarını) kendisinin belirlediği şekilde değiştirilmek üzere valiliğe iade edebilir. Bakanlık.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. 87 . Ayrıca. kendisi re'sen mücavir alan sınırları içine alabilir ve çıkarabilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Öte yandan. gerekli gördüğü hallerde bir yeri.

kamu kurumu alanları. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. 3. Kentsel Konut Alanları Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları Turizm Yerleşme Alanları Koruma Alanları Yeşil Alanlar Kentsel Sosyal Altyapı Alanları Kentsel Teknik Altyapı Alanları Kesin Yapı Yasağı Uygulanacak Alanlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI A. B. Bu alanlarda. ticaret bölgeleri. 2. sanayi bölgeleri. sağlıklaştırılacak ikamet bölgeleridir. HASAN BEGEÇ KENT BÖLGELERİ TANIMLARI 1. askeri alanlar. 8. yönetim merkezleri. serbest bölge. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. yapı düzeni korunacak.Kentsel Konut Alanları: İmar planlarında konut yapımı için ayrılan meskun (yerleşik) konut alanları ve kentin gelişmesi için ayrılan gelişme konut alanlarıyla. orta. Merkezi iş alanları (MİA). sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. depolama ve konut dışı kentsel çalışma alanları gibi çalışma hayatına ve kent yönetimine ayrılan alanlardır.DR. gecekondu önleme bölgeleri. tercihli ticaret bölgeleri. Meskun konut alanlarında. ve sanayi alanları 88 . düşük). kentin gelişmesine ayrılmış yerleşme alanlarıdır. düzeltilecek.Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları: İmar planlarında. toplu konut alanları gibi konut alanlarından oluşan iskan alanlarıdır. DOÇ. 7. 5. a) Meskun Konut Alanları: İmar planlarında belirlenmiş yapılaşma yoğunluğuna göre (yüksek. 6. metropoliten aktivite merkezi. 4. b) Gelişme Konut Alanları: İmar planlarında gelişme konut alanı olarak belirtilmiş ve yapı düzeni ile yapılaşma yoğunlukları (TAKS/KAKS oranları ya da yapı emsalleri ile) belirlenmiş. küçük sanayi alanları.

lokanta. düğün salonu.Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan. çarşı. b) Tercihli Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında belirtilen tercihli ticaret bölgeleridir. tarihi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu bölgelerde yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yeni inşa edilecek yapılarda. Bu alanlarda yapılacak tüm düzenleme ve tesislerde Türk Standartları Enstitüsünün engelliler ile ilgili standartlarına uyulacaktır. c) Sanayi Alanları: İmar planlarında orta ve büyük ölçekte üretim yapan sanayi tesislerinin yer aldığı bölgedir. iş hanları. sinema.DR. bankalar. 89 . özel koşullu tarım alanları / tarımsal niteliği korunacak alanlar. çok katlı mağazalar. günübirlik eğlence ve dinlence ihtiyaçlarını karşılayan. Ancak. mesire alanları (piknik ve eğlence alanları). D. gazino. bitki örtüsünün yoğun olduğu alanlardır. kentsel ve doğal sit alanları ile. gerek aktif gerekse pasif kullanımlı. tiyatro gibi kültürel. C. Bu bölgelerde bürolar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında ticari amaçlı yapılar için ayrılmış bölgelerdir. a) Aktif Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan kentsel ve bölgesel parklar (dinlenme alanları). çocuk bahçeleri. konut ve ticaret girişlerinin ayrı olarak tertip edilmesi gerekir. oteller. İmar planlarında belirlenen koşullara göre bu bölgelerde ticaret bölgelerinde yer alan tesislere ilave olarak konutlar da yapılabilir. DOÇ.Koruma Alanları: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre yapılanma şartları belirlenen arkeolojik. oyun alanları (semt spor sahaları). özel işlevlere ayrılmış yeşil alanlar gibi alanlar bu alanlar kapsamındadır. sosyal tesisler ile yönetimle ilgili tesisler ve benzeri yapılar yapılabilir. tarımsal niteliği korunacak özel mahsul alanları / organize tarımsal işletme alanları ve yapı yasağı ya da sınırlaması getirilen alanlar “Kentsel Koruma Alanları”dır.

80 m. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1.80 m.DR.b tesisler yapılabilir. Mesire ve Eğlence Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri ve dinlenebilecekleri alanlardır.80 m. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. WC kullanımı için yapı yapılabilir. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark.b tesisler 90 . WC ve bulaşık yıkama yerleri ile yapılaşma emsali %3’ü. süs havuzları.C yer alabilir. çayhane. yi geçmemek koşulu ile lokanta. Bu alanlarda.Çocuk Bahçeleri: (0-6) ve (7-11) yaş gruplarının oyun ihtiyaçlarını karşılayan alanlardır. çayhane. süs havuzları ve pergola yapılabilir. yemek pişirme yerleri. açıkhava tiyatroları ile yapılaşma emsali %3’ü. satış yeri v. yi geçmemek koşulu ile su ve kara sporlarına ilişkin kapalı tesisler ile lokanta. DOÇ. 2. satış yeri v. oyun alanları. yapı yüksekliği 2 kat 6. çeşmeler. oyun alanları.) geçmeyen ve mülkiyet sınırlarına 5 metreden fazla yanaşmayan. oturma ve yemek yerleri. Bu alanlarda.Parklar (Dinlenme Alanları): Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçlarına cevap veren alanlardır. WC ve bulaşık yıkama yerleri. İmar planlarında park alanlarının içerisinde park için gerekli başka tesisler gösterilmemiş ise. sadece günübirlik kullanımlara dönük su ve kara sporlarına ilişkin üstü açık tesisler.Oyun Alanları (Semt Spor Sahaları): İskan bölgeleri içinde yer alan gençlerin spor ve oyun ihtiyaçlarını karşılayan açık alanlardır. bu alanlarda ancak WC. Bitki örtüsü ile çocukların oyun için gerekli araç gereçler. toplam inşaat alanı arsa alanının %3’ünü ve aynı zamanda 200 m2’yi ve yüksekliği 1 katı ( 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yemek pişirme yerleri. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. Bu alanlarda. yapı yüksekliği 2 kat 6. sportif etkinlikler yapabilecekleri alanlardır. sadece soyunma kabinleri. dinlenecekleri. çeşmeler. 4. 3. oturma ve yemek yerleri. pergola ve W. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark.Piknik. 5.Rekreasyon Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri. duş.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapılabilir. birleştirilerek inşaata elverişli hale getirilemiyorsa mal sahibinin yazılı müracaatı üzerine bu arsanın tamamı ilgili idarelerce kamulaştırılır. mezarlıklar. şartları plan ve yönetmelikte belirtilmiş olan yapının. b) Pasif Yeşil Alanlar: Orman alanları. c) Yeşil Bant: Yeni gelişim alanlarında ve kent çeperlerinde. 12) Bu şekildeki bir durumda idarenin kamulaştırma yapıp yapmama gibi bir seçeneği yoktur. İmar kanununun 18. milli parklar. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. yola yaklaşabileceği son sınır olarak tanımlanır. devamlılık gösteren ağaçların yoğun bulunduğu yaya dolaşma ve yürüme olanakları veren yeşil alanlardır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. doğal karakteri korunacak vb.DR. (Md. Başka bir parsel ile tevhit edilerek. ADA ve PARSELLERE İLİŞKİN TANIMLAR Cephe Hattı: Genel olarak cephe hattı. DOÇ. Kamulaştırma yapmak zorundadır. ağaçlandırılacak alanlar. alanlardır. belirli bölgeleri veya kullanımları ayıran ve/ya birbirleriyle yaya bağlantılarını sağlayan. 2. İmar planlarında gösterilen cephe hattından önde bina yapılamaz. 91 . Herhangi bir arsanın cephe hattının gerisinde kalan kısmı plan ve yönetmelik esaslarına uygun bina inşaasına yetmiyorsa. Parsel: 1. maddesi (arazi ve arsa düzenlenmesi yapılması) hükmü ile düzenlenemiyorsa 3. İmar programı içinde kalıyorsa.

DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 3. Cephe hattı şu şekillerde de oluşturulabilir: 1. 3. arka yol cephe hattı olarak tanımlanır.Ön Cephe Hattı (İnşaat cephesi): 1. 2. Parsel yan cephesinde yol var ise. Planda cephe hattı belirlenmiş ise bu durumda ayrıca “bahçe mesafesi” bırakılması zorunlu değildir.Yan Cephe Hattı: Ön cephe hattına komşu olan ve binanın parsele oturan kısmının parsel yan cephesine mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır. Ancak bina sahibi isterse ayrıca bahçe mesafesi bırakabilir. Parsel arka cephesinde yol var ise. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. a) Ön bahçe mesafesi bırakılarak. Diğer cephelerin isimlendirilmesine esas olan. Bina derinliğinin dik olarak uygulandığı hattır. HASAN BEGEÇ Cephe hattı: 1. 2. 92 . 2. b) Yapı yaklaşma sınırı belirlemek suretiyle. yan yol cephe hattı olarak tanımlanır. Ön cephe hattı Yan cephe hattı Arka cephe hattı’ndan oluşur. Binalara kot verilmesinde röperin yerini belirleyen.Arka Cephe Hattı : Ön cephe hattına karşıt olan ve ortak noktası olmayan ve binanın parsel arka sınırına veya yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır. Ayrık düzenli yapı adalarında cephe hattı. 3. DOÇ. 4. Bir parselde inşa edilecek binanın parsele oturan kısmının yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen.

Parsellere İlişkin Tanımlar: a) Kadastro Parseli: Kadastro yapıldığı zaman oluşmuş. b) İmar Parseli: İmar adaları içerisindeki kadastro parsellerinin İmar Kanunu. mülkiyeti tescilli parseldir. imar planı ve yönetmelik esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir. “yapı katsayısı” ile ilgilidir.DR. alanının. DOÇ. sınırlarının ve değerlerinin devlet eliyle belirlenip plana bağlanması işi) Kadastro yapıldığı zaman var olan adadır. Bu tip parsellerde cephe hattı. A.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bitişik (B) ve kütle (K) işaretli “özellikli yapı” yapılması söz konusu olan durumlarda “şematik kitle” çizilmek suretiyle cephe hattı oluşturulur. Gelişme bölgelerinde (yoğunluk esaslı parsellerde) Yapı Yaklaşma Sınırı çizilmek suretiyle belirlenebilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2. 3. B. İmar planına göre blok (BL). b) İmar Adası: İmar planındaki esaslara göre meydana gelen adadır.Ada Tanımları a) Kadastro Adası: (Bir ülkedeki her çeşit arazi ve mülk yerinin. 93 .

Genel olarak.DR. HASAN BEGEÇ c) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Parsel Cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesidir. DOÇ. yapı ile yol arasında kalan parsel bölümleri de ön bahçe tanımına girer. adadaki diğer parsellerin konumları. Birden fazla yola cephesi olan parsellerde. İki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar kenar parsel cephesidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. arka ve yan cephelerin tayini. köşe başına rastlayan parsellerde geniş yol üzerindeki kenar parsel cephesidir. 94 . d) Parsel Derinliği: Parsel ön cephe hattına arka cephe hattı köşe noktalarından indirilen dik hatlarının en uzun ve en kısa olanının uzunluklarının ortalamasıdır. İki veya daha fazla yola cephesi olan parsellerde. C.Bahçe Tanımları a) Ön Bahçe: Parsel ön cephe hattı ile yapı cephe hattı arasında kalan bölümüdür. mevcut teşekküller ve yapı nizamı dikkate alınarak belediyesince belirlenir. ön.

D. 95 .DR. ada veya parsel sınırlarına en fazla yaklaşabileceği mesafeyi tayin eden sınırdır. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Arka Bahçe: Parsel arka cephe hattı ile yapı arka cephe hattı arasında kalan parsel bölümüdür. kat adedi ve yüksekliği belirlenmiş tek yapı kütlesinin bir veya birden fazla imar parseli üzerine oturduğu bahçeli yapı düzenidir.Parsel Zemini İle İlgili Tanımlar a) Tabii Zemin: Parselin hafredilmemiş veya doldurulmamış doğal zeminidir. yapının zeminde oturduğu alan olarak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ön bahçeli veya ön bahçesiz oluşu ve bir veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olacağı belirtilmiş yapı düzenidir. c) Blok Düzen: İmar planı veya bu Yönetmelikte. b) Bitişik Düzen: İmar planında kat adedi. derinliği. c) Yan Bahçe: Komşu parsel sınırı ile yapı yan cephe hatları arasında kalan ön ve arka bahçeler dışındaki parsel bölümleridir. YAPI DÜZENİNE İLİŞKİN TANIMLAR a) Ayrık Düzen: Hiçbir yönde komşu parsel sınırına bitişik olmayan yapı düzenidir. d) Yapı Yaklaşma Sınırı: İmar adası veya imar parselinde. b) Tesviye Edilmiş Zemin: Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre hafredilerek veya doldurularak parselin aldığı son zemin durumudur.

DR. imar yönetmeliği ile derinliği. diğer tarafı ayrık olarak oturacağı alan belirtilmiş olan. binanın bir tarafı komşu binaya bitişik. kat adedi ve buna bağlı bina yüksekliği tanımlanmış bahçeli blok düzenidir. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 96 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İkiz Düzen: İmar planında.

yi geçmeyen kapıcı daireleri. asansörler.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. eğlenme ve dinlenme yerleri gibi oturmaya. Katlar Alanı: Bodrum kat ve çatı arası dahil olmak üzere yapının inşa edilen ve kullanılabilen tüm katlarının ışıklıklar çıktıktan sonraki alanlarının toplamıdır. brüt 45m2. sığınak. hava bacaları. HASAN BEGEÇ YAPILAŞMAYA İLİŞKİN TANIMLAR A. imar parseli alanına olan oranıdır. Bu yönetmeliğin 42.A. d) Yapı inşaat Alanı. kalorifer dairesi. genel merdiven dışında tertiplenen yangın merdivenleri. kömürlük. ticari amacı olmayan ve yapının kendi ihtiyacı için otopark olarak kullanılan bölüm ve katlar. e) Brüt İnşaat Alanı (Toplam İnşaat Alanı): Bodrum kat ve çatı arasındaki piyesler dahil olmak üzere yapının inşa edilen tüm katlarının toplamıdır. yi aşmayan ve yalnızca tesisatın geçirildiği tesisat galerileri ve katları. Işıklıklar. saçaklar 97 . hava bacaları. maddesine göre düzenlenen açık çıkmalar. iç yüksekliği 1. tabii zemin terasları. su deposu ve hidrofor bu alana katılmaz. Bahçeye yapılan eklenti ve müştemilat taban alanı içinde sayılır.): Yapı veya yapıların. c) Katlar Alanı Katsayısı (Kaks) : Katlar alanının imar parseli alanına olan oranıdır. saçaklar. eğlenmeye ve dinlenmeye ayrılmak üzere yapılan bölümler ile bunlara hizmet veren depo ve benzeri alanlar anlaşılır. çalışmaya. taşıyıcı sisteminin zeminle irtibatını sağlayan kolonların dış yüzeylerinin çevrelediği alandır. Kullanılabilen katlar deyiminden konut.80 m. işyeri. b) Taban Alanı Katsayısı (Taks) : Taban alanının. DOÇ.Yapı Alanına İlişkin Tanımlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Taban Alanı (T.

Maddesi uygulanır ve yapı hakkında “durdurma” ve “yıkım” kararı verilir. Kuruluş ve kişilerin kendilerine ait tapuları bulunmamakla beraber. bina derinliğine.Yapıya İlişkin Tanımlar a) Yapı: Karada ve suda daimi veya geçici. Eğer ruhsatsız olarak yapı yapılırsa bu durumda kanunun 32. cephe hatlarına. imar yoluna. yapı inşaat alanına. imar planı arazi kullanım kararlarına aykırı olan. b) İmar Mevzuatına Aykırı Yapı: Ruhsatsız yapılar. arsa ya da parsellerde 2. taban alanına. yeşil alan. parsel sınırına veya imar planlarında yol. hisseli arsa ve arazilere. DOÇ. başkasının mülküne veya kesin inşaat yasağı olan yerlere inşa edilen yapılardır. kendilerine ait tapusu bulunan arazi. alınacak ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir. arsa ve parseller üzerinde yapı yapılmasına izin verilmesine karşın 3194 sayılı imar kanununda yapı yapılması için tapu senedi dışında başka belgeleri de kabul etmektedir. ruhsat ve eklerine. yönetmelik. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ve üstü açık tabii zemin terasları hariç. bahçe mesafelerine.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı düzenine. resmi veya özel yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit veya hareketli tesislerdir. kamu kurum ve kuruluşlarınca verilmiş tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri ile.DR. 6785 sayılı eski imar kanununda yalnızca tapulu arazi. Kuruluş ve kişilerce. Yapı yapma koşulları: 1. 98 . bütün ortak alanlar ve açık ve kapalı çıkmalar bu alana dahildir. fen ve sağlık kurallarına. B. İmar planı. Tapu ya da istisna durumlarda tapu senedi yerine geçerli olan belgeler (tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri) olmaksızın bir taşınmaz üzerinde yapı yapılamaz. bina yüksekliğine. otopark gibi kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış alanlara tecavüz eden. bina ve kat nizamına.

Bu yapılarda. tiyatro. spor tesisleri. eğlenme veya dinlenmelerine ya da ibadet etmelerine yarayan. HASAN BEGEÇ İmar mevzuatına aykırı yapılar: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır. İmar mevzuatını oluşturan diğer kanunlar ve bunlara dayanılarak çıkartılan tüzük ve yönetmeliklere. katlı otopark. özel eğitim. İmar kanunu ve bu kanuna göre çıkartılan yönetmeliklere. Fen. otel. özel sağlık tesisleri. opera. katma ve özel bütçeli idarelerle. Son kat tavan döşeme kotu 30.pasaj. üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma. çalışma.) 99 . d) Yüksek Yapı: Yüksek yapı. 4. C.80 metreyi ve/veya bodrum kat dahil olmak üzere toplam kat adedi 13'ü aşan (13 kat hariç) yapılar Yüksek Yapı olarak kabul edilir. müze. kütüphane. sinema. kısmen veya tamamen umumun kullanımına mahsus binalardır. İzmir Büyükşehir Belediyesi Yüksek Yapılar Yönetmeliği hükümleri uygulanır. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. 2. kent dokusu ve her türlü kentsel alt yapı yönünden etkileyen bir yapı (bina) türüdür.12.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. DOÇ. İmar planlarına. fiziksel çevre. b) Umumi Bina: Kamu hizmeti için kullanılan resmi binalarla. il özel idaresi ve belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yarıdan fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti için kullanılan binalardır. konferans salonu gibi kültürel binalar ile gazino. genel sığınak ve bunlara benzer. çarşı gibi ticari yapılar. genel olarak yakın ve uzak çevresini. sağlık ve çevre şartlarına uyulmadan yapılan yapılardır.Binaya İlişkin Tanımlar Bina Kullanım Tanımları Bina: Kendi başına kullanılabilen. düğün salonu gibi eğlence yapıları. 3. a) Resmi Bina: Genel. ibadet yerleri.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. c) Bina Yüksekliği ( H ): Binanın kot aldığı röper noktasından olan saçak seviyesine kadar mesafedir. 3. Binaların son kat tavan döşemesi eğik olarak düzenlendiği takdirde. gerçek ve tüzel kişilere ait olan yapılardır. yeri ve kotu bu yönetmelik ve bina +.Bina Ön Cephesi: Binanın parsel ön cephesi yönünde yola bakan ve tüm katların oluşturduğu ön yüzeydir. b) Bina Derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka cephe hattının en uzak noktası arasındaki ön cephe hattına dik hattın uzaklığıdır.Bina Yan Cephesi: Binanın ön cephesine komşu olan yola veya komşu parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu yan yüzeydir. DOÇ. d) Özel Yapı: Resmi yapı dışında kalan. d) Röper Noktası : Binanın ön cephe hattı izdüşümü üzerinde bina yüksekliği tespitine esas olmak üzere.DR.Bina Arka Cephesi: Binanın parsel arka cephesi yönünde yola veya komşu arka parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu arka yüzeydir. e) Saçak Seviyesi : Binaların son kat tavan döşemesi alt kotudur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI c) Mevcut Bina: Yürürlükte bulunan imar planı ve mevzuata uygun olarak tamamlanmış veya ruhsat alınarak en az su basman seviyesinde inşaatı ikmal edilmiş ve bugünkü imar planlarına göre yükseklik ve yapı düzeni yönünden korunması mümkün olan yapılardır. 2.00 kotuna göre belirlenen noktadır. bina ön cephesindeki çıkma hattı dik doğrultusunun eğik döşemeyi kestiği nokta esas alınır. 100 . Bina Kütlesi İle İlgili Tanımlar a) Bina Cepheleri: 1.0.

b) Kat İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi altına kadar olan yapı mesafesidir. ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya uygun olup. D. g) Çıkma Hattı: Binada bu Yönetmelik ile belirlenmiş en fazla çıkma mesafesinin izdüşümüdür.DR. DOÇ.Bina Kat İçi Tanımları a) Kat Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi üstüne kadar olan mesafesidir. c) Kat Net İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme kaplaması üstünden kendi tavan döşeme altı kaplaması veya varsa asma tavan kaplaması altına ve kadar tavan olan net mesafedir. kömürlük. e) Müştemilat: Genellikle binaların bodrum katlarında düzenlenen ve odunluk. h) Çıkma Altı Mesafesi: Binada çıkma altı ile bina cephe hatlarının oturduğu kaplamalı veya kaplama yok ise tabii zemin veya tretuvar arasındaki yüksekliktir. E-.Bina Bölüm Tanımları a) Bağımsız Bölüm: Binanın. binanın ortak hizmetlerine tabi mekanlardır. Döşeme kaplama 101 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümleridir (Örn: Apartmanlar da her kattaki daireler). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI f) Çıkmalar: Binalarda bu Yönetmelikte belirtilen koşullar kapsamında bina cephe hatları dışına yapılabilen konsoldur. bekçi odası ve kaloriferci dairesi gibi iskana ayrılan. müşterek çamaşırlık ve çamaşır kurutma yerleri gibi iskan edilmeyen mekanlar ile kapıcı dairesi.

belirli bir işlev görerek kendi bağımsız bölümünün kullanım amacını tamamlayan iç mekandır (Örn: mutfak. 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yüksekliğe kadar tertiplenen kat hariç olmak üzere. bağımsız bölümleri ayıran bölme elemanları ve parapet duvarı dışında herhangi bir yapı elemanı kullanılamaz.Bina Bölüm İçi Tanımları a) Piyes: Bağımsız bölüm içerisinde iç duvar veya bölme elemanları ile çerçevesi tanımlanmış ya da niş oluşturularak meydana getirilmiş. 102 .Duman bacası (Ateş Bacası): Faydalanıldığı piyes veya piyeslerdeki ya da ortak alandaki duman ve kokuları uzaklaştırmaya yarayan bacadır. d) Fener: Binalarda merdiven kovalarının. hela gibi piyeslerin aydınlatılmalarını ve havalandırılmalarını sağlayan. ışıklık hariç çeşitli kullanımda bina içi boşluğudur. b) Balkon: Tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden en fazla (1. c) Işıklık (Aydınlık): Binalarda merdiven kovalarının veya mutfak. iç bahçe ve avluların ya da altlarında bulunan alanların aydınlatılması ve havalandırılması için çatıda bırakılan boşlukların. çıkma hattı içinde kalmak kaydıyla cephe hattı dışında ve/veya içinde açık çıkma ve/veya gömme niteliğinde. ebatları ve koşulları bu yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan boşluktur. teras tanımı dışındaki açık kullanım alanıdır.00) m. ışıklıklarının. F. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kalınlıkları projede belirtilmemiş ise.Hava Bacası: Işıklık yapılması gerekmeyen piyes veya piyeslerin ya da ortak alanın havalandırılmasına yarayan bacadır. banyo. Açık çıkma olarak yapılan balkonlarda. Asma tavan derinliğinin. (döşeme+ tavan) kaplaması (0. bağlı oldukları bağımsız bölüm ya da ortak alandan bölme elemanları ile ayrılmış ve bu yönetmelikte belirtilen koşullar çerçevesinde tertiplenmiş. ışık ve hava alma özelliğini kesmeyecek şekilde üstlerini veya yanlarını kapatan yapı elemanıdır.07) m. banyo. DOÇ. 1.DR. üstü açık ya da fenerle kapatılmış. kabul edilir. tüm katlarda.odalar). oda. tavan döşemesi altından asma tavan kaplaması altına kadar verilmesi zorunludur. e) Baca: Ebatları ve koşulları Yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan.

2.Parapet Duvarı: Pencere altlarında ve düz çatılarda korkuluk olarak ve çatılarda tesisatları veya çatı kaplamasını gizlemek amacıyla yapılabilen duvardır. alın duvarıdır. taşıma.Çöp Bacası: Binada düşey doğrultuda katı atıkların zemin veya bodrum kata ulaştırılması için kullanılan bacadır. 6.Kalkan Duvarı: Beşik çatı ile örtülü bir yapının mahyaya dik gelen duvarındaki üçgen bölüm. 1. 4.İç Duvar: Bağımsız bölüm veya ortak alan içerisindeki piyesleri ayıran duvardır. 103 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3. bina iç boşlukları. den fazla yüksekliğe çıkan merdivenler). 3. boru.Dış Duvar: Bina dışı ve balkonlar ile bina iç bölümlerini ayıran duvardır. DOÇ. kat ve çatı terasları. gizleme ve bölme amaçlarıyla kullanılan yapı elemanıdır. kendi sınırı içerisinde veya ortak duvar olarak korunma ve gizlenme amacıyla yapılabilen duvardır.Tesisat Bacası: Binada düşey doğrultuda kablo. ortak mahallere açılabilen ve müdahale edilebilen bacadır. Çöp bacalarının Türk Standartları Enstitüsünün standartlarına uygun yapılması gerekmektedir. yerlerde bu Yönetmeliğe ve teknik gereksinmelere uygun yapılan koruma elemanıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 5. beşten fazla basamağı bulunan açık merdivenler (50 cm. zemin katın üzerindeki katlardaki açık ulaşım alanları vb.Bahçe Duvarı: Parsel sınırlarında.Ortak Duvar: İki bağımsız bölümü veya bir bağımsız bölüm ile içerisindeki ya da bitişiğindeki ortak alanı ayıran duvardır. kanal gibi tesisat elemanlarının topluca geçirildiği. g) Korkuluk: Balkon. 4.DR. f) Duvar: Düşey doğrultuda koruma.

oluşmuş kaldırım ve yolların Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak kotlarını gösteren haritadır. varsa sabit tesislerden röperlenmesi.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ilgili belediyelerce tanzim ve onaylanan yapı ruhsatına esas belgedir. HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni ile ilgili kavramlar Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YAPI İNŞAAT RUHSATI VE KULLANMA (İSKAN) İZNİ İLE İLGİLİ TANIMLAR AYapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları a) Kadastro Aplikasyon Krokisi: Ada ve parsellerin Kadastro Müdürlüğünce arazide aplike edilmesi. b) Plankote: Ada veya parsellerin en az köşe ve eğim değişim noktalarının. c) Kot Krokisi: İmar durumu veya vaziyet planına göre ada ve parsellerin köşe noktaları ile yapılacak binaların köşe noktaları ve varsa kademe noktalarının Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak gösterildiği krokidir. yazı ve kroki ile belirten.Siyah Kot: Yapılacak bir yolun veya tesviye edilecek bir parselin işlem görmeden önceki tabii zemininin kotlarıdır. imar planı ve imar yönetmeliği ile öngörülen proje yapım koşullarını. d) İmar Durumu: Bir parselde inşa edilecek yapı veya yapıların İmar Kanunu. belediyece hazırlanan ve onaylanan yol profiline göre. bitmiş yolun kaplama üst kotudur.Kırmızı Kot: Ham yollarda. DOÇ. 104 . kenar ölçüleri ile birlikte köşe koordinatlarının yazılması ile oluşan krokidir. 2. 1.

105 . kazı iznine esas veya zemin iyileştirmesine yönelik kazık ve palplanj yerlerini gösterir ruhsat eki projedir. gereken tüm ilgili mevzuat ile. hesap ve raporlardır. meslek odaları tarafından belirlenen mesleki ve teknik standartlara uygun olarak hazırlanmış. biri merdivenden geçen asgari iki kesit ve bitişik olmayan tüm cephe görünüşleri yerinde ölçüm alınarak çizilen ve gerektiğinde taşıyıcı sistemini anlatan statik raporu ile yeterli sayıda fotoğraf eklenerek oluşan mimari projedir. proje tertibi nedeniyle tam anlamıyla tanımlanamayan yapı kütlelerinde tam anlatımlı maket veya üç boyutlu çizim ve ayrıca yapı inşaat alanı tablosu bulunan ilgili meslek odasının çizim ve sunuş standartlarına uygun 1/500 veya 1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projedir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. elektrik ve mekanik tesisat projeleri ile bunların eki detay. geçerli imar durumuna göre düzenlenen ve içeriğinde. ilgili meslek odasının standartlarına uygun 1/500 . ilgili kuruluşların ön vizelerini almış. yönetmeliklere göre hazırlanan.1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projelerdir. c) Uygulama Projeleri: Bir yapının inşa edilebilmesi için.DR. yapı inşaat alanının hesaplanması için gerekli olan tüm ölçü ve kotları. otopark girişi. kat planları. HASAN BEGEÇ BYapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ön Proje (Avan Proje): Bu Yönetmeliğe veya Yüksek Yapılar Yönetmeliğine göre düzenlenmesi öngörülen durumlarda veya yapı veya yapıların özelliğine göre proje müellifince gerekli görüldüğü hallerde ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. projenin vaziyet planında bahçe tanzimi. DOÇ. yangın merdiveni. bu Yönetmeliğin izin verdiği durumlarda bahçe içine yapılabilecek trafo ve garajlar ile bahçe ve bina yaklaşım mesafe ve kotları. d) Rölöve Projesi: Mevcut bir yapının halihazır durumunun tespiti amacıyla vaziyet planı. b) Hafriyat Projesi (Kazı Projesi): Yapımcı tarafından talep edilmesi halinde inşaat ruhsatı alınmadan önce kotları belirlenmiş bir parselde yapılacak kazı durumu ve miktarını belirtecek şekilde ölçümlendirilmiş ve kotlandırılmış plan ve gerektiği kadar kesitten oluşan. Ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. statik. ruhsat eki mimari. tüm kat planları ve yeterli miktarda kesitleri.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yenileme. 2. 1. belgelere ve eldeki kanıtlara dayanarak özgün biçimini belirlemeye yönelik. 3.Yeni İnşaat Ruhsatı: Bir parselde ilk defa veya mevcut yapı tamamen yıkılarak yeni yapı yapılması ya da herhangi bir nedenle ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yapıya başlanılmaması durumlarında düzenlenen inşaat ruhsatıdır. kısmen yıkılmış yada yok olmuş yapıların.DR. herhangi bir nedenle imar mevzuatına uygun esaslı tamir ve tadilat yapılması durumunda. C- Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları a) İnşaat Ruhsatı: Bir yapının İmar Kanunu. fotoğraf. proje müelliflerinin onayı alınmak kaydıyla. gerekli belge ve rölöve projelerinin veya tadil projelerinin incelenerek onaylanması üzerine tanzim edilen tadilat ruhsatıdır.Esaslı Tamir Ve Tadil Ruhsatı: İmar mevzuatına uygun olarak inşa edilmiş ve imar plan hükümlerine göre korunması mümkün olan yapılarda. DOÇ. h) Restitüsyon Projesi: Rölöve analizi tarihi araştırma ve örneklerin karşılaştırmalı etüdü sonucunda.İlave İnşaat Ruhsatı: İnşaat ruhsatı alınmış yapılarda. harita. tarihi belge gibi eklerle desteklenmiş varsayım projesidir. imar planı ve yönetmeliğe uygun olarak inşa edilebilmesi için gerekli belge ve projelerin usulüne uygun olarak tanzim edilmesi ve görülerek onaylanması sonucu oluşan yapı yapma hakkını belirleyen ve üzerinde binanın yapılacağı parselin ve binanın tanımları bulunan belediyenin ilgili birimince onaylanan resmi izin belgesidir. sağlıklaştırma ve işlevlendirme gibi her türlü teknik ve sanatsal müdahalelerin ulusal ve uluslararası koruma ilkelerine dayanılarak hazırlanan rapor ve proje bütünüdür. gelecek kuşaklara aktarılabilmesi ve yıpranmasının durdurulması amacıyla söz konusu yapılara yapılacak onarım. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Restorasyon Projesi: Tarihsel belge niteliğindeki kültür yapılarının. sonradan değişikliğe uğramış. ruhsat süresi içerisinde veya kullanma izni alındıktan sonra yapı inşaat alanı hakkını aşmamak koşulu ile imar 106 . araştırma raporu.

Röleve Tastiki: İmar durumu. yapı ruhsat müddetinin başlama tarihinden itibaren beş yıllık sürenin bitim tarihidir.Ruhsat Yenileme: Yapı ruhsat süresi dolmadan önce süresinde bitme imkanı olmayan ve yönetmeliğin 9. betonarme yapı temelinin hazırlanıp.elektrik) ve inşaat mühendisliği ile ilgili her türlü proje.maddesinde açıklanan belgelerdir. maddesinde tariflenen yapılar için yeniden verilen inşaat ruhsatıdır. f) Yapı Bitim Tarihi: Yapıya “Yapı Kullanma İzni”nin verildiği tarihtir. mahallinde hazırlanmış tapu tespit krokisi. g) Proje Müellifi: Yapıların mimari.1957 yılı öncesi yapıldığını belgeleyen özel idare veya tapu kaydı ve röleve projesi dikkate alınarak düzenlenen belgedir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ruhsat eki temel projesine uygun olarak. resim ve hesapların hazırlanmasında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu güvencesinde bulunan ve ihtisas ayrımı çerçevesinde uzmanlık konularına göre ön proje 107 . plan. 5.DR. uygun bulunması veya onaylanması ve ruhsat dosyasında saklanması gereken bu Yönetmeliğin 67. b) Yapı İnşaat Ruhsatı Ekleri: Yapı inşaat ruhsatı düzenlenmeden önce görülüp. e) Yapı Ruhsat Müddeti Bitim Tarihi: İki yıl içinde inşaata başlanmış yapılarda. c) Ruhsat Müddeti Başlama Tarihi: Yapı inşaat ruhsatının düzenlenerek onaylandığı ve ruhsat harçlarının ödendiği tarihtir. 4. d) Yapıya Başlama Tespiti: İki yıllık yapıya başlama müddeti içerisinde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mevzuatına uygun ilave yapı yapılabilmesi durumunda gerekli belge ve ilave yapı projelerinin incelenerek onaylanmasından sonra inşaat ruhsatı üzerinde ilave yapı veya yapıların başlama ve bitim tarihleri belirtilerek düzenlenen inşaat ruhsatıdır. DOÇ. tesisat ( mekanik. yapı inşaat başlangıç tarihidir. beton dökülebilmesi için belediye onayının (Temel Vizesi) alındığı tarih. Başlanmamış yapılarda iki yıllık sürenin bitiş tarihidir.

yapım işlerini yöneten ve uygulayan mimar veya inşaat mühendisidir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ile mimari projelerin hazırlanmasında mimar. İmar Kanunu ve Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkındaki 5216 Sayılı “Büyükşehir Belediye Kanunu”nun belirlediği görev ve yetki esası ile İzmir Büyükşehir Belediyesi ve sınırları içindeki diğer belediyelerdir. belediye. mimardır. proje müellifleri arasındaki koordinasyonu sağlayan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. betonarme ve/veya çelik projelerin hazırlanmasında inşaat mühendisi. DOÇ. j) Şantiye Şefi: Yapım işlerini mal sahibi veya müteahhit adına yöneten.DR. bu sınırların dışında ise Valiliktir. yapı denetim kuruluşu ve diğer ilgili kurumlarla ilişkileri yürüten. İmar Yönetmeliğinde Kullanılan Diğer Tanımlar İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediye. 108 . İş Kanunu ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’ne göre zorunlu tedbirleri almak ve uygulatmak ile sorumlu olan ve yapı denetim kuruluşunun teknik konulardaki talimatlarına uygun olarak. plankote ve yapı yeri uygulama krokisi ile temelden su basman seviyesine kadar yapının yatay ve düşey konumunun belirlenmesinde harita mühendisidir. h) Fenni Sorumlu: İlgili mevzuatında tanımlanan yapı denetim kuruluşudur. i) Proje Koordinatörü: İhtisas ayrımı çerçevesinde. elektrik tesisat projelerinin hazırlanmasında elektrik mühendisi. a) Belediyeler: İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilgili belediyelerdir. b) İlgili Belediye: İzmir için. mekanik tesisat projelerinin hazırlanmasında makine mühendisi. yapının uygulanması için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlayan.

bir taşınmazın. konum. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İmar Müdürlüğü: Büyükşehir belediyesi ve ilgili belediyelerin inşaat ruhsatı. plan ve mevzuata uygun olarak inşaata elverişli imar parsellerine ayrılmasıdır. bu kişinin isteği ile.15 İFRAZ (Ayırma) İmar mevzuatı yönünden "ifraz". valilik). yapı kullanma izni gibi imar ile ilgili işlemlerini yürüten birimidir. arsa ve arazileri "düzenlemesi" yolu ile yapılabilir.DR. büyüklük ve sınır itibariyle yeni bir geometrik duruma gelirler. İfraz ile oluşan her yeni parsel için. 109 . tapu kütüğünde tek parsel halinde kayıtlı bulunan gayrimenkulün. DOÇ. Md. c) Tüm hissedarların "isteği" ile. kütükte yeni bir sayfa açılır ve ifraz edilen gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu önceki sayfadaki kayıtlar bu sayfaya nakledilerek. İfraz ile oluşan parseller. Öte yandan bu parseller. Mevzuatımıza göre ifraz: a) Taşınmaz tek bir kişiye ait ise. buradan alacağı "karar" ile. imar durumu. b) Taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise: 1. teknik yöntem ve metotlarla düzenlenen haritalarla belli parsellere bölünmesidir. İdarenin (belediye. eski sayfa kapatılır (Tapu Tüzüğü md. Hissedarlardan her birinin mahkemeye başvurarak. Tapu mevzuatı yönünden ifraz ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İmar Kanunu 'nun 18 inci maddesini "re 'sen " uygulayarak. ifraz edilen gayrimenkulden farklı yeni bir hukuki hüviyet de kazanırlar. 65). 2. İmar Kanununun "Üçüncü Bölüm"ünde "İfraz ve Tevhid İşleri'ne ilişkin hükümler yer almaktadır.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. maliklerin talebi ile tevhidine imkan tanınmıştır (TSN md. yeşil saha. 75). birleştirilecek taşınmazların "ayrı" kişi veya kişilere ait olması yolundaki kural değiştirilmiş ve "ayrı" kişilere ait birbirine bitişik taşınmaz malların da. 18 Mayıs 1994 gün ve 94/5623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 7. meydan. ayrı hudutlarla çevrili ve nihayet ayrı yüzölçümü taşıyan parsellere. park.10. otopark gibi genel hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına ya da tevhidine izin verilmez. birden fazla gayrimenkulün.DR.1930 tarih ve 10012 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Tapu Sicil Nizamnamesi'ne göre. 8. rızaen birleştirilecek (tevhid edilecek) bitişik taşınmaz malların "aynı" kişi veya kişilere ait olması zorunlu idi (TSN md. İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez. yeniden geometrik bir şekil verilmesi ve böylece tapu kütüğünde yeni bir sayfaya tescil yapılmasını gerektiren bir işlemdir. HASAN BEGEÇ TEVHİD (Birleştirme) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar mevzuatı yönünden "tevhid". plan ve mevzuata göre bir araya getirilmesi. aynı veya değişik kişilere ait birbirine bitişik taşınmazların. İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır. 110 .6. asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir. İmar planlarına göre yol. tapu kütüğünde ayrı ayrı sayfalarda kayıtlı. İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilemeyen yerlerde yapılacak ifrazların.1994 gün ve 21953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Tapu Sicil Tüzüğü ile. bir araya getirilmesi. Tapu mevzuatı yönünden tevhid (birleştirme). 99). DOÇ. birleştirilmesidir.

Ruhsat almış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Ancak belediyeler yerin özelliğine göre yapılar arasında uyum sağlamak amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatı malzemesini ve rengini belirleyebilir. dış sıva. (İç sıva. Maddesindeki istisnalar olarak. derz. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. nitelik değişmesi yoksa ruhsat vergi ve harca tabi olmaz. İmar kanununun 20. devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılara da proje statik ve tesisatla ilgili olarak sorumluluğun üstlenilmesi üzerine proje olmaksızın ruhsat verilir. yetkili idari makamca izin verilmesidir. 111 .DR. Eğer alan artışı. kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak ya da yaptırılacak yapılara avan projeye göre. ruhsat süresi. İmar Kanununun 26. yeni bir yapı yapılmasına veya mevcut bir yapının esaslı onarım ve tadilatı ve ilavesine. (diğer ruhsat işlemlerinde vergi ve harç alınır) Yerin durumuna göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerine uygun olmak üzere tamirat ve tadilat işleri ruhsata tabi değildir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 15 ve ardı sıra gelen maddelerinde. tevhid ve ifrazlar konusunda yönetmelikte belirtilen esaslara uyulacağı hükmü yer almıştır. ruhsat alma şartları. maddesi ile başlayan dördüncü bölümü Yapı ve Yapı ile ilgili esasları (Yapı ruhsatı. boya badana oluk dere doğrama kaplamalar tesisat tamiratları çatı onarımı vb gibi). yapı kullanma izni gibi konuları) içermektedir. Bu kapsamda "yapı ruhsatı" da. maddedeki istisnalar dışında) belediye veya valiliklerden yapı ruhsatı almak zorundadır. İmar kanununun 21 maddesine göre İmar kanununun kapsamına giren bütün yapılar (26. "Ruhsat" kelimesinin sözlük anlamı "izin "dir.

Ebadlı Kroki Ada ve parsellerin paftası üzerinden alınan veya daha önce tespit edilmiş olan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. İmar Durumu Bir taşınmazın (parselin) imar planı üzerindeki yeri ve konumunu belirleyen ve üzerinde yapılacak yapının tabi olacağı şartlan gösteren 'çap' lı bir belgedir. yapılacağı arsa üzerinde ayrıntılı olarak gösterildiği belgedir.DR. Röperli Kroki Ada veya parsellerin yeri değişmeyen sabit tesislere bağlı olarak zeminden alınan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. 112 . taşınmazın (parselin) geometrik konum ve şeklini gösteren belgedir. İmar durumu aldıktan ve aşağıda belirtilen belgeler tamamlandıktan sonra yapı ruhsatı alınması için belediyeye müracaat edilmesi gerekir. DOÇ.000) kotuna göre pis su kanal bağlantısının hangi nokta ve kotlarda olabileceğini belirleyen 'belge'nin alınması gerekir. yapı ruhsatı almış olmak anlamına gelmez. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusundan önce: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlgilisince.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapılara ait projeler hazırlanmadan ve yapı ruhsatı talebinde bulunmadan önce. 'aplikasyon tutanağı'. Çap: Kadastro plânından çıkartılan. İmar durumu almak. 'röperli kroki' bu yoksa 'ebadlı kroki' veya 'imar durumu' nu gösterir 'Çap'ın ve yol kotu tutanağı ile parselin (± 0. Aplikasyon Tutanağı Bir yapının temel durumunun.

DOÇ. Yapı sahibinin. Yapının hangi maksatla kullanılacağının. hissedarların tümü tarafından yapılması zorunludur (eski MK md.DR. ada ve parsel numarasının. 113 . Başvuru dilekçesinde. Ruhsat istenilen taşınmaz. 342-343). 'veli' tarafından yapılması lazımdır (eskiMKmd. dışında ise valiliklere yapılması gerekir. müşterek ya da hisseli mülkiyete konu ise talebin. Ruhsat istenilen yer (parsel). yeniMKmd. 3. Yapının yeri ile pafta. "Eğer malik 'küçük' ise. 268. 693). 2. 4.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Talep. müracaatın. 5. belediyeye. Sözlü olarak ruhsat talebinde bulunmak mümkün değildir. 1. Yapı türünün. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise başvuruların. HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı Ve Kullanma İzni İle İlgili Hükümler Yapı Ruhsatı Başvurusu (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 67) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı ruhsatı almak için belediye ve valiliklere yapı sahipleri ya da yasal vekilleri dilekçeyle başvururlar. usulüne uygun olarak tayin edilmiş 'vekil' aracılığı ile de yapılabilir. Projeleri yapan fen adamlarının ad ve soyadlarının yazılması gerekir. yeniMKmd. 625.

DR. d) Kesinleşmiş kamulaştırma kararları 2.Tapu kayıt örneği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsat verme aşamasında tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler.Kadastro Aplikasyon Krokisi 4567891011İmar Durumu Yapı Yeri Uygulama Krokisi Kot Krokisi Zemin Etüt Raporu Numarataj Krokisi Gerekli ise Yapı Yıkım İzni Gerekli ise Trafo Belgesi Gereken yerlerde Yol –kanal katılım payı bedelleri 12.Proje müelliflerinin ilgili meslek odasınca düzenlenen büro tescil ve sicil belgeleri 13“Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun” ve “Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği” gereğince istenilen belgeler. DOÇ. a) Tapu senedi (1 aylık vizeli) b) Özel kanunlara göre tahsisi yapılıp henüz tapu siciline kaydedilmemiş ancak kanunlarında mülkiyet belgesi yerine geçmesine dair hüküm bulunan ilgili kamu kuruluşlarınca verilmiş tahsis belgesi c) Mülkiyete dair kesinleşmiş mahkeme kararı ve bu mahkeme kararına dayalı olarak yetkili diğer makamlar tarafından verilen belge.12.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. 14“Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik” uyarınca istenilen yangın söndürme. algılama ve tahliye projeleri ( İtfaiye Daire Başkanlığından onaylı ) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. HASAN BEGEÇ Başvuru dilekçesine eklenmesi gereken belgeler: 1.) 114 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Uygulama Projeleri a) Zemin Etüdü b) Mimari Proje c) Statik Projesi d) Mekanik Tesisat Projesi e) Elektrik Tesisat Projesi 3.

Vaziyet planı (1:200. (İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09.Bodrum katları dahil tüm kat planları. b) Mimari Proje: Mimarlar tarafından hazırlanan 1. inşaat mühendisleri tarafından afet yönetmeliğine göre hazırlanan. 1:1 ölçekte) bulunan avan ve tatbikat projeleri 5. Gerekli görülen durumlarda ara ölçekler kullanılabilir. 1:50 ölçekte) 4. 1:5. jeofizik mühendisi ve konusunda uzmanlaşmış inşaat mühendisleri tarafından hazırlanır ve müştereken onaylanır. bodrum kat dahil tüm kat kalıp ve donatı planları. çatı planı ile bunlara ilişkin en az 2 adet kesit ve bütün görünüşler ( 1:100.DR. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen.Makine mühendisi ile birlikte hazırlanan ısı yalıtım projesi ve/veya raporundan oluşur.12. yığma.) c) Statik Proje: Mimari projeye uygun olarak. çatı planları. betonarme. detayları ve hesaplarıdır. merdiven donatı planları. DOÇ. 1:10. çelik.). Bu 115 . kolon-kiriş açılım detayları. bunların kesitleri.Yangın tahliye projeleri 6. 1:100.Yerleşim ve çevre düzenleme planı (1:50. kolon aplikasyon planı. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Esaslar (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 68) a) Zemin Etüdü: Jeolojik etüt raporlarında belirtilen risk durumuna göre tanımlanan mühendislik hizmetlerini içeren standartta ve Bakanlıkça hazırlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporunun Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uygun olarak jeoloji mühendisi.Gerektiğinde sistem kesitleri ve nokta detayları (1:20.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. ve benzeri yapıların türlerine göre taşıyıcı sistemlerini gösteren.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 1:500 ölçekte) (Binanın büyüklüğüne göre A-I boyutlarına sığmayan mimari projelerde 1:500 ölçek kullanılır. 1:2. 1:200 ) 3. 2.

ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. telefon dağıtım tesisatı. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. kalorifer. elektrik mühendisleri tarafından hazırlanan. kızgın yağ. buhar. 116 . kızgın su. d) Mekanik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. basınçlı hava tesisatı. soğuk hava. yakıt. temiz su. filitrasyon. kanalizasyon.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. arıtma. havuz. f) Yapı Yeri Uygulama Krokisi: Vaziyet planının. yapı içi alçak gerilim dağıtım tesisatı. bio-medikal . güneş enerjisi . ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. jeotermal enerji tesisatlarının projeleri. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI hesaplarda zeminin fiziksel parametreleri. ısı yalıtım. sıhhi tesisat. kesintisiz güç kaynağı dağıtım tesisatı projeleri ile makine mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. LPG . yıldırıma karşı koruma tesisatı. zemin-temel-yapı etkileşimi ve Bakanlıkça yayımlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporlarının Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uyulur. yangın algılama ve uyarma tesisatı. iklimlendirme. ortak anten Tv/r ve ya kablolu Tv/r dağıtım tesisatı.DR. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. pis su . doğal gaz. çamaşırhane. aydınlatma ve priz tesisatı. makine mühendisleri tarafından hazırlanan. harita mühendisince koordinatlandırılarak gösterildiği.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. havalandırma. topraklama tesisatı.12. yangın tesisatı ve yangın söndürme projeleri ve proje raporları ile elektrik mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. bina otomasyon sistemleri. jeneratör dağıtım tesisatı. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. ayrıca. parsel ve yapı köşe noktaları ile imar hatlarının kot ve koordinatlarının parsele uygulamasında ve su basman vizesine esas röleve krokisinin düzenlenmesinde yaralanılacak poligonları.) e) Elektrik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. mutfak. güvenlik tesisatı. bu poligonların kot ve koordinatlarını da içeren 1/50 ve/veya 1/100 ölçekli kroki.

4. 117 . 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun uyarınca mühendislik ve mimarlık hizmeti verme ehliyetine sahip mimar ve mühendisler. tapu kaydı. 5. ada. kamu kurumlarına ait projeleri yapan.Kamuda görevli olup. kullanım amacı. projeleri incelerken 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygunluğunu da denetler. ruhsata esas belgeler plan ve mevzuat hükümlerine göre incelenir ve İmar Kanununda belirtilen süreler dikkate alınarak Yapı Ruhsatı verilir. 2.Proje müelliflerince hazırlanarak imzalanan uygulama projeleri (4) takım halinde düzenlenerek. İdare. meslek mensubunun o andaki sicil durumunun gösterir işin adı yazılı yetki belgesini her proje için ister. kat adedi. meslek odasına kayıt ve büro tescil belgesi hakkındaki yükümlülüklere tabi değildir. usulüne göre dosyalanıp. pafta.Projelerin başında. yapılacak yapının.DR. Belediyenin ilgili birimlerine teslim edilir. ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca. proje müellifleri. cinsi. Proje müelliflerinin kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini denetlemek üzere ilgili meslek odasınca düzenlenen. 3. büro tescillerini yaptırıp her yıl için yenilemeleri gerekmektedir. DOÇ. İdarece. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyenlere ait projeler ilgili idarelerce onaylanmaz. İdare. yapı denetim kuruluşu hakkında gerekli bilgileri içeren bilgi tablosunun yer alması zorunludur. yapı sınıfı ve yapı inşaat alanı. HASAN BEGEÇ Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Genel Hükümler: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. yapı sahibi. yapı müteahhidi.Yukarıda adı geçen projeler Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan standartlara ve ilgili tüm yönetmeliklere uygun olmak zorundadır. toplam inşaat alanı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. parsel alanı.Proje müellifi mimarlar ve mühendislerin. parsel numarası. Yapı ruhsatı verilmeden önce yapıyla ilgili fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması şarttır. arsanın yeri.

b. ilk olarak belgelerin tam olarak verilip verilmediğine bakılır. bu durumda cephe hattının önünde bina yapılamayacağından (İK md. İncelemeden sonra eksik ve yanlış bulunmuyorsa başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatı verilir. bu inşaata ruhsat verilmez. md.Ruhsat verilebilmesi için. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusunun İncelenmesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Dilekçe ve eklerinin belediyeye verilmesinden sonra. Bu incelemede: a. 24/1). Eğer ki parsel. bir kısmı da konut alanına rastlıyor ve konut alanına rastlayan kısım yapı yapılmasına müsait bir imar parseli oluşturmuyor ise. bu inşaata izin verilmez. başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde başvuru sahibine tüm eksik ve yanlışlar yazıyla bildirilir. Belgelerde eksiklik yoksa. içinde bulunduğu imar adasında parselasyon planının yapılmış ve bunun tapuya tescil edilmiş olması gerekir (Tip İmar Yönetmeliği.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Parsel büyüklüğüne bakılır. başvurunun. umumi hizmetlere ayrılan alanlarda kalıyor ise.DR. bu durumda ruhsat verilmez. DOÇ. imar planındaki tahsis amacına bakılır. yapının üzerinde yapılacağı parselin. İmar Kanunu. planda umumi hizmetlere ayrılan yere.Ruhsat istenilen parselin bir kısmı. Ancak taşınmazın konut alanına rastlayan kısmı. d. 118 . başka taşınmazlarla tevhid yoluyla inşaata elverişli bir imar parseli oluşturur ise. Eksik ya da yanlış varsa. yönetmelik ve planda belirtilen ölçülere uygun değilse ruhsat verilmez.Ruhsat istenilen parselin. bu halde inşaat ruhsatı verilir. bir parselin cephe hattı gerisinde kalan kısmı. c. bu alanlarda daha Önce yapılmış olan bir bina var ise. imar planı ve yönetmelik yönünden ve projelerin doğruluk ve standardı yönünden incelenmesine geçilir. bu binanın tamir ve tadiline de izin verilmez. Örneğin. Eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yapı ruhsatı verilir. 13). yönetmelikte öngörülen asgari ölçülerin altında ise. Büyüklük (parsel genişliği ve parsel derinliği). Aynı şekilde.

parselasyon planı yapılarak tapuya tescili yapılmayan bir ada içindeki parsele ilişkin ise. 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 5 inci maddesinde. ruhsat istemi. İdare. yapı ruhsatı verilmez. çizim ve tanzim esaslarına uygun olup olmadığına bakılır. f.Ruhsat isteminin. yapının bu mesafede olup olmadığını araştırır ve eğer ki mesafe şartına uyulmuş ve diğer şartlar da yerine getirilmiş ise bu yapıya ruhsat verir. Örneğin. Bu şerit üzerinde bir bina yapılmak istenirse. böyle bir yapı için ruhsat talebi önüne geldiğinde. yönetmelikte belirtilen ölçekler ile. yeni inşaat yapma talebi veya başka bir nedenle yıktırılması öngörülen yapılar için. imara ilişkin hükümler içeren diğer kanun (Kıyı Kanunu. 119 .RUHSAT ÖNCESİ ALINACAK İZİNLER a) Yapı Yıkım İzni : İmar Kanunu kapsamında işlem gören yıkılacak derecede tehlikeli yapılar ile koruma tescilli yapılar hariç olmak üzere.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR.Projelerin. yukarıda belirtilen yaklaşma mesafesinde olması gerekir. ruhsat verilir. DOÇ. Yeni inşaat yapmak için yapı ruhsatı almış yerlerde ayrıca yıkım izni alınmasına gerek yoktur. Yapı sahibi teknik sorumlu atamak suretiyle kamunun can ve mal güvenliğini sağlayacak tedbirleri almak zorundadır. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gibi). kıyı kenar çizgisine en fazla 50 m "yaklaşabileceği öngörülmüştür. e. Yıkım esnasında ve yıkım sonrasında komşu parsellere ve kamuya ait yerlere zarar verilemez. değilse verilmez. yapı sahibinin zorunlu olarak ilgili belediyesinden alması gereken izin belgesidir. bu yapının. Uygun ise. Yapı İzinleri (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 73) A. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle. sahil şeritlerinde yapılacak yapıların. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğuna bakılır.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ b) İstinat Duvarı İzni :

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde; yapı denetim kuruluşu tarafından fenni mesuliyeti üstlenilmek kaydıyla, kot krokisi, ham yollarda yol profili, parsele ait vaziyet planı ve istinat duvarı betonarme projesi ile müracaat edilerek, belediyenin ilgili biriminden ruhsat alınması zorunludur. Bu tür parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şekilde inşaat ruhsatı verilemez. İstinat duvarı yapılması gereken yerlerde, istinat duvarı izni, hafriyat izni ile birlikte verilir.

c) Hafriyat İzni (Kazı İzni) :

İnşaat ruhsatı alınmadan hafriyat yapılamaz. Ancak, inşaat ruhsatı alınmadan önce, mal sahibinin talebi halinde, zemin etüdü veya zemin iyileştirmesi (kazık v.b) yapılabilmesi amacıyla, fenni mesuliyetin üstlenilmesi kaydıyla, kazı ve zemin iyileştirme projesine dayanılarak, ilgili belediyesince hafriyat izni verilir. Yapı sahibi, yapı müteahhidi, varsa şantiye şefi, kazıda ve inşaat çukurlarından doğan her türlü kazalardan ve zararlardan sorumlu olup, yol yapılarını, teknik alt yapıları ve komşu parsellerdeki yapıları tehlikeye sokmayacak önlemleri almak zorundadırlar. Kazı toprağı ve molozlarının yolları kirletmemeleri, belirlenmiş döküm yerlerine dökümünün sağlanması, yapı sahibinin, müteahhidin ve şantiye şefinin sorumluluğundadır. Aksi davranışlar hakkında İmar Kanununun 40. ve 42. Maddeleri uygulanır.

d) Vaziyet Planı Onayı:

Bir parselde birden fazla bina yapılması halinde, inşaat ruhsatı öncesi, arsa ölçü krokisi ve plankote dikkate alınarak binaların konumu ile boş alanların düzenlemesini gösterir vaziyet planı hazırlanır ve buna göre düzenlenmiş aplikasyon krokisi ile birlikte ön olur alınır. Uygulama projeleri ön oluru alınan vaziyet planı ve aplikasyon krokisine göre hazırlanır.

120

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ B- RUHSAT SONRASI İZİNLER

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

a) Aplikasyon Vizesi :

Kadastro aplikasyon krokisine uygun aplike edilerek, sınırları belirlenmiş arsa üzerine, harita mühendisi tarafından, yapılacak yapının veya yapıların aplikasyonu yapılır ve ilgili belediyesine müracaat edilir. Belediye tarafından kontrolü yapıldıktan sonra hazırlanan yapı yeri uygulama krokisinin, karşılıklı onayı ile yapının devamına izin verilir.

b) Temel Vizesi:

Ruhsatlı yapının temel betonu dökülmeden önce; ilgili yapı denetim kuruluşunun denetiminde ruhsatlı yapının aplikasyonu yapılıp, inşaat hafriyatı yapıldıktan, temel demir montajı yapıldıktan, çevre ve arsa emniyeti sağlandıktan sonra, yapı sahibi tarafından belediyesine yazılı olarak başvurulur. Belediyesince, yapının temelinin aplikasyon krokisine göre doğru aplike edilip edilmediği ve demir montajının uygulama projesine uygun yapılıp yapılmadığı tutanakla belirlenerek, uygun ise veya uygun duruma getirilmesi halinde beton dökme ve inşaata devam etme izni verilir. Temel kontrolü yapılıp, vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. iki yıl içinde temel vizesi yapılmadığı takdirde ruhsat hükümsüz kalır.

c)

Su Basman Vizesi:

Temel vizesi yapılarak inşaata devam etme izni almış olan parsellerde, su basman kotu seviyesindeki döşeme betonu döküldükten sonra, yapı sahibi, yapı denetim kuruluşunun onayını alarak belediyesine beton numunesi laboratuar raporları ve demir tutanaklarının ekli olduğu dilekçe ile başvurur. Bu seviyeye kadar yapılan imalatın uygulama projelerine ve daha önceki kontrollere uygunluğunun tespit edilmesi ile inşaatın devamına izin verilir. Uygun olmayan imalatlar

121

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

düzeltilmeden inşaatın devamına izin verilmez. Su basman vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. Aksi taktirde İmar Kanununun 32. ve 42. maddelerine göre işlem yapılır.

d) Isı Yalıtım Ve Kaba İnşaat Vizesi:

Yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce ilgilisinin belediyesinden ısı yalıtım ve kaba inşaat vizesi alması zorunludur.

Yapı denetim kuruluşu ve varsa şantiye şefi tarafından her kat beton dökümünde numune alınması, demir kontrolü yapılması ve bu durumun hepsinin imzasını içeren bir tutanakla belirlenmesi zorunludur. İnşaatlarda hazır beton kullanılacaktır. Ayrıca, yapım denetim kuruluşu tarafından yapının onaylı ısı yalıtım projesine göre yapılıp yapılmadığı denetlenerek rapor hazırlanacaktır.

İlgili yapı denetim kuruluşu tarafından yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce mahallinde incelenip, rapor hazırlanır ve yapım denetim mevzuatında belirtilen belgeler ile birlikte belediyenin ilgili birimine başvurularak, kaba inşaat ve ısı yalıtım vizesi alınır.

122

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Kanunu Madde Açıklamaları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Yapı denetim kuruluşları görevleri, sorumlulukları Yapı denetim komisyonu görevleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Yapı Yerinde Bulundurulması Gerekli Levha Ve Belgeler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 75)

Ruhsat ve ekleri ile şantiye defterinin yapı yerinde bulundurulması zorunludur. Ayrıca inşaat süresince yapı yerinde mal sahibinin, mimarın, statik, mekanik ve elektrik tesisat proje müelliflerinin, yapı denetim kuruluşunun, müteahhidin isimleri ile, pafta ada parsel bilgileri ve inşaat ruhsatı numara ve tarihini içeren en az ( 0.50 / 0.75) m. boyutlarında bir levhanın, herkesçe rahat görülebilecek bir yerde asılı olarak bulundurulması gerekir. Aksine davranışlarda sorumluluk yapı sahibine ve müteahhidine aittir. Aksi taktirde cezai müeyyide uygulanır.

İnşaat Yerinde Alınması Gereken Önlemler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 76) İnşaatın ve tamiratın devamı ile bahçenin tanzim ve ağaçlandırılması sırasında yolun veya kaldırımlarının, kamuya ve komşulara ait yerlerin işgal edilmemesi ve buralardaki yer altı ve yer üstü tesislerinin tahrip olunmaması ve bunlara zarar verilmemesi, taşıt ve yayaların gidiş ve gelişinin zorlaştırılmaması, yol cephesindeki parsel sınırlarının ve gerekli ise komşu parsel sınırlarının her türlü tehlikeyi önleyecek şekilde tahta perde veya uygun bir malzeme ile kapatılması ve yol cephelerinin geceleri aydınlatılması zorunludur.

Yapı, yol kenarında yapıldığı taktirde, yolun bakım ve onarımından sorumlu belediyece saptanacak zorunlu durumlarda, izin alınarak yaya kaldırımlarının bir kısmını işgaline, ancak, üstü ve parsel cephesi tarafı, tehlikeli herhangi bir durumu önleyecek şekilde uygun malzeme ile kapatılmış yaya geçitleri sağlamak ve aydınlatılmak koşulları ile izin verilebilir.

123

ve 42. 124 . ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Maddesi Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar ve Uyulacak Esaslar ile ilgilidir. Bu durumda yeniden ruhsat alınması zorunludur. sığınak. İmar Kanununun 29. kısmen tamamlanmış binalarda ise tamamlanan kısımlarına kullanma izni verilebilmesi için bu kısımların ihtiyaçlarını karşılayacak kömürlük. hayvancılık ve tarımsal yapılar) için herhangi bir ruhsat aranmaz. Aksine davranışlarda İmar Kanunu'nun 34.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. inşaatın müteahhidi. DOÇ. başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat geçersiz sayılır. Ancak. kalorifer dairesi gibi ortak mahallerin inşa edilerek tamamlanmış olması ve binada gerekli emniyet tedbirlerinin alınması zorunludur.maddeleri uygulanır. Bu süre içinde. şantiye şefi ve mimari teknik uygulama sorumlusudur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu önlemlerin alınmasında sorumlu olanlar. Başlanmış yapılarda müktesep (kazanılmış) aklar saklı tutulur İmar Kanununun 30. yapının fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve muhtarlıktan izin alınması gereklidir. İmar Kanununun 27. Maddesi Ruhsat Müddeti ile ilgilidir. yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne nedenle olursa olsun. kapıcı dairesi. yapı sahibi.DR. (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 74) Tasdikli projesine göre bina tamamen bittiği taktirde tamamına. Belediye ve Mücavir alan sınırları dışında kalan Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların yapıları (konut. Yapıya başlama süresi. Maddesi Yapı Kullanma İzni ile ilgilidir.

2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. sıhhi tesisat. yapı sahibince. fen ve sağlık kurallarına ve TSE Standartlarına uygun malzeme kullanılarak bittirildiğini ve Yapı Kullanma İzni almasında sakınca olmadığını gösteren İş Bitirme Belgeleri. asansör raporları ve yangın tesisatı raporları) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09.12.) e) Fotoğraf zorunluluğunun yerine getirilmiş olması. su basman. DOÇ. Yapı kullanma izni verilebilmesi için. İlgili belediyesince. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Devam etmekte olan yapılarda. yapının onaylı projelerine. rapora eklenir. ilgili belediye elemanları tarafından yerinde uygunluk kontrolü yapılır ve fotoğraflar onaylanarak. yapının ruhsat sonrası izinlerinin (aplikasyon. a) Proje müelliflerinin ve yapı denetim kuruluşunun.DR. c) İz-su Kanal Bağlantı Belgesi d) Mekanik Tesisat Raporları (Isıtma-soğutma sistemleri. Aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamen veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır. ısı yalıtım ve kaba inşaat vizelerinin) alınmış olması zorunludur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı kullanma izni verilebilmesi için yapı sahibi tarafından aşağıda sayılan belgeler eklenerek başvuruda bulunulur. biten bağımsız bölüme kısmi yapı kullanma izni verilebilmesi için kolon filizlerinin dış cephede görülmeyecek şekilde kiremit çatı örtüsü veya parapet duvarı yapılmak suretiyle gizlenmesi ve emniyete alınması şarttır. b) İlgili vergi dairesinden ilişik kesme yazısı. 125 . Belediyeler veya Valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek zorundadır. binanın bitiminden sonra ön ve arka cephelerinden merkez alınarak en az (13x18) ebadında çektirilen ikişer adet fotoğraf ile yapılan başvuru sonucunda. temel.

ana gayrimenkulün tümünün kat mülkiyetine çevrilmesi için. Ana gayrimenkulün bir tek paydaşının dahi yapısına yapı kullanma izni almaması halinde. yapı ruhsatı alınarak yapılan esaslı tadillerin (değişikliklerin) bu ruhsata aykırı olarak yapılması. 126 . 12 nci maddesinde ise. DOÇ. Kanunun 32 ve 42 nci maddelerinin uygulanması gerekir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2. HASAN BEGEÇ Yapı kullanma izni alındıktan sonra. dilekçeye. projesine aykırı ilave yapılması. Yapı ruhsatı alınmadan. kat mülkiyetinin kurulması için. yapı kullanma izin belgesinin ve gayrimenkulun (yapı veya yapıların) ön ve arka cephelerini ve mümkünse yan cephelerini gösteren en az 13x18 büyüklüğünde ve doğruluğu belediyece tasdikli bir fotoğrafının ekleneceği belirtilmektedir. Yapı Kullanma İzni ile Kat Mülkiyeti İlişkisi 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 10 uncu maddesinde. yapı üzerinde esaslı tamir ve tadiller yapılması. Yapıya. Bu hükümlere göre. ana gayrimenkulun tümünün mülkiyeti kat mülkiyetine çevrilmeden o gayrimenkulun yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamayacağı. tüm paydaşların (daire . yapı kullanma izni almaları gerekmektedir. 1. kat mülkiyeti kurulamaz. o gayrimenkulun malik veya 'bütün paydaşları' nın dilekçeyle tapu idaresine başvurarak istemde bulunmaları gerektiği.DR. hallerinde de.kat sahiplerinin).

Durdurma. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 32. Yapının ruhsat ve eklerine aykırı yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ruhsatı veren belediyeye veya valiliğe bildirmekle yükümlüdürler. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir” demektedir. maddesine göre işlem yapılarak Yapı derhal durdurulur ve mühürlenir. Maddesi Ruhsatsız veya Yapı Ruhsat ve Eklerine Uygun Yapılmayan Yapılar ile ilgilidir. İmar Kanununun 38. İmar Kanununun "Beşinci Bölüm"ünde “Çeşitli Hükümler” yer almaktadır. Yapının fenni sorumluluğunu üstlenen meslek mensupları (Yapı Denetim Kuruluşları) yapıyı ruhsat ve eklerine uygun olarak yaptırmak zorundadırlar. belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını isteyebilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. yapısını ruhsata uygun duruma getirerek veya ruhsat alarak. İnceleme sonucunda aykırılık ortadan kalkmışsa mühür kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir Aksi takdirde ruhsat iptal edilir ve Ruhsat ve eklerine aykırı veya ruhsatsız olarak yapılan bina.DR. Belediye Encümeni veya İl İdare Kurulu kararıyla belediye veya valilikçe yıktırılır ve yıkım masrafı yapı sahibinden alınır. İlgili idarenin (Belediye veya Valilik) durumu öğrenmesi üzerine İmar Kanununun 32. 127 . Durdurmaya ilişkin yapı tatil tutanağının yapı sahibine tebliğinden itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi. Bu tebligatın bir örneği de muhtara bırakılır. Maddesi “Halihazır haritalar ve imar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. yapı tatil tutanağının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır.

mağara ve benzerlerinin sakıncalarının giderilmesi ve bunların ortaya çıkmasının önlenmesi ilgililere tebliğ edilir. Arsaların yola bakan yüzleriyle ilgili hükümler içermektedir.DR. İmar Kanununun 46. DOÇ. Yürütme ile ilgili hükümler yer almaktadır. Arsalarda. masrafı % 20 fazlasıyla ilgiliden (mal sahibinden.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 40. 2. Ceza hükümlerini içermektedir. 47 ve 48. İmar Kanununun 44. çukur. İmar Kanununun 45. Özel mecra. Maddesinde Kamunun Selameti için Alınması Gerekli Tedbirler açıklanmaktadır. İmar Kanununun 41. estetik ve trafik bakımından sakıncalı görülen 1. evlerde ve diğer yerlerde halkın sağlığını ve esenliğini bozan. Mücavir Alan’a ilişkindir. Tebliğde belirtilen süre içinde tebliğe uyulmadığı takdirde belediye ya da valilikçe gereği yapılarak sakınca giderilir. arsa sahibinden. tesis sahibinden) alınır ya da sakınca doğuran faaliyetler durdurulur. (bkz. İmar Kanununun 42. kuyu. Enkaz ya da birikintilerin. Maddesi. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile ilgili hükümleri içermekte ve anılan kanunda yapılan değişiklikleri kapsamaktadır. maddesi. Gürültü ve duman oluşturan tesislerin 3. Boğaziçi Kanunu) Yedinci Bölümünde ise Geçici Hükümler ve Yürürlük. maddesi. 128 . şehircilik. Maddesi. Yönetmelik’ lere ilişkindir. lağım. Maddelerini kapsayan Altıncı Bölümü.

d) Yapım süresi: Yapı sahibinin. yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini aldığı tarih arasındaki dönemi. Bu Kanun. fen. Bu Kanunun uygulanmasında.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. 129 . binalarda yapılacak değiştirme.DR. 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinde belirtilen kamuya ait yapı ve tesisler ile 27 nci maddesinde belirtilen ruhsata tabi olmayan yapılar hariç. b) İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki uygulamalar için büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyeleri. asma kat ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını. sanat ve sağlık kurallarına. f) Yapı yaklaşık maliyeti: Binalarda. HASAN BEGEÇ 4708 sayılı kanun 29 Haziran 2001 tarihinde yürürlüğe giren YAPI DENETİMİ HAKKINDAKİ kanundur. can ve mal güvenliğini teminen. kapsam ve tanımlar Bu Kanunun amacı. yapı ruhsatı ve kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip diğer idareleri. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Amaç. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak yapıların denetimini kapsar. güçlendirme ve esaslı onarım işlerinin ve bina dışında kalan yapılarda ise yapının keşif bedelini. bodrum kat. imar planına. bu alanlar dışında kalan alanlarda valilikleri. a) Bakanlık: Bayındırlık ve İskan Bakanlığını. standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. e) Yapı inşaat alanı: Işıklıklar hariç. Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim maliyetlerine ilişkin ilgili mevzuatta belirtilen birim maliyet ile yapı inşaat alanının çarpımından elde edilen bedeli. c) Yapı sahibi: Yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişileri.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ilgili meslek odasına kayıtlı. hatalı ve kusurlu yapılması nedeniyle yapıda meydana gelen ve yapının kullanımını engelleyen veya yapıda değer kaybı oluşturan her türlü hasarı. 130 . döşeme ve çatı gibi yük taşıyan ve aktaran bölümlerini ve istinat yapılarını. kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden. mühendislik tasarım hizmetlerini iştigal konusu olarak seçmiş. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Taşıyıcı sistem: Yapıların. muayene. eksik. temel.DR. ı) Yapı denetim kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan. h) Yapı hasarı: Kullanımdan doğan hasarlar hariç. yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticarî amaçla ya da kendisi için şahsî finans kaynaklarını kullanarak üstlenen. k) Proje müellifi: Mimarlık. j) Yapı müteahhidi: Yapım işini. Bakanlıktan izin almış tesisi. m) Laboratuvar: İnşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm. yapının fen ve sanat kurallarına aykırı. betonarme. duvar. İfade eder. l) Denetçi mimar ve mühendis: İlgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları. ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişiyi. çelik karkas. DOÇ. ahşap. gerçek ve tüzel kişiyi. yapının etüt ve projelerini hazırlayan gerçek ve tüzel kişiyi.

Yapı denetim kuruluşlarının nama yazılı ödenmiş sermayelerinin tamamının. yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez. Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. Yapı denetim hizmeti. 131 . Yapı denetim kuruluşunda görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanlarında ve laboratuvar görevlilerinde aranacak nitelik ve deneyim ile bu kişilere belge verilmesi. yapı denetim kuruluşunun ve laboratuvarların çalışma usul ve esasları Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir. yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek. mimar veya mühendislere ait olması zorunludur. Yapı denetim kuruluşları. HASAN BEGEÇ Yapı denetim kuruluşları ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı. denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları istihdam eder. DOÇ. ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan. yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek. Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: a) Proje müelliflerince hazırlanan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yapı sahibi. proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek.DR.

d) Yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje. iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda gerekli tedbirlerin alınması için yapı müteahhidini yazılı olarak uyarmak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. malzeme ve imalata ilişkin deneyleri. yapı ruhsatının ilgili bölümünü imzalamak. teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol etmek ve sonuçlarını belgelendirmek. h) Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğine dair ilgili idareye rapor vermek. f) İş yerinde. 132 . durumu bir rapor ile ilgili idareye ve il sanayi ve/veya ticaret müdürlüklerine bildirmek. ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek.DR. DOÇ. uyarıya uyulmadığı takdirde durumu ilgili bölge çalışma müdürlüğüne bildirmek. c) Yapının. malzemeler ve imalatla ilgili deneyleri yaptırmak. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Yapı denetimini üstlendiğine dair ilgili idareye taahhütname vermek. şartname ve standartlara uygun olarak laboratuarlarda yaptırmak. e) Yapılan tüm denetim hizmetlerine ilişkin belgelerin bir nüshasını ilgili idareye vermek. denetimleri sırasında yapıda kullanılan malzeme ve imalatın teknik şartname ve standartlara aykırı olduklarını belirledikleri takdirde. g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek. ı) Zemin. bu yapıya ilişkin bilgileri yapı ruhsatı düzenleme tarihinden itibaren yedi gün içinde Bakanlığa bildirmek.

bu Kanunun uygulanmasından dolayı ortaya çıkan yapı hasarından sorumludur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yapı denetim kuruluşu. DOÇ. izinsiz tadilat yapan sorumludur.DR. denetim faaliyeti süresince başkaca mesleki ve inşaat işleri ile ilgili ticari faaliyette bulunmaları yasaktır. Yapı denetim kuruluşu denetim faaliyeti dışında başka ticari faaliyette bulunamaz. yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren. Bu kuruluşun denetçi mimar ve mühendislerinin. yapının taşıyıcı sisteminden dolayı on beş yıl. denetçi mimar ve mühendisleri ile proje müellifleri. kusurları oranında sorumludurlar. taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda ise iki yıldır. yapı kullanma izni alındıktan sonra. Yapıda. proje müellifleri. Bu sorumluluğun süresi. yapı denetim kuruluşları imar mevzuatı uyarınca öngörülen fenni mesuliyeti ilgili idareye karşı üstlenir. denetçi mimar ve mühendisler. Yapı denetim kuruluşlarının yöneticileri. ilgili idareden izin alınmadan yapılacak esaslı tadilattan doğacak yapı hasarından. parsel dışında meydana gelen ve yapıda hasar oluşturan yer kayması. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi. Yapı denetim kuruluşları. eksik. fen. yazılı ihtarına rağmen yapı sahibi tarafından önlemi alınmayan. 133 . HASAN BEGEÇ Sorumluluklar ve yapılamayacak işler 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasında. hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı hasarından dolayı yapı sahibi ve ilgili idareye karşı. sanat ve sağlık kurallarına aykırı. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi ile birlikte yapının ruhsat ve eklerine. çığ düşmesi. kaya düşmesi ve sel baskınından doğan hasarlardan sorumlu değildir. ortakları.

DR. yapı sahibinin uymaması halinde yapı tatil tutanağı düzenleyerek inşaatı durdurur. DOÇ. taahhüt edilen hizmetin konusu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bakanlıkça görevlendirilecek. yapı denetim kuruluşunun uymaması halinde ise yapı denetimi komisyonuna bildirimde bulunur. süresi. yapı denetimi hizmet bedeli. inşaat alanı. Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir. HASAN BEGEÇ Yapı denetim komisyonu ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetim komisyonu. Yapı denetimi komisyonu. konu ile ilgili en az genel müdür yardımcısı seviyesinde bir başkan ile en az şube müdürü seviyesinde dört üyeden oluşur ve Bakanlıkça uygun görülen birimin bünyesinde faaliyetlerini yürütür. yapı denetimi hizmet sözleşmesinde yer alan hükümlere. 134 . Yapı denetim komisyonu bu Kanun hükümlerine aykırı hareket eden yapı denetim kuruluşu hakkında 8 inci maddeye göre işlem yapılmak üzere Bakanlığa teklifte bulunur. varsa yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede yer alan yapının fiziki özellikleri. yeri. Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkları inceler ve görüşünü bildirir. Bu sözleşmede. İlgili idare. faaliyetlerini denetler ve sicillerini tutar. Bu sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili idareye verilir. yapı denetiminde görev alacak teknik personel listesi ve diğer yükümlülükler yer alır. yapı denetim kuruluşlarına izin belgesi verir.

135 . bu oran. Asgari hizmet bedeli. Yapım süresi. herhangi bir sebeple yapı ile ilişkisinin kesilmesi halinde yapı denetim kuruluşu durumu. iki yılı aşan yapılarda. Sicillerin tutulması ve yapılara sertifika verilmesi Yapı denetim kuruluşlarının ve bu kuruluşların mimar ve mühendislerinin yapı denetimine ait sicilleri. ayrılan mimar ve/veya mühendislerin yerine yenisi işe başlatılmadıkça ilgili idarece yapının devamına izin verilmez. her altı ay için % 10 artırılır. gerekçeleri ile birlikte en geç üç iş günü içinde yazılı olarak Bakanlığa ve ilgili idareye bildirir. asgari hizmet bedelinden az olmamak kaydıyla. Yapı denetim kuruluşu. yeniden yapı denetim kuruluşu görevlendirilmedikçe veya yapı denetim kuruluşunca. ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alınarak bu sözleşmede belirtilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetimi hizmetleri için yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedelleri. Yapı denetim kuruluşu ile mimar ve mühendislerinin yapı ile ilişkisinin kesilmesi Yapı denetim kuruluşunun görevden ayrılması veya mimar ve/veya mühendislerinden birinin. yapı yaklaşık maliyetinin % 3’üdür. Aksi takdirde kanuni sorumluluktan kurtulamaz.DR. projenin özellikleri ile yapının bulunduğu bölgenin fiziki. yapı sahibince. ilgili idare tarafından verilen sicil raporlarına göre yapı denetimi komisyonunca tutulur. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. iki yıldan kısa süren yapılarda ise her altı ay için % 5 azaltılır. Bu durumda. katma değer vergisi hariç yaptığı hizmetlerden dolayı yapı sahibinden başka ad altında ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz.

Meslek odaları.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 136 . verilmişse iptal edilir. Bu durumda. bu Kanunda öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri anlaşılanların veya son üç yıl içerisinde üç defa olumsuz sicil alanların veyahut 3 üncü maddenin son fıkrası ile 6 ncı maddenin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket ettiği belirlenenlerin denetim faaliyeti. yapı denetim komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulur ve belgesi geçici olarak geri alınır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamında denetlenerek inşa edilmiş yapılara ilgili idarelerce sertifika verilir. Denetim faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına neden olan yapı denetim kuruluşunun mimar ve mühendisleri. görev aldıkları bu kuruluşa izin belgesi verilmez.DR. İzin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşunun. Faaliyeti üç defa durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetim faaliyetine son verilir ve izin belgesi Bakanlıkça iptal edilir. yapım faaliyetine devam edilebilmesi için yapı sahibince başka bir yapı denetim kuruluşunun görevlendirilmesi zorunludur. bu süre içerisinde başka ad altında dahi olsa hiçbir denetim faaliyetinde bulunamaz. Denetim faaliyetinin durdurulması ve izin belgesinin iptali Yapı denetim kuruluşlarından. kusurları mahkeme kararı ile kesinleşen mimar ve mühendisleri başka bir yapı denetim kuruluşunda görev almaları halinde. Resmi Gazetede ilan edilir ve sicillerine işlenir. Geçici durdurmaya neden olan mimar ve mühendisler Bakanlıkça ilgili meslek odasına bildirilir. bu kişiler hakkında kendi mevzuatına göre işlem yapar. DOÇ. Denetim faaliyeti geçici olarak durdurulan veya izin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşu hakkındaki bu karar ilgili idareye bildirilir ve denetimini üstlendiği yapıların devamına izin verilmez. Durdurma kararı.

Bu madde uyarınca hüküm olunacak cezalar paraya çevrilemez ve tecil edilemez. Bakanlığın denetim yetkisi Bakanlık. DOÇ. Yapı denetim kuruluşu ile denetçi mimar ve mühendisleri. Yapı denetim kuruluşunun izin belgesi alma aşamasında gerçeğe aykırı belge düzenlendiğinin izin belgesi verildikten sonra anlaşılması halinde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı müteahhidi. Yapılar ile ilgili diğer düzenlemeler ile yapıların uğramış olduğu yıkım ve zararlardan dolayı genel hukuk hükümleri uygulanır. eylem ve işlemlerinden 3194 sayılı İmar Kanununun fenni mesul için öngörülen hükümlerine tabidirler.DR. bu belgeleri düzenleyenler hakkında suç duyurusunda bulunulur. bu Kanunun uygulanmasında yapı denetim kuruluşlarının işlem ve faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. yöneticileri. Cumhuriyet savcılıklarınca Bakanlığa ve mimar ve mühendislerin bağlı olduğu meslek odalarına bildirilir. Kanunun uygulanacağı iller 137 . proje müellifi ile laboratuar görevlileri 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 3 üncü bab. 4 üncü faslındaki görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma ile ilgili hükümlerine göre cezalandırılır. HASAN BEGEÇ Ceza hükümleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun hükümlerinin uygulanması sırasında görevini ihmal eden veya kötüye kullanan yapı denetim kuruluşunun ortakları. izin belgesi derhal iptal edilir ve ayrıca gerçeğe aykırı belge düzenlemekten. mimar ve mühendisleri. Bu Kanuna aykırı fiillerden dolayı hükmolunan kesinleşmiş mahkeme kararları.

Ankara. Tekirdağ ve Yalova illerinde başlanır. Pilot illerin genişletilmesi ve daraltılmasına. Bolu. Gaziantep. Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Düzce. 138 . Adana. Kanunun yayımı tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde Bakanlıkça çıkarılır. İzmir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasına pilot iller olarak.DR. DOÇ. Antalya. Çanakkale. Sakarya. Balıkesir. Bu Kanun gereğince düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler. Diğer hükümler ve yönetmelikler Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Eskişehir. Aydın.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Kocaeli. Denizli. Hatay. İstanbul. Bursa.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->