MİM 4476 İMAR KURALLARI

YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ HAFTALIK PROGRAM
1. DERS 17 ŞUBAT 2010 24 ŞUBAT 2010

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DERSĠN ĠġLENĠġĠ, PROGRAMI, HAFTALIK ĠġLEYĠġ DÜZENĠ HAKKINDA BĠLGĠ VERĠLMESĠ MĠMARIN YASAL SORUMLULUKLARININ BELĠRLENMESĠ a) MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR b) MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri

2.

DERS

3.

DERS

03 MART 2010

MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser SözleĢmelerinin Hukuki Çerçevesi DEVLET YÖNETĠMĠ, DEVLET YÖNETĠM TEġKĠLAT ġEMASI, Merkezi ve Yerel Yönetim, “İdari Vesayet” Kavramının Açıklanması Belediye kavramı ve 5393 sayılı Belediye Kanunu BüyükĢehir kavramı ve 5216 sayılı BüyükĢehir Belediye Kanunu MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ġmar kavramı, Ġmar mevzuatı 3194 sayılı Ġmar kanununun amacı Ġmar kanununa bağlı yönetmelikler MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 1. Bölge planları 2. Çevre düzeni planları 3. Ġmar planları açıklamaları MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı düzeni ve yapılaĢmaya iliĢkin kavramlar MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 1 MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 2 ARA SINAV MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu ve kapsamının açıklanması

4.

DERS

10 MART 2010

5. DERS

17 MART 2010

6. DERS

24 MART 2010

7. DERS

31 MART 2010

8. DERS

07 NİSAN 2010

9. DERS

14 NİSAN 2010

10. DERS 11. DERS

21 NİSAN 2010 28 NİSAN 2010

1

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI
Kanun kapsamında üstlenilen yasal sorumlulukların açıklanması

12. DERS

05 MAYIS 2010

ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI ĠBB Yüksek Yapılar Yönetmeliği ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI Sığınak ve Otopark Yönetmelikleri TATİL

13. DERS

12 MAYIS 2010

14. DERS

19 MAYIS 2010

2

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Düzeni...

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Bir ülkenin imar düzeni onun gelişmişliği ile bağlantılıdır. Geri kalmış ya da gelişmemiş toplumlarda kentlerin ve diğer yerleşim yerlerinin düzensiz oluşumu bundandır. Batı'da ortaçağın ardından özellikle kentlerde gözlemlenen imar hareketleri, toplumsal gelişmenin göstergeleridir.

İmar sözcüğünün karşılığı, geniş anlamda (Arapça bir isim olan umran 'dan gelen) ''bayındırlaştırma'' ya da ''şenlendirme'' demektir. Ama bu sözcüğü kent arazisinin ve onun üzerindeki yapılaşmanın anlatılması için kullanıyorsak, bunu, birleşik ad olarak, imar düzeni şeklinde ifade etmeliyiz. Bu da bizi (bu düzeni yaratacak olan) planlama kavramına götürür. Bugün imar hukuku denilen hukuk dalının temeli ''imar planlaması'' na dayanmaktadır. İmar planlaması, kentlerin ve kent çevrelerinin toplumun yararları için belli koşullar ve kalıplara göre biçimlendirilmesini sağlayacak düzenleme çalışmasıdır.

Bizde, kamusal otoritenin bu tür çalışmalara girişmesinin tarihi çok eski değildir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 19. yüzyıla kadar, imar düzeni 'bireysel irade' ye bırakılmış bir tür serbestlik rejimi ile gerçekleşmiştir. Bunun esası da: Her isteyen, kendisine ait olan veya ait olduğunu düşündüğü yere, istediği yapıyı kurabilirdi. Ayrıca, taşınmazlar için öngörülmüş 'sınırlama' kuralı olmadığı için yola taşma gibi taşkınlıkları (fina) önleyecek bir düzen de yoktu. İmar düzeni ile ilgili olabilecek hukuki engeller, daha çok, örflerle belirlenmiş komşuluk hukuku kurallarından ibaretti. Bu örflere dayalı imar hukuku düzenlemelerinin en iyi örneklerini sınırlı sayıdaki yerlerde görebiliyoruz. (Kula, Safranbolu, Şirince vb ) Bunun da ne kadar etkili bir sınırlama getirdiğini Ziya Paşa 'nın sözlerinden anlayabiliriz:

'Diyarı garbı gezdim, beldeler kâşâneler gördüm, Dolaştım mülk-i İslamı bütün viraneler gördüm.''
Kaşane: büyük süslü yapı, köşk, saray (TDK) Virane. Yıkılmış veya harap olmuş yapı

3

İmar mevzuatları Cumhuriyet dönemi. Batı örneklerinden esinlenerek. yolların genişliğinden. Eminönü'nde Yeni Cami 'nin etrafında. ancak 1940'larda temizlenebilmiştir. DOÇ. caminin duvarına yapışık olarak inşa edilmiş bir dizi dükkân. Ünlü Ebniye Nizamnamesi (1848). (Bugünkü Soğukçeşme evleri). Bu yasayla idarelere (belediyelere). yapıların yükseklikleri. çıkmaz sokakların yapılmaması. çağdaş bir yapıya kavuşmasının hedeflendiği dönemdir. Türkiye'nin kentlerinin.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ziya Paşa'nın sözünü ettiği ''diyar-ı garb'' ın kâşânelerinin ''diyar-ı şark'' ı Osmanlı’yı 19. çıkmaların nitelikleri ve yangınlara karşı alınacak önlemlere ilişkin hükümler getirilmiştir. mülkiyetle ilgili düzenlemeler yapılmış. açacakları yolların çevrelerinin ve yangın yerlerinin haritalarının yaptırılması.DR. kentsel dokuyu etkileyen yoğunluklara ya da bina yüksekliklerine kadar birçok konuda kurallar getirilmiştir. yollarda kademelendirmeye gidilerek yol genişliklerinin beş gruba ayrılması. 4 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İstanbul'un ara caddelerinde bile rastgele gerçekleşmiş bu tür yapılaşmanın inanılmaz örnekleri vardır: Devletin yönetildiği Topkapı Sarayı bahçesinin duvarlarına bitişik evler inşa edilmiştir. imara açılacak arazilerin imara açılabilmesi için belediyeye bir okul ve bir karakol yerinin bedelsiz olarak terk edilmesi. genişletilecek yollarda bulunan ve üzerinde binaların yer almadığı parsellerin yarısının bedelsiz olarak belediyeye verilmesi. yüzyılın ilk çeyreğinden sonra etkilediğini gözlemlemeye başlıyoruz: Tanzimat döneminin yenileşme hareketleri içinde imarla ilgili olarak 1839'dan itibaren art arda düzenleyici tasarruflar yapılıyor. Ebniye Kanunu (1882) gibi mevzuatla. bu meyanda kadastro konusuna ilişkin temel kurallar da konmuştur. Enbiye Nizamnamesi: 1848 yılında çıkarılan Osmanlılar' ın ilk imar yasası. Ayrıca Arazi Kanunnamesi (1858) adını taşıyan yasa ve buna dayanılarak çıkarılmış çeşitli mevzuatla.

Gecekonduculuk olgusu Bu oluşum sürecinin izlenmesi bizi. başlangıçta derme çatma kulübeler şeklindeki yapılaşmadan doğan bu olgu. Tanzimat'tan bu yana harcanan emeklerin ve çabanın sonucu olarak ülkemizde gelişmiş ve olgunlaşmış bir imar düzeninin kurulmuş olacağı düşüncesine götürür. güzelliğin. 3194 sayılı İmar Kanunu (1985). modern kültürün örnekleri'' olması dileğini dile getirmiştir. temizliğin. özellikle Cumhuriyet döneminin devrimci kazanımları ile kentlerimizin imar yönünden çağdaş bir görünüme kavuşması beklentisi ve hayali oluşmuştur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atatürk. yok eden bir sosyal olgu ortaya çıkmıştır: Kısa adıyla. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Türkiye'de. yönetmelik) imar düzenlemesinin ayrıntılı hukuki araçlarını oluşturmuştur. kentlerin ''sağlığın. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ve bunlara bağlı diğer alt düzenlemeler. bu dönemin başlangıcında. yavaş yavaş da olsa. Tabiatıyla 1945'ten sonra da imar düzeni konusu hiç gündemden düşmemiş. tüzük.DR. kırsaldan kente göç ve bunun sonucu olan gecekonduculuk olgusu! Hiçbir kural tanımadan.çeşitli imar mevzuatı meydana getirilmiştir. Belediye Kanunu (1930). Bu direktif uyarınca -özellikle yeni başkent Ankara'nın imarının gerçekleşmesi için yapılan yasal düzenlemeyi izleyen dönemde.yüklü bir imar hukuku külliyatı meydana gelmiştir. mevcut kentsel dokuyu kısa sürede onarılmaz şekilde imha etmiştir. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu (1930). kamunun veya özel kişilerin arazileri üzerinde. Yapı Yollar Kanunu (1933) ile 1930-1945 yılları arasında bu konuda çıkarılan diğer mevzuat (yasa. çeşitli yasal düzenlemelerle -örneğin 6785 sayılı İmar Kanunu (1956). 5 . Ebniye Kanunu'nun kimi hükümlerini değiştiren 642 sayılı yasa (1925) bunların ilkidir. Ama ne yazık ki 1950'lerden itibaren bu beklentiyi ve hayali kısa zamanda yıkan.

DR. HASAN BEGEÇ Gecekonduculukta imara ilişkin hiçbir yasal kural yoktur. bugün. İmar düzensizliği ve buna eklenen imar yolsuzlukları karşısında. Bunun ardından da siyasal otorite yasal tepkisini yaptırım şeklinde ortaya koyabilecek güçte olmalıdır. Tam tersine. O kadar ki eski düzendeki komşuluk hukukundan ya da örften doğan sınırlamalar bile gecekonducuyu bağlamaz. Bunun sonucu olarak. bu tür hukuksuzluklar karşısındaki tepkisi olmalıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Sorunun çözümü. Çıkarılan yasalarla (bunlar Gecekondu Yasası ile Af Yasaları 'dır). Büyük kentlerin. yapılaşmanın yüzde altmış oranında ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak gerçekleştiğini söyleyebiliriz. Ruhsatsız yapılaşma Sadece İstanbul'da. DOÇ. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ne arazinin tasarrufu ne de yapının niteliği açısından. öte yandan ''olan olmuş'' mantığı ile bu yoldan meydana gelen yapılaşmayı meşrulaştırmıştır. kimileri ilçe olarak kabul gören idari birimler haline gelmiştir. imar düzenine aykırı olarak inşa edilmiş tesisleri onca uyarıya karşın törenle açan sözde devlet adamı vardır. gecekonducu kendisini hiçbir kurala bağlı saymaz. kent bilincine sahip insan topluluğunun. sonrasında ise esas itibarıyla ''affedici'' dir.. 6 . kısa sürede. güya gecekonduculuk sürecini önlemeye kararlı gözükürken. Devletin bu kaos karşısındaki tutumu oldukça ilginçtir: Devlet gecekondu furyasının başlangıcında sadece ''seyirci'' dir. ne af yasaları ve ne de gecekonduları meşrulaştırma düzenlemeleri sorunun çözümüne çare olamazlar. kentlerin varoşlarında oluşan hukuksuzluk. Bunun gibi kamunun arazisini tahsis yoluyla kullanma hakkını ele geçirmiş para babasının ilk iş olarak oraya dikeceği binalara yer açmak için yüzlerce ulu ağacı kökünden kesmesi ve sonra da bu hukuk tanımazlık için ''İdare bize anlayış göstermiyor'' diye sızlanması vardır.. kentlerin içine de sirayet etmiş ve kentlerin imar düzeni altüst etmiştir. Ne yazı ki ufukta böyle bir belirti yoktur. bu arada özellikle nüfusu 12 milyona varan İstanbul'un çevresindeki geniş alanların işgali ile oluşan fiili gecekondu mıntıkaları.

DR. Bu uğurda harcadığımız emek ve zaman hepimizi. güvenliksiz ortamlarda ve belirsiz koşullarda yaşamaya daha fazla alışkın olmak anlamına gelmektedir. yaşantımızı belirlediği gibi. Küreselleşmeyle daha açık bir toplum haline gelmenin doğal sonucu olarak mahalleler. DOÇ. İçinde yaşadığımız mekanlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Oysa büyük şehirlerde güvenlik sınırı sadece evlerimizin sınırlarına geriler belki de bu yüzden şehirlerde yaşamak. Doğumdan itibaren içinde bulunulan evler sokaklar. şehirler ve ülkeler bizi biz yapan özellikleri bize kazandırmakta ve yaşantımızı anlamlı kılmakta. şehirde yaşayan insan arasında farklı algılar ve alışkanlıklar ve yetenekler vardır. gökdelenlere ve apartmanlara sığdırılmış durumda. yarattığımız bu kapalı mekanlara bağımlı hale getirdi. 7 . karakterimizi belirlemekte. Kırsal kesimde yaşamış bir kişi kendisini tanıdık bildik çevresiyle köyünde ve tarlasının sınırları içinde daha özgür ve güvenli hissedir. Daha açık bir toplum olmaya çalışırken açık toplum ve modernleşme adına bazılarımız kendilerini kapılarından özel izinle veya kartlarla geçilen büyük sitelere hapsetti. içinde yaşadığımız ve dolaştığımız mekanlar da sosyal ilişkilerimizle kimliğimizi. içinde yaşadığımız mekanlara bu kadar bağlıyken küreselleşme ve küresel mekanlarda yaşamak adına kendimizi. Kırsal bir alanda yaşayan insanla. gerçekte kişiliğimizi inşa eden en önemli araçlardır. kendimizle olan ilişkilerimizi ve zamanımızı dar alanlara hapsetmeye başladık. HASAN BEGEÇ İnsan ve Doğa İlişkisi Günümüz Koşulları ve Mimarlık Mimarlık&Hukuk İlişkisi Mimarlık Hizmetinin Özellikleri Mimarlık ve Mimarlık Hizmeti Niteliği Kamu Hizmeti Niteliği Serbest Meslek Niteliği Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Niteliği TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sağlığımızın. Hayatı anlamlandırmamız.

Hepsi bizim ailemizdir. Ve o kendisini bütün dünyanın kendisine ait olduğunu. yazgısını onu egemenliğine almak ve yenmek olan bir dış güç olarak hissetmektedir. Açlığın dünyayı saracak beyaz adam Ve ardında çölden başka bir şey kalmayacak! Beyaz adam geçici bir iktidardadır. yaşanılan ekonomik kriz ve bunun oluşturduğu bunalımlar. huzurumuzu. ******** Günümüz dünyasında ise. yeşil çayırlar. 8 . Yüksek kayalıklar. Hatta doğayla savaştan bile söz etmektedir.DR. Yaşanan kriz koşulları tüm sektörleri işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da işsizleştirmekte ya da mesleki bağımsızlıklardan koparak işçileştiriyor. Mimarlık ve mimarlar da yapı sektörünün en önemli aktörlerinden biri olarak bu süreçten etkilenen kesimlerin başında gelmekte. Ilık sıcak vücutlarıyla taylar ve insanlar. DOÇ. tanrı sanmaktadır toprak bizim anamız. Tatanka İyotake (Oturan Boğa) “Çağdaş insan kendini doğanın bir parçası olarak değil. birbirimizden türemişken birbirimizden korkar hale gelebiliyoruz? O toprağı çocuklarından çalar ve gene ilgilenmez. mutluluğumuzu ve güvenliğimizi sağlayan mekanları her zamankinden ve her şeyden daha önemli hale getirdi belki de… Küreselleşmeyle birlikte uluslar arası piyasalarda yaşanan şok değişiklikler üretim aktörlerinin de değişmesine yol açmakta. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yaşamın anlamı çok basit ve bir o kadar da değerliyken her şeyi neden bu kadar kolay ve hızlı bir şekilde karmaşıklaştırabiliyoruz? Neden ve nasıl içinde yaşadığımız dünyaya bu kadar çabuk yabancılaşabiliyoruz? Nasıl hepimiz bir ağaç gibi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Oysa bu savaşı kazanacak olursa kendisi de yenik düşen tarafta bulunacağını unutmaktadır”.

Gerçekten de kullanıcı ile mimar arasındaki bağın kopukluğu. yaşamı anlamlandırma ve kendini ifade etme sorunlarının aynısını. 9 . kendi ilişkilerine ve kendi yarattıkları eserlere taşıyorlar. işte bu bakış açısıyla değerlendirdiğimizde. Mimarlar ve mimarlık meslek örgütleri artık mimarlığı nasıl daha nitelikli hale getiririz ve mimarlığı hangi koşullarda yapabiliriz düşüncesinden çok mimarlık mesleğini yapıp yapmayacaklarına odaklanıyorlar. böylesi mimarlık hizmetlerini yapmaktansa vazgeçmeyi seçen mimarlarımız yanında. Mimarlık hizmetlerindeki sorunlar incelenirken. çok önemli bir alan olarak karşımıza çıkmakta. DOÇ. içinde yaşadıkları bu karmaşayı ve bunaltıyı. seri üretim mekânı tasarlayan bir mimarlık hizmeti talebi ve bu talebi derhal yerine getirmeye hazır gerçek mesleki kimliğini kaybetmiş bir mimarlar ordusu var çevremizde. Diğer yandan. bir türlü uyum sağlamamış/sağlayamamış. Bu işsizleştirme ile birlikte hem yoksullaştırıyor hem de yoksunlaştırıyor. ücretli çalışmaya razı olmuş bir “isçi mimarlar ordusu” var karşımızda. Ayrıca. Mimarlar da. mimarlar da. toplu konut üreticilerinin. yaşamakta. Günümüz mimarlığının ve mimarlarının durumunu. Belki de tam da bu nedenle. ******* Yaşanan kriz koşulları her sektörü işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da issizleştiriyor. kendine ve mesleğine yabancılaşmış mimarlar ve tüm bu karanlık tabloya rağmen. mimarlık çalışma ilişkileri ve mimarlık mesleğinin güncel hukuki sorunları. mekanı bir tüketim malı haline getiren bu mimarlık çalışması talebine. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Son dönemde mimarlığın bir kavşak noktasında olduğunu söyleyebiliriz. geçinmek zorunda olduğu için.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. dev inşaat şirketlerinin kullanıcıların taleplerini biçimlendirdiği bir mimarlık ve mimarlık hizmetleri yığınıyla karşı karşıyayız.DR. Günümüz çağdaş insanının yaşadığı. en başta mimarlığın toplum içindeki konumu kamu hizmeti niteliği ve hayatiyetinin tartışmaya açıldığı görülmektedir.

belki de hiçbir meslekte olmadığı kadar hukuki düzenlemelere ve hukuki kurallara bağlıdır. Ücretlerdeki ve özlük haklarındaki yetersizlik. fiilen teknik ressama dönüşmüş büro elemanı olmak ve benzeri işler yapmak zorunda kalmaları Bir yandan bu sorunlar yaşanırken bir yandan da mimarlar arasında açık ve gizli işsizlik giderek artmakta. onu tamamlarsa. 5. yapı sahibinin oğlu ölürse mimarın oğlu öldürülecektir. bir adama ev yapıp. Evin her bir SAR'i için iki sekel gümüşü onun ücreti olarak O'na verecektir. 1810-1750 yıllarında yaşamış olan Babil Kralı Hammurabi’ nin yasaları 10 . iş sahibinin koşullarına boyun eğmek zorunda kalmaktadır. müşterinin kontrolü ve nüfuzu altında çalıştıklarından. ******* Mekân tasarım sanatı olarak mimarlık mesleği.DR.Ö. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların dayanışma ve örgütlenme sürecinin önem kazandığı günümüzde. 2. DOÇ. yapıyı yapan mimar.” M. her zaman özgürce mesleklerini yaratamamakta. Ücretli çalışan mimarların karşılaştıkları sorunlar ise: 1. yapı sahibi ölürse. 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. müşterinin isteklerine göre mimari projesini çizmek zorundadır. Proje müellifi dediğimiz mimar. Çalışma koşullarının tanımlanmamış olması. Özel sektörde emek harcayan kişiler olarak mimarlar. rapor yazıcı. “Hatalı bir yapının çökmesi veya yanması halinde. 4. Bir tasarım eylemi olması gereken mimarlık mesleğinin ve hizmetinin. sanılanın tam aksine. özellikle genç yeni mimarların özel sektörde ücretli olarak giderek çoğaldığı dikkat çekiyor.” “Eğer bir mimar. mimarlık dışı alanlara kayması. Kontrol elemanı. Çalışanların iş güvenliğinin işverenin iki dudağı arasında olması. şantiye sorumlusu.

Tarihsel gelişim süreci içinde mimarların örgütlü mücadelesiyle mimari eserler de fikri mülkiyet haklarına dahil edilmiştir. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun 17/6/1938 tarihli 3. yapılan değişiklikler mimari eserler de. süreç içinde fikir ve sanat eserleri anlamında eser sayılmış. mimari ürün ve çalışmalar fikri eser olarak kabul edilmemişti. fikri hak olarak kabul edilerek. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu 27/1/1954 tarihli 11 . Fikri eserleri koruma altına alan 1886 tarihli Bern Sözleşmesi’nin ilk olarak kabulünde. mimarlık meslek hukukundaki düzenlemelerle ilgili olarak. bir yandan imar mevzuatı ve yapı güvenliği hukukuyla birebir örtüşür çalışmak zorunda olmasından ve öte yandan da mimari eserlerin fikir ve sanat eserleri hukukunca sanat eseri olarak kabul edilip koruma altına alınmasındandır. DOÇ. Tarihsel Gelişim Sürecinde Mimarlık Hukuku Mimarlık mesleğinin kendine özgü karakteri olan mimari eser sorumluluğu açısından mimarlık hukukunu ele aldığımızda yapı üretim süreçleriyle ilgili mesleki çalışma hukuku ve mevzuatının çok geniş olduğu görülmektedir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların. mimari eserlerin fikri hak olarak korunması için yaptıkları mücadeleyi devam etmişler ve süreç içinde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ancak mimarların ısrarıyla İngiltere’de mimarlık eserlerinin korumasıyla eser niteliği taşımaları ve koruma altına alınmasıyla. Mimarlık mesleğinin. Fikri mülkiyet hakları açısından. Mimari eserler. koruma altına alınmıştır. Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği 2. mesleki bağlılıklarının çok daha ötesinde bağlı olmak zorunda oldukları bir başka gerçek bağımlılık da.DR. Bern Sözleşmesinde uluslararası alanda koruma kapsamına alınmışlardır. hukuka olan bağlılıkları ya da daha doğru bir kabulle. 13 Kasım 1908 tarihi itibariyle. hukukta bu kadar içli dışlı oluşu. hukuki bağımlılıklarıdır. Bunlar 1. düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. Mimarlar. elimizde üç adet önemli düzenleme bulunmaktadır.

Yapı denetimiyle ilgili de bir düzenlemeler yapılmışsa da. Meslek Olarak Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri 1. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ülkemizde yaşanan büyük Marmara depreminden sonra mimarlık çalışma hukukunda bir takım yasal düzenlemeler yapılmıştır. Mimarlık ve Mimarlık Hizmetleri Mimarlık deyince ilk önce mimari yapılar akla geliyor. Borçlar hukuku açısından. gereksinimlerin mekansal olarak tanımlanması. Sorumluluklar yerine getirilmediğinde veya ihmalkarlık yapıldığında. finans çevrelerince yaratılmış. ne yapılacağı konusunda. 5 yılı kapsaması hakkında bir düzenlemeyle yeniden düzenlenmesi gerekebilir. 1999 sonrasında üst düzey düzenlemelerin başında yapı denetimi ve yapı alanında çalışan meslek adamlarına yetkinlik kazandırılması ve zorunlu deprem sigortası kabul edilmiştir. yapı denetimiyle ilgili sorunlar tam anlamıyla çözülemediğinden sorunlu süreç devam etmektedir. 12 . DOÇ. uygulamadan itibaren 5 yılı kapsayan zamanaşımı düzenlemesi bulunmaktadır. yetki ve sorumluluklar son derece muğlâk bir şekilde düzenlenmiştir. zararın doğmasından başlayarak.DR. fiziksel çevrenin biçimleniş ve oluşumuna ilişkin her türlü kararları içermektedir. tek bir donatıya kadar farklı ölçeklerde. Bu zamanaşımının. Halen Borçlar Kanununda. uygulamalarda. bina sorumluluklarında. ne yazık ki imar mevzuatında büyük bir boşluk bulunmaktadır. Mimarlık ülke düzeyinden başlayarak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. biçimlendirilmesi. üniversite mezunu olmayan taşeron ve ustaların sorumluluğuyla ilgili sorunlar devam etmektedir. Gerçi İmar mevzuatı eşgüdümden yoksun ve dağınık. hukuksal düzenin kendi içinde oluşturduğu müteahhitlerin. yapıların tasarlanması. taşıyıcı sisteminin oluşturulması olarak da tanımlanabilir. Mimarlık bir başka tanımla.

g. mimari uygulama ve yönetimi hizmetleri. uzmanlığı ve çalışma konularına göre. her türlü araştırma. mimari mesleki kontrollük. gerçekte tam bir üretim sürecidir. mimari proje hizmetleri. Md 4). e. proje ve şantiye koordinasyonu ve planlaması h. plan. çok parçalı yapısal bir bütünlük taşımaktadır.DR. Yapı üretim süreci. şantiye şefliği i. restitüsyon. süreç içinde yer almasını gerektirmesi ve bu bağlamda çok boyutluluk göstermesidir. bilirkişilik. üreticinin çok sayıda karar verici. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık. aynı madde içinde. kamu görevlisi ya da ücretli çalışanlara mimar denir (Yönet. müşavirlik. Yapı üretim süreci olarak tanımlayabileceğimiz bu süreç. bilirkişilik. 13 . uygulayıcı ve denetimcinin. Mevzuatımıza göre. Md.5). uygulama. rölöve. hakemlik. raportörlük) (Yönet. Bu tanımda adı geçen mimarlık hizmetleri de. mimari danışmanlık hizmetleri (danışmanlık. Bu sürecin en önemli özelliği. imalat projesi çalışmaları. DOÇ. tasarım. tasarım. c. Mimarlık hizmetlerini a. restorasyon hizmetleri. eksperlik. uygulama yapmaya. etüt. mimarlık hizmetlerini. resim ve hesapların hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili her türlü denetim ve kontrollük hizmetleri olarak tanımlanır. eğitimi. kullanım ve yeniden kullanım süreçlerinden oluşan bütünsel bir sistemdir. denetim. planlama kararlarından başlayarak. d. kabule ve imzaya mimarın yetkili olduğu. f. uygulama kararı. jüri üyeliği. proje. danışmanlık. serbest çalışan. mimari tasarım hizmetleri b.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

sadece bir hukuk normu olarak değil. 2. mimarlar. Mimarların Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Mimarlık mesleğinin en önemli özelliği eser yaratma özelliği. 2. 4. HASAN BEGEÇ 2. Mimarın iş sahibi ile ilişkisindeki bağımsızlığı. Toplumsal bakımdan bağımsızlığı. 14 . özgürlüğü ve özerkliğidir. Bu bağlamda mimari hizmetler ve mimari projeler. Kamu hizmeti nitelemesi 1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. gerek eser yaratma bağımsızlıkları ve gerekse mesleki bağımsızlıkları en önde gelen temel ilkelerden biridir. Mimarların bağımsızlığı ilkesi. fikri hak olarak kabul edilen zihinsel ürünlerdir. fikri haklar korumasından yararlanırlar. Her sözleşen gibi onlarda sözleşmede öngörülen şekilde yükümlülüklerini yerine getirirler. Mimarlık hizmeti bir kamu hizmetidir. mimari projeler. 3. Kamu kuruluşlarınca veya ilgili kamu kuruluşunun sıkı denetimi altında özel kişilerce yürütülmesidir.DR. mesleki faaliyetlerini eser ve iş sözleşmelerine dayanarak yürütürler. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre. Mimarlık hizmetinin gereği olan üretilen veya yaratılan eserler. aynı zamanda etik ve ideal bir yaratma gerekliliği olarak karşımıza çıkar. Mimarlığın Kamu Hizmeti Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu hizmeti. DOÇ. kamunun yararı olan ve toplumsal bir gereksinmeyi karşılayan faaliyetlerdir. Mimarların bağımsızlığını 1. Mimarlığın Serbest Meslek Niteliği Serbest meslek faaliyeti olarak. Hizmetin kamuya yönelmiş ve kamuya yararlı olması. Mimarların.

yemek odası. a. mimari projeleri. odalar. mimari eser. girişi. mimari eserler. Mimari eserlerde yaratıcısının şahsiyet özelliğinin gösterilmesi çok zordur. estetik değeri olmayan çizimler olarak tanımlanmaktadır. salon. özgün yapının az olduğunun kabulü gerekmektedir. hol. Bir mimarın her yaptığının özgünlüğü tartışılabilir. artık teknik korumadan çıkarak başlı başına güzel sanat eseri olarak korunmaya başlar. Çizim olarak kabul edilen mimari eserler.DR. maddesinin 3. Ekonomik bağımsızlığı olarak saymak mümkündür. Statüsel bağımsızlığı ve 4. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 2. HASAN BEGEÇ 3. 15 . Yasa koyucu mimari çizgi açısından. Çizimler b. Ancak ne olursa olsun mimarın harcadığı bir düşünce emeği ve bu düşünce emeğinin korunması söz konusudur. Bu bağlamda.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bütün bireylerin ortak gereksinimleri dikkate alınarak hazırlandıkları için yapı projelerinde oluşturulmuş olan yapı kültürüne bağlı olarak özel bir konutun. Teknik benzerlikler kaçınılmazdır. Çünkü fonksiyonel olarak birbirlerine benzer ve bazen çok az yaratıcısının özelliklerini taşıyabilir. yaratılan bir eser olarak kabul ettiği için koruma altına alıyor. TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Mimarlık ve mimarlıkla ilgili hizmetler. fıkrasında. Mimari eserin bağımsız bir fikri çalışmanın varlığıyla yaratıldığı tespit edildiği kabul edildiğinde. Güzel sanat eseri niteliği taşıyan mimari yapılar ise mimari eser olarak tanımlanmaktadır. 5. DOÇ. Mimari yapılar olmak üzere ikiye ayrılıyor. Değerlendirmeler esnasında mimari eserlerde. Bu nedenle birbirine benzeyen her yapı projesine kolaylıkla tecavüz iddiası ileri sürülemez. pencereler ve benzeri düzenlemeleri birbirine benzer. kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları olan TMMOB Mimarlar Odası’nın denetim ve gözetimi altında yürütülmektedir.

Mimarların bu amaçla Mimarlar Odası tarafından yürürlükteki standart ve normlara göre incelenerek. 16 . Mimarlık hizmetleri. haksız rekabeti engellemek. odaya bağımlı hale getirir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Md 4). denetlenebilir. kamu yararını gözetmek. DOÇ. özgürlük alanını sınırlayarak. idare içinde yer alırlar ve bu nedenle devletin idari gözetim ve denetimine tabidirler. Mimarın meslek hukukuna tabi olması. özel bir hukuksal konuma sahiptir ve aynı zamanda kamu hizmeti niteliği taşıyan bu özel durum. mimarın kayıt ve sicillerinin tutulmasına. Mesleki denetim adı verilmiştir (Yönet.DR. serbest meslek mensubu mimarın kamu kuruluşu olan mimarlar odasına zorunlu üyeliği. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlar odası da. kamu kurumu niteliği itibariyle. Mimarlık mesleği ve meslek hukuku ilişkisi incelendiğinde mimarların bağımsızlığının açıkça meslek hukuku tarafından sınırlandırıldığı görülmektedir. serbest mimarlık faaliyetinin. mimarlar odasının disiplin kurulu yönetmeliğine tabi olmak gibi sonuçlar yaratır. meslek etiğini ve eser sahibi mimarın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan gelen haklarını korumak amaçlarıyla. Zira mimarlık.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kamu sektörü ve B. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar Mimarların çalışma yönetmeliği. birçok mimari çalışma şekli karşımıza çıkıyor. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma 2.3. kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarları. çoğu zaman.4. Ücretli Mimar Olarak Çalışma 1. HASAN BEGEÇ Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari ilişki ve iş türlerine baktığımızda da. statü olarak. 1. bir yandan memur kadrosuyla ve öte yandan da işçi kadrosunda çalıştırılabildiklerini görmekteyiz. mimarların. Serbest meslek sahibi mimar. Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma 2. Mimarlık hizmetleri ve mimarlık mesleğinin yürütülme biçimleri incelendiğinde. başkasının emrinde çalışan mimar. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar 2.2.1. özel sektörde çeşitli çalışmalar yapan. bağımsız ve bağımlı çalışan mimarlar görülüyor. devlet memuru mimar ve sözleşmeli olarak çalışan mimar gibi çeşitli statü ve şekilde yapılan mimari iş ve mimari çalışma şekli bulunuyor. Yerel kamu kurumlarında ise mimarlar.DR. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma 2. Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 2. DOÇ. A. Md4). sözleşmeli personel olarak çalıştırılmaktadırlar. 17 . "kamu çalışanı mimar" olarak tanımlanırken (Yönet.

yaşanan plansız okullaşma sürecinin bir sonucu olarak eğitim sistemimizin özelleştirilmesi amacıyla yetersiz okullaşmanın önü açılmaktadır. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olmasının yanında. kadrolarını kaybetmekte ve kadroları niteliksizleşmektedir. Bu durumda mimarın. KİT’lerin özelleştirilmesi yoluyla özel sektör istihdamına dönüştürülmekte. kamu yönetim anlayışının değişimine paralel olarak. mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. bu kuruluşların kendilerine ait yapı işleri için serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın mimarlık hizmetleri verebilirler. öğretim ve bilimsel araştırmaya katkıda bulunmayı ön planda tutmak koşuluyla uzmanlık konularında bağlı bulundukları üniversitelerin döner sermaye işletmelerinin yetkilendirmesi. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarlar. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış ve üyelik aidatını ödemiş olması gerekir (Yönet Md. mimarın. eğitim. 11). Akademik alanda çalışan mimar akademisyenlerinde büyük sıkıntıları ve sorunları bulunmaktadır. bu koşullarda akademik hizmetlerde çalışanların mesleki kimlik ve nitelik kaybı da hızla artmaktadır. ya da işlevsizleştirilmeye çalışılmaktadır. disiplin cezası olmaması. 18 . mimarlık eğitimi veren üniversitelerin kadrolu öğretim elemanları. ilgili kamu kurulusu adına mimarlık hizmeti vermek üzere yetkilendirilme. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın üniversitelerin ve diğer kamu ve kuruluşlarının asli işlerine yönelik mimarlık hizmeti verebilirlerse de. merkezi ve yerel yönetime bağlı olarak. Ülkemizde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu kurumlarında çalışan mimarlar ve bu çalışma şekilleriyle ilgili birçok sorun ve karmaşa yaşanmaktadır. ciddi bir istihdam ihtiyacı bulunmaktadır. kamuda mimar istihdamı. Öte yandan akademik mimarlık alanında da. Kamu kavramının anlam değiştirdiği. Mimar akademisyenlerde bilimsel üretim yerine serbest piyasaya yönelmektedirler. DOÇ. kamu kurumundaki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğunu beyan etmiş olması. Bu süreçte mesleklerin nitelikleri değişmekte. fenni mesuliyet üstlenemezler (Yönet md.DR. Bu değişime bağlı olarak ticarileşen üniversitelerimizde çalışan akademik kadroların eğitmen kimliği kaybolmaktadır. Mimarın üniversite döner sermaye yetkilendirmesi ile serbest mimarlık hizmeti verebilmesi bağlamında ise.12).MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Kamu üniversitelerimiz de bu süreçten etkilenmekte.

Serbest mimarlık hizmetleri. Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma Mimarlar en fazla özgürlüğü ve mesleki tatmin duygusunu.1. Mimarlar Odası tarafından verilen ve her yıl yenilenen. yürürlükteki kanunlar ve yönetmelik hükümlerinin verdiği yetki ile mimarlık hizmet alanlarından birini ya da bir kaçını kendi hesabına ya da ortak olarak yapan ve durumunu Mimarlar Odasına onaylatmış. Md4). serbest mimarlar listesine kayıtlı mimar. HASAN BEGEÇ 2. "serbest mimar" olarak tanımlar(Yönet. Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Özel sektörde çalışan mimarlar birkaç statü halinde mesleklerini yürütürler.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu bağlamda mimarlar. serbest mimarın serbest mimarlık hizmeti yapmaya yetkili olduğunu belirleyen belgeye. Serbest mimarlık hizmetleri tescil belgesi sahibi mimarın ya da bu Yönetmelikte tanımlanan istisna koşulları taşıyan mimarın yapmaya yetkili olduğu mimarlık hizmetleri. serbest meslek sahibi mimar olarak çalışabilirler. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu. Md4). DOÇ. eser sözleşmesine dayanarak gerçekleştirilir. "serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi" adı verilmiştir (Yönet.DR. serbest meslek sahibi olarak mimarlık hizmeti verirken yaşayabilirler. öte yandan serbest mimarlık hizmetleri birer ticari işletme niteliği taşırlar. Md4). Serbest mimarlık hizmet ve faaliyetleri. 19 . bir başka gerçek kişi ya da hukuk tüzel kişisi yanında bağımlılık ilişkisiyle de çalışabilirler ya da mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetlerini yürütürler. bir yandan kamu hizmeti olarak kabul edilirken. 2. Ayni şekilde. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun. "serbest mimarlık hizmetleri" olarak tanımlanır (Yönet.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu yönetmelik hükümlerini yerine getirdikten sonra serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesini her yıl onaylatması işlemidir (Yönet. Mimarlar Odasına tescilini ve tescil yenilemesini yapan serbest mimarlara serbest mimarlık hizmetleri yapmaya yetkili olduğunu belirten serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ile birlikte serbest mimarlık mührü verilir.l4). Md.14). Tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. o yılsonuna dek geçerli olmak üzere verilir. İş yerinin bulunduğu ilin ya da ilçenin bağlı olduğu birimine yazılı olarak başvurur.Md4). ise yenileme işlemi yapılırken ilk tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı alınır. . Tescil ve tescil yenileme harçları her yıl Mimarlar Odası yönetim kurulu tarafından Aralık ayı içinde belirlenir ve ilan edilir (Yönet. serbest mimarın. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescilde. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü olmayan mimarlar. Belirlenmiş süresi içerisinde tescil yenilemesi yapılmamış. Şube yönetim kurulu tarafından düzenlenen ve onaylanan serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü. "iş bitim belgesi" adi verilir. (Yönet. Şube yönetim kurulları başvuruyu. Md4) Tescil yenileme ise. yapı kullanma izin başvurusundan önce. başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde inceleyip sonuçlandırır. Tescil yenileme harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın. Md. DOÇ. Bu belgeler 7 gün içinde şube etkinlik alanlarındaki birimlerce ilgili şubeye iletilir. 20 . Mesleki kontrollük ve fenni mesuliyet görevlerini üstlenen mimarın talebi halinde. "tescil" adi verilmiştir (Yönet. Mimara birden fazla serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve mührü verilmez. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi her yıl Ocak ayı sonuna kadar serbest mimarın yazılı başvurusu ile o yılsonuna dek geçerli olmak üzere yenilenir. Mimarlar Odası tarafından düzenlenen belgeye. ilgili birimlere gönderilir (Yönet. Mimarlar Odasına başvurarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi almasına. Md4).DR. serbest mimarlık hizmeti yapamazlar. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü serbest mimara ilgili birimlerce elden verilir.

annesi. bu durumu belgelemek ve bir defaya mahsus olmak üzere. Mimarlar Odasınca tescilin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmeleri için. mimarların kendi 21 . eşi. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma Özel sektördeki bir başka çalışma şekli. adi ortaklık sözleşmesine bağlı olarak ortak mimarlık bürosu şeklinde birlikte mimarlık hizmetinin verilmesidir. bu Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasında yazılı koşullara ilave olarak. Maddesi uyarınca şirket. hem de bir başka mimarin emrinde veya bir özel hukuk tüzel kişisinin yanında. babası. DOÇ. babının başındaki 520/1. kardeşleri ve çocukları gerçek kişi olarak. Mimar kendisi. is sahibi konumunda olduğu durumlarda ve ticari amacı olmayan kendi kullanımları için yaptıracakları binalarda. kaybın ve geçersizliğinin belgelenmesi koşulu ile yapılacak başvuru ve tescil harcının yatırılması durumunda serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü yeniden düzenlenir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve fatura aranmaksızın asgari ücret üzerinden mesleki denetim bedeli ödeyerek yapabilirler. serbest mimarlık hizmetlerini. iki veya daha fazla şahsın. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesinin ya da serbest mimarlık mührünün kaybedilmesi durumunda. emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek için birleştirmeyi iltizam ettikleri bir sözleşmedir. mimarlık hizmeti vermek üzere. Bu şekilde mimarlık hizmeti verilmesi durumunda tüm ortaklar şirketin tamamından kendi işleriymiş gibi sorumlu olurlar. Ortak Mimari bürolarının tüzel kişiliği yoktur. ortakların tamamı tarafından imzalanmış ortaklık sözleşmesini vermiş olması. 2. ücretli mimar ya da isçi mimar olarak çalışabilirler. mimarlar isterlerse kendi serbest bürolarında mimarlık hizmetleri yanında kısmi statüde veya çağrı üzerine çağırma gibi usullerle de. Gerçekten. Adi ortaklıklarda mimarların. Borçlar Kanunu'nun adi şirket başlıklı 23. hem kendi mimarlık bürosunda. bir başka mimarin emrinde. Bu çerçevede son olarak serbest meslek sahibi bir mimarın.2. çalışabileceğini söyleyelim.DR.

mimar sermaye şirketindeki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğu beyanı yanında mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. mimarin tasarım ve yapı sektörü ile ilgili Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği üyeleri ile kurdukları ortaklıklarda ihtisas ayrımı taahhütnamesini vermiş olması gerekir(Yönet.9). tüzel kişiliği olan şirketlerde.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Md. mimarlar odasınca tescilinin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmesi için. DOÇ. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma Ortak mimarlık şirketi çerçevesinde sayılabilecek bir başka özel sektör mimarlık çalışması da. serbest 22 . sermaye şirketinin ana sözleşmesinin yayınlandığı ticaret sicil gazetesi ya da noter onaylı suretini vermiş olması. Sermaye şirketi ortağı mimarın.3. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI aralarında kuracakları ortaklıklarda müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış olması. Aynı şekilde. sermaye şirketinin ücretli olarak çalıştıracağı mimarlarla imzalayacağı iş düzeni ve çalışma şartlarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. 2. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olması. Sermaye şirketi ortaklığı mimar ya da mimarların tescilleri için. sermaye şirketi ortağı olarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi alınabilmesi için mimarın şirketteki hisse oranı şirket sermayesinin ortaklara bölünmesiyle bulunacak paydan ve aynı zamanda diğer ortaklardaki en yüksek hisse oranından fazla olacaktır.?). serbest mimarlık hizmetini yürütebileceği işyerinin olması. Bu şirketlerde şirket ana sözleşmesinde belirtilen iştigal konuları arasında "mimarlık hizmetleri” nin yer alması koşulu aranır. sermaye şirketi ile müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. Md. sermaye şirketinin mali kaydının o yıl için noter onaylı sayfasının fotokopisini vermiş olması gerekir. sermaye şirketinde ücretli çalışan mimar ya da mimarlara mimarlar odasınca her yıl belirlenen asgari ücretten az ücret ödenmediğini belgelemesi. disiplin cezası nedeniyle mesleki faaliyetini yapmaya engel bir kısıtlılığının bulunmaması. bu oran yüzde 10'dan az olamaz(Yönet. mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetinin verilmesidir.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 23 . şirketlerin yanında çalışabildikleri gibi bir başka mimar yanında da mimarlık hizmeti verebilirler. yalnızca şirket tarafından kullanılacak kendilerine ait binaları için aşağıda yazılı hususları yerine getirmeleri koşulu ile. Mimarlık çalışma yönetmeliğinde. 2. Ücretli çalışan mimarın serbest mimarlık hizmeti verebilmesinde. şirket ana sözleşmesinde belirlenmiş iştigal konularını yürütmek üzere. Ücretli Mimar Olarak Çalışma Ücretli mimarlar. Özel hukuk tüzel kişisi emrinde çalışan isçi mimarların iki kategori de ele alınması mümkündür. Md.9). serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın serbest mimarlık hizmeti verebilirler. çalıştığı sermaye şirketine ait gayrimenkuller üzerinde. fenni mesuliyet üstlenemez. kazanç amacı gütmeksizin. "ücretli çalışan mimar" olarak tanımlamaktadır (Yönet. üçüncü şahısların işleri için serbest mimarlık hizmeti veremezler (Yönet. Md. Md4). DOÇ. a) resmi mercilerde imzalarıyla birlikte fikri mülkiyet haklarını koruyarak mimarlık hizmeti verenler ve b) sadece işveren mimari temsil edip mimarlık mesleğini teknisyen seviyesinde yapmak zorunda kalanlar. mühür harcı ve üyelik aidatini ödemiş olması şarttır (Yönet.! O).DR.4. Ancak. isçi mimar olarak hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar. Yönetmeliğin 9'uncu maddesindeki koşullara sahip olmayan sermaye şirketlerinde hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescil. özel hukuk tüzel kişilerinin.

fikri mülkiyet haklarıyla donatılmış şeklidir. iş sahibi. yaratmayı yüklendiği sonuçtur.355'de eser sözleşmesinin bir eser meydana getirme unsurunu ifade etmek için bir şeyi imal etmeden söz edilmiştir. sözleşmeyle iş görenin (mimar). 24 . Yüklenici (mimar ya da işgören de) eser meydana getirip teslim etmeyi borçlanan bir kişidir. Yasada "eser" ya da "şey" terimleriyle belirlenen bu öğe. İş sahibi bir eser meydana getirmeyi başkasına tevdi eden kişidir. eseri meydana getirip teslim etmeyi borçlanan her hangi bir kişidir. sözleşme ile belirlenir. manevi her şey"dir.Md. eser sözleşmesinin. İnşaat işlerinde. genellikle bir mühendisi ya da mimarı işlerin yönetimiyle görevlendirir. tüzelkişi de olabilir. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. "insan emeğinin mahsulü (ürünü) olup hukuki bir bütün olan ve iktisadi değer taşıyan maddi. Nitekim Borçlar kanunu tasarısının yedinci bölümünde mimari eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi. Bu yüzden mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğini incelemek için öncelikle eser sözleşmesinin hukuki niteliğini özetlemek yerinde olacaktır. iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşme olarak tanımlanmıştır. iş sahibinin temsilcisidir. bir kişiyi. Eser sözleşmesinin tarafları yüklenici (mimar/müteahhit) ve iş sahibidir. Bunlar arasındaki ilişki vekalet sözleşmesidir. 1. inşaatın yapılmasına katılan işletmelerle ve başkaca kişilerle ilişkilerinde. gerçek kişi olabileceği gibi. bir mimarın yapıyı projelendirmesindeki gibi emek harcanarak yaratılan nesnel varlık olabilir. BK. Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Eser. iş sahibi adına ortaya çıkarmayı. HASAN BEGEÇ Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser sözleşmesi. İşlerin yönetimiyle görevli kişi. Bu sonuç. Burada önemli olan bir eserin meydana getirilmesidir. İş sahibi. temsil yetkisinin kapsamı. Müteahhit de.DR. Mimari eser sözleşmesi iş görme borcu doğurtan ve sözleşmenin konusundan çok sözleşmenin objektif sonucu için yapılan bir sözleşmedir.

DOÇ.DR. 2. Mimarın: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre kazandığı başkasına devredilemeyen eser sahipliği hakkına dayanarak (Yönet. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eser sözleşmesi. bununla işgören mimar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yaptığı eser sözleşmesine. Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Mimari eser sözleşmesi diğer eser sözleşmeleri gibi. bir eser meydana getirme borcu altına giren "mimar ya da müteahhit" ile eser karşılığı ücret ödeme borcu altına giren "is Sahibi”dir. "mimari eser sözleşmesi" adı verilir. elbisenin kuru temizlemeyle temizlenmesi. Zaten var olan bir şeyin onarılması. Gerçekte mimari eser sözleşmesi karma bir sözleşmedir. o zaman bu sonucu eser kavramı içine sokma olanağı yoktur. Fikri mülkiyete konu olabilmesi için. Bir yanında eser sözleşmesinin bütün karakteristik unsurlarını taşırken. Mimari eserlerde olduğu gibi. eser sözleşmesiyle bağlantılı ve iş görme borcunu sağlayan bütün unsurlarını da içinde barındırır. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. öte yanında iş sözleşmesinin. bağımsız bir hukuki varlık olarak bir bütün oluşturması gerekir. karşılıklı ve rızai nitelikte. evin badanalanması gibi konularda eser kavramı içinde yer alır. ortaya çıkarılan sonucun. konusunu insan emeğinin oluşturduğu sözleşmelerdendir. Örneğin. is sahibinin vermeyi üstlendiği bir ücret karşılığında bir yapıt /proje ortaya koyma borcunu yüklenir (BK. yaratılan sonucun. bir mimar tarafından bir 25 . Mimari eser sözleşmesi. bir kolyenin altınla kaplanması. biçiminin değiştirilmesi örneğin otomobilin onarımı. tarafların meydana getirilecek eser ve karşılığında ödenecek ücret konusunda anlaşmış olmaları gereklidir. 355). bu anlaşmanın niteliğinden çıkan sonuçlardır. Eser sözleşmesinde mimar ya da müteahhidin eseri teslim borcu ile is sahibinin ücret ödeme borcu. Eğer sonuç emek harcamayı gerektirse de bir bütün oluşturmuyorsa. ille de yeni bir eser yaratma biçiminde olması zorunlu değildir. Bu anlaşmanın tarafları. Md4). işgören mimar /yüklenici /müteahhit denilen kişiyle is sahibi denilen kişi arasında yapılan öyle bir sözleşmedir ki. Eser sözleşmesinin meydana gelmesi için.

ispat şartıdır. ivazlı. eserin teslimi zamanında ödenir (BK m. bir ücret ödenmesi gerekecektir. Başlangıçta götürü olarak tespit edilmemiş yahut takribi bir surette yaklaşık olarak belirlenmiş olan ücret. m. 26 . 364/1). ücret verileceğini belirtmiş. Aksi kararlaştırılmamışsa ücret. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapının yapım işlerinin gözetilmesi gibi hallerde bu bütünlük yoktur ve ortada daha ziyade bir vekalet ilişkisi vardır. Md. 364). sonuçta yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin yaptığı masraflara göre belirlenir (BK Md. Öte yandan mimarlık hizmetleri yönetmeliğinde. ücret de sözleşmenin önemli bir unsurudur ve harcanan emek karşılığı bir ücret ödenmektedir. DOÇ. Gerçekten taraflar önemli konularda haklarını ve borçlarını çoğu zaman yazılı şekilde yapmak isterler. BK. Mimari eser sözleşmesinin unsurlarından biri. mimari eser sözleşmesinin yazılı olması gerektiği yönünde bir hüküm bulunmaktadır. Mimari eser sözleşmesi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. rızai nitelikte.DR. Mimari eser sözleşmesi herhangi bir şekle tabi değildir. Taraflar. 366'nci maddesindeki yaklaşık (takribi) ücret ile ilgili kurallara göre ücretin ne kadar olacağı belirlenir. 16 anlamında bir geçerlilik şartının varlığı kabul edilmelidir. buna götürü ücret denir. Mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğine bakıldığında mimari eser sözleşmesi. fakat bunun ne kadar olacağını belirtmemişlerse. 366). diğeri ise is sahibinin ücret ödeme yüklenimi ve taahhüdüdür. Böyle bir durumda da sözleşmenin tabii olacağı BK. mimarin bir proje yaratma yüklenimi ve taahhüdü. Ancak ispat açısından mimari eser sözleşmesinin yazılı hale getirilmesinde pratik ve hukuki yararlar vardır. Bu nedenle taraflar arasında eser karşılığı ücret ödeneceği sözleşmede belirtilmemiş olsa bile. karşılıklı (ivazlı) olduğundan. Taraflar aralarında belirli bir ücret kararlaştırmışlarsa. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. Bu durumda uyulacak şekil. Ücret başlangıçta peşin ve kesin surette de tespit edilmiş olabilir ki. artik iş sahibi bu ücreti ödemek zorundadır (BK. şekle bağlı olmayan. şekilsizdir.

İş sahibi ise. işe zamanında başlayıp devam ettirmek ve teslime kadar hasara katlanmak zorundadır.1. d. Fakat önceden tahmin olunamayan veya tahmin olunup da taraflarca dikkate alınmayan durumlar. Mimari Eser Sözleşmesinde Tarafların Borç ve Yükümlülükleri Mimari eser sözleşmesinden. Md. c. e. işe zamanında başlama ve devam etme.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 365). Md. eserin sözleşmeye uygun olarak hazırlanmasıyla ilgili olup. yüklenici işi bu ücretle yapmağa mecbur olup. eseri teslim almak. 3. mimar(is gören/yüklenici) ve is sahibine bir takim borçlar doğar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Götürü ücret belirlenmiş olan hallerde. 365/2) Ücretin hesaplanış tarzının mimari eser sözleşmesinin bir unsuru olmak itibariyle bir önemi yoktur. genel ihbar yükümlülüğü bazıları ise. işe en az isçinin göstereceği özen kadar özen göstermek. Yüklenici. 3. teslimden sonra eseri muayene ederek ayıplı olduğunu gördüğü takdirde durumu yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. işi sadakat ve özenle yapma. 356-363 arasında mimarın borçları belirlenmiştir. Mimarın Borçları BK. işi bizzat yapma. b. meydana getirilen eserin teslimi ile ilgili olup. Bu borçlardan bazıları. işin yapılmasını önler veya son derece güçleştirirse hakim takdir hakkini kullanarak ya kararlaştırılan ücreti arttırır veya sözleşmeyi fesheder (BK. isi bizzat yapmak veya kendi yönetimi altında başkasına yaptırmak. araç ve gereçlerle malzemeye ilişkin borçlar. kural olarak ücretin arttırılmasını isteyemez (BK Md. 27 . f. kararlaştırılmış veya sonradan belirlenecek ilan ücreti ödemek. DOÇ.DR. a. eseri teslim borcu. tahmin edilenden fazla emek harcamak ve masraf yapmak zorunda kalsa bile.

eserin hasara katlanma borcu olarak sayılabilecektir. Bunun dışında da müteahhidin bazı ikincil hakları vardır. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu 9. inşaat ve kullanma izni veren mercilerin Mimarlar Odası mesleki denetimini istememesi durumunda da ortadan kalkmaz. götürü ücrette olağan üstü nedenlerin doğması halinde ücretin arttırılmasını isteme vb. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 7. DOÇ. Mimarlar Yönetmeliğinin 15. işi (sonucu) kabul etmesini iş sahibinden isteme. Mimarın kendisine 28 . ayıba karsı tekeffül borcu. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu 9. HASAN BEGEÇ g. Mimarın Araç.1. Mimarin Özen Borcu 5. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın borçları: 1. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu 6. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu 2. ilgili idarenin. maddesi mesleki açıdan mimarın görev ve sorumluluğunu etraflıca düzenlemektedir. Yönetmelik hükümlerine göre. Mimarin Sadakat Borcu 4. mimarların görev ve sorumluluklarını mimarlık çalışması kapsamında ele aldığımızda.DR. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu 8. bu Yönetmelik kapsamına giren tüm serbest mimarlık hizmetlerini Mimarlar odasının mesleki denetimine sunmakta yükümlüdür.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimarın bu yükümlülüğü iş sahibinin. 9. mimarların görev. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Ayıpta Zamanaşımı Süresi Mimari Eser sözleşmesinde mimarın borçlarına karşılık olarak teslim ettiği eser karşılığında sözleşmeyle belirlenen ya da sözleşmeyle belirlenmemişse sonradan keşifle belirlenecek ücretin kendisine ödenmesini isteme hakkı bulunmaktadır.2. gibi. Örneğin. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu 3. hak ve sorumlulukları mevzuata göre söyle özetlenebilir: Mimar. h.

aşamaları. Mimar. b.1. bedeli ve karşılıklı haklar konulanda Mimarlar Odasınca hazırlanmış tip sözleşmedeki asgari koşullan kapsar. Mimari proje çizim ve sunuş standartlarına. ısmarlayana teslim de ana borç olarak kabul edilir. Yönetmelik hükümlerine. isin kapsamı. genel olarak bilinen fen ve yapı sanatı kurallarına. c. süresi. belge ve hazırladığı yazılı ve çizili dokümanları. 3. a. Bu sözleşme. Mimarlar Odası Mimarlık Mesleğini Uygulama. Mimarlar Odasının serbest mimarlık hizmetleri sunulması ile ilişkili kanunlar. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi serbest mimarlık hizmetleri sözleşmesinin ayrılmaz eki sayılır. Zorunlu standart ve normlara. işin sona ermesinden sonra 5 yıl süre ile saklamak zorundadır.1. Mimarlar Arası Dayanışma.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. d. DOÇ. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu Bir mimari eser sözleşmesinde. Mimar. Mimarlık Şeref ve Haysiyetini Koruma Yönetmeliğine. hak ve sorumlulukları Mimarlar Odası dışında başka bir kuruluş tarafından sınırlanamaz ve kısıtlanamaz. Asıl olan ısmarlanan eseri (sonucu) sözleşmeye uygun olarak yaratmaktır. hizmetin başlamasından önce is sahibi ile sözleşme imzalamak zorundadır. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi hükümlerine. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tanınmış görev. f. işvereni ile imzalayacağı sözleşme ve sunacağı serbest mimarlık hizmetlerini.DR. serbest mimarlık hizmetleri için verilen evrak. Mimar eserlerinin orijinallerini 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca. e. yükümlü ve bundan dolayı sorumludur. ısmarlanan eseri yaratarak sözleşmedeki koşullarla iş sahibine teslim etme borcu altındadır. yaşamı boyunca ve ölümünden 70 yıl sonrasına kadar korunacağını bilerek hareket eder. Mimar. bu Yönetmelik kapsamında olan serbest mimarlık hizmetleri ile ilgili olarak. Bunun yaratılması yeterli olmayıp. yönetmelikler çerçevesinde belirlediği esaslara göre yürütmekle yetkili. 29 . işgören mimar. ayrıca.

Mimari eserin yapma ve yaptırma konusunda sözleşme hükümlerine karşı bir tutum söz konusu olacak olursa iş sahibi borçlu temerrüdü hükümleri çerçevesinde (BK. 30 . BK. ısmarlayanın zilyetliğine ve tasarruf alanına geçirilmekle teslim edilmiş sayılır. işi mimar kendisi yapmış sayılır (BK. Md. 2'ye göre "müteahhit/mimar.DR. Mimari eser yaratma borcuna aykırılık halinde ise. DOÇ. Borçlar Kanunu 96 d. 3. Ismarlanan eser. maddeleri ve özellikle 106-108 hükümleri uygulanır. mimara.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. tümüyle tamamlanıp. işin tamamını ya da bir bölümünü kendi hesabına ve bağımsız çalışan bakşa mimarlara bırakabilir.358 hükmü uygulanır. özel bir hüküm olmadığı için. Bazen de mimar. Bu hükmün. tarafların varsayılan iradesine göre ve işin mahiyetine göre bu boşluk doldurulmalıdır. kendi yönetimi altındaki yardımcı kişilere mimarlık işini yaptırması halinde de. Fakat işin niteliğine göre şahsi önemi yok veya kişisel beceri gerektirmiyor ise işi başkasına da yaptırabilir”. BK. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser yaratma (borcu) ise Borçlar Kanunu 355 hükmünde açıkça.1. Md.) sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Teslim etmeme veya gecikmiş teslim nedeniyle. 100). 356 f. Mimarin. Mimar eseri yapıp bitirdikten sonra teslim borcunu ifada temerrüde düşerse. Md. M:106 d. mimari eser sözleşmesinin esaslı unsuru olarak düzenlenmiştir. teslim borcuna doğrudan veya kıyasen uygulanması yanlış olur. mimari eseri yaratması ve teslimi için uygun bir süre bırakılmalıdır. Bu durumda asıl mimarla öteki mimar arasındaki ilişki de bir mimari eser sözleşmesi ilişkisidir. Burada. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu BK.2.74 hükmündeki hemen ıra ilkesi uygulanmamalı. kararlaştırılan cezai şartın istenmesi de mümkündür. imal olunacak şeyi bizzat yapmağa veya kendi idaresi altında yaptırmağa mecburdur. Teslim süresi sözleşme ile belirlenmemişse.

DR. is sahibi BK. 369'a veya BK. Buna konsorsiyum ya da joint . 357 de müteahhidin sadakat borcunun iki özel görünümü düzenlenmiştir. 106'ye dayanarak akitten dönmek olanağına sahiptir. müteahhidin işi sadakatle ve özenle yapması denilir. is sahibi karın kendisine devrini talep edebilir. is sahibi. 414 kıyas yoluyla uygulanacak. Md. Buna. İş ortaklığını ya da konsorsiyumu oluşturan mimar/müteahhitlere.venture (iş ortaklığı) sözleşmesi denmektedir. md. Diğer taraftan. BK. 358 f. kendi aralarındaki iç ilişkide adi (olağan) ortaklığa ilişkin Borçlar Kanunu 520 vd. Borçlar Kanununun mimari eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında yüklenicinin sadakat borcu düzenlenmiş değildir. II ile birlikte BK. hükümleri uygulanır. BK. md. iş sahibinin yararına olacak biçimde ve ona zarar verecek davranışlardan kaçınarak yapmalıdır. Md. Md.3. eser henüz tamamlanmadan mimar/müteahhidin sadakat borcunu ağır surette ihlal ettiğini görürse. Bu iki durum dışında müteahhidin yine vekâlet sözleşmesinde olduğu gibi sır saklama yükümlülüğünün bulunduğu da kabul edilmelidir. sadakat borcuna 31 . md. Eğer mimar/müteahhit sadakat borcuna aykırı hareketi sonucunda. Md. 3. 357/son'a göre müteahhit (mimar) iş sahibinin verdiği malzeme ve onunla ilgili konuları eserin gerektiği gibi vaktinde ifasını tehlikeye sokabilecek ayıplarından iş sahibini haberdar etmek yükümlüküğü altındadır. Bu takdirde. BK.357/2'ye göre malzeme iş sahibi tarafından verildiği takdirde yüklenici mimar malzemenin kullanılışı hakkında hesap vermek ve artanı iade etmek yükümlülüğü altındadır. Mimarin Sadakat Borcu Mimar işi. BK. 2. Öyle ki bu yükümlülük mimari eser sözleşmesinin sona ermesinden sonra da devam edecektir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Birden çok mimar/müteahhidin bir araya gelerek genellikle büyük yapı (bayındırlık) işlerini yapması da mümkündür.1. bir kar elde etmişse. 1. DOÇ.

isçinin göstermekle yükümlü olduğu derecede bir özen göstermek zorundadır (BK. mimari eser tamamlanmadan sözleşmenin sona erdiği durumlarda da vardır. 32 . Mimarin Özen Borcu Mimarın özen borcunun. araç.1. Aynı şekilde BK.DR. işi alırken. Md. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu BK. hükümleri çerçevesinde uğradığı zararın giderilmesini istemesi söz konusudur. is sözleşmesinden doğar.4. imal olunacak şeyin icrası için lazım olan vasıtalar ve alet ve edevatı kendi masrafıyla tedarik etmeğe mecburdur". beceri. 3. isterse işi başkasına yaptırarak masrafları mimardan temin eder isterse de zararın doğrudan doğruya karşılanmasını isteyebilir. Öncelikle mimarin. Md. 3. 96 d. is sahibi. müteahhidin ileri sürebileceği alacağı takas edebilir. 357/1 e göre "müteahhit. imal ettiği şeyde kullandığı malzemenin iyi cinsten olmamasından dolayı iş sahibine karşı mesul ve bu hususta satıcı gibi sorumludur. 356/li7. “müteahhit (mimar). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI uyulmamasından doğan tazminat alacağıyla. kanuni dayanağı ve görünümleri. Mimarın Araç. ayrıca işin görülebilmesi için gerekli ön işlem ve hazırlıkların tamamlanıp tamamlanmadığını araştırmaktır. İş sahibi. sözleşmenin eser tamamlanmadan feshi dolayısıyla. 356/son'a göre. Mimar isi yaparken genellikle is sözleşmesinde. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimarın özen borcunun bir gereği de. Hesap verme yükümlülüğü. özen borcunu hiç ya da gereği gibi ifa etmeyen mimara karşı çeşitli hukuki imkanlara sahiptir. İş sahibi. gereç vs. bu işin üstesinden gelebilecek bilgi. mimara isin düzeltilmesi için süre verip de bu süre faydasız olarak geçirildikten sonra.1.5. özen borcunu hiç ifa etmemesinden ya da kötü ifa etmesinden dolayı BK. olanaklara sahip olup olmadığını. Md.

DOÇ. Md. BK.357/1). ondan işe devamını da isteyebilir. BK. 358/1). Aksi halde is sahibi BK. Mimar/Müteahhidin bu yükümlülüğe uymaması durumunda. yaklaşık maliyet tahminlerini aşırı derecede aşacak bir fiyata mal olacaksa (BK. Md.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sözleşmeyle kararlaştırılan teslim zamanını beklemeksizin sözleşmeden dönebilir ve mimardan olumsuz (menfi) zararını isteyebilir (BK. uygulanacaktır. iş sahibinin. BK. Md. Bu borcunu ihlal eden mimar/müteahhit.DR. Teslim süresi belli işlerde ise mimarin gecikmesi halinde. Md358/1 hükmü. Bildirime karşın. mimari eser. 3. aksi takdirde bunların neticelerini karşılamakla sorumludur". HASAN BEGEÇ 3.106 gereği sahip olacağı hakları kullanacaktır. 358/1)65. is sahibine bildirmekle yükümlüdür. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI BK. Mimar. 96 vd. hükümler çerçevesinde sorumlu olur. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu Mimar. 357/son'a göre "İş devam ettiği sırada.74 gereğince herhangi bir süre kararlaştırılmamışsa mimari eser sözleşmesi imzalanır imzalanmaz esere hemen başlanması ve normal tempoda götürmesi gerekir.1. ısmarlayan onun işe devamını isterse.6. bu durumu. bildirimi zamanında yapması durumunda. ısmarlayan sözleşmeyi onun zararını ödeyerek feshedebileceği gibi. Md. sorumluluğu üstlenmiş olur. Mimarın. Md. İşe zamanında başlama ve devam etme borcu sözleşmede eserin teslimi için bir süre kararlaştırılmış olup olmamasına göre farklı kapsamda ele alınır. ısmarlayan. Mimar/müteahhidin objektif olarak eserin yapımında gecikmiş olması ve is sahibinin de 33 . is sahibini bundan derhal haberdar etmeğe mecbur.7.1. verdiği malzemenin veya gösterdiği arsanın kusurlu olduğu anlaşılır yahut imalatın noktası noktasına muntazaman icrasını tehlikeye koyacak diğer bir hal hadis otursa mimar/müteahhit. Md. mimari eser sözleşmesine göre işe zamanında başlamak ve düzenli sürdürerek bitirmekle de yükümlüdür (BK.

3. Ancak eser sözleşmesiyle ilgili düzenlemede. bütün tahminlere göre. mimar/müteahhidin işi belli zamanda bitirilmesine imkân vermeyecek derecede ise.DR. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu Borçlar Kanununun eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında mimarin meydana getirdiği eseri teslim etme borcu açıkça ve ayrıca düzenlenmiş değildir. Borçlar Kanunu 106-108 hükümlerine göre mimardan gecikme zararını isteme hakkına da sahiptir. Mimar/müteahhit başladığı isi yarıda bırakır ve kendisine verilen ek süre içinde de isi tamamlamak için bir girişimde bulunmazsa.1. 358 f. 359-363). İsin geç teslimi dolayısıyla ısmarlayan. eserin lüzumlu vasıflarına ilişkin ayıplardan sorumludur. ihtarda bulunması ve ek süre vermesi gerekir.358/1'e göre sözleşmeden dönerek. DOÇ. isin masrafı mimar/müteahhide ait olmak üzere başkasına tamamlattırılabileceği de kabul edilmektedir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mimar/müteahhidin. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu Mimar yarattığı eserde ortaya çıkacak bozukluk ve eksiklikleri üstlenmek (ayıba karsı sorumluluk) borcuyla da yükümlüdür (BK. re göre akdi feshederek sözleşmeden döner. eserde ortaya çıkan ayıplarla. is sahibi.M.8. is sahibi dilerse. Md. is sahibi ek süre tayinine gerek olmaksızın sözleşmenin erken feshi yoluna gidebilir. Mimari eser sözleşmesinde de mimar. 3. dilerse BK. Mimar/müteahhide ise başlaması veya devam etmesi için verilen ek süre faydasız kalmışsa. böyle bir borç altında bulunduğunun kısmen kabul edildiği görülmektedir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimar/müteahhide gecikmesi nedeniyle. dilerse müspet zararının tazminini isteme yoluna başvurabilir. Mimar/müteahhide verilen ek süre faydasız kalmışsa. yer yer teslimden söz edildiği için.1. 34 . BK.9. sözleşmeyi fesheder. Eğer işin yapılmasındaki gecikme.

Fakat ayıp bu derece ağır değilse. kendine teslim edilen eseri. bulduğu ayıpları müteahhide bildirmelidir (BK. Md. BK.DR. ısmarlayanın eseri kullanamayacağı ve hakkaniyet kurallarına göre kabule zorlanamayacağı derecede büyükse. 360'a dayanarak ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazminini. eseri tamamlayarak ısmarlayana teslim etmiş olması gerekir (BK. eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönme veya ücretin indirilmesini yahut eserin onarılmasını isteme yanında. 1 ve2 uyarınca. DOÇ. Burada sadece ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazmini düzenlenmiştir. yani kümülatif olarak isteyebileceği gibi yalnız basına da böyle bir tazminat ileri sürebilir. eserin sözleşmeye uygun ayıpsız bir hale getirilmesi için gereken her şeyin masrafı kendisine ait olmak üzere mimar tarafından yapılması yükümlülüğünü ifade eder. Md.1. diğer talepleriyle birlikte. ısmarlayan ayıbın büyüklüğü oranında ücretten indirim yapılmasını veya büyük bir gideri gerektirmiyorsa.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu konuda mimar/müteahhidin kusuru varsa. Is sahibi. Mimarin sorumlu tutabilmek için. BK.1. 359/1). ayıp sonucu ortaya çıkan zararının tazminini de isteyebilir. ısmarlayan eseri kabulden kaçınabileceği gibi. ısmarlayan. mimarin. 360/1). doğan zararını da isteyebilir (BK.9. 35 . Ancak bu tazminat talebine ayıptan doğan diğer taleplerin yerini almak üzere başvurulamaz. isin olağan akısına göre fırsat bulur bulmaz yoklayarak ve muayene ederek. Mimar/Müteahhidin böyle bir borç altına sokulabilmesi için de eserdeki ayıbın giderilmesinin objektif olarak mümkün olması ve ayıbın giderilmesinin aşırı masrafa yol açmaması gerekir. Eserde ortaya çıkan ayıp. 3. Ayıbın giderilmesi borcu ise. Fakat bu koşul tek basına yeterli değildir. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Is sahibi. mimardan. 360 f. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ayıbı üstlenme borcunun doğabilmesi için. 359/1). eserin onarım ve tamirini ya da iyileştirilmesini isteyebilir. ısmarlayan.

İş Sahibinin Borçları Mimari eser sözleşmesine göre is sahibinin sözleşmeyi yapma nedeni olan ısmarladığı eserin. kural olarak beş yıllık zamanaşımına bağlıdır. Konu. Gerçekten is sahibinin bazı ikincil hakları vardır ki. "yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse. 126/b4). ısmarlayan bunu öğrenir öğrenmez mimar/müteahhide bildirmek zorundadır. is sahibinin verdiği malzemenin veya tamir edilecek şeyin kendisince bilinen ve müteahhidin gözüne çarpmayacak tehlikeli veya isi etkileyecek diğer niteliklerinden müteahhidi haberdar etme borcu. son gereği. BK. Borçlar Kanunu Tasarısının 478. eser sözleşmelerinden doğan davalar. bu sebeple açılacak davalar. 361 f. genellikle müteahhidin yan borçlarının karşılığını oluşturur. 36 . Ayıpta Zamanaşımı Süresi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eserdeki ayıp gizliyse ve sonradan ortaya çıkarsa. Bu karara göre 1. Mimari eser sözleşmesinden doğan bütün davalar. taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde 2 yılın.2. 20 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar" hükmü getirilmektedir.2. Bu sonuç. son gereği. bunlar. Bunlar: 1. is sahibinin malzemeyi sağlama borcu. Md. Buna göre.1.9. esas itibariyle eser sözleşmesinde is sahibinin ücret ödeme borcunu düzenleme konusu yapmıştır. 364-366 hükümleri. HASAN BEGEÇ 3. 356 f. beş yıllık zamanaşımına bağlıdır (BK. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında ifade edilmiştir. DOÇ. 2. 362/111). eseri kabul etmiş sayılır (BK. taşınmaz yapılarda ise 5 yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa. sözleşmeye uygun biçimde kendisine teslimini istemek hakki yanında ücret ödeme borcu bulunmaktadır.DR. İş sahibinin ücret ödeme dışında da başkaca borçları bulunmaktadır. 3. Md. BK.1957 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun ile Borçlar Kanunu 126 hükmüne eklenen dördüncü bent uyarınca.1. BK. Bu yükümlülüğe uymayan ısmarlayan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. teslim tarihinden başlayarak. kural olarak. maddesiyle ele alınmıştır. Md.

Ücret konusunda taraflar açıkça veya zimmen anlaşmış olabilirler. Ayıplı mimari eserin teslim edilmek istenilmesi halinde. Mimarı koruma borcu 3. iki tarafa borç yükleyen sözleşme olarak değerlendirilmelidir. kural olarak. isin teslimi anında ödenir (BK. İş sahibinin borçları: 1. 364 f. Md. kendisine teslim edilen mimari eser karşılığında kararlaştırılan ya da sonradan kesif yoluyla belirlenen ücreti ödemektir. l'deki kuralın aksine sözleşme yapılabilir.364-366 arasında is sahibinin ücret ödeme borcu düzenlenmiştir. Is sahibinin ana borcu. Tersine bir anlaşma yoksa ücret. Md. is sahibi.2. 366'ya göre. BK. Md. çalışma değeri göz önünde tutularak tayin edilir. Md.364/1). DOÇ. Eğer yapılan is çeşidinden faaliyetler için mesleki birliklerin tespit ettiği bir ücret tarifesi varsa.1. Ücret alacağının oluşması için. BK. BK. Tarafların ücretin miktarı üzerinde anlaşamamaları halinde. BK.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3. is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu bulunmaktadır. mimar/müteahhidin eseri ayıpsız ve sözleşmeye uygun şekilde tamamlamış olarak teslim etmesi gerekir. Md. Ücret ödeme borcu 2. Teknik anlamda bir borç olmamakla beraber. Md.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği yolundaki BK. 366 çerçevesinde ücret tayininde bu tarife göz önünde tutulacaktır. ücretin bir kısmının veya tamamının teslimden önce veya teslimden sonra ödenmesi kararlaştırılabilir. sonradan kesifle belirlenecek olabilir. 81 hükmünü kıyasen ileri sürmek veya ayıba karsı tekeffülden doğan haklarına dayanmak suretiyle 37 . İş Sahibinin Ücret Ödeme Borcu Mimari eser sözleşmesi. Bu ücret götürü ya da yaklaşık biçimde belirlenmiş ya da başlangıçta belirlenmemiş olmakla birlikte.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

ayıp giderilene kadar ücret borcunu ödemeden kaçınabilir. Is sahibinin, ayıba karsı tekeffülden doğan ücretin indirilmesi ve buna ilişkin talebini takas yoluyla da ileri sürmesi imkânı vardır.

Is sahibi, ücret ödeme borcunda temerrüde düşerse, mimar, BK. Md. 106 hükmündeki seçimlik haklarından birini kullanabilir. Örneğin, işgören, ücret ödeme borcunda temerrüde düsen is sahibine karsı sözleşmeden dönme hakkini ek süre vererek kullanabilir. Kısmi ödeme ya da avanslardan birinin yerine getirilmemesi nedeniyle is gören, sonraki teslimlerden ya da ise devamdan kaçınabilir (BK. Md.81); bu durumda is sahibi gecikme zararını da ödemek zorundadır (BK. Md.102/1). Ancak is bırakılması, hakkin kötüye kullanılması niteliğindeyse, örneğin, önemsiz bir ödeme eksikliği veya önemsiz avans eksikliği nedeniyle ise devam edilmiyorsa is gören bu yola gitmesi nedeniyle doğan zararlara katlanmalıdır.

3.2.1.1.

Ücretin Ödeme Yeri

Ücretin para olarak ödenmesi kararlaştırılmış ve aksine bir anlaşma yoksa ücret, alacaklının mimar/müteahhidin ikametgâhında ödenir. (BK.Md.73/1 ). Mimari eser sözleşmesinde ücretin ödeme yeri, tarafların arzusuna göre tayin edilir.

3.2.1.2.

Mimarin Ücret Alacağının Teminatı

Eserin ücret ödenmeden teslimi, is sahibine mimar/müteahhit tarafından kredi tanınmasıyla; ancak istisnai durumlarda söz konusu olur. Bu şekilde taşınır eser teslimi seklindeki mimari eser sözleşmesinde ücretini kısmen veya tamamen almadan eseri teslim eden mimar/müteahhit, ücret alacağını, mülkiyeti saklı tutma anlaşmasıyla teminat altına alabilir.

Taşınmazlardaki onarım islerindeyse, mimar/müteahhit kanuni ipotek hakkından yararlanabilir

38

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ 3.2.1.3. İş Sahibinin Ücret Ödeme de Temerrüde Düşmesi

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Is sahibi, ücretin ödenmesinde temerrüde düşerse, mimar/müteahhit, BK. Md. 106'daki seçimlik haklardan birini kullanabilir. Mimar/müteahhit, ücret ödemede temerrüde düşen is sahibine karsı sözleşmeden dönebilecektir.

Mimari eser sözleşmesinde, BK. Md. 362 f. 2'ye göre; kısmi ödemenin gerektiği, belli zamanlarda müteahhide avanslar ödenmesinin kararlaştırıldığı hallerde, mimar/müteahhit; kısmi ödeme veya avanslardan birinin yerine getirilmediği sürece, işe devamdan kaçınabilir (BK. Md. 81) ve bu yüzden doğan zarara da is sahibinin katlanması ve mimar/müteahhidin zararını, kusurlu olarak temerrüde düşmüş olan (BK. Md. 102 f. 1) is sahibinin karşılaması gerekir.

Ancak isin bırakılması, ödenmemiş ücretin tutarına göre orantısız bir önlem olarak kendini gösteriyorsa, hakkin kötüye kullanılması niteliğini taşır ve mimar/müteahhit, bu yola gitmenin yol açtığı zararlardan sorumlu olur.

3.2.2. İş Sahibinin Mimarı Koruma Borcu

Ücret ödeme borcu dışında is sahibinin mimarı koruma borcu bulunmaktadır. Gerçekten is sahibinin bir takim ikincil borçları vardır ki, bunlar genellikle mimar/müteahhidin ikincil haklarını oluşturur. Yargıtay, eserin ortaya çıkmasına engel olucu veya zarara uğramasına neden olan durumlarda, iş sahibinin bazı önlemler almakla yükümlü olduğunu belirtmiştir. Ayrıca teknik anlamda bir borç olmamakla beraber is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu da bulunmaktadır. Öte yandan BK.M.356/son gereği tehlikeli ve riskli durumlardan mimari haberdar etme borcu bulunmaktadır.

39

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ Devlet yönetimi Merkezi ve Yerel yönetim İdari Vesayet 5393 sayılı kanun (Belediye) 5216 sayılı kanun (Büyükşehir Belediye)

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DEVLET YÖNETİMİ

Genel olarak Devletimizin kuruluş ve işleyişi ikili bir sisteme dayanır:

1) Merkezi Yönetim

2) Yerel yönetim

1) Merkezi Yönetim:

Anayasamızın Md. 126 ile merkezi yönetim (idare) esasları düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye; coğrafi durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere, iller de diğer kademeli bölümlere (ilçe, bucak, köy) ayrılır.

Merkezden yönetimin ildeki en büyük temsilcisi validir. Vali ild e hem Devleti hem de Hükümeti temsil eder. İlin genel yönetiminden sorumludur. Re'sen emir ve direktif verebilir. Amme (kamu) gücünü kullanarak gerekli her türlü icrai (yürütme) kararı alabilir.

Ayni kurallar ilçelerdeki en büyük mülki amir olan kaymakamlar, bucaklarda bucak müdürleri ve köylerde muhtarlar için geçerlidir.

Gün geçtikçe nüfusu hızla artan, gelişen ve bunlara paralel olarak ihtiyaçları artan ülkemizde tüm hizmetlerin merkezden yürütülmesine olanak yoktur. Merkezi idare; 1. Tek bir merkezde toplandığı için daha ahenkli çalışır, 2. Daha iyi organize olur 3. Denetlenebilir, gözükürse de pek çok sakıncalı yönü olduğu da şüphesizdir. 40

belediye veya köy halkının yerel. Bunun yanında göze çarpan bir diğer olgu da il bazında vali. 2) Yerel Yönetim: Ülkemiz açısından yerel yönetimler: a) İl b) Belediye c) Köy olarak kabul edilmiştir. 41 . merkezi yönetimde ise "atama" olduğudur. köy bazında da muhtarların iki yönlü idareci olduklarıdır. Yerel şartları o yörede oturan vatandaşlar kadar iyi bilemeyecekleri. Anayasamızın 127. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Merkezi yönetim için ileri sürülebilecek tenkitlerin en önemlileri bu tarz yönetimin. Bu nedenlerle günümüzde merkezi yönetim yanında yerel yönetim esasını da benimseyip uygulamak ortak bir davranış olmuştur. Mesafelerin uzun olduğu ve bazı mevsimler ulaşılamayan yörelerde hizmet aksaması ve zaman kaybına yol açacağıdır. 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. maddesi "Yerel Yönetimler il. Bu maddenin merkezi yönetimi düzenleyen 126 ncı maddeyle karşılaştırılmasında karşımıza çıkacak ilk olgu yerel yönetimlerde "seçim" olduğu. a) İI ve c) Köy'ü birlikte inceleyelim. DOÇ. 1.DR. ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları yine kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir" demektedir.

merkez bunun bir kısmını kendi isteğiyle mahalli idarelere devretmiş. İdari Vesayet: Merkezi yönetimin.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yerel yönetimlerin icrai kararlarını ve idari fiil ve hareketlerini denetleme ve bu kararları bozabilme yetkisidir. kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde “İdari Vesayet” yetkisine sahiptir. ancak denetleme yetkisini de elinde tutmuştur. madde uyarınca merkezi idarenin en büyük temsilcisi. Ancak aynı vali 127. amiridir. 42 . Aynı ifadeleri köylerde muhtarlar için de söyleyebiliriz. maddeye göre yerel yönetimin il bazındaki amiridir. DOÇ. kamu görevlerinde birliğin sağlanması. mahalli idareler üzerindeki denetim yetkisini "idari vesayet" yolu ile sağlar. HASAN BEGEÇ Merkezi Yönetim Yerel Yönetim 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atama Seçim İl Köy Vali Muhtar Gerçekten ilde vali. Anayasamızın Md. yerel idareler üzerinde yerel hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi. 126. Merkez. toplum yararının korunması ve yerel ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla. Esas güç ve yetki merkezin olup. 127/5 fıkrası bu konuda şu kuralı koymuştur: "Merkezi idare.

bunlar arasında eşitliği öngörmemiştir.DR. intisab nazırı. 2) İdari vesayet kanuna dayanır. ekonomik ve sosyal bazı değişiklikler ortaya çıkmıştır. 3) Böyle bir denetleme devletin genel menfaati düşüncesinden kaynaklanır. idari bir denetimdir. 5393 sayılı Belediye Kanunu 3. politik. DOÇ.Yerel olarak ikili bir sisteme oturtmuş ise de merkezi teşkilatı kısmen de olsa yerel teşkilat üzerine çıkartmış. Kanunda açıkça belirtilen hallerde. İşte bu ilk belediye örgütü kurulan kentlerden birisi Urla’dır 1866 yılında kurulan belediye örgütünün ilk başkanı da Osman Ağa’dır. Bu Kanun ile 1930 yılında çıkarılan 1580 sayılı “Belediye Kanunu” nu yürürlükten kaldırılmıştır. Her ne kadar Anayasamız idari teşkilatımızı Merkezi . muhtesip gibi sıfatları bulunan görevliler yürütmüşlerdir. HASAN BEGEÇ İdari vesayetle ilgili şu üç esası bilmeliyiz: 1) İdari vesayet. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle ancak idari makamlar tarafından icra edilir. 43 . ya da bir başka deyişle. “Belediye Kanunu” dur. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinin Osmanlı İmparatorluğu’ndan devraldığı ve yeni kurulan belediye örgütleri ile 1923 yılında toplam 436 olan belediye sayısı günümüzde 3215’e yükselmiştir. 5393 sayılı kanun. yerlerde ve belirtilen derecede kullanılabilir. Bunun sonucunda da ilk belediye idaresi İstanbul’da 1854 yılında kurulmuştur.2005 günü kabul edilerek yürürlüğe girmiştir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ******* Osmanlı klasik sisteminde günümüzde belediyelerin üstlendikleri görevleri kadı. Sonrasında özellikle Ege Bölgesinde bazı sahil kentlerinde belediye teşkilatları kurulmuştur. Adli makamların mahalli idareler üzerinde böyle bir denetim yetkileri yoktur.7. b) Belediye: Yerel yönetimlerden olan Belediye ile ilgili açıklamalarımıza ilgili kanun üzerinden devam edebiliriz. Osmanlı Devleti’nin batıya açılmasıyla birlikte yönetsel.

000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye kurulabilir. Bir yerde nüfusun artması ya da köyler arasındaki boşlukların dolarak köylerin birleşmesi gibi durumlarda belediye kurulur. DOÇ. 2) İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur. belediye encümeni ve belediye başkanını ifade etmektedir.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Buradan şunu anlıyoruz Büyükşehir belediyeleri ile ilgili eski kanun 1580 sayılı kanunmuş. Bazı yerlerde ise belediye teşkilatının bulunması mecburidir. Belediyelerin kuruluşu nerede kurulup nerelerde kurulamayacağı ile ilgili olarak: 1) Nüfusu 5. Bu kanunun amacı: belediyenin kuruluşunu. ihtiyaç ve öncelikleri benzer özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan idari birimi ifade eder. organlarını.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 3) İçme ve kullanma suyu havzaları ile sit ve diğer koruma alanlarında belediye kurulamaz 4) Birbirlerine 5. Belediyenin organları: Belediye meclisi. yönetimini. Mahalle: Belediye sınırları içinde. yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini ifade eder. Belde: Belediyesi bulunan yerleşim yerini ifade eder. Belediye: İl ve ilçelerle. Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan. 44 . Bu kanun belediyeleri kapsar.000 metreden daha yakın olan yerleşim yerlerinde belediye kurulamaz. Tanımlar: Bu Kanunun uygulanmasında. nüfusu 5000 den çok olan yerleşim birimlerinde oturanların ortak gereksinimlerini sağlayan kamu tüzel kişiliğindeki yerel yönetim örgütü olarak da tanımlanabilir. görev.

Belediyelerin kısaca özetlenecek olursa en önemli görevleri: Bölge halkının gereksinmelerini karşılamak sağlık. elektrik. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5) Köylerin veya muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için meskûn sahalarının. belediyenin en yetkili karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilmiş üyelerden oluşur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. merkez kabul edilecek yerleşim yerinin meskûn sahasına azami 5. sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar. ulaştırma. Belediyenin görev. Bunlar: 1. 45 . Meclisin üye sayısı belediye örgütünün bulunduğu yerin nüfusuna göre 9 ile 55 arasında değişir. Belediye’nin Organları: Belediyenin üç önemli organı vardır. Başkan ise icra organıdır. su ve havagazı.DR.000 ve üzerinde olması gerekir. gerekli istimlakları (kamulaştırmaları) yapmaya yetkilidir. Belediyenin imarla ilgili yetkileri ve imtiyazları : İmar planları yapıp uygulamaya. İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararnameyle belediye kurulabilir.000 metre mesafede bulunması ve nüfusları toplamının 5.000 ve üzerinde olan herhangi bir yerleşim yerinde. Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı. Belediye Meclisi Belediye meclisi. DOÇ. Belediye meclisinin kararı ile mücavir (komşu) alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir. kültür ve eğitim etkinlikleri alanında hizmet vermektir. Belediye Meclisi 2. Belediye Başkanı dır. 6) Yeni iskân nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5. Belediye Encümeni 3.

DR. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme alınır. Meclis görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir. belediye başkanı ve meclis üyeleri belediyeye ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir. Belediye meclisi her yıl bir ay tatil kararı alabilir. önceden kararlaştırdığı günde toplanır. Öneri. DOÇ. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına karar verilebilir. her ayın ilk haftası. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü hâlinde komisyonlara havale edilmeksizin belediye meclisince görüşülerek karara bağlanabilir. Toplantılar. gündemin belediye başkanı tarafından belirlenmesi ve en az üç gün önceden üyelere bildirilerek yapılır ve çeşitli yöntemlerle halka duyurulur. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisinin Çalışması: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye meclisi. Meclis başkanının veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi üzerine. başkan ve kâtip üyeler tarafından imzalanır. 46 . Meclis toplantısında. belediye başkanlığında. İmar konuları ile yıllık bütçe dışında kalan gündemdeki diğer konular ile üyelerin teklifleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. meclisin kararıyla sesli ve görüntülü cihazlarla da kaydedilebilir. Meclis toplantısı. Meclis toplantıları kamuya açıktır.

hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarını. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargıya başvurabilir. Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün içinde uygun araçlarla halka duyurulur. Belediye başkanı. Mülkî idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. Belediye başkanı. gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde meclise iade edebilir.  İmar plânlarına uygun şekilde hazırlanmış belediye imar programlarını görüşerek kabul etmek.DR. bir bölümü de belediye meclisinin kendi içinden bir yıl için gizli oyla seçtiği üyelerden oluşur. Belediye Encümeni Karma nitelikli bir organdır. 47 . Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülkî idare amirine gönderilir. DOÇ. Üyelerinin bir bölümü hizmet birimi yönetimleri olan daire başkanlarından. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisi'nin başlıca görevleri: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak. büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni planını kabul etmek. Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (yarıdan bir fazla) ısrar edilen kararlar kesinleşir. Mülkî idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine idarî yargıya başvurabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

Belediye başkanının.DR. bulunduğu yerin mülki amirine bağlıdır. belediye başkanının başkanlığında toplanan (haftada en az bir kez toplanır) sürekli bir organdır. bir yönüyle de genel yönetimin bir organıdır. DOÇ. Encümenin imarla ilgili başlıca görevleri:  Kamulaştırma kararı almak ve uygulamak Belediye Başkanı Belediye başkanı. Belediye başkanı bir yönüyle belediyenin temsilcisi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye encümeni. Genel yönetime ilişkin yasa ve yönetmelikleri yayıp duyurma açısından. en yüksek belediye amiri ve belediye temsilcisi sıfatıyla temel görevleri şunlardır:      Belediye emir ve yasaklarının uygulanması Belediye meclisi ve encümeninin kararlarının yerine getirilmesi Yerel kamu hizmetlerinin yürütülmesi Belediye mallarının yürütülmesi gelirlerinin izlenmesi Belediye tüzel kişiliğinin temsil edilmesi. ******* 48 . belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Çevre halkı tarafından 5 yıl için seçilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

Bu Kanun ile 1984 yılında yürürlüğe giren 3030 sayılı “Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun” yürürlükten kaldırılmıştır.2004 gün ve 25531 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı KOCAELİ olarak değiştirildi. kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren. Bu kanunun kapsamı: Büyükşehir belediyesiyle Büyükşehir sınırları içindeki diğer belediyeleri kapsamaktadır. programlı. HASAN BEGEÇ 5216 sayılı kanun. hizmetlerin planlı. Bu kanunun amacı: Büyükşehir belediyesi yönetiminin hukuki statüsünü düzenlemek. Bunlar: Adana Adapazarı (5747 sayılı. 49 . Bu kanunun ilk yürürlüğe girdiği dönemde Türkiye’de 3 adet Büyükşehir belediyesi vardı. “Büyükşehir Belediyesi Kanunu” dur.DR.7. bu belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan. Bunlar: İstanbul.) Ankara Antalya Bursa Diyarbakır Erzurum Eskişehir Gaziantep İstanbul İzmir Kayseri Konya İzmit (5747 sayılı. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı SAKARYA olarak değiştirildi. Tanımlar: Büyükşehir belediyesi: En az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini kapsayan.) Mersin Samsun’ dur. DOÇ. Ankara ve İzmir Günümüzde 16 adet Büyükşehir belediyesi var. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 23. etkin.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır.

parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek 4) Kanunlarla Büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje.DR. parselasyon planlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak 5) Büyük şehir ve mücavir alanların bütününü kapsayacak büyük şehir imar yönetmeliğini düzenlemek ve büyük şehir belediye meclisinin onayına sunmak 50 .000 metre uzaklıktaki yerleşim birimlerinin son nüfus sayımına göre toplam nüfusu 750.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.000 arasındaki) yapmak. idarî ve malî özerkliğe sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisini. 5216 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyelerinin görev. kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir. bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar planlarını. İlçe belediyesi: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyesini. fiziki yerleşim durumları ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri de dikkate alınarak.000'den fazla olan il belediyeleri. Kuruluş: Belediye sınırları içinde ve bu sınırlara en fazla 10. yetki ve sorumlulukları tek tek sayılmış olup. İlk kademe belediyesi: Büyükşehir belediye sınırları içinde ilçe kurulmaksızın oluşturulan ve Büyükşehir ilçe belediyeleriyle aynı yetki. yapım. ilgili olanları şunlardır: 1) Nazım İmar Planını (1/5. DOÇ. imtiyaz ve sorumluluklara sahip belediyeyi ifade eder. maddesinde büyükşehir belediyesinin görev. En az üç ilçe belediyesini kapsayan şehirlere Büyükşehir denilmektedir. bunlar arasında "imar "la.000 ile 1/25. Kanunun 7. yaptırmak ve onaylayarak uygulamak 2) Nazım İmar Planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak 3) İlçe belediyelerinin Nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını bu planlarda yapılacak değişiklikleri. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yetkileri kullanan. yetki ve sorumlulukları oldukça genişletilmiş bulunmaktadır.

Belirlenen imara aykırı uygulama. mevzuata ve bu yönetmeliğe aykırı olmamak şartıyla ile imar yönetmelikleri düzenleme hak ve yetkileri bulunmaktadır.) Büyükşehir belediyesi. incelemeyi ve gerektiğinde bunların örneklerini almayı içerir. Bu süre içinde eksiklik ve aykırılıklar giderilmediği takdirde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlçe belediyelerinin imar ve yapılaşma ile ilgili görev ve yetki sınırları içinde kalmak. Büyükşehir belediyesi 3194 sayılı İmar Kanununun 32 ve 42 nci maddelerinde belirtilen yetkilerini kullanma hakkını sahiptir. DOÇ. ilgili belediye tarafından üç ay içinde giderilmediği takdirde. Denetim yetkisi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Büyükşehir belediyesi eksiklik ve aykırılıkları gidermeye yetkilidir. İmar uygulamalarının denetiminde kamu kurum ve kuruluşlarından. Büyükşehir belediyesi tarafından belirlenen ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar. Denetim sonucunda belirlenen eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi için ilgili belediyeye üç ayı geçmemek üzere süre verilir. İlçe belediyelerinin meclisleri kararı ile çıkaracakları bu yönetmelikler büyükşehir belediye başkanının aynen veya değiştirerek onayı ile kesinleşir ve de ilan edilerek yürürlüğe girer. Büyükşehir belediyesinin imar denetim yetkisi (Md 11. Bu amaçla istenecek her türlü bilgi ve belgeler en geç on beş gün içinde verilir. 51 .DR. ilçe ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalarını denetlemeye yetkilidir. gerekli işlem yapılmak üzere ilgili belediyeye bildirilir. üniversiteler ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yararlanılabilir. konu ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi istemeyi.

Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Büyükşehir belediye başkanı büyükşehir belediye meclisinin başkanı olup. her ayın ikinci haftası önceden meclis tarafından belirlenen günde sürekli toplantı yerinde toplanır. Büyükşehir Belediye Meclisi Büyükşehir belediye meclisi. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. 52 . 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı. büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesidir. Büyükşehir Belediye Meclisi 5. Büyükşehir Belediye Başkanı dır. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri ile bunların çalışma usul ve esaslarına ilişkin diğer hususlarda Belediye Kanunu hükümleri uygulanır. yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere belediye meclisine iade edebilir. Başkan ise icra organıdır. büyükşehir belediyesinin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilen üyelerden oluşur. Büyükşehir belediye meclisi. büyükşehir içindeki diğer belediyelerin başkanları. DOÇ. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediyeleri’nin Organları: Büyükşehir Belediyesinin üç önemli organı vardır. hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını.) Büyükşehir belediye başkanı. Büyükşehir Belediye Encümeni 6. Meclis kararlarının kesinleşmesi (Md 14.DR. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi. Bunlar: 4.

kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki idare amirine gönderilir. Mülki idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Kesinleşen kararlar yedi gün içinde büyükşehir belediyesine gönderilir. 53 . üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kararında ısrar ederse karar kesinleşir. Büyükşehir belediye başkanı. Büyükşehir belediye başkanı. kesinleşen kararın iptali için on gün içinde idarî yargı merciine başvurabilir. Mülki idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine on gün içinde idari yargı mercilerine başvurabilir. Belediye başkanı.DR. gerekçesini de belirterek hukuka aykırı gördüğü kararların yeniden görüşülmesini isteyebilir. Büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar. kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. DOÇ. Kararlar. yedi gün içinde. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idari yargıya başvurabilir. İlçe ve ilk kademe belediye meclislerinin bütçe ve imarla ilgili olanlar dışındaki kararları dayanak belgeleriyle birlikte büyükşehir belediye başkanına gönderilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de büyükşehir belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir. İlgili meclis.

diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri sonuçlandırır. çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenecek maliyet bedeli karşılığında verilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. eğitim.DR. sendikalar (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun. İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır. çevre ve sağlık komisyonu. en çok dokuz kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. üniversitelerin ilgili bölümlerinin. Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir. sendika konfederasyonunun bulunduğu yerde konfederasyonun) ve uzmanlaşmış sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ile davet edilen uzman kişiler. gençlik ve spor komisyonu ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur. konu meclis başkanlığı tarafından doğrudan meclis gündemine alınır. her dönem başı toplantısında.) Uzmanlık 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye meclisi. İmar ve bayındırlık komisyonu. kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları. Meclis toplantısını takiben imar komisyonu en fazla on işgünü. İhtisas komisyonları. her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin büyükşehir belediye meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur. kurum temsilcileri. HASAN BEGEÇ İhtisas komisyonları (Md 15. 54 . kültür. oy hakkı olmaksızın ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir. Komisyon bu sürenin sonunda raporunu meclise sunmadığı takdirde. plan ve bütçe komisyonu. Komisyon raporları alenîdir. Gündemdeki konularla ilgili olmak üzere. üyeleri arasından seçilecek en az beş.

Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda. Ancak. Belediye Kanunundaki usullere göre belirlenir. DOÇ. büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye başkanları büyükşehir belediye başkan vekili olamaz. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediye Encümeni 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye encümeni. büyükşehir belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir Büyükşehir belediye başkanı. Büyükşehir belediye başkan vekili. belediye başkanının başkanlığında. Büyükşehir belediye başkanının görev ve yetkileri Büyükşehir belediye başkanının imarla ilgili görevleri: a) Büyükşehir belediye meclisince onaylanan nazım imar planlarını onaylamak 55 . encümen toplantılarına genel sekreter başkanlık eder. büyükşehir belediyesi sınırları içindeki seçmenler tarafından 5 yıl için seçilir. Büyükşehir Belediye Başkanı Büyükşehir belediye başkanı. biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üye olmak üzere toplamda 10 üyeden oluşur.DR. belediye meclisinin her yılın ilk olağan toplantısında kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye biri genel sekreter.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

cadde. Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon. park. hazırlatmak c) İmar Programlarını hazırlamak ve uygulamaya koymak Danışmanlar Nüfusu iki milyonu aşan büyükşehir belediyelerinde 10 adet.DR. Büyükşehir belediyesi mücavir alanlarının ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasındaki bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır. büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir. Büyükşehir. diğer büyükşehir belediyelerinde 5 i geçmemek üzere başkan danışmanı görevlendirilebilir. Yeni kurulan büyükşehir belediyelerinde meydan. ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili anlaşmazlık çıkması durumunda. 56 . spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir. DOÇ. bulvar. Danışmanların görev süreleri sözleşme süresi ile sınırlıdır. büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yol. Danışman olarak görevlendirileceklerin en az dört yıllık yüksek öğrenim kurumlarından mezun olması şarttır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Nazım İmar Planına uygun olarak Uygulama İmar Planlarını hazırlamak. sokak. Ancak bu süre belediye başkanının görev süresini aşamaz.

38 ilk kademe belediyesi ve 164 orman köyünü içine alan 526 bin kilometrekarelik alanı kapsayan yeni bir nazım imar planını. Bu takdirde yatırımın ilgili diğer kurumu ilgilendiren kısmına ait harcama tutarı o kurumun hesabında borç. DOÇ. Yapılacak herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlarından bir veya birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda. 57 . yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebilir. belediye bürokratları ve bilim adamlarından oluşan 49 kişilik bir ekip hazırlamıştır. Büyükşehir belediyesi. yatırımcı kuruluş hesabında alacak olarak gösterilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ilgili belediyenin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için büyükşehir belediye başkanının teklifi ve meclisin kararıyla ilçe ve ilk kademe belediyelerine malî ve aynî yardım yapabilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediyesi. büyükşehir belediye meclisi. 9 Ekim 2006 günü yapılan meclis toplantısında oy çokluğu ile kabul etmiştir. İzmir Büyükşehir Belediyesi de 2004 yılında başladığı İzmir Kentsel Bölge Nazım İmar Planı’nı. 21 ilçe. İzmir’in 25-30 yıllık gelişimine ışık tutacak “anayasasını” hazırladıklarını söylemiştir.DR. Bu şekildeki ödünç vermelerde faiz uygulanmaz. ilçe ve ilk kademe belediyeleri ile ortak projeler geliştirebilir ve yatırım yapabilir. Oylamadan sonra yaptığı konuşmada Başkan Kocaoğlu. belediye başkanının onayı ile birbirlerinin nakit ihtiyacını karşılayabilir. Büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşları. kesinleşmiş en son yıl bütçe gelirinin % 3’ünü aşmamak ve bütçede ödeneği ayrılmış olmak şartıyla.

HASAN BEGEÇ İmar kavramı İmar mevzuatı 3194 sayılı kanun İmar Kanunu Gerekçesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  İmar Kavramı. yeşil alan gibi umumi hizmet ve kamu hizmet tesis alanlarını ve imar adalarının biçim ve boyutlarını. Daha geniş olarak imar. arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini. turizm. ulaşım gibi başlıca bölge tiplerini. bayındır duruma getirmek. imar konulu işlem ve eylemler) olarak adlandırılır. belde halkının. konut. sosyal ve kültürel ihtiyaçları ile sağlığı ve güvenliğini gözeterek daha iyi yaşama düzeni ve koşullarını sağlama. yapı yüksekliği ve derinliğini. gelişip güzelleşmesi. arazi kullanım şeklini tespit ve bunların uygulanmasını temin. bayındır hale getirme. şenlendirmedir. geliştirme ve güzelleştirme ile bu yerlerdeki yapılaşmaların şart ve teşekkülü yolunda yapılan çalışmaların tümü "imar hareketleri" (imar faaliyetleri. İmar: "İmar" (imâr) kelimesinin sözlük anlamı bayındır duruma getirme. yapı ve değerler ile kentsel ekolojik dengenin korunması ve iyileştirilmesi için yapılan iş. yol.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı düzenini. fiziksel mekanın düzenlenmesi ve mekandaki yapılaşma faaliyetleridir. tarım. yapı.DR. yaşayış şartlarının uygunlaştırılması için üzerinde çalışılmış olan (yer) anlamındadır. Şehirleri ve diğer yerleşme yerlerini belirli bir düzen ve disiplin içinde tutma. çeşitli bölgelerin yapı adalarını. "İmar etmek". bunların yoğunluk ve düzenini. "Bayındır" sözcüğü ise. düzene koymak anlamındadır. yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini ve ulaşım sistemlerini. yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin kurallarını belirleme ve bu kurallara aykırılıkları önleme ve müeyyidelendirme. 58 . işlem ve eylemlerin tümü olarak tanımlanabilir. Özetle denilebilir ki imar. yapı yoğunluklarını. çevrenin ve tarihi eser. geliştirme. inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafelerini. taban alanı ve kat alanı katsayısını. sanayi. DOÇ.

7. yasa ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülür. "planlı alanlar "da yasa. Son yıllardaki hızlı nüfus artışı.1956 tarih ve 6785 sayılı İmar Kanunu yürürlüğe girdiği yıllardaki ihtiyaca cevap vermesine rağmen daha sonraki gelişmeler nedeni ile 11. Bu durum imar faaliyetlerine "kurallaştırılmış". insan. kullanım amacı belli edilmiş alanlardır. DOÇ. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan ve planı bulunmayan alanlardır. "sınırlanmış" ve "yönlendirilmiş" bir nitelik verir. Planlar.1972 tarih ve 1605 sayılı kanun ile bazı maddeleri değiştirilmiştir. Dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de şehirlerin ve yerleşim alanlarının planlı ve düzenli oluşu toplumun sosyo-ekonomik ve kültürel yaşantısının aynasıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. "plansız alanlar "da. toplum ve fiziksel çevreyi yakından ilgilendiren ve etkileyen hareketlerdir. Bu nedenle de bu hareketlerin "zorlayıcı". "kısıtlayıcı".DR. yönetmelik ve plan hükümleri. 6 ve 8). ise. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar faaliyetleri.7. İmar faaliyetleri.  İmar Kanunu Gerekçesi 9. Bu alanlarda "Plansız Alanlar Yönetmeliği" hükümleri uygulanır. imar planları da "Nazım İmar Planı" ve "Uygulama İmar Planı" olarak hazırlanır (İK md. köyden şehre göçün kontrol edilememesi sonucu ortaya çıkan düzensiz şehirleşme. önceden yapılmış olan imar planı sınırları içinde kalan ve planla. Planlı alanlar. gecekondulaşma ve bunların yarattığı sorunlar ile bu sorunların çözümü için gerekli her türlü 59 . kapsadıkları alan ve amaçlar yönünden "Bölge Planları" ve "İmar Planları". ve "yönlendirici" nitelikte olan yasa hükümleri ve yönetsel kararların sınırları içinde kalması zorunludur. Plansız alanlar.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tedbirin alınması ihtiyacı İmar Kanununda bugünün ve yarının ihtiyaçlarına cevap verebilecek değişiklikler yapılmasını gerektirmiştir. Plan yapımının ve onayının dışında imar programları da Belediye meclislerince görüşülüp kabul edildikten sonra geçerlilik kazanacaktır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu imar kanunu ile geçmiş dönemdeki imar mevzuatına aykırı yapılaşmayı belli bir düzenleme içinde ele alarak çözmek ve yeni şehirleşmeyi düzenli bir biçimde sağlamak için valilik ve belediyelerin plan üretimi ve uygulaması sürecindeki etkinlikleri arttırılmıştır. planların onaylanmasına ilişkin bu yetkinin Belediye ve Valiliklerce kullanılacağını belirtmiştir. DOÇ. Belediye sınırları dışında ise bu yetki Valiliklerce kullanılacaktır. belediye ve mücavir alan sınırları içi ve dışında kalan şehir ve onunla bütünleşen çevresindeki plansız alanları bir bütün olarak ele alan yeni bir anlayış getirilmiştir. yaptırma ve uygulamayı kontrol konusunda yerel idarelere yetki tanımış. imar planlarını yapma. 60 . Planlamanın uygulamaya yetişecek. birden fazla belediyeyi ilgilendiren imar planlarının yapımında ve onay aşamasında oluşabilecek ihtilafları çözmek ve hatta re’sen plan yapmak veya yaptırmak Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bırakılmıştır. Şehirlerin imar planlarına uygun olarak gelişmelerinin yönlendirilmesinde. hatta uygulamaya önceden yön verebilecek nitelikte olması hedeflenmiştir. İmar Kanunu. Ülke çapında önem taşıyan tesislerin yapımına imkan vermek. İmar kanunu ile ülkemizde planlama ilk defa bir sisteme bağlanmış ve planlamanın gelişmeyi önceden yönlendirmesi amaçlanmıştır. Uygulamanın planlamanın önüne geçmesi gibi durumlarda ise bu durumu kontrol altına alabilmek için mevzii imar planı (daha basit ve kısa sürede yapılabilen) mekanizması getirilmiştir.DR.

Kanunun amacını. açılım yaparak şu şekilde açıklayabiliriz: 61 . "Ülke bütününde düzenli yerleşmeyi sağlamak ve bundan böyle imar kargaşasına meydan vermeyecek planlı ve sağlıklı yapılaşmayı gerçekleştirmek" olduğu ifade edilmiştir. daimi veya muvakkat (geçici). Yerleşme yeri ve yapı deyimlerinin tanımını yaptıktan sonra. değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir (İK md. Madde gerekçesinde de. bu Kanunun amacının. resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave. "Plansız alanlar" üzerinde yapı yapılması halinde. 27).DR. 5). "bu yerler" de yerleşme yerleri olarak kabul edilir ve buralardaki yapılar da fen. köy yerleşik alanları ve mezralarda yapılacak konut. bir yerleşme yerinin mutlaka imar planı sınırı (belediye sınırı) içinde kalması gerekmez. yapı terimini çok geniş anlamıyla tanımlamış bulunmaktadır. belediye ve mücavir alan sınırı içinde veya dışında belirli bir yerde "geçici" veya "sürekli" olarak oturması. DOÇ. bir ya da birden çok kişinin. Amaç 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 1 -Bu Kanun yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. Görüldüğü üzere İmar Kanunu. sağlık ve çevre şartlarına tabi olurlar. Örneğin. karada ve suda. HASAN BEGEÇ  3194 sayılı kanun 3194 Sayılı Kanun İmar Kanunu’dur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. fen. yaşaması ve faaliyet göstermesi için seçilen ve düzenlenen yerdir. Bu Kanunun amacı ve kapsamı bakımından. plân. "Yapı". "Yerleşme yeri". hayvancılık ve tarımsal amaçlı yapıların fen. sağlık ve çevre şartlarına uygun olması gerekir (İK md.

1/1000 ölçekli bir "uygulama imar planı" planlama kademelenmesinde. 62 . "ayrık nizam "da yapı yapılamaz. Öte yandan. Örneğin. "üst ölçekli planlar "a. ancak o maksat ve hizmetin gerçekleştirilmesi için kullanılabilir. Yerleşme yerlerinde alanlar. HASAN BEGEÇ KANUNUN AMACINI BELİRLEYEN ŞARTLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Maddede. planda sanayi ya da ticaret bölgesi olarak ayrılan yerler ancak bu maksatlarla kullanılabilir. Kanunun amacını belirleyen ölçütler (şartlar). Fen Şartlarına Uygunluk Bu şart ile yerleşme planlaması sonucu elde edilen imar planı ve bu plana uygun olarak. Örneğin. planda hangi maksat ve hizmet için ayrılmış ise. DOÇ. projesine göre yapılacak yapıların. Mesela bu yerlerde bir turizm tesisi yapılamaz. uygun olmasıdır. yerleşme ve yapılaşmalarda "plân". Plan Şartlarına Uygunluk Plan şartlarına uygunluk. mevzuatın öngördüğü "teknik şartlar''a haiz olması amaçlanmaktadır. Plan şartlarına uygunluğun bir anlamı da. "fen". "sağlık" ve "çevre" şartlarına uygunluk olarak sayılmıştır. başka bir maksatla kullanılamaz. "alt ölçekli planlar ın. Yapılması plan şartına aykırılık teşkil eder.DR. imar planında bir adadaki yapı nizamı (düzeni) "bitişik nizam " olarak belirlenmiş ise bu yerde. kendisinden daha üst ölçekli olan 1/5000'lik "nazım imar planı" hükümlerine (düzenlemesine) aykırı olarak hazırlanamaz. Örneğin. her bir yapının plan şartlarına uygunluğunu da ifade eder. yerleşme yerlerinin bütününde plan ile getirilen hükümlere (plan şartlarına) uygunluğu ifade eder.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. plan şartlarına uygunluk.

"mimari" ya da "statik proje"si teknik bir çalışma belgesi olup. yapının gün ışığı almasına. çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesinin gerçek ve tüzel kişilerle vatandaşların görevi olduğu. Sağlık Şartlarına Uygunluk Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu nedenle bu alanlardaki yerleşme ve yapılaşmalarda bu hususa dikkat edilmesi gerekir. Projelerin. bir deprem bölgesinde. herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu belirtilmekte. havalanmasına ve rutubetten korunmasına imkân vermesi ve yapı malzemelerinin ses ve gürültüyü azaltıcı nitelikte olması. DOÇ. bu yerlerde yerleşme ve yapılaşma "kısıtlama" ya tabi tutulmuştur. bu meyanda sayılabilir. Öte yandan. Örneğin. sağlık şartlarına uygunluk ile. Öte yandan. yapının. bunların da mevzuatın öngördüğü şartları taşıması gerekir. bu çalışmanın yapılmaması. içme ve kullanma suyu rezervuarlarının korunması ve kirlenmenin önlenmesi amacıyla. aydınlanmasına. sağlıklı yaşamaya imkan verecek bir şekilde hazırlanması ve yapı malzemelerinin standartlara uygunluğu da anlaşılır. Çevre Kanunu'nun 3 üncü maddesinin (a) ve (c) fıkralarında da. yapı projelerinin. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna göre çıkartılan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne göre tespit edilen "koruma alanları" içerisinde.DR. Buradaki jeolojik etüt. Çevre Şartlarına Uygunluk Anayasa'nın 56 ncı maddesinde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Örneğin. arazi ve 63 . bir imar planı yapılır ya da değiştirilirken. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğu anlamına gelir. teknik bir çalışma olup. planın hazırlık ve yapımında önemli bir eksiklik teşkil eder. o yerleşme yerinin "jeolojik etüdü"nün yapılması ve bu etüt ile elde edilecek bilgilere göre imar planın yapılması ya da değiştirilmesi gerekir. sağlık konusunda düzenlenmiş bulunan kanun.

bu imar düzeni ve disiplinine tabi tutulmaktadır. Görüldüğü üzere bu madde ile yalnızca belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerler değil. 64 . proje itibariyle o çevredeki "doğal". gerek Kanunda ve gerekse Yönetmelikte geçen bazı terimlerin tanım ve açıklamasını vermek istiyoruz. "kültürel" ve "tarihi" dokuya uygun olması ve bunlara zarar vermemesi amaçlanmaktadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. hem de yapıların. çevrenin korunması ve kirlenmemesi hedefini gözetmekle yükümlü oldukları ifade edilmektedir. DOÇ. Çevre şartlarına uygunluk ile. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kaynak kullanım kararlarını veren ve proje değerlendirmesi yapan yetkili kuruluşların. Madde üzerindeki açıklamalarımızı aşağıda sürdüreceğiz. mekan itibariyle yürürlükteki mevzuat hükümlerine. Belediye Sınırı. açıklamalarımızın daha iyi anlaşılabilmesi için.DR. Kanunun kapsamı belirtilmiştir. hem yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. Kapsam Madde 2 . 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 5 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar dairesinde çizilen ve 6 ncı maddede belirtilen merci (vali) tarafından onaylandıktan sonra kesinleşen idari bir sınırdır.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir. Ancak bundan önce. Madde ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak "her türlü plan" ile inşa edilecek "resmi ve özel tüm yapılar" ın bu Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmek suretiyle. ülkenin tüm alanları ve bu alanlar üzerindeki tüm imar hareketleri.

09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI nüfusu 80. 2.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerlerde uygulanacak hükümler. durumuna göre değişir. belediye meclisinin kararı (ilçelerde kaymakamın görüşü) üzerine valinin onayı ile kesinleşmektedir.DR. belediye meclisinin kararı ve ilçe idare kurulunun uygun görüşü alındıktan sonra "il idare kurulu " karan ile. il idare kurulunun uygun görüşü ve valinin teklifi üzerine "İçişleri Bakanlığı "nın onayı ile kesinleşmekte idi. nüfusu 80.Belediye ve mücavir alan sınırlan "dışında" kalan ve “planı bulunan” ve de "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak hükümler. 65 . Bunlar: 1. HASAN BEGEÇ 1580 sayılı (önceki) Belediye Kanunu ile yapılan düzenlemede. a) Planın olması. Bu sisteme göre belediye sınırları. 1 .000'den fazla olan beldelerde belediye sınırı. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin (Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliği'nin) "4 ve 6 ncı Bölüm" lerinde yer alan hükümler olur. b) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. belediye meclisinin kararı.000'den az olan beldelerde belediye sınırı. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin "5 ve 6 ncı Bölüm "lerinde yer alan hükümler olur. Kanunun kapsamı "alanlar" itibariyle ikiye ayrılmaktadır. "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak usul ve esaslar. "bu plân" ve 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliğinde yer alan hükümler olur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. daha basit ve kolay bir sistem getirilmektedir. Belediye ve mücavir alan "sınırları içinde" kalan yerler. 5393 sayılı (yeni) Belediye Kanunu'nda. 1580 sayılı Kanunda öngörülen sistem değiştirilerek. "planı bulunan" yerlerde uyulacak ve uygulanacak usul ve esaslar. DOÇ. bu yerlerde. a) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. Belediye ve mücavir alan "sınırları dışında" kalan yerlerdir. Madde ile. b) Planın olmaması. 2.

Herhangi bir saha. Alanların. Kanunun 1 inci maddesiyle amaçlanan. Bir alanın plandaki kullanım biçimi ancak "plan tadilatı" yapmak suretiyle değiştirilebilir. imar planında alan kullanımı ve yapılaşma ile ilgili hüküm bulunması halinde. Bunun anlamı şudur: Bir alan.DR. Örneğin. yönetmelik hükümlerine aykırı bir maksatla kullanımı da yasaklanmaktadır. Alanların Yönetmelik Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Maddede. taşınmazın plandaki tahsis amacı gözetilerek yapılması gerekir. başka bir amaçla. Plana dayalı olarak yapılan kamulaştırmalarda. alanların. ancak o amaç için kullanılabilir. şehircilik ilkeleri. 66 . başka bir amaç için kullanılamaz. HASAN BEGEÇ Genel Esas 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 3 . yerleşme ve yapılaşmaların üzerinde gerçekleşeceği sahaların (alanların) "plan şartları" na. ancak yol yapımı için kamulaştırılabilir. Bu amaçla yapılacak plan değişikliğinin ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. her ölçekteki plan esaslarına. daha önce de belirttiğimiz üzere. bulunduğu "bölgenin şartları"na ve "yönetmelik hükümleri" ne aykırı maksatlarla kullanılamayacağı hüküm altına alınmak suretiyle. öncelikle bu hükümlerin uygulanması gerekir. planda "yol”a tahsisli bir taşınmaz. planda hangi kullanım amacına tahsis edilmiş ise. alanlar itibariyle sağlanması şartları ortaya konulmaktadır. bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz. imar planında "sanayi" yeri olarak ayrılmış ise bu alan "konut alanı" olarak kullanılamaz. planlama esasları ve kamu yararına aykırı olmaması ve plan bütünlüğünü bozmaması gerekir. Plandaki Tahsis Amacı Dışında Kullanılamaması Madde. Kanunun bu maddesi ile de. bir alanın her ölçekteki plan esaslarına aykırı maksatlarla kullanımını yasaklamaktadır. Örneğin. DOÇ. genel "imar disiplini" nin. kamulaştırmanın. Bu durumda. mesela "konut" yapımı amacıyla kamulaştırılamaz. bir alan.

imar planlarında. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ancak. 67 . ölçüleri verilmediği takdirde. Tüm alanların kullanım maksadı ve yapılaşma şartlan plan ve yönetmelikler ile belirlenir. bu bölge ve çevresi üzerinde oluşmuş yapılaşma durumu da anlaşılır. alanların "bölge şartları" na aykırı olarak kullanımı da yasaklanmaktadır. kaynaklar. bir alanın kullanım amacının. DOÇ. bunlara ait ifadeler imar planlarının kayıtlarından sayılmaz. parselasyon durumları ve bina kitleleri. (jeolojik durum. alanların kullanımı yönetmelik hükümlerine tabi olur. sadece ayrık veya bitişik bina yapılacağını. planda hüküm bulunmayan hallerde. toprak kabiliyeti. Bölge şartlarına uygunluk ile bir alanın.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Öte yandan. Alanların Bölgenin Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Madde ile alanların plan ve yönetmelik şartlarına aykırı olarak kullanımının yasaklanmasının yanında. jeomorfolojik ve topoğrafik eşikler.DR. kültürel ve tarihi dokusuna uygun maksatlarla kullanımı ve bu alan üzerindeki yapıların aynı dokuya uygun inşası anlaşılır. iklim. görsel değerler. bölge şartları ile. planı bulunmayan yerlerdeki alanların kullanımında da yine yönetmelik hükümleri geçerli olur. Ayrıca şunu belirtmek gerekir ki. özellikle bu maksatla etüt edilerek. değişikliği. bitki örtüsü. binaların tertip şeklini ve yüz alacakları cepheyi tespit maksadı ile şematik olarak gösterildiğinden. Bu nedenle de bu konularda yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekir. bulunduğu bölgenin doğal. ilave ve revizyonlarında da bölge şartları. Ancak plan yapımı. Öte yandan. o alanın içinde bulunduğu bölgede gerçekleşmesi imkanı ile. plan olmakla birlikte. ön bahçeli ya da bahçesiz nizamın kabul olunacağını.

bölge şartlan gözetilerek getirilmesi zorunlu olmaktadır. belediyelerin. beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimlerin göz önünde tutulacağı ifade edilmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait harekat. belediyelerin uygun görmesi halinde yapıların "estetiği" ile ilgili kurallar getirmeye yetkili oldukları belirtilmekte olup. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tarihsel çevre. 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliği'nin 3 üncü maddesinde. "Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik" in 13 üncü maddesinde. sanayi. DOÇ. bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır. imar planlarının hazırlanmasında. belirleyici bir unsur teşkil eder. turizm gibi ağırlıkları nedeniyle özel ve ayrıntılı bir çalışma gerektirmesi durumunda veya "bölge şartları" na uymak amacıyla değiştirilerek özel sözleşme ve teknik şartlaşmalar yapılabileceği belirtilmiş. sit. 68 .2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. İller Bankası Genel Müdürlüğü'nün bu amaçla hazırladığı tip sözleşme ve şartlaşma esaslarına uyulacağı. bu esasların. bu Kanun hükümlerinden hangisinin ne şekilde uygulanacağı Milli Savunma Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir. bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ve 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. bu kapsamda getirilecek kuralların da yine bölge şartlarına uygun olması gerekir. lüzum ve ihtiyaca ve “civarın karakteri”ne göre imar kuralları getirmeye yetkili oldukları belirtilmiş olup.DR. İstisnalar Madde 4 . bu hüküm karşısında da plan ve yönetmelikte yer almayan hususlarda getirilecek kuralların. 16 ncı maddesinde de. Öte yandan. Diğer taraftan aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde. kent estetiği ve çevresel yapı gibi şartlar) başkaca unsurlar ile birlikte. eğitim ve savunma amaçlı yapılar için.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu kapsamda. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. imar planı ihalelerinde. imar planlarında açıklanmayan ve bu Yönetmelikte de yer almayan hususlarda.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanunu'nun 2 nci maddesinde. bu Kanun hükümlerine tabi olacağı belirtilmektedir. ülkemizde. Kanunun 4 üncü maddesi ile Kanunun uygulanmayacağı haller. Turizmi Teşvik Kanunu' nun 7 nci maddesine göre. bir tek İmar Kanunu ile düzenlenmiş değildir. "istisnalar" başlığı altında düzenlenmiş ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca ve Turizm Bakanlığınca onaylanacaktır. hüküm bulunmaması halinde ise İmar Kanunu hükümleri uygulanacaktır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve diğer "özel kanunlar" ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. imar Kanunu 'na aykırı bir hüküm içermediğinden. imar kanununun. planlama ve yapılaşma konuları. özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı esası getirilmiştir. kullanma izni. Bu konuda örnek vermek gerekirse. Bu durumda. uygulama ve yapılaşma konularına ilişkin hükümler bulunmakta. bu hüküm uygulanacak. DOÇ. Ancak ruhsat. 23 ve 31 inci maddeleri uygulanacaktır. 69 . 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel yapıların. altyapı bedelleri konularında 2634 sayılı Kanun. özel kanunlarda imara ilişkin hüküm bulunması ve bu hükmün İmar Kanunu hükümleri ile çelişmesi halinde. İmar Kanunu dışında diğer birçok kanunda planlama. 21. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Bakanlar Kurulu Kararı ile turizm merkezi olarak belirlenen bir alanda 1/5000 ölçekli nazım planlar ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planları. Ancak. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. haliyle bu kanun hükümlerinin de uygulanması gerekmektedir. İşte bu nedenle. 3194 sayılı Kanunun bu konulara ilişkin 20. İmar Kanunu 'nun 8 inci maddesine göre değil.DR.

16. 23. 11. 422 sayılı Köy Kanunu 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu 775 sayılı Gecekondu Kanunu 831 sayılı Sular Hakkında Kanun 1164 sayılı Arsa Ofisi Kanunu 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu 1519 sayılı Erişme Kontrollü Karayolu Kanunu 1893 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 2872 sayılı Çevre Kanunu 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu 2981 sayılı. 28. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İçinde yerleşme. 22. 26. 17. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu 3194 sayılı İmar Kanunu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu 3402 sayılı Kadastro Kanunu 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun 25. 15. 27. 19. 29. uygulama ve yapılaşmaya ilişkin hükümlerin bulunduğu kanun. 10. 24. kararname ve tüzüklerin listesi aşağıda verilmektedir: KANUNLAR 1. 13. 9. 20. 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun 3621 sayılı Kıyı Kanunu 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun 4342 sayılı Mera Kanunu 4373 sayılı Taşkın Sulara ve Su Baskınlarına Karşı Korunma Kanunu 70 . 12. 5. 7. 8. 6. 14. 2. 3.DR. planlama. DOÇ. 4.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 21. İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanunu'nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun 18.

46. 34. 2. 45.6. 33.DR. 38. 43. 35. 36. 47. 9. 32. 41. DOÇ. 49. 40. 42. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanunu 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Hakkında Kanun 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 4957 sayılı Turizm ve Teşvik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu 5393 sayılı Belediye Kanunu 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu 6831 sayılı Orman Kanunu 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun 7478 sayılı Köy İçme Suları Hakkında Kanun KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER 1.1959 tarih ve 4/11715 sayılı Sivil Müdafaa Bakımından Şehir ve Kasaba Planlarıyla Mühim Bina ve Tesislerde Tatbik Olunacak Esaslar Hakkında Nizamname (Tüzük) 2. 3.7.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 31. 39.1961 tarih ve 5/1465 sayılı Yeraltı Suları Tüzüğü 71 . 37. 180 sayılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname 388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kararname TÜZÜKLER 1. 20. 48. HASAN BEGEÇ 30. 44.

DOÇ. tarım.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ulaşım gibi sektörler ile kentsel-kırsal yapı ve gelişme ile doğal ve kültürel değerler arasında koruma-kullanma dengesini sağlayan ve arazi kullanım kararlarını belirleyen yönetsel. varsa bölge planı kararlarına uygun olarak yapılan.000 ölçekte hazırlanan. 1/25. yerleşmelerin gelişme potansiyelini. plan notları ve raporuyla bir bütün olan plandır.1:50. Bölge Planlarının kaynağında iki önemli etmen bulunmaktadır. turizm.DR.000. Metropoliten kentlerin büyümesini denetim altına almak. sektörel hedefleri. sanayi. Bunlar: 1.Çevre Düzeni Planı: Ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut. HASAN BEGEÇ Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI PLAN VE PLAN TÜRLERİNİN TANIMLARI A. Ülkenin geri kalmış bölgelerini geliştirme ya da değerlendirilemeyen doğal kaynaklarını etkili biçimde kullanmaktır.000 veya 1: 200. 72 . planlanan alanı makro düzeyde ele alarak belli bir projeksiyon dönemi içindeki fiziki gelişmeleri yönlendiren bir plandır. planlama alanı içinde kalan yerleşme ve arazi kullanımına ilişkin ana kararları belirleyen.000. mekansal ve işlevsel bütünlük gösteren sınırlar içinde. turizm. Gerekli görüldüğü hallerde bu planları Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır. tarım. Konut. 2. ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plandır. 1:100. Bu tanımlamalara göre Çevre Düzeni Planı. faaliyetlerin ve altyapıların dağılımını belirtmek üzere hazırlanırlar. B. idareler arası koordinasyon esaslarını belirleyen.Bölge Planları: Sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini. sanayi.

İmar Planı şu şekilde de tanımlanabilir: Şehir ve diğer yerleşme yerlerinin mevcut ve gelecekte alacağı durumu gösteren. Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan edilen yerlerde Bakanlar kurulunca belirlenecek Bakanlık tarafından 3. Büyükşehir Belediyeleri tarafından 4. kendisinden daha alt ölçekli imar planlarına esas teşkil eder. tarihsel.İmar Planı: Belde halkının sosyal ve kültürel gereksinimlerini karşılamayı. Büyükşehir olmayan diğer illerde valinin koordinasyonunda belediye veya il özel idaresi tarafından yaptırılır. yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen ve bu amaçla beldenin ekonomik. sosyal. kısıtlama kararları.Çevre Düzeni Planı.DR. Bölge ve havza bazında 1/50. Bu bakımdan bu plan. Belediye sınırları il sınırı olan büyükşehir belediyelerinde. Çevre Düzeni Planı: 1. C. onlara bir düzen ve disiplin getiren objektif. . fiziksel özelliklerine ilişkin araştırmalara ve verilere dayalı olarak hazırlanan. sağlıklı ve güvenli çevre oluşturmayı. demografik. kültürel. plan hiyerarşisinde bölge planlarının altında imar planlarının üstünde yer alır.000 ölçekli çevre düzeni planları Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.000 ile 1/100. ölçeği: 1/200000. 1/100000. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Çevre Düzeni Planı. 1/50000 ve 1/25000'dir. DOÇ. örgütlenme ve uygulama ilkelerini içeren pafta rapor ve notlardan oluşan belgedir. kentsel yerleşme ve gelişme eğilimlerini alternatif çözümler oluşturmak suretiyle belirleyen. 73 . arazi kullanımı. koruma. açık ve uyulması zorunlu hukuksal bir belgedir. arazi ve arsaları kullanım amacına göre düzenleyen ve bunların üzerindeki yerleşme ve yapılaşmaların kuralını belirleyerek.

çevre münasebetlerinde kişi ve aile mutluluğu ile toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak. kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek amacıyla hazırlanır İmar planları. insan. 74 . belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla yörenin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri. bölge ve kent verilerine göre konut.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planlarının hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar: İmar planları. donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak. olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler. halkın sosyal ve kültürel gereksinmeleri. kadastral harita ve kentin gelişimi de göz önünde tutularak hazırlanır. nüfus. Özetle. çalışma ve ulaşım gibi kentsel işlevler ile. ülke. alan ve yapı ilişkileri. yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma. toplum. DOÇ. güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular göz önüne alınarak hazırlanır. imar plânları. yörenin gerek çevresiyle gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları. sosyal ve kültürel gereksinmeleri var olan yada sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirmek ve belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla. planlanan yörenin halihazır durumunun.DR. beldenin kullanılışı.

DOÇ. Mevcut imar planları yürürlüktedir. 3. belediyeler ya da valiliklerce yapılacak mevzii imar planlarına ya da imar planı olmayan yerler de Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre uygulama yapılır. Halihazır haritası bulunmayan yerleşim yerlerinin halihazır haritaları belediyeler ya da valiliklerce yapılır ya da yaptırılır. 4. diğer bir nüshası da tapu dairesine gönderilir. 2.000'i aşan yerleşmelerin tümünde imar planı yapılması zorunludur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. nüfusu 10. Onanan haritaların bir nüshası Bakanlığa. Bu haritaların onama mercii belediyeler ve valiliklerdir. İmar Planlarının hazırlanmasında mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluk esası aranır. Son nüfus sayımında. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YAPILMASINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. Nüfusu bundan az olan yerlerde imar planının yapılıp yapılmamasına belediye meclisi karar verir. Mevcut planlar yerleşmiş nüfusa yetersiz durumda ise ya da yeni yerleşme alanlarının derhal kullanmaya açılması gerekiyorsa. 75 .

4. Kesinleşmiş planları Bakanlık ilgili belediyelere ve valiliklere tebliğ eder. 2. belediye başkanlığınca saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir. incelenmek üzere Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilir. gerek valilikçe onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ 1. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu planlar. 76 . belirlenen ücret karşılığında verirler. (a) (b) (c) İlgili belediyelerce yapılır ya da yaptırılır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 5. 6. İtirazlar valiliğe yapılır Valilik itirazları ve planları inceleyerek on beş gün içersinde kesin karara bağlar. Bu şekilde imar planları yürürlüğe girmiş olup uygulanması zorunludur. Belediye Başkanlığı veya vali. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Belediye sınırları içinde kalan yerlerin imar planları. DOÇ. Gerek belediye meclisince. (d) (e) Bu bir aylık süre içinde planlara itiraz edilebilir. Valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer Bu planlar valilikçe saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir.DR. Belediye Meclisi. İtirazlar. Kesinleşen imar planlarının bir örneği Bakanlığa gönderilir. 3. (d) (e) Bu süre içinde planlara itiraz edilebilir. Kesinleşmiş imar planları alenidir. itirazları ve planları on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. imar planının tamamını ya da bir bölümünü örnekler ve kitapçıklar haline getirerek isteyenlere. (a) (b) (c) Valilik ya da ilgilisince yapılır ya da yaptırılır. Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerin imar planları.

değiştirme. yaptırmaya. ilgili belediyeye valilik kanalıyla talimat vererek de kullanabilir. 77 . İçerisinden ya da civarından demiryolu veya karayolu geçen. 5. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANLARINDA BAYINDIRLIK ve İSKAN BAKANLIĞININ YETKİSİ 1. doğrudan kullanmayıp. bu yetkisini. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ile. Bir kamu hizmetinin görülmesi için gerekli olan yerlerle ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. hava meydanı bulunan ya da havayolu veya demiryolu bulunan yerlerdeki imar planlarını ve değişikliklerini. yapmaya.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. yukarıda sayılan yetkilerini kullanırken. Öte yandan.DR. ilgili belediye ve diğer kuruluşlara bilgi verir ve gerektiğinde bu idarelerle işbirliği yapar. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca yapılması gerekli planları ve değişikliklerini 3. yukarıda (5) bendinde belirtilen durumlarda Bakanlık. Kamu yapıları ile ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. 2. Birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar planlarını ve değişikliklerini. 4. Bakanlık. revize etme ve re'sen onaylamaya yetkilidir.

DOÇ. 3. Özelleştirme Yüksek Kurulunun. Ulaştırma Bakanlığının. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının. 11. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANI YAPMA VE ONAMA YETKİSİ OLAN DİĞER BAZI KURUM VE KURULUŞLAR 1. Çevre ve Orman Bakanlığının. 10. 4. 2. Özel Çevre Koruma Kurulu Başkanlığının. 9. meydan. 6. Kültür ve Turizm Bakanlığının. 8.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 7. 78 . Organize Sanayi Bölgeleri Yönetiminin. GAP İdaresinin. Toplu Konut İdaresinin. Belediyelerin imar uygulamaları konusunda çok sayıda faktörün hesaba katılmak suretiyle uzunca süreli olarak düzenledikleri tutarlı ve etkin bir tatbikat ve hareket planı olarak da tanımlanabilir.DR. otopark gibi inşaat masraflarını tahmini olarak belirten ve bunların yıllara göre bölünmesini gösteren bir belge olarak da tanımlanabilir. İmar programları. Ayrıca imar programları. 5. (md 10) Belediyelerin imar planlarının uygulanmasını yapmak için gerçekleştirilmesini düşündükleri kısımları belli eden ve bu kısımlarda gerek kamulaştırma ve gerekse yol. Ve başkaca diğer bazı idarelerin kendi özel yasalarına göre plan yapma. Başbakanlığın (Dünya Bankası Proje Uygulama Biriminin). Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün. İMAR PLANININ UYGULANMASI ANCAK İMAR PROGRAMININ HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI İLE MÜMKÜNDÜR. onama ve uygulama yetkileri bulunmaktadır.

Ancak. İlgili kamu kuruluşları imar programları sınırları içinde kalan kamu hizmetlerine tahsis edilmiş bu yerleri bu program süresi içinde kamulaştırırlar. Bu konuda tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur. kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulur. Genel hizmetlere ayrılan yerlere. İmar programlarında. Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile. belediye ya da valiliğin önerisi. DOÇ. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise belediyeye. hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar. Bedel ve ödeme şekli taraflarca saptanır. belediye ya da özel idare tarafından satılamaz ve başka bir amaçla kullanılamaz. Bu kamulaştırma için gerekli ödenek. İmar planlarında. Programda yer alan ve kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar. ilgili kamu kuruluşlarına bildirilir. maddesinde yer almış bulunmaktadır.DR. Hazırlanan bu imar programı belediye meclisinde görüşülür. bu yerlerin üzerinde bina varsa. belediye meclislerinde kabul edildikten sonra kesinleşir. Bu programlar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediyeler. 1. 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. arsa hariç yalnız binanın o günkü değeri göz önüne alınarak takdir edilecek bedel ödenir. İmar Kanununun 11. Özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya genel hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder. imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde bu planı uygulamak üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. Bu araziler ve arsalar. Kamuya ait gayrimenkuller konusunda yapılacak işlemler. Görüşmelere ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarının temsilcileri de görüşlerini bildirmek üzere katılırlar. belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise özel idareye bedelsiz olarak bırakılır ve tapu kaydı terkin edilir. 79 .

resim ve hesaplarının hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili fenni sorumluları uzmanlık konularına ve ilgili kanunlarına göre mühendisler ve mimarlarca üstlenilir 80 . hiçbir şekilde resim. Hazırlanan imar planı sınırları içinde yer alan kadastral yollar. şehircilik ilkeleri. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir. park. madde hükmüne tabi değildir. İmar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. yeşil saha. toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi genel hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller. harç ve vergiye tabi tutulmaz. alanlar ve meralar. DOÇ. planlama esasları ve kamu yararı yönünden bilirkişilerce bir değerlendirme yapılması gereği vardır. otopark. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu yerlerin kullanılış şekli yeni bir imar planıyla değiştirilerek özel mülkiyete konu olabilecek bir duruma getirildiği takdirde. çevresiyle ilişkileri ve işlevi açısından imar planlarında ayrıldığı amaca uygun olup olmadığının. yol. bu yerler belediye ve özel idarece. Yapıların mimari. İmar Planlarının Yargısal Denetiminde Dikkat Edilecek Hususlar: İmar planlarının yargısal denetiminde göz önüne alınması gerekli hususlardan olan uyuşmazlık konusu taşınmazın yeri. 11. proje. Bu yerler dışında kalan: a) İmar planlarında meydan. devir alınan idareye aynı yöntemlerle geri verilir. statik ve her türlü plan. Keza imar planlarının yargısal denetiminde yukarıda açıklanan " İmar Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar " a uyulup uyulmadığı da araştırılacaktır. Hazine ve Özel idareye ait arazi ve arsalar dışında bazı istisnalar yer almış bulunmaktadır. b) Askeri yasak bölgeler. konumu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. Yapılacak terkinler. imar planının onaylanıp kesinleşmesiyle bu niteliklerini yitirirler ve imar planında gösterilen kullanma amacına tabi olurlar. büyüklüğü. İmar Kanununun 11. güvenlik bölgeleri ve ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silâhlı Kuvvetlerine ait harekât ve savunma amaçlı yerler. maddesinde.

varsa kadastral durumu işlenmiş olan ve nazım imar planına uygun olarak hazırlanan ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını. 1/25. başlıca bölge tiplerini.000 ve 1/10. 1. Nazım imar planları. 81 . Nazım İmar Planı 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama İmar Planı olmak üzere iki aşamadan oluşur. detaylı bir rapor ile açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. Bu plan türünde en çok kullanılan ölçek 1/5000'dir. bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını. 1/5000 ve 1/2000'dir. varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan ve arazi parçalarının. 2. Uygulama imar planları.000. a) Nazım İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan. birden çok belediye ve mücavir alan sınırlarını da kapsayabilir. yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına temel olacak uygulama etaplarını ve esaslarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve 1/1000 ölçekte düzenlenen raporuyla bir bütün olan plandır. Bu planlar koruma ve kullanma kararları ve önlemleriyle ayrıntılı olan ve farklılıkları hayata geçiren planlardır. HASAN BEGEÇ İmar planı. bir tek belediye sınırları ile mücavir alanlarını kapsayabileceği gibi. DOÇ. b) Uygulama İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine. nazım imar planlarının büyütülmüş kopyaları değildir. bunların yoğunluk ve düzenini.Nazım İmar Planı.000. genel kullanış biçimlerini. gerektiğinde yapı yoğunluğunu. . ulaşım sistemlerini ve sorunlarının çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen. ölçeği: 1/50. çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini.

Ayrıca uygulama imar planlarına ilave (ek) yapılması da mümkündür. bilimsel. bu planla bütünleşmeyen yerler “Mevzii İmar Planı”. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir yanlışlık. Öte yandan mevcut imar planı sınırları dışında olup. ölçeği: 1/50000 ile 1/1000 arasında değişir. Nitelik olarak birbirlerinden farklıdırlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ . ölçeği: 1/1000'dir. 82 . 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama imar planları zaman ve şartların zorunlu kıldığı hallerde.DR. sürekliliğini. kanun ve yönetmeliğin belirlediği usul ve şartlara uymak şartıyla revize edilebilir ve değiştirilebilir. sit içeren yerleşme alanları da “Koruma Amaçlı İmar Planı” yapılmasıyla düzenlenir. DOÇ. “Revizyon İmar Planı” niteliğindeki bir planlama işinin “İmar Planı Değişikliği” olarak değerlendirilerek işlem yapılmasıdır. Planın revize edilmesi “Revizyon İmar Planı”. nesnel ve teknik gerekçelere dayanan. teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte. c) Revizyon (Yenileme) İmar Planı: Her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plandır. bütünlüğünü. kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleridir.Uygulama İmar Planı. eklentisi de “İlave (ek) İmar Planı” yapılması yoluyla mümkündür. d) İmar Planı Değişikliği: Plan ana kararlarını. değiştirilmesi “İmar Planı Değişikliği”. Revizyon İmar Planı.

83 . yoğunluğunda veya ulaşım sisteminde. plan ana kararlarını etkilemekte ve nazım imar planının da yeniden ele alınmasını zorunlu kılmakta ve de “Revizyon İmar Planı” kapsamına girmektedir. İmar planları yapım yönetmeliğinin plan yapım kurallarına uyulmak üzere yapımı mümkün olan. bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde hazırlanan plandır. Bu tür işlemeler. sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını kendi bünyesinde sağlayan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. imar planı sınırları içinde arazi kullanışlarının büyüklüğünde. f) Mevzi İmar Planı (Yerel Plan): Mevcut planların yerleşmiş nüfusa yetersiz kalması veya yeni yerleşim alanlarının kullanıma açılması gereğinin ve sınırlarının ilgili idarece belirlenmesi halinde. Kısa sürede elde edilebilen planlar oldukları için kentin hızlı gelişmesine ayak uydurarak kentin planlı gelişmesini sağlayabilirler. bahçe gibi kullanımları konut. mevcut plana bitişik ve mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik. planla bütünleşmeyen konumdaki. DOÇ. imar planı ana kararlarını bozmayacak biçimde yerel olarak farklılık getiren planlardır. Başta anlattığımız “imar planlarının yapılmasında uyulması gereken kurallar” da 3. ticaret ve diğer kullanımlara dönüştürmesi suretiyle yoğunluk artışına yol açan planlama işlemleri. maddede mevcut imar planları ile düzenlenmiş alanların yetersiz kalması durumunda bu planların yapılabileceğinden bahsettik. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere. raporuyla bir bütün olan imar planıdır. kat artırımı yoluyla veya yeşil alan. imar planı değişikliği kapsamında kalmamaktadır. park. yürürlükteki her tür ölçekteki plan sınırları dışında.DR. konumunda. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planı değişikliği. e) İlave İmar Planı: Yürürlükte bulunan planın ihtiyaca cevap vermediği durumlarda.

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununca tanımlanan taşınmaz eski eser kapsamındaki “anıt”. “sit”. İMAR PLANLARININ KROKİ İLE GÖSTERİMİ Belediye Sınırı Revizyon İmar Planı Sınırı İmar Planı Sınırı Koruma Amaçlı İmar Planı Sınırı İlave İmar Planı Sınırı Mevzii İmar Planı Sınırı 84 . DOÇ. “külliye”.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ g) Koruma İmar Planı: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sit niteliğindeki yerleşme alanlarında düzenlenen koruma ve geliştirme amaçlı plan olup. “ören yeri” ve “doğal sit”ler ile. “arkeolojik sit”. arkeolojik ya da mimari değeri bulunan eski eser ve sanat yapılarının ya da tek tek sanat değeri taşımasalar bile bozulmamışlıkları ve bütünlükleri açısından belirli bir devri karakterize eden yerleşme dokuları ve kent parçalarının topluca oluşturdukları “kentsel sit” alanlarının korunmaları. kent mekanı ve bunu bütünleyen çevresel alanlarda yer alan tarihi. bu alanlara uygun yeni kentsel fonksiyonlar getirilmesi ile bu çevrelerde yeni yapılar yapılabilmesi için uyulması gereken koşulları yeterli ayrıntıda belirleyen plandır.DR.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ PLANLAMA KADEMESİ AKIŞ ŞEMASI 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ÜLKE FİZİKSEL PLANI Çevre Düzeni Planı Bölge Planı Ulaşım Planı Nazım İmar Planı Uygulama İmar Planı Revizyon (Yenileme) İmar Planı İmar Planı Değişikliği (Tadilat) Koruma Amaçlı İmar Planı İlave (Ek) İmar Planı Mevzii (Yerel) İmar Planı 85 . DOÇ.DR.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ilgili belediye sınırına bitişik olması gerekmez. Mücavir alan sınırlarının. yerleşik alan sınırı ve köy ve mezraların yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlardır. Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki imar planı bulunmayan mevcut yerleşmelerin (mahalle. DOÇ. belediye hudutlarına bitişik olan alanlardır. 45). Mücavir alan sınırları. 86 . Bu alanlar köyleri de kapsayabilir (İK md. a) Yerleşik Alan (Meskun Alan) : İmar planı yapımı aşamasında iskan edildiği tespit edilmiş ve nazım imar planında belirlenmiş alandır. Yerleşme Alanı Dışı (İskan Dışı) Alan: Her ölçekteki imar planı sınırları. HASAN BEGEÇ Yapı düzeni ve yapılaşmaya ilişkin kavramlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YERLEŞME ALANI İLE İLGİLİ TANIMLAR Yerleşme Alanı (İskan Alanı) İmar planı sınırı içerisindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. b) Gelişme Alanı ( İnkişaf Alanı ): Nazım imar planında kentin gelişmesine ayrılmış alanlardır.DR. Diğer bir deyimle imar planının kapsadığı alandır. c) Mücavir Alan: İmar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş. Yerleşme Alanı: İmar planı sınırı içindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. belediye meclisi ve il idare kurulunun kararı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 'nın onayı ile kesinleşir. köy ve mezralar) olası gelişme alanlarını da içine alan ve sınırları Belediye Meclislerince karara bağlanan alanlardır.

kendisine gönderilen mücavir alan kararlarını (sınırlarını) kendisinin belirlediği şekilde değiştirilmek üzere valiliğe iade edebilir. Bakanlık. gerekli gördüğü hallerde bir yeri. DOÇ. 87 . Bayındırlık ve İskân Bakanlığı.DR. Ayrıca.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kendisi re'sen mücavir alan sınırları içine alabilir ve çıkarabilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Öte yandan.

Bu alanlarda. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. gecekondu önleme bölgeleri. 8. ve sanayi alanları 88 . kentin gelişmesine ayrılmış yerleşme alanlarıdır. düzeltilecek. toplu konut alanları gibi konut alanlarından oluşan iskan alanlarıdır. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. DOÇ. yönetim merkezleri. kamu kurumu alanları. B. ticaret bölgeleri. düşük). küçük sanayi alanları.Kentsel Konut Alanları: İmar planlarında konut yapımı için ayrılan meskun (yerleşik) konut alanları ve kentin gelişmesi için ayrılan gelişme konut alanlarıyla. tercihli ticaret bölgeleri. depolama ve konut dışı kentsel çalışma alanları gibi çalışma hayatına ve kent yönetimine ayrılan alanlardır. yapı düzeni korunacak. 3. askeri alanlar. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. sanayi bölgeleri. Meskun konut alanlarında.Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları: İmar planlarında. 5. 7. metropoliten aktivite merkezi. orta. b) Gelişme Konut Alanları: İmar planlarında gelişme konut alanı olarak belirtilmiş ve yapı düzeni ile yapılaşma yoğunlukları (TAKS/KAKS oranları ya da yapı emsalleri ile) belirlenmiş. 6. 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. sağlıklaştırılacak ikamet bölgeleridir. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. Kentsel Konut Alanları Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları Turizm Yerleşme Alanları Koruma Alanları Yeşil Alanlar Kentsel Sosyal Altyapı Alanları Kentsel Teknik Altyapı Alanları Kesin Yapı Yasağı Uygulanacak Alanlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI A. Merkezi iş alanları (MİA). a) Meskun Konut Alanları: İmar planlarında belirlenmiş yapılaşma yoğunluğuna göre (yüksek. 4. serbest bölge. HASAN BEGEÇ KENT BÖLGELERİ TANIMLARI 1.

89 . oyun alanları (semt spor sahaları). bu bölgelerde yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yeni inşa edilecek yapılarda. tiyatro gibi kültürel. özel işlevlere ayrılmış yeşil alanlar gibi alanlar bu alanlar kapsamındadır. sosyal tesisler ile yönetimle ilgili tesisler ve benzeri yapılar yapılabilir. b) Tercihli Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında belirtilen tercihli ticaret bölgeleridir. C. iş hanları. İmar planlarında belirlenen koşullara göre bu bölgelerde ticaret bölgelerinde yer alan tesislere ilave olarak konutlar da yapılabilir. tarımsal niteliği korunacak özel mahsul alanları / organize tarımsal işletme alanları ve yapı yasağı ya da sınırlaması getirilen alanlar “Kentsel Koruma Alanları”dır. tarihi. bitki örtüsünün yoğun olduğu alanlardır. sinema. bankalar. mesire alanları (piknik ve eğlence alanları). a) Aktif Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan kentsel ve bölgesel parklar (dinlenme alanları). oteller. lokanta.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. D. Bu bölgelerde bürolar.DR. günübirlik eğlence ve dinlence ihtiyaçlarını karşılayan. gazino. Bu alanlarda yapılacak tüm düzenleme ve tesislerde Türk Standartları Enstitüsünün engelliler ile ilgili standartlarına uyulacaktır. c) Sanayi Alanları: İmar planlarında orta ve büyük ölçekte üretim yapan sanayi tesislerinin yer aldığı bölgedir. çarşı. konut ve ticaret girişlerinin ayrı olarak tertip edilmesi gerekir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında ticari amaçlı yapılar için ayrılmış bölgelerdir. düğün salonu. DOÇ.Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan.Koruma Alanları: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre yapılanma şartları belirlenen arkeolojik. çok katlı mağazalar. özel koşullu tarım alanları / tarımsal niteliği korunacak alanlar. kentsel ve doğal sit alanları ile. gerek aktif gerekse pasif kullanımlı. çocuk bahçeleri. Ancak.

yi geçmemek koşulu ile lokanta. yi geçmemek koşulu ile su ve kara sporlarına ilişkin kapalı tesisler ile lokanta. süs havuzları.Oyun Alanları (Semt Spor Sahaları): İskan bölgeleri içinde yer alan gençlerin spor ve oyun ihtiyaçlarını karşılayan açık alanlardır. 3.b tesisler yapılabilir. 2.C yer alabilir. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. oyun alanları. açıkhava tiyatroları ile yapılaşma emsali %3’ü. WC ve bulaşık yıkama yerleri ile yapılaşma emsali %3’ü.Rekreasyon Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri. Bu alanlarda.Çocuk Bahçeleri: (0-6) ve (7-11) yaş gruplarının oyun ihtiyaçlarını karşılayan alanlardır. sadece günübirlik kullanımlara dönük su ve kara sporlarına ilişkin üstü açık tesisler.b tesisler 90 . çeşmeler. çeşmeler. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark. satış yeri v. yapı yüksekliği 2 kat 6.) geçmeyen ve mülkiyet sınırlarına 5 metreden fazla yanaşmayan. duş.Parklar (Dinlenme Alanları): Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçlarına cevap veren alanlardır. oyun alanları.DR. İmar planlarında park alanlarının içerisinde park için gerekli başka tesisler gösterilmemiş ise. dinlenecekleri. yapı yüksekliği 2 kat 6. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark. WC kullanımı için yapı yapılabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yemek pişirme yerleri. oturma ve yemek yerleri. satış yeri v. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. bu alanlarda ancak WC. 5. Bitki örtüsü ile çocukların oyun için gerekli araç gereçler. süs havuzları ve pergola yapılabilir. toplam inşaat alanı arsa alanının %3’ünü ve aynı zamanda 200 m2’yi ve yüksekliği 1 katı ( 3. sadece soyunma kabinleri. yemek pişirme yerleri. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır.80 m.80 m. WC ve bulaşık yıkama yerleri.80 m. Mesire ve Eğlence Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri ve dinlenebilecekleri alanlardır. oturma ve yemek yerleri. pergola ve W. sportif etkinlikler yapabilecekleri alanlardır. DOÇ. Bu alanlarda. çayhane. çayhane. Bu alanlarda.Piknik. 4.

alanlardır. 2. (Md. devamlılık gösteren ağaçların yoğun bulunduğu yaya dolaşma ve yürüme olanakları veren yeşil alanlardır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapılabilir. ağaçlandırılacak alanlar. mezarlıklar. Herhangi bir arsanın cephe hattının gerisinde kalan kısmı plan ve yönetmelik esaslarına uygun bina inşaasına yetmiyorsa. İmar programı içinde kalıyorsa. Başka bir parsel ile tevhit edilerek. belirli bölgeleri veya kullanımları ayıran ve/ya birbirleriyle yaya bağlantılarını sağlayan. birleştirilerek inşaata elverişli hale getirilemiyorsa mal sahibinin yazılı müracaatı üzerine bu arsanın tamamı ilgili idarelerce kamulaştırılır. yola yaklaşabileceği son sınır olarak tanımlanır. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. maddesi (arazi ve arsa düzenlenmesi yapılması) hükmü ile düzenlenemiyorsa 3. Kamulaştırma yapmak zorundadır. İmar kanununun 18. doğal karakteri korunacak vb. 91 . şartları plan ve yönetmelikte belirtilmiş olan yapının. b) Pasif Yeşil Alanlar: Orman alanları. DOÇ. c) Yeşil Bant: Yeni gelişim alanlarında ve kent çeperlerinde. İmar planlarında gösterilen cephe hattından önde bina yapılamaz. ADA ve PARSELLERE İLİŞKİN TANIMLAR Cephe Hattı: Genel olarak cephe hattı. milli parklar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. 12) Bu şekildeki bir durumda idarenin kamulaştırma yapıp yapmama gibi bir seçeneği yoktur. Parsel: 1.

Parsel yan cephesinde yol var ise. Ayrık düzenli yapı adalarında cephe hattı. Bir parselde inşa edilecek binanın parsele oturan kısmının yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen. yan yol cephe hattı olarak tanımlanır. DOÇ.Ön Cephe Hattı (İnşaat cephesi): 1. 3. Binalara kot verilmesinde röperin yerini belirleyen. Bina derinliğinin dik olarak uygulandığı hattır. Cephe hattı şu şekillerde de oluşturulabilir: 1. b) Yapı yaklaşma sınırı belirlemek suretiyle. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. a) Ön bahçe mesafesi bırakılarak. arka yol cephe hattı olarak tanımlanır. 4. 3. 3. Ön cephe hattı Yan cephe hattı Arka cephe hattı’ndan oluşur. HASAN BEGEÇ Cephe hattı: 1.Yan Cephe Hattı: Ön cephe hattına komşu olan ve binanın parsele oturan kısmının parsel yan cephesine mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır. 2. Ancak bina sahibi isterse ayrıca bahçe mesafesi bırakabilir. Parsel arka cephesinde yol var ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Planda cephe hattı belirlenmiş ise bu durumda ayrıca “bahçe mesafesi” bırakılması zorunlu değildir. 2. Diğer cephelerin isimlendirilmesine esas olan.DR. 2.Arka Cephe Hattı : Ön cephe hattına karşıt olan ve ortak noktası olmayan ve binanın parsel arka sınırına veya yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır. 92 .

B. DOÇ. Bu tip parsellerde cephe hattı. 3.Ada Tanımları a) Kadastro Adası: (Bir ülkedeki her çeşit arazi ve mülk yerinin. mülkiyeti tescilli parseldir.Parsellere İlişkin Tanımlar: a) Kadastro Parseli: Kadastro yapıldığı zaman oluşmuş.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. alanının. b) İmar Parseli: İmar adaları içerisindeki kadastro parsellerinin İmar Kanunu. bitişik (B) ve kütle (K) işaretli “özellikli yapı” yapılması söz konusu olan durumlarda “şematik kitle” çizilmek suretiyle cephe hattı oluşturulur. 93 . A. sınırlarının ve değerlerinin devlet eliyle belirlenip plana bağlanması işi) Kadastro yapıldığı zaman var olan adadır. “yapı katsayısı” ile ilgilidir. imar planı ve yönetmelik esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir. b) İmar Adası: İmar planındaki esaslara göre meydana gelen adadır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2. İmar planına göre blok (BL). Gelişme bölgelerinde (yoğunluk esaslı parsellerde) Yapı Yaklaşma Sınırı çizilmek suretiyle belirlenebilir.DR.

arka ve yan cephelerin tayini. 94 . İki veya daha fazla yola cephesi olan parsellerde. C. HASAN BEGEÇ c) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Parsel Cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Bahçe Tanımları a) Ön Bahçe: Parsel ön cephe hattı ile yapı cephe hattı arasında kalan bölümüdür. köşe başına rastlayan parsellerde geniş yol üzerindeki kenar parsel cephesidir. mevcut teşekküller ve yapı nizamı dikkate alınarak belediyesince belirlenir. adadaki diğer parsellerin konumları. İki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar kenar parsel cephesidir. d) Parsel Derinliği: Parsel ön cephe hattına arka cephe hattı köşe noktalarından indirilen dik hatlarının en uzun ve en kısa olanının uzunluklarının ortalamasıdır. Birden fazla yola cephesi olan parsellerde. ön.DR. DOÇ. yapı ile yol arasında kalan parsel bölümleri de ön bahçe tanımına girer. Genel olarak.

ön bahçeli veya ön bahçesiz oluşu ve bir veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olacağı belirtilmiş yapı düzenidir. derinliği. c) Blok Düzen: İmar planı veya bu Yönetmelikte. ada veya parsel sınırlarına en fazla yaklaşabileceği mesafeyi tayin eden sınırdır. 95 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Arka Bahçe: Parsel arka cephe hattı ile yapı arka cephe hattı arasında kalan parsel bölümüdür. YAPI DÜZENİNE İLİŞKİN TANIMLAR a) Ayrık Düzen: Hiçbir yönde komşu parsel sınırına bitişik olmayan yapı düzenidir. kat adedi ve yüksekliği belirlenmiş tek yapı kütlesinin bir veya birden fazla imar parseli üzerine oturduğu bahçeli yapı düzenidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Parsel Zemini İle İlgili Tanımlar a) Tabii Zemin: Parselin hafredilmemiş veya doldurulmamış doğal zeminidir. DOÇ. b) Bitişik Düzen: İmar planında kat adedi.DR. D. b) Tesviye Edilmiş Zemin: Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre hafredilerek veya doldurularak parselin aldığı son zemin durumudur. c) Yan Bahçe: Komşu parsel sınırı ile yapı yan cephe hatları arasında kalan ön ve arka bahçeler dışındaki parsel bölümleridir. yapının zeminde oturduğu alan olarak. d) Yapı Yaklaşma Sınırı: İmar adası veya imar parselinde.

imar yönetmeliği ile derinliği.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kat adedi ve buna bağlı bina yüksekliği tanımlanmış bahçeli blok düzenidir. binanın bir tarafı komşu binaya bitişik. DOÇ. diğer tarafı ayrık olarak oturacağı alan belirtilmiş olan.DR. 96 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İkiz Düzen: İmar planında.

yi geçmeyen kapıcı daireleri. kömürlük.Yapı Alanına İlişkin Tanımlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Taban Alanı (T. sığınak. eğlenme ve dinlenme yerleri gibi oturmaya. hava bacaları. saçaklar. çalışmaya. Katlar Alanı: Bodrum kat ve çatı arası dahil olmak üzere yapının inşa edilen ve kullanılabilen tüm katlarının ışıklıklar çıktıktan sonraki alanlarının toplamıdır. maddesine göre düzenlenen açık çıkmalar.80 m. kalorifer dairesi. c) Katlar Alanı Katsayısı (Kaks) : Katlar alanının imar parseli alanına olan oranıdır. b) Taban Alanı Katsayısı (Taks) : Taban alanının. hava bacaları. brüt 45m2. ticari amacı olmayan ve yapının kendi ihtiyacı için otopark olarak kullanılan bölüm ve katlar.A. eğlenmeye ve dinlenmeye ayrılmak üzere yapılan bölümler ile bunlara hizmet veren depo ve benzeri alanlar anlaşılır. Işıklıklar.): Yapı veya yapıların. taşıyıcı sisteminin zeminle irtibatını sağlayan kolonların dış yüzeylerinin çevrelediği alandır. e) Brüt İnşaat Alanı (Toplam İnşaat Alanı): Bodrum kat ve çatı arasındaki piyesler dahil olmak üzere yapının inşa edilen tüm katlarının toplamıdır. asansörler. genel merdiven dışında tertiplenen yangın merdivenleri. Bahçeye yapılan eklenti ve müştemilat taban alanı içinde sayılır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ YAPILAŞMAYA İLİŞKİN TANIMLAR A. iç yüksekliği 1. DOÇ. Bu yönetmeliğin 42. saçaklar 97 . tabii zemin terasları. su deposu ve hidrofor bu alana katılmaz. d) Yapı inşaat Alanı. işyeri. yi aşmayan ve yalnızca tesisatın geçirildiği tesisat galerileri ve katları. imar parseli alanına olan oranıdır. Kullanılabilen katlar deyiminden konut.DR.

Kuruluş ve kişilerin kendilerine ait tapuları bulunmamakla beraber. başkasının mülküne veya kesin inşaat yasağı olan yerlere inşa edilen yapılardır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ve üstü açık tabii zemin terasları hariç.DR.Yapıya İlişkin Tanımlar a) Yapı: Karada ve suda daimi veya geçici.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. cephe hatlarına. bina derinliğine. Maddesi uygulanır ve yapı hakkında “durdurma” ve “yıkım” kararı verilir. Yapı yapma koşulları: 1. kamu kurum ve kuruluşlarınca verilmiş tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri ile. Tapu ya da istisna durumlarda tapu senedi yerine geçerli olan belgeler (tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri) olmaksızın bir taşınmaz üzerinde yapı yapılamaz. yönetmelik. bina ve kat nizamına. bahçe mesafelerine. resmi veya özel yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit veya hareketli tesislerdir. bütün ortak alanlar ve açık ve kapalı çıkmalar bu alana dahildir. b) İmar Mevzuatına Aykırı Yapı: Ruhsatsız yapılar. DOÇ. imar yoluna. imar planı arazi kullanım kararlarına aykırı olan. yeşil alan. fen ve sağlık kurallarına. hisseli arsa ve arazilere. Kuruluş ve kişilerce. İmar planı. arsa ya da parsellerde 2. otopark gibi kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış alanlara tecavüz eden. ruhsat ve eklerine. 6785 sayılı eski imar kanununda yalnızca tapulu arazi. taban alanına. arsa ve parseller üzerinde yapı yapılmasına izin verilmesine karşın 3194 sayılı imar kanununda yapı yapılması için tapu senedi dışında başka belgeleri de kabul etmektedir. Eğer ruhsatsız olarak yapı yapılırsa bu durumda kanunun 32. B. bina yüksekliğine. kendilerine ait tapusu bulunan arazi. 98 . parsel sınırına veya imar planlarında yol. yapı düzenine. alınacak ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir. yapı inşaat alanına.

DOÇ. özel eğitim. spor tesisleri. İzmir Büyükşehir Belediyesi Yüksek Yapılar Yönetmeliği hükümleri uygulanır. 4. sağlık ve çevre şartlarına uyulmadan yapılan yapılardır. d) Yüksek Yapı: Yüksek yapı. ibadet yerleri. katma ve özel bütçeli idarelerle. fiziksel çevre. a) Resmi Bina: Genel. kent dokusu ve her türlü kentsel alt yapı yönünden etkileyen bir yapı (bina) türüdür. kısmen veya tamamen umumun kullanımına mahsus binalardır. 2. müze. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. genel olarak yakın ve uzak çevresini.Binaya İlişkin Tanımlar Bina Kullanım Tanımları Bina: Kendi başına kullanılabilen. özel sağlık tesisleri. tiyatro. İmar mevzuatını oluşturan diğer kanunlar ve bunlara dayanılarak çıkartılan tüzük ve yönetmeliklere. kütüphane. eğlenme veya dinlenmelerine ya da ibadet etmelerine yarayan. çarşı gibi ticari yapılar. 3. sinema. katlı otopark. otel.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Son kat tavan döşeme kotu 30. C. hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır.80 metreyi ve/veya bodrum kat dahil olmak üzere toplam kat adedi 13'ü aşan (13 kat hariç) yapılar Yüksek Yapı olarak kabul edilir. genel sığınak ve bunlara benzer. b) Umumi Bina: Kamu hizmeti için kullanılan resmi binalarla. konferans salonu gibi kültürel binalar ile gazino. üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma. çalışma. düğün salonu gibi eğlence yapıları. HASAN BEGEÇ İmar mevzuatına aykırı yapılar: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1.) 99 . opera. Fen. İmar planlarına.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. İmar kanunu ve bu kanuna göre çıkartılan yönetmeliklere. il özel idaresi ve belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yarıdan fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti için kullanılan binalardır. Bu yapılarda.pasaj.12.

d) Özel Yapı: Resmi yapı dışında kalan. Bina Kütlesi İle İlgili Tanımlar a) Bina Cepheleri: 1. 2. gerçek ve tüzel kişilere ait olan yapılardır.Bina Ön Cephesi: Binanın parsel ön cephesi yönünde yola bakan ve tüm katların oluşturduğu ön yüzeydir. 3.Bina Yan Cephesi: Binanın ön cephesine komşu olan yola veya komşu parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu yan yüzeydir. e) Saçak Seviyesi : Binaların son kat tavan döşemesi alt kotudur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.0. b) Bina Derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka cephe hattının en uzak noktası arasındaki ön cephe hattına dik hattın uzaklığıdır. d) Röper Noktası : Binanın ön cephe hattı izdüşümü üzerinde bina yüksekliği tespitine esas olmak üzere. 100 .00 kotuna göre belirlenen noktadır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI c) Mevcut Bina: Yürürlükte bulunan imar planı ve mevzuata uygun olarak tamamlanmış veya ruhsat alınarak en az su basman seviyesinde inşaatı ikmal edilmiş ve bugünkü imar planlarına göre yükseklik ve yapı düzeni yönünden korunması mümkün olan yapılardır. bina ön cephesindeki çıkma hattı dik doğrultusunun eğik döşemeyi kestiği nokta esas alınır. Binaların son kat tavan döşemesi eğik olarak düzenlendiği takdirde. yeri ve kotu bu yönetmelik ve bina +. DOÇ.DR. c) Bina Yüksekliği ( H ): Binanın kot aldığı röper noktasından olan saçak seviyesine kadar mesafedir.Bina Arka Cephesi: Binanın parsel arka cephesi yönünde yola veya komşu arka parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu arka yüzeydir.

DR. E-.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. h) Çıkma Altı Mesafesi: Binada çıkma altı ile bina cephe hatlarının oturduğu kaplamalı veya kaplama yok ise tabii zemin veya tretuvar arasındaki yüksekliktir.Bina Bölüm Tanımları a) Bağımsız Bölüm: Binanın. ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya uygun olup. g) Çıkma Hattı: Binada bu Yönetmelik ile belirlenmiş en fazla çıkma mesafesinin izdüşümüdür. Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümleridir (Örn: Apartmanlar da her kattaki daireler). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI f) Çıkmalar: Binalarda bu Yönetmelikte belirtilen koşullar kapsamında bina cephe hatları dışına yapılabilen konsoldur.Bina Kat İçi Tanımları a) Kat Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi üstüne kadar olan mesafesidir. müşterek çamaşırlık ve çamaşır kurutma yerleri gibi iskan edilmeyen mekanlar ile kapıcı dairesi. e) Müştemilat: Genellikle binaların bodrum katlarında düzenlenen ve odunluk. kömürlük. Döşeme kaplama 101 . bekçi odası ve kaloriferci dairesi gibi iskana ayrılan. binanın ortak hizmetlerine tabi mekanlardır. DOÇ. D. b) Kat İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi altına kadar olan yapı mesafesidir. c) Kat Net İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme kaplaması üstünden kendi tavan döşeme altı kaplaması veya varsa asma tavan kaplaması altına ve kadar tavan olan net mesafedir.

DOÇ.07) m. Asma tavan derinliğinin. Açık çıkma olarak yapılan balkonlarda. teras tanımı dışındaki açık kullanım alanıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ışık ve hava alma özelliğini kesmeyecek şekilde üstlerini veya yanlarını kapatan yapı elemanıdır. tavan döşemesi altından asma tavan kaplaması altına kadar verilmesi zorunludur. 102 . yüksekliğe kadar tertiplenen kat hariç olmak üzere. ışıklık hariç çeşitli kullanımda bina içi boşluğudur. c) Işıklık (Aydınlık): Binalarda merdiven kovalarının veya mutfak. banyo. b) Balkon: Tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden en fazla (1. iç bahçe ve avluların ya da altlarında bulunan alanların aydınlatılması ve havalandırılması için çatıda bırakılan boşlukların. ışıklıklarının. çıkma hattı içinde kalmak kaydıyla cephe hattı dışında ve/veya içinde açık çıkma ve/veya gömme niteliğinde. belirli bir işlev görerek kendi bağımsız bölümünün kullanım amacını tamamlayan iç mekandır (Örn: mutfak. kabul edilir. bağlı oldukları bağımsız bölüm ya da ortak alandan bölme elemanları ile ayrılmış ve bu yönetmelikte belirtilen koşullar çerçevesinde tertiplenmiş. 1. tüm katlarda. (döşeme+ tavan) kaplaması (0. d) Fener: Binalarda merdiven kovalarının. ebatları ve koşulları bu yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan boşluktur. e) Baca: Ebatları ve koşulları Yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan. banyo. hela gibi piyeslerin aydınlatılmalarını ve havalandırılmalarını sağlayan. oda. üstü açık ya da fenerle kapatılmış. 2.DR. bağımsız bölümleri ayıran bölme elemanları ve parapet duvarı dışında herhangi bir yapı elemanı kullanılamaz.Bina Bölüm İçi Tanımları a) Piyes: Bağımsız bölüm içerisinde iç duvar veya bölme elemanları ile çerçevesi tanımlanmış ya da niş oluşturularak meydana getirilmiş. F.odalar).Duman bacası (Ateş Bacası): Faydalanıldığı piyes veya piyeslerdeki ya da ortak alandaki duman ve kokuları uzaklaştırmaya yarayan bacadır.Hava Bacası: Işıklık yapılması gerekmeyen piyes veya piyeslerin ya da ortak alanın havalandırılmasına yarayan bacadır.00) m. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kalınlıkları projede belirtilmemiş ise.

kat ve çatı terasları. 4. zemin katın üzerindeki katlardaki açık ulaşım alanları vb.Kalkan Duvarı: Beşik çatı ile örtülü bir yapının mahyaya dik gelen duvarındaki üçgen bölüm. taşıma. kanal gibi tesisat elemanlarının topluca geçirildiği. boru.Bahçe Duvarı: Parsel sınırlarında.DR.Çöp Bacası: Binada düşey doğrultuda katı atıkların zemin veya bodrum kata ulaştırılması için kullanılan bacadır. alın duvarıdır. 2. gizleme ve bölme amaçlarıyla kullanılan yapı elemanıdır.Dış Duvar: Bina dışı ve balkonlar ile bina iç bölümlerini ayıran duvardır. ortak mahallere açılabilen ve müdahale edilebilen bacadır.Parapet Duvarı: Pencere altlarında ve düz çatılarda korkuluk olarak ve çatılarda tesisatları veya çatı kaplamasını gizlemek amacıyla yapılabilen duvardır. 6. f) Duvar: Düşey doğrultuda koruma. bina iç boşlukları.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3. yerlerde bu Yönetmeliğe ve teknik gereksinmelere uygun yapılan koruma elemanıdır. 4. 103 . kendi sınırı içerisinde veya ortak duvar olarak korunma ve gizlenme amacıyla yapılabilen duvardır.Ortak Duvar: İki bağımsız bölümü veya bir bağımsız bölüm ile içerisindeki ya da bitişiğindeki ortak alanı ayıran duvardır.İç Duvar: Bağımsız bölüm veya ortak alan içerisindeki piyesleri ayıran duvardır. DOÇ.Tesisat Bacası: Binada düşey doğrultuda kablo. den fazla yüksekliğe çıkan merdivenler). beşten fazla basamağı bulunan açık merdivenler (50 cm. 1. Çöp bacalarının Türk Standartları Enstitüsünün standartlarına uygun yapılması gerekmektedir. 3. 5. g) Korkuluk: Balkon.

c) Kot Krokisi: İmar durumu veya vaziyet planına göre ada ve parsellerin köşe noktaları ile yapılacak binaların köşe noktaları ve varsa kademe noktalarının Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak gösterildiği krokidir. 2. HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni ile ilgili kavramlar Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YAPI İNŞAAT RUHSATI VE KULLANMA (İSKAN) İZNİ İLE İLGİLİ TANIMLAR AYapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları a) Kadastro Aplikasyon Krokisi: Ada ve parsellerin Kadastro Müdürlüğünce arazide aplike edilmesi. oluşmuş kaldırım ve yolların Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak kotlarını gösteren haritadır. varsa sabit tesislerden röperlenmesi. d) İmar Durumu: Bir parselde inşa edilecek yapı veya yapıların İmar Kanunu. yazı ve kroki ile belirten. ilgili belediyelerce tanzim ve onaylanan yapı ruhsatına esas belgedir. 1.DR. kenar ölçüleri ile birlikte köşe koordinatlarının yazılması ile oluşan krokidir. bitmiş yolun kaplama üst kotudur. 104 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Siyah Kot: Yapılacak bir yolun veya tesviye edilecek bir parselin işlem görmeden önceki tabii zemininin kotlarıdır.Kırmızı Kot: Ham yollarda. imar planı ve imar yönetmeliği ile öngörülen proje yapım koşullarını. belediyece hazırlanan ve onaylanan yol profiline göre. b) Plankote: Ada veya parsellerin en az köşe ve eğim değişim noktalarının. DOÇ.

Ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. ilgili meslek odasının standartlarına uygun 1/500 . geçerli imar durumuna göre düzenlenen ve içeriğinde. proje tertibi nedeniyle tam anlamıyla tanımlanamayan yapı kütlelerinde tam anlatımlı maket veya üç boyutlu çizim ve ayrıca yapı inşaat alanı tablosu bulunan ilgili meslek odasının çizim ve sunuş standartlarına uygun 1/500 veya 1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projedir. otopark girişi. biri merdivenden geçen asgari iki kesit ve bitişik olmayan tüm cephe görünüşleri yerinde ölçüm alınarak çizilen ve gerektiğinde taşıyıcı sistemini anlatan statik raporu ile yeterli sayıda fotoğraf eklenerek oluşan mimari projedir. yangın merdiveni. yapı inşaat alanının hesaplanması için gerekli olan tüm ölçü ve kotları. ilgili kuruluşların ön vizelerini almış. meslek odaları tarafından belirlenen mesleki ve teknik standartlara uygun olarak hazırlanmış. ruhsat eki mimari. projenin vaziyet planında bahçe tanzimi. statik. b) Hafriyat Projesi (Kazı Projesi): Yapımcı tarafından talep edilmesi halinde inşaat ruhsatı alınmadan önce kotları belirlenmiş bir parselde yapılacak kazı durumu ve miktarını belirtecek şekilde ölçümlendirilmiş ve kotlandırılmış plan ve gerektiği kadar kesitten oluşan. c) Uygulama Projeleri: Bir yapının inşa edilebilmesi için. hesap ve raporlardır. d) Rölöve Projesi: Mevcut bir yapının halihazır durumunun tespiti amacıyla vaziyet planı. DOÇ. kat planları.1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projelerdir. 105 . elektrik ve mekanik tesisat projeleri ile bunların eki detay. HASAN BEGEÇ BYapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ön Proje (Avan Proje): Bu Yönetmeliğe veya Yüksek Yapılar Yönetmeliğine göre düzenlenmesi öngörülen durumlarda veya yapı veya yapıların özelliğine göre proje müellifince gerekli görüldüğü hallerde ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. kazı iznine esas veya zemin iyileştirmesine yönelik kazık ve palplanj yerlerini gösterir ruhsat eki projedir.DR. gereken tüm ilgili mevzuat ile. tüm kat planları ve yeterli miktarda kesitleri. yönetmeliklere göre hazırlanan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu Yönetmeliğin izin verdiği durumlarda bahçe içine yapılabilecek trafo ve garajlar ile bahçe ve bina yaklaşım mesafe ve kotları.

sağlıklaştırma ve işlevlendirme gibi her türlü teknik ve sanatsal müdahalelerin ulusal ve uluslararası koruma ilkelerine dayanılarak hazırlanan rapor ve proje bütünüdür. ruhsat süresi içerisinde veya kullanma izni alındıktan sonra yapı inşaat alanı hakkını aşmamak koşulu ile imar 106 . imar planı ve yönetmeliğe uygun olarak inşa edilebilmesi için gerekli belge ve projelerin usulüne uygun olarak tanzim edilmesi ve görülerek onaylanması sonucu oluşan yapı yapma hakkını belirleyen ve üzerinde binanın yapılacağı parselin ve binanın tanımları bulunan belediyenin ilgili birimince onaylanan resmi izin belgesidir. tarihi belge gibi eklerle desteklenmiş varsayım projesidir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Restorasyon Projesi: Tarihsel belge niteliğindeki kültür yapılarının. belgelere ve eldeki kanıtlara dayanarak özgün biçimini belirlemeye yönelik. 2. kısmen yıkılmış yada yok olmuş yapıların. araştırma raporu.Esaslı Tamir Ve Tadil Ruhsatı: İmar mevzuatına uygun olarak inşa edilmiş ve imar plan hükümlerine göre korunması mümkün olan yapılarda. fotoğraf.Yeni İnşaat Ruhsatı: Bir parselde ilk defa veya mevcut yapı tamamen yıkılarak yeni yapı yapılması ya da herhangi bir nedenle ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yapıya başlanılmaması durumlarında düzenlenen inşaat ruhsatıdır. h) Restitüsyon Projesi: Rölöve analizi tarihi araştırma ve örneklerin karşılaştırmalı etüdü sonucunda. herhangi bir nedenle imar mevzuatına uygun esaslı tamir ve tadilat yapılması durumunda. gerekli belge ve rölöve projelerinin veya tadil projelerinin incelenerek onaylanması üzerine tanzim edilen tadilat ruhsatıdır. DOÇ. harita. 3. 1. gelecek kuşaklara aktarılabilmesi ve yıpranmasının durdurulması amacıyla söz konusu yapılara yapılacak onarım. sonradan değişikliğe uğramış.İlave İnşaat Ruhsatı: İnşaat ruhsatı alınmış yapılarda. proje müelliflerinin onayı alınmak kaydıyla. yenileme. C- Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları a) İnşaat Ruhsatı: Bir yapının İmar Kanunu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR.

yapı inşaat başlangıç tarihidir. 5. Başlanmamış yapılarda iki yıllık sürenin bitiş tarihidir. d) Yapıya Başlama Tespiti: İki yıllık yapıya başlama müddeti içerisinde. f) Yapı Bitim Tarihi: Yapıya “Yapı Kullanma İzni”nin verildiği tarihtir. tesisat ( mekanik. mahallinde hazırlanmış tapu tespit krokisi.elektrik) ve inşaat mühendisliği ile ilgili her türlü proje. maddesinde tariflenen yapılar için yeniden verilen inşaat ruhsatıdır.DR. 4.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.1957 yılı öncesi yapıldığını belgeleyen özel idare veya tapu kaydı ve röleve projesi dikkate alınarak düzenlenen belgedir. beton dökülebilmesi için belediye onayının (Temel Vizesi) alındığı tarih.Röleve Tastiki: İmar durumu. e) Yapı Ruhsat Müddeti Bitim Tarihi: İki yıl içinde inşaata başlanmış yapılarda. plan. g) Proje Müellifi: Yapıların mimari. DOÇ. yapı ruhsat müddetinin başlama tarihinden itibaren beş yıllık sürenin bitim tarihidir.Ruhsat Yenileme: Yapı ruhsat süresi dolmadan önce süresinde bitme imkanı olmayan ve yönetmeliğin 9. betonarme yapı temelinin hazırlanıp. ruhsat eki temel projesine uygun olarak. uygun bulunması veya onaylanması ve ruhsat dosyasında saklanması gereken bu Yönetmeliğin 67. b) Yapı İnşaat Ruhsatı Ekleri: Yapı inşaat ruhsatı düzenlenmeden önce görülüp. resim ve hesapların hazırlanmasında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu güvencesinde bulunan ve ihtisas ayrımı çerçevesinde uzmanlık konularına göre ön proje 107 . c) Ruhsat Müddeti Başlama Tarihi: Yapı inşaat ruhsatının düzenlenerek onaylandığı ve ruhsat harçlarının ödendiği tarihtir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mevzuatına uygun ilave yapı yapılabilmesi durumunda gerekli belge ve ilave yapı projelerinin incelenerek onaylanmasından sonra inşaat ruhsatı üzerinde ilave yapı veya yapıların başlama ve bitim tarihleri belirtilerek düzenlenen inşaat ruhsatıdır.maddesinde açıklanan belgelerdir.

İmar Yönetmeliğinde Kullanılan Diğer Tanımlar İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediye. plankote ve yapı yeri uygulama krokisi ile temelden su basman seviyesine kadar yapının yatay ve düşey konumunun belirlenmesinde harita mühendisidir. İş Kanunu ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’ne göre zorunlu tedbirleri almak ve uygulatmak ile sorumlu olan ve yapı denetim kuruluşunun teknik konulardaki talimatlarına uygun olarak. 108 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. belediye. yapım işlerini yöneten ve uygulayan mimar veya inşaat mühendisidir. proje müellifleri arasındaki koordinasyonu sağlayan. b) İlgili Belediye: İzmir için. mekanik tesisat projelerinin hazırlanmasında makine mühendisi. İmar Kanunu ve Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkındaki 5216 Sayılı “Büyükşehir Belediye Kanunu”nun belirlediği görev ve yetki esası ile İzmir Büyükşehir Belediyesi ve sınırları içindeki diğer belediyelerdir. j) Şantiye Şefi: Yapım işlerini mal sahibi veya müteahhit adına yöneten. h) Fenni Sorumlu: İlgili mevzuatında tanımlanan yapı denetim kuruluşudur.DR. mimardır. i) Proje Koordinatörü: İhtisas ayrımı çerçevesinde. a) Belediyeler: İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilgili belediyelerdir. bu sınırların dışında ise Valiliktir. elektrik tesisat projelerinin hazırlanmasında elektrik mühendisi. betonarme ve/veya çelik projelerin hazırlanmasında inşaat mühendisi. yapı denetim kuruluşu ve diğer ilgili kurumlarla ilişkileri yürüten. DOÇ. yapının uygulanması için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlayan. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ile mimari projelerin hazırlanmasında mimar.

c) Tüm hissedarların "isteği" ile. İdarenin (belediye. bu kişinin isteği ile. İmar Kanununun "Üçüncü Bölüm"ünde "İfraz ve Tevhid İşleri'ne ilişkin hükümler yer almaktadır. Öte yandan bu parseller. 65). 2. İfraz ile oluşan her yeni parsel için. plan ve mevzuata uygun olarak inşaata elverişli imar parsellerine ayrılmasıdır. tapu kütüğünde tek parsel halinde kayıtlı bulunan gayrimenkulün.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. büyüklük ve sınır itibariyle yeni bir geometrik duruma gelirler. Mevzuatımıza göre ifraz: a) Taşınmaz tek bir kişiye ait ise. teknik yöntem ve metotlarla düzenlenen haritalarla belli parsellere bölünmesidir. Md. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İmar Müdürlüğü: Büyükşehir belediyesi ve ilgili belediyelerin inşaat ruhsatı. imar durumu. Tapu mevzuatı yönünden ifraz ise. yapı kullanma izni gibi imar ile ilgili işlemlerini yürüten birimidir. eski sayfa kapatılır (Tapu Tüzüğü md.DR. 109 . İfraz ile oluşan parseller. arsa ve arazileri "düzenlemesi" yolu ile yapılabilir. ifraz edilen gayrimenkulden farklı yeni bir hukuki hüviyet de kazanırlar. İmar Kanunu 'nun 18 inci maddesini "re 'sen " uygulayarak. b) Taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise: 1. bir taşınmazın. kütükte yeni bir sayfa açılır ve ifraz edilen gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu önceki sayfadaki kayıtlar bu sayfaya nakledilerek. DOÇ. buradan alacağı "karar" ile. Hissedarlardan her birinin mahkemeye başvurarak. konum. valilik).15 İFRAZ (Ayırma) İmar mevzuatı yönünden "ifraz".

ayrı hudutlarla çevrili ve nihayet ayrı yüzölçümü taşıyan parsellere. tapu kütüğünde ayrı ayrı sayfalarda kayıtlı.1930 tarih ve 10012 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Tapu Sicil Nizamnamesi'ne göre. yeniden geometrik bir şekil verilmesi ve böylece tapu kütüğünde yeni bir sayfaya tescil yapılmasını gerektiren bir işlemdir.DR.10. aynı veya değişik kişilere ait birbirine bitişik taşınmazların. yeşil saha. birleştirilmesidir. 99).6. İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez. 110 . maliklerin talebi ile tevhidine imkan tanınmıştır (TSN md. birden fazla gayrimenkulün. 18 Mayıs 1994 gün ve 94/5623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 7. park. asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir. HASAN BEGEÇ TEVHİD (Birleştirme) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar mevzuatı yönünden "tevhid". İmar planlarına göre yol. meydan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 75). birleştirilecek taşınmazların "ayrı" kişi veya kişilere ait olması yolundaki kural değiştirilmiş ve "ayrı" kişilere ait birbirine bitişik taşınmaz malların da. rızaen birleştirilecek (tevhid edilecek) bitişik taşınmaz malların "aynı" kişi veya kişilere ait olması zorunlu idi (TSN md. 8. DOÇ. İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır. İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilemeyen yerlerde yapılacak ifrazların.1994 gün ve 21953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Tapu Sicil Tüzüğü ile. Tapu mevzuatı yönünden tevhid (birleştirme). plan ve mevzuata göre bir araya getirilmesi. bir araya getirilmesi. otopark gibi genel hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına ya da tevhidine izin verilmez.

tevhid ve ifrazlar konusunda yönetmelikte belirtilen esaslara uyulacağı hükmü yer almıştır. yeni bir yapı yapılmasına veya mevcut bir yapının esaslı onarım ve tadilatı ve ilavesine. yetkili idari makamca izin verilmesidir. yapı kullanma izni gibi konuları) içermektedir. Bu kapsamda "yapı ruhsatı" da. devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılara da proje statik ve tesisatla ilgili olarak sorumluluğun üstlenilmesi üzerine proje olmaksızın ruhsat verilir. DOÇ.DR. Eğer alan artışı. nitelik değişmesi yoksa ruhsat vergi ve harca tabi olmaz. (diğer ruhsat işlemlerinde vergi ve harç alınır) Yerin durumuna göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerine uygun olmak üzere tamirat ve tadilat işleri ruhsata tabi değildir. "Ruhsat" kelimesinin sözlük anlamı "izin "dir. Maddesindeki istisnalar olarak. İmar kanununun 20. derz. dış sıva. 111 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 15 ve ardı sıra gelen maddelerinde. (İç sıva. ruhsat alma şartları. Ruhsat almış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ancak belediyeler yerin özelliğine göre yapılar arasında uyum sağlamak amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatı malzemesini ve rengini belirleyebilir. boya badana oluk dere doğrama kaplamalar tesisat tamiratları çatı onarımı vb gibi). maddesi ile başlayan dördüncü bölümü Yapı ve Yapı ile ilgili esasları (Yapı ruhsatı. ruhsat süresi. maddedeki istisnalar dışında) belediye veya valiliklerden yapı ruhsatı almak zorundadır. İmar Kanununun 26. İmar kanununun 21 maddesine göre İmar kanununun kapsamına giren bütün yapılar (26. kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak ya da yaptırılacak yapılara avan projeye göre.

'aplikasyon tutanağı'. yapılara ait projeler hazırlanmadan ve yapı ruhsatı talebinde bulunmadan önce. Aplikasyon Tutanağı Bir yapının temel durumunun. yapılacağı arsa üzerinde ayrıntılı olarak gösterildiği belgedir. Röperli Kroki Ada veya parsellerin yeri değişmeyen sabit tesislere bağlı olarak zeminden alınan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. taşınmazın (parselin) geometrik konum ve şeklini gösteren belgedir. İmar durumu almak. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusundan önce: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlgilisince.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ebadlı Kroki Ada ve parsellerin paftası üzerinden alınan veya daha önce tespit edilmiş olan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. İmar durumu aldıktan ve aşağıda belirtilen belgeler tamamlandıktan sonra yapı ruhsatı alınması için belediyeye müracaat edilmesi gerekir. DOÇ.000) kotuna göre pis su kanal bağlantısının hangi nokta ve kotlarda olabileceğini belirleyen 'belge'nin alınması gerekir. 112 . İmar Durumu Bir taşınmazın (parselin) imar planı üzerindeki yeri ve konumunu belirleyen ve üzerinde yapılacak yapının tabi olacağı şartlan gösteren 'çap' lı bir belgedir. yapı ruhsatı almış olmak anlamına gelmez. Çap: Kadastro plânından çıkartılan. 'röperli kroki' bu yoksa 'ebadlı kroki' veya 'imar durumu' nu gösterir 'Çap'ın ve yol kotu tutanağı ile parselin (± 0.

belediyeye. Yapı türünün. 113 . dışında ise valiliklere yapılması gerekir. "Eğer malik 'küçük' ise. Ruhsat istenilen yer (parsel). Başvuru dilekçesinde. Yapının hangi maksatla kullanılacağının.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 625. Yapının yeri ile pafta. ada ve parsel numarasının. 342-343). HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı Ve Kullanma İzni İle İlgili Hükümler Yapı Ruhsatı Başvurusu (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 67) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı ruhsatı almak için belediye ve valiliklere yapı sahipleri ya da yasal vekilleri dilekçeyle başvururlar. müşterek ya da hisseli mülkiyete konu ise talebin. 3. 693). 5. usulüne uygun olarak tayin edilmiş 'vekil' aracılığı ile de yapılabilir.DR. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise başvuruların. 4. Yapı sahibinin. Sözlü olarak ruhsat talebinde bulunmak mümkün değildir. Projeleri yapan fen adamlarının ad ve soyadlarının yazılması gerekir. Talep. 2. DOÇ. 'veli' tarafından yapılması lazımdır (eskiMKmd. müracaatın. yeniMKmd. hissedarların tümü tarafından yapılması zorunludur (eski MK md. yeniMKmd. Ruhsat istenilen taşınmaz. 1. 268.

DOÇ.12.Kadastro Aplikasyon Krokisi 4567891011İmar Durumu Yapı Yeri Uygulama Krokisi Kot Krokisi Zemin Etüt Raporu Numarataj Krokisi Gerekli ise Yapı Yıkım İzni Gerekli ise Trafo Belgesi Gereken yerlerde Yol –kanal katılım payı bedelleri 12.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. d) Kesinleşmiş kamulaştırma kararları 2.) 114 .Uygulama Projeleri a) Zemin Etüdü b) Mimari Proje c) Statik Projesi d) Mekanik Tesisat Projesi e) Elektrik Tesisat Projesi 3. algılama ve tahliye projeleri ( İtfaiye Daire Başkanlığından onaylı ) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. 14“Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik” uyarınca istenilen yangın söndürme.Proje müelliflerinin ilgili meslek odasınca düzenlenen büro tescil ve sicil belgeleri 13“Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun” ve “Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği” gereğince istenilen belgeler.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. a) Tapu senedi (1 aylık vizeli) b) Özel kanunlara göre tahsisi yapılıp henüz tapu siciline kaydedilmemiş ancak kanunlarında mülkiyet belgesi yerine geçmesine dair hüküm bulunan ilgili kamu kuruluşlarınca verilmiş tahsis belgesi c) Mülkiyete dair kesinleşmiş mahkeme kararı ve bu mahkeme kararına dayalı olarak yetkili diğer makamlar tarafından verilen belge. HASAN BEGEÇ Başvuru dilekçesine eklenmesi gereken belgeler: 1.Tapu kayıt örneği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsat verme aşamasında tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler.

jeofizik mühendisi ve konusunda uzmanlaşmış inşaat mühendisleri tarafından hazırlanır ve müştereken onaylanır. b) Mimari Proje: Mimarlar tarafından hazırlanan 1. 1:200 ) 3. bodrum kat dahil tüm kat kalıp ve donatı planları. bunların kesitleri. Bu 115 .12. kolon aplikasyon planı.Yerleşim ve çevre düzenleme planı (1:50. çelik.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. çatı planı ile bunlara ilişkin en az 2 adet kesit ve bütün görünüşler ( 1:100. 1:5. 1:500 ölçekte) (Binanın büyüklüğüne göre A-I boyutlarına sığmayan mimari projelerde 1:500 ölçek kullanılır. merdiven donatı planları. 1:10.Yangın tahliye projeleri 6. (İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. Gerekli görülen durumlarda ara ölçekler kullanılabilir. çatı planları.DR. inşaat mühendisleri tarafından afet yönetmeliğine göre hazırlanan. kolon-kiriş açılım detayları. detayları ve hesaplarıdır.). ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Gerektiğinde sistem kesitleri ve nokta detayları (1:20.Bodrum katları dahil tüm kat planları. betonarme. 1:1 ölçekte) bulunan avan ve tatbikat projeleri 5. 2. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Esaslar (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 68) a) Zemin Etüdü: Jeolojik etüt raporlarında belirtilen risk durumuna göre tanımlanan mühendislik hizmetlerini içeren standartta ve Bakanlıkça hazırlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporunun Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uygun olarak jeoloji mühendisi. 1:50 ölçekte) 4. 1:2. 1:100.Makine mühendisi ile birlikte hazırlanan ısı yalıtım projesi ve/veya raporundan oluşur. ve benzeri yapıların türlerine göre taşıyıcı sistemlerini gösteren. yığma.) c) Statik Proje: Mimari projeye uygun olarak.Vaziyet planı (1:200. DOÇ.

kızgın su. 116 . çamaşırhane. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI hesaplarda zeminin fiziksel parametreleri. güvenlik tesisatı. kesintisiz güç kaynağı dağıtım tesisatı projeleri ile makine mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. parsel ve yapı köşe noktaları ile imar hatlarının kot ve koordinatlarının parsele uygulamasında ve su basman vizesine esas röleve krokisinin düzenlenmesinde yaralanılacak poligonları. jeneratör dağıtım tesisatı. yangın algılama ve uyarma tesisatı. elektrik mühendisleri tarafından hazırlanan. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. f) Yapı Yeri Uygulama Krokisi: Vaziyet planının. havuz. mutfak. buhar. soğuk hava. ayrıca. güneş enerjisi . yangın tesisatı ve yangın söndürme projeleri ve proje raporları ile elektrik mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. yakıt. havalandırma. sıhhi tesisat. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. doğal gaz.12. temiz su. bina otomasyon sistemleri. LPG . telefon dağıtım tesisatı. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister.DR. kanalizasyon. ortak anten Tv/r ve ya kablolu Tv/r dağıtım tesisatı. basınçlı hava tesisatı. bio-medikal . filitrasyon. kızgın yağ.) e) Elektrik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. ısı yalıtım. yapı içi alçak gerilim dağıtım tesisatı. iklimlendirme. d) Mekanik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. aydınlatma ve priz tesisatı.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. pis su . DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. makine mühendisleri tarafından hazırlanan. bu poligonların kot ve koordinatlarını da içeren 1/50 ve/veya 1/100 ölçekli kroki. yıldırıma karşı koruma tesisatı. arıtma. kalorifer. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. topraklama tesisatı. jeotermal enerji tesisatlarının projeleri. zemin-temel-yapı etkileşimi ve Bakanlıkça yayımlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporlarının Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uyulur. harita mühendisince koordinatlandırılarak gösterildiği.

Proje müellifi mimarlar ve mühendislerin. projeleri incelerken 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygunluğunu da denetler. Yapı ruhsatı verilmeden önce yapıyla ilgili fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması şarttır. yapı sahibi. kullanım amacı. 117 . toplam inşaat alanı. İdarece. meslek mensubunun o andaki sicil durumunun gösterir işin adı yazılı yetki belgesini her proje için ister.Proje müelliflerince hazırlanarak imzalanan uygulama projeleri (4) takım halinde düzenlenerek. proje müellifleri. pafta. kamu kurumlarına ait projeleri yapan. 5. yapı denetim kuruluşu hakkında gerekli bilgileri içeren bilgi tablosunun yer alması zorunludur. HASAN BEGEÇ Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Genel Hükümler: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Kamuda görevli olup. İdare. 4. Proje müelliflerinin kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini denetlemek üzere ilgili meslek odasınca düzenlenen. ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları. büro tescillerini yaptırıp her yıl için yenilemeleri gerekmektedir. parsel alanı. meslek odasına kayıt ve büro tescil belgesi hakkındaki yükümlülüklere tabi değildir. İdare. 2. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun uyarınca mühendislik ve mimarlık hizmeti verme ehliyetine sahip mimar ve mühendisler. arsanın yeri. yapı sınıfı ve yapı inşaat alanı.Projelerin başında. DOÇ.Yukarıda adı geçen projeler Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan standartlara ve ilgili tüm yönetmeliklere uygun olmak zorundadır. yapı müteahhidi. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca.DR. yapılacak yapının. kat adedi. parsel numarası. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyenlere ait projeler ilgili idarelerce onaylanmaz. 3. usulüne göre dosyalanıp. ada. tapu kaydı. cinsi. ruhsata esas belgeler plan ve mevzuat hükümlerine göre incelenir ve İmar Kanununda belirtilen süreler dikkate alınarak Yapı Ruhsatı verilir. Belediyenin ilgili birimlerine teslim edilir.

Belgelerde eksiklik yoksa. bu alanlarda daha Önce yapılmış olan bir bina var ise. başka taşınmazlarla tevhid yoluyla inşaata elverişli bir imar parseli oluşturur ise.DR.Ruhsat istenilen parselin bir kısmı. Büyüklük (parsel genişliği ve parsel derinliği). bu inşaata ruhsat verilmez. bu binanın tamir ve tadiline de izin verilmez. bu durumda ruhsat verilmez. bu inşaata izin verilmez.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. c. md. planda umumi hizmetlere ayrılan yere. İncelemeden sonra eksik ve yanlış bulunmuyorsa başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatı verilir. Eksik ya da yanlış varsa. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusunun İncelenmesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Dilekçe ve eklerinin belediyeye verilmesinden sonra. d. umumi hizmetlere ayrılan alanlarda kalıyor ise. bu halde inşaat ruhsatı verilir. DOÇ.Parsel büyüklüğüne bakılır.Ruhsat istenilen parselin. Bu incelemede: a. ilk olarak belgelerin tam olarak verilip verilmediğine bakılır. yönetmelikte öngörülen asgari ölçülerin altında ise. yapının üzerinde yapılacağı parselin. bir kısmı da konut alanına rastlıyor ve konut alanına rastlayan kısım yapı yapılmasına müsait bir imar parseli oluşturmuyor ise. yönetmelik ve planda belirtilen ölçülere uygun değilse ruhsat verilmez. 118 . bir parselin cephe hattı gerisinde kalan kısmı. bu durumda cephe hattının önünde bina yapılamayacağından (İK md. 24/1). Eğer ki parsel. başvurunun. Aynı şekilde. içinde bulunduğu imar adasında parselasyon planının yapılmış ve bunun tapuya tescil edilmiş olması gerekir (Tip İmar Yönetmeliği. Eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yapı ruhsatı verilir.Ruhsat verilebilmesi için. 13). imar planı ve yönetmelik yönünden ve projelerin doğruluk ve standardı yönünden incelenmesine geçilir. İmar Kanunu. Ancak taşınmazın konut alanına rastlayan kısmı. başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde başvuru sahibine tüm eksik ve yanlışlar yazıyla bildirilir. b. imar planındaki tahsis amacına bakılır. Örneğin.

bu yapının. İdare.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu şerit üzerinde bir bina yapılmak istenirse. sahil şeritlerinde yapılacak yapıların. DOÇ.DR. imara ilişkin hükümler içeren diğer kanun (Kıyı Kanunu. Uygun ise. e. değilse verilmez. parselasyon planı yapılarak tapuya tescili yapılmayan bir ada içindeki parsele ilişkin ise. Yeni inşaat yapmak için yapı ruhsatı almış yerlerde ayrıca yıkım izni alınmasına gerek yoktur. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gibi). kıyı kenar çizgisine en fazla 50 m "yaklaşabileceği öngörülmüştür. ruhsat verilir. çizim ve tanzim esaslarına uygun olup olmadığına bakılır. böyle bir yapı için ruhsat talebi önüne geldiğinde. yapı ruhsatı verilmez. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle. 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 5 inci maddesinde.Projelerin. Yapı sahibi teknik sorumlu atamak suretiyle kamunun can ve mal güvenliğini sağlayacak tedbirleri almak zorundadır. yeni inşaat yapma talebi veya başka bir nedenle yıktırılması öngörülen yapılar için. ruhsat istemi.RUHSAT ÖNCESİ ALINACAK İZİNLER a) Yapı Yıkım İzni : İmar Kanunu kapsamında işlem gören yıkılacak derecede tehlikeli yapılar ile koruma tescilli yapılar hariç olmak üzere. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğuna bakılır. 119 . Yıkım esnasında ve yıkım sonrasında komşu parsellere ve kamuya ait yerlere zarar verilemez. yönetmelikte belirtilen ölçekler ile. Yapı İzinleri (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 73) A. yapının bu mesafede olup olmadığını araştırır ve eğer ki mesafe şartına uyulmuş ve diğer şartlar da yerine getirilmiş ise bu yapıya ruhsat verir. f. Örneğin.Ruhsat isteminin. yapı sahibinin zorunlu olarak ilgili belediyesinden alması gereken izin belgesidir. yukarıda belirtilen yaklaşma mesafesinde olması gerekir.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ b) İstinat Duvarı İzni :

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde; yapı denetim kuruluşu tarafından fenni mesuliyeti üstlenilmek kaydıyla, kot krokisi, ham yollarda yol profili, parsele ait vaziyet planı ve istinat duvarı betonarme projesi ile müracaat edilerek, belediyenin ilgili biriminden ruhsat alınması zorunludur. Bu tür parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şekilde inşaat ruhsatı verilemez. İstinat duvarı yapılması gereken yerlerde, istinat duvarı izni, hafriyat izni ile birlikte verilir.

c) Hafriyat İzni (Kazı İzni) :

İnşaat ruhsatı alınmadan hafriyat yapılamaz. Ancak, inşaat ruhsatı alınmadan önce, mal sahibinin talebi halinde, zemin etüdü veya zemin iyileştirmesi (kazık v.b) yapılabilmesi amacıyla, fenni mesuliyetin üstlenilmesi kaydıyla, kazı ve zemin iyileştirme projesine dayanılarak, ilgili belediyesince hafriyat izni verilir. Yapı sahibi, yapı müteahhidi, varsa şantiye şefi, kazıda ve inşaat çukurlarından doğan her türlü kazalardan ve zararlardan sorumlu olup, yol yapılarını, teknik alt yapıları ve komşu parsellerdeki yapıları tehlikeye sokmayacak önlemleri almak zorundadırlar. Kazı toprağı ve molozlarının yolları kirletmemeleri, belirlenmiş döküm yerlerine dökümünün sağlanması, yapı sahibinin, müteahhidin ve şantiye şefinin sorumluluğundadır. Aksi davranışlar hakkında İmar Kanununun 40. ve 42. Maddeleri uygulanır.

d) Vaziyet Planı Onayı:

Bir parselde birden fazla bina yapılması halinde, inşaat ruhsatı öncesi, arsa ölçü krokisi ve plankote dikkate alınarak binaların konumu ile boş alanların düzenlemesini gösterir vaziyet planı hazırlanır ve buna göre düzenlenmiş aplikasyon krokisi ile birlikte ön olur alınır. Uygulama projeleri ön oluru alınan vaziyet planı ve aplikasyon krokisine göre hazırlanır.

120

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ B- RUHSAT SONRASI İZİNLER

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

a) Aplikasyon Vizesi :

Kadastro aplikasyon krokisine uygun aplike edilerek, sınırları belirlenmiş arsa üzerine, harita mühendisi tarafından, yapılacak yapının veya yapıların aplikasyonu yapılır ve ilgili belediyesine müracaat edilir. Belediye tarafından kontrolü yapıldıktan sonra hazırlanan yapı yeri uygulama krokisinin, karşılıklı onayı ile yapının devamına izin verilir.

b) Temel Vizesi:

Ruhsatlı yapının temel betonu dökülmeden önce; ilgili yapı denetim kuruluşunun denetiminde ruhsatlı yapının aplikasyonu yapılıp, inşaat hafriyatı yapıldıktan, temel demir montajı yapıldıktan, çevre ve arsa emniyeti sağlandıktan sonra, yapı sahibi tarafından belediyesine yazılı olarak başvurulur. Belediyesince, yapının temelinin aplikasyon krokisine göre doğru aplike edilip edilmediği ve demir montajının uygulama projesine uygun yapılıp yapılmadığı tutanakla belirlenerek, uygun ise veya uygun duruma getirilmesi halinde beton dökme ve inşaata devam etme izni verilir. Temel kontrolü yapılıp, vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. iki yıl içinde temel vizesi yapılmadığı takdirde ruhsat hükümsüz kalır.

c)

Su Basman Vizesi:

Temel vizesi yapılarak inşaata devam etme izni almış olan parsellerde, su basman kotu seviyesindeki döşeme betonu döküldükten sonra, yapı sahibi, yapı denetim kuruluşunun onayını alarak belediyesine beton numunesi laboratuar raporları ve demir tutanaklarının ekli olduğu dilekçe ile başvurur. Bu seviyeye kadar yapılan imalatın uygulama projelerine ve daha önceki kontrollere uygunluğunun tespit edilmesi ile inşaatın devamına izin verilir. Uygun olmayan imalatlar

121

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

düzeltilmeden inşaatın devamına izin verilmez. Su basman vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. Aksi taktirde İmar Kanununun 32. ve 42. maddelerine göre işlem yapılır.

d) Isı Yalıtım Ve Kaba İnşaat Vizesi:

Yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce ilgilisinin belediyesinden ısı yalıtım ve kaba inşaat vizesi alması zorunludur.

Yapı denetim kuruluşu ve varsa şantiye şefi tarafından her kat beton dökümünde numune alınması, demir kontrolü yapılması ve bu durumun hepsinin imzasını içeren bir tutanakla belirlenmesi zorunludur. İnşaatlarda hazır beton kullanılacaktır. Ayrıca, yapım denetim kuruluşu tarafından yapının onaylı ısı yalıtım projesine göre yapılıp yapılmadığı denetlenerek rapor hazırlanacaktır.

İlgili yapı denetim kuruluşu tarafından yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce mahallinde incelenip, rapor hazırlanır ve yapım denetim mevzuatında belirtilen belgeler ile birlikte belediyenin ilgili birimine başvurularak, kaba inşaat ve ısı yalıtım vizesi alınır.

122

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Kanunu Madde Açıklamaları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Yapı denetim kuruluşları görevleri, sorumlulukları Yapı denetim komisyonu görevleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Yapı Yerinde Bulundurulması Gerekli Levha Ve Belgeler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 75)

Ruhsat ve ekleri ile şantiye defterinin yapı yerinde bulundurulması zorunludur. Ayrıca inşaat süresince yapı yerinde mal sahibinin, mimarın, statik, mekanik ve elektrik tesisat proje müelliflerinin, yapı denetim kuruluşunun, müteahhidin isimleri ile, pafta ada parsel bilgileri ve inşaat ruhsatı numara ve tarihini içeren en az ( 0.50 / 0.75) m. boyutlarında bir levhanın, herkesçe rahat görülebilecek bir yerde asılı olarak bulundurulması gerekir. Aksine davranışlarda sorumluluk yapı sahibine ve müteahhidine aittir. Aksi taktirde cezai müeyyide uygulanır.

İnşaat Yerinde Alınması Gereken Önlemler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 76) İnşaatın ve tamiratın devamı ile bahçenin tanzim ve ağaçlandırılması sırasında yolun veya kaldırımlarının, kamuya ve komşulara ait yerlerin işgal edilmemesi ve buralardaki yer altı ve yer üstü tesislerinin tahrip olunmaması ve bunlara zarar verilmemesi, taşıt ve yayaların gidiş ve gelişinin zorlaştırılmaması, yol cephesindeki parsel sınırlarının ve gerekli ise komşu parsel sınırlarının her türlü tehlikeyi önleyecek şekilde tahta perde veya uygun bir malzeme ile kapatılması ve yol cephelerinin geceleri aydınlatılması zorunludur.

Yapı, yol kenarında yapıldığı taktirde, yolun bakım ve onarımından sorumlu belediyece saptanacak zorunlu durumlarda, izin alınarak yaya kaldırımlarının bir kısmını işgaline, ancak, üstü ve parsel cephesi tarafı, tehlikeli herhangi bir durumu önleyecek şekilde uygun malzeme ile kapatılmış yaya geçitleri sağlamak ve aydınlatılmak koşulları ile izin verilebilir.

123

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu önlemlerin alınmasında sorumlu olanlar. Ancak. ve 42. şantiye şefi ve mimari teknik uygulama sorumlusudur. inşaatın müteahhidi. yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne nedenle olursa olsun.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kısmen tamamlanmış binalarda ise tamamlanan kısımlarına kullanma izni verilebilmesi için bu kısımların ihtiyaçlarını karşılayacak kömürlük. Aksine davranışlarda İmar Kanunu'nun 34. hayvancılık ve tarımsal yapılar) için herhangi bir ruhsat aranmaz. 124 .maddeleri uygulanır. Maddesi Ruhsat Müddeti ile ilgilidir. kapıcı dairesi. yapı sahibi. sığınak. Maddesi Yapı Kullanma İzni ile ilgilidir. Maddesi Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar ve Uyulacak Esaslar ile ilgilidir.DR. Belediye ve Mücavir alan sınırları dışında kalan Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların yapıları (konut. Bu durumda yeniden ruhsat alınması zorunludur. İmar Kanununun 29. ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. kalorifer dairesi gibi ortak mahallerin inşa edilerek tamamlanmış olması ve binada gerekli emniyet tedbirlerinin alınması zorunludur. Bu süre içinde. İmar Kanununun 27. yapının fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve muhtarlıktan izin alınması gereklidir. Başlanmış yapılarda müktesep (kazanılmış) aklar saklı tutulur İmar Kanununun 30. Yapıya başlama süresi. DOÇ. (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 74) Tasdikli projesine göre bina tamamen bittiği taktirde tamamına. başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat geçersiz sayılır.

yapının onaylı projelerine.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. Belediyeler veya Valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek zorundadır.12. su basman. asansör raporları ve yangın tesisatı raporları) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İlgili belediyesince. DOÇ.) e) Fotoğraf zorunluluğunun yerine getirilmiş olması. yapının ruhsat sonrası izinlerinin (aplikasyon. biten bağımsız bölüme kısmi yapı kullanma izni verilebilmesi için kolon filizlerinin dış cephede görülmeyecek şekilde kiremit çatı örtüsü veya parapet duvarı yapılmak suretiyle gizlenmesi ve emniyete alınması şarttır. a) Proje müelliflerinin ve yapı denetim kuruluşunun. c) İz-su Kanal Bağlantı Belgesi d) Mekanik Tesisat Raporları (Isıtma-soğutma sistemleri. yapı kullanma izni verilebilmesi için yapı sahibi tarafından aşağıda sayılan belgeler eklenerek başvuruda bulunulur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Devam etmekte olan yapılarda. ilgili belediye elemanları tarafından yerinde uygunluk kontrolü yapılır ve fotoğraflar onaylanarak. rapora eklenir. 125 . binanın bitiminden sonra ön ve arka cephelerinden merkez alınarak en az (13x18) ebadında çektirilen ikişer adet fotoğraf ile yapılan başvuru sonucunda. ısı yalıtım ve kaba inşaat vizelerinin) alınmış olması zorunludur. Yapı kullanma izni verilebilmesi için. sıhhi tesisat. Aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamen veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır. b) İlgili vergi dairesinden ilişik kesme yazısı.DR. yapı sahibince. fen ve sağlık kurallarına ve TSE Standartlarına uygun malzeme kullanılarak bittirildiğini ve Yapı Kullanma İzni almasında sakınca olmadığını gösteren İş Bitirme Belgeleri. temel.

ana gayrimenkulun tümünün mülkiyeti kat mülkiyetine çevrilmeden o gayrimenkulun yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamayacağı. HASAN BEGEÇ Yapı kullanma izni alındıktan sonra. Ana gayrimenkulün bir tek paydaşının dahi yapısına yapı kullanma izni almaması halinde. yapı kullanma izni almaları gerekmektedir. kat mülkiyeti kurulamaz. projesine aykırı ilave yapılması. ana gayrimenkulün tümünün kat mülkiyetine çevrilmesi için. yapı kullanma izin belgesinin ve gayrimenkulun (yapı veya yapıların) ön ve arka cephelerini ve mümkünse yan cephelerini gösteren en az 13x18 büyüklüğünde ve doğruluğu belediyece tasdikli bir fotoğrafının ekleneceği belirtilmektedir. yapı üzerinde esaslı tamir ve tadiller yapılması.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. o gayrimenkulun malik veya 'bütün paydaşları' nın dilekçeyle tapu idaresine başvurarak istemde bulunmaları gerektiği. Kanunun 32 ve 42 nci maddelerinin uygulanması gerekir.DR. 1. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2. 12 nci maddesinde ise. yapı ruhsatı alınarak yapılan esaslı tadillerin (değişikliklerin) bu ruhsata aykırı olarak yapılması. Yapıya.kat sahiplerinin). tüm paydaşların (daire . Yapı ruhsatı alınmadan. Yapı Kullanma İzni ile Kat Mülkiyeti İlişkisi 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 10 uncu maddesinde. 126 . kat mülkiyetinin kurulması için. DOÇ. dilekçeye. hallerinde de. Bu hükümlere göre.

Yapının fenni sorumluluğunu üstlenen meslek mensupları (Yapı Denetim Kuruluşları) yapıyı ruhsat ve eklerine uygun olarak yaptırmak zorundadırlar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 32. Bu tebligatın bir örneği de muhtara bırakılır. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir” demektedir. İlgili idarenin (Belediye veya Valilik) durumu öğrenmesi üzerine İmar Kanununun 32. İmar Kanununun "Beşinci Bölüm"ünde “Çeşitli Hükümler” yer almaktadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. Yapının ruhsat ve eklerine aykırı yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ruhsatı veren belediyeye veya valiliğe bildirmekle yükümlüdürler. Maddesi “Halihazır haritalar ve imar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. Belediye Encümeni veya İl İdare Kurulu kararıyla belediye veya valilikçe yıktırılır ve yıkım masrafı yapı sahibinden alınır. İnceleme sonucunda aykırılık ortadan kalkmışsa mühür kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir Aksi takdirde ruhsat iptal edilir ve Ruhsat ve eklerine aykırı veya ruhsatsız olarak yapılan bina. İmar Kanununun 38. yapısını ruhsata uygun duruma getirerek veya ruhsat alarak. maddesine göre işlem yapılarak Yapı derhal durdurulur ve mühürlenir. belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını isteyebilir. Maddesi Ruhsatsız veya Yapı Ruhsat ve Eklerine Uygun Yapılmayan Yapılar ile ilgilidir. yapı tatil tutanağının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Durdurma. Durdurmaya ilişkin yapı tatil tutanağının yapı sahibine tebliğinden itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi. 127 .DR.

masrafı % 20 fazlasıyla ilgiliden (mal sahibinden. (bkz. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 40. İmar Kanununun 41. tesis sahibinden) alınır ya da sakınca doğuran faaliyetler durdurulur. Maddesinde Kamunun Selameti için Alınması Gerekli Tedbirler açıklanmaktadır. maddesi. Enkaz ya da birikintilerin. Maddesi. Tebliğde belirtilen süre içinde tebliğe uyulmadığı takdirde belediye ya da valilikçe gereği yapılarak sakınca giderilir. İmar Kanununun 44. Maddelerini kapsayan Altıncı Bölümü. 2. Arsaların yola bakan yüzleriyle ilgili hükümler içermektedir. Boğaziçi Kanunu) Yedinci Bölümünde ise Geçici Hükümler ve Yürürlük. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile ilgili hükümleri içermekte ve anılan kanunda yapılan değişiklikleri kapsamaktadır. lağım. Yönetmelik’ lere ilişkindir. Arsalarda. Gürültü ve duman oluşturan tesislerin 3.DR. mağara ve benzerlerinin sakıncalarının giderilmesi ve bunların ortaya çıkmasının önlenmesi ilgililere tebliğ edilir. şehircilik. İmar Kanununun 45. Özel mecra. evlerde ve diğer yerlerde halkın sağlığını ve esenliğini bozan. Yürütme ile ilgili hükümler yer almaktadır. estetik ve trafik bakımından sakıncalı görülen 1. Mücavir Alan’a ilişkindir. kuyu. 128 . arsa sahibinden. Maddesi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 47 ve 48. DOÇ. İmar Kanununun 46. maddesi. Ceza hükümlerini içermektedir. çukur. İmar Kanununun 42.

b) İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki uygulamalar için büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyeleri. a) Bakanlık: Bayındırlık ve İskan Bakanlığını. güçlendirme ve esaslı onarım işlerinin ve bina dışında kalan yapılarda ise yapının keşif bedelini. d) Yapım süresi: Yapı sahibinin. 129 . belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak yapıların denetimini kapsar. fen. yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini aldığı tarih arasındaki dönemi.DR. sanat ve sağlık kurallarına. standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. bu alanlar dışında kalan alanlarda valilikleri. asma kat ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını. kapsam ve tanımlar Bu Kanunun amacı. c) Yapı sahibi: Yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişileri. can ve mal güvenliğini teminen.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. binalarda yapılacak değiştirme. yapı ruhsatı ve kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip diğer idareleri. 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinde belirtilen kamuya ait yapı ve tesisler ile 27 nci maddesinde belirtilen ruhsata tabi olmayan yapılar hariç. Bu Kanunun uygulanmasında. bodrum kat. imar planına. f) Yapı yaklaşık maliyeti: Binalarda. Bu Kanun. DOÇ. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Amaç. Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim maliyetlerine ilişkin ilgili mevzuatta belirtilen birim maliyet ile yapı inşaat alanının çarpımından elde edilen bedeli. HASAN BEGEÇ 4708 sayılı kanun 29 Haziran 2001 tarihinde yürürlüğe giren YAPI DENETİMİ HAKKINDAKİ kanundur. e) Yapı inşaat alanı: Işıklıklar hariç.

eksik. k) Proje müellifi: Mimarlık. DOÇ. h) Yapı hasarı: Kullanımdan doğan hasarlar hariç. kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden. Bakanlıktan izin almış tesisi. mühendislik tasarım hizmetlerini iştigal konusu olarak seçmiş.DR. temel. duvar. muayene. yapının fen ve sanat kurallarına aykırı. j) Yapı müteahhidi: Yapım işini. yapının etüt ve projelerini hazırlayan gerçek ve tüzel kişiyi. hatalı ve kusurlu yapılması nedeniyle yapıda meydana gelen ve yapının kullanımını engelleyen veya yapıda değer kaybı oluşturan her türlü hasarı. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Taşıyıcı sistem: Yapıların. 130 . ilgili meslek odasına kayıtlı. İfade eder. çelik karkas. ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişiyi. l) Denetçi mimar ve mühendis: İlgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları. döşeme ve çatı gibi yük taşıyan ve aktaran bölümlerini ve istinat yapılarını.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ı) Yapı denetim kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan. ahşap. yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticarî amaçla ya da kendisi için şahsî finans kaynaklarını kullanarak üstlenen. gerçek ve tüzel kişiyi. m) Laboratuvar: İnşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm. betonarme.

ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek. Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. Yapı denetim kuruluşunda görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanlarında ve laboratuvar görevlilerinde aranacak nitelik ve deneyim ile bu kişilere belge verilmesi. Yapı denetim kuruluşlarının nama yazılı ödenmiş sermayelerinin tamamının. DOÇ. HASAN BEGEÇ Yapı denetim kuruluşları ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı.DR. proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek. denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları istihdam eder. yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yapı denetim kuruluşları. Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: a) Proje müelliflerince hazırlanan. yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek. ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan. yapı denetim kuruluşunun ve laboratuvarların çalışma usul ve esasları Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir. Yapı sahibi. 131 . mimar veya mühendislere ait olması zorunludur. Yapı denetim hizmeti.

iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda gerekli tedbirlerin alınması için yapı müteahhidini yazılı olarak uyarmak.DR. durumu bir rapor ile ilgili idareye ve il sanayi ve/veya ticaret müdürlüklerine bildirmek. d) Yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje. ı) Zemin. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Yapı denetimini üstlendiğine dair ilgili idareye taahhütname vermek. şartname ve standartlara uygun olarak laboratuarlarda yaptırmak. g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek. bu yapıya ilişkin bilgileri yapı ruhsatı düzenleme tarihinden itibaren yedi gün içinde Bakanlığa bildirmek. f) İş yerinde. denetimleri sırasında yapıda kullanılan malzeme ve imalatın teknik şartname ve standartlara aykırı olduklarını belirledikleri takdirde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. malzemeler ve imalatla ilgili deneyleri yaptırmak. teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol etmek ve sonuçlarını belgelendirmek. c) Yapının. yapı ruhsatının ilgili bölümünü imzalamak. malzeme ve imalata ilişkin deneyleri. e) Yapılan tüm denetim hizmetlerine ilişkin belgelerin bir nüshasını ilgili idareye vermek. uyarıya uyulmadığı takdirde durumu ilgili bölge çalışma müdürlüğüne bildirmek. h) Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğine dair ilgili idareye rapor vermek. 132 . ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek. DOÇ.

Yapı denetim kuruluşu denetim faaliyeti dışında başka ticari faaliyette bulunamaz. yapı denetim kuruluşları imar mevzuatı uyarınca öngörülen fenni mesuliyeti ilgili idareye karşı üstlenir. denetçi mimar ve mühendisler. yapının taşıyıcı sisteminden dolayı on beş yıl. yazılı ihtarına rağmen yapı sahibi tarafından önlemi alınmayan. Yapıda. fen. Yapı denetim kuruluşlarının yöneticileri. proje müellifleri. izinsiz tadilat yapan sorumludur. denetçi mimar ve mühendisleri ile proje müellifleri. HASAN BEGEÇ Sorumluluklar ve yapılamayacak işler 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasında. kusurları oranında sorumludurlar. hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı hasarından dolayı yapı sahibi ve ilgili idareye karşı. ilgili idareden izin alınmadan yapılacak esaslı tadilattan doğacak yapı hasarından. Bu kuruluşun denetçi mimar ve mühendislerinin. yapı kullanma izni alındıktan sonra. denetim faaliyeti süresince başkaca mesleki ve inşaat işleri ile ilgili ticari faaliyette bulunmaları yasaktır. parsel dışında meydana gelen ve yapıda hasar oluşturan yer kayması. ortakları. yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi. eksik. bu Kanunun uygulanmasından dolayı ortaya çıkan yapı hasarından sorumludur. kaya düşmesi ve sel baskınından doğan hasarlardan sorumlu değildir. sanat ve sağlık kurallarına aykırı. 133 . taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda ise iki yıldır. Yapı denetim kuruluşları. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi ile birlikte yapının ruhsat ve eklerine.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. çığ düşmesi. Yapı denetim kuruluşu. DOÇ.DR. Bu sorumluluğun süresi.

Bakanlıkça görevlendirilecek. konu ile ilgili en az genel müdür yardımcısı seviyesinde bir başkan ile en az şube müdürü seviyesinde dört üyeden oluşur ve Bakanlıkça uygun görülen birimin bünyesinde faaliyetlerini yürütür. 134 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. yeri. Yapı denetim komisyonu bu Kanun hükümlerine aykırı hareket eden yapı denetim kuruluşu hakkında 8 inci maddeye göre işlem yapılmak üzere Bakanlığa teklifte bulunur. HASAN BEGEÇ Yapı denetim komisyonu ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetim komisyonu. süresi.DR. yapı denetim kuruluşunun uymaması halinde ise yapı denetimi komisyonuna bildirimde bulunur. yapı sahibinin uymaması halinde yapı tatil tutanağı düzenleyerek inşaatı durdurur. Bu sözleşmede. Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir. inşaat alanı. varsa yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede yer alan yapının fiziki özellikleri. yapı denetimi hizmet sözleşmesinde yer alan hükümlere. Bu sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili idareye verilir. İlgili idare. yapı denetimi hizmet bedeli. Yapı denetimi komisyonu. yapı denetiminde görev alacak teknik personel listesi ve diğer yükümlülükler yer alır. Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkları inceler ve görüşünü bildirir. yapı denetim kuruluşlarına izin belgesi verir. taahhüt edilen hizmetin konusu. faaliyetlerini denetler ve sicillerini tutar.

DOÇ. katma değer vergisi hariç yaptığı hizmetlerden dolayı yapı sahibinden başka ad altında ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz. 135 . asgari hizmet bedelinden az olmamak kaydıyla. Aksi takdirde kanuni sorumluluktan kurtulamaz.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetimi hizmetleri için yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedelleri. ilgili idare tarafından verilen sicil raporlarına göre yapı denetimi komisyonunca tutulur. Yapı denetim kuruluşu ile mimar ve mühendislerinin yapı ile ilişkisinin kesilmesi Yapı denetim kuruluşunun görevden ayrılması veya mimar ve/veya mühendislerinden birinin. gerekçeleri ile birlikte en geç üç iş günü içinde yazılı olarak Bakanlığa ve ilgili idareye bildirir. Sicillerin tutulması ve yapılara sertifika verilmesi Yapı denetim kuruluşlarının ve bu kuruluşların mimar ve mühendislerinin yapı denetimine ait sicilleri. her altı ay için % 10 artırılır. bu oran. Asgari hizmet bedeli. yeniden yapı denetim kuruluşu görevlendirilmedikçe veya yapı denetim kuruluşunca. projenin özellikleri ile yapının bulunduğu bölgenin fiziki. iki yıldan kısa süren yapılarda ise her altı ay için % 5 azaltılır. ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alınarak bu sözleşmede belirtilir. ayrılan mimar ve/veya mühendislerin yerine yenisi işe başlatılmadıkça ilgili idarece yapının devamına izin verilmez.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu durumda. Yapım süresi. yapı yaklaşık maliyetinin % 3’üdür. Yapı denetim kuruluşu. iki yılı aşan yapılarda. yapı sahibince. herhangi bir sebeple yapı ile ilişkisinin kesilmesi halinde yapı denetim kuruluşu durumu.

DOÇ. Bu durumda. Denetim faaliyeti geçici olarak durdurulan veya izin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşu hakkındaki bu karar ilgili idareye bildirilir ve denetimini üstlendiği yapıların devamına izin verilmez. Denetim faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına neden olan yapı denetim kuruluşunun mimar ve mühendisleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu süre içerisinde başka ad altında dahi olsa hiçbir denetim faaliyetinde bulunamaz. İzin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşunun.DR. Geçici durdurmaya neden olan mimar ve mühendisler Bakanlıkça ilgili meslek odasına bildirilir. Durdurma kararı. yapı denetim komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulur ve belgesi geçici olarak geri alınır. görev aldıkları bu kuruluşa izin belgesi verilmez. verilmişse iptal edilir. yapım faaliyetine devam edilebilmesi için yapı sahibince başka bir yapı denetim kuruluşunun görevlendirilmesi zorunludur. Denetim faaliyetinin durdurulması ve izin belgesinin iptali Yapı denetim kuruluşlarından. Resmi Gazetede ilan edilir ve sicillerine işlenir. bu Kanunda öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri anlaşılanların veya son üç yıl içerisinde üç defa olumsuz sicil alanların veyahut 3 üncü maddenin son fıkrası ile 6 ncı maddenin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket ettiği belirlenenlerin denetim faaliyeti. 136 . bu kişiler hakkında kendi mevzuatına göre işlem yapar. kusurları mahkeme kararı ile kesinleşen mimar ve mühendisleri başka bir yapı denetim kuruluşunda görev almaları halinde. Meslek odaları. Faaliyeti üç defa durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetim faaliyetine son verilir ve izin belgesi Bakanlıkça iptal edilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamında denetlenerek inşa edilmiş yapılara ilgili idarelerce sertifika verilir.

Bakanlığın denetim yetkisi Bakanlık. Cumhuriyet savcılıklarınca Bakanlığa ve mimar ve mühendislerin bağlı olduğu meslek odalarına bildirilir. Bu Kanuna aykırı fiillerden dolayı hükmolunan kesinleşmiş mahkeme kararları. bu belgeleri düzenleyenler hakkında suç duyurusunda bulunulur. Yapılar ile ilgili diğer düzenlemeler ile yapıların uğramış olduğu yıkım ve zararlardan dolayı genel hukuk hükümleri uygulanır. eylem ve işlemlerinden 3194 sayılı İmar Kanununun fenni mesul için öngörülen hükümlerine tabidirler. izin belgesi derhal iptal edilir ve ayrıca gerçeğe aykırı belge düzenlemekten. DOÇ. bu Kanunun uygulanmasında yapı denetim kuruluşlarının işlem ve faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mimar ve mühendisleri.DR. yöneticileri. HASAN BEGEÇ Ceza hükümleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun hükümlerinin uygulanması sırasında görevini ihmal eden veya kötüye kullanan yapı denetim kuruluşunun ortakları. Yapı denetim kuruluşunun izin belgesi alma aşamasında gerçeğe aykırı belge düzenlendiğinin izin belgesi verildikten sonra anlaşılması halinde. yapı müteahhidi. Bu madde uyarınca hüküm olunacak cezalar paraya çevrilemez ve tecil edilemez. Yapı denetim kuruluşu ile denetçi mimar ve mühendisleri. 4 üncü faslındaki görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma ile ilgili hükümlerine göre cezalandırılır. Kanunun uygulanacağı iller 137 . proje müellifi ile laboratuar görevlileri 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 3 üncü bab.

Sakarya.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ankara. Adana. 138 . Tekirdağ ve Yalova illerinde başlanır. Aydın. Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Kanunun yayımı tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde Bakanlıkça çıkarılır. Pilot illerin genişletilmesi ve daraltılmasına. Antalya. DOÇ. Balıkesir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasına pilot iller olarak. Bu Kanun gereğince düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler. Kocaeli. Diğer hükümler ve yönetmelikler Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Çanakkale. Eskişehir. İzmir.DR. Denizli. Hatay. İstanbul. Gaziantep. Bolu. Bursa. Düzce.