MİM 4476 İMAR KURALLARI

YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ HAFTALIK PROGRAM
1. DERS 17 ŞUBAT 2010 24 ŞUBAT 2010

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DERSĠN ĠġLENĠġĠ, PROGRAMI, HAFTALIK ĠġLEYĠġ DÜZENĠ HAKKINDA BĠLGĠ VERĠLMESĠ MĠMARIN YASAL SORUMLULUKLARININ BELĠRLENMESĠ a) MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR b) MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri

2.

DERS

3.

DERS

03 MART 2010

MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser SözleĢmelerinin Hukuki Çerçevesi DEVLET YÖNETĠMĠ, DEVLET YÖNETĠM TEġKĠLAT ġEMASI, Merkezi ve Yerel Yönetim, “İdari Vesayet” Kavramının Açıklanması Belediye kavramı ve 5393 sayılı Belediye Kanunu BüyükĢehir kavramı ve 5216 sayılı BüyükĢehir Belediye Kanunu MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ġmar kavramı, Ġmar mevzuatı 3194 sayılı Ġmar kanununun amacı Ġmar kanununa bağlı yönetmelikler MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 1. Bölge planları 2. Çevre düzeni planları 3. Ġmar planları açıklamaları MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı düzeni ve yapılaĢmaya iliĢkin kavramlar MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 1 MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 2 ARA SINAV MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu ve kapsamının açıklanması

4.

DERS

10 MART 2010

5. DERS

17 MART 2010

6. DERS

24 MART 2010

7. DERS

31 MART 2010

8. DERS

07 NİSAN 2010

9. DERS

14 NİSAN 2010

10. DERS 11. DERS

21 NİSAN 2010 28 NİSAN 2010

1

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI
Kanun kapsamında üstlenilen yasal sorumlulukların açıklanması

12. DERS

05 MAYIS 2010

ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI ĠBB Yüksek Yapılar Yönetmeliği ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI Sığınak ve Otopark Yönetmelikleri TATİL

13. DERS

12 MAYIS 2010

14. DERS

19 MAYIS 2010

2

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Düzeni...

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Bir ülkenin imar düzeni onun gelişmişliği ile bağlantılıdır. Geri kalmış ya da gelişmemiş toplumlarda kentlerin ve diğer yerleşim yerlerinin düzensiz oluşumu bundandır. Batı'da ortaçağın ardından özellikle kentlerde gözlemlenen imar hareketleri, toplumsal gelişmenin göstergeleridir.

İmar sözcüğünün karşılığı, geniş anlamda (Arapça bir isim olan umran 'dan gelen) ''bayındırlaştırma'' ya da ''şenlendirme'' demektir. Ama bu sözcüğü kent arazisinin ve onun üzerindeki yapılaşmanın anlatılması için kullanıyorsak, bunu, birleşik ad olarak, imar düzeni şeklinde ifade etmeliyiz. Bu da bizi (bu düzeni yaratacak olan) planlama kavramına götürür. Bugün imar hukuku denilen hukuk dalının temeli ''imar planlaması'' na dayanmaktadır. İmar planlaması, kentlerin ve kent çevrelerinin toplumun yararları için belli koşullar ve kalıplara göre biçimlendirilmesini sağlayacak düzenleme çalışmasıdır.

Bizde, kamusal otoritenin bu tür çalışmalara girişmesinin tarihi çok eski değildir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 19. yüzyıla kadar, imar düzeni 'bireysel irade' ye bırakılmış bir tür serbestlik rejimi ile gerçekleşmiştir. Bunun esası da: Her isteyen, kendisine ait olan veya ait olduğunu düşündüğü yere, istediği yapıyı kurabilirdi. Ayrıca, taşınmazlar için öngörülmüş 'sınırlama' kuralı olmadığı için yola taşma gibi taşkınlıkları (fina) önleyecek bir düzen de yoktu. İmar düzeni ile ilgili olabilecek hukuki engeller, daha çok, örflerle belirlenmiş komşuluk hukuku kurallarından ibaretti. Bu örflere dayalı imar hukuku düzenlemelerinin en iyi örneklerini sınırlı sayıdaki yerlerde görebiliyoruz. (Kula, Safranbolu, Şirince vb ) Bunun da ne kadar etkili bir sınırlama getirdiğini Ziya Paşa 'nın sözlerinden anlayabiliriz:

'Diyarı garbı gezdim, beldeler kâşâneler gördüm, Dolaştım mülk-i İslamı bütün viraneler gördüm.''
Kaşane: büyük süslü yapı, köşk, saray (TDK) Virane. Yıkılmış veya harap olmuş yapı

3

Ebniye Kanunu (1882) gibi mevzuatla. Ünlü Ebniye Nizamnamesi (1848). İmar mevzuatları Cumhuriyet dönemi. 4 . Eminönü'nde Yeni Cami 'nin etrafında. Türkiye'nin kentlerinin. imara açılacak arazilerin imara açılabilmesi için belediyeye bir okul ve bir karakol yerinin bedelsiz olarak terk edilmesi. DOÇ. çıkmaların nitelikleri ve yangınlara karşı alınacak önlemlere ilişkin hükümler getirilmiştir.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. genişletilecek yollarda bulunan ve üzerinde binaların yer almadığı parsellerin yarısının bedelsiz olarak belediyeye verilmesi. Ayrıca Arazi Kanunnamesi (1858) adını taşıyan yasa ve buna dayanılarak çıkarılmış çeşitli mevzuatla. yüzyılın ilk çeyreğinden sonra etkilediğini gözlemlemeye başlıyoruz: Tanzimat döneminin yenileşme hareketleri içinde imarla ilgili olarak 1839'dan itibaren art arda düzenleyici tasarruflar yapılıyor. Enbiye Nizamnamesi: 1848 yılında çıkarılan Osmanlılar' ın ilk imar yasası. yollarda kademelendirmeye gidilerek yol genişliklerinin beş gruba ayrılması. Ziya Paşa'nın sözünü ettiği ''diyar-ı garb'' ın kâşânelerinin ''diyar-ı şark'' ı Osmanlı’yı 19. çıkmaz sokakların yapılmaması. bu meyanda kadastro konusuna ilişkin temel kurallar da konmuştur. açacakları yolların çevrelerinin ve yangın yerlerinin haritalarının yaptırılması. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İstanbul'un ara caddelerinde bile rastgele gerçekleşmiş bu tür yapılaşmanın inanılmaz örnekleri vardır: Devletin yönetildiği Topkapı Sarayı bahçesinin duvarlarına bitişik evler inşa edilmiştir. caminin duvarına yapışık olarak inşa edilmiş bir dizi dükkân. yapıların yükseklikleri. ancak 1940'larda temizlenebilmiştir. Batı örneklerinden esinlenerek. mülkiyetle ilgili düzenlemeler yapılmış. çağdaş bir yapıya kavuşmasının hedeflendiği dönemdir. yolların genişliğinden. Bu yasayla idarelere (belediyelere). kentsel dokuyu etkileyen yoğunluklara ya da bina yüksekliklerine kadar birçok konuda kurallar getirilmiştir. (Bugünkü Soğukçeşme evleri).

mevcut kentsel dokuyu kısa sürede onarılmaz şekilde imha etmiştir.çeşitli imar mevzuatı meydana getirilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu (1985).yüklü bir imar hukuku külliyatı meydana gelmiştir. yok eden bir sosyal olgu ortaya çıkmıştır: Kısa adıyla. Tanzimat'tan bu yana harcanan emeklerin ve çabanın sonucu olarak ülkemizde gelişmiş ve olgunlaşmış bir imar düzeninin kurulmuş olacağı düşüncesine götürür. Yapı Yollar Kanunu (1933) ile 1930-1945 yılları arasında bu konuda çıkarılan diğer mevzuat (yasa. Gecekonduculuk olgusu Bu oluşum sürecinin izlenmesi bizi. temizliğin. başlangıçta derme çatma kulübeler şeklindeki yapılaşmadan doğan bu olgu. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu (1930). yavaş yavaş da olsa. özellikle Cumhuriyet döneminin devrimci kazanımları ile kentlerimizin imar yönünden çağdaş bir görünüme kavuşması beklentisi ve hayali oluşmuştur. Belediye Kanunu (1930). bu dönemin başlangıcında. Türkiye'de. güzelliğin. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atatürk. Ama ne yazık ki 1950'lerden itibaren bu beklentiyi ve hayali kısa zamanda yıkan. Ebniye Kanunu'nun kimi hükümlerini değiştiren 642 sayılı yasa (1925) bunların ilkidir. yönetmelik) imar düzenlemesinin ayrıntılı hukuki araçlarını oluşturmuştur. Bu direktif uyarınca -özellikle yeni başkent Ankara'nın imarının gerçekleşmesi için yapılan yasal düzenlemeyi izleyen dönemde. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ve bunlara bağlı diğer alt düzenlemeler. 5 . kırsaldan kente göç ve bunun sonucu olan gecekonduculuk olgusu! Hiçbir kural tanımadan. Tabiatıyla 1945'ten sonra da imar düzeni konusu hiç gündemden düşmemiş. kentlerin ''sağlığın. modern kültürün örnekleri'' olması dileğini dile getirmiştir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. çeşitli yasal düzenlemelerle -örneğin 6785 sayılı İmar Kanunu (1956). tüzük. DOÇ. kamunun veya özel kişilerin arazileri üzerinde.DR.

güya gecekonduculuk sürecini önlemeye kararlı gözükürken. imar düzenine aykırı olarak inşa edilmiş tesisleri onca uyarıya karşın törenle açan sözde devlet adamı vardır. Tam tersine. kentlerin varoşlarında oluşan hukuksuzluk. O kadar ki eski düzendeki komşuluk hukukundan ya da örften doğan sınırlamalar bile gecekonducuyu bağlamaz. sonrasında ise esas itibarıyla ''affedici'' dir. Devletin bu kaos karşısındaki tutumu oldukça ilginçtir: Devlet gecekondu furyasının başlangıcında sadece ''seyirci'' dir. DOÇ. Sorunun çözümü. Çıkarılan yasalarla (bunlar Gecekondu Yasası ile Af Yasaları 'dır)..MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bugün. 6 . Büyük kentlerin. Ne yazı ki ufukta böyle bir belirti yoktur. Bunun sonucu olarak. yapılaşmanın yüzde altmış oranında ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak gerçekleştiğini söyleyebiliriz. bu arada özellikle nüfusu 12 milyona varan İstanbul'un çevresindeki geniş alanların işgali ile oluşan fiili gecekondu mıntıkaları. bu tür hukuksuzluklar karşısındaki tepkisi olmalıdır.DR. HASAN BEGEÇ Gecekonduculukta imara ilişkin hiçbir yasal kural yoktur. kentlerin içine de sirayet etmiş ve kentlerin imar düzeni altüst etmiştir. Ruhsatsız yapılaşma Sadece İstanbul'da. ne af yasaları ve ne de gecekonduları meşrulaştırma düzenlemeleri sorunun çözümüne çare olamazlar. İmar düzensizliği ve buna eklenen imar yolsuzlukları karşısında. kimileri ilçe olarak kabul gören idari birimler haline gelmiştir. öte yandan ''olan olmuş'' mantığı ile bu yoldan meydana gelen yapılaşmayı meşrulaştırmıştır. kısa sürede. Bunun gibi kamunun arazisini tahsis yoluyla kullanma hakkını ele geçirmiş para babasının ilk iş olarak oraya dikeceği binalara yer açmak için yüzlerce ulu ağacı kökünden kesmesi ve sonra da bu hukuk tanımazlık için ''İdare bize anlayış göstermiyor'' diye sızlanması vardır. kent bilincine sahip insan topluluğunun.. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ne arazinin tasarrufu ne de yapının niteliği açısından. Bunun ardından da siyasal otorite yasal tepkisini yaptırım şeklinde ortaya koyabilecek güçte olmalıdır. gecekonducu kendisini hiçbir kurala bağlı saymaz.

7 . DOÇ. kendimizle olan ilişkilerimizi ve zamanımızı dar alanlara hapsetmeye başladık. gerçekte kişiliğimizi inşa eden en önemli araçlardır. içinde yaşadığımız mekanlara bu kadar bağlıyken küreselleşme ve küresel mekanlarda yaşamak adına kendimizi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. güvenliksiz ortamlarda ve belirsiz koşullarda yaşamaya daha fazla alışkın olmak anlamına gelmektedir. Kırsal bir alanda yaşayan insanla. gökdelenlere ve apartmanlara sığdırılmış durumda. Kırsal kesimde yaşamış bir kişi kendisini tanıdık bildik çevresiyle köyünde ve tarlasının sınırları içinde daha özgür ve güvenli hissedir. karakterimizi belirlemekte. yarattığımız bu kapalı mekanlara bağımlı hale getirdi. Doğumdan itibaren içinde bulunulan evler sokaklar.DR. Küreselleşmeyle daha açık bir toplum haline gelmenin doğal sonucu olarak mahalleler. Hayatı anlamlandırmamız. içinde yaşadığımız ve dolaştığımız mekanlar da sosyal ilişkilerimizle kimliğimizi. yaşantımızı belirlediği gibi. Oysa büyük şehirlerde güvenlik sınırı sadece evlerimizin sınırlarına geriler belki de bu yüzden şehirlerde yaşamak. Daha açık bir toplum olmaya çalışırken açık toplum ve modernleşme adına bazılarımız kendilerini kapılarından özel izinle veya kartlarla geçilen büyük sitelere hapsetti. şehirler ve ülkeler bizi biz yapan özellikleri bize kazandırmakta ve yaşantımızı anlamlı kılmakta. HASAN BEGEÇ İnsan ve Doğa İlişkisi Günümüz Koşulları ve Mimarlık Mimarlık&Hukuk İlişkisi Mimarlık Hizmetinin Özellikleri Mimarlık ve Mimarlık Hizmeti Niteliği Kamu Hizmeti Niteliği Serbest Meslek Niteliği Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Niteliği TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sağlığımızın. Bu uğurda harcadığımız emek ve zaman hepimizi. şehirde yaşayan insan arasında farklı algılar ve alışkanlıklar ve yetenekler vardır. İçinde yaşadığımız mekanlar.

DOÇ. Tatanka İyotake (Oturan Boğa) “Çağdaş insan kendini doğanın bir parçası olarak değil. yazgısını onu egemenliğine almak ve yenmek olan bir dış güç olarak hissetmektedir. yaşanılan ekonomik kriz ve bunun oluşturduğu bunalımlar. 8 .DR. Açlığın dünyayı saracak beyaz adam Ve ardında çölden başka bir şey kalmayacak! Beyaz adam geçici bir iktidardadır. Ve o kendisini bütün dünyanın kendisine ait olduğunu. Yüksek kayalıklar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yaşamın anlamı çok basit ve bir o kadar da değerliyken her şeyi neden bu kadar kolay ve hızlı bir şekilde karmaşıklaştırabiliyoruz? Neden ve nasıl içinde yaşadığımız dünyaya bu kadar çabuk yabancılaşabiliyoruz? Nasıl hepimiz bir ağaç gibi. ******** Günümüz dünyasında ise. Hatta doğayla savaştan bile söz etmektedir. mutluluğumuzu ve güvenliğimizi sağlayan mekanları her zamankinden ve her şeyden daha önemli hale getirdi belki de… Küreselleşmeyle birlikte uluslar arası piyasalarda yaşanan şok değişiklikler üretim aktörlerinin de değişmesine yol açmakta. yeşil çayırlar. tanrı sanmaktadır toprak bizim anamız. huzurumuzu. Hepsi bizim ailemizdir. Ilık sıcak vücutlarıyla taylar ve insanlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. birbirimizden türemişken birbirimizden korkar hale gelebiliyoruz? O toprağı çocuklarından çalar ve gene ilgilenmez. Mimarlık ve mimarlar da yapı sektörünün en önemli aktörlerinden biri olarak bu süreçten etkilenen kesimlerin başında gelmekte. Yaşanan kriz koşulları tüm sektörleri işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da işsizleştirmekte ya da mesleki bağımsızlıklardan koparak işçileştiriyor. Oysa bu savaşı kazanacak olursa kendisi de yenik düşen tarafta bulunacağını unutmaktadır”.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Son dönemde mimarlığın bir kavşak noktasında olduğunu söyleyebiliriz. kendine ve mesleğine yabancılaşmış mimarlar ve tüm bu karanlık tabloya rağmen. Diğer yandan. Ayrıca. yaşamı anlamlandırma ve kendini ifade etme sorunlarının aynısını. dev inşaat şirketlerinin kullanıcıların taleplerini biçimlendirdiği bir mimarlık ve mimarlık hizmetleri yığınıyla karşı karşıyayız. işte bu bakış açısıyla değerlendirdiğimizde. DOÇ. Mimarlar ve mimarlık meslek örgütleri artık mimarlığı nasıl daha nitelikli hale getiririz ve mimarlığı hangi koşullarda yapabiliriz düşüncesinden çok mimarlık mesleğini yapıp yapmayacaklarına odaklanıyorlar. en başta mimarlığın toplum içindeki konumu kamu hizmeti niteliği ve hayatiyetinin tartışmaya açıldığı görülmektedir. kendi ilişkilerine ve kendi yarattıkları eserlere taşıyorlar. mekanı bir tüketim malı haline getiren bu mimarlık çalışması talebine. böylesi mimarlık hizmetlerini yapmaktansa vazgeçmeyi seçen mimarlarımız yanında. Mimarlar da. seri üretim mekânı tasarlayan bir mimarlık hizmeti talebi ve bu talebi derhal yerine getirmeye hazır gerçek mesleki kimliğini kaybetmiş bir mimarlar ordusu var çevremizde. toplu konut üreticilerinin. Bu işsizleştirme ile birlikte hem yoksullaştırıyor hem de yoksunlaştırıyor. yaşamakta. çok önemli bir alan olarak karşımıza çıkmakta. 9 . içinde yaşadıkları bu karmaşayı ve bunaltıyı.DR. Gerçekten de kullanıcı ile mimar arasındaki bağın kopukluğu. ücretli çalışmaya razı olmuş bir “isçi mimarlar ordusu” var karşımızda. Günümüz çağdaş insanının yaşadığı. ******* Yaşanan kriz koşulları her sektörü işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da issizleştiriyor. Belki de tam da bu nedenle.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. geçinmek zorunda olduğu için. Mimarlık hizmetlerindeki sorunlar incelenirken. Günümüz mimarlığının ve mimarlarının durumunu. mimarlık çalışma ilişkileri ve mimarlık mesleğinin güncel hukuki sorunları. mimarlar da. bir türlü uyum sağlamamış/sağlayamamış.

Çalışanların iş güvenliğinin işverenin iki dudağı arasında olması. onu tamamlarsa.Ö. Ücretli çalışan mimarların karşılaştıkları sorunlar ise: 1. 4.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. bir adama ev yapıp. yapı sahibinin oğlu ölürse mimarın oğlu öldürülecektir. Kontrol elemanı. iş sahibinin koşullarına boyun eğmek zorunda kalmaktadır. DOÇ. Bir tasarım eylemi olması gereken mimarlık mesleğinin ve hizmetinin. mimarlık dışı alanlara kayması. Evin her bir SAR'i için iki sekel gümüşü onun ücreti olarak O'na verecektir. belki de hiçbir meslekte olmadığı kadar hukuki düzenlemelere ve hukuki kurallara bağlıdır. rapor yazıcı. 2. “Hatalı bir yapının çökmesi veya yanması halinde. fiilen teknik ressama dönüşmüş büro elemanı olmak ve benzeri işler yapmak zorunda kalmaları Bir yandan bu sorunlar yaşanırken bir yandan da mimarlar arasında açık ve gizli işsizlik giderek artmakta. Çalışma koşullarının tanımlanmamış olması. 3. müşterinin kontrolü ve nüfuzu altında çalıştıklarından.” M. 1810-1750 yıllarında yaşamış olan Babil Kralı Hammurabi’ nin yasaları 10 . sanılanın tam aksine. 5. müşterinin isteklerine göre mimari projesini çizmek zorundadır. Özel sektörde emek harcayan kişiler olarak mimarlar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların dayanışma ve örgütlenme sürecinin önem kazandığı günümüzde. özellikle genç yeni mimarların özel sektörde ücretli olarak giderek çoğaldığı dikkat çekiyor. yapı sahibi ölürse. yapıyı yapan mimar. Ücretlerdeki ve özlük haklarındaki yetersizlik. ******* Mekân tasarım sanatı olarak mimarlık mesleği. şantiye sorumlusu. her zaman özgürce mesleklerini yaratamamakta. Proje müellifi dediğimiz mimar.” “Eğer bir mimar.

süreç içinde fikir ve sanat eserleri anlamında eser sayılmış. Mimari eserler. mimari eserlerin fikri hak olarak korunması için yaptıkları mücadeleyi devam etmişler ve süreç içinde. 13 Kasım 1908 tarihi itibariyle. koruma altına alınmıştır. hukuka olan bağlılıkları ya da daha doğru bir kabulle. Bunlar 1. yapılan değişiklikler mimari eserler de. bir yandan imar mevzuatı ve yapı güvenliği hukukuyla birebir örtüşür çalışmak zorunda olmasından ve öte yandan da mimari eserlerin fikir ve sanat eserleri hukukunca sanat eseri olarak kabul edilip koruma altına alınmasındandır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların. Ancak mimarların ısrarıyla İngiltere’de mimarlık eserlerinin korumasıyla eser niteliği taşımaları ve koruma altına alınmasıyla. düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu 27/1/1954 tarihli 11 . DOÇ. hukukta bu kadar içli dışlı oluşu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Tarihsel gelişim süreci içinde mimarların örgütlü mücadelesiyle mimari eserler de fikri mülkiyet haklarına dahil edilmiştir. Mimarlar. mimari ürün ve çalışmalar fikri eser olarak kabul edilmemişti. Tarihsel Gelişim Sürecinde Mimarlık Hukuku Mimarlık mesleğinin kendine özgü karakteri olan mimari eser sorumluluğu açısından mimarlık hukukunu ele aldığımızda yapı üretim süreçleriyle ilgili mesleki çalışma hukuku ve mevzuatının çok geniş olduğu görülmektedir. Fikri eserleri koruma altına alan 1886 tarihli Bern Sözleşmesi’nin ilk olarak kabulünde. elimizde üç adet önemli düzenleme bulunmaktadır. fikri hak olarak kabul edilerek.DR. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun 17/6/1938 tarihli 3. Fikri mülkiyet hakları açısından. mesleki bağlılıklarının çok daha ötesinde bağlı olmak zorunda oldukları bir başka gerçek bağımlılık da. Mimarlık mesleğinin. Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği 2. mimarlık meslek hukukundaki düzenlemelerle ilgili olarak. hukuki bağımlılıklarıdır. Bern Sözleşmesinde uluslararası alanda koruma kapsamına alınmışlardır.

Gerçi İmar mevzuatı eşgüdümden yoksun ve dağınık. DOÇ. finans çevrelerince yaratılmış. Borçlar hukuku açısından. 12 . Halen Borçlar Kanununda. 5 yılı kapsaması hakkında bir düzenlemeyle yeniden düzenlenmesi gerekebilir. tek bir donatıya kadar farklı ölçeklerde. taşıyıcı sisteminin oluşturulması olarak da tanımlanabilir. uygulamalarda. fiziksel çevrenin biçimleniş ve oluşumuna ilişkin her türlü kararları içermektedir. bina sorumluluklarında. Mimarlık bir başka tanımla. Mimarlık ülke düzeyinden başlayarak. Meslek Olarak Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri 1. yapıların tasarlanması. ne yapılacağı konusunda.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu zamanaşımının. yetki ve sorumluluklar son derece muğlâk bir şekilde düzenlenmiştir. ne yazık ki imar mevzuatında büyük bir boşluk bulunmaktadır. uygulamadan itibaren 5 yılı kapsayan zamanaşımı düzenlemesi bulunmaktadır. yapı denetimiyle ilgili sorunlar tam anlamıyla çözülemediğinden sorunlu süreç devam etmektedir. Sorumluluklar yerine getirilmediğinde veya ihmalkarlık yapıldığında. hukuksal düzenin kendi içinde oluşturduğu müteahhitlerin.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ülkemizde yaşanan büyük Marmara depreminden sonra mimarlık çalışma hukukunda bir takım yasal düzenlemeler yapılmıştır. biçimlendirilmesi. zararın doğmasından başlayarak. Mimarlık ve Mimarlık Hizmetleri Mimarlık deyince ilk önce mimari yapılar akla geliyor. üniversite mezunu olmayan taşeron ve ustaların sorumluluğuyla ilgili sorunlar devam etmektedir. gereksinimlerin mekansal olarak tanımlanması. 1999 sonrasında üst düzey düzenlemelerin başında yapı denetimi ve yapı alanında çalışan meslek adamlarına yetkinlik kazandırılması ve zorunlu deprem sigortası kabul edilmiştir. Yapı denetimiyle ilgili de bir düzenlemeler yapılmışsa da.

f. serbest çalışan. Mevzuatımıza göre. etüt. kabule ve imzaya mimarın yetkili olduğu. g. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık. d. kullanım ve yeniden kullanım süreçlerinden oluşan bütünsel bir sistemdir. 13 . plan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. danışmanlık. c. mimarlık hizmetlerini. süreç içinde yer almasını gerektirmesi ve bu bağlamda çok boyutluluk göstermesidir. Bu sürecin en önemli özelliği. kamu görevlisi ya da ücretli çalışanlara mimar denir (Yönet. her türlü araştırma.5). gerçekte tam bir üretim sürecidir. hakemlik. mimari mesleki kontrollük. aynı madde içinde. Md 4). mimari uygulama ve yönetimi hizmetleri. bilirkişilik. planlama kararlarından başlayarak. Md. raportörlük) (Yönet. uygulayıcı ve denetimcinin. restorasyon hizmetleri. eğitimi. uygulama kararı. uygulama yapmaya. Bu tanımda adı geçen mimarlık hizmetleri de. rölöve. üreticinin çok sayıda karar verici. uzmanlığı ve çalışma konularına göre. Mimarlık hizmetlerini a. DOÇ. Yapı üretim süreci olarak tanımlayabileceğimiz bu süreç. denetim. tasarım.DR. bilirkişilik. tasarım. restitüsyon. resim ve hesapların hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili her türlü denetim ve kontrollük hizmetleri olarak tanımlanır. çok parçalı yapısal bir bütünlük taşımaktadır. mimari danışmanlık hizmetleri (danışmanlık. eksperlik. Yapı üretim süreci. uygulama. müşavirlik. proje ve şantiye koordinasyonu ve planlaması h. mimari proje hizmetleri. şantiye şefliği i. imalat projesi çalışmaları. e. jüri üyeliği. proje. mimari tasarım hizmetleri b.

Kamu hizmeti nitelemesi 1. 2. gerek eser yaratma bağımsızlıkları ve gerekse mesleki bağımsızlıkları en önde gelen temel ilkelerden biridir. DOÇ. Mimarlık hizmeti bir kamu hizmetidir. Mimarlığın Serbest Meslek Niteliği Serbest meslek faaliyeti olarak. fikri hak olarak kabul edilen zihinsel ürünlerdir. Mimarların Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Mimarlık mesleğinin en önemli özelliği eser yaratma özelliği. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre. mimari projeler. Mimarların bağımsızlığını 1. 2. Mimarlık hizmetinin gereği olan üretilen veya yaratılan eserler. mesleki faaliyetlerini eser ve iş sözleşmelerine dayanarak yürütürler.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu bağlamda mimari hizmetler ve mimari projeler. Kamu kuruluşlarınca veya ilgili kamu kuruluşunun sıkı denetimi altında özel kişilerce yürütülmesidir. Mimarların. özgürlüğü ve özerkliğidir. Mimarların bağımsızlığı ilkesi.DR. 14 . Mimarın iş sahibi ile ilişkisindeki bağımsızlığı. 4. Mimarlığın Kamu Hizmeti Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu hizmeti. Her sözleşen gibi onlarda sözleşmede öngörülen şekilde yükümlülüklerini yerine getirirler. fikri haklar korumasından yararlanırlar. kamunun yararı olan ve toplumsal bir gereksinmeyi karşılayan faaliyetlerdir. 3. aynı zamanda etik ve ideal bir yaratma gerekliliği olarak karşımıza çıkar. Toplumsal bakımdan bağımsızlığı. HASAN BEGEÇ 2. Hizmetin kamuya yönelmiş ve kamuya yararlı olması. mimarlar. sadece bir hukuk normu olarak değil.

odalar. yaratılan bir eser olarak kabul ettiği için koruma altına alıyor. Değerlendirmeler esnasında mimari eserlerde. kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları olan TMMOB Mimarlar Odası’nın denetim ve gözetimi altında yürütülmektedir. Ancak ne olursa olsun mimarın harcadığı bir düşünce emeği ve bu düşünce emeğinin korunması söz konusudur. Teknik benzerlikler kaçınılmazdır. Ekonomik bağımsızlığı olarak saymak mümkündür. Statüsel bağımsızlığı ve 4. Bu nedenle birbirine benzeyen her yapı projesine kolaylıkla tecavüz iddiası ileri sürülemez. Çünkü fonksiyonel olarak birbirlerine benzer ve bazen çok az yaratıcısının özelliklerini taşıyabilir. artık teknik korumadan çıkarak başlı başına güzel sanat eseri olarak korunmaya başlar. fıkrasında. Bütün bireylerin ortak gereksinimleri dikkate alınarak hazırlandıkları için yapı projelerinde oluşturulmuş olan yapı kültürüne bağlı olarak özel bir konutun. Bu bağlamda. Çizim olarak kabul edilen mimari eserler. estetik değeri olmayan çizimler olarak tanımlanmaktadır. özgün yapının az olduğunun kabulü gerekmektedir. Yasa koyucu mimari çizgi açısından. HASAN BEGEÇ 3. Bir mimarın her yaptığının özgünlüğü tartışılabilir. hol. mimari eser.DR. Mimari eserin bağımsız bir fikri çalışmanın varlığıyla yaratıldığı tespit edildiği kabul edildiğinde. Çizimler b. Mimari yapılar olmak üzere ikiye ayrılıyor. yemek odası. mimari projeleri. a.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimari eserlerde yaratıcısının şahsiyet özelliğinin gösterilmesi çok zordur. pencereler ve benzeri düzenlemeleri birbirine benzer. Güzel sanat eseri niteliği taşıyan mimari yapılar ise mimari eser olarak tanımlanmaktadır. mimari eserler. maddesinin 3. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 2. 5. 15 . salon. girişi. TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Mimarlık ve mimarlıkla ilgili hizmetler. DOÇ.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimarların bu amaçla Mimarlar Odası tarafından yürürlükteki standart ve normlara göre incelenerek. idare içinde yer alırlar ve bu nedenle devletin idari gözetim ve denetimine tabidirler. meslek etiğini ve eser sahibi mimarın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan gelen haklarını korumak amaçlarıyla. Mesleki denetim adı verilmiştir (Yönet. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlar odası da. DOÇ. serbest meslek mensubu mimarın kamu kuruluşu olan mimarlar odasına zorunlu üyeliği. denetlenebilir.DR. mimarın kayıt ve sicillerinin tutulmasına. kamu kurumu niteliği itibariyle. özel bir hukuksal konuma sahiptir ve aynı zamanda kamu hizmeti niteliği taşıyan bu özel durum. Mimarlık hizmetleri. kamu yararını gözetmek. Md 4). Mimarın meslek hukukuna tabi olması. odaya bağımlı hale getirir. mimarlar odasının disiplin kurulu yönetmeliğine tabi olmak gibi sonuçlar yaratır. haksız rekabeti engellemek. özgürlük alanını sınırlayarak. Zira mimarlık. 16 . serbest mimarlık faaliyetinin. Mimarlık mesleği ve meslek hukuku ilişkisi incelendiğinde mimarların bağımsızlığının açıkça meslek hukuku tarafından sınırlandırıldığı görülmektedir.

3. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma 2. devlet memuru mimar ve sözleşmeli olarak çalışan mimar gibi çeşitli statü ve şekilde yapılan mimari iş ve mimari çalışma şekli bulunuyor. 17 . özel sektörde çeşitli çalışmalar yapan. Ücretli Mimar Olarak Çalışma 1. Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 2. başkasının emrinde çalışan mimar. kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarları. çoğu zaman.DR. statü olarak. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma 2. Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma 2.4. Md4). kamu sektörü ve B. Yerel kamu kurumlarında ise mimarlar. bağımsız ve bağımlı çalışan mimarlar görülüyor. A. bir yandan memur kadrosuyla ve öte yandan da işçi kadrosunda çalıştırılabildiklerini görmekteyiz.2. DOÇ.1. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar 2. Mimarlık hizmetleri ve mimarlık mesleğinin yürütülme biçimleri incelendiğinde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sözleşmeli personel olarak çalıştırılmaktadırlar. Serbest meslek sahibi mimar. 1. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar Mimarların çalışma yönetmeliği. mimarların. "kamu çalışanı mimar" olarak tanımlanırken (Yönet. HASAN BEGEÇ Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari ilişki ve iş türlerine baktığımızda da. birçok mimari çalışma şekli karşımıza çıkıyor.

Mimarın üniversite döner sermaye yetkilendirmesi ile serbest mimarlık hizmeti verebilmesi bağlamında ise. DOÇ. kamu yönetim anlayışının değişimine paralel olarak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu durumda mimarın. bu kuruluşların kendilerine ait yapı işleri için serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın mimarlık hizmetleri verebilirler. ciddi bir istihdam ihtiyacı bulunmaktadır. öğretim ve bilimsel araştırmaya katkıda bulunmayı ön planda tutmak koşuluyla uzmanlık konularında bağlı bulundukları üniversitelerin döner sermaye işletmelerinin yetkilendirmesi. kadrolarını kaybetmekte ve kadroları niteliksizleşmektedir. Kamu üniversitelerimiz de bu süreçten etkilenmekte. kamu kurumundaki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğunu beyan etmiş olması. Akademik alanda çalışan mimar akademisyenlerinde büyük sıkıntıları ve sorunları bulunmaktadır. Mimar akademisyenlerde bilimsel üretim yerine serbest piyasaya yönelmektedirler. KİT’lerin özelleştirilmesi yoluyla özel sektör istihdamına dönüştürülmekte. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış ve üyelik aidatını ödemiş olması gerekir (Yönet Md. fenni mesuliyet üstlenemezler (Yönet md. eğitim. merkezi ve yerel yönetime bağlı olarak. kamuda mimar istihdamı. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu kurumlarında çalışan mimarlar ve bu çalışma şekilleriyle ilgili birçok sorun ve karmaşa yaşanmaktadır. Bu değişime bağlı olarak ticarileşen üniversitelerimizde çalışan akademik kadroların eğitmen kimliği kaybolmaktadır. yaşanan plansız okullaşma sürecinin bir sonucu olarak eğitim sistemimizin özelleştirilmesi amacıyla yetersiz okullaşmanın önü açılmaktadır.12). taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olmasının yanında. Ülkemizde. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarlar. bu koşullarda akademik hizmetlerde çalışanların mesleki kimlik ve nitelik kaybı da hızla artmaktadır. mimarın. 18 . Öte yandan akademik mimarlık alanında da. Kamu kavramının anlam değiştirdiği.DR. mimarlık eğitimi veren üniversitelerin kadrolu öğretim elemanları. ya da işlevsizleştirilmeye çalışılmaktadır. Bu süreçte mesleklerin nitelikleri değişmekte. mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. ilgili kamu kurulusu adına mimarlık hizmeti vermek üzere yetkilendirilme. 11). serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın üniversitelerin ve diğer kamu ve kuruluşlarının asli işlerine yönelik mimarlık hizmeti verebilirlerse de. disiplin cezası olmaması.

1. Ayni şekilde. serbest mimarın serbest mimarlık hizmeti yapmaya yetkili olduğunu belirleyen belgeye. Serbest mimarlık hizmet ve faaliyetleri. yürürlükteki kanunlar ve yönetmelik hükümlerinin verdiği yetki ile mimarlık hizmet alanlarından birini ya da bir kaçını kendi hesabına ya da ortak olarak yapan ve durumunu Mimarlar Odasına onaylatmış. Serbest mimarlık hizmetleri. Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Özel sektörde çalışan mimarlar birkaç statü halinde mesleklerini yürütürler. bir yandan kamu hizmeti olarak kabul edilirken.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. Bu bağlamda mimarlar.DR. "serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi" adı verilmiştir (Yönet. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun. "serbest mimar" olarak tanımlar(Yönet. Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma Mimarlar en fazla özgürlüğü ve mesleki tatmin duygusunu. bir başka gerçek kişi ya da hukuk tüzel kişisi yanında bağımlılık ilişkisiyle de çalışabilirler ya da mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetlerini yürütürler. Md4). öte yandan serbest mimarlık hizmetleri birer ticari işletme niteliği taşırlar. "serbest mimarlık hizmetleri" olarak tanımlanır (Yönet. serbest mimarlar listesine kayıtlı mimar. HASAN BEGEÇ 2. serbest meslek sahibi mimar olarak çalışabilirler. 2. Serbest mimarlık hizmetleri tescil belgesi sahibi mimarın ya da bu Yönetmelikte tanımlanan istisna koşulları taşıyan mimarın yapmaya yetkili olduğu mimarlık hizmetleri. serbest meslek sahibi olarak mimarlık hizmeti verirken yaşayabilirler. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu. 19 . eser sözleşmesine dayanarak gerçekleştirilir. Md4). Mimarlar Odası tarafından verilen ve her yıl yenilenen. Md4).

14). Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi her yıl Ocak ayı sonuna kadar serbest mimarın yazılı başvurusu ile o yılsonuna dek geçerli olmak üzere yenilenir. bu yönetmelik hükümlerini yerine getirdikten sonra serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesini her yıl onaylatması işlemidir (Yönet. Şube yönetim kurulu tarafından düzenlenen ve onaylanan serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü. Md. Mimarlar Odasına tescilini ve tescil yenilemesini yapan serbest mimarlara serbest mimarlık hizmetleri yapmaya yetkili olduğunu belirten serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ile birlikte serbest mimarlık mührü verilir. Md4).Md4). "iş bitim belgesi" adi verilir. Bu belgeler 7 gün içinde şube etkinlik alanlarındaki birimlerce ilgili şubeye iletilir. Tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. serbest mimarlık hizmeti yapamazlar. . 20 . Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü serbest mimara ilgili birimlerce elden verilir. Mimarlar Odası tarafından düzenlenen belgeye. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü olmayan mimarlar.l4). "tescil" adi verilmiştir (Yönet. Tescil ve tescil yenileme harçları her yıl Mimarlar Odası yönetim kurulu tarafından Aralık ayı içinde belirlenir ve ilan edilir (Yönet. başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde inceleyip sonuçlandırır. Md. ise yenileme işlemi yapılırken ilk tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı alınır. ilgili birimlere gönderilir (Yönet. İş yerinin bulunduğu ilin ya da ilçenin bağlı olduğu birimine yazılı olarak başvurur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın. o yılsonuna dek geçerli olmak üzere verilir. serbest mimarın. Md4) Tescil yenileme ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. (Yönet. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescilde. Mesleki kontrollük ve fenni mesuliyet görevlerini üstlenen mimarın talebi halinde. Mimara birden fazla serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve mührü verilmez. Tescil yenileme harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. Şube yönetim kurulları başvuruyu.DR. DOÇ. Belirlenmiş süresi içerisinde tescil yenilemesi yapılmamış. Mimarlar Odasına başvurarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi almasına. yapı kullanma izin başvurusundan önce.

Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma Özel sektördeki bir başka çalışma şekli. Borçlar Kanunu'nun adi şirket başlıklı 23. ortakların tamamı tarafından imzalanmış ortaklık sözleşmesini vermiş olması. eşi. mimarlık hizmeti vermek üzere. bu durumu belgelemek ve bir defaya mahsus olmak üzere. Adi ortaklıklarda mimarların. bu Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasında yazılı koşullara ilave olarak. Mimar kendisi. is sahibi konumunda olduğu durumlarda ve ticari amacı olmayan kendi kullanımları için yaptıracakları binalarda.DR. serbest mimarlık hizmetlerini. annesi. bir başka mimarin emrinde. Maddesi uyarınca şirket. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve fatura aranmaksızın asgari ücret üzerinden mesleki denetim bedeli ödeyerek yapabilirler. Gerçekten. kaybın ve geçersizliğinin belgelenmesi koşulu ile yapılacak başvuru ve tescil harcının yatırılması durumunda serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü yeniden düzenlenir. hem de bir başka mimarin emrinde veya bir özel hukuk tüzel kişisinin yanında. ücretli mimar ya da isçi mimar olarak çalışabilirler. Mimarlar Odasınca tescilin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmeleri için.2. Bu çerçevede son olarak serbest meslek sahibi bir mimarın. iki veya daha fazla şahsın. kardeşleri ve çocukları gerçek kişi olarak. Bu şekilde mimarlık hizmeti verilmesi durumunda tüm ortaklar şirketin tamamından kendi işleriymiş gibi sorumlu olurlar. hem kendi mimarlık bürosunda. mimarlar isterlerse kendi serbest bürolarında mimarlık hizmetleri yanında kısmi statüde veya çağrı üzerine çağırma gibi usullerle de. mimarların kendi 21 . babının başındaki 520/1. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2. Ortak Mimari bürolarının tüzel kişiliği yoktur. babası. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesinin ya da serbest mimarlık mührünün kaybedilmesi durumunda. emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek için birleştirmeyi iltizam ettikleri bir sözleşmedir. çalışabileceğini söyleyelim. adi ortaklık sözleşmesine bağlı olarak ortak mimarlık bürosu şeklinde birlikte mimarlık hizmetinin verilmesidir.

sermaye şirketinin ücretli olarak çalıştıracağı mimarlarla imzalayacağı iş düzeni ve çalışma şartlarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması.?). Bu şirketlerde şirket ana sözleşmesinde belirtilen iştigal konuları arasında "mimarlık hizmetleri” nin yer alması koşulu aranır. Md. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olması. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış olması. bu oran yüzde 10'dan az olamaz(Yönet.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sermaye şirketinde ücretli çalışan mimar ya da mimarlara mimarlar odasınca her yıl belirlenen asgari ücretten az ücret ödenmediğini belgelemesi. mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetinin verilmesidir. disiplin cezası nedeniyle mesleki faaliyetini yapmaya engel bir kısıtlılığının bulunmaması. tüzel kişiliği olan şirketlerde.DR. Aynı şekilde. mimar sermaye şirketindeki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğu beyanı yanında mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. sermaye şirketi ortağı olarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi alınabilmesi için mimarın şirketteki hisse oranı şirket sermayesinin ortaklara bölünmesiyle bulunacak paydan ve aynı zamanda diğer ortaklardaki en yüksek hisse oranından fazla olacaktır. sermaye şirketi ile müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI aralarında kuracakları ortaklıklarda müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması.9).3. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma Ortak mimarlık şirketi çerçevesinde sayılabilecek bir başka özel sektör mimarlık çalışması da. serbest 22 . 2. sermaye şirketinin mali kaydının o yıl için noter onaylı sayfasının fotokopisini vermiş olması gerekir. Sermaye şirketi ortağı mimarın. sermaye şirketinin ana sözleşmesinin yayınlandığı ticaret sicil gazetesi ya da noter onaylı suretini vermiş olması. Sermaye şirketi ortaklığı mimar ya da mimarların tescilleri için. serbest mimarlık hizmetini yürütebileceği işyerinin olması. Md. mimarlar odasınca tescilinin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmesi için. mimarin tasarım ve yapı sektörü ile ilgili Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği üyeleri ile kurdukları ortaklıklarda ihtisas ayrımı taahhütnamesini vermiş olması gerekir(Yönet.

Ancak. Mimarlık çalışma yönetmeliğinde. mühür harcı ve üyelik aidatini ödemiş olması şarttır (Yönet. Md4). "ücretli çalışan mimar" olarak tanımlamaktadır (Yönet. Yönetmeliğin 9'uncu maddesindeki koşullara sahip olmayan sermaye şirketlerinde hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar. şirket ana sözleşmesinde belirlenmiş iştigal konularını yürütmek üzere. kazanç amacı gütmeksizin. 23 .4. Md. a) resmi mercilerde imzalarıyla birlikte fikri mülkiyet haklarını koruyarak mimarlık hizmeti verenler ve b) sadece işveren mimari temsil edip mimarlık mesleğini teknisyen seviyesinde yapmak zorunda kalanlar. fenni mesuliyet üstlenemez. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescil. Özel hukuk tüzel kişisi emrinde çalışan isçi mimarların iki kategori de ele alınması mümkündür. DOÇ.! O). çalıştığı sermaye şirketine ait gayrimenkuller üzerinde. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın serbest mimarlık hizmeti verebilirler. üçüncü şahısların işleri için serbest mimarlık hizmeti veremezler (Yönet. yalnızca şirket tarafından kullanılacak kendilerine ait binaları için aşağıda yazılı hususları yerine getirmeleri koşulu ile.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Md. Ücretli çalışan mimarın serbest mimarlık hizmeti verebilmesinde. 2. özel hukuk tüzel kişilerinin. şirketlerin yanında çalışabildikleri gibi bir başka mimar yanında da mimarlık hizmeti verebilirler. isçi mimar olarak hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar.9). Ücretli Mimar Olarak Çalışma Ücretli mimarlar.

eseri meydana getirip teslim etmeyi borçlanan her hangi bir kişidir. sözleşme ile belirlenir. İş sahibi. HASAN BEGEÇ Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser sözleşmesi. "insan emeğinin mahsulü (ürünü) olup hukuki bir bütün olan ve iktisadi değer taşıyan maddi. tüzelkişi de olabilir. bir mimarın yapıyı projelendirmesindeki gibi emek harcanarak yaratılan nesnel varlık olabilir. iş sahibi. bir kişiyi. İnşaat işlerinde. genellikle bir mühendisi ya da mimarı işlerin yönetimiyle görevlendirir. yaratmayı yüklendiği sonuçtur. İşlerin yönetimiyle görevli kişi. Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Eser. İş sahibi bir eser meydana getirmeyi başkasına tevdi eden kişidir. Mimari eser sözleşmesi iş görme borcu doğurtan ve sözleşmenin konusundan çok sözleşmenin objektif sonucu için yapılan bir sözleşmedir.Md. inşaatın yapılmasına katılan işletmelerle ve başkaca kişilerle ilişkilerinde.355'de eser sözleşmesinin bir eser meydana getirme unsurunu ifade etmek için bir şeyi imal etmeden söz edilmiştir. gerçek kişi olabileceği gibi. iş sahibinin temsilcisidir. manevi her şey"dir. fikri mülkiyet haklarıyla donatılmış şeklidir. iş sahibi adına ortaya çıkarmayı. Bu yüzden mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğini incelemek için öncelikle eser sözleşmesinin hukuki niteliğini özetlemek yerinde olacaktır. eser sözleşmesinin. Bu sonuç. DOÇ. temsil yetkisinin kapsamı. 24 . Yüklenici (mimar ya da işgören de) eser meydana getirip teslim etmeyi borçlanan bir kişidir. Burada önemli olan bir eserin meydana getirilmesidir. Eser sözleşmesinin tarafları yüklenici (mimar/müteahhit) ve iş sahibidir. BK.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bunlar arasındaki ilişki vekalet sözleşmesidir. 1. iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşme olarak tanımlanmıştır. Yasada "eser" ya da "şey" terimleriyle belirlenen bu öğe. Müteahhit de. Nitekim Borçlar kanunu tasarısının yedinci bölümünde mimari eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi.DR. sözleşmeyle iş görenin (mimar).

o zaman bu sonucu eser kavramı içine sokma olanağı yoktur. işgören mimar /yüklenici /müteahhit denilen kişiyle is sahibi denilen kişi arasında yapılan öyle bir sözleşmedir ki. bununla işgören mimar. Fikri mülkiyete konu olabilmesi için. "mimari eser sözleşmesi" adı verilir. bir kolyenin altınla kaplanması. is sahibinin vermeyi üstlendiği bir ücret karşılığında bir yapıt /proje ortaya koyma borcunu yüklenir (BK. bu anlaşmanın niteliğinden çıkan sonuçlardır. Bu anlaşmanın tarafları. Bir yanında eser sözleşmesinin bütün karakteristik unsurlarını taşırken. Örneğin. Mimari eser sözleşmesi. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. Eser sözleşmesinde mimar ya da müteahhidin eseri teslim borcu ile is sahibinin ücret ödeme borcu. 355). Gerçekte mimari eser sözleşmesi karma bir sözleşmedir. Mimarın: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre kazandığı başkasına devredilemeyen eser sahipliği hakkına dayanarak (Yönet. bir mimar tarafından bir 25 . eser sözleşmesiyle bağlantılı ve iş görme borcunu sağlayan bütün unsurlarını da içinde barındırır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eser sözleşmesi. bağımsız bir hukuki varlık olarak bir bütün oluşturması gerekir. Zaten var olan bir şeyin onarılması. Mimari eserlerde olduğu gibi. yaptığı eser sözleşmesine.DR. tarafların meydana getirilecek eser ve karşılığında ödenecek ücret konusunda anlaşmış olmaları gereklidir. öte yanında iş sözleşmesinin. yaratılan sonucun. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bir eser meydana getirme borcu altına giren "mimar ya da müteahhit" ile eser karşılığı ücret ödeme borcu altına giren "is Sahibi”dir. ille de yeni bir eser yaratma biçiminde olması zorunlu değildir. Md4). Eğer sonuç emek harcamayı gerektirse de bir bütün oluşturmuyorsa. karşılıklı ve rızai nitelikte. konusunu insan emeğinin oluşturduğu sözleşmelerdendir. elbisenin kuru temizlemeyle temizlenmesi. biçiminin değiştirilmesi örneğin otomobilin onarımı. ortaya çıkarılan sonucun. 2. Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Mimari eser sözleşmesi diğer eser sözleşmeleri gibi. Eser sözleşmesinin meydana gelmesi için. evin badanalanması gibi konularda eser kavramı içinde yer alır.

Mimari eser sözleşmesi herhangi bir şekle tabi değildir. 26 . Bu nedenle taraflar arasında eser karşılığı ücret ödeneceği sözleşmede belirtilmemiş olsa bile.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mimarin bir proje yaratma yüklenimi ve taahhüdü. 366). Mimari eser sözleşmesinin unsurlarından biri. şekle bağlı olmayan. ücret de sözleşmenin önemli bir unsurudur ve harcanan emek karşılığı bir ücret ödenmektedir. Mimari eser sözleşmesi. Bu durumda uyulacak şekil. Md. diğeri ise is sahibinin ücret ödeme yüklenimi ve taahhüdüdür.DR. m. rızai nitelikte. Ancak ispat açısından mimari eser sözleşmesinin yazılı hale getirilmesinde pratik ve hukuki yararlar vardır. Mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğine bakıldığında mimari eser sözleşmesi. DOÇ. 364). mimari eser sözleşmesinin yazılı olması gerektiği yönünde bir hüküm bulunmaktadır. 366'nci maddesindeki yaklaşık (takribi) ücret ile ilgili kurallara göre ücretin ne kadar olacağı belirlenir. bir ücret ödenmesi gerekecektir. Öte yandan mimarlık hizmetleri yönetmeliğinde. 364/1). Ücret başlangıçta peşin ve kesin surette de tespit edilmiş olabilir ki. BK. karşılıklı (ivazlı) olduğundan. ispat şartıdır. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. Böyle bir durumda da sözleşmenin tabii olacağı BK. Gerçekten taraflar önemli konularda haklarını ve borçlarını çoğu zaman yazılı şekilde yapmak isterler. buna götürü ücret denir. Başlangıçta götürü olarak tespit edilmemiş yahut takribi bir surette yaklaşık olarak belirlenmiş olan ücret. Taraflar aralarında belirli bir ücret kararlaştırmışlarsa. Aksi kararlaştırılmamışsa ücret. sonuçta yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin yaptığı masraflara göre belirlenir (BK Md. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapının yapım işlerinin gözetilmesi gibi hallerde bu bütünlük yoktur ve ortada daha ziyade bir vekalet ilişkisi vardır. fakat bunun ne kadar olacağını belirtmemişlerse. ücret verileceğini belirtmiş. şekilsizdir. 16 anlamında bir geçerlilik şartının varlığı kabul edilmelidir. eserin teslimi zamanında ödenir (BK m. artik iş sahibi bu ücreti ödemek zorundadır (BK. ivazlı. Taraflar.

işe zamanında başlama ve devam etme. DOÇ. 356-363 arasında mimarın borçları belirlenmiştir. meydana getirilen eserin teslimi ile ilgili olup.1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. tahmin edilenden fazla emek harcamak ve masraf yapmak zorunda kalsa bile. teslimden sonra eseri muayene ederek ayıplı olduğunu gördüğü takdirde durumu yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. işi bizzat yapma. Mimarın Borçları BK. 27 . eseri teslim borcu.DR. Mimari Eser Sözleşmesinde Tarafların Borç ve Yükümlülükleri Mimari eser sözleşmesinden. Fakat önceden tahmin olunamayan veya tahmin olunup da taraflarca dikkate alınmayan durumlar. d. kural olarak ücretin arttırılmasını isteyemez (BK Md. 365/2) Ücretin hesaplanış tarzının mimari eser sözleşmesinin bir unsuru olmak itibariyle bir önemi yoktur. araç ve gereçlerle malzemeye ilişkin borçlar. işe en az isçinin göstereceği özen kadar özen göstermek. f. 365). Md. c. Yüklenici. b. işi sadakat ve özenle yapma. İş sahibi ise. eseri teslim almak. işin yapılmasını önler veya son derece güçleştirirse hakim takdir hakkini kullanarak ya kararlaştırılan ücreti arttırır veya sözleşmeyi fesheder (BK. Bu borçlardan bazıları. isi bizzat yapmak veya kendi yönetimi altında başkasına yaptırmak. eserin sözleşmeye uygun olarak hazırlanmasıyla ilgili olup. 3. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Götürü ücret belirlenmiş olan hallerde. 3. a. kararlaştırılmış veya sonradan belirlenecek ilan ücreti ödemek. Md. işe zamanında başlayıp devam ettirmek ve teslime kadar hasara katlanmak zorundadır. yüklenici işi bu ücretle yapmağa mecbur olup. genel ihbar yükümlülüğü bazıları ise. e. mimar(is gören/yüklenici) ve is sahibine bir takim borçlar doğar.

ilgili idarenin. 9. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu 6. mimarların görev. maddesi mesleki açıdan mimarın görev ve sorumluluğunu etraflıca düzenlemektedir. mimarların görev ve sorumluluklarını mimarlık çalışması kapsamında ele aldığımızda.2.1. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu 3. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu 8. gibi. Mimarin Özen Borcu 5. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu 9. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 7. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu 2. işi (sonucu) kabul etmesini iş sahibinden isteme. Mimarın kendisine 28 . Mimarlar Yönetmeliğinin 15. HASAN BEGEÇ g. Mimarın bu yükümlülüğü iş sahibinin. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu 9. DOÇ. bu Yönetmelik kapsamına giren tüm serbest mimarlık hizmetlerini Mimarlar odasının mesleki denetimine sunmakta yükümlüdür. Örneğin. h. eserin hasara katlanma borcu olarak sayılabilecektir. hak ve sorumlulukları mevzuata göre söyle özetlenebilir: Mimar. Yönetmelik hükümlerine göre.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bunun dışında da müteahhidin bazı ikincil hakları vardır. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın borçları: 1. Mimarın Araç. ayıba karsı tekeffül borcu. götürü ücrette olağan üstü nedenlerin doğması halinde ücretin arttırılmasını isteme vb.DR. Mimarin Sadakat Borcu 4. inşaat ve kullanma izni veren mercilerin Mimarlar Odası mesleki denetimini istememesi durumunda da ortadan kalkmaz. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Ayıpta Zamanaşımı Süresi Mimari Eser sözleşmesinde mimarın borçlarına karşılık olarak teslim ettiği eser karşılığında sözleşmeyle belirlenen ya da sözleşmeyle belirlenmemişse sonradan keşifle belirlenecek ücretin kendisine ödenmesini isteme hakkı bulunmaktadır.

a. bedeli ve karşılıklı haklar konulanda Mimarlar Odasınca hazırlanmış tip sözleşmedeki asgari koşullan kapsar. d.DR. Bunun yaratılması yeterli olmayıp. süresi.1. Mimar. bu Yönetmelik kapsamında olan serbest mimarlık hizmetleri ile ilgili olarak. Mimarlar Odasının serbest mimarlık hizmetleri sunulması ile ilişkili kanunlar. hak ve sorumlulukları Mimarlar Odası dışında başka bir kuruluş tarafından sınırlanamaz ve kısıtlanamaz. Asıl olan ısmarlanan eseri (sonucu) sözleşmeye uygun olarak yaratmaktır. ayrıca. Mimarlar Odası Mimarlık Mesleğini Uygulama. Zorunlu standart ve normlara. f. hizmetin başlamasından önce is sahibi ile sözleşme imzalamak zorundadır. Mimar. c. Mimar eserlerinin orijinallerini 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca. genel olarak bilinen fen ve yapı sanatı kurallarına. Mimar. e. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi serbest mimarlık hizmetleri sözleşmesinin ayrılmaz eki sayılır. ısmarlanan eseri yaratarak sözleşmedeki koşullarla iş sahibine teslim etme borcu altındadır. Bu sözleşme. Mimarlık Şeref ve Haysiyetini Koruma Yönetmeliğine. 3. yaşamı boyunca ve ölümünden 70 yıl sonrasına kadar korunacağını bilerek hareket eder. yönetmelikler çerçevesinde belirlediği esaslara göre yürütmekle yetkili. Mimari proje çizim ve sunuş standartlarına. ısmarlayana teslim de ana borç olarak kabul edilir. belge ve hazırladığı yazılı ve çizili dokümanları. işgören mimar. b. Mimarlar Arası Dayanışma. Yönetmelik hükümlerine. 29 . aşamaları. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu Bir mimari eser sözleşmesinde.1. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tanınmış görev. serbest mimarlık hizmetleri için verilen evrak. DOÇ. yükümlü ve bundan dolayı sorumludur. işin sona ermesinden sonra 5 yıl süre ile saklamak zorundadır. isin kapsamı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. işvereni ile imzalayacağı sözleşme ve sunacağı serbest mimarlık hizmetlerini. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi hükümlerine.

DR. mimara. 2'ye göre "müteahhit/mimar. 30 . Ismarlanan eser. Bu durumda asıl mimarla öteki mimar arasındaki ilişki de bir mimari eser sözleşmesi ilişkisidir.) sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. BK.1. 356 f. Bazen de mimar. Burada. tarafların varsayılan iradesine göre ve işin mahiyetine göre bu boşluk doldurulmalıdır. DOÇ. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu BK. mimari eseri yaratması ve teslimi için uygun bir süre bırakılmalıdır. Mimari eserin yapma ve yaptırma konusunda sözleşme hükümlerine karşı bir tutum söz konusu olacak olursa iş sahibi borçlu temerrüdü hükümleri çerçevesinde (BK. Md. işi mimar kendisi yapmış sayılır (BK. Mimari eser yaratma borcuna aykırılık halinde ise. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser yaratma (borcu) ise Borçlar Kanunu 355 hükmünde açıkça. kararlaştırılan cezai şartın istenmesi de mümkündür. 3. M:106 d. tümüyle tamamlanıp.74 hükmündeki hemen ıra ilkesi uygulanmamalı. BK. kendi yönetimi altındaki yardımcı kişilere mimarlık işini yaptırması halinde de. Borçlar Kanunu 96 d. Md. özel bir hüküm olmadığı için. Fakat işin niteliğine göre şahsi önemi yok veya kişisel beceri gerektirmiyor ise işi başkasına da yaptırabilir”.2. teslim borcuna doğrudan veya kıyasen uygulanması yanlış olur. işin tamamını ya da bir bölümünü kendi hesabına ve bağımsız çalışan bakşa mimarlara bırakabilir. Md.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 100). Bu hükmün. Teslim süresi sözleşme ile belirlenmemişse. imal olunacak şeyi bizzat yapmağa veya kendi idaresi altında yaptırmağa mecburdur. ısmarlayanın zilyetliğine ve tasarruf alanına geçirilmekle teslim edilmiş sayılır.358 hükmü uygulanır. Mimar eseri yapıp bitirdikten sonra teslim borcunu ifada temerrüde düşerse. Mimarin. mimari eser sözleşmesinin esaslı unsuru olarak düzenlenmiştir. maddeleri ve özellikle 106-108 hükümleri uygulanır. Teslim etmeme veya gecikmiş teslim nedeniyle.

369'a veya BK. is sahibi BK. Bu takdirde. hükümleri uygulanır. 358 f.DR. Buna. is sahibi. BK. Eğer mimar/müteahhit sadakat borcuna aykırı hareketi sonucunda.venture (iş ortaklığı) sözleşmesi denmektedir. Md.1. 3. DOÇ. sadakat borcuna 31 . Mimarin Sadakat Borcu Mimar işi. BK. eser henüz tamamlanmadan mimar/müteahhidin sadakat borcunu ağır surette ihlal ettiğini görürse. 357 de müteahhidin sadakat borcunun iki özel görünümü düzenlenmiştir. Md. iş sahibinin yararına olacak biçimde ve ona zarar verecek davranışlardan kaçınarak yapmalıdır. müteahhidin işi sadakatle ve özenle yapması denilir. md. BK.3. 2. md. 106'ye dayanarak akitten dönmek olanağına sahiptir.357/2'ye göre malzeme iş sahibi tarafından verildiği takdirde yüklenici mimar malzemenin kullanılışı hakkında hesap vermek ve artanı iade etmek yükümlülüğü altındadır. BK. Bu iki durum dışında müteahhidin yine vekâlet sözleşmesinde olduğu gibi sır saklama yükümlülüğünün bulunduğu da kabul edilmelidir. Md. kendi aralarındaki iç ilişkide adi (olağan) ortaklığa ilişkin Borçlar Kanunu 520 vd. is sahibi karın kendisine devrini talep edebilir. Öyle ki bu yükümlülük mimari eser sözleşmesinin sona ermesinden sonra da devam edecektir. Diğer taraftan. İş ortaklığını ya da konsorsiyumu oluşturan mimar/müteahhitlere. Buna konsorsiyum ya da joint . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Birden çok mimar/müteahhidin bir araya gelerek genellikle büyük yapı (bayındırlık) işlerini yapması da mümkündür. 357/son'a göre müteahhit (mimar) iş sahibinin verdiği malzeme ve onunla ilgili konuları eserin gerektiği gibi vaktinde ifasını tehlikeye sokabilecek ayıplarından iş sahibini haberdar etmek yükümlüküğü altındadır. II ile birlikte BK. bir kar elde etmişse.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Borçlar Kanununun mimari eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında yüklenicinin sadakat borcu düzenlenmiş değildir. Md. 414 kıyas yoluyla uygulanacak. md. 1.

gereç vs. bu işin üstesinden gelebilecek bilgi. 96 d. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI uyulmamasından doğan tazminat alacağıyla.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. 356/son'a göre. İş sahibi. isterse işi başkasına yaptırarak masrafları mimardan temin eder isterse de zararın doğrudan doğruya karşılanmasını isteyebilir. Mimarin Özen Borcu Mimarın özen borcunun.4. Aynı şekilde BK. müteahhidin ileri sürebileceği alacağı takas edebilir. mimari eser tamamlanmadan sözleşmenin sona erdiği durumlarda da vardır. Mimarın Araç. ayrıca işin görülebilmesi için gerekli ön işlem ve hazırlıkların tamamlanıp tamamlanmadığını araştırmaktır. imal olunacak şeyin icrası için lazım olan vasıtalar ve alet ve edevatı kendi masrafıyla tedarik etmeğe mecburdur".1. is sahibi. Md. işi alırken. 3. Md. mimara isin düzeltilmesi için süre verip de bu süre faydasız olarak geçirildikten sonra. is sözleşmesinden doğar. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu BK. Md. araç. Mimarın özen borcunun bir gereği de. imal ettiği şeyde kullandığı malzemenin iyi cinsten olmamasından dolayı iş sahibine karşı mesul ve bu hususta satıcı gibi sorumludur.DR. beceri. olanaklara sahip olup olmadığını. 356/li7. 32 . 3.1. isçinin göstermekle yükümlü olduğu derecede bir özen göstermek zorundadır (BK.5. özen borcunu hiç ya da gereği gibi ifa etmeyen mimara karşı çeşitli hukuki imkanlara sahiptir. Öncelikle mimarin. kanuni dayanağı ve görünümleri. 357/1 e göre "müteahhit. hükümleri çerçevesinde uğradığı zararın giderilmesini istemesi söz konusudur. “müteahhit (mimar). sözleşmenin eser tamamlanmadan feshi dolayısıyla. İş sahibi. özen borcunu hiç ifa etmemesinden ya da kötü ifa etmesinden dolayı BK. Hesap verme yükümlülüğü. Mimar isi yaparken genellikle is sözleşmesinde.

sorumluluğu üstlenmiş olur. iş sahibinin. Md.74 gereğince herhangi bir süre kararlaştırılmamışsa mimari eser sözleşmesi imzalanır imzalanmaz esere hemen başlanması ve normal tempoda götürmesi gerekir. bildirimi zamanında yapması durumunda.7. mimari eser. sözleşmeyle kararlaştırılan teslim zamanını beklemeksizin sözleşmeden dönebilir ve mimardan olumsuz (menfi) zararını isteyebilir (BK. Mimar/müteahhidin objektif olarak eserin yapımında gecikmiş olması ve is sahibinin de 33 .1. Mimarın. Md. yaklaşık maliyet tahminlerini aşırı derecede aşacak bir fiyata mal olacaksa (BK. Bu borcunu ihlal eden mimar/müteahhit.357/1). ısmarlayan sözleşmeyi onun zararını ödeyerek feshedebileceği gibi. Md. hükümler çerçevesinde sorumlu olur. Md. 357/son'a göre "İş devam ettiği sırada. BK. Md.6. ısmarlayan onun işe devamını isterse. ondan işe devamını da isteyebilir. mimari eser sözleşmesine göre işe zamanında başlamak ve düzenli sürdürerek bitirmekle de yükümlüdür (BK. HASAN BEGEÇ 3. 3. Aksi halde is sahibi BK. verdiği malzemenin veya gösterdiği arsanın kusurlu olduğu anlaşılır yahut imalatın noktası noktasına muntazaman icrasını tehlikeye koyacak diğer bir hal hadis otursa mimar/müteahhit. Md358/1 hükmü. is sahibine bildirmekle yükümlüdür. 96 vd.1. Teslim süresi belli işlerde ise mimarin gecikmesi halinde.106 gereği sahip olacağı hakları kullanacaktır. aksi takdirde bunların neticelerini karşılamakla sorumludur". Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu Mimar. Md. uygulanacaktır. 358/1)65. İşe zamanında başlama ve devam etme borcu sözleşmede eserin teslimi için bir süre kararlaştırılmış olup olmamasına göre farklı kapsamda ele alınır. bu durumu. 358/1). is sahibini bundan derhal haberdar etmeğe mecbur. Mimar. DOÇ. Bildirime karşın.DR. BK. BK.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimar/Müteahhidin bu yükümlülüğe uymaması durumunda. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI BK. ısmarlayan.

Mimari eser sözleşmesinde de mimar. Ancak eser sözleşmesiyle ilgili düzenlemede. Eğer işin yapılmasındaki gecikme. 3. 34 . dilerse müspet zararının tazminini isteme yoluna başvurabilir.1. Mimar/müteahhide ise başlaması veya devam etmesi için verilen ek süre faydasız kalmışsa.1. Mimar/müteahhit başladığı isi yarıda bırakır ve kendisine verilen ek süre içinde de isi tamamlamak için bir girişimde bulunmazsa.8. İsin geç teslimi dolayısıyla ısmarlayan. DOÇ. 359-363). eserde ortaya çıkan ayıplarla. dilerse BK.9. böyle bir borç altında bulunduğunun kısmen kabul edildiği görülmektedir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimar/müteahhide gecikmesi nedeniyle. re göre akdi feshederek sözleşmeden döner. Md. yer yer teslimden söz edildiği için. BK. eserin lüzumlu vasıflarına ilişkin ayıplardan sorumludur.M. ihtarda bulunması ve ek süre vermesi gerekir. is sahibi ek süre tayinine gerek olmaksızın sözleşmenin erken feshi yoluna gidebilir. Mimar/müteahhide verilen ek süre faydasız kalmışsa. is sahibi dilerse.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 3. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu Mimar yarattığı eserde ortaya çıkacak bozukluk ve eksiklikleri üstlenmek (ayıba karsı sorumluluk) borcuyla da yükümlüdür (BK. Borçlar Kanunu 106-108 hükümlerine göre mimardan gecikme zararını isteme hakkına da sahiptir. isin masrafı mimar/müteahhide ait olmak üzere başkasına tamamlattırılabileceği de kabul edilmektedir. is sahibi. 358 f. mimar/müteahhidin.DR. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu Borçlar Kanununun eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında mimarin meydana getirdiği eseri teslim etme borcu açıkça ve ayrıca düzenlenmiş değildir. bütün tahminlere göre. mimar/müteahhidin işi belli zamanda bitirilmesine imkân vermeyecek derecede ise. sözleşmeyi fesheder.358/1'e göre sözleşmeden dönerek.

Ayıbın giderilmesi borcu ise.9. DOÇ. 360'a dayanarak ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazminini. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ayıbı üstlenme borcunun doğabilmesi için. 359/1). 359/1).1. Mimarin sorumlu tutabilmek için. doğan zararını da isteyebilir (BK. Eserde ortaya çıkan ayıp. eserin onarım ve tamirini ya da iyileştirilmesini isteyebilir. ayıp sonucu ortaya çıkan zararının tazminini de isteyebilir. mimarin. ısmarlayan eseri kabulden kaçınabileceği gibi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönme veya ücretin indirilmesini yahut eserin onarılmasını isteme yanında. ısmarlayan ayıbın büyüklüğü oranında ücretten indirim yapılmasını veya büyük bir gideri gerektirmiyorsa. Fakat bu koşul tek basına yeterli değildir. Ancak bu tazminat talebine ayıptan doğan diğer taleplerin yerini almak üzere başvurulamaz. Is sahibi. bu konuda mimar/müteahhidin kusuru varsa. 3. yani kümülatif olarak isteyebileceği gibi yalnız basına da böyle bir tazminat ileri sürebilir. kendine teslim edilen eseri. ısmarlayan. Burada sadece ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazmini düzenlenmiştir. eseri tamamlayarak ısmarlayana teslim etmiş olması gerekir (BK. Mimar/Müteahhidin böyle bir borç altına sokulabilmesi için de eserdeki ayıbın giderilmesinin objektif olarak mümkün olması ve ayıbın giderilmesinin aşırı masrafa yol açmaması gerekir. isin olağan akısına göre fırsat bulur bulmaz yoklayarak ve muayene ederek. mimardan. 360/1).1. ısmarlayanın eseri kullanamayacağı ve hakkaniyet kurallarına göre kabule zorlanamayacağı derecede büyükse. ısmarlayan.DR. diğer talepleriyle birlikte. Md. Fakat ayıp bu derece ağır değilse. 35 . eserin sözleşmeye uygun ayıpsız bir hale getirilmesi için gereken her şeyin masrafı kendisine ait olmak üzere mimar tarafından yapılması yükümlülüğünü ifade eder. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Is sahibi. 360 f. BK. BK. Md. 1 ve2 uyarınca. bulduğu ayıpları müteahhide bildirmelidir (BK.

1957 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun ile Borçlar Kanunu 126 hükmüne eklenen dördüncü bent uyarınca. 2. Bu karara göre 1. teslim tarihinden başlayarak. esas itibariyle eser sözleşmesinde is sahibinin ücret ödeme borcunu düzenleme konusu yapmıştır. ısmarlayan bunu öğrenir öğrenmez mimar/müteahhide bildirmek zorundadır. genellikle müteahhidin yan borçlarının karşılığını oluşturur. sözleşmeye uygun biçimde kendisine teslimini istemek hakki yanında ücret ödeme borcu bulunmaktadır. HASAN BEGEÇ 3. is sahibinin verdiği malzemenin veya tamir edilecek şeyin kendisince bilinen ve müteahhidin gözüne çarpmayacak tehlikeli veya isi etkileyecek diğer niteliklerinden müteahhidi haberdar etme borcu. kural olarak beş yıllık zamanaşımına bağlıdır. 356 f. Buna göre. eseri kabul etmiş sayılır (BK. DOÇ. Mimari eser sözleşmesinden doğan bütün davalar. bu sebeple açılacak davalar. 126/b4). Bu yükümlülüğe uymayan ısmarlayan. "yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse.1. BK. Gerçekten is sahibinin bazı ikincil hakları vardır ki. Bunlar: 1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 364-366 hükümleri. Md. Ayıpta Zamanaşımı Süresi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eserdeki ayıp gizliyse ve sonradan ortaya çıkarsa. eser sözleşmelerinden doğan davalar. BK. İş sahibinin ücret ödeme dışında da başkaca borçları bulunmaktadır. İş Sahibinin Borçları Mimari eser sözleşmesine göre is sahibinin sözleşmeyi yapma nedeni olan ısmarladığı eserin.DR. 3. Bu sonuç.2. bunlar.2. Konu.9. 36 . Md. Borçlar Kanunu Tasarısının 478. Md. son gereği. BK. is sahibinin malzemeyi sağlama borcu. taşınmaz yapılarda ise 5 yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa. 362/111). beş yıllık zamanaşımına bağlıdır (BK. kural olarak. taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde 2 yılın.1. maddesiyle ele alınmıştır. 361 f. 20 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar" hükmü getirilmektedir. son gereği. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında ifade edilmiştir.

is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu bulunmaktadır. Ücret alacağının oluşması için. Md. Md. kural olarak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Teknik anlamda bir borç olmamakla beraber. Md. İş Sahibinin Ücret Ödeme Borcu Mimari eser sözleşmesi.DR. Ayıplı mimari eserin teslim edilmek istenilmesi halinde. sonradan kesifle belirlenecek olabilir. Is sahibinin ana borcu. BK. 81 hükmünü kıyasen ileri sürmek veya ayıba karsı tekeffülden doğan haklarına dayanmak suretiyle 37 . Tarafların ücretin miktarı üzerinde anlaşamamaları halinde. BK. Md. Md. Tersine bir anlaşma yoksa ücret. 366'ya göre. Eğer yapılan is çeşidinden faaliyetler için mesleki birliklerin tespit ettiği bir ücret tarifesi varsa. 364 f. 366 çerçevesinde ücret tayininde bu tarife göz önünde tutulacaktır. çalışma değeri göz önünde tutularak tayin edilir. ücretin bir kısmının veya tamamının teslimden önce veya teslimden sonra ödenmesi kararlaştırılabilir. Mimarı koruma borcu 3. Ücret konusunda taraflar açıkça veya zimmen anlaşmış olabilirler. mimar/müteahhidin eseri ayıpsız ve sözleşmeye uygun şekilde tamamlamış olarak teslim etmesi gerekir. BK. sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği yolundaki BK.2. iki tarafa borç yükleyen sözleşme olarak değerlendirilmelidir. Bu ücret götürü ya da yaklaşık biçimde belirlenmiş ya da başlangıçta belirlenmemiş olmakla birlikte. İş sahibinin borçları: 1. is sahibi. kendisine teslim edilen mimari eser karşılığında kararlaştırılan ya da sonradan kesif yoluyla belirlenen ücreti ödemektir.364/1). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3.364-366 arasında is sahibinin ücret ödeme borcu düzenlenmiştir. DOÇ. BK. l'deki kuralın aksine sözleşme yapılabilir. Md. Ücret ödeme borcu 2. isin teslimi anında ödenir (BK.1.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

ayıp giderilene kadar ücret borcunu ödemeden kaçınabilir. Is sahibinin, ayıba karsı tekeffülden doğan ücretin indirilmesi ve buna ilişkin talebini takas yoluyla da ileri sürmesi imkânı vardır.

Is sahibi, ücret ödeme borcunda temerrüde düşerse, mimar, BK. Md. 106 hükmündeki seçimlik haklarından birini kullanabilir. Örneğin, işgören, ücret ödeme borcunda temerrüde düsen is sahibine karsı sözleşmeden dönme hakkini ek süre vererek kullanabilir. Kısmi ödeme ya da avanslardan birinin yerine getirilmemesi nedeniyle is gören, sonraki teslimlerden ya da ise devamdan kaçınabilir (BK. Md.81); bu durumda is sahibi gecikme zararını da ödemek zorundadır (BK. Md.102/1). Ancak is bırakılması, hakkin kötüye kullanılması niteliğindeyse, örneğin, önemsiz bir ödeme eksikliği veya önemsiz avans eksikliği nedeniyle ise devam edilmiyorsa is gören bu yola gitmesi nedeniyle doğan zararlara katlanmalıdır.

3.2.1.1.

Ücretin Ödeme Yeri

Ücretin para olarak ödenmesi kararlaştırılmış ve aksine bir anlaşma yoksa ücret, alacaklının mimar/müteahhidin ikametgâhında ödenir. (BK.Md.73/1 ). Mimari eser sözleşmesinde ücretin ödeme yeri, tarafların arzusuna göre tayin edilir.

3.2.1.2.

Mimarin Ücret Alacağının Teminatı

Eserin ücret ödenmeden teslimi, is sahibine mimar/müteahhit tarafından kredi tanınmasıyla; ancak istisnai durumlarda söz konusu olur. Bu şekilde taşınır eser teslimi seklindeki mimari eser sözleşmesinde ücretini kısmen veya tamamen almadan eseri teslim eden mimar/müteahhit, ücret alacağını, mülkiyeti saklı tutma anlaşmasıyla teminat altına alabilir.

Taşınmazlardaki onarım islerindeyse, mimar/müteahhit kanuni ipotek hakkından yararlanabilir

38

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ 3.2.1.3. İş Sahibinin Ücret Ödeme de Temerrüde Düşmesi

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Is sahibi, ücretin ödenmesinde temerrüde düşerse, mimar/müteahhit, BK. Md. 106'daki seçimlik haklardan birini kullanabilir. Mimar/müteahhit, ücret ödemede temerrüde düşen is sahibine karsı sözleşmeden dönebilecektir.

Mimari eser sözleşmesinde, BK. Md. 362 f. 2'ye göre; kısmi ödemenin gerektiği, belli zamanlarda müteahhide avanslar ödenmesinin kararlaştırıldığı hallerde, mimar/müteahhit; kısmi ödeme veya avanslardan birinin yerine getirilmediği sürece, işe devamdan kaçınabilir (BK. Md. 81) ve bu yüzden doğan zarara da is sahibinin katlanması ve mimar/müteahhidin zararını, kusurlu olarak temerrüde düşmüş olan (BK. Md. 102 f. 1) is sahibinin karşılaması gerekir.

Ancak isin bırakılması, ödenmemiş ücretin tutarına göre orantısız bir önlem olarak kendini gösteriyorsa, hakkin kötüye kullanılması niteliğini taşır ve mimar/müteahhit, bu yola gitmenin yol açtığı zararlardan sorumlu olur.

3.2.2. İş Sahibinin Mimarı Koruma Borcu

Ücret ödeme borcu dışında is sahibinin mimarı koruma borcu bulunmaktadır. Gerçekten is sahibinin bir takim ikincil borçları vardır ki, bunlar genellikle mimar/müteahhidin ikincil haklarını oluşturur. Yargıtay, eserin ortaya çıkmasına engel olucu veya zarara uğramasına neden olan durumlarda, iş sahibinin bazı önlemler almakla yükümlü olduğunu belirtmiştir. Ayrıca teknik anlamda bir borç olmamakla beraber is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu da bulunmaktadır. Öte yandan BK.M.356/son gereği tehlikeli ve riskli durumlardan mimari haberdar etme borcu bulunmaktadır.

39

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ Devlet yönetimi Merkezi ve Yerel yönetim İdari Vesayet 5393 sayılı kanun (Belediye) 5216 sayılı kanun (Büyükşehir Belediye)

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DEVLET YÖNETİMİ

Genel olarak Devletimizin kuruluş ve işleyişi ikili bir sisteme dayanır:

1) Merkezi Yönetim

2) Yerel yönetim

1) Merkezi Yönetim:

Anayasamızın Md. 126 ile merkezi yönetim (idare) esasları düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye; coğrafi durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere, iller de diğer kademeli bölümlere (ilçe, bucak, köy) ayrılır.

Merkezden yönetimin ildeki en büyük temsilcisi validir. Vali ild e hem Devleti hem de Hükümeti temsil eder. İlin genel yönetiminden sorumludur. Re'sen emir ve direktif verebilir. Amme (kamu) gücünü kullanarak gerekli her türlü icrai (yürütme) kararı alabilir.

Ayni kurallar ilçelerdeki en büyük mülki amir olan kaymakamlar, bucaklarda bucak müdürleri ve köylerde muhtarlar için geçerlidir.

Gün geçtikçe nüfusu hızla artan, gelişen ve bunlara paralel olarak ihtiyaçları artan ülkemizde tüm hizmetlerin merkezden yürütülmesine olanak yoktur. Merkezi idare; 1. Tek bir merkezde toplandığı için daha ahenkli çalışır, 2. Daha iyi organize olur 3. Denetlenebilir, gözükürse de pek çok sakıncalı yönü olduğu da şüphesizdir. 40

DR. Bu nedenlerle günümüzde merkezi yönetim yanında yerel yönetim esasını da benimseyip uygulamak ortak bir davranış olmuştur. merkezi yönetimde ise "atama" olduğudur. ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları yine kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir" demektedir. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2. Yerel şartları o yörede oturan vatandaşlar kadar iyi bilemeyecekleri. 41 . belediye veya köy halkının yerel. Bunun yanında göze çarpan bir diğer olgu da il bazında vali. Bu maddenin merkezi yönetimi düzenleyen 126 ncı maddeyle karşılaştırılmasında karşımıza çıkacak ilk olgu yerel yönetimlerde "seçim" olduğu. maddesi "Yerel Yönetimler il. 1. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Merkezi yönetim için ileri sürülebilecek tenkitlerin en önemlileri bu tarz yönetimin. köy bazında da muhtarların iki yönlü idareci olduklarıdır. a) İI ve c) Köy'ü birlikte inceleyelim. Mesafelerin uzun olduğu ve bazı mevsimler ulaşılamayan yörelerde hizmet aksaması ve zaman kaybına yol açacağıdır. 2) Yerel Yönetim: Ülkemiz açısından yerel yönetimler: a) İl b) Belediye c) Köy olarak kabul edilmiştir. Anayasamızın 127.

amiridir. Aynı ifadeleri köylerde muhtarlar için de söyleyebiliriz. yerel idareler üzerinde yerel hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi. 42 .DR. maddeye göre yerel yönetimin il bazındaki amiridir. ancak denetleme yetkisini de elinde tutmuştur. kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde “İdari Vesayet” yetkisine sahiptir. toplum yararının korunması ve yerel ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla. 127/5 fıkrası bu konuda şu kuralı koymuştur: "Merkezi idare. Esas güç ve yetki merkezin olup. İdari Vesayet: Merkezi yönetimin.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yerel yönetimlerin icrai kararlarını ve idari fiil ve hareketlerini denetleme ve bu kararları bozabilme yetkisidir. Anayasamızın Md. mahalli idareler üzerindeki denetim yetkisini "idari vesayet" yolu ile sağlar. Ancak aynı vali 127. Merkez. kamu görevlerinde birliğin sağlanması. merkez bunun bir kısmını kendi isteğiyle mahalli idarelere devretmiş. madde uyarınca merkezi idarenin en büyük temsilcisi. HASAN BEGEÇ Merkezi Yönetim Yerel Yönetim 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atama Seçim İl Köy Vali Muhtar Gerçekten ilde vali. 126. DOÇ.

“Belediye Kanunu” dur. HASAN BEGEÇ İdari vesayetle ilgili şu üç esası bilmeliyiz: 1) İdari vesayet. politik. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinin Osmanlı İmparatorluğu’ndan devraldığı ve yeni kurulan belediye örgütleri ile 1923 yılında toplam 436 olan belediye sayısı günümüzde 3215’e yükselmiştir. ya da bir başka deyişle. Her ne kadar Anayasamız idari teşkilatımızı Merkezi . Bunun sonucunda da ilk belediye idaresi İstanbul’da 1854 yılında kurulmuştur. Bu Kanun ile 1930 yılında çıkarılan 1580 sayılı “Belediye Kanunu” nu yürürlükten kaldırılmıştır. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle ancak idari makamlar tarafından icra edilir. bunlar arasında eşitliği öngörmemiştir. ekonomik ve sosyal bazı değişiklikler ortaya çıkmıştır. 5393 sayılı kanun. Adli makamların mahalli idareler üzerinde böyle bir denetim yetkileri yoktur. 3) Böyle bir denetleme devletin genel menfaati düşüncesinden kaynaklanır.DR. muhtesip gibi sıfatları bulunan görevliler yürütmüşlerdir. intisab nazırı. b) Belediye: Yerel yönetimlerden olan Belediye ile ilgili açıklamalarımıza ilgili kanun üzerinden devam edebiliriz. Osmanlı Devleti’nin batıya açılmasıyla birlikte yönetsel.Yerel olarak ikili bir sisteme oturtmuş ise de merkezi teşkilatı kısmen de olsa yerel teşkilat üzerine çıkartmış.7. DOÇ.2005 günü kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Sonrasında özellikle Ege Bölgesinde bazı sahil kentlerinde belediye teşkilatları kurulmuştur. 43 . 2) İdari vesayet kanuna dayanır. 5393 sayılı Belediye Kanunu 3. idari bir denetimdir. ******* Osmanlı klasik sisteminde günümüzde belediyelerin üstlendikleri görevleri kadı. İşte bu ilk belediye örgütü kurulan kentlerden birisi Urla’dır 1866 yılında kurulan belediye örgütünün ilk başkanı da Osman Ağa’dır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yerlerde ve belirtilen derecede kullanılabilir. Kanunda açıkça belirtilen hallerde.

44 . idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini ifade eder.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye kurulabilir. DOÇ. ihtiyaç ve öncelikleri benzer özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan idari birimi ifade eder. Belde: Belediyesi bulunan yerleşim yerini ifade eder. yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. yönetimini. nüfusu 5000 den çok olan yerleşim birimlerinde oturanların ortak gereksinimlerini sağlayan kamu tüzel kişiliğindeki yerel yönetim örgütü olarak da tanımlanabilir. Belediyenin organları: Belediye meclisi. Tanımlar: Bu Kanunun uygulanmasında. Bu kanunun amacı: belediyenin kuruluşunu. belediye encümeni ve belediye başkanını ifade etmektedir. Belediye: İl ve ilçelerle. Bir yerde nüfusun artması ya da köyler arasındaki boşlukların dolarak köylerin birleşmesi gibi durumlarda belediye kurulur. Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan. görev. Bu kanun belediyeleri kapsar. 3) İçme ve kullanma suyu havzaları ile sit ve diğer koruma alanlarında belediye kurulamaz 4) Birbirlerine 5.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Belediyelerin kuruluşu nerede kurulup nerelerde kurulamayacağı ile ilgili olarak: 1) Nüfusu 5. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Buradan şunu anlıyoruz Büyükşehir belediyeleri ile ilgili eski kanun 1580 sayılı kanunmuş. Mahalle: Belediye sınırları içinde.DR. Bazı yerlerde ise belediye teşkilatının bulunması mecburidir. 2) İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur.000 metreden daha yakın olan yerleşim yerlerinde belediye kurulamaz. organlarını.

Belediye’nin Organları: Belediyenin üç önemli organı vardır. 6) Yeni iskân nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5. Belediyenin imarla ilgili yetkileri ve imtiyazları : İmar planları yapıp uygulamaya. sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar. Belediye Meclisi Belediye meclisi.000 ve üzerinde olan herhangi bir yerleşim yerinde. Meclisin üye sayısı belediye örgütünün bulunduğu yerin nüfusuna göre 9 ile 55 arasında değişir. su ve havagazı. belediyenin en yetkili karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilmiş üyelerden oluşur. İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararnameyle belediye kurulabilir. 45 . gerekli istimlakları (kamulaştırmaları) yapmaya yetkilidir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5) Köylerin veya muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için meskûn sahalarının. DOÇ.000 ve üzerinde olması gerekir.000 metre mesafede bulunması ve nüfusları toplamının 5. Belediye Meclisi 2. Belediyenin görev. Belediyelerin kısaca özetlenecek olursa en önemli görevleri: Bölge halkının gereksinmelerini karşılamak sağlık. Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı.DR. Belediye Encümeni 3. ulaştırma. kültür ve eğitim etkinlikleri alanında hizmet vermektir. elektrik.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bunlar: 1. merkez kabul edilecek yerleşim yerinin meskûn sahasına azami 5. Belediye Başkanı dır. Başkan ise icra organıdır. Belediye meclisinin kararı ile mücavir (komşu) alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir.

Belediye meclisi her yıl bir ay tatil kararı alabilir. gündemin belediye başkanı tarafından belirlenmesi ve en az üç gün önceden üyelere bildirilerek yapılır ve çeşitli yöntemlerle halka duyurulur. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün. başkan ve kâtip üyeler tarafından imzalanır. önceden kararlaştırdığı günde toplanır. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme alınır. Meclis toplantısı. Meclis başkanının veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi üzerine.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Toplantılar. her ayın ilk haftası. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. Meclis görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir. Meclis toplantısında. İmar konuları ile yıllık bütçe dışında kalan gündemdeki diğer konular ile üyelerin teklifleri. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisinin Çalışması: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye meclisi. belediye başkanlığında. DOÇ. Meclis toplantıları kamuya açıktır. Öneri. meclisin kararıyla sesli ve görüntülü cihazlarla da kaydedilebilir. toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü hâlinde komisyonlara havale edilmeksizin belediye meclisince görüşülerek karara bağlanabilir.DR. belediye başkanı ve meclis üyeleri belediyeye ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına karar verilebilir. 46 .

hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarını. Belediye başkanı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bir bölümü de belediye meclisinin kendi içinden bir yıl için gizli oyla seçtiği üyelerden oluşur. gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde meclise iade edebilir. Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün içinde uygun araçlarla halka duyurulur. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargıya başvurabilir. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisi'nin başlıca görevleri: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak. Mülkî idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine idarî yargıya başvurabilir.DR.  İmar plânlarına uygun şekilde hazırlanmış belediye imar programlarını görüşerek kabul etmek. 47 . DOÇ. Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (yarıdan bir fazla) ısrar edilen kararlar kesinleşir. Üyelerinin bir bölümü hizmet birimi yönetimleri olan daire başkanlarından. Mülkî idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. Belediye Encümeni Karma nitelikli bir organdır. Belediye başkanı. Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülkî idare amirine gönderilir. büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni planını kabul etmek.

belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. bir yönüyle de genel yönetimin bir organıdır.DR. Genel yönetime ilişkin yasa ve yönetmelikleri yayıp duyurma açısından. Encümenin imarla ilgili başlıca görevleri:  Kamulaştırma kararı almak ve uygulamak Belediye Başkanı Belediye başkanı. Belediye başkanının. Çevre halkı tarafından 5 yıl için seçilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bulunduğu yerin mülki amirine bağlıdır. DOÇ. en yüksek belediye amiri ve belediye temsilcisi sıfatıyla temel görevleri şunlardır:      Belediye emir ve yasaklarının uygulanması Belediye meclisi ve encümeninin kararlarının yerine getirilmesi Yerel kamu hizmetlerinin yürütülmesi Belediye mallarının yürütülmesi gelirlerinin izlenmesi Belediye tüzel kişiliğinin temsil edilmesi. ******* 48 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye encümeni. Belediye başkanı bir yönüyle belediyenin temsilcisi. belediye başkanının başkanlığında toplanan (haftada en az bir kez toplanır) sürekli bir organdır.

Bu Kanun ile 1984 yılında yürürlüğe giren 3030 sayılı “Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun” yürürlükten kaldırılmıştır. kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren.DR. 49 . 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 23. hizmetlerin planlı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı SAKARYA olarak değiştirildi. HASAN BEGEÇ 5216 sayılı kanun. Bu kanunun kapsamı: Büyükşehir belediyesiyle Büyükşehir sınırları içindeki diğer belediyeleri kapsamaktadır. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı KOCAELİ olarak değiştirildi. programlı. “Büyükşehir Belediyesi Kanunu” dur. Ankara ve İzmir Günümüzde 16 adet Büyükşehir belediyesi var.7. verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır. Bunlar: Adana Adapazarı (5747 sayılı. etkin. bu belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan. Bunlar: İstanbul.) Mersin Samsun’ dur.) Ankara Antalya Bursa Diyarbakır Erzurum Eskişehir Gaziantep İstanbul İzmir Kayseri Konya İzmit (5747 sayılı. Bu kanunun amacı: Büyükşehir belediyesi yönetiminin hukuki statüsünü düzenlemek. Tanımlar: Büyükşehir belediyesi: En az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini kapsayan. Bu kanunun ilk yürürlüğe girdiği dönemde Türkiye’de 3 adet Büyükşehir belediyesi vardı.2004 gün ve 25531 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. DOÇ.

yapım. DOÇ. En az üç ilçe belediyesini kapsayan şehirlere Büyükşehir denilmektedir. ilgili olanları şunlardır: 1) Nazım İmar Planını (1/5. İlçe belediyesi: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyesini. imtiyaz ve sorumluluklara sahip belediyeyi ifade eder. parselasyon planlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak 5) Büyük şehir ve mücavir alanların bütününü kapsayacak büyük şehir imar yönetmeliğini düzenlemek ve büyük şehir belediye meclisinin onayına sunmak 50 .000 ile 1/25. 5216 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyelerinin görev.DR. maddesinde büyükşehir belediyesinin görev. yaptırmak ve onaylayarak uygulamak 2) Nazım İmar Planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak 3) İlçe belediyelerinin Nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını bu planlarda yapılacak değişiklikleri.000 metre uzaklıktaki yerleşim birimlerinin son nüfus sayımına göre toplam nüfusu 750.000 arasındaki) yapmak. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yetkileri kullanan. bunlar arasında "imar "la. İlk kademe belediyesi: Büyükşehir belediye sınırları içinde ilçe kurulmaksızın oluşturulan ve Büyükşehir ilçe belediyeleriyle aynı yetki. yetki ve sorumlulukları oldukça genişletilmiş bulunmaktadır. parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek 4) Kanunlarla Büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje. yetki ve sorumlulukları tek tek sayılmış olup. Kuruluş: Belediye sınırları içinde ve bu sınırlara en fazla 10. idarî ve malî özerkliğe sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisini.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar planlarını. fiziki yerleşim durumları ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri de dikkate alınarak.000'den fazla olan il belediyeleri. kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir. Kanunun 7.

51 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlçe belediyelerinin imar ve yapılaşma ile ilgili görev ve yetki sınırları içinde kalmak. incelemeyi ve gerektiğinde bunların örneklerini almayı içerir. İlçe belediyelerinin meclisleri kararı ile çıkaracakları bu yönetmelikler büyükşehir belediye başkanının aynen veya değiştirerek onayı ile kesinleşir ve de ilan edilerek yürürlüğe girer. mevzuata ve bu yönetmeliğe aykırı olmamak şartıyla ile imar yönetmelikleri düzenleme hak ve yetkileri bulunmaktadır. Belirlenen imara aykırı uygulama. üniversiteler ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yararlanılabilir. Büyükşehir belediyesi eksiklik ve aykırılıkları gidermeye yetkilidir. konu ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi istemeyi. ilçe ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalarını denetlemeye yetkilidir. DOÇ.) Büyükşehir belediyesi.DR. Büyükşehir belediyesinin imar denetim yetkisi (Md 11. Büyükşehir belediyesi tarafından belirlenen ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar. gerekli işlem yapılmak üzere ilgili belediyeye bildirilir. İmar uygulamalarının denetiminde kamu kurum ve kuruluşlarından. Büyükşehir belediyesi 3194 sayılı İmar Kanununun 32 ve 42 nci maddelerinde belirtilen yetkilerini kullanma hakkını sahiptir. ilgili belediye tarafından üç ay içinde giderilmediği takdirde. Bu süre içinde eksiklik ve aykırılıklar giderilmediği takdirde. Denetim sonucunda belirlenen eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi için ilgili belediyeye üç ayı geçmemek üzere süre verilir. Denetim yetkisi. Bu amaçla istenecek her türlü bilgi ve belgeler en geç on beş gün içinde verilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

Büyükşehir belediye başkanı büyükşehir belediye meclisinin başkanı olup. büyükşehir belediyesinin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilen üyelerden oluşur. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi. DOÇ. Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır. Başkan ise icra organıdır. Bunlar: 4. her ayın ikinci haftası önceden meclis tarafından belirlenen günde sürekli toplantı yerinde toplanır. büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesidir. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediyeleri’nin Organları: Büyükşehir Belediyesinin üç önemli organı vardır.) Büyükşehir belediye başkanı. Büyükşehir belediye meclisi. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür.DR. Büyükşehir Belediye Başkanı dır. büyükşehir içindeki diğer belediyelerin başkanları. Büyükşehir Belediye Encümeni 6. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı. hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını. Büyükşehir Belediye Meclisi 5. Meclis kararlarının kesinleşmesi (Md 14.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 52 . Büyükşehir Belediye Meclisi Büyükşehir belediye meclisi. yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere belediye meclisine iade edebilir. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri ile bunların çalışma usul ve esaslarına ilişkin diğer hususlarda Belediye Kanunu hükümleri uygulanır.

Belediye başkanı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 53 . İlçe ve ilk kademe belediye meclislerinin bütçe ve imarla ilgili olanlar dışındaki kararları dayanak belgeleriyle birlikte büyükşehir belediye başkanına gönderilir. DOÇ. yedi gün içinde. Kararlar. Kesinleşen kararlar yedi gün içinde büyükşehir belediyesine gönderilir. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idari yargıya başvurabilir. Büyükşehir belediye başkanı. Büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar. Büyükşehir belediye başkanı. kesinleşen kararın iptali için on gün içinde idarî yargı merciine başvurabilir. gerekçesini de belirterek hukuka aykırı gördüğü kararların yeniden görüşülmesini isteyebilir. kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki idare amirine gönderilir. Mülki idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine on gün içinde idari yargı mercilerine başvurabilir. kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de büyükşehir belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir. Mülki idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. İlgili meclis. üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kararında ısrar ederse karar kesinleşir.DR.

konu meclis başkanlığı tarafından doğrudan meclis gündemine alınır. çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenecek maliyet bedeli karşılığında verilir. İmar ve bayındırlık komisyonu. oy hakkı olmaksızın ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir. gençlik ve spor komisyonu ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur. üniversitelerin ilgili bölümlerinin. Komisyon bu sürenin sonunda raporunu meclise sunmadığı takdirde. sendikalar (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun. kurum temsilcileri. diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri sonuçlandırır. HASAN BEGEÇ İhtisas komisyonları (Md 15. eğitim. Meclis toplantısını takiben imar komisyonu en fazla on işgünü.) Uzmanlık 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye meclisi. her dönem başı toplantısında. İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır. sendika konfederasyonunun bulunduğu yerde konfederasyonun) ve uzmanlaşmış sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ile davet edilen uzman kişiler. Komisyon raporları alenîdir. her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin büyükşehir belediye meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur. çevre ve sağlık komisyonu. en çok dokuz kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. İhtisas komisyonları. Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları. üyeleri arasından seçilecek en az beş.DR. 54 . DOÇ. Gündemdeki konularla ilgili olmak üzere. kültür. plan ve bütçe komisyonu.

Ancak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. büyükşehir belediyesi sınırları içindeki seçmenler tarafından 5 yıl için seçilir. DOÇ. Büyükşehir belediye başkan vekili. Belediye Kanunundaki usullere göre belirlenir. büyükşehir belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir Büyükşehir belediye başkanı. büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye başkanları büyükşehir belediye başkan vekili olamaz. belediye meclisinin her yılın ilk olağan toplantısında kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye biri genel sekreter. belediye başkanının başkanlığında. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediye Encümeni 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye encümeni. Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda. Büyükşehir belediye başkanının görev ve yetkileri Büyükşehir belediye başkanının imarla ilgili görevleri: a) Büyükşehir belediye meclisince onaylanan nazım imar planlarını onaylamak 55 . encümen toplantılarına genel sekreter başkanlık eder. biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üye olmak üzere toplamda 10 üyeden oluşur.DR. Büyükşehir Belediye Başkanı Büyükşehir belediye başkanı.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Nazım İmar Planına uygun olarak Uygulama İmar Planlarını hazırlamak.DR. Danışmanların görev süreleri sözleşme süresi ile sınırlıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir. sokak. diğer büyükşehir belediyelerinde 5 i geçmemek üzere başkan danışmanı görevlendirilebilir. cadde. Ancak bu süre belediye başkanının görev süresini aşamaz. ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili anlaşmazlık çıkması durumunda. büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir. Büyükşehir belediyesi mücavir alanlarının ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasındaki bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır. Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon. 56 . Yeni kurulan büyükşehir belediyelerinde meydan. büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır. bulvar. Danışman olarak görevlendirileceklerin en az dört yıllık yüksek öğrenim kurumlarından mezun olması şarttır. park. yol. Büyükşehir. hazırlatmak c) İmar Programlarını hazırlamak ve uygulamaya koymak Danışmanlar Nüfusu iki milyonu aşan büyükşehir belediyelerinde 10 adet. DOÇ.

Oylamadan sonra yaptığı konuşmada Başkan Kocaoğlu. ilçe ve ilk kademe belediyeleri ile ortak projeler geliştirebilir ve yatırım yapabilir. 9 Ekim 2006 günü yapılan meclis toplantısında oy çokluğu ile kabul etmiştir. Bu şekildeki ödünç vermelerde faiz uygulanmaz. 57 . Yapılacak herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlarından bir veya birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda. yatırımcı kuruluş hesabında alacak olarak gösterilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediyesi. kesinleşmiş en son yıl bütçe gelirinin % 3’ünü aşmamak ve bütçede ödeneği ayrılmış olmak şartıyla. büyükşehir belediye meclisi. 38 ilk kademe belediyesi ve 164 orman köyünü içine alan 526 bin kilometrekarelik alanı kapsayan yeni bir nazım imar planını. DOÇ. yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebilir. İzmir’in 25-30 yıllık gelişimine ışık tutacak “anayasasını” hazırladıklarını söylemiştir. Büyükşehir belediyesi. belediye bürokratları ve bilim adamlarından oluşan 49 kişilik bir ekip hazırlamıştır. belediye başkanının onayı ile birbirlerinin nakit ihtiyacını karşılayabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İzmir Büyükşehir Belediyesi de 2004 yılında başladığı İzmir Kentsel Bölge Nazım İmar Planı’nı. ilgili belediyenin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için büyükşehir belediye başkanının teklifi ve meclisin kararıyla ilçe ve ilk kademe belediyelerine malî ve aynî yardım yapabilir. Bu takdirde yatırımın ilgili diğer kurumu ilgilendiren kısmına ait harcama tutarı o kurumun hesabında borç. 21 ilçe.DR. Büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşları.

yapı yoğunluklarını. yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini ve ulaşım sistemlerini. belde halkının. şenlendirmedir. gelişip güzelleşmesi. ulaşım gibi başlıca bölge tiplerini. geliştirme ve güzelleştirme ile bu yerlerdeki yapılaşmaların şart ve teşekkülü yolunda yapılan çalışmaların tümü "imar hareketleri" (imar faaliyetleri. düzene koymak anlamındadır. bayındır duruma getirmek. HASAN BEGEÇ İmar kavramı İmar mevzuatı 3194 sayılı kanun İmar Kanunu Gerekçesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  İmar Kavramı. geliştirme. yapı yüksekliği ve derinliğini. Şehirleri ve diğer yerleşme yerlerini belirli bir düzen ve disiplin içinde tutma. Daha geniş olarak imar. bunların yoğunluk ve düzenini. yaşayış şartlarının uygunlaştırılması için üzerinde çalışılmış olan (yer) anlamındadır. yapı. arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini. arazi kullanım şeklini tespit ve bunların uygulanmasını temin. sanayi. Özetle denilebilir ki imar. yol. turizm. çeşitli bölgelerin yapı adalarını. bayındır hale getirme. yapı düzenini. tarım. taban alanı ve kat alanı katsayısını. "İmar etmek". sosyal ve kültürel ihtiyaçları ile sağlığı ve güvenliğini gözeterek daha iyi yaşama düzeni ve koşullarını sağlama. "Bayındır" sözcüğü ise. inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafelerini. fiziksel mekanın düzenlenmesi ve mekandaki yapılaşma faaliyetleridir.DR. işlem ve eylemlerin tümü olarak tanımlanabilir. çevrenin ve tarihi eser. yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin kurallarını belirleme ve bu kurallara aykırılıkları önleme ve müeyyidelendirme. konut. imar konulu işlem ve eylemler) olarak adlandırılır. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı ve değerler ile kentsel ekolojik dengenin korunması ve iyileştirilmesi için yapılan iş. 58 . İmar: "İmar" (imâr) kelimesinin sözlük anlamı bayındır duruma getirme. yeşil alan gibi umumi hizmet ve kamu hizmet tesis alanlarını ve imar adalarının biçim ve boyutlarını.

İmar faaliyetleri. kullanım amacı belli edilmiş alanlardır. ise. "plansız alanlar "da. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan ve planı bulunmayan alanlardır. Planlı alanlar.1972 tarih ve 1605 sayılı kanun ile bazı maddeleri değiştirilmiştir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar faaliyetleri.1956 tarih ve 6785 sayılı İmar Kanunu yürürlüğe girdiği yıllardaki ihtiyaca cevap vermesine rağmen daha sonraki gelişmeler nedeni ile 11. "sınırlanmış" ve "yönlendirilmiş" bir nitelik verir. Bu durum imar faaliyetlerine "kurallaştırılmış". gecekondulaşma ve bunların yarattığı sorunlar ile bu sorunların çözümü için gerekli her türlü 59 . imar planları da "Nazım İmar Planı" ve "Uygulama İmar Planı" olarak hazırlanır (İK md. yönetmelik ve plan hükümleri. köyden şehre göçün kontrol edilememesi sonucu ortaya çıkan düzensiz şehirleşme. önceden yapılmış olan imar planı sınırları içinde kalan ve planla. kapsadıkları alan ve amaçlar yönünden "Bölge Planları" ve "İmar Planları". ve "yönlendirici" nitelikte olan yasa hükümleri ve yönetsel kararların sınırları içinde kalması zorunludur. 6 ve 8). yasa ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülür.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. "kısıtlayıcı". Dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de şehirlerin ve yerleşim alanlarının planlı ve düzenli oluşu toplumun sosyo-ekonomik ve kültürel yaşantısının aynasıdır. Bu alanlarda "Plansız Alanlar Yönetmeliği" hükümleri uygulanır. toplum ve fiziksel çevreyi yakından ilgilendiren ve etkileyen hareketlerdir.7.7. Plansız alanlar. DOÇ.  İmar Kanunu Gerekçesi 9. insan.DR. Bu nedenle de bu hareketlerin "zorlayıcı". "planlı alanlar "da yasa. Son yıllardaki hızlı nüfus artışı. Planlar.

birden fazla belediyeyi ilgilendiren imar planlarının yapımında ve onay aşamasında oluşabilecek ihtilafları çözmek ve hatta re’sen plan yapmak veya yaptırmak Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bırakılmıştır. 60 . Belediye sınırları dışında ise bu yetki Valiliklerce kullanılacaktır. Plan yapımının ve onayının dışında imar programları da Belediye meclislerince görüşülüp kabul edildikten sonra geçerlilik kazanacaktır. Bu imar kanunu ile geçmiş dönemdeki imar mevzuatına aykırı yapılaşmayı belli bir düzenleme içinde ele alarak çözmek ve yeni şehirleşmeyi düzenli bir biçimde sağlamak için valilik ve belediyelerin plan üretimi ve uygulaması sürecindeki etkinlikleri arttırılmıştır. hatta uygulamaya önceden yön verebilecek nitelikte olması hedeflenmiştir. belediye ve mücavir alan sınırları içi ve dışında kalan şehir ve onunla bütünleşen çevresindeki plansız alanları bir bütün olarak ele alan yeni bir anlayış getirilmiştir. planların onaylanmasına ilişkin bu yetkinin Belediye ve Valiliklerce kullanılacağını belirtmiştir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tedbirin alınması ihtiyacı İmar Kanununda bugünün ve yarının ihtiyaçlarına cevap verebilecek değişiklikler yapılmasını gerektirmiştir. Şehirlerin imar planlarına uygun olarak gelişmelerinin yönlendirilmesinde. Uygulamanın planlamanın önüne geçmesi gibi durumlarda ise bu durumu kontrol altına alabilmek için mevzii imar planı (daha basit ve kısa sürede yapılabilen) mekanizması getirilmiştir. Planlamanın uygulamaya yetişecek.DR. imar planlarını yapma. Ülke çapında önem taşıyan tesislerin yapımına imkan vermek.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İmar Kanunu. DOÇ. İmar kanunu ile ülkemizde planlama ilk defa bir sisteme bağlanmış ve planlamanın gelişmeyi önceden yönlendirmesi amaçlanmıştır. yaptırma ve uygulamayı kontrol konusunda yerel idarelere yetki tanımış.

plân. daimi veya muvakkat (geçici). "Yapı". DOÇ. sağlık ve çevre şartlarına tabi olurlar. "bu yerler" de yerleşme yerleri olarak kabul edilir ve buralardaki yapılar da fen. sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. Amaç 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 1 -Bu Kanun yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. 27). Madde gerekçesinde de. sağlık ve çevre şartlarına uygun olması gerekir (İK md. "Yerleşme yeri". fen. Bu Kanunun amacı ve kapsamı bakımından. açılım yaparak şu şekilde açıklayabiliriz: 61 . hayvancılık ve tarımsal amaçlı yapıların fen. "Plansız alanlar" üzerinde yapı yapılması halinde. bir ya da birden çok kişinin. 5). Kanunun amacını.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. belediye ve mücavir alan sınırı içinde veya dışında belirli bir yerde "geçici" veya "sürekli" olarak oturması. HASAN BEGEÇ  3194 sayılı kanun 3194 Sayılı Kanun İmar Kanunu’dur. Yerleşme yeri ve yapı deyimlerinin tanımını yaptıktan sonra. karada ve suda. Görüldüğü üzere İmar Kanunu. resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave. köy yerleşik alanları ve mezralarda yapılacak konut. "Ülke bütününde düzenli yerleşmeyi sağlamak ve bundan böyle imar kargaşasına meydan vermeyecek planlı ve sağlıklı yapılaşmayı gerçekleştirmek" olduğu ifade edilmiştir. bu Kanunun amacının. bir yerleşme yerinin mutlaka imar planı sınırı (belediye sınırı) içinde kalması gerekmez. yapı terimini çok geniş anlamıyla tanımlamış bulunmaktadır. Örneğin. yaşaması ve faaliyet göstermesi için seçilen ve düzenlenen yerdir. değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir (İK md.

Örneğin. Fen Şartlarına Uygunluk Bu şart ile yerleşme planlaması sonucu elde edilen imar planı ve bu plana uygun olarak. "ayrık nizam "da yapı yapılamaz. "üst ölçekli planlar "a. "alt ölçekli planlar ın. projesine göre yapılacak yapıların. Yapılması plan şartına aykırılık teşkil eder. planda hangi maksat ve hizmet için ayrılmış ise.DR. Örneğin. her bir yapının plan şartlarına uygunluğunu da ifade eder. 62 . ancak o maksat ve hizmetin gerçekleştirilmesi için kullanılabilir. plan şartlarına uygunluk. "fen".MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ KANUNUN AMACINI BELİRLEYEN ŞARTLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Maddede. Kanunun amacını belirleyen ölçütler (şartlar). kendisinden daha üst ölçekli olan 1/5000'lik "nazım imar planı" hükümlerine (düzenlemesine) aykırı olarak hazırlanamaz. yerleşme yerlerinin bütününde plan ile getirilen hükümlere (plan şartlarına) uygunluğu ifade eder. uygun olmasıdır. Yerleşme yerlerinde alanlar. Örneğin. Plan Şartlarına Uygunluk Plan şartlarına uygunluk. başka bir maksatla kullanılamaz. imar planında bir adadaki yapı nizamı (düzeni) "bitişik nizam " olarak belirlenmiş ise bu yerde. Plan şartlarına uygunluğun bir anlamı da. Öte yandan. DOÇ. planda sanayi ya da ticaret bölgesi olarak ayrılan yerler ancak bu maksatlarla kullanılabilir. yerleşme ve yapılaşmalarda "plân". "sağlık" ve "çevre" şartlarına uygunluk olarak sayılmıştır. 1/1000 ölçekli bir "uygulama imar planı" planlama kademelenmesinde. Mesela bu yerlerde bir turizm tesisi yapılamaz. mevzuatın öngördüğü "teknik şartlar''a haiz olması amaçlanmaktadır.

Çevre Kanunu'nun 3 üncü maddesinin (a) ve (c) fıkralarında da. sağlıklı yaşamaya imkan verecek bir şekilde hazırlanması ve yapı malzemelerinin standartlara uygunluğu da anlaşılır. bu çalışmanın yapılmaması. Öte yandan. yapı projelerinin. sağlık şartlarına uygunluk ile. "mimari" ya da "statik proje"si teknik bir çalışma belgesi olup. Bu nedenle bu alanlardaki yerleşme ve yapılaşmalarda bu hususa dikkat edilmesi gerekir. herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu belirtilmekte. Örneğin. Projelerin. arazi ve 63 . o yerleşme yerinin "jeolojik etüdü"nün yapılması ve bu etüt ile elde edilecek bilgilere göre imar planın yapılması ya da değiştirilmesi gerekir. bu meyanda sayılabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna göre çıkartılan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne göre tespit edilen "koruma alanları" içerisinde. Buradaki jeolojik etüt. DOÇ. bir imar planı yapılır ya da değiştirilirken. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğu anlamına gelir. teknik bir çalışma olup. çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesinin gerçek ve tüzel kişilerle vatandaşların görevi olduğu. yapının gün ışığı almasına.DR. sağlık konusunda düzenlenmiş bulunan kanun. aydınlanmasına. havalanmasına ve rutubetten korunmasına imkân vermesi ve yapı malzemelerinin ses ve gürültüyü azaltıcı nitelikte olması. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Örneğin. Öte yandan. yapının. Çevre Şartlarına Uygunluk Anayasa'nın 56 ncı maddesinde. bir deprem bölgesinde. planın hazırlık ve yapımında önemli bir eksiklik teşkil eder. Sağlık Şartlarına Uygunluk Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. bunların da mevzuatın öngördüğü şartları taşıması gerekir. içme ve kullanma suyu rezervuarlarının korunması ve kirlenmenin önlenmesi amacıyla. bu yerlerde yerleşme ve yapılaşma "kısıtlama" ya tabi tutulmuştur.

açıklamalarımızın daha iyi anlaşılabilmesi için. mekan itibariyle yürürlükteki mevzuat hükümlerine. "kültürel" ve "tarihi" dokuya uygun olması ve bunlara zarar vermemesi amaçlanmaktadır.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir. DOÇ. Görüldüğü üzere bu madde ile yalnızca belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerler değil. Kanunun kapsamı belirtilmiştir. Madde ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak "her türlü plan" ile inşa edilecek "resmi ve özel tüm yapılar" ın bu Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmek suretiyle. proje itibariyle o çevredeki "doğal". ülkenin tüm alanları ve bu alanlar üzerindeki tüm imar hareketleri. 64 . Ancak bundan önce. bu imar düzeni ve disiplinine tabi tutulmaktadır. Madde üzerindeki açıklamalarımızı aşağıda sürdüreceğiz. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kaynak kullanım kararlarını veren ve proje değerlendirmesi yapan yetkili kuruluşların. çevrenin korunması ve kirlenmemesi hedefini gözetmekle yükümlü oldukları ifade edilmektedir. hem de yapıların. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 5 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar dairesinde çizilen ve 6 ncı maddede belirtilen merci (vali) tarafından onaylandıktan sonra kesinleşen idari bir sınırdır.DR. Belediye Sınırı. Kapsam Madde 2 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. gerek Kanunda ve gerekse Yönetmelikte geçen bazı terimlerin tanım ve açıklamasını vermek istiyoruz. Çevre şartlarına uygunluk ile. hem yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların.

HASAN BEGEÇ 1580 sayılı (önceki) Belediye Kanunu ile yapılan düzenlemede. daha basit ve kolay bir sistem getirilmektedir. DOÇ. Belediye ve mücavir alan "sınırları içinde" kalan yerler. b) Planın olmaması. belediye meclisinin kararı. 5393 sayılı (yeni) Belediye Kanunu'nda. 2. Bu sisteme göre belediye sınırları. "bu plân" ve 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliğinde yer alan hükümler olur. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin "5 ve 6 ncı Bölüm "lerinde yer alan hükümler olur. Madde ile. Kanunun kapsamı "alanlar" itibariyle ikiye ayrılmaktadır. b) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup.000'den fazla olan beldelerde belediye sınırı. 65 . 1580 sayılı Kanunda öngörülen sistem değiştirilerek.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak usul ve esaslar. 1 . 2. durumuna göre değişir. "planı bulunan" yerlerde uyulacak ve uygulanacak usul ve esaslar. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin (Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliği'nin) "4 ve 6 ncı Bölüm" lerinde yer alan hükümler olur. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI nüfusu 80.DR. a) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. nüfusu 80. belediye meclisinin kararı ve ilçe idare kurulunun uygun görüşü alındıktan sonra "il idare kurulu " karan ile. Belediye ve mücavir alan "sınırları dışında" kalan yerlerdir. a) Planın olması. Bunlar: 1. il idare kurulunun uygun görüşü ve valinin teklifi üzerine "İçişleri Bakanlığı "nın onayı ile kesinleşmekte idi. bu yerlerde. belediye meclisinin kararı (ilçelerde kaymakamın görüşü) üzerine valinin onayı ile kesinleşmektedir.Belediye ve mücavir alan sınırlan "dışında" kalan ve “planı bulunan” ve de "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak hükümler.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerlerde uygulanacak hükümler.000'den az olan beldelerde belediye sınırı.

yönetmelik hükümlerine aykırı bir maksatla kullanımı da yasaklanmaktadır. bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz. HASAN BEGEÇ Genel Esas 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 3 . başka bir amaç için kullanılamaz. kamulaştırmanın. mesela "konut" yapımı amacıyla kamulaştırılamaz. Alanların Yönetmelik Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Maddede. Örneğin. bulunduğu "bölgenin şartları"na ve "yönetmelik hükümleri" ne aykırı maksatlarla kullanılamayacağı hüküm altına alınmak suretiyle.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 66 . planlama esasları ve kamu yararına aykırı olmaması ve plan bütünlüğünü bozmaması gerekir. bir alanın her ölçekteki plan esaslarına aykırı maksatlarla kullanımını yasaklamaktadır. Alanların. her ölçekteki plan esaslarına. Kanunun 1 inci maddesiyle amaçlanan. yerleşme ve yapılaşmaların üzerinde gerçekleşeceği sahaların (alanların) "plan şartları" na. öncelikle bu hükümlerin uygulanması gerekir. alanlar itibariyle sağlanması şartları ortaya konulmaktadır. imar planında "sanayi" yeri olarak ayrılmış ise bu alan "konut alanı" olarak kullanılamaz. planda "yol”a tahsisli bir taşınmaz. Plana dayalı olarak yapılan kamulaştırmalarda. planda hangi kullanım amacına tahsis edilmiş ise. şehircilik ilkeleri.DR. genel "imar disiplini" nin. imar planında alan kullanımı ve yapılaşma ile ilgili hüküm bulunması halinde. ancak yol yapımı için kamulaştırılabilir. başka bir amaçla. taşınmazın plandaki tahsis amacı gözetilerek yapılması gerekir. Örneğin. DOÇ. bir alan. Plandaki Tahsis Amacı Dışında Kullanılamaması Madde. Bu durumda. Kanunun bu maddesi ile de. Bir alanın plandaki kullanım biçimi ancak "plan tadilatı" yapmak suretiyle değiştirilebilir. ancak o amaç için kullanılabilir. daha önce de belirttiğimiz üzere. Bu amaçla yapılacak plan değişikliğinin ise. alanların.Herhangi bir saha. Bunun anlamı şudur: Bir alan.

Öte yandan. bunlara ait ifadeler imar planlarının kayıtlarından sayılmaz. bölge şartları ile. parselasyon durumları ve bina kitleleri. Ancak plan yapımı. bitki örtüsü. alanların "bölge şartları" na aykırı olarak kullanımı da yasaklanmaktadır. DOÇ. değişikliği. jeomorfolojik ve topoğrafik eşikler. bir alanın kullanım amacının. planda hüküm bulunmayan hallerde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ancak. Alanların Bölgenin Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Madde ile alanların plan ve yönetmelik şartlarına aykırı olarak kullanımının yasaklanmasının yanında. binaların tertip şeklini ve yüz alacakları cepheyi tespit maksadı ile şematik olarak gösterildiğinden. Ayrıca şunu belirtmek gerekir ki. özellikle bu maksatla etüt edilerek. ön bahçeli ya da bahçesiz nizamın kabul olunacağını. bulunduğu bölgenin doğal. Tüm alanların kullanım maksadı ve yapılaşma şartlan plan ve yönetmelikler ile belirlenir. toprak kabiliyeti.DR. 67 . Bu nedenle de bu konularda yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekir. kültürel ve tarihi dokusuna uygun maksatlarla kullanımı ve bu alan üzerindeki yapıların aynı dokuya uygun inşası anlaşılır. bu bölge ve çevresi üzerinde oluşmuş yapılaşma durumu da anlaşılır. kaynaklar. plan olmakla birlikte. alanların kullanımı yönetmelik hükümlerine tabi olur. sadece ayrık veya bitişik bina yapılacağını. o alanın içinde bulunduğu bölgede gerçekleşmesi imkanı ile. ölçüleri verilmediği takdirde. Öte yandan. ilave ve revizyonlarında da bölge şartları. Bölge şartlarına uygunluk ile bir alanın.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. imar planlarında. planı bulunmayan yerlerdeki alanların kullanımında da yine yönetmelik hükümleri geçerli olur. (jeolojik durum. görsel değerler. iklim.

bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ve 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. sanayi. DOÇ. sit. bu esasların.DR. beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimlerin göz önünde tutulacağı ifade edilmiştir. "Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik" in 13 üncü maddesinde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tarihsel çevre. Bu kapsamda. 68 . bu hüküm karşısında da plan ve yönetmelikte yer almayan hususlarda getirilecek kuralların. Öte yandan. kent estetiği ve çevresel yapı gibi şartlar) başkaca unsurlar ile birlikte.2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. eğitim ve savunma amaçlı yapılar için. 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliği'nin 3 üncü maddesinde. imar planı ihalelerinde. belediyelerin. belediyelerin uygun görmesi halinde yapıların "estetiği" ile ilgili kurallar getirmeye yetkili oldukları belirtilmekte olup. Diğer taraftan aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde. belirleyici bir unsur teşkil eder. bölge şartlan gözetilerek getirilmesi zorunlu olmaktadır. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. İller Bankası Genel Müdürlüğü'nün bu amaçla hazırladığı tip sözleşme ve şartlaşma esaslarına uyulacağı. 16 ncı maddesinde de. Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait harekat. lüzum ve ihtiyaca ve “civarın karakteri”ne göre imar kuralları getirmeye yetkili oldukları belirtilmiş olup. bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır. bu kapsamda getirilecek kuralların da yine bölge şartlarına uygun olması gerekir. bu Kanun hükümlerinden hangisinin ne şekilde uygulanacağı Milli Savunma Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir. İstisnalar Madde 4 . imar planlarının hazırlanmasında.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. turizm gibi ağırlıkları nedeniyle özel ve ayrıntılı bir çalışma gerektirmesi durumunda veya "bölge şartları" na uymak amacıyla değiştirilerek özel sözleşme ve teknik şartlaşmalar yapılabileceği belirtilmiş. imar planlarında açıklanmayan ve bu Yönetmelikte de yer almayan hususlarda.

İşte bu nedenle. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanunu'nun 2 nci maddesinde. Kanunun 4 üncü maddesi ile Kanunun uygulanmayacağı haller. imar kanununun. Ancak.DR. ülkemizde. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca ve Turizm Bakanlığınca onaylanacaktır. bu hüküm uygulanacak. planlama ve yapılaşma konuları. 21. bir tek İmar Kanunu ile düzenlenmiş değildir. haliyle bu kanun hükümlerinin de uygulanması gerekmektedir. Ancak ruhsat. İmar Kanunu 'nun 8 inci maddesine göre değil. bu Kanun hükümlerine tabi olacağı belirtilmektedir. Turizmi Teşvik Kanunu' nun 7 nci maddesine göre. altyapı bedelleri konularında 2634 sayılı Kanun. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve diğer "özel kanunlar" ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. 3194 sayılı Kanunun bu konulara ilişkin 20. İmar Kanunu dışında diğer birçok kanunda planlama. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Bakanlar Kurulu Kararı ile turizm merkezi olarak belirlenen bir alanda 1/5000 ölçekli nazım planlar ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planları. kullanma izni. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel yapıların. 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu. DOÇ. 69 . 23 ve 31 inci maddeleri uygulanacaktır. özel kanunlarda imara ilişkin hüküm bulunması ve bu hükmün İmar Kanunu hükümleri ile çelişmesi halinde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu durumda. imar Kanunu 'na aykırı bir hüküm içermediğinden. Bu konuda örnek vermek gerekirse. uygulama ve yapılaşma konularına ilişkin hükümler bulunmakta. özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı esası getirilmiştir. "istisnalar" başlığı altında düzenlenmiş ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. hüküm bulunmaması halinde ise İmar Kanunu hükümleri uygulanacaktır.

20. uygulama ve yapılaşmaya ilişkin hükümlerin bulunduğu kanun. DOÇ. 21. 422 sayılı Köy Kanunu 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu 775 sayılı Gecekondu Kanunu 831 sayılı Sular Hakkında Kanun 1164 sayılı Arsa Ofisi Kanunu 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu 1519 sayılı Erişme Kontrollü Karayolu Kanunu 1893 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 2872 sayılı Çevre Kanunu 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu 2981 sayılı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2. 6. 14. 16. 24. 13. 11. 15. 19. 9.DR. 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun 3621 sayılı Kıyı Kanunu 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun 4342 sayılı Mera Kanunu 4373 sayılı Taşkın Sulara ve Su Baskınlarına Karşı Korunma Kanunu 70 . 8. 23. 3. İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanunu'nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun 18. 27. 10. kararname ve tüzüklerin listesi aşağıda verilmektedir: KANUNLAR 1. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İçinde yerleşme. 17. 4. planlama. 29. 22. 28. 7. 5. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu 3194 sayılı İmar Kanunu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu 3402 sayılı Kadastro Kanunu 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun 25. 12. 26.

48.6. 39.1959 tarih ve 4/11715 sayılı Sivil Müdafaa Bakımından Şehir ve Kasaba Planlarıyla Mühim Bina ve Tesislerde Tatbik Olunacak Esaslar Hakkında Nizamname (Tüzük) 2. 49. 3. 38. 43. HASAN BEGEÇ 30. 32. 9.DR. 34. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanunu 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Hakkında Kanun 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 4957 sayılı Turizm ve Teşvik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu 5393 sayılı Belediye Kanunu 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu 6831 sayılı Orman Kanunu 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun 7478 sayılı Köy İçme Suları Hakkında Kanun KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER 1. 47. 40.7. 46. 20. 45. 36.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 42.1961 tarih ve 5/1465 sayılı Yeraltı Suları Tüzüğü 71 . 41. 44. 37. 35. 2. 180 sayılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname 388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kararname TÜZÜKLER 1. 31. DOÇ. 33.

idareler arası koordinasyon esaslarını belirleyen.Bölge Planları: Sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini. sektörel hedefleri.000 veya 1: 200. Bu tanımlamalara göre Çevre Düzeni Planı. planlanan alanı makro düzeyde ele alarak belli bir projeksiyon dönemi içindeki fiziki gelişmeleri yönlendiren bir plandır. Gerekli görüldüğü hallerde bu planları Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır.000. planlama alanı içinde kalan yerleşme ve arazi kullanımına ilişkin ana kararları belirleyen. Ülkenin geri kalmış bölgelerini geliştirme ya da değerlendirilemeyen doğal kaynaklarını etkili biçimde kullanmaktır. Metropoliten kentlerin büyümesini denetim altına almak. sanayi. Bunlar: 1. 1:100.000. yerleşmelerin gelişme potansiyelini. tarım. faaliyetlerin ve altyapıların dağılımını belirtmek üzere hazırlanırlar.1:50.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plandır. sanayi. plan notları ve raporuyla bir bütün olan plandır. tarım. 1/25. Bölge Planlarının kaynağında iki önemli etmen bulunmaktadır. ulaşım gibi sektörler ile kentsel-kırsal yapı ve gelişme ile doğal ve kültürel değerler arasında koruma-kullanma dengesini sağlayan ve arazi kullanım kararlarını belirleyen yönetsel.Çevre Düzeni Planı: Ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut. Konut. HASAN BEGEÇ Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI PLAN VE PLAN TÜRLERİNİN TANIMLARI A. 72 .000 ölçekte hazırlanan.DR. 2. mekansal ve işlevsel bütünlük gösteren sınırlar içinde. turizm. DOÇ. turizm. varsa bölge planı kararlarına uygun olarak yapılan. B.

Bölge ve havza bazında 1/50. Belediye sınırları il sınırı olan büyükşehir belediyelerinde. Çevre Düzeni Planı: 1.Çevre Düzeni Planı.000 ile 1/100. DOÇ. kültürel. 73 . demografik. sağlıklı ve güvenli çevre oluşturmayı. kendisinden daha alt ölçekli imar planlarına esas teşkil eder. fiziksel özelliklerine ilişkin araştırmalara ve verilere dayalı olarak hazırlanan. Bu bakımdan bu plan. arazi ve arsaları kullanım amacına göre düzenleyen ve bunların üzerindeki yerleşme ve yapılaşmaların kuralını belirleyerek. Büyükşehir olmayan diğer illerde valinin koordinasyonunda belediye veya il özel idaresi tarafından yaptırılır. ölçeği: 1/200000. kısıtlama kararları. onlara bir düzen ve disiplin getiren objektif. koruma. . Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan edilen yerlerde Bakanlar kurulunca belirlenecek Bakanlık tarafından 3. İmar Planı şu şekilde de tanımlanabilir: Şehir ve diğer yerleşme yerlerinin mevcut ve gelecekte alacağı durumu gösteren.000 ölçekli çevre düzeni planları Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2. kentsel yerleşme ve gelişme eğilimlerini alternatif çözümler oluşturmak suretiyle belirleyen.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Büyükşehir Belediyeleri tarafından 4. örgütlenme ve uygulama ilkelerini içeren pafta rapor ve notlardan oluşan belgedir. yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen ve bu amaçla beldenin ekonomik. tarihsel. C. sosyal. 1/50000 ve 1/25000'dir. plan hiyerarşisinde bölge planlarının altında imar planlarının üstünde yer alır. 1/100000. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Çevre Düzeni Planı. arazi kullanımı.İmar Planı: Belde halkının sosyal ve kültürel gereksinimlerini karşılamayı. açık ve uyulması zorunlu hukuksal bir belgedir.DR.

olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler. kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek amacıyla hazırlanır İmar planları. sosyal ve kültürel gereksinmeleri var olan yada sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirmek ve belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla. toplum. Özetle. donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planlarının hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar: İmar planları. 74 . ülke. belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla yörenin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri. kadastral harita ve kentin gelişimi de göz önünde tutularak hazırlanır. DOÇ. beldenin kullanılışı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. imar plânları. planlanan yörenin halihazır durumunun. bölge ve kent verilerine göre konut. yörenin gerek çevresiyle gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları. halkın sosyal ve kültürel gereksinmeleri. çalışma ve ulaşım gibi kentsel işlevler ile. çevre münasebetlerinde kişi ve aile mutluluğu ile toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak. yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma. nüfus. güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular göz önüne alınarak hazırlanır. alan ve yapı ilişkileri. insan.

4. Halihazır haritası bulunmayan yerleşim yerlerinin halihazır haritaları belediyeler ya da valiliklerce yapılır ya da yaptırılır.DR. DOÇ. Mevcut planlar yerleşmiş nüfusa yetersiz durumda ise ya da yeni yerleşme alanlarının derhal kullanmaya açılması gerekiyorsa. İmar Planlarının hazırlanmasında mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluk esası aranır. 2. nüfusu 10. 75 . Mevcut imar planları yürürlüktedir. Onanan haritaların bir nüshası Bakanlığa. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YAPILMASINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. Son nüfus sayımında. 3. Bu haritaların onama mercii belediyeler ve valiliklerdir.000'i aşan yerleşmelerin tümünde imar planı yapılması zorunludur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Nüfusu bundan az olan yerlerde imar planının yapılıp yapılmamasına belediye meclisi karar verir. belediyeler ya da valiliklerce yapılacak mevzii imar planlarına ya da imar planı olmayan yerler de Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre uygulama yapılır. diğer bir nüshası da tapu dairesine gönderilir.

HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ 1. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. imar planının tamamını ya da bir bölümünü örnekler ve kitapçıklar haline getirerek isteyenlere. DOÇ. Kesinleşmiş planları Bakanlık ilgili belediyelere ve valiliklere tebliğ eder. (d) (e) Bu süre içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye sınırları içinde kalan yerlerin imar planları. Bu şekilde imar planları yürürlüğe girmiş olup uygulanması zorunludur. 76 . belirlenen ücret karşılığında verirler. (a) (b) (c) İlgili belediyelerce yapılır ya da yaptırılır. Valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer Bu planlar valilikçe saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu planlar. Belediye Başkanlığı veya vali. incelenmek üzere Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. (d) (e) Bu bir aylık süre içinde planlara itiraz edilebilir. 4. 6. İtirazlar valiliğe yapılır Valilik itirazları ve planları inceleyerek on beş gün içersinde kesin karara bağlar. itirazları ve planları on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. 5.DR. 3. Kesinleşmiş imar planları alenidir. İtirazlar. Belediye Meclisi. Kesinleşen imar planlarının bir örneği Bakanlığa gönderilir. (a) (b) (c) Valilik ya da ilgilisince yapılır ya da yaptırılır. Gerek belediye meclisince. gerek valilikçe onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir. 2. Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerin imar planları. belediye başkanlığınca saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir.

2. değiştirme.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. revize etme ve re'sen onaylamaya yetkilidir. Öte yandan.DR. ilgili belediye ve diğer kuruluşlara bilgi verir ve gerektiğinde bu idarelerle işbirliği yapar. Birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar planlarını ve değişikliklerini. doğrudan kullanmayıp. yapmaya. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANLARINDA BAYINDIRLIK ve İSKAN BAKANLIĞININ YETKİSİ 1. Kamu yapıları ile ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ile. Bakanlık. yukarıda sayılan yetkilerini kullanırken. ilgili belediyeye valilik kanalıyla talimat vererek de kullanabilir. 5. yaptırmaya. İçerisinden ya da civarından demiryolu veya karayolu geçen. 4. Bir kamu hizmetinin görülmesi için gerekli olan yerlerle ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. yukarıda (5) bendinde belirtilen durumlarda Bakanlık. DOÇ. hava meydanı bulunan ya da havayolu veya demiryolu bulunan yerlerdeki imar planlarını ve değişikliklerini. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca yapılması gerekli planları ve değişikliklerini 3. bu yetkisini. 77 .

6. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının. GAP İdaresinin. otopark gibi inşaat masraflarını tahmini olarak belirten ve bunların yıllara göre bölünmesini gösteren bir belge olarak da tanımlanabilir. 7. 9. 10. 11. 4. Belediyelerin imar uygulamaları konusunda çok sayıda faktörün hesaba katılmak suretiyle uzunca süreli olarak düzenledikleri tutarlı ve etkin bir tatbikat ve hareket planı olarak da tanımlanabilir. meydan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Toplu Konut İdaresinin. İmar programları. Organize Sanayi Bölgeleri Yönetiminin. Ve başkaca diğer bazı idarelerin kendi özel yasalarına göre plan yapma. Kültür ve Turizm Bakanlığının. 78 . Ayrıca imar programları. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANI YAPMA VE ONAMA YETKİSİ OLAN DİĞER BAZI KURUM VE KURULUŞLAR 1. 3. DOÇ. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün. 5. Özelleştirme Yüksek Kurulunun. (md 10) Belediyelerin imar planlarının uygulanmasını yapmak için gerçekleştirilmesini düşündükleri kısımları belli eden ve bu kısımlarda gerek kamulaştırma ve gerekse yol. Özel Çevre Koruma Kurulu Başkanlığının. onama ve uygulama yetkileri bulunmaktadır. 8.DR. Çevre ve Orman Bakanlığının. Başbakanlığın (Dünya Bankası Proje Uygulama Biriminin). 2. Ulaştırma Bakanlığının. İMAR PLANININ UYGULANMASI ANCAK İMAR PROGRAMININ HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI İLE MÜMKÜNDÜR.

2. Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile. Kamuya ait gayrimenkuller konusunda yapılacak işlemler. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediyeler. ilgili kamu kuruluşlarına bildirilir. Ancak. maddesinde yer almış bulunmaktadır. Bu programlar. hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar. İmar programlarında. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise belediyeye. belediye ya da valiliğin önerisi. Bu araziler ve arsalar. Genel hizmetlere ayrılan yerlere. 1.DR. belediye meclislerinde kabul edildikten sonra kesinleşir. Programda yer alan ve kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar. İmar planlarında. Hazırlanan bu imar programı belediye meclisinde görüşülür. Bedel ve ödeme şekli taraflarca saptanır. Bu kamulaştırma için gerekli ödenek. İmar Kanununun 11. belediye ya da özel idare tarafından satılamaz ve başka bir amaçla kullanılamaz. İlgili kamu kuruluşları imar programları sınırları içinde kalan kamu hizmetlerine tahsis edilmiş bu yerleri bu program süresi içinde kamulaştırırlar. Bu konuda tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur. Özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya genel hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder. kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulur. arsa hariç yalnız binanın o günkü değeri göz önüne alınarak takdir edilecek bedel ödenir. DOÇ. 79 . imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde bu planı uygulamak üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise özel idareye bedelsiz olarak bırakılır ve tapu kaydı terkin edilir. bu yerlerin üzerinde bina varsa. Görüşmelere ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarının temsilcileri de görüşlerini bildirmek üzere katılırlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu yerlerin kullanılış şekli yeni bir imar planıyla değiştirilerek özel mülkiyete konu olabilecek bir duruma getirildiği takdirde. Keza imar planlarının yargısal denetiminde yukarıda açıklanan " İmar Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar " a uyulup uyulmadığı da araştırılacaktır. İmar Planlarının Yargısal Denetiminde Dikkat Edilecek Hususlar: İmar planlarının yargısal denetiminde göz önüne alınması gerekli hususlardan olan uyuşmazlık konusu taşınmazın yeri. Bu yerler dışında kalan: a) İmar planlarında meydan. maddesinde. imar planının onaylanıp kesinleşmesiyle bu niteliklerini yitirirler ve imar planında gösterilen kullanma amacına tabi olurlar.DR. Hazırlanan imar planı sınırları içinde yer alan kadastral yollar. DOÇ. yol. devir alınan idareye aynı yöntemlerle geri verilir. 11. güvenlik bölgeleri ve ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silâhlı Kuvvetlerine ait harekât ve savunma amaçlı yerler. harç ve vergiye tabi tutulmaz. yeşil saha. madde hükmüne tabi değildir. resim ve hesaplarının hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili fenni sorumluları uzmanlık konularına ve ilgili kanunlarına göre mühendisler ve mimarlarca üstlenilir 80 . alanlar ve meralar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. planlama esasları ve kamu yararı yönünden bilirkişilerce bir değerlendirme yapılması gereği vardır. şehircilik ilkeleri. İmar Kanununun 11. park. b) Askeri yasak bölgeler. konumu. çevresiyle ilişkileri ve işlevi açısından imar planlarında ayrıldığı amaca uygun olup olmadığının. proje. Yapıların mimari. toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi genel hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir. statik ve her türlü plan. Hazine ve Özel idareye ait arazi ve arsalar dışında bazı istisnalar yer almış bulunmaktadır. hiçbir şekilde resim. İmar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. otopark. Yapılacak terkinler. büyüklüğü. bu yerler belediye ve özel idarece.

ölçeği: 1/50.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ.DR. b) Uygulama İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine. birden çok belediye ve mücavir alan sınırlarını da kapsayabilir. bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını. nazım imar planlarının büyütülmüş kopyaları değildir. varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan ve arazi parçalarının. HASAN BEGEÇ İmar planı. a) Nazım İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan. varsa kadastral durumu işlenmiş olan ve nazım imar planına uygun olarak hazırlanan ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını.000. 1. Nazım İmar Planı 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama İmar Planı olmak üzere iki aşamadan oluşur. çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini.000 ve 1/10. 81 . 2. başlıca bölge tiplerini. ulaşım sistemlerini ve sorunlarının çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen. Uygulama imar planları. yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına temel olacak uygulama etaplarını ve esaslarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve 1/1000 ölçekte düzenlenen raporuyla bir bütün olan plandır. Bu plan türünde en çok kullanılan ölçek 1/5000'dir. bir tek belediye sınırları ile mücavir alanlarını kapsayabileceği gibi. genel kullanış biçimlerini.Nazım İmar Planı. bunların yoğunluk ve düzenini. gerektiğinde yapı yoğunluğunu. Nazım imar planları. detaylı bir rapor ile açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır. Bu planlar koruma ve kullanma kararları ve önlemleriyle ayrıntılı olan ve farklılıkları hayata geçiren planlardır. 1/25. 1/5000 ve 1/2000'dir.000. .

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ . eklentisi de “İlave (ek) İmar Planı” yapılması yoluyla mümkündür. kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleridir. Ayrıca uygulama imar planlarına ilave (ek) yapılması da mümkündür. kanun ve yönetmeliğin belirlediği usul ve şartlara uymak şartıyla revize edilebilir ve değiştirilebilir. değiştirilmesi “İmar Planı Değişikliği”.DR. Nitelik olarak birbirlerinden farklıdırlar. sit içeren yerleşme alanları da “Koruma Amaçlı İmar Planı” yapılmasıyla düzenlenir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama imar planları zaman ve şartların zorunlu kıldığı hallerde. nesnel ve teknik gerekçelere dayanan. ölçeği: 1/1000'dir. bilimsel. bu planla bütünleşmeyen yerler “Mevzii İmar Planı”. sürekliliğini. c) Revizyon (Yenileme) İmar Planı: Her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plandır. teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte. ölçeği: 1/50000 ile 1/1000 arasında değişir. “Revizyon İmar Planı” niteliğindeki bir planlama işinin “İmar Planı Değişikliği” olarak değerlendirilerek işlem yapılmasıdır. bütünlüğünü. Öte yandan mevcut imar planı sınırları dışında olup. Planın revize edilmesi “Revizyon İmar Planı”. d) İmar Planı Değişikliği: Plan ana kararlarını.Uygulama İmar Planı. Revizyon İmar Planı. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir yanlışlık. DOÇ. 82 .

Başta anlattığımız “imar planlarının yapılmasında uyulması gereken kurallar” da 3. raporuyla bir bütün olan imar planıdır. bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde hazırlanan plandır.DR. sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını kendi bünyesinde sağlayan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yoğunluğunda veya ulaşım sisteminde. DOÇ. e) İlave İmar Planı: Yürürlükte bulunan planın ihtiyaca cevap vermediği durumlarda. plan ana kararlarını etkilemekte ve nazım imar planının da yeniden ele alınmasını zorunlu kılmakta ve de “Revizyon İmar Planı” kapsamına girmektedir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planı değişikliği. park. mevcut plana bitişik ve mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik. bahçe gibi kullanımları konut. maddede mevcut imar planları ile düzenlenmiş alanların yetersiz kalması durumunda bu planların yapılabileceğinden bahsettik. imar planı sınırları içinde arazi kullanışlarının büyüklüğünde. 83 . planla bütünleşmeyen konumdaki. kat artırımı yoluyla veya yeşil alan. yürürlükteki her tür ölçekteki plan sınırları dışında. imar planı değişikliği kapsamında kalmamaktadır. konumunda. f) Mevzi İmar Planı (Yerel Plan): Mevcut planların yerleşmiş nüfusa yetersiz kalması veya yeni yerleşim alanlarının kullanıma açılması gereğinin ve sınırlarının ilgili idarece belirlenmesi halinde. imar planı ana kararlarını bozmayacak biçimde yerel olarak farklılık getiren planlardır. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere. Kısa sürede elde edilebilen planlar oldukları için kentin hızlı gelişmesine ayak uydurarak kentin planlı gelişmesini sağlayabilirler. Bu tür işlemeler. İmar planları yapım yönetmeliğinin plan yapım kurallarına uyulmak üzere yapımı mümkün olan. ticaret ve diğer kullanımlara dönüştürmesi suretiyle yoğunluk artışına yol açan planlama işlemleri.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. “külliye”. arkeolojik ya da mimari değeri bulunan eski eser ve sanat yapılarının ya da tek tek sanat değeri taşımasalar bile bozulmamışlıkları ve bütünlükleri açısından belirli bir devri karakterize eden yerleşme dokuları ve kent parçalarının topluca oluşturdukları “kentsel sit” alanlarının korunmaları. “arkeolojik sit”.DR. “sit”. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununca tanımlanan taşınmaz eski eser kapsamındaki “anıt”. kent mekanı ve bunu bütünleyen çevresel alanlarda yer alan tarihi. HASAN BEGEÇ g) Koruma İmar Planı: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sit niteliğindeki yerleşme alanlarında düzenlenen koruma ve geliştirme amaçlı plan olup. bu alanlara uygun yeni kentsel fonksiyonlar getirilmesi ile bu çevrelerde yeni yapılar yapılabilmesi için uyulması gereken koşulları yeterli ayrıntıda belirleyen plandır. “ören yeri” ve “doğal sit”ler ile. DOÇ. İMAR PLANLARININ KROKİ İLE GÖSTERİMİ Belediye Sınırı Revizyon İmar Planı Sınırı İmar Planı Sınırı Koruma Amaçlı İmar Planı Sınırı İlave İmar Planı Sınırı Mevzii İmar Planı Sınırı 84 .

DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ PLANLAMA KADEMESİ AKIŞ ŞEMASI 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ÜLKE FİZİKSEL PLANI Çevre Düzeni Planı Bölge Planı Ulaşım Planı Nazım İmar Planı Uygulama İmar Planı Revizyon (Yenileme) İmar Planı İmar Planı Değişikliği (Tadilat) Koruma Amaçlı İmar Planı İlave (Ek) İmar Planı Mevzii (Yerel) İmar Planı 85 .DR.

a) Yerleşik Alan (Meskun Alan) : İmar planı yapımı aşamasında iskan edildiği tespit edilmiş ve nazım imar planında belirlenmiş alandır. belediye meclisi ve il idare kurulunun kararı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 'nın onayı ile kesinleşir. Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki imar planı bulunmayan mevcut yerleşmelerin (mahalle. Yerleşme Alanı Dışı (İskan Dışı) Alan: Her ölçekteki imar planı sınırları. DOÇ. 86 . Bu alanlar köyleri de kapsayabilir (İK md. HASAN BEGEÇ Yapı düzeni ve yapılaşmaya ilişkin kavramlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YERLEŞME ALANI İLE İLGİLİ TANIMLAR Yerleşme Alanı (İskan Alanı) İmar planı sınırı içerisindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. 45). Diğer bir deyimle imar planının kapsadığı alandır. ilgili belediye sınırına bitişik olması gerekmez.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yerleşme Alanı: İmar planı sınırı içindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. Mücavir alan sınırlarının. köy ve mezralar) olası gelişme alanlarını da içine alan ve sınırları Belediye Meclislerince karara bağlanan alanlardır. belediye hudutlarına bitişik olan alanlardır. c) Mücavir Alan: İmar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş.DR. b) Gelişme Alanı ( İnkişaf Alanı ): Nazım imar planında kentin gelişmesine ayrılmış alanlardır. yerleşik alan sınırı ve köy ve mezraların yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlardır. Mücavir alan sınırları.

kendisi re'sen mücavir alan sınırları içine alabilir ve çıkarabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 87 . gerekli gördüğü hallerde bir yeri. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Öte yandan. kendisine gönderilen mücavir alan kararlarını (sınırlarını) kendisinin belirlediği şekilde değiştirilmek üzere valiliğe iade edebilir. Ayrıca. Bakanlık. DOÇ.DR. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı.

Kentsel Konut Alanları: İmar planlarında konut yapımı için ayrılan meskun (yerleşik) konut alanları ve kentin gelişmesi için ayrılan gelişme konut alanlarıyla.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. orta. B. kamu kurumu alanları.Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları: İmar planlarında. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. gecekondu önleme bölgeleri. Merkezi iş alanları (MİA). 6. düzeltilecek. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. sağlıklaştırılacak ikamet bölgeleridir. küçük sanayi alanları. a) Meskun Konut Alanları: İmar planlarında belirlenmiş yapılaşma yoğunluğuna göre (yüksek. 5. kentin gelişmesine ayrılmış yerleşme alanlarıdır. Kentsel Konut Alanları Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları Turizm Yerleşme Alanları Koruma Alanları Yeşil Alanlar Kentsel Sosyal Altyapı Alanları Kentsel Teknik Altyapı Alanları Kesin Yapı Yasağı Uygulanacak Alanlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI A. tercihli ticaret bölgeleri. Meskun konut alanlarında. ticaret bölgeleri. 8. Bu alanlarda.DR. ve sanayi alanları 88 . DOÇ. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. depolama ve konut dışı kentsel çalışma alanları gibi çalışma hayatına ve kent yönetimine ayrılan alanlardır. toplu konut alanları gibi konut alanlarından oluşan iskan alanlarıdır. sanayi bölgeleri. b) Gelişme Konut Alanları: İmar planlarında gelişme konut alanı olarak belirtilmiş ve yapı düzeni ile yapılaşma yoğunlukları (TAKS/KAKS oranları ya da yapı emsalleri ile) belirlenmiş. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. düşük). yönetim merkezleri. 3. HASAN BEGEÇ KENT BÖLGELERİ TANIMLARI 1. 2. metropoliten aktivite merkezi. 7. 4. yapı düzeni korunacak. serbest bölge. askeri alanlar.

İmar planlarında belirlenen koşullara göre bu bölgelerde ticaret bölgelerinde yer alan tesislere ilave olarak konutlar da yapılabilir. çok katlı mağazalar.Koruma Alanları: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre yapılanma şartları belirlenen arkeolojik. C. kentsel ve doğal sit alanları ile. çarşı. iş hanları. çocuk bahçeleri.Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında ticari amaçlı yapılar için ayrılmış bölgelerdir. düğün salonu. D. konut ve ticaret girişlerinin ayrı olarak tertip edilmesi gerekir. bankalar.DR. sinema. b) Tercihli Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında belirtilen tercihli ticaret bölgeleridir. oyun alanları (semt spor sahaları). tiyatro gibi kültürel. günübirlik eğlence ve dinlence ihtiyaçlarını karşılayan. 89 . gazino. Bu alanlarda yapılacak tüm düzenleme ve tesislerde Türk Standartları Enstitüsünün engelliler ile ilgili standartlarına uyulacaktır. Bu bölgelerde bürolar. c) Sanayi Alanları: İmar planlarında orta ve büyük ölçekte üretim yapan sanayi tesislerinin yer aldığı bölgedir. tarihi. sosyal tesisler ile yönetimle ilgili tesisler ve benzeri yapılar yapılabilir. gerek aktif gerekse pasif kullanımlı. bitki örtüsünün yoğun olduğu alanlardır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. a) Aktif Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan kentsel ve bölgesel parklar (dinlenme alanları). Ancak. özel işlevlere ayrılmış yeşil alanlar gibi alanlar bu alanlar kapsamındadır. tarımsal niteliği korunacak özel mahsul alanları / organize tarımsal işletme alanları ve yapı yasağı ya da sınırlaması getirilen alanlar “Kentsel Koruma Alanları”dır. DOÇ. lokanta. bu bölgelerde yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yeni inşa edilecek yapılarda. özel koşullu tarım alanları / tarımsal niteliği korunacak alanlar. oteller. mesire alanları (piknik ve eğlence alanları).

WC ve bulaşık yıkama yerleri. WC ve bulaşık yıkama yerleri ile yapılaşma emsali %3’ü. çayhane. açıkhava tiyatroları ile yapılaşma emsali %3’ü. süs havuzları ve pergola yapılabilir. Bu alanlarda.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sadece soyunma kabinleri.Oyun Alanları (Semt Spor Sahaları): İskan bölgeleri içinde yer alan gençlerin spor ve oyun ihtiyaçlarını karşılayan açık alanlardır. bu alanlarda ancak WC.b tesisler yapılabilir. 4. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır.Çocuk Bahçeleri: (0-6) ve (7-11) yaş gruplarının oyun ihtiyaçlarını karşılayan alanlardır. yi geçmemek koşulu ile lokanta.) geçmeyen ve mülkiyet sınırlarına 5 metreden fazla yanaşmayan. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. toplam inşaat alanı arsa alanının %3’ünü ve aynı zamanda 200 m2’yi ve yüksekliği 1 katı ( 3.80 m. WC kullanımı için yapı yapılabilir. yi geçmemek koşulu ile su ve kara sporlarına ilişkin kapalı tesisler ile lokanta. oyun alanları. dinlenecekleri.DR. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark.Rekreasyon Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri. satış yeri v. yapı yüksekliği 2 kat 6. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. çeşmeler. Bitki örtüsü ile çocukların oyun için gerekli araç gereçler.80 m. oyun alanları. 2. yapı yüksekliği 2 kat 6. sadece günübirlik kullanımlara dönük su ve kara sporlarına ilişkin üstü açık tesisler. pergola ve W. çayhane. sportif etkinlikler yapabilecekleri alanlardır. Bu alanlarda. süs havuzları. yemek pişirme yerleri. duş. Bu alanlarda.80 m.Piknik. DOÇ. Mesire ve Eğlence Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri ve dinlenebilecekleri alanlardır. oturma ve yemek yerleri. 5. satış yeri v. oturma ve yemek yerleri. çeşmeler.b tesisler 90 . yemek pişirme yerleri. İmar planlarında park alanlarının içerisinde park için gerekli başka tesisler gösterilmemiş ise.Parklar (Dinlenme Alanları): Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçlarına cevap veren alanlardır.C yer alabilir. 3.

şartları plan ve yönetmelikte belirtilmiş olan yapının. 12) Bu şekildeki bir durumda idarenin kamulaştırma yapıp yapmama gibi bir seçeneği yoktur. İmar programı içinde kalıyorsa. Başka bir parsel ile tevhit edilerek. mezarlıklar. ADA ve PARSELLERE İLİŞKİN TANIMLAR Cephe Hattı: Genel olarak cephe hattı. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. ağaçlandırılacak alanlar. b) Pasif Yeşil Alanlar: Orman alanları. milli parklar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. c) Yeşil Bant: Yeni gelişim alanlarında ve kent çeperlerinde. Herhangi bir arsanın cephe hattının gerisinde kalan kısmı plan ve yönetmelik esaslarına uygun bina inşaasına yetmiyorsa. 91 .DR. birleştirilerek inşaata elverişli hale getirilemiyorsa mal sahibinin yazılı müracaatı üzerine bu arsanın tamamı ilgili idarelerce kamulaştırılır. devamlılık gösteren ağaçların yoğun bulunduğu yaya dolaşma ve yürüme olanakları veren yeşil alanlardır. DOÇ. alanlardır. doğal karakteri korunacak vb. (Md. İmar planlarında gösterilen cephe hattından önde bina yapılamaz. 2. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapılabilir. maddesi (arazi ve arsa düzenlenmesi yapılması) hükmü ile düzenlenemiyorsa 3. yola yaklaşabileceği son sınır olarak tanımlanır. İmar kanununun 18. Kamulaştırma yapmak zorundadır. belirli bölgeleri veya kullanımları ayıran ve/ya birbirleriyle yaya bağlantılarını sağlayan. Parsel: 1.

Binalara kot verilmesinde röperin yerini belirleyen. 3. 4.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Diğer cephelerin isimlendirilmesine esas olan. 2. Planda cephe hattı belirlenmiş ise bu durumda ayrıca “bahçe mesafesi” bırakılması zorunlu değildir. 2. 92 . Ön cephe hattı Yan cephe hattı Arka cephe hattı’ndan oluşur. 3. Bina derinliğinin dik olarak uygulandığı hattır. Bir parselde inşa edilecek binanın parsele oturan kısmının yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen. yan yol cephe hattı olarak tanımlanır. b) Yapı yaklaşma sınırı belirlemek suretiyle.DR. Parsel yan cephesinde yol var ise. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. a) Ön bahçe mesafesi bırakılarak. Ancak bina sahibi isterse ayrıca bahçe mesafesi bırakabilir. 2. Cephe hattı şu şekillerde de oluşturulabilir: 1. arka yol cephe hattı olarak tanımlanır. Parsel arka cephesinde yol var ise.Yan Cephe Hattı: Ön cephe hattına komşu olan ve binanın parsele oturan kısmının parsel yan cephesine mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır.Arka Cephe Hattı : Ön cephe hattına karşıt olan ve ortak noktası olmayan ve binanın parsel arka sınırına veya yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır.Ön Cephe Hattı (İnşaat cephesi): 1. 3. HASAN BEGEÇ Cephe hattı: 1. DOÇ. Ayrık düzenli yapı adalarında cephe hattı.

imar planı ve yönetmelik esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir.Parsellere İlişkin Tanımlar: a) Kadastro Parseli: Kadastro yapıldığı zaman oluşmuş. “yapı katsayısı” ile ilgilidir. A.Ada Tanımları a) Kadastro Adası: (Bir ülkedeki her çeşit arazi ve mülk yerinin. b) İmar Adası: İmar planındaki esaslara göre meydana gelen adadır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2. bitişik (B) ve kütle (K) işaretli “özellikli yapı” yapılması söz konusu olan durumlarda “şematik kitle” çizilmek suretiyle cephe hattı oluşturulur. 3. alanının. sınırlarının ve değerlerinin devlet eliyle belirlenip plana bağlanması işi) Kadastro yapıldığı zaman var olan adadır. 93 . B. Bu tip parsellerde cephe hattı. DOÇ.DR. mülkiyeti tescilli parseldir. İmar planına göre blok (BL). Gelişme bölgelerinde (yoğunluk esaslı parsellerde) Yapı Yaklaşma Sınırı çizilmek suretiyle belirlenebilir. b) İmar Parseli: İmar adaları içerisindeki kadastro parsellerinin İmar Kanunu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

94 . DOÇ. mevcut teşekküller ve yapı nizamı dikkate alınarak belediyesince belirlenir. Genel olarak. Birden fazla yola cephesi olan parsellerde. adadaki diğer parsellerin konumları. ön. İki veya daha fazla yola cephesi olan parsellerde. arka ve yan cephelerin tayini. d) Parsel Derinliği: Parsel ön cephe hattına arka cephe hattı köşe noktalarından indirilen dik hatlarının en uzun ve en kısa olanının uzunluklarının ortalamasıdır. HASAN BEGEÇ c) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Parsel Cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesidir. C. köşe başına rastlayan parsellerde geniş yol üzerindeki kenar parsel cephesidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar kenar parsel cephesidir. yapı ile yol arasında kalan parsel bölümleri de ön bahçe tanımına girer.Bahçe Tanımları a) Ön Bahçe: Parsel ön cephe hattı ile yapı cephe hattı arasında kalan bölümüdür.DR.

b) Tesviye Edilmiş Zemin: Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre hafredilerek veya doldurularak parselin aldığı son zemin durumudur. d) Yapı Yaklaşma Sınırı: İmar adası veya imar parselinde. 95 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Arka Bahçe: Parsel arka cephe hattı ile yapı arka cephe hattı arasında kalan parsel bölümüdür. D. c) Yan Bahçe: Komşu parsel sınırı ile yapı yan cephe hatları arasında kalan ön ve arka bahçeler dışındaki parsel bölümleridir. derinliği.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. DOÇ. YAPI DÜZENİNE İLİŞKİN TANIMLAR a) Ayrık Düzen: Hiçbir yönde komşu parsel sınırına bitişik olmayan yapı düzenidir. c) Blok Düzen: İmar planı veya bu Yönetmelikte. yapının zeminde oturduğu alan olarak. ön bahçeli veya ön bahçesiz oluşu ve bir veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olacağı belirtilmiş yapı düzenidir. ada veya parsel sınırlarına en fazla yaklaşabileceği mesafeyi tayin eden sınırdır. b) Bitişik Düzen: İmar planında kat adedi.Parsel Zemini İle İlgili Tanımlar a) Tabii Zemin: Parselin hafredilmemiş veya doldurulmamış doğal zeminidir. kat adedi ve yüksekliği belirlenmiş tek yapı kütlesinin bir veya birden fazla imar parseli üzerine oturduğu bahçeli yapı düzenidir.

kat adedi ve buna bağlı bina yüksekliği tanımlanmış bahçeli blok düzenidir.DR. binanın bir tarafı komşu binaya bitişik. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 96 . imar yönetmeliği ile derinliği. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İkiz Düzen: İmar planında. diğer tarafı ayrık olarak oturacağı alan belirtilmiş olan.

saçaklar. Bahçeye yapılan eklenti ve müştemilat taban alanı içinde sayılır. genel merdiven dışında tertiplenen yangın merdivenleri. taşıyıcı sisteminin zeminle irtibatını sağlayan kolonların dış yüzeylerinin çevrelediği alandır. Işıklıklar. maddesine göre düzenlenen açık çıkmalar. ticari amacı olmayan ve yapının kendi ihtiyacı için otopark olarak kullanılan bölüm ve katlar.): Yapı veya yapıların. sığınak. hava bacaları.A. DOÇ. asansörler.DR. tabii zemin terasları.Yapı Alanına İlişkin Tanımlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Taban Alanı (T. b) Taban Alanı Katsayısı (Taks) : Taban alanının. Kullanılabilen katlar deyiminden konut. çalışmaya. Bu yönetmeliğin 42. hava bacaları. Katlar Alanı: Bodrum kat ve çatı arası dahil olmak üzere yapının inşa edilen ve kullanılabilen tüm katlarının ışıklıklar çıktıktan sonraki alanlarının toplamıdır. işyeri.yi geçmeyen kapıcı daireleri. yi aşmayan ve yalnızca tesisatın geçirildiği tesisat galerileri ve katları. d) Yapı inşaat Alanı. e) Brüt İnşaat Alanı (Toplam İnşaat Alanı): Bodrum kat ve çatı arasındaki piyesler dahil olmak üzere yapının inşa edilen tüm katlarının toplamıdır. HASAN BEGEÇ YAPILAŞMAYA İLİŞKİN TANIMLAR A. kalorifer dairesi. brüt 45m2. eğlenmeye ve dinlenmeye ayrılmak üzere yapılan bölümler ile bunlara hizmet veren depo ve benzeri alanlar anlaşılır. saçaklar 97 . imar parseli alanına olan oranıdır. iç yüksekliği 1. su deposu ve hidrofor bu alana katılmaz. eğlenme ve dinlenme yerleri gibi oturmaya.80 m. c) Katlar Alanı Katsayısı (Kaks) : Katlar alanının imar parseli alanına olan oranıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kömürlük.

kamu kurum ve kuruluşlarınca verilmiş tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri ile. cephe hatlarına. parsel sınırına veya imar planlarında yol. yönetmelik.Yapıya İlişkin Tanımlar a) Yapı: Karada ve suda daimi veya geçici. DOÇ. imar yoluna. B. otopark gibi kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış alanlara tecavüz eden. imar planı arazi kullanım kararlarına aykırı olan. Maddesi uygulanır ve yapı hakkında “durdurma” ve “yıkım” kararı verilir. arsa ve parseller üzerinde yapı yapılmasına izin verilmesine karşın 3194 sayılı imar kanununda yapı yapılması için tapu senedi dışında başka belgeleri de kabul etmektedir. b) İmar Mevzuatına Aykırı Yapı: Ruhsatsız yapılar. resmi veya özel yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit veya hareketli tesislerdir. bina derinliğine. İmar planı. ruhsat ve eklerine. 98 . yeşil alan. taban alanına. yapı düzenine. kendilerine ait tapusu bulunan arazi. alınacak ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir. Tapu ya da istisna durumlarda tapu senedi yerine geçerli olan belgeler (tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri) olmaksızın bir taşınmaz üzerinde yapı yapılamaz.DR. başkasının mülküne veya kesin inşaat yasağı olan yerlere inşa edilen yapılardır. hisseli arsa ve arazilere. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ve üstü açık tabii zemin terasları hariç. bahçe mesafelerine.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı inşaat alanına. Kuruluş ve kişilerce. bina ve kat nizamına. Eğer ruhsatsız olarak yapı yapılırsa bu durumda kanunun 32. Kuruluş ve kişilerin kendilerine ait tapuları bulunmamakla beraber. bütün ortak alanlar ve açık ve kapalı çıkmalar bu alana dahildir. fen ve sağlık kurallarına. bina yüksekliğine. Yapı yapma koşulları: 1. arsa ya da parsellerde 2. 6785 sayılı eski imar kanununda yalnızca tapulu arazi.

sağlık ve çevre şartlarına uyulmadan yapılan yapılardır. konferans salonu gibi kültürel binalar ile gazino. a) Resmi Bina: Genel. otel.) 99 . İzmir Büyükşehir Belediyesi Yüksek Yapılar Yönetmeliği hükümleri uygulanır. sinema. kısmen veya tamamen umumun kullanımına mahsus binalardır.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir.12. müze. b) Umumi Bina: Kamu hizmeti için kullanılan resmi binalarla. genel sığınak ve bunlara benzer. il özel idaresi ve belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yarıdan fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti için kullanılan binalardır.80 metreyi ve/veya bodrum kat dahil olmak üzere toplam kat adedi 13'ü aşan (13 kat hariç) yapılar Yüksek Yapı olarak kabul edilir. İmar planlarına.pasaj. 4.Binaya İlişkin Tanımlar Bina Kullanım Tanımları Bina: Kendi başına kullanılabilen. DOÇ. Son kat tavan döşeme kotu 30. tiyatro.DR. özel eğitim. spor tesisleri. ibadet yerleri. genel olarak yakın ve uzak çevresini. HASAN BEGEÇ İmar mevzuatına aykırı yapılar: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. eğlenme veya dinlenmelerine ya da ibadet etmelerine yarayan. özel sağlık tesisleri. çalışma. kent dokusu ve her türlü kentsel alt yapı yönünden etkileyen bir yapı (bina) türüdür. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. C. çarşı gibi ticari yapılar. katma ve özel bütçeli idarelerle. kütüphane. katlı otopark. düğün salonu gibi eğlence yapıları. opera. d) Yüksek Yapı: Yüksek yapı. 2. Bu yapılarda. üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma. Fen. İmar mevzuatını oluşturan diğer kanunlar ve bunlara dayanılarak çıkartılan tüzük ve yönetmeliklere. İmar kanunu ve bu kanuna göre çıkartılan yönetmeliklere. 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. fiziksel çevre. hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır.

0. Bina Kütlesi İle İlgili Tanımlar a) Bina Cepheleri: 1. 100 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yeri ve kotu bu yönetmelik ve bina +.Bina Ön Cephesi: Binanın parsel ön cephesi yönünde yola bakan ve tüm katların oluşturduğu ön yüzeydir. Binaların son kat tavan döşemesi eğik olarak düzenlendiği takdirde. c) Bina Yüksekliği ( H ): Binanın kot aldığı röper noktasından olan saçak seviyesine kadar mesafedir.Bina Yan Cephesi: Binanın ön cephesine komşu olan yola veya komşu parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu yan yüzeydir.00 kotuna göre belirlenen noktadır. 3. b) Bina Derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka cephe hattının en uzak noktası arasındaki ön cephe hattına dik hattın uzaklığıdır. d) Özel Yapı: Resmi yapı dışında kalan. gerçek ve tüzel kişilere ait olan yapılardır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI c) Mevcut Bina: Yürürlükte bulunan imar planı ve mevzuata uygun olarak tamamlanmış veya ruhsat alınarak en az su basman seviyesinde inşaatı ikmal edilmiş ve bugünkü imar planlarına göre yükseklik ve yapı düzeni yönünden korunması mümkün olan yapılardır.DR. 2.Bina Arka Cephesi: Binanın parsel arka cephesi yönünde yola veya komşu arka parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu arka yüzeydir. e) Saçak Seviyesi : Binaların son kat tavan döşemesi alt kotudur. bina ön cephesindeki çıkma hattı dik doğrultusunun eğik döşemeyi kestiği nokta esas alınır. DOÇ. d) Röper Noktası : Binanın ön cephe hattı izdüşümü üzerinde bina yüksekliği tespitine esas olmak üzere.

e) Müştemilat: Genellikle binaların bodrum katlarında düzenlenen ve odunluk. b) Kat İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi altına kadar olan yapı mesafesidir. c) Kat Net İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme kaplaması üstünden kendi tavan döşeme altı kaplaması veya varsa asma tavan kaplaması altına ve kadar tavan olan net mesafedir. binanın ortak hizmetlerine tabi mekanlardır. E-. DOÇ. h) Çıkma Altı Mesafesi: Binada çıkma altı ile bina cephe hatlarının oturduğu kaplamalı veya kaplama yok ise tabii zemin veya tretuvar arasındaki yüksekliktir.Bina Bölüm Tanımları a) Bağımsız Bölüm: Binanın.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Bina Kat İçi Tanımları a) Kat Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi üstüne kadar olan mesafesidir. g) Çıkma Hattı: Binada bu Yönetmelik ile belirlenmiş en fazla çıkma mesafesinin izdüşümüdür. Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümleridir (Örn: Apartmanlar da her kattaki daireler). ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya uygun olup. D. müşterek çamaşırlık ve çamaşır kurutma yerleri gibi iskan edilmeyen mekanlar ile kapıcı dairesi. kömürlük. bekçi odası ve kaloriferci dairesi gibi iskana ayrılan. Döşeme kaplama 101 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI f) Çıkmalar: Binalarda bu Yönetmelikte belirtilen koşullar kapsamında bina cephe hatları dışına yapılabilen konsoldur.

odalar).Duman bacası (Ateş Bacası): Faydalanıldığı piyes veya piyeslerdeki ya da ortak alandaki duman ve kokuları uzaklaştırmaya yarayan bacadır. (döşeme+ tavan) kaplaması (0. bağımsız bölümleri ayıran bölme elemanları ve parapet duvarı dışında herhangi bir yapı elemanı kullanılamaz. b) Balkon: Tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden en fazla (1. banyo. kabul edilir. iç bahçe ve avluların ya da altlarında bulunan alanların aydınlatılması ve havalandırılması için çatıda bırakılan boşlukların.00) m. ışıklık hariç çeşitli kullanımda bina içi boşluğudur. Açık çıkma olarak yapılan balkonlarda. DOÇ. oda. 102 . bağlı oldukları bağımsız bölüm ya da ortak alandan bölme elemanları ile ayrılmış ve bu yönetmelikte belirtilen koşullar çerçevesinde tertiplenmiş. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kalınlıkları projede belirtilmemiş ise. belirli bir işlev görerek kendi bağımsız bölümünün kullanım amacını tamamlayan iç mekandır (Örn: mutfak. hela gibi piyeslerin aydınlatılmalarını ve havalandırılmalarını sağlayan. ışık ve hava alma özelliğini kesmeyecek şekilde üstlerini veya yanlarını kapatan yapı elemanıdır. tavan döşemesi altından asma tavan kaplaması altına kadar verilmesi zorunludur. ebatları ve koşulları bu yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan boşluktur. Asma tavan derinliğinin. 1. üstü açık ya da fenerle kapatılmış. çıkma hattı içinde kalmak kaydıyla cephe hattı dışında ve/veya içinde açık çıkma ve/veya gömme niteliğinde. ışıklıklarının.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR.07) m. yüksekliğe kadar tertiplenen kat hariç olmak üzere. F.Hava Bacası: Işıklık yapılması gerekmeyen piyes veya piyeslerin ya da ortak alanın havalandırılmasına yarayan bacadır. tüm katlarda. c) Işıklık (Aydınlık): Binalarda merdiven kovalarının veya mutfak. e) Baca: Ebatları ve koşulları Yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan.Bina Bölüm İçi Tanımları a) Piyes: Bağımsız bölüm içerisinde iç duvar veya bölme elemanları ile çerçevesi tanımlanmış ya da niş oluşturularak meydana getirilmiş. d) Fener: Binalarda merdiven kovalarının. 2. banyo. teras tanımı dışındaki açık kullanım alanıdır.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3. kendi sınırı içerisinde veya ortak duvar olarak korunma ve gizlenme amacıyla yapılabilen duvardır.Parapet Duvarı: Pencere altlarında ve düz çatılarda korkuluk olarak ve çatılarda tesisatları veya çatı kaplamasını gizlemek amacıyla yapılabilen duvardır. 4. 1. den fazla yüksekliğe çıkan merdivenler). alın duvarıdır. bina iç boşlukları. g) Korkuluk: Balkon. f) Duvar: Düşey doğrultuda koruma. taşıma. 2.Bahçe Duvarı: Parsel sınırlarında. 6.Dış Duvar: Bina dışı ve balkonlar ile bina iç bölümlerini ayıran duvardır. beşten fazla basamağı bulunan açık merdivenler (50 cm. kat ve çatı terasları. 3. 103 .Çöp Bacası: Binada düşey doğrultuda katı atıkların zemin veya bodrum kata ulaştırılması için kullanılan bacadır. DOÇ. ortak mahallere açılabilen ve müdahale edilebilen bacadır. 4.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kanal gibi tesisat elemanlarının topluca geçirildiği.İç Duvar: Bağımsız bölüm veya ortak alan içerisindeki piyesleri ayıran duvardır.Tesisat Bacası: Binada düşey doğrultuda kablo. boru. gizleme ve bölme amaçlarıyla kullanılan yapı elemanıdır. zemin katın üzerindeki katlardaki açık ulaşım alanları vb.Ortak Duvar: İki bağımsız bölümü veya bir bağımsız bölüm ile içerisindeki ya da bitişiğindeki ortak alanı ayıran duvardır. 5.Kalkan Duvarı: Beşik çatı ile örtülü bir yapının mahyaya dik gelen duvarındaki üçgen bölüm.DR. Çöp bacalarının Türk Standartları Enstitüsünün standartlarına uygun yapılması gerekmektedir. yerlerde bu Yönetmeliğe ve teknik gereksinmelere uygun yapılan koruma elemanıdır.

DR. imar planı ve imar yönetmeliği ile öngörülen proje yapım koşullarını. d) İmar Durumu: Bir parselde inşa edilecek yapı veya yapıların İmar Kanunu. ilgili belediyelerce tanzim ve onaylanan yapı ruhsatına esas belgedir. 1.Siyah Kot: Yapılacak bir yolun veya tesviye edilecek bir parselin işlem görmeden önceki tabii zemininin kotlarıdır. kenar ölçüleri ile birlikte köşe koordinatlarının yazılması ile oluşan krokidir. bitmiş yolun kaplama üst kotudur. oluşmuş kaldırım ve yolların Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak kotlarını gösteren haritadır. 104 . HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni ile ilgili kavramlar Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YAPI İNŞAAT RUHSATI VE KULLANMA (İSKAN) İZNİ İLE İLGİLİ TANIMLAR AYapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları a) Kadastro Aplikasyon Krokisi: Ada ve parsellerin Kadastro Müdürlüğünce arazide aplike edilmesi. belediyece hazırlanan ve onaylanan yol profiline göre. DOÇ. 2. yazı ve kroki ile belirten. varsa sabit tesislerden röperlenmesi. b) Plankote: Ada veya parsellerin en az köşe ve eğim değişim noktalarının.Kırmızı Kot: Ham yollarda.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. c) Kot Krokisi: İmar durumu veya vaziyet planına göre ada ve parsellerin köşe noktaları ile yapılacak binaların köşe noktaları ve varsa kademe noktalarının Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak gösterildiği krokidir.

yangın merdiveni. yönetmeliklere göre hazırlanan. statik. ilgili kuruluşların ön vizelerini almış. yapı inşaat alanının hesaplanması için gerekli olan tüm ölçü ve kotları. gereken tüm ilgili mevzuat ile. DOÇ. meslek odaları tarafından belirlenen mesleki ve teknik standartlara uygun olarak hazırlanmış.1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projelerdir. kazı iznine esas veya zemin iyileştirmesine yönelik kazık ve palplanj yerlerini gösterir ruhsat eki projedir. d) Rölöve Projesi: Mevcut bir yapının halihazır durumunun tespiti amacıyla vaziyet planı. biri merdivenden geçen asgari iki kesit ve bitişik olmayan tüm cephe görünüşleri yerinde ölçüm alınarak çizilen ve gerektiğinde taşıyıcı sistemini anlatan statik raporu ile yeterli sayıda fotoğraf eklenerek oluşan mimari projedir. geçerli imar durumuna göre düzenlenen ve içeriğinde. kat planları. HASAN BEGEÇ BYapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ön Proje (Avan Proje): Bu Yönetmeliğe veya Yüksek Yapılar Yönetmeliğine göre düzenlenmesi öngörülen durumlarda veya yapı veya yapıların özelliğine göre proje müellifince gerekli görüldüğü hallerde ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. tüm kat planları ve yeterli miktarda kesitleri. b) Hafriyat Projesi (Kazı Projesi): Yapımcı tarafından talep edilmesi halinde inşaat ruhsatı alınmadan önce kotları belirlenmiş bir parselde yapılacak kazı durumu ve miktarını belirtecek şekilde ölçümlendirilmiş ve kotlandırılmış plan ve gerektiği kadar kesitten oluşan. elektrik ve mekanik tesisat projeleri ile bunların eki detay. otopark girişi. hesap ve raporlardır. bu Yönetmeliğin izin verdiği durumlarda bahçe içine yapılabilecek trafo ve garajlar ile bahçe ve bina yaklaşım mesafe ve kotları. projenin vaziyet planında bahçe tanzimi.DR. Ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. 105 . proje tertibi nedeniyle tam anlamıyla tanımlanamayan yapı kütlelerinde tam anlatımlı maket veya üç boyutlu çizim ve ayrıca yapı inşaat alanı tablosu bulunan ilgili meslek odasının çizim ve sunuş standartlarına uygun 1/500 veya 1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projedir. c) Uygulama Projeleri: Bir yapının inşa edilebilmesi için.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ilgili meslek odasının standartlarına uygun 1/500 . ruhsat eki mimari.

gelecek kuşaklara aktarılabilmesi ve yıpranmasının durdurulması amacıyla söz konusu yapılara yapılacak onarım. yenileme.İlave İnşaat Ruhsatı: İnşaat ruhsatı alınmış yapılarda. tarihi belge gibi eklerle desteklenmiş varsayım projesidir. araştırma raporu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kısmen yıkılmış yada yok olmuş yapıların. ruhsat süresi içerisinde veya kullanma izni alındıktan sonra yapı inşaat alanı hakkını aşmamak koşulu ile imar 106 .DR. belgelere ve eldeki kanıtlara dayanarak özgün biçimini belirlemeye yönelik. proje müelliflerinin onayı alınmak kaydıyla. 3. fotoğraf. gerekli belge ve rölöve projelerinin veya tadil projelerinin incelenerek onaylanması üzerine tanzim edilen tadilat ruhsatıdır. C- Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları a) İnşaat Ruhsatı: Bir yapının İmar Kanunu.Esaslı Tamir Ve Tadil Ruhsatı: İmar mevzuatına uygun olarak inşa edilmiş ve imar plan hükümlerine göre korunması mümkün olan yapılarda. 2. harita. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Restorasyon Projesi: Tarihsel belge niteliğindeki kültür yapılarının. sağlıklaştırma ve işlevlendirme gibi her türlü teknik ve sanatsal müdahalelerin ulusal ve uluslararası koruma ilkelerine dayanılarak hazırlanan rapor ve proje bütünüdür.Yeni İnşaat Ruhsatı: Bir parselde ilk defa veya mevcut yapı tamamen yıkılarak yeni yapı yapılması ya da herhangi bir nedenle ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yapıya başlanılmaması durumlarında düzenlenen inşaat ruhsatıdır. h) Restitüsyon Projesi: Rölöve analizi tarihi araştırma ve örneklerin karşılaştırmalı etüdü sonucunda. DOÇ. imar planı ve yönetmeliğe uygun olarak inşa edilebilmesi için gerekli belge ve projelerin usulüne uygun olarak tanzim edilmesi ve görülerek onaylanması sonucu oluşan yapı yapma hakkını belirleyen ve üzerinde binanın yapılacağı parselin ve binanın tanımları bulunan belediyenin ilgili birimince onaylanan resmi izin belgesidir. herhangi bir nedenle imar mevzuatına uygun esaslı tamir ve tadilat yapılması durumunda. sonradan değişikliğe uğramış. 1.

uygun bulunması veya onaylanması ve ruhsat dosyasında saklanması gereken bu Yönetmeliğin 67. 4. DOÇ. ruhsat eki temel projesine uygun olarak. yapı ruhsat müddetinin başlama tarihinden itibaren beş yıllık sürenin bitim tarihidir. beton dökülebilmesi için belediye onayının (Temel Vizesi) alındığı tarih.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mevzuatına uygun ilave yapı yapılabilmesi durumunda gerekli belge ve ilave yapı projelerinin incelenerek onaylanmasından sonra inşaat ruhsatı üzerinde ilave yapı veya yapıların başlama ve bitim tarihleri belirtilerek düzenlenen inşaat ruhsatıdır. resim ve hesapların hazırlanmasında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu güvencesinde bulunan ve ihtisas ayrımı çerçevesinde uzmanlık konularına göre ön proje 107 . mahallinde hazırlanmış tapu tespit krokisi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.elektrik) ve inşaat mühendisliği ile ilgili her türlü proje. Başlanmamış yapılarda iki yıllık sürenin bitiş tarihidir. d) Yapıya Başlama Tespiti: İki yıllık yapıya başlama müddeti içerisinde. tesisat ( mekanik. f) Yapı Bitim Tarihi: Yapıya “Yapı Kullanma İzni”nin verildiği tarihtir. plan. b) Yapı İnşaat Ruhsatı Ekleri: Yapı inşaat ruhsatı düzenlenmeden önce görülüp. e) Yapı Ruhsat Müddeti Bitim Tarihi: İki yıl içinde inşaata başlanmış yapılarda. yapı inşaat başlangıç tarihidir. 5. betonarme yapı temelinin hazırlanıp.Röleve Tastiki: İmar durumu.Ruhsat Yenileme: Yapı ruhsat süresi dolmadan önce süresinde bitme imkanı olmayan ve yönetmeliğin 9.maddesinde açıklanan belgelerdir. g) Proje Müellifi: Yapıların mimari.1957 yılı öncesi yapıldığını belgeleyen özel idare veya tapu kaydı ve röleve projesi dikkate alınarak düzenlenen belgedir. maddesinde tariflenen yapılar için yeniden verilen inşaat ruhsatıdır. c) Ruhsat Müddeti Başlama Tarihi: Yapı inşaat ruhsatının düzenlenerek onaylandığı ve ruhsat harçlarının ödendiği tarihtir.

yapı denetim kuruluşu ve diğer ilgili kurumlarla ilişkileri yürüten. betonarme ve/veya çelik projelerin hazırlanmasında inşaat mühendisi. b) İlgili Belediye: İzmir için. i) Proje Koordinatörü: İhtisas ayrımı çerçevesinde. proje müellifleri arasındaki koordinasyonu sağlayan. İş Kanunu ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’ne göre zorunlu tedbirleri almak ve uygulatmak ile sorumlu olan ve yapı denetim kuruluşunun teknik konulardaki talimatlarına uygun olarak. belediye. a) Belediyeler: İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilgili belediyelerdir. yapım işlerini yöneten ve uygulayan mimar veya inşaat mühendisidir.DR. İmar Yönetmeliğinde Kullanılan Diğer Tanımlar İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediye. j) Şantiye Şefi: Yapım işlerini mal sahibi veya müteahhit adına yöneten. 108 . mekanik tesisat projelerinin hazırlanmasında makine mühendisi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ile mimari projelerin hazırlanmasında mimar. bu sınırların dışında ise Valiliktir. mimardır. elektrik tesisat projelerinin hazırlanmasında elektrik mühendisi. yapının uygulanması için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlayan. h) Fenni Sorumlu: İlgili mevzuatında tanımlanan yapı denetim kuruluşudur. plankote ve yapı yeri uygulama krokisi ile temelden su basman seviyesine kadar yapının yatay ve düşey konumunun belirlenmesinde harita mühendisidir. DOÇ. İmar Kanunu ve Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkındaki 5216 Sayılı “Büyükşehir Belediye Kanunu”nun belirlediği görev ve yetki esası ile İzmir Büyükşehir Belediyesi ve sınırları içindeki diğer belediyelerdir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

Tapu mevzuatı yönünden ifraz ise. tapu kütüğünde tek parsel halinde kayıtlı bulunan gayrimenkulün. kütükte yeni bir sayfa açılır ve ifraz edilen gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu önceki sayfadaki kayıtlar bu sayfaya nakledilerek. Md. İfraz ile oluşan parseller. DOÇ. bu kişinin isteği ile.15 İFRAZ (Ayırma) İmar mevzuatı yönünden "ifraz".DR. İmar Kanunu 'nun 18 inci maddesini "re 'sen " uygulayarak. buradan alacağı "karar" ile. 2. İmar Kanununun "Üçüncü Bölüm"ünde "İfraz ve Tevhid İşleri'ne ilişkin hükümler yer almaktadır. c) Tüm hissedarların "isteği" ile. yapı kullanma izni gibi imar ile ilgili işlemlerini yürüten birimidir. valilik). 65). Öte yandan bu parseller. ifraz edilen gayrimenkulden farklı yeni bir hukuki hüviyet de kazanırlar. Hissedarlardan her birinin mahkemeye başvurarak. İdarenin (belediye. arsa ve arazileri "düzenlemesi" yolu ile yapılabilir. teknik yöntem ve metotlarla düzenlenen haritalarla belli parsellere bölünmesidir. Mevzuatımıza göre ifraz: a) Taşınmaz tek bir kişiye ait ise. imar durumu. plan ve mevzuata uygun olarak inşaata elverişli imar parsellerine ayrılmasıdır. 109 . eski sayfa kapatılır (Tapu Tüzüğü md. b) Taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise: 1. büyüklük ve sınır itibariyle yeni bir geometrik duruma gelirler. İfraz ile oluşan her yeni parsel için. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İmar Müdürlüğü: Büyükşehir belediyesi ve ilgili belediyelerin inşaat ruhsatı. konum. bir taşınmazın.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

otopark gibi genel hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına ya da tevhidine izin verilmez. 18 Mayıs 1994 gün ve 94/5623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 7. bir araya getirilmesi. İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilemeyen yerlerde yapılacak ifrazların.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 8. plan ve mevzuata göre bir araya getirilmesi. asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir.1994 gün ve 21953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Tapu Sicil Tüzüğü ile. birleştirilecek taşınmazların "ayrı" kişi veya kişilere ait olması yolundaki kural değiştirilmiş ve "ayrı" kişilere ait birbirine bitişik taşınmaz malların da. birleştirilmesidir.1930 tarih ve 10012 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Tapu Sicil Nizamnamesi'ne göre. DOÇ.6. maliklerin talebi ile tevhidine imkan tanınmıştır (TSN md. İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır. İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez. tapu kütüğünde ayrı ayrı sayfalarda kayıtlı. birden fazla gayrimenkulün. 110 . rızaen birleştirilecek (tevhid edilecek) bitişik taşınmaz malların "aynı" kişi veya kişilere ait olması zorunlu idi (TSN md. yeşil saha. 99). yeniden geometrik bir şekil verilmesi ve böylece tapu kütüğünde yeni bir sayfaya tescil yapılmasını gerektiren bir işlemdir. ayrı hudutlarla çevrili ve nihayet ayrı yüzölçümü taşıyan parsellere. Tapu mevzuatı yönünden tevhid (birleştirme). HASAN BEGEÇ TEVHİD (Birleştirme) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar mevzuatı yönünden "tevhid".DR. park. meydan. 75).10. aynı veya değişik kişilere ait birbirine bitişik taşınmazların. İmar planlarına göre yol.

yapı kullanma izni gibi konuları) içermektedir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 15 ve ardı sıra gelen maddelerinde. (diğer ruhsat işlemlerinde vergi ve harç alınır) Yerin durumuna göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerine uygun olmak üzere tamirat ve tadilat işleri ruhsata tabi değildir. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Eğer alan artışı. derz. Ancak belediyeler yerin özelliğine göre yapılar arasında uyum sağlamak amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatı malzemesini ve rengini belirleyebilir.DR. maddedeki istisnalar dışında) belediye veya valiliklerden yapı ruhsatı almak zorundadır. ruhsat süresi. maddesi ile başlayan dördüncü bölümü Yapı ve Yapı ile ilgili esasları (Yapı ruhsatı. yeni bir yapı yapılmasına veya mevcut bir yapının esaslı onarım ve tadilatı ve ilavesine. Ruhsat almış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. tevhid ve ifrazlar konusunda yönetmelikte belirtilen esaslara uyulacağı hükmü yer almıştır. (İç sıva. boya badana oluk dere doğrama kaplamalar tesisat tamiratları çatı onarımı vb gibi). "Ruhsat" kelimesinin sözlük anlamı "izin "dir. nitelik değişmesi yoksa ruhsat vergi ve harca tabi olmaz. ruhsat alma şartları. İmar Kanununun 26. İmar kanununun 20. devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılara da proje statik ve tesisatla ilgili olarak sorumluluğun üstlenilmesi üzerine proje olmaksızın ruhsat verilir. 111 . kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak ya da yaptırılacak yapılara avan projeye göre. Bu kapsamda "yapı ruhsatı" da. dış sıva. Maddesindeki istisnalar olarak. yetkili idari makamca izin verilmesidir. İmar kanununun 21 maddesine göre İmar kanununun kapsamına giren bütün yapılar (26.

yapılara ait projeler hazırlanmadan ve yapı ruhsatı talebinde bulunmadan önce. İmar durumu almak.DR. yapılacağı arsa üzerinde ayrıntılı olarak gösterildiği belgedir. Ebadlı Kroki Ada ve parsellerin paftası üzerinden alınan veya daha önce tespit edilmiş olan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. DOÇ. 112 .000) kotuna göre pis su kanal bağlantısının hangi nokta ve kotlarda olabileceğini belirleyen 'belge'nin alınması gerekir. İmar durumu aldıktan ve aşağıda belirtilen belgeler tamamlandıktan sonra yapı ruhsatı alınması için belediyeye müracaat edilmesi gerekir. Röperli Kroki Ada veya parsellerin yeri değişmeyen sabit tesislere bağlı olarak zeminden alınan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusundan önce: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlgilisince. 'aplikasyon tutanağı'. İmar Durumu Bir taşınmazın (parselin) imar planı üzerindeki yeri ve konumunu belirleyen ve üzerinde yapılacak yapının tabi olacağı şartlan gösteren 'çap' lı bir belgedir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. taşınmazın (parselin) geometrik konum ve şeklini gösteren belgedir. 'röperli kroki' bu yoksa 'ebadlı kroki' veya 'imar durumu' nu gösterir 'Çap'ın ve yol kotu tutanağı ile parselin (± 0. Çap: Kadastro plânından çıkartılan. yapı ruhsatı almış olmak anlamına gelmez. Aplikasyon Tutanağı Bir yapının temel durumunun.

Sözlü olarak ruhsat talebinde bulunmak mümkün değildir. ada ve parsel numarasının. 342-343). belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise başvuruların. Yapının yeri ile pafta. Projeleri yapan fen adamlarının ad ve soyadlarının yazılması gerekir. 1. Ruhsat istenilen taşınmaz. 3. Yapı sahibinin. 693). yeniMKmd. usulüne uygun olarak tayin edilmiş 'vekil' aracılığı ile de yapılabilir. Yapı türünün. 5. 2.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yeniMKmd. 'veli' tarafından yapılması lazımdır (eskiMKmd. Talep. 113 . hissedarların tümü tarafından yapılması zorunludur (eski MK md. 268. müşterek ya da hisseli mülkiyete konu ise talebin. 4. HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı Ve Kullanma İzni İle İlgili Hükümler Yapı Ruhsatı Başvurusu (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 67) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı ruhsatı almak için belediye ve valiliklere yapı sahipleri ya da yasal vekilleri dilekçeyle başvururlar. dışında ise valiliklere yapılması gerekir. 625. müracaatın. belediyeye. "Eğer malik 'küçük' ise. Ruhsat istenilen yer (parsel). DOÇ. Başvuru dilekçesinde. Yapının hangi maksatla kullanılacağının.

a) Tapu senedi (1 aylık vizeli) b) Özel kanunlara göre tahsisi yapılıp henüz tapu siciline kaydedilmemiş ancak kanunlarında mülkiyet belgesi yerine geçmesine dair hüküm bulunan ilgili kamu kuruluşlarınca verilmiş tahsis belgesi c) Mülkiyete dair kesinleşmiş mahkeme kararı ve bu mahkeme kararına dayalı olarak yetkili diğer makamlar tarafından verilen belge.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Uygulama Projeleri a) Zemin Etüdü b) Mimari Proje c) Statik Projesi d) Mekanik Tesisat Projesi e) Elektrik Tesisat Projesi 3.Tapu kayıt örneği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsat verme aşamasında tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler.DR.Kadastro Aplikasyon Krokisi 4567891011İmar Durumu Yapı Yeri Uygulama Krokisi Kot Krokisi Zemin Etüt Raporu Numarataj Krokisi Gerekli ise Yapı Yıkım İzni Gerekli ise Trafo Belgesi Gereken yerlerde Yol –kanal katılım payı bedelleri 12. DOÇ. algılama ve tahliye projeleri ( İtfaiye Daire Başkanlığından onaylı ) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. d) Kesinleşmiş kamulaştırma kararları 2.Proje müelliflerinin ilgili meslek odasınca düzenlenen büro tescil ve sicil belgeleri 13“Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun” ve “Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği” gereğince istenilen belgeler. HASAN BEGEÇ Başvuru dilekçesine eklenmesi gereken belgeler: 1. 14“Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik” uyarınca istenilen yangın söndürme.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir.12.) 114 .

1:50 ölçekte) 4. inşaat mühendisleri tarafından afet yönetmeliğine göre hazırlanan. çatı planı ile bunlara ilişkin en az 2 adet kesit ve bütün görünüşler ( 1:100. 1:2.DR. 1:10.Yangın tahliye projeleri 6.Makine mühendisi ile birlikte hazırlanan ısı yalıtım projesi ve/veya raporundan oluşur.Vaziyet planı (1:200.). DOÇ. detayları ve hesaplarıdır. bunların kesitleri. bodrum kat dahil tüm kat kalıp ve donatı planları. kolon aplikasyon planı.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. çatı planları. merdiven donatı planları.Bodrum katları dahil tüm kat planları. yığma.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2. Gerekli görülen durumlarda ara ölçekler kullanılabilir. (İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. çelik.Gerektiğinde sistem kesitleri ve nokta detayları (1:20.) c) Statik Proje: Mimari projeye uygun olarak. 1:500 ölçekte) (Binanın büyüklüğüne göre A-I boyutlarına sığmayan mimari projelerde 1:500 ölçek kullanılır. 1:100. b) Mimari Proje: Mimarlar tarafından hazırlanan 1.Yerleşim ve çevre düzenleme planı (1:50. 1:1 ölçekte) bulunan avan ve tatbikat projeleri 5. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. jeofizik mühendisi ve konusunda uzmanlaşmış inşaat mühendisleri tarafından hazırlanır ve müştereken onaylanır. kolon-kiriş açılım detayları. Bu 115 . betonarme. 1:5.12. ve benzeri yapıların türlerine göre taşıyıcı sistemlerini gösteren. 1:200 ) 3. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Esaslar (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 68) a) Zemin Etüdü: Jeolojik etüt raporlarında belirtilen risk durumuna göre tanımlanan mühendislik hizmetlerini içeren standartta ve Bakanlıkça hazırlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporunun Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uygun olarak jeoloji mühendisi.

havalandırma. aydınlatma ve priz tesisatı. soğuk hava. LPG . bu poligonların kot ve koordinatlarını da içeren 1/50 ve/veya 1/100 ölçekli kroki. kesintisiz güç kaynağı dağıtım tesisatı projeleri ile makine mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. ortak anten Tv/r ve ya kablolu Tv/r dağıtım tesisatı. 116 . ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. harita mühendisince koordinatlandırılarak gösterildiği. f) Yapı Yeri Uygulama Krokisi: Vaziyet planının.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. yangın algılama ve uyarma tesisatı. yangın tesisatı ve yangın söndürme projeleri ve proje raporları ile elektrik mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. güneş enerjisi . topraklama tesisatı. yapı içi alçak gerilim dağıtım tesisatı.DR. bio-medikal . buhar. havuz.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. telefon dağıtım tesisatı. yıldırıma karşı koruma tesisatı. kanalizasyon. sıhhi tesisat. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. d) Mekanik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI hesaplarda zeminin fiziksel parametreleri.12. iklimlendirme. ayrıca. zemin-temel-yapı etkileşimi ve Bakanlıkça yayımlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporlarının Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uyulur. makine mühendisleri tarafından hazırlanan. kızgın yağ. filitrasyon. kalorifer. DOÇ. yakıt. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. jeotermal enerji tesisatlarının projeleri. elektrik mühendisleri tarafından hazırlanan. doğal gaz.) e) Elektrik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. çamaşırhane. pis su . jeneratör dağıtım tesisatı. güvenlik tesisatı. arıtma. ısı yalıtım. parsel ve yapı köşe noktaları ile imar hatlarının kot ve koordinatlarının parsele uygulamasında ve su basman vizesine esas röleve krokisinin düzenlenmesinde yaralanılacak poligonları. basınçlı hava tesisatı. temiz su. mutfak. kızgın su. bina otomasyon sistemleri.

tapu kaydı. ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları. yapı sahibi. İdarece. meslek odasına kayıt ve büro tescil belgesi hakkındaki yükümlülüklere tabi değildir. toplam inşaat alanı. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun uyarınca mühendislik ve mimarlık hizmeti verme ehliyetine sahip mimar ve mühendisler. HASAN BEGEÇ Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Genel Hükümler: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1.DR. Proje müelliflerinin kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini denetlemek üzere ilgili meslek odasınca düzenlenen.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yapı ruhsatı verilmeden önce yapıyla ilgili fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması şarttır.Yukarıda adı geçen projeler Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan standartlara ve ilgili tüm yönetmeliklere uygun olmak zorundadır. parsel alanı. proje müellifleri. kat adedi. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyenlere ait projeler ilgili idarelerce onaylanmaz.Proje müellifi mimarlar ve mühendislerin. yapılacak yapının. arsanın yeri. kamu kurumlarına ait projeleri yapan.Proje müelliflerince hazırlanarak imzalanan uygulama projeleri (4) takım halinde düzenlenerek. İdare. usulüne göre dosyalanıp. 2. 3. büro tescillerini yaptırıp her yıl için yenilemeleri gerekmektedir. kullanım amacı. ruhsata esas belgeler plan ve mevzuat hükümlerine göre incelenir ve İmar Kanununda belirtilen süreler dikkate alınarak Yapı Ruhsatı verilir. cinsi. pafta.Projelerin başında. DOÇ.Kamuda görevli olup. parsel numarası. İdare. yapı müteahhidi. meslek mensubunun o andaki sicil durumunun gösterir işin adı yazılı yetki belgesini her proje için ister. Belediyenin ilgili birimlerine teslim edilir. 117 . 4. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca. projeleri incelerken 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygunluğunu da denetler. yapı sınıfı ve yapı inşaat alanı. 5. yapı denetim kuruluşu hakkında gerekli bilgileri içeren bilgi tablosunun yer alması zorunludur. ada.

yönetmelikte öngörülen asgari ölçülerin altında ise. İmar Kanunu. yapının üzerinde yapılacağı parselin. bu durumda ruhsat verilmez. bu alanlarda daha Önce yapılmış olan bir bina var ise. DOÇ. başvurunun.Ruhsat istenilen parselin. Ancak taşınmazın konut alanına rastlayan kısmı.Ruhsat verilebilmesi için. 24/1). 13). İncelemeden sonra eksik ve yanlış bulunmuyorsa başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatı verilir.Ruhsat istenilen parselin bir kısmı. md. 118 . d. bir kısmı da konut alanına rastlıyor ve konut alanına rastlayan kısım yapı yapılmasına müsait bir imar parseli oluşturmuyor ise. bu durumda cephe hattının önünde bina yapılamayacağından (İK md. Örneğin. ilk olarak belgelerin tam olarak verilip verilmediğine bakılır. Eksik ya da yanlış varsa. bu inşaata ruhsat verilmez. yönetmelik ve planda belirtilen ölçülere uygun değilse ruhsat verilmez. Bu incelemede: a. Eğer ki parsel. başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde başvuru sahibine tüm eksik ve yanlışlar yazıyla bildirilir. bu halde inşaat ruhsatı verilir. başka taşınmazlarla tevhid yoluyla inşaata elverişli bir imar parseli oluşturur ise. umumi hizmetlere ayrılan alanlarda kalıyor ise. Eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yapı ruhsatı verilir. imar planındaki tahsis amacına bakılır. Büyüklük (parsel genişliği ve parsel derinliği). imar planı ve yönetmelik yönünden ve projelerin doğruluk ve standardı yönünden incelenmesine geçilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Belgelerde eksiklik yoksa. Aynı şekilde. planda umumi hizmetlere ayrılan yere. bu binanın tamir ve tadiline de izin verilmez. c.Parsel büyüklüğüne bakılır. bu inşaata izin verilmez. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusunun İncelenmesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Dilekçe ve eklerinin belediyeye verilmesinden sonra. bir parselin cephe hattı gerisinde kalan kısmı.DR. içinde bulunduğu imar adasında parselasyon planının yapılmış ve bunun tapuya tescil edilmiş olması gerekir (Tip İmar Yönetmeliği. b.

kıyı kenar çizgisine en fazla 50 m "yaklaşabileceği öngörülmüştür. yukarıda belirtilen yaklaşma mesafesinde olması gerekir. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gibi). çizim ve tanzim esaslarına uygun olup olmadığına bakılır.DR. ruhsat istemi. bu yapının.Ruhsat isteminin.Projelerin. yapının bu mesafede olup olmadığını araştırır ve eğer ki mesafe şartına uyulmuş ve diğer şartlar da yerine getirilmiş ise bu yapıya ruhsat verir. Yıkım esnasında ve yıkım sonrasında komşu parsellere ve kamuya ait yerlere zarar verilemez. e. sahil şeritlerinde yapılacak yapıların. yeni inşaat yapma talebi veya başka bir nedenle yıktırılması öngörülen yapılar için. Uygun ise.RUHSAT ÖNCESİ ALINACAK İZİNLER a) Yapı Yıkım İzni : İmar Kanunu kapsamında işlem gören yıkılacak derecede tehlikeli yapılar ile koruma tescilli yapılar hariç olmak üzere.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. f. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle. ruhsat verilir. Örneğin. yönetmelikte belirtilen ölçekler ile. Bu şerit üzerinde bir bina yapılmak istenirse. 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 5 inci maddesinde. Yeni inşaat yapmak için yapı ruhsatı almış yerlerde ayrıca yıkım izni alınmasına gerek yoktur. Yapı İzinleri (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 73) A. böyle bir yapı için ruhsat talebi önüne geldiğinde. DOÇ. yapı ruhsatı verilmez. parselasyon planı yapılarak tapuya tescili yapılmayan bir ada içindeki parsele ilişkin ise. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğuna bakılır. imara ilişkin hükümler içeren diğer kanun (Kıyı Kanunu. İdare. 119 . Yapı sahibi teknik sorumlu atamak suretiyle kamunun can ve mal güvenliğini sağlayacak tedbirleri almak zorundadır. yapı sahibinin zorunlu olarak ilgili belediyesinden alması gereken izin belgesidir. değilse verilmez.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ b) İstinat Duvarı İzni :

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde; yapı denetim kuruluşu tarafından fenni mesuliyeti üstlenilmek kaydıyla, kot krokisi, ham yollarda yol profili, parsele ait vaziyet planı ve istinat duvarı betonarme projesi ile müracaat edilerek, belediyenin ilgili biriminden ruhsat alınması zorunludur. Bu tür parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şekilde inşaat ruhsatı verilemez. İstinat duvarı yapılması gereken yerlerde, istinat duvarı izni, hafriyat izni ile birlikte verilir.

c) Hafriyat İzni (Kazı İzni) :

İnşaat ruhsatı alınmadan hafriyat yapılamaz. Ancak, inşaat ruhsatı alınmadan önce, mal sahibinin talebi halinde, zemin etüdü veya zemin iyileştirmesi (kazık v.b) yapılabilmesi amacıyla, fenni mesuliyetin üstlenilmesi kaydıyla, kazı ve zemin iyileştirme projesine dayanılarak, ilgili belediyesince hafriyat izni verilir. Yapı sahibi, yapı müteahhidi, varsa şantiye şefi, kazıda ve inşaat çukurlarından doğan her türlü kazalardan ve zararlardan sorumlu olup, yol yapılarını, teknik alt yapıları ve komşu parsellerdeki yapıları tehlikeye sokmayacak önlemleri almak zorundadırlar. Kazı toprağı ve molozlarının yolları kirletmemeleri, belirlenmiş döküm yerlerine dökümünün sağlanması, yapı sahibinin, müteahhidin ve şantiye şefinin sorumluluğundadır. Aksi davranışlar hakkında İmar Kanununun 40. ve 42. Maddeleri uygulanır.

d) Vaziyet Planı Onayı:

Bir parselde birden fazla bina yapılması halinde, inşaat ruhsatı öncesi, arsa ölçü krokisi ve plankote dikkate alınarak binaların konumu ile boş alanların düzenlemesini gösterir vaziyet planı hazırlanır ve buna göre düzenlenmiş aplikasyon krokisi ile birlikte ön olur alınır. Uygulama projeleri ön oluru alınan vaziyet planı ve aplikasyon krokisine göre hazırlanır.

120

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ B- RUHSAT SONRASI İZİNLER

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

a) Aplikasyon Vizesi :

Kadastro aplikasyon krokisine uygun aplike edilerek, sınırları belirlenmiş arsa üzerine, harita mühendisi tarafından, yapılacak yapının veya yapıların aplikasyonu yapılır ve ilgili belediyesine müracaat edilir. Belediye tarafından kontrolü yapıldıktan sonra hazırlanan yapı yeri uygulama krokisinin, karşılıklı onayı ile yapının devamına izin verilir.

b) Temel Vizesi:

Ruhsatlı yapının temel betonu dökülmeden önce; ilgili yapı denetim kuruluşunun denetiminde ruhsatlı yapının aplikasyonu yapılıp, inşaat hafriyatı yapıldıktan, temel demir montajı yapıldıktan, çevre ve arsa emniyeti sağlandıktan sonra, yapı sahibi tarafından belediyesine yazılı olarak başvurulur. Belediyesince, yapının temelinin aplikasyon krokisine göre doğru aplike edilip edilmediği ve demir montajının uygulama projesine uygun yapılıp yapılmadığı tutanakla belirlenerek, uygun ise veya uygun duruma getirilmesi halinde beton dökme ve inşaata devam etme izni verilir. Temel kontrolü yapılıp, vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. iki yıl içinde temel vizesi yapılmadığı takdirde ruhsat hükümsüz kalır.

c)

Su Basman Vizesi:

Temel vizesi yapılarak inşaata devam etme izni almış olan parsellerde, su basman kotu seviyesindeki döşeme betonu döküldükten sonra, yapı sahibi, yapı denetim kuruluşunun onayını alarak belediyesine beton numunesi laboratuar raporları ve demir tutanaklarının ekli olduğu dilekçe ile başvurur. Bu seviyeye kadar yapılan imalatın uygulama projelerine ve daha önceki kontrollere uygunluğunun tespit edilmesi ile inşaatın devamına izin verilir. Uygun olmayan imalatlar

121

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

düzeltilmeden inşaatın devamına izin verilmez. Su basman vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. Aksi taktirde İmar Kanununun 32. ve 42. maddelerine göre işlem yapılır.

d) Isı Yalıtım Ve Kaba İnşaat Vizesi:

Yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce ilgilisinin belediyesinden ısı yalıtım ve kaba inşaat vizesi alması zorunludur.

Yapı denetim kuruluşu ve varsa şantiye şefi tarafından her kat beton dökümünde numune alınması, demir kontrolü yapılması ve bu durumun hepsinin imzasını içeren bir tutanakla belirlenmesi zorunludur. İnşaatlarda hazır beton kullanılacaktır. Ayrıca, yapım denetim kuruluşu tarafından yapının onaylı ısı yalıtım projesine göre yapılıp yapılmadığı denetlenerek rapor hazırlanacaktır.

İlgili yapı denetim kuruluşu tarafından yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce mahallinde incelenip, rapor hazırlanır ve yapım denetim mevzuatında belirtilen belgeler ile birlikte belediyenin ilgili birimine başvurularak, kaba inşaat ve ısı yalıtım vizesi alınır.

122

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Kanunu Madde Açıklamaları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Yapı denetim kuruluşları görevleri, sorumlulukları Yapı denetim komisyonu görevleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Yapı Yerinde Bulundurulması Gerekli Levha Ve Belgeler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 75)

Ruhsat ve ekleri ile şantiye defterinin yapı yerinde bulundurulması zorunludur. Ayrıca inşaat süresince yapı yerinde mal sahibinin, mimarın, statik, mekanik ve elektrik tesisat proje müelliflerinin, yapı denetim kuruluşunun, müteahhidin isimleri ile, pafta ada parsel bilgileri ve inşaat ruhsatı numara ve tarihini içeren en az ( 0.50 / 0.75) m. boyutlarında bir levhanın, herkesçe rahat görülebilecek bir yerde asılı olarak bulundurulması gerekir. Aksine davranışlarda sorumluluk yapı sahibine ve müteahhidine aittir. Aksi taktirde cezai müeyyide uygulanır.

İnşaat Yerinde Alınması Gereken Önlemler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 76) İnşaatın ve tamiratın devamı ile bahçenin tanzim ve ağaçlandırılması sırasında yolun veya kaldırımlarının, kamuya ve komşulara ait yerlerin işgal edilmemesi ve buralardaki yer altı ve yer üstü tesislerinin tahrip olunmaması ve bunlara zarar verilmemesi, taşıt ve yayaların gidiş ve gelişinin zorlaştırılmaması, yol cephesindeki parsel sınırlarının ve gerekli ise komşu parsel sınırlarının her türlü tehlikeyi önleyecek şekilde tahta perde veya uygun bir malzeme ile kapatılması ve yol cephelerinin geceleri aydınlatılması zorunludur.

Yapı, yol kenarında yapıldığı taktirde, yolun bakım ve onarımından sorumlu belediyece saptanacak zorunlu durumlarda, izin alınarak yaya kaldırımlarının bir kısmını işgaline, ancak, üstü ve parsel cephesi tarafı, tehlikeli herhangi bir durumu önleyecek şekilde uygun malzeme ile kapatılmış yaya geçitleri sağlamak ve aydınlatılmak koşulları ile izin verilebilir.

123

yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne nedenle olursa olsun. ve 42. 124 . yapı sahibi. Aksine davranışlarda İmar Kanunu'nun 34. Yapıya başlama süresi. ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu önlemlerin alınmasında sorumlu olanlar. hayvancılık ve tarımsal yapılar) için herhangi bir ruhsat aranmaz. kapıcı dairesi. İmar Kanununun 27. (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 74) Tasdikli projesine göre bina tamamen bittiği taktirde tamamına. Bu durumda yeniden ruhsat alınması zorunludur. başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat geçersiz sayılır. Başlanmış yapılarda müktesep (kazanılmış) aklar saklı tutulur İmar Kanununun 30. yapının fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve muhtarlıktan izin alınması gereklidir. kalorifer dairesi gibi ortak mahallerin inşa edilerek tamamlanmış olması ve binada gerekli emniyet tedbirlerinin alınması zorunludur. Maddesi Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar ve Uyulacak Esaslar ile ilgilidir. İmar Kanununun 29. inşaatın müteahhidi. Maddesi Ruhsat Müddeti ile ilgilidir. Belediye ve Mücavir alan sınırları dışında kalan Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların yapıları (konut.maddeleri uygulanır. şantiye şefi ve mimari teknik uygulama sorumlusudur. sığınak. Maddesi Yapı Kullanma İzni ile ilgilidir.DR. Ancak. kısmen tamamlanmış binalarda ise tamamlanan kısımlarına kullanma izni verilebilmesi için bu kısımların ihtiyaçlarını karşılayacak kömürlük. Bu süre içinde. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

125 . biten bağımsız bölüme kısmi yapı kullanma izni verilebilmesi için kolon filizlerinin dış cephede görülmeyecek şekilde kiremit çatı örtüsü veya parapet duvarı yapılmak suretiyle gizlenmesi ve emniyete alınması şarttır. İlgili belediyesince. sıhhi tesisat.) e) Fotoğraf zorunluluğunun yerine getirilmiş olması. binanın bitiminden sonra ön ve arka cephelerinden merkez alınarak en az (13x18) ebadında çektirilen ikişer adet fotoğraf ile yapılan başvuru sonucunda.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. rapora eklenir. temel. asansör raporları ve yangın tesisatı raporları) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. a) Proje müelliflerinin ve yapı denetim kuruluşunun. ısı yalıtım ve kaba inşaat vizelerinin) alınmış olması zorunludur. yapı kullanma izni verilebilmesi için yapı sahibi tarafından aşağıda sayılan belgeler eklenerek başvuruda bulunulur. yapının ruhsat sonrası izinlerinin (aplikasyon. ilgili belediye elemanları tarafından yerinde uygunluk kontrolü yapılır ve fotoğraflar onaylanarak. b) İlgili vergi dairesinden ilişik kesme yazısı. su basman. c) İz-su Kanal Bağlantı Belgesi d) Mekanik Tesisat Raporları (Isıtma-soğutma sistemleri.12. fen ve sağlık kurallarına ve TSE Standartlarına uygun malzeme kullanılarak bittirildiğini ve Yapı Kullanma İzni almasında sakınca olmadığını gösteren İş Bitirme Belgeleri. yapı sahibince. Belediyeler veya Valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek zorundadır. Aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamen veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır. yapının onaylı projelerine. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Devam etmekte olan yapılarda.DR. Yapı kullanma izni verilebilmesi için. DOÇ.

Yapı Kullanma İzni ile Kat Mülkiyeti İlişkisi 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 10 uncu maddesinde. kat mülkiyeti kurulamaz. o gayrimenkulun malik veya 'bütün paydaşları' nın dilekçeyle tapu idaresine başvurarak istemde bulunmaları gerektiği. yapı kullanma izin belgesinin ve gayrimenkulun (yapı veya yapıların) ön ve arka cephelerini ve mümkünse yan cephelerini gösteren en az 13x18 büyüklüğünde ve doğruluğu belediyece tasdikli bir fotoğrafının ekleneceği belirtilmektedir.kat sahiplerinin). 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2. tüm paydaşların (daire . Bu hükümlere göre. 126 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. dilekçeye. kat mülkiyetinin kurulması için. Kanunun 32 ve 42 nci maddelerinin uygulanması gerekir. HASAN BEGEÇ Yapı kullanma izni alındıktan sonra. DOÇ. Yapıya. Ana gayrimenkulün bir tek paydaşının dahi yapısına yapı kullanma izni almaması halinde. yapı üzerinde esaslı tamir ve tadiller yapılması. yapı ruhsatı alınarak yapılan esaslı tadillerin (değişikliklerin) bu ruhsata aykırı olarak yapılması. ana gayrimenkulun tümünün mülkiyeti kat mülkiyetine çevrilmeden o gayrimenkulun yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamayacağı. projesine aykırı ilave yapılması. 12 nci maddesinde ise. hallerinde de. Yapı ruhsatı alınmadan. ana gayrimenkulün tümünün kat mülkiyetine çevrilmesi için. 1. yapı kullanma izni almaları gerekmektedir.

İmar Kanununun 38. Maddesi “Halihazır haritalar ve imar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. Yapının fenni sorumluluğunu üstlenen meslek mensupları (Yapı Denetim Kuruluşları) yapıyı ruhsat ve eklerine uygun olarak yaptırmak zorundadırlar. 127 . İlgili idarenin (Belediye veya Valilik) durumu öğrenmesi üzerine İmar Kanununun 32. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir” demektedir. yapı tatil tutanağının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. yapısını ruhsata uygun duruma getirerek veya ruhsat alarak. Durdurma. Belediye Encümeni veya İl İdare Kurulu kararıyla belediye veya valilikçe yıktırılır ve yıkım masrafı yapı sahibinden alınır. maddesine göre işlem yapılarak Yapı derhal durdurulur ve mühürlenir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Durdurmaya ilişkin yapı tatil tutanağının yapı sahibine tebliğinden itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi. Maddesi Ruhsatsız veya Yapı Ruhsat ve Eklerine Uygun Yapılmayan Yapılar ile ilgilidir.DR. Bu tebligatın bir örneği de muhtara bırakılır. DOÇ. Yapının ruhsat ve eklerine aykırı yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ruhsatı veren belediyeye veya valiliğe bildirmekle yükümlüdürler. İmar Kanununun "Beşinci Bölüm"ünde “Çeşitli Hükümler” yer almaktadır. İnceleme sonucunda aykırılık ortadan kalkmışsa mühür kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir Aksi takdirde ruhsat iptal edilir ve Ruhsat ve eklerine aykırı veya ruhsatsız olarak yapılan bina. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 32. belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını isteyebilir.

Ceza hükümlerini içermektedir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 40. tesis sahibinden) alınır ya da sakınca doğuran faaliyetler durdurulur. Maddesinde Kamunun Selameti için Alınması Gerekli Tedbirler açıklanmaktadır.DR. DOÇ. İmar Kanununun 44. Özel mecra. kuyu. şehircilik. Maddelerini kapsayan Altıncı Bölümü. evlerde ve diğer yerlerde halkın sağlığını ve esenliğini bozan. Enkaz ya da birikintilerin. Tebliğde belirtilen süre içinde tebliğe uyulmadığı takdirde belediye ya da valilikçe gereği yapılarak sakınca giderilir. Arsalarda. 47 ve 48. 128 . estetik ve trafik bakımından sakıncalı görülen 1. Yürütme ile ilgili hükümler yer almaktadır. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile ilgili hükümleri içermekte ve anılan kanunda yapılan değişiklikleri kapsamaktadır. maddesi. Mücavir Alan’a ilişkindir. (bkz. Yönetmelik’ lere ilişkindir. Arsaların yola bakan yüzleriyle ilgili hükümler içermektedir. 2. arsa sahibinden. çukur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İmar Kanununun 46. Maddesi. mağara ve benzerlerinin sakıncalarının giderilmesi ve bunların ortaya çıkmasının önlenmesi ilgililere tebliğ edilir. lağım. Boğaziçi Kanunu) Yedinci Bölümünde ise Geçici Hükümler ve Yürürlük. Maddesi. maddesi. Gürültü ve duman oluşturan tesislerin 3. İmar Kanununun 45. İmar Kanununun 42. İmar Kanununun 41. masrafı % 20 fazlasıyla ilgiliden (mal sahibinden.

DOÇ. yapı ruhsatı ve kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip diğer idareleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kapsam ve tanımlar Bu Kanunun amacı. bodrum kat. b) İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki uygulamalar için büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyeleri. 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinde belirtilen kamuya ait yapı ve tesisler ile 27 nci maddesinde belirtilen ruhsata tabi olmayan yapılar hariç. sanat ve sağlık kurallarına. HASAN BEGEÇ 4708 sayılı kanun 29 Haziran 2001 tarihinde yürürlüğe giren YAPI DENETİMİ HAKKINDAKİ kanundur. fen. f) Yapı yaklaşık maliyeti: Binalarda. imar planına. d) Yapım süresi: Yapı sahibinin. can ve mal güvenliğini teminen. e) Yapı inşaat alanı: Işıklıklar hariç. a) Bakanlık: Bayındırlık ve İskan Bakanlığını. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Amaç.DR. güçlendirme ve esaslı onarım işlerinin ve bina dışında kalan yapılarda ise yapının keşif bedelini. asma kat ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını. Bu Kanun. c) Yapı sahibi: Yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişileri. Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim maliyetlerine ilişkin ilgili mevzuatta belirtilen birim maliyet ile yapı inşaat alanının çarpımından elde edilen bedeli. binalarda yapılacak değiştirme. 129 . bu alanlar dışında kalan alanlarda valilikleri. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak yapıların denetimini kapsar. standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Bu Kanunun uygulanmasında. yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini aldığı tarih arasındaki dönemi.

ilgili meslek odasına kayıtlı. ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişiyi. betonarme. yapının etüt ve projelerini hazırlayan gerçek ve tüzel kişiyi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Taşıyıcı sistem: Yapıların. muayene.DR. hatalı ve kusurlu yapılması nedeniyle yapıda meydana gelen ve yapının kullanımını engelleyen veya yapıda değer kaybı oluşturan her türlü hasarı. ı) Yapı denetim kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan. h) Yapı hasarı: Kullanımdan doğan hasarlar hariç. DOÇ. gerçek ve tüzel kişiyi. Bakanlıktan izin almış tesisi. yapının fen ve sanat kurallarına aykırı. k) Proje müellifi: Mimarlık. l) Denetçi mimar ve mühendis: İlgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları. eksik.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. çelik karkas. 130 . j) Yapı müteahhidi: Yapım işini. döşeme ve çatı gibi yük taşıyan ve aktaran bölümlerini ve istinat yapılarını. temel. kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden. yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticarî amaçla ya da kendisi için şahsî finans kaynaklarını kullanarak üstlenen. ahşap. mühendislik tasarım hizmetlerini iştigal konusu olarak seçmiş. İfade eder. duvar. m) Laboratuvar: İnşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm.

ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları istihdam eder. yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek. ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan. Yapı denetim hizmeti.DR. proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek. Yapı denetim kuruluşlarının nama yazılı ödenmiş sermayelerinin tamamının. Yapı sahibi. yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez. mimar veya mühendislere ait olması zorunludur. DOÇ. HASAN BEGEÇ Yapı denetim kuruluşları ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı. 131 . Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: a) Proje müelliflerince hazırlanan. Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. Yapı denetim kuruluşunda görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanlarında ve laboratuvar görevlilerinde aranacak nitelik ve deneyim ile bu kişilere belge verilmesi. yapı denetim kuruluşunun ve laboratuvarların çalışma usul ve esasları Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir. Yapı denetim kuruluşları.

malzeme ve imalata ilişkin deneyleri. 132 . malzemeler ve imalatla ilgili deneyleri yaptırmak. yapı ruhsatının ilgili bölümünü imzalamak. bu yapıya ilişkin bilgileri yapı ruhsatı düzenleme tarihinden itibaren yedi gün içinde Bakanlığa bildirmek. ı) Zemin. ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. e) Yapılan tüm denetim hizmetlerine ilişkin belgelerin bir nüshasını ilgili idareye vermek. denetimleri sırasında yapıda kullanılan malzeme ve imalatın teknik şartname ve standartlara aykırı olduklarını belirledikleri takdirde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Yapı denetimini üstlendiğine dair ilgili idareye taahhütname vermek. c) Yapının.DR. g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek. teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol etmek ve sonuçlarını belgelendirmek. şartname ve standartlara uygun olarak laboratuarlarda yaptırmak. d) Yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje. durumu bir rapor ile ilgili idareye ve il sanayi ve/veya ticaret müdürlüklerine bildirmek. DOÇ. iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda gerekli tedbirlerin alınması için yapı müteahhidini yazılı olarak uyarmak. h) Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğine dair ilgili idareye rapor vermek. f) İş yerinde. uyarıya uyulmadığı takdirde durumu ilgili bölge çalışma müdürlüğüne bildirmek.

hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı hasarından dolayı yapı sahibi ve ilgili idareye karşı. Yapı denetim kuruluşlarının yöneticileri. ilgili idareden izin alınmadan yapılacak esaslı tadilattan doğacak yapı hasarından. HASAN BEGEÇ Sorumluluklar ve yapılamayacak işler 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasında. Yapıda. yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren. bu Kanunun uygulanmasından dolayı ortaya çıkan yapı hasarından sorumludur. yapı kullanma izni alındıktan sonra. Bu sorumluluğun süresi. Bu kuruluşun denetçi mimar ve mühendislerinin. eksik. denetçi mimar ve mühendisleri ile proje müellifleri. ortakları. yazılı ihtarına rağmen yapı sahibi tarafından önlemi alınmayan. denetim faaliyeti süresince başkaca mesleki ve inşaat işleri ile ilgili ticari faaliyette bulunmaları yasaktır. proje müellifleri. 133 . izinsiz tadilat yapan sorumludur. yapının taşıyıcı sisteminden dolayı on beş yıl. Yapı denetim kuruluşları. çığ düşmesi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. denetçi mimar ve mühendisler. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi ile birlikte yapının ruhsat ve eklerine. Yapı denetim kuruluşu. taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda ise iki yıldır. parsel dışında meydana gelen ve yapıda hasar oluşturan yer kayması. yapı denetim kuruluşları imar mevzuatı uyarınca öngörülen fenni mesuliyeti ilgili idareye karşı üstlenir.DR. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi. sanat ve sağlık kurallarına aykırı. kaya düşmesi ve sel baskınından doğan hasarlardan sorumlu değildir. kusurları oranında sorumludurlar. fen. Yapı denetim kuruluşu denetim faaliyeti dışında başka ticari faaliyette bulunamaz. DOÇ.

yapı denetimi hizmet bedeli. İlgili idare.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yapı denetim komisyonu bu Kanun hükümlerine aykırı hareket eden yapı denetim kuruluşu hakkında 8 inci maddeye göre işlem yapılmak üzere Bakanlığa teklifte bulunur. inşaat alanı. Bakanlıkça görevlendirilecek. yapı denetim kuruluşunun uymaması halinde ise yapı denetimi komisyonuna bildirimde bulunur. süresi. 134 . yapı denetiminde görev alacak teknik personel listesi ve diğer yükümlülükler yer alır. Bu sözleşmede. yeri. yapı sahibinin uymaması halinde yapı tatil tutanağı düzenleyerek inşaatı durdurur. Bu sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili idareye verilir. konu ile ilgili en az genel müdür yardımcısı seviyesinde bir başkan ile en az şube müdürü seviyesinde dört üyeden oluşur ve Bakanlıkça uygun görülen birimin bünyesinde faaliyetlerini yürütür. faaliyetlerini denetler ve sicillerini tutar. Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkları inceler ve görüşünü bildirir. varsa yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede yer alan yapının fiziki özellikleri. Yapı denetimi komisyonu. Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir. yapı denetimi hizmet sözleşmesinde yer alan hükümlere. DOÇ. HASAN BEGEÇ Yapı denetim komisyonu ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetim komisyonu.DR. taahhüt edilen hizmetin konusu. yapı denetim kuruluşlarına izin belgesi verir.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı yaklaşık maliyetinin % 3’üdür. ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alınarak bu sözleşmede belirtilir. Sicillerin tutulması ve yapılara sertifika verilmesi Yapı denetim kuruluşlarının ve bu kuruluşların mimar ve mühendislerinin yapı denetimine ait sicilleri. her altı ay için % 10 artırılır. bu oran. katma değer vergisi hariç yaptığı hizmetlerden dolayı yapı sahibinden başka ad altında ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz. herhangi bir sebeple yapı ile ilişkisinin kesilmesi halinde yapı denetim kuruluşu durumu.DR. yapı sahibince. ilgili idare tarafından verilen sicil raporlarına göre yapı denetimi komisyonunca tutulur. iki yılı aşan yapılarda. Bu durumda. DOÇ. projenin özellikleri ile yapının bulunduğu bölgenin fiziki. Aksi takdirde kanuni sorumluluktan kurtulamaz. 135 . Yapı denetim kuruluşu ile mimar ve mühendislerinin yapı ile ilişkisinin kesilmesi Yapı denetim kuruluşunun görevden ayrılması veya mimar ve/veya mühendislerinden birinin. yeniden yapı denetim kuruluşu görevlendirilmedikçe veya yapı denetim kuruluşunca. asgari hizmet bedelinden az olmamak kaydıyla. Asgari hizmet bedeli. Yapım süresi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetimi hizmetleri için yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedelleri. gerekçeleri ile birlikte en geç üç iş günü içinde yazılı olarak Bakanlığa ve ilgili idareye bildirir. iki yıldan kısa süren yapılarda ise her altı ay için % 5 azaltılır. ayrılan mimar ve/veya mühendislerin yerine yenisi işe başlatılmadıkça ilgili idarece yapının devamına izin verilmez. Yapı denetim kuruluşu.

Geçici durdurmaya neden olan mimar ve mühendisler Bakanlıkça ilgili meslek odasına bildirilir. Faaliyeti üç defa durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetim faaliyetine son verilir ve izin belgesi Bakanlıkça iptal edilir. görev aldıkları bu kuruluşa izin belgesi verilmez. kusurları mahkeme kararı ile kesinleşen mimar ve mühendisleri başka bir yapı denetim kuruluşunda görev almaları halinde. 136 . Durdurma kararı.DR. Bu durumda. DOÇ. Resmi Gazetede ilan edilir ve sicillerine işlenir. İzin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşunun. yapım faaliyetine devam edilebilmesi için yapı sahibince başka bir yapı denetim kuruluşunun görevlendirilmesi zorunludur. Denetim faaliyeti geçici olarak durdurulan veya izin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşu hakkındaki bu karar ilgili idareye bildirilir ve denetimini üstlendiği yapıların devamına izin verilmez. yapı denetim komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulur ve belgesi geçici olarak geri alınır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamında denetlenerek inşa edilmiş yapılara ilgili idarelerce sertifika verilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu kişiler hakkında kendi mevzuatına göre işlem yapar. bu Kanunda öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri anlaşılanların veya son üç yıl içerisinde üç defa olumsuz sicil alanların veyahut 3 üncü maddenin son fıkrası ile 6 ncı maddenin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket ettiği belirlenenlerin denetim faaliyeti. Meslek odaları. Denetim faaliyetinin durdurulması ve izin belgesinin iptali Yapı denetim kuruluşlarından. Denetim faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına neden olan yapı denetim kuruluşunun mimar ve mühendisleri. bu süre içerisinde başka ad altında dahi olsa hiçbir denetim faaliyetinde bulunamaz. verilmişse iptal edilir.

proje müellifi ile laboratuar görevlileri 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 3 üncü bab. Yapı denetim kuruluşu ile denetçi mimar ve mühendisleri. 4 üncü faslındaki görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma ile ilgili hükümlerine göre cezalandırılır. Yapı denetim kuruluşunun izin belgesi alma aşamasında gerçeğe aykırı belge düzenlendiğinin izin belgesi verildikten sonra anlaşılması halinde. Bu madde uyarınca hüküm olunacak cezalar paraya çevrilemez ve tecil edilemez. Kanunun uygulanacağı iller 137 . DOÇ. Bakanlığın denetim yetkisi Bakanlık. Cumhuriyet savcılıklarınca Bakanlığa ve mimar ve mühendislerin bağlı olduğu meslek odalarına bildirilir. HASAN BEGEÇ Ceza hükümleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun hükümlerinin uygulanması sırasında görevini ihmal eden veya kötüye kullanan yapı denetim kuruluşunun ortakları. yöneticileri. yapı müteahhidi.DR. Yapılar ile ilgili diğer düzenlemeler ile yapıların uğramış olduğu yıkım ve zararlardan dolayı genel hukuk hükümleri uygulanır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. eylem ve işlemlerinden 3194 sayılı İmar Kanununun fenni mesul için öngörülen hükümlerine tabidirler. izin belgesi derhal iptal edilir ve ayrıca gerçeğe aykırı belge düzenlemekten. bu Kanunun uygulanmasında yapı denetim kuruluşlarının işlem ve faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. mimar ve mühendisleri. Bu Kanuna aykırı fiillerden dolayı hükmolunan kesinleşmiş mahkeme kararları. bu belgeleri düzenleyenler hakkında suç duyurusunda bulunulur.

Ankara.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Aydın. Balıkesir. 138 . DOÇ. Adana. Düzce. Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Diğer hükümler ve yönetmelikler Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Gaziantep. Bu Kanun gereğince düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler. Sakarya. Kocaeli. Bolu. Bursa. Çanakkale. Denizli. Eskişehir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasına pilot iller olarak. İzmir. Kanunun yayımı tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde Bakanlıkça çıkarılır. İstanbul. Tekirdağ ve Yalova illerinde başlanır. Hatay.DR. Antalya. Pilot illerin genişletilmesi ve daraltılmasına.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful