MİM 4476 İMAR KURALLARI

YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ HAFTALIK PROGRAM
1. DERS 17 ŞUBAT 2010 24 ŞUBAT 2010

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DERSĠN ĠġLENĠġĠ, PROGRAMI, HAFTALIK ĠġLEYĠġ DÜZENĠ HAKKINDA BĠLGĠ VERĠLMESĠ MĠMARIN YASAL SORUMLULUKLARININ BELĠRLENMESĠ a) MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR b) MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri

2.

DERS

3.

DERS

03 MART 2010

MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser SözleĢmelerinin Hukuki Çerçevesi DEVLET YÖNETĠMĠ, DEVLET YÖNETĠM TEġKĠLAT ġEMASI, Merkezi ve Yerel Yönetim, “İdari Vesayet” Kavramının Açıklanması Belediye kavramı ve 5393 sayılı Belediye Kanunu BüyükĢehir kavramı ve 5216 sayılı BüyükĢehir Belediye Kanunu MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ġmar kavramı, Ġmar mevzuatı 3194 sayılı Ġmar kanununun amacı Ġmar kanununa bağlı yönetmelikler MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 1. Bölge planları 2. Çevre düzeni planları 3. Ġmar planları açıklamaları MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı düzeni ve yapılaĢmaya iliĢkin kavramlar MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 1 MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 2 ARA SINAV MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu ve kapsamının açıklanması

4.

DERS

10 MART 2010

5. DERS

17 MART 2010

6. DERS

24 MART 2010

7. DERS

31 MART 2010

8. DERS

07 NİSAN 2010

9. DERS

14 NİSAN 2010

10. DERS 11. DERS

21 NİSAN 2010 28 NİSAN 2010

1

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI
Kanun kapsamında üstlenilen yasal sorumlulukların açıklanması

12. DERS

05 MAYIS 2010

ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI ĠBB Yüksek Yapılar Yönetmeliği ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI Sığınak ve Otopark Yönetmelikleri TATİL

13. DERS

12 MAYIS 2010

14. DERS

19 MAYIS 2010

2

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Düzeni...

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Bir ülkenin imar düzeni onun gelişmişliği ile bağlantılıdır. Geri kalmış ya da gelişmemiş toplumlarda kentlerin ve diğer yerleşim yerlerinin düzensiz oluşumu bundandır. Batı'da ortaçağın ardından özellikle kentlerde gözlemlenen imar hareketleri, toplumsal gelişmenin göstergeleridir.

İmar sözcüğünün karşılığı, geniş anlamda (Arapça bir isim olan umran 'dan gelen) ''bayındırlaştırma'' ya da ''şenlendirme'' demektir. Ama bu sözcüğü kent arazisinin ve onun üzerindeki yapılaşmanın anlatılması için kullanıyorsak, bunu, birleşik ad olarak, imar düzeni şeklinde ifade etmeliyiz. Bu da bizi (bu düzeni yaratacak olan) planlama kavramına götürür. Bugün imar hukuku denilen hukuk dalının temeli ''imar planlaması'' na dayanmaktadır. İmar planlaması, kentlerin ve kent çevrelerinin toplumun yararları için belli koşullar ve kalıplara göre biçimlendirilmesini sağlayacak düzenleme çalışmasıdır.

Bizde, kamusal otoritenin bu tür çalışmalara girişmesinin tarihi çok eski değildir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 19. yüzyıla kadar, imar düzeni 'bireysel irade' ye bırakılmış bir tür serbestlik rejimi ile gerçekleşmiştir. Bunun esası da: Her isteyen, kendisine ait olan veya ait olduğunu düşündüğü yere, istediği yapıyı kurabilirdi. Ayrıca, taşınmazlar için öngörülmüş 'sınırlama' kuralı olmadığı için yola taşma gibi taşkınlıkları (fina) önleyecek bir düzen de yoktu. İmar düzeni ile ilgili olabilecek hukuki engeller, daha çok, örflerle belirlenmiş komşuluk hukuku kurallarından ibaretti. Bu örflere dayalı imar hukuku düzenlemelerinin en iyi örneklerini sınırlı sayıdaki yerlerde görebiliyoruz. (Kula, Safranbolu, Şirince vb ) Bunun da ne kadar etkili bir sınırlama getirdiğini Ziya Paşa 'nın sözlerinden anlayabiliriz:

'Diyarı garbı gezdim, beldeler kâşâneler gördüm, Dolaştım mülk-i İslamı bütün viraneler gördüm.''
Kaşane: büyük süslü yapı, köşk, saray (TDK) Virane. Yıkılmış veya harap olmuş yapı

3

yüzyılın ilk çeyreğinden sonra etkilediğini gözlemlemeye başlıyoruz: Tanzimat döneminin yenileşme hareketleri içinde imarla ilgili olarak 1839'dan itibaren art arda düzenleyici tasarruflar yapılıyor. (Bugünkü Soğukçeşme evleri). ancak 1940'larda temizlenebilmiştir. Bu yasayla idarelere (belediyelere). açacakları yolların çevrelerinin ve yangın yerlerinin haritalarının yaptırılması. genişletilecek yollarda bulunan ve üzerinde binaların yer almadığı parsellerin yarısının bedelsiz olarak belediyeye verilmesi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İstanbul'un ara caddelerinde bile rastgele gerçekleşmiş bu tür yapılaşmanın inanılmaz örnekleri vardır: Devletin yönetildiği Topkapı Sarayı bahçesinin duvarlarına bitişik evler inşa edilmiştir. Eminönü'nde Yeni Cami 'nin etrafında. 4 . kentsel dokuyu etkileyen yoğunluklara ya da bina yüksekliklerine kadar birçok konuda kurallar getirilmiştir. caminin duvarına yapışık olarak inşa edilmiş bir dizi dükkân. Ayrıca Arazi Kanunnamesi (1858) adını taşıyan yasa ve buna dayanılarak çıkarılmış çeşitli mevzuatla. İmar mevzuatları Cumhuriyet dönemi. Türkiye'nin kentlerinin. çıkmaların nitelikleri ve yangınlara karşı alınacak önlemlere ilişkin hükümler getirilmiştir. Ziya Paşa'nın sözünü ettiği ''diyar-ı garb'' ın kâşânelerinin ''diyar-ı şark'' ı Osmanlı’yı 19. çağdaş bir yapıya kavuşmasının hedeflendiği dönemdir. bu meyanda kadastro konusuna ilişkin temel kurallar da konmuştur. çıkmaz sokakların yapılmaması. Enbiye Nizamnamesi: 1848 yılında çıkarılan Osmanlılar' ın ilk imar yasası. Ebniye Kanunu (1882) gibi mevzuatla. Batı örneklerinden esinlenerek. yolların genişliğinden. DOÇ. Ünlü Ebniye Nizamnamesi (1848). mülkiyetle ilgili düzenlemeler yapılmış. yollarda kademelendirmeye gidilerek yol genişliklerinin beş gruba ayrılması. imara açılacak arazilerin imara açılabilmesi için belediyeye bir okul ve bir karakol yerinin bedelsiz olarak terk edilmesi. yapıların yükseklikleri.

özellikle Cumhuriyet döneminin devrimci kazanımları ile kentlerimizin imar yönünden çağdaş bir görünüme kavuşması beklentisi ve hayali oluşmuştur. Belediye Kanunu (1930). kamunun veya özel kişilerin arazileri üzerinde. 3194 sayılı İmar Kanunu (1985). DOÇ. yönetmelik) imar düzenlemesinin ayrıntılı hukuki araçlarını oluşturmuştur. Tabiatıyla 1945'ten sonra da imar düzeni konusu hiç gündemden düşmemiş. mevcut kentsel dokuyu kısa sürede onarılmaz şekilde imha etmiştir. temizliğin. kırsaldan kente göç ve bunun sonucu olan gecekonduculuk olgusu! Hiçbir kural tanımadan. başlangıçta derme çatma kulübeler şeklindeki yapılaşmadan doğan bu olgu. Bu direktif uyarınca -özellikle yeni başkent Ankara'nın imarının gerçekleşmesi için yapılan yasal düzenlemeyi izleyen dönemde. 5 . Türkiye'de. Gecekonduculuk olgusu Bu oluşum sürecinin izlenmesi bizi. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu (1930). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atatürk. Ebniye Kanunu'nun kimi hükümlerini değiştiren 642 sayılı yasa (1925) bunların ilkidir.DR. Tanzimat'tan bu yana harcanan emeklerin ve çabanın sonucu olarak ülkemizde gelişmiş ve olgunlaşmış bir imar düzeninin kurulmuş olacağı düşüncesine götürür. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ve bunlara bağlı diğer alt düzenlemeler. güzelliğin.yüklü bir imar hukuku külliyatı meydana gelmiştir. tüzük.çeşitli imar mevzuatı meydana getirilmiştir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yok eden bir sosyal olgu ortaya çıkmıştır: Kısa adıyla. kentlerin ''sağlığın. bu dönemin başlangıcında. çeşitli yasal düzenlemelerle -örneğin 6785 sayılı İmar Kanunu (1956). modern kültürün örnekleri'' olması dileğini dile getirmiştir. yavaş yavaş da olsa. Yapı Yollar Kanunu (1933) ile 1930-1945 yılları arasında bu konuda çıkarılan diğer mevzuat (yasa. Ama ne yazık ki 1950'lerden itibaren bu beklentiyi ve hayali kısa zamanda yıkan.

kentlerin içine de sirayet etmiş ve kentlerin imar düzeni altüst etmiştir. DOÇ. HASAN BEGEÇ Gecekonduculukta imara ilişkin hiçbir yasal kural yoktur. Bunun ardından da siyasal otorite yasal tepkisini yaptırım şeklinde ortaya koyabilecek güçte olmalıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. gecekonducu kendisini hiçbir kurala bağlı saymaz. ne af yasaları ve ne de gecekonduları meşrulaştırma düzenlemeleri sorunun çözümüne çare olamazlar. bu arada özellikle nüfusu 12 milyona varan İstanbul'un çevresindeki geniş alanların işgali ile oluşan fiili gecekondu mıntıkaları. Devletin bu kaos karşısındaki tutumu oldukça ilginçtir: Devlet gecekondu furyasının başlangıcında sadece ''seyirci'' dir. İmar düzensizliği ve buna eklenen imar yolsuzlukları karşısında. Sorunun çözümü. kent bilincine sahip insan topluluğunun. öte yandan ''olan olmuş'' mantığı ile bu yoldan meydana gelen yapılaşmayı meşrulaştırmıştır.. sonrasında ise esas itibarıyla ''affedici'' dir. kimileri ilçe olarak kabul gören idari birimler haline gelmiştir. güya gecekonduculuk sürecini önlemeye kararlı gözükürken. imar düzenine aykırı olarak inşa edilmiş tesisleri onca uyarıya karşın törenle açan sözde devlet adamı vardır. Bunun gibi kamunun arazisini tahsis yoluyla kullanma hakkını ele geçirmiş para babasının ilk iş olarak oraya dikeceği binalara yer açmak için yüzlerce ulu ağacı kökünden kesmesi ve sonra da bu hukuk tanımazlık için ''İdare bize anlayış göstermiyor'' diye sızlanması vardır. Bunun sonucu olarak. O kadar ki eski düzendeki komşuluk hukukundan ya da örften doğan sınırlamalar bile gecekonducuyu bağlamaz. Ne yazı ki ufukta böyle bir belirti yoktur. bu tür hukuksuzluklar karşısındaki tepkisi olmalıdır. Tam tersine.. bugün. Ruhsatsız yapılaşma Sadece İstanbul'da. Büyük kentlerin. 6 . kentlerin varoşlarında oluşan hukuksuzluk. kısa sürede.DR. yapılaşmanın yüzde altmış oranında ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak gerçekleştiğini söyleyebiliriz. Çıkarılan yasalarla (bunlar Gecekondu Yasası ile Af Yasaları 'dır). 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ne arazinin tasarrufu ne de yapının niteliği açısından.

şehirde yaşayan insan arasında farklı algılar ve alışkanlıklar ve yetenekler vardır. Hayatı anlamlandırmamız. Kırsal kesimde yaşamış bir kişi kendisini tanıdık bildik çevresiyle köyünde ve tarlasının sınırları içinde daha özgür ve güvenli hissedir.DR. Oysa büyük şehirlerde güvenlik sınırı sadece evlerimizin sınırlarına geriler belki de bu yüzden şehirlerde yaşamak. şehirler ve ülkeler bizi biz yapan özellikleri bize kazandırmakta ve yaşantımızı anlamlı kılmakta. karakterimizi belirlemekte. içinde yaşadığımız ve dolaştığımız mekanlar da sosyal ilişkilerimizle kimliğimizi. DOÇ. Küreselleşmeyle daha açık bir toplum haline gelmenin doğal sonucu olarak mahalleler. kendimizle olan ilişkilerimizi ve zamanımızı dar alanlara hapsetmeye başladık. Kırsal bir alanda yaşayan insanla. Daha açık bir toplum olmaya çalışırken açık toplum ve modernleşme adına bazılarımız kendilerini kapılarından özel izinle veya kartlarla geçilen büyük sitelere hapsetti. yaşantımızı belirlediği gibi. güvenliksiz ortamlarda ve belirsiz koşullarda yaşamaya daha fazla alışkın olmak anlamına gelmektedir. HASAN BEGEÇ İnsan ve Doğa İlişkisi Günümüz Koşulları ve Mimarlık Mimarlık&Hukuk İlişkisi Mimarlık Hizmetinin Özellikleri Mimarlık ve Mimarlık Hizmeti Niteliği Kamu Hizmeti Niteliği Serbest Meslek Niteliği Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Niteliği TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sağlığımızın. gerçekte kişiliğimizi inşa eden en önemli araçlardır. gökdelenlere ve apartmanlara sığdırılmış durumda. yarattığımız bu kapalı mekanlara bağımlı hale getirdi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 7 . içinde yaşadığımız mekanlara bu kadar bağlıyken küreselleşme ve küresel mekanlarda yaşamak adına kendimizi. İçinde yaşadığımız mekanlar. Doğumdan itibaren içinde bulunulan evler sokaklar. Bu uğurda harcadığımız emek ve zaman hepimizi.

Mimarlık ve mimarlar da yapı sektörünün en önemli aktörlerinden biri olarak bu süreçten etkilenen kesimlerin başında gelmekte. Açlığın dünyayı saracak beyaz adam Ve ardında çölden başka bir şey kalmayacak! Beyaz adam geçici bir iktidardadır. yeşil çayırlar. mutluluğumuzu ve güvenliğimizi sağlayan mekanları her zamankinden ve her şeyden daha önemli hale getirdi belki de… Küreselleşmeyle birlikte uluslar arası piyasalarda yaşanan şok değişiklikler üretim aktörlerinin de değişmesine yol açmakta. Ilık sıcak vücutlarıyla taylar ve insanlar. Hatta doğayla savaştan bile söz etmektedir. ******** Günümüz dünyasında ise. DOÇ. Hepsi bizim ailemizdir. tanrı sanmaktadır toprak bizim anamız. yazgısını onu egemenliğine almak ve yenmek olan bir dış güç olarak hissetmektedir.DR. birbirimizden türemişken birbirimizden korkar hale gelebiliyoruz? O toprağı çocuklarından çalar ve gene ilgilenmez. yaşanılan ekonomik kriz ve bunun oluşturduğu bunalımlar. Tatanka İyotake (Oturan Boğa) “Çağdaş insan kendini doğanın bir parçası olarak değil. Oysa bu savaşı kazanacak olursa kendisi de yenik düşen tarafta bulunacağını unutmaktadır”. Yaşanan kriz koşulları tüm sektörleri işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da işsizleştirmekte ya da mesleki bağımsızlıklardan koparak işçileştiriyor. 8 . Yüksek kayalıklar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yaşamın anlamı çok basit ve bir o kadar da değerliyken her şeyi neden bu kadar kolay ve hızlı bir şekilde karmaşıklaştırabiliyoruz? Neden ve nasıl içinde yaşadığımız dünyaya bu kadar çabuk yabancılaşabiliyoruz? Nasıl hepimiz bir ağaç gibi. Ve o kendisini bütün dünyanın kendisine ait olduğunu. huzurumuzu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

mekanı bir tüketim malı haline getiren bu mimarlık çalışması talebine. Günümüz mimarlığının ve mimarlarının durumunu. toplu konut üreticilerinin. ücretli çalışmaya razı olmuş bir “isçi mimarlar ordusu” var karşımızda. seri üretim mekânı tasarlayan bir mimarlık hizmeti talebi ve bu talebi derhal yerine getirmeye hazır gerçek mesleki kimliğini kaybetmiş bir mimarlar ordusu var çevremizde. kendine ve mesleğine yabancılaşmış mimarlar ve tüm bu karanlık tabloya rağmen. Mimarlık hizmetlerindeki sorunlar incelenirken. Ayrıca. Belki de tam da bu nedenle. Mimarlar ve mimarlık meslek örgütleri artık mimarlığı nasıl daha nitelikli hale getiririz ve mimarlığı hangi koşullarda yapabiliriz düşüncesinden çok mimarlık mesleğini yapıp yapmayacaklarına odaklanıyorlar. Diğer yandan. en başta mimarlığın toplum içindeki konumu kamu hizmeti niteliği ve hayatiyetinin tartışmaya açıldığı görülmektedir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Gerçekten de kullanıcı ile mimar arasındaki bağın kopukluğu. mimarlık çalışma ilişkileri ve mimarlık mesleğinin güncel hukuki sorunları. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Son dönemde mimarlığın bir kavşak noktasında olduğunu söyleyebiliriz. ******* Yaşanan kriz koşulları her sektörü işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da issizleştiriyor. Günümüz çağdaş insanının yaşadığı. böylesi mimarlık hizmetlerini yapmaktansa vazgeçmeyi seçen mimarlarımız yanında. içinde yaşadıkları bu karmaşayı ve bunaltıyı. işte bu bakış açısıyla değerlendirdiğimizde. çok önemli bir alan olarak karşımıza çıkmakta. kendi ilişkilerine ve kendi yarattıkları eserlere taşıyorlar. mimarlar da. dev inşaat şirketlerinin kullanıcıların taleplerini biçimlendirdiği bir mimarlık ve mimarlık hizmetleri yığınıyla karşı karşıyayız. yaşamı anlamlandırma ve kendini ifade etme sorunlarının aynısını. bir türlü uyum sağlamamış/sağlayamamış. 9 . yaşamakta. Mimarlar da. Bu işsizleştirme ile birlikte hem yoksullaştırıyor hem de yoksunlaştırıyor. DOÇ. geçinmek zorunda olduğu için.DR.

fiilen teknik ressama dönüşmüş büro elemanı olmak ve benzeri işler yapmak zorunda kalmaları Bir yandan bu sorunlar yaşanırken bir yandan da mimarlar arasında açık ve gizli işsizlik giderek artmakta. belki de hiçbir meslekte olmadığı kadar hukuki düzenlemelere ve hukuki kurallara bağlıdır. yapı sahibi ölürse. Çalışanların iş güvenliğinin işverenin iki dudağı arasında olması. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların dayanışma ve örgütlenme sürecinin önem kazandığı günümüzde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ******* Mekân tasarım sanatı olarak mimarlık mesleği. yapıyı yapan mimar. müşterinin kontrolü ve nüfuzu altında çalıştıklarından. bir adama ev yapıp. şantiye sorumlusu. özellikle genç yeni mimarların özel sektörde ücretli olarak giderek çoğaldığı dikkat çekiyor. sanılanın tam aksine. 2. her zaman özgürce mesleklerini yaratamamakta. DOÇ. Ücretlerdeki ve özlük haklarındaki yetersizlik. 3. onu tamamlarsa. müşterinin isteklerine göre mimari projesini çizmek zorundadır. iş sahibinin koşullarına boyun eğmek zorunda kalmaktadır. rapor yazıcı. yapı sahibinin oğlu ölürse mimarın oğlu öldürülecektir. “Hatalı bir yapının çökmesi veya yanması halinde. Kontrol elemanı. 5. Özel sektörde emek harcayan kişiler olarak mimarlar. 4. mimarlık dışı alanlara kayması.” M.” “Eğer bir mimar. Bir tasarım eylemi olması gereken mimarlık mesleğinin ve hizmetinin. 1810-1750 yıllarında yaşamış olan Babil Kralı Hammurabi’ nin yasaları 10 .DR. Çalışma koşullarının tanımlanmamış olması.Ö. Ücretli çalışan mimarların karşılaştıkları sorunlar ise: 1. Proje müellifi dediğimiz mimar. Evin her bir SAR'i için iki sekel gümüşü onun ücreti olarak O'na verecektir.

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama. mimarlık meslek hukukundaki düzenlemelerle ilgili olarak. hukukta bu kadar içli dışlı oluşu. süreç içinde fikir ve sanat eserleri anlamında eser sayılmış. Tarihsel Gelişim Sürecinde Mimarlık Hukuku Mimarlık mesleğinin kendine özgü karakteri olan mimari eser sorumluluğu açısından mimarlık hukukunu ele aldığımızda yapı üretim süreçleriyle ilgili mesleki çalışma hukuku ve mevzuatının çok geniş olduğu görülmektedir. Fikri eserleri koruma altına alan 1886 tarihli Bern Sözleşmesi’nin ilk olarak kabulünde. Bunlar 1. Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği 2. Mimari eserler.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. Tarihsel gelişim süreci içinde mimarların örgütlü mücadelesiyle mimari eserler de fikri mülkiyet haklarına dahil edilmiştir. Mimarlar. yapılan değişiklikler mimari eserler de. hukuki bağımlılıklarıdır. DOÇ. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun 17/6/1938 tarihli 3. mimari ürün ve çalışmalar fikri eser olarak kabul edilmemişti. mimari eserlerin fikri hak olarak korunması için yaptıkları mücadeleyi devam etmişler ve süreç içinde.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların. 13 Kasım 1908 tarihi itibariyle. bir yandan imar mevzuatı ve yapı güvenliği hukukuyla birebir örtüşür çalışmak zorunda olmasından ve öte yandan da mimari eserlerin fikir ve sanat eserleri hukukunca sanat eseri olarak kabul edilip koruma altına alınmasındandır. Bern Sözleşmesinde uluslararası alanda koruma kapsamına alınmışlardır. Mimarlık mesleğinin. Ancak mimarların ısrarıyla İngiltere’de mimarlık eserlerinin korumasıyla eser niteliği taşımaları ve koruma altına alınmasıyla. hukuka olan bağlılıkları ya da daha doğru bir kabulle. mesleki bağlılıklarının çok daha ötesinde bağlı olmak zorunda oldukları bir başka gerçek bağımlılık da. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu 27/1/1954 tarihli 11 . Fikri mülkiyet hakları açısından. elimizde üç adet önemli düzenleme bulunmaktadır. koruma altına alınmıştır. fikri hak olarak kabul edilerek.

Meslek Olarak Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri 1. finans çevrelerince yaratılmış. Mimarlık bir başka tanımla. uygulamadan itibaren 5 yılı kapsayan zamanaşımı düzenlemesi bulunmaktadır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ülkemizde yaşanan büyük Marmara depreminden sonra mimarlık çalışma hukukunda bir takım yasal düzenlemeler yapılmıştır.DR. Borçlar hukuku açısından. Mimarlık ve Mimarlık Hizmetleri Mimarlık deyince ilk önce mimari yapılar akla geliyor. ne yazık ki imar mevzuatında büyük bir boşluk bulunmaktadır. 1999 sonrasında üst düzey düzenlemelerin başında yapı denetimi ve yapı alanında çalışan meslek adamlarına yetkinlik kazandırılması ve zorunlu deprem sigortası kabul edilmiştir. Gerçi İmar mevzuatı eşgüdümden yoksun ve dağınık. Halen Borçlar Kanununda.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı denetimiyle ilgili sorunlar tam anlamıyla çözülemediğinden sorunlu süreç devam etmektedir. yapıların tasarlanması. Sorumluluklar yerine getirilmediğinde veya ihmalkarlık yapıldığında. Mimarlık ülke düzeyinden başlayarak. ne yapılacağı konusunda. fiziksel çevrenin biçimleniş ve oluşumuna ilişkin her türlü kararları içermektedir. bina sorumluluklarında. hukuksal düzenin kendi içinde oluşturduğu müteahhitlerin. 12 . biçimlendirilmesi. zararın doğmasından başlayarak. DOÇ. gereksinimlerin mekansal olarak tanımlanması. tek bir donatıya kadar farklı ölçeklerde. 5 yılı kapsaması hakkında bir düzenlemeyle yeniden düzenlenmesi gerekebilir. Bu zamanaşımının. uygulamalarda. yetki ve sorumluluklar son derece muğlâk bir şekilde düzenlenmiştir. üniversite mezunu olmayan taşeron ve ustaların sorumluluğuyla ilgili sorunlar devam etmektedir. Yapı denetimiyle ilgili de bir düzenlemeler yapılmışsa da. taşıyıcı sisteminin oluşturulması olarak da tanımlanabilir.

plan. kullanım ve yeniden kullanım süreçlerinden oluşan bütünsel bir sistemdir. süreç içinde yer almasını gerektirmesi ve bu bağlamda çok boyutluluk göstermesidir. kabule ve imzaya mimarın yetkili olduğu. üreticinin çok sayıda karar verici. mimari danışmanlık hizmetleri (danışmanlık. Bu tanımda adı geçen mimarlık hizmetleri de. proje ve şantiye koordinasyonu ve planlaması h. mimari proje hizmetleri. eğitimi. bilirkişilik. Bu sürecin en önemli özelliği. serbest çalışan. g. eksperlik. bilirkişilik. uygulama yapmaya. mimari uygulama ve yönetimi hizmetleri. uygulayıcı ve denetimcinin. hakemlik. gerçekte tam bir üretim sürecidir. e. mimarlık hizmetlerini. resim ve hesapların hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili her türlü denetim ve kontrollük hizmetleri olarak tanımlanır. planlama kararlarından başlayarak. kamu görevlisi ya da ücretli çalışanlara mimar denir (Yönet. çok parçalı yapısal bir bütünlük taşımaktadır. şantiye şefliği i.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. proje. Md. uzmanlığı ve çalışma konularına göre. rölöve. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık. Yapı üretim süreci olarak tanımlayabileceğimiz bu süreç. restitüsyon. mimari mesleki kontrollük. Md 4). uygulama. aynı madde içinde. her türlü araştırma. imalat projesi çalışmaları. Yapı üretim süreci. müşavirlik. danışmanlık.DR. mimari tasarım hizmetleri b. tasarım. Mimarlık hizmetlerini a. jüri üyeliği. 13 . Mevzuatımıza göre. tasarım. DOÇ. denetim. d. uygulama kararı. etüt. raportörlük) (Yönet. restorasyon hizmetleri. f.5). c.

kamunun yararı olan ve toplumsal bir gereksinmeyi karşılayan faaliyetlerdir. Her sözleşen gibi onlarda sözleşmede öngörülen şekilde yükümlülüklerini yerine getirirler. Kamu hizmeti nitelemesi 1. mesleki faaliyetlerini eser ve iş sözleşmelerine dayanarak yürütürler. 14 . Mimarlık hizmeti bir kamu hizmetidir. Mimarların. aynı zamanda etik ve ideal bir yaratma gerekliliği olarak karşımıza çıkar. Mimarın iş sahibi ile ilişkisindeki bağımsızlığı. 2. 4. özgürlüğü ve özerkliğidir. Mimarlığın Serbest Meslek Niteliği Serbest meslek faaliyeti olarak. DOÇ. HASAN BEGEÇ 2. 2. Bu bağlamda mimari hizmetler ve mimari projeler. Hizmetin kamuya yönelmiş ve kamuya yararlı olması. Mimarlık hizmetinin gereği olan üretilen veya yaratılan eserler. fikri hak olarak kabul edilen zihinsel ürünlerdir. gerek eser yaratma bağımsızlıkları ve gerekse mesleki bağımsızlıkları en önde gelen temel ilkelerden biridir. mimari projeler. mimarlar. Mimarların Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Mimarlık mesleğinin en önemli özelliği eser yaratma özelliği. Mimarların bağımsızlığı ilkesi. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre. sadece bir hukuk normu olarak değil. 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. fikri haklar korumasından yararlanırlar. Toplumsal bakımdan bağımsızlığı. Mimarların bağımsızlığını 1.DR. Mimarlığın Kamu Hizmeti Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu hizmeti. Kamu kuruluşlarınca veya ilgili kamu kuruluşunun sıkı denetimi altında özel kişilerce yürütülmesidir.

mimari eserler. Ekonomik bağımsızlığı olarak saymak mümkündür. Değerlendirmeler esnasında mimari eserlerde. Yasa koyucu mimari çizgi açısından. hol. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 2. Mimari eserin bağımsız bir fikri çalışmanın varlığıyla yaratıldığı tespit edildiği kabul edildiğinde. salon. HASAN BEGEÇ 3. yaratılan bir eser olarak kabul ettiği için koruma altına alıyor. TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Mimarlık ve mimarlıkla ilgili hizmetler. 5. mimari projeleri. özgün yapının az olduğunun kabulü gerekmektedir. a. fıkrasında. Güzel sanat eseri niteliği taşıyan mimari yapılar ise mimari eser olarak tanımlanmaktadır. odalar. Bu bağlamda. Statüsel bağımsızlığı ve 4. girişi. Teknik benzerlikler kaçınılmazdır. Bütün bireylerin ortak gereksinimleri dikkate alınarak hazırlandıkları için yapı projelerinde oluşturulmuş olan yapı kültürüne bağlı olarak özel bir konutun. Ancak ne olursa olsun mimarın harcadığı bir düşünce emeği ve bu düşünce emeğinin korunması söz konusudur. yemek odası. estetik değeri olmayan çizimler olarak tanımlanmaktadır. mimari eser. Bir mimarın her yaptığının özgünlüğü tartışılabilir. maddesinin 3. kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları olan TMMOB Mimarlar Odası’nın denetim ve gözetimi altında yürütülmektedir. Mimari yapılar olmak üzere ikiye ayrılıyor. DOÇ. artık teknik korumadan çıkarak başlı başına güzel sanat eseri olarak korunmaya başlar. 15 . Çünkü fonksiyonel olarak birbirlerine benzer ve bazen çok az yaratıcısının özelliklerini taşıyabilir. Bu nedenle birbirine benzeyen her yapı projesine kolaylıkla tecavüz iddiası ileri sürülemez.DR. Çizimler b. pencereler ve benzeri düzenlemeleri birbirine benzer. Çizim olarak kabul edilen mimari eserler. Mimari eserlerde yaratıcısının şahsiyet özelliğinin gösterilmesi çok zordur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. serbest mimarlık faaliyetinin. özgürlük alanını sınırlayarak. Mesleki denetim adı verilmiştir (Yönet. Mimarlık mesleği ve meslek hukuku ilişkisi incelendiğinde mimarların bağımsızlığının açıkça meslek hukuku tarafından sınırlandırıldığı görülmektedir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlar odası da.DR. serbest meslek mensubu mimarın kamu kuruluşu olan mimarlar odasına zorunlu üyeliği. Mimarlık hizmetleri. meslek etiğini ve eser sahibi mimarın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan gelen haklarını korumak amaçlarıyla. kamu yararını gözetmek. mimarın kayıt ve sicillerinin tutulmasına. denetlenebilir. haksız rekabeti engellemek. Zira mimarlık. Mimarın meslek hukukuna tabi olması. mimarlar odasının disiplin kurulu yönetmeliğine tabi olmak gibi sonuçlar yaratır. DOÇ. 16 . odaya bağımlı hale getirir. Mimarların bu amaçla Mimarlar Odası tarafından yürürlükteki standart ve normlara göre incelenerek. kamu kurumu niteliği itibariyle. Md 4). özel bir hukuksal konuma sahiptir ve aynı zamanda kamu hizmeti niteliği taşıyan bu özel durum. idare içinde yer alırlar ve bu nedenle devletin idari gözetim ve denetimine tabidirler.

bağımsız ve bağımlı çalışan mimarlar görülüyor. 17 .2. başkasının emrinde çalışan mimar. HASAN BEGEÇ Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari ilişki ve iş türlerine baktığımızda da. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar 2. Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 2. devlet memuru mimar ve sözleşmeli olarak çalışan mimar gibi çeşitli statü ve şekilde yapılan mimari iş ve mimari çalışma şekli bulunuyor. Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma 2. Md4). "kamu çalışanı mimar" olarak tanımlanırken (Yönet.4. kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarları. kamu sektörü ve B.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ücretli Mimar Olarak Çalışma 1. bir yandan memur kadrosuyla ve öte yandan da işçi kadrosunda çalıştırılabildiklerini görmekteyiz. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar Mimarların çalışma yönetmeliği. 1. özel sektörde çeşitli çalışmalar yapan. DOÇ. Yerel kamu kurumlarında ise mimarlar.1. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma 2. Mimarlık hizmetleri ve mimarlık mesleğinin yürütülme biçimleri incelendiğinde.DR. mimarların. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma 2. sözleşmeli personel olarak çalıştırılmaktadırlar. birçok mimari çalışma şekli karşımıza çıkıyor.3. Serbest meslek sahibi mimar. A. çoğu zaman. statü olarak.

mimarın. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarlar. Ülkemizde. Kamu üniversitelerimiz de bu süreçten etkilenmekte.12). 11). merkezi ve yerel yönetime bağlı olarak. bu kuruluşların kendilerine ait yapı işleri için serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın mimarlık hizmetleri verebilirler. DOÇ. Akademik alanda çalışan mimar akademisyenlerinde büyük sıkıntıları ve sorunları bulunmaktadır. yaşanan plansız okullaşma sürecinin bir sonucu olarak eğitim sistemimizin özelleştirilmesi amacıyla yetersiz okullaşmanın önü açılmaktadır. mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olmasının yanında. ya da işlevsizleştirilmeye çalışılmaktadır. Kamu kavramının anlam değiştirdiği. bu koşullarda akademik hizmetlerde çalışanların mesleki kimlik ve nitelik kaybı da hızla artmaktadır. kamuda mimar istihdamı. Bu süreçte mesleklerin nitelikleri değişmekte. fenni mesuliyet üstlenemezler (Yönet md. 18 . Mimarın üniversite döner sermaye yetkilendirmesi ile serbest mimarlık hizmeti verebilmesi bağlamında ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. KİT’lerin özelleştirilmesi yoluyla özel sektör istihdamına dönüştürülmekte. disiplin cezası olmaması. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın üniversitelerin ve diğer kamu ve kuruluşlarının asli işlerine yönelik mimarlık hizmeti verebilirlerse de. öğretim ve bilimsel araştırmaya katkıda bulunmayı ön planda tutmak koşuluyla uzmanlık konularında bağlı bulundukları üniversitelerin döner sermaye işletmelerinin yetkilendirmesi. kamu kurumundaki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğunu beyan etmiş olması. ilgili kamu kurulusu adına mimarlık hizmeti vermek üzere yetkilendirilme. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu kurumlarında çalışan mimarlar ve bu çalışma şekilleriyle ilgili birçok sorun ve karmaşa yaşanmaktadır. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış ve üyelik aidatını ödemiş olması gerekir (Yönet Md. eğitim. Bu durumda mimarın. kadrolarını kaybetmekte ve kadroları niteliksizleşmektedir. ciddi bir istihdam ihtiyacı bulunmaktadır. kamu yönetim anlayışının değişimine paralel olarak. Mimar akademisyenlerde bilimsel üretim yerine serbest piyasaya yönelmektedirler. Öte yandan akademik mimarlık alanında da. Bu değişime bağlı olarak ticarileşen üniversitelerimizde çalışan akademik kadroların eğitmen kimliği kaybolmaktadır.DR. mimarlık eğitimi veren üniversitelerin kadrolu öğretim elemanları.

Serbest mimarlık hizmetleri tescil belgesi sahibi mimarın ya da bu Yönetmelikte tanımlanan istisna koşulları taşıyan mimarın yapmaya yetkili olduğu mimarlık hizmetleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. eser sözleşmesine dayanarak gerçekleştirilir.DR. bir yandan kamu hizmeti olarak kabul edilirken. serbest meslek sahibi mimar olarak çalışabilirler. yürürlükteki kanunlar ve yönetmelik hükümlerinin verdiği yetki ile mimarlık hizmet alanlarından birini ya da bir kaçını kendi hesabına ya da ortak olarak yapan ve durumunu Mimarlar Odasına onaylatmış. 19 . öte yandan serbest mimarlık hizmetleri birer ticari işletme niteliği taşırlar. Mimarlar Odası tarafından verilen ve her yıl yenilenen. Md4). Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Özel sektörde çalışan mimarlar birkaç statü halinde mesleklerini yürütürler. serbest mimarlar listesine kayıtlı mimar. Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma Mimarlar en fazla özgürlüğü ve mesleki tatmin duygusunu. DOÇ. Md4). 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun.1. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu. Serbest mimarlık hizmetleri. serbest mimarın serbest mimarlık hizmeti yapmaya yetkili olduğunu belirleyen belgeye. bir başka gerçek kişi ya da hukuk tüzel kişisi yanında bağımlılık ilişkisiyle de çalışabilirler ya da mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetlerini yürütürler. Serbest mimarlık hizmet ve faaliyetleri. "serbest mimarlık hizmetleri" olarak tanımlanır (Yönet. 2. "serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi" adı verilmiştir (Yönet. HASAN BEGEÇ 2. Bu bağlamda mimarlar. serbest meslek sahibi olarak mimarlık hizmeti verirken yaşayabilirler. "serbest mimar" olarak tanımlar(Yönet. Md4). Ayni şekilde.

Tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. Şube yönetim kurulu tarafından düzenlenen ve onaylanan serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü.DR. Md4). ilgili birimlere gönderilir (Yönet. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü olmayan mimarlar. "iş bitim belgesi" adi verilir. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescilde. Belirlenmiş süresi içerisinde tescil yenilemesi yapılmamış.14). Mimara birden fazla serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve mührü verilmez. Md. DOÇ. İş yerinin bulunduğu ilin ya da ilçenin bağlı olduğu birimine yazılı olarak başvurur. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü serbest mimara ilgili birimlerce elden verilir. başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde inceleyip sonuçlandırır. serbest mimarın. 20 .l4). Md4) Tescil yenileme ise. Şube yönetim kurulları başvuruyu. serbest mimarlık hizmeti yapamazlar. bu yönetmelik hükümlerini yerine getirdikten sonra serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesini her yıl onaylatması işlemidir (Yönet. Bu belgeler 7 gün içinde şube etkinlik alanlarındaki birimlerce ilgili şubeye iletilir. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi her yıl Ocak ayı sonuna kadar serbest mimarın yazılı başvurusu ile o yılsonuna dek geçerli olmak üzere yenilenir.Md4). Mimarlar Odasına başvurarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi almasına. Mimarlar Odasına tescilini ve tescil yenilemesini yapan serbest mimarlara serbest mimarlık hizmetleri yapmaya yetkili olduğunu belirten serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ile birlikte serbest mimarlık mührü verilir. Tescil ve tescil yenileme harçları her yıl Mimarlar Odası yönetim kurulu tarafından Aralık ayı içinde belirlenir ve ilan edilir (Yönet. (Yönet. yapı kullanma izin başvurusundan önce. Md. Mesleki kontrollük ve fenni mesuliyet görevlerini üstlenen mimarın talebi halinde. ise yenileme işlemi yapılırken ilk tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı alınır. Tescil yenileme harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. o yılsonuna dek geçerli olmak üzere verilir. Mimarlar Odası tarafından düzenlenen belgeye. . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. "tescil" adi verilmiştir (Yönet.

mimarların kendi 21 . bu durumu belgelemek ve bir defaya mahsus olmak üzere. annesi. Mimar kendisi. Bu çerçevede son olarak serbest meslek sahibi bir mimarın. hem de bir başka mimarin emrinde veya bir özel hukuk tüzel kişisinin yanında. eşi. bu Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasında yazılı koşullara ilave olarak. Borçlar Kanunu'nun adi şirket başlıklı 23. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma Özel sektördeki bir başka çalışma şekli. bir başka mimarin emrinde. babının başındaki 520/1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. serbest mimarlık hizmetlerini. iki veya daha fazla şahsın. Maddesi uyarınca şirket. Mimarlar Odasınca tescilin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmeleri için. is sahibi konumunda olduğu durumlarda ve ticari amacı olmayan kendi kullanımları için yaptıracakları binalarda. DOÇ. kardeşleri ve çocukları gerçek kişi olarak. 2. mimarlık hizmeti vermek üzere. kaybın ve geçersizliğinin belgelenmesi koşulu ile yapılacak başvuru ve tescil harcının yatırılması durumunda serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü yeniden düzenlenir.DR. Adi ortaklıklarda mimarların.2. adi ortaklık sözleşmesine bağlı olarak ortak mimarlık bürosu şeklinde birlikte mimarlık hizmetinin verilmesidir. çalışabileceğini söyleyelim. ortakların tamamı tarafından imzalanmış ortaklık sözleşmesini vermiş olması. mimarlar isterlerse kendi serbest bürolarında mimarlık hizmetleri yanında kısmi statüde veya çağrı üzerine çağırma gibi usullerle de. Gerçekten. hem kendi mimarlık bürosunda. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesinin ya da serbest mimarlık mührünün kaybedilmesi durumunda. Bu şekilde mimarlık hizmeti verilmesi durumunda tüm ortaklar şirketin tamamından kendi işleriymiş gibi sorumlu olurlar. ücretli mimar ya da isçi mimar olarak çalışabilirler. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve fatura aranmaksızın asgari ücret üzerinden mesleki denetim bedeli ödeyerek yapabilirler. emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek için birleştirmeyi iltizam ettikleri bir sözleşmedir. Ortak Mimari bürolarının tüzel kişiliği yoktur. babası.

DR. Aynı şekilde. serbest mimarlık hizmetini yürütebileceği işyerinin olması. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olması. disiplin cezası nedeniyle mesleki faaliyetini yapmaya engel bir kısıtlılığının bulunmaması.3. tüzel kişiliği olan şirketlerde. sermaye şirketinin ana sözleşmesinin yayınlandığı ticaret sicil gazetesi ya da noter onaylı suretini vermiş olması.9). Md. mimarin tasarım ve yapı sektörü ile ilgili Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği üyeleri ile kurdukları ortaklıklarda ihtisas ayrımı taahhütnamesini vermiş olması gerekir(Yönet. mimar sermaye şirketindeki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğu beyanı yanında mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. serbest 22 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sermaye şirketi ile müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış olması. Bu şirketlerde şirket ana sözleşmesinde belirtilen iştigal konuları arasında "mimarlık hizmetleri” nin yer alması koşulu aranır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI aralarında kuracakları ortaklıklarda müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetinin verilmesidir. 2.?). Sermaye şirketi ortaklığı mimar ya da mimarların tescilleri için. DOÇ. Sermaye şirketi ortağı mimarın. sermaye şirketinin mali kaydının o yıl için noter onaylı sayfasının fotokopisini vermiş olması gerekir. Md. sermaye şirketi ortağı olarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi alınabilmesi için mimarın şirketteki hisse oranı şirket sermayesinin ortaklara bölünmesiyle bulunacak paydan ve aynı zamanda diğer ortaklardaki en yüksek hisse oranından fazla olacaktır. sermaye şirketinin ücretli olarak çalıştıracağı mimarlarla imzalayacağı iş düzeni ve çalışma şartlarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. bu oran yüzde 10'dan az olamaz(Yönet. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma Ortak mimarlık şirketi çerçevesinde sayılabilecek bir başka özel sektör mimarlık çalışması da. mimarlar odasınca tescilinin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmesi için. sermaye şirketinde ücretli çalışan mimar ya da mimarlara mimarlar odasınca her yıl belirlenen asgari ücretten az ücret ödenmediğini belgelemesi.

Mimarlık çalışma yönetmeliğinde. şirket ana sözleşmesinde belirlenmiş iştigal konularını yürütmek üzere. yalnızca şirket tarafından kullanılacak kendilerine ait binaları için aşağıda yazılı hususları yerine getirmeleri koşulu ile. 23 . şirketlerin yanında çalışabildikleri gibi bir başka mimar yanında da mimarlık hizmeti verebilirler. Ücretli Mimar Olarak Çalışma Ücretli mimarlar.! O). Yönetmeliğin 9'uncu maddesindeki koşullara sahip olmayan sermaye şirketlerinde hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar. Özel hukuk tüzel kişisi emrinde çalışan isçi mimarların iki kategori de ele alınması mümkündür.4.DR. çalıştığı sermaye şirketine ait gayrimenkuller üzerinde. isçi mimar olarak hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar. 2. kazanç amacı gütmeksizin.9). serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın serbest mimarlık hizmeti verebilirler. fenni mesuliyet üstlenemez. üçüncü şahısların işleri için serbest mimarlık hizmeti veremezler (Yönet. Md. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescil. a) resmi mercilerde imzalarıyla birlikte fikri mülkiyet haklarını koruyarak mimarlık hizmeti verenler ve b) sadece işveren mimari temsil edip mimarlık mesleğini teknisyen seviyesinde yapmak zorunda kalanlar. DOÇ. "ücretli çalışan mimar" olarak tanımlamaktadır (Yönet. Md. Ücretli çalışan mimarın serbest mimarlık hizmeti verebilmesinde. özel hukuk tüzel kişilerinin. Md4). Ancak. mühür harcı ve üyelik aidatini ödemiş olması şarttır (Yönet.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

Yüklenici (mimar ya da işgören de) eser meydana getirip teslim etmeyi borçlanan bir kişidir. iş sahibi adına ortaya çıkarmayı. fikri mülkiyet haklarıyla donatılmış şeklidir. Eser sözleşmesinin tarafları yüklenici (mimar/müteahhit) ve iş sahibidir. iş sahibi. Bu sonuç. sözleşmeyle iş görenin (mimar). HASAN BEGEÇ Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser sözleşmesi. 1. yaratmayı yüklendiği sonuçtur. Mimari eser sözleşmesi iş görme borcu doğurtan ve sözleşmenin konusundan çok sözleşmenin objektif sonucu için yapılan bir sözleşmedir. eseri meydana getirip teslim etmeyi borçlanan her hangi bir kişidir.DR. BK. İşlerin yönetimiyle görevli kişi. Yasada "eser" ya da "şey" terimleriyle belirlenen bu öğe. iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşme olarak tanımlanmıştır. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sözleşme ile belirlenir. "insan emeğinin mahsulü (ürünü) olup hukuki bir bütün olan ve iktisadi değer taşıyan maddi. inşaatın yapılmasına katılan işletmelerle ve başkaca kişilerle ilişkilerinde. Bu yüzden mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğini incelemek için öncelikle eser sözleşmesinin hukuki niteliğini özetlemek yerinde olacaktır. iş sahibinin temsilcisidir. bir kişiyi. bir mimarın yapıyı projelendirmesindeki gibi emek harcanarak yaratılan nesnel varlık olabilir. genellikle bir mühendisi ya da mimarı işlerin yönetimiyle görevlendirir. manevi her şey"dir. eser sözleşmesinin. Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Eser. İş sahibi bir eser meydana getirmeyi başkasına tevdi eden kişidir.355'de eser sözleşmesinin bir eser meydana getirme unsurunu ifade etmek için bir şeyi imal etmeden söz edilmiştir. tüzelkişi de olabilir. Burada önemli olan bir eserin meydana getirilmesidir. İnşaat işlerinde.Md. İş sahibi. 24 . gerçek kişi olabileceği gibi. temsil yetkisinin kapsamı. Müteahhit de. Nitekim Borçlar kanunu tasarısının yedinci bölümünde mimari eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi. Bunlar arasındaki ilişki vekalet sözleşmesidir.

Mimari eserlerde olduğu gibi. DOÇ. bir kolyenin altınla kaplanması. Eser sözleşmesinin meydana gelmesi için. Bir yanında eser sözleşmesinin bütün karakteristik unsurlarını taşırken. bununla işgören mimar. Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Mimari eser sözleşmesi diğer eser sözleşmeleri gibi. yaratılan sonucun. Zaten var olan bir şeyin onarılması. Eser sözleşmesinde mimar ya da müteahhidin eseri teslim borcu ile is sahibinin ücret ödeme borcu. Örneğin. bağımsız bir hukuki varlık olarak bir bütün oluşturması gerekir. bu anlaşmanın niteliğinden çıkan sonuçlardır. biçiminin değiştirilmesi örneğin otomobilin onarımı. Bu anlaşmanın tarafları. Gerçekte mimari eser sözleşmesi karma bir sözleşmedir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yaptığı eser sözleşmesine. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. 355). 2. Md4). bir eser meydana getirme borcu altına giren "mimar ya da müteahhit" ile eser karşılığı ücret ödeme borcu altına giren "is Sahibi”dir. Mimari eser sözleşmesi. is sahibinin vermeyi üstlendiği bir ücret karşılığında bir yapıt /proje ortaya koyma borcunu yüklenir (BK. Fikri mülkiyete konu olabilmesi için. öte yanında iş sözleşmesinin. evin badanalanması gibi konularda eser kavramı içinde yer alır. o zaman bu sonucu eser kavramı içine sokma olanağı yoktur. Eğer sonuç emek harcamayı gerektirse de bir bütün oluşturmuyorsa. Mimarın: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre kazandığı başkasına devredilemeyen eser sahipliği hakkına dayanarak (Yönet. konusunu insan emeğinin oluşturduğu sözleşmelerdendir. işgören mimar /yüklenici /müteahhit denilen kişiyle is sahibi denilen kişi arasında yapılan öyle bir sözleşmedir ki. "mimari eser sözleşmesi" adı verilir. karşılıklı ve rızai nitelikte. eser sözleşmesiyle bağlantılı ve iş görme borcunu sağlayan bütün unsurlarını da içinde barındırır. ortaya çıkarılan sonucun. bir mimar tarafından bir 25 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eser sözleşmesi. ille de yeni bir eser yaratma biçiminde olması zorunlu değildir.DR. elbisenin kuru temizlemeyle temizlenmesi. tarafların meydana getirilecek eser ve karşılığında ödenecek ücret konusunda anlaşmış olmaları gereklidir.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapının yapım işlerinin gözetilmesi gibi hallerde bu bütünlük yoktur ve ortada daha ziyade bir vekalet ilişkisi vardır. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. mimari eser sözleşmesinin yazılı olması gerektiği yönünde bir hüküm bulunmaktadır. 366). Taraflar. Mimari eser sözleşmesinin unsurlarından biri. Aksi kararlaştırılmamışsa ücret. Öte yandan mimarlık hizmetleri yönetmeliğinde. Ancak ispat açısından mimari eser sözleşmesinin yazılı hale getirilmesinde pratik ve hukuki yararlar vardır. Mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğine bakıldığında mimari eser sözleşmesi. Bu nedenle taraflar arasında eser karşılığı ücret ödeneceği sözleşmede belirtilmemiş olsa bile. sonuçta yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin yaptığı masraflara göre belirlenir (BK Md. mimarin bir proje yaratma yüklenimi ve taahhüdü. diğeri ise is sahibinin ücret ödeme yüklenimi ve taahhüdüdür. Başlangıçta götürü olarak tespit edilmemiş yahut takribi bir surette yaklaşık olarak belirlenmiş olan ücret. Ücret başlangıçta peşin ve kesin surette de tespit edilmiş olabilir ki. Böyle bir durumda da sözleşmenin tabii olacağı BK. Taraflar aralarında belirli bir ücret kararlaştırmışlarsa. Mimari eser sözleşmesi herhangi bir şekle tabi değildir. Bu durumda uyulacak şekil. ücret de sözleşmenin önemli bir unsurudur ve harcanan emek karşılığı bir ücret ödenmektedir. şekle bağlı olmayan. DOÇ. eserin teslimi zamanında ödenir (BK m. BK. artik iş sahibi bu ücreti ödemek zorundadır (BK.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 26 . ücret verileceğini belirtmiş. m. 16 anlamında bir geçerlilik şartının varlığı kabul edilmelidir. karşılıklı (ivazlı) olduğundan. Gerçekten taraflar önemli konularda haklarını ve borçlarını çoğu zaman yazılı şekilde yapmak isterler. 364/1).DR. fakat bunun ne kadar olacağını belirtmemişlerse. rızai nitelikte. 364). ivazlı. Md. ispat şartıdır. buna götürü ücret denir. 366'nci maddesindeki yaklaşık (takribi) ücret ile ilgili kurallara göre ücretin ne kadar olacağı belirlenir. şekilsizdir. Mimari eser sözleşmesi. bir ücret ödenmesi gerekecektir.

f. tahmin edilenden fazla emek harcamak ve masraf yapmak zorunda kalsa bile. 3. Fakat önceden tahmin olunamayan veya tahmin olunup da taraflarca dikkate alınmayan durumlar. meydana getirilen eserin teslimi ile ilgili olup. c. işe zamanında başlayıp devam ettirmek ve teslime kadar hasara katlanmak zorundadır.DR. d. İş sahibi ise. eseri teslim borcu. 3. işe en az isçinin göstereceği özen kadar özen göstermek. işe zamanında başlama ve devam etme. mimar(is gören/yüklenici) ve is sahibine bir takim borçlar doğar. kural olarak ücretin arttırılmasını isteyemez (BK Md. 27 . b. e. 365). isi bizzat yapmak veya kendi yönetimi altında başkasına yaptırmak.1. yüklenici işi bu ücretle yapmağa mecbur olup. Yüklenici. genel ihbar yükümlülüğü bazıları ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. eseri teslim almak. araç ve gereçlerle malzemeye ilişkin borçlar. Bu borçlardan bazıları. 356-363 arasında mimarın borçları belirlenmiştir. Mimarın Borçları BK. kararlaştırılmış veya sonradan belirlenecek ilan ücreti ödemek. Md. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Götürü ücret belirlenmiş olan hallerde. işi sadakat ve özenle yapma. Mimari Eser Sözleşmesinde Tarafların Borç ve Yükümlülükleri Mimari eser sözleşmesinden. işi bizzat yapma. işin yapılmasını önler veya son derece güçleştirirse hakim takdir hakkini kullanarak ya kararlaştırılan ücreti arttırır veya sözleşmeyi fesheder (BK. eserin sözleşmeye uygun olarak hazırlanmasıyla ilgili olup. teslimden sonra eseri muayene ederek ayıplı olduğunu gördüğü takdirde durumu yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. a. 365/2) Ücretin hesaplanış tarzının mimari eser sözleşmesinin bir unsuru olmak itibariyle bir önemi yoktur. Md. DOÇ.

Mimarin Sadakat Borcu 4. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu 2. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 7. 9. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu 9. maddesi mesleki açıdan mimarın görev ve sorumluluğunu etraflıca düzenlemektedir. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu 8. h. işi (sonucu) kabul etmesini iş sahibinden isteme.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.2. götürü ücrette olağan üstü nedenlerin doğması halinde ücretin arttırılmasını isteme vb. eserin hasara katlanma borcu olarak sayılabilecektir. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Ayıpta Zamanaşımı Süresi Mimari Eser sözleşmesinde mimarın borçlarına karşılık olarak teslim ettiği eser karşılığında sözleşmeyle belirlenen ya da sözleşmeyle belirlenmemişse sonradan keşifle belirlenecek ücretin kendisine ödenmesini isteme hakkı bulunmaktadır. Mimarin Özen Borcu 5. Mimarın bu yükümlülüğü iş sahibinin. DOÇ. ayıba karsı tekeffül borcu. hak ve sorumlulukları mevzuata göre söyle özetlenebilir: Mimar. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu 3. HASAN BEGEÇ g.DR. Mimarın kendisine 28 . gibi. Örneğin. mimarların görev. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın borçları: 1.1. Yönetmelik hükümlerine göre. Mimarın Araç. bu Yönetmelik kapsamına giren tüm serbest mimarlık hizmetlerini Mimarlar odasının mesleki denetimine sunmakta yükümlüdür. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu 9. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu 6. Bunun dışında da müteahhidin bazı ikincil hakları vardır. inşaat ve kullanma izni veren mercilerin Mimarlar Odası mesleki denetimini istememesi durumunda da ortadan kalkmaz. Mimarlar Yönetmeliğinin 15. mimarların görev ve sorumluluklarını mimarlık çalışması kapsamında ele aldığımızda. ilgili idarenin.

hizmetin başlamasından önce is sahibi ile sözleşme imzalamak zorundadır. Mimar eserlerinin orijinallerini 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca. işgören mimar. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi serbest mimarlık hizmetleri sözleşmesinin ayrılmaz eki sayılır. Mimarlar Arası Dayanışma. ayrıca. hak ve sorumlulukları Mimarlar Odası dışında başka bir kuruluş tarafından sınırlanamaz ve kısıtlanamaz. bedeli ve karşılıklı haklar konulanda Mimarlar Odasınca hazırlanmış tip sözleşmedeki asgari koşullan kapsar. genel olarak bilinen fen ve yapı sanatı kurallarına. f. serbest mimarlık hizmetleri için verilen evrak. Bu sözleşme. a. aşamaları. Bunun yaratılması yeterli olmayıp. işin sona ermesinden sonra 5 yıl süre ile saklamak zorundadır. c. Mimar.DR.1. işvereni ile imzalayacağı sözleşme ve sunacağı serbest mimarlık hizmetlerini. Yönetmelik hükümlerine. yükümlü ve bundan dolayı sorumludur. Mimar. Zorunlu standart ve normlara. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu Bir mimari eser sözleşmesinde. Asıl olan ısmarlanan eseri (sonucu) sözleşmeye uygun olarak yaratmaktır. d. isin kapsamı. ısmarlayana teslim de ana borç olarak kabul edilir. DOÇ. belge ve hazırladığı yazılı ve çizili dokümanları. ısmarlanan eseri yaratarak sözleşmedeki koşullarla iş sahibine teslim etme borcu altındadır. b.1. süresi. bu Yönetmelik kapsamında olan serbest mimarlık hizmetleri ile ilgili olarak. Mimarlar Odası Mimarlık Mesleğini Uygulama. 29 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tanınmış görev. Mimari proje çizim ve sunuş standartlarına. yönetmelikler çerçevesinde belirlediği esaslara göre yürütmekle yetkili. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi hükümlerine. 3. Mimarlar Odasının serbest mimarlık hizmetleri sunulması ile ilişkili kanunlar. Mimarlık Şeref ve Haysiyetini Koruma Yönetmeliğine.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. e. Mimar. yaşamı boyunca ve ölümünden 70 yıl sonrasına kadar korunacağını bilerek hareket eder.

Borçlar Kanunu 96 d. imal olunacak şeyi bizzat yapmağa veya kendi idaresi altında yaptırmağa mecburdur. mimari eser sözleşmesinin esaslı unsuru olarak düzenlenmiştir. Ismarlanan eser. mimara. tarafların varsayılan iradesine göre ve işin mahiyetine göre bu boşluk doldurulmalıdır. M:106 d. 30 . Burada. Fakat işin niteliğine göre şahsi önemi yok veya kişisel beceri gerektirmiyor ise işi başkasına da yaptırabilir”. Bu hükmün. Mimari eser yaratma borcuna aykırılık halinde ise.2. 356 f. ısmarlayanın zilyetliğine ve tasarruf alanına geçirilmekle teslim edilmiş sayılır. teslim borcuna doğrudan veya kıyasen uygulanması yanlış olur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. işi mimar kendisi yapmış sayılır (BK. Teslim süresi sözleşme ile belirlenmemişse. 3. 2'ye göre "müteahhit/mimar.DR. tümüyle tamamlanıp.74 hükmündeki hemen ıra ilkesi uygulanmamalı.) sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Md. Md. özel bir hüküm olmadığı için. maddeleri ve özellikle 106-108 hükümleri uygulanır. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu BK. kendi yönetimi altındaki yardımcı kişilere mimarlık işini yaptırması halinde de. DOÇ. mimari eseri yaratması ve teslimi için uygun bir süre bırakılmalıdır. Mimarin. Bu durumda asıl mimarla öteki mimar arasındaki ilişki de bir mimari eser sözleşmesi ilişkisidir. Mimar eseri yapıp bitirdikten sonra teslim borcunu ifada temerrüde düşerse. Md. 100). kararlaştırılan cezai şartın istenmesi de mümkündür. işin tamamını ya da bir bölümünü kendi hesabına ve bağımsız çalışan bakşa mimarlara bırakabilir. Teslim etmeme veya gecikmiş teslim nedeniyle. Bazen de mimar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser yaratma (borcu) ise Borçlar Kanunu 355 hükmünde açıkça. BK.358 hükmü uygulanır.1. Mimari eserin yapma ve yaptırma konusunda sözleşme hükümlerine karşı bir tutum söz konusu olacak olursa iş sahibi borçlu temerrüdü hükümleri çerçevesinde (BK. BK.

BK. md. müteahhidin işi sadakatle ve özenle yapması denilir. Bu iki durum dışında müteahhidin yine vekâlet sözleşmesinde olduğu gibi sır saklama yükümlülüğünün bulunduğu da kabul edilmelidir. Md. DOÇ. 357 de müteahhidin sadakat borcunun iki özel görünümü düzenlenmiştir. Borçlar Kanununun mimari eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında yüklenicinin sadakat borcu düzenlenmiş değildir.3.357/2'ye göre malzeme iş sahibi tarafından verildiği takdirde yüklenici mimar malzemenin kullanılışı hakkında hesap vermek ve artanı iade etmek yükümlülüğü altındadır. BK. BK. bir kar elde etmişse. md. 3. hükümleri uygulanır. Buna konsorsiyum ya da joint . 106'ye dayanarak akitten dönmek olanağına sahiptir. Diğer taraftan. is sahibi karın kendisine devrini talep edebilir. 357/son'a göre müteahhit (mimar) iş sahibinin verdiği malzeme ve onunla ilgili konuları eserin gerektiği gibi vaktinde ifasını tehlikeye sokabilecek ayıplarından iş sahibini haberdar etmek yükümlüküğü altındadır. Md. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Birden çok mimar/müteahhidin bir araya gelerek genellikle büyük yapı (bayındırlık) işlerini yapması da mümkündür. kendi aralarındaki iç ilişkide adi (olağan) ortaklığa ilişkin Borçlar Kanunu 520 vd. sadakat borcuna 31 .venture (iş ortaklığı) sözleşmesi denmektedir.1. Mimarin Sadakat Borcu Mimar işi.DR. II ile birlikte BK. 358 f. 1. 369'a veya BK. 414 kıyas yoluyla uygulanacak. is sahibi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Eğer mimar/müteahhit sadakat borcuna aykırı hareketi sonucunda. 2. BK. eser henüz tamamlanmadan mimar/müteahhidin sadakat borcunu ağır surette ihlal ettiğini görürse. Md. Bu takdirde. is sahibi BK. Buna. Öyle ki bu yükümlülük mimari eser sözleşmesinin sona ermesinden sonra da devam edecektir. md. İş ortaklığını ya da konsorsiyumu oluşturan mimar/müteahhitlere. Md. iş sahibinin yararına olacak biçimde ve ona zarar verecek davranışlardan kaçınarak yapmalıdır.

3. DOÇ. is sözleşmesinden doğar. Mimarin Özen Borcu Mimarın özen borcunun. İş sahibi. isterse işi başkasına yaptırarak masrafları mimardan temin eder isterse de zararın doğrudan doğruya karşılanmasını isteyebilir. Mimarın özen borcunun bir gereği de. imal olunacak şeyin icrası için lazım olan vasıtalar ve alet ve edevatı kendi masrafıyla tedarik etmeğe mecburdur". is sahibi. özen borcunu hiç ifa etmemesinden ya da kötü ifa etmesinden dolayı BK. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu BK. hükümleri çerçevesinde uğradığı zararın giderilmesini istemesi söz konusudur. Md. Mimarın Araç. beceri. 357/1 e göre "müteahhit. gereç vs. sözleşmenin eser tamamlanmadan feshi dolayısıyla. Aynı şekilde BK. Md. Öncelikle mimarin. 356/li7. müteahhidin ileri sürebileceği alacağı takas edebilir.1. Md. kanuni dayanağı ve görünümleri. ayrıca işin görülebilmesi için gerekli ön işlem ve hazırlıkların tamamlanıp tamamlanmadığını araştırmaktır. özen borcunu hiç ya da gereği gibi ifa etmeyen mimara karşı çeşitli hukuki imkanlara sahiptir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. 3. 32 . Mimar isi yaparken genellikle is sözleşmesinde.4. araç. Hesap verme yükümlülüğü. “müteahhit (mimar). bu işin üstesinden gelebilecek bilgi. İş sahibi. mimara isin düzeltilmesi için süre verip de bu süre faydasız olarak geçirildikten sonra. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI uyulmamasından doğan tazminat alacağıyla.1. işi alırken. 96 d. 356/son'a göre. olanaklara sahip olup olmadığını. isçinin göstermekle yükümlü olduğu derecede bir özen göstermek zorundadır (BK.5. mimari eser tamamlanmadan sözleşmenin sona erdiği durumlarda da vardır. imal ettiği şeyde kullandığı malzemenin iyi cinsten olmamasından dolayı iş sahibine karşı mesul ve bu hususta satıcı gibi sorumludur.

Md. Mimar/Müteahhidin bu yükümlülüğe uymaması durumunda. BK. Mimar/müteahhidin objektif olarak eserin yapımında gecikmiş olması ve is sahibinin de 33 . 358/1). Md358/1 hükmü. Bu borcunu ihlal eden mimar/müteahhit.357/1). aksi takdirde bunların neticelerini karşılamakla sorumludur". Md.7. sözleşmeyle kararlaştırılan teslim zamanını beklemeksizin sözleşmeden dönebilir ve mimardan olumsuz (menfi) zararını isteyebilir (BK.106 gereği sahip olacağı hakları kullanacaktır. ondan işe devamını da isteyebilir. sorumluluğu üstlenmiş olur. verdiği malzemenin veya gösterdiği arsanın kusurlu olduğu anlaşılır yahut imalatın noktası noktasına muntazaman icrasını tehlikeye koyacak diğer bir hal hadis otursa mimar/müteahhit. ısmarlayan.1. hükümler çerçevesinde sorumlu olur. Md.74 gereğince herhangi bir süre kararlaştırılmamışsa mimari eser sözleşmesi imzalanır imzalanmaz esere hemen başlanması ve normal tempoda götürmesi gerekir. ısmarlayan sözleşmeyi onun zararını ödeyerek feshedebileceği gibi.1. Mimar. DOÇ. Aksi halde is sahibi BK. Mimarın. is sahibine bildirmekle yükümlüdür. İşe zamanında başlama ve devam etme borcu sözleşmede eserin teslimi için bir süre kararlaştırılmış olup olmamasına göre farklı kapsamda ele alınır. BK. Teslim süresi belli işlerde ise mimarin gecikmesi halinde. Md. uygulanacaktır. Md. 3. bu durumu. mimari eser. BK. Md. ısmarlayan onun işe devamını isterse. 358/1)65. yaklaşık maliyet tahminlerini aşırı derecede aşacak bir fiyata mal olacaksa (BK. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu Mimar. Bildirime karşın. is sahibini bundan derhal haberdar etmeğe mecbur. iş sahibinin.6. 357/son'a göre "İş devam ettiği sırada.DR. bildirimi zamanında yapması durumunda.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI BK. mimari eser sözleşmesine göre işe zamanında başlamak ve düzenli sürdürerek bitirmekle de yükümlüdür (BK. HASAN BEGEÇ 3. 96 vd.

1. 359-363). böyle bir borç altında bulunduğunun kısmen kabul edildiği görülmektedir. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu Borçlar Kanununun eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında mimarin meydana getirdiği eseri teslim etme borcu açıkça ve ayrıca düzenlenmiş değildir.1. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimar/müteahhide gecikmesi nedeniyle. bütün tahminlere göre. re göre akdi feshederek sözleşmeden döner. Mimar/müteahhit başladığı isi yarıda bırakır ve kendisine verilen ek süre içinde de isi tamamlamak için bir girişimde bulunmazsa. is sahibi dilerse. 34 . Mimar/müteahhide ise başlaması veya devam etmesi için verilen ek süre faydasız kalmışsa. DOÇ. isin masrafı mimar/müteahhide ait olmak üzere başkasına tamamlattırılabileceği de kabul edilmektedir. ihtarda bulunması ve ek süre vermesi gerekir. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu Mimar yarattığı eserde ortaya çıkacak bozukluk ve eksiklikleri üstlenmek (ayıba karsı sorumluluk) borcuyla da yükümlüdür (BK. eserde ortaya çıkan ayıplarla. Borçlar Kanunu 106-108 hükümlerine göre mimardan gecikme zararını isteme hakkına da sahiptir. dilerse müspet zararının tazminini isteme yoluna başvurabilir. 3. 358 f. BK. 3.DR. is sahibi. Mimari eser sözleşmesinde de mimar. Eğer işin yapılmasındaki gecikme. sözleşmeyi fesheder.8. mimar/müteahhidin.9. is sahibi ek süre tayinine gerek olmaksızın sözleşmenin erken feshi yoluna gidebilir.M. Md.358/1'e göre sözleşmeden dönerek. mimar/müteahhidin işi belli zamanda bitirilmesine imkân vermeyecek derecede ise. Ancak eser sözleşmesiyle ilgili düzenlemede. eserin lüzumlu vasıflarına ilişkin ayıplardan sorumludur. Mimar/müteahhide verilen ek süre faydasız kalmışsa.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. dilerse BK. yer yer teslimden söz edildiği için. İsin geç teslimi dolayısıyla ısmarlayan.

DOÇ. ısmarlayan eseri kabulden kaçınabileceği gibi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ayıbı üstlenme borcunun doğabilmesi için. yani kümülatif olarak isteyebileceği gibi yalnız basına da böyle bir tazminat ileri sürebilir. doğan zararını da isteyebilir (BK. eserin sözleşmeye uygun ayıpsız bir hale getirilmesi için gereken her şeyin masrafı kendisine ait olmak üzere mimar tarafından yapılması yükümlülüğünü ifade eder. kendine teslim edilen eseri.1. BK. 3. ısmarlayanın eseri kullanamayacağı ve hakkaniyet kurallarına göre kabule zorlanamayacağı derecede büyükse. BK. bu konuda mimar/müteahhidin kusuru varsa. Mimarin sorumlu tutabilmek için. Ancak bu tazminat talebine ayıptan doğan diğer taleplerin yerini almak üzere başvurulamaz. isin olağan akısına göre fırsat bulur bulmaz yoklayarak ve muayene ederek.9.DR. mimardan. mimarin. Burada sadece ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazmini düzenlenmiştir. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Is sahibi. 360'a dayanarak ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazminini. ısmarlayan. Fakat bu koşul tek basına yeterli değildir. 1 ve2 uyarınca. eseri tamamlayarak ısmarlayana teslim etmiş olması gerekir (BK. Ayıbın giderilmesi borcu ise. 360/1).1. 35 . Mimar/Müteahhidin böyle bir borç altına sokulabilmesi için de eserdeki ayıbın giderilmesinin objektif olarak mümkün olması ve ayıbın giderilmesinin aşırı masrafa yol açmaması gerekir. Is sahibi. Fakat ayıp bu derece ağır değilse. 359/1). diğer talepleriyle birlikte. Md.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Eserde ortaya çıkan ayıp. eserin onarım ve tamirini ya da iyileştirilmesini isteyebilir. ısmarlayan ayıbın büyüklüğü oranında ücretten indirim yapılmasını veya büyük bir gideri gerektirmiyorsa. 360 f. eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönme veya ücretin indirilmesini yahut eserin onarılmasını isteme yanında. bulduğu ayıpları müteahhide bildirmelidir (BK. 359/1). ısmarlayan. ayıp sonucu ortaya çıkan zararının tazminini de isteyebilir. Md.

Bu sonuç. İş sahibinin ücret ödeme dışında da başkaca borçları bulunmaktadır. Md.DR. beş yıllık zamanaşımına bağlıdır (BK. Mimari eser sözleşmesinden doğan bütün davalar. Gerçekten is sahibinin bazı ikincil hakları vardır ki. 361 f.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.9. Ayıpta Zamanaşımı Süresi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eserdeki ayıp gizliyse ve sonradan ortaya çıkarsa. BK. 36 . HASAN BEGEÇ 3.1. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında ifade edilmiştir. Md. maddesiyle ele alınmıştır. eser sözleşmelerinden doğan davalar. "yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse.2. BK. Bu yükümlülüğe uymayan ısmarlayan. 3. 356 f. son gereği. esas itibariyle eser sözleşmesinde is sahibinin ücret ödeme borcunu düzenleme konusu yapmıştır. is sahibinin malzemeyi sağlama borcu. 364-366 hükümleri. İş Sahibinin Borçları Mimari eser sözleşmesine göre is sahibinin sözleşmeyi yapma nedeni olan ısmarladığı eserin.2. genellikle müteahhidin yan borçlarının karşılığını oluşturur. teslim tarihinden başlayarak. Bunlar: 1.1. Bu karara göre 1. kural olarak beş yıllık zamanaşımına bağlıdır. taşınmaz yapılarda ise 5 yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa. BK. DOÇ. ısmarlayan bunu öğrenir öğrenmez mimar/müteahhide bildirmek zorundadır. kural olarak. Buna göre. 20 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar" hükmü getirilmektedir. 2. bunlar. Konu. sözleşmeye uygun biçimde kendisine teslimini istemek hakki yanında ücret ödeme borcu bulunmaktadır. bu sebeple açılacak davalar. Borçlar Kanunu Tasarısının 478.1957 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun ile Borçlar Kanunu 126 hükmüne eklenen dördüncü bent uyarınca. taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde 2 yılın. son gereği. eseri kabul etmiş sayılır (BK. 126/b4). Md. 362/111). is sahibinin verdiği malzemenin veya tamir edilecek şeyin kendisince bilinen ve müteahhidin gözüne çarpmayacak tehlikeli veya isi etkileyecek diğer niteliklerinden müteahhidi haberdar etme borcu.

BK. BK.364-366 arasında is sahibinin ücret ödeme borcu düzenlenmiştir. l'deki kuralın aksine sözleşme yapılabilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3. DOÇ.2. Ücret konusunda taraflar açıkça veya zimmen anlaşmış olabilirler. kendisine teslim edilen mimari eser karşılığında kararlaştırılan ya da sonradan kesif yoluyla belirlenen ücreti ödemektir. Mimarı koruma borcu 3. çalışma değeri göz önünde tutularak tayin edilir. 364 f. isin teslimi anında ödenir (BK. BK.DR.1. Ücret ödeme borcu 2. 366'ya göre.364/1). İş sahibinin borçları: 1. İş Sahibinin Ücret Ödeme Borcu Mimari eser sözleşmesi. is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu bulunmaktadır. 81 hükmünü kıyasen ileri sürmek veya ayıba karsı tekeffülden doğan haklarına dayanmak suretiyle 37 . Md. sonradan kesifle belirlenecek olabilir. sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği yolundaki BK. mimar/müteahhidin eseri ayıpsız ve sözleşmeye uygun şekilde tamamlamış olarak teslim etmesi gerekir. Md. Tarafların ücretin miktarı üzerinde anlaşamamaları halinde. Md. 366 çerçevesinde ücret tayininde bu tarife göz önünde tutulacaktır. Md. Md. Eğer yapılan is çeşidinden faaliyetler için mesleki birliklerin tespit ettiği bir ücret tarifesi varsa. is sahibi. BK. iki tarafa borç yükleyen sözleşme olarak değerlendirilmelidir. Ücret alacağının oluşması için. Tersine bir anlaşma yoksa ücret. Teknik anlamda bir borç olmamakla beraber. kural olarak. Ayıplı mimari eserin teslim edilmek istenilmesi halinde. Bu ücret götürü ya da yaklaşık biçimde belirlenmiş ya da başlangıçta belirlenmemiş olmakla birlikte. Md.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Is sahibinin ana borcu. ücretin bir kısmının veya tamamının teslimden önce veya teslimden sonra ödenmesi kararlaştırılabilir.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

ayıp giderilene kadar ücret borcunu ödemeden kaçınabilir. Is sahibinin, ayıba karsı tekeffülden doğan ücretin indirilmesi ve buna ilişkin talebini takas yoluyla da ileri sürmesi imkânı vardır.

Is sahibi, ücret ödeme borcunda temerrüde düşerse, mimar, BK. Md. 106 hükmündeki seçimlik haklarından birini kullanabilir. Örneğin, işgören, ücret ödeme borcunda temerrüde düsen is sahibine karsı sözleşmeden dönme hakkini ek süre vererek kullanabilir. Kısmi ödeme ya da avanslardan birinin yerine getirilmemesi nedeniyle is gören, sonraki teslimlerden ya da ise devamdan kaçınabilir (BK. Md.81); bu durumda is sahibi gecikme zararını da ödemek zorundadır (BK. Md.102/1). Ancak is bırakılması, hakkin kötüye kullanılması niteliğindeyse, örneğin, önemsiz bir ödeme eksikliği veya önemsiz avans eksikliği nedeniyle ise devam edilmiyorsa is gören bu yola gitmesi nedeniyle doğan zararlara katlanmalıdır.

3.2.1.1.

Ücretin Ödeme Yeri

Ücretin para olarak ödenmesi kararlaştırılmış ve aksine bir anlaşma yoksa ücret, alacaklının mimar/müteahhidin ikametgâhında ödenir. (BK.Md.73/1 ). Mimari eser sözleşmesinde ücretin ödeme yeri, tarafların arzusuna göre tayin edilir.

3.2.1.2.

Mimarin Ücret Alacağının Teminatı

Eserin ücret ödenmeden teslimi, is sahibine mimar/müteahhit tarafından kredi tanınmasıyla; ancak istisnai durumlarda söz konusu olur. Bu şekilde taşınır eser teslimi seklindeki mimari eser sözleşmesinde ücretini kısmen veya tamamen almadan eseri teslim eden mimar/müteahhit, ücret alacağını, mülkiyeti saklı tutma anlaşmasıyla teminat altına alabilir.

Taşınmazlardaki onarım islerindeyse, mimar/müteahhit kanuni ipotek hakkından yararlanabilir

38

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ 3.2.1.3. İş Sahibinin Ücret Ödeme de Temerrüde Düşmesi

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Is sahibi, ücretin ödenmesinde temerrüde düşerse, mimar/müteahhit, BK. Md. 106'daki seçimlik haklardan birini kullanabilir. Mimar/müteahhit, ücret ödemede temerrüde düşen is sahibine karsı sözleşmeden dönebilecektir.

Mimari eser sözleşmesinde, BK. Md. 362 f. 2'ye göre; kısmi ödemenin gerektiği, belli zamanlarda müteahhide avanslar ödenmesinin kararlaştırıldığı hallerde, mimar/müteahhit; kısmi ödeme veya avanslardan birinin yerine getirilmediği sürece, işe devamdan kaçınabilir (BK. Md. 81) ve bu yüzden doğan zarara da is sahibinin katlanması ve mimar/müteahhidin zararını, kusurlu olarak temerrüde düşmüş olan (BK. Md. 102 f. 1) is sahibinin karşılaması gerekir.

Ancak isin bırakılması, ödenmemiş ücretin tutarına göre orantısız bir önlem olarak kendini gösteriyorsa, hakkin kötüye kullanılması niteliğini taşır ve mimar/müteahhit, bu yola gitmenin yol açtığı zararlardan sorumlu olur.

3.2.2. İş Sahibinin Mimarı Koruma Borcu

Ücret ödeme borcu dışında is sahibinin mimarı koruma borcu bulunmaktadır. Gerçekten is sahibinin bir takim ikincil borçları vardır ki, bunlar genellikle mimar/müteahhidin ikincil haklarını oluşturur. Yargıtay, eserin ortaya çıkmasına engel olucu veya zarara uğramasına neden olan durumlarda, iş sahibinin bazı önlemler almakla yükümlü olduğunu belirtmiştir. Ayrıca teknik anlamda bir borç olmamakla beraber is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu da bulunmaktadır. Öte yandan BK.M.356/son gereği tehlikeli ve riskli durumlardan mimari haberdar etme borcu bulunmaktadır.

39

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ Devlet yönetimi Merkezi ve Yerel yönetim İdari Vesayet 5393 sayılı kanun (Belediye) 5216 sayılı kanun (Büyükşehir Belediye)

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DEVLET YÖNETİMİ

Genel olarak Devletimizin kuruluş ve işleyişi ikili bir sisteme dayanır:

1) Merkezi Yönetim

2) Yerel yönetim

1) Merkezi Yönetim:

Anayasamızın Md. 126 ile merkezi yönetim (idare) esasları düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye; coğrafi durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere, iller de diğer kademeli bölümlere (ilçe, bucak, köy) ayrılır.

Merkezden yönetimin ildeki en büyük temsilcisi validir. Vali ild e hem Devleti hem de Hükümeti temsil eder. İlin genel yönetiminden sorumludur. Re'sen emir ve direktif verebilir. Amme (kamu) gücünü kullanarak gerekli her türlü icrai (yürütme) kararı alabilir.

Ayni kurallar ilçelerdeki en büyük mülki amir olan kaymakamlar, bucaklarda bucak müdürleri ve köylerde muhtarlar için geçerlidir.

Gün geçtikçe nüfusu hızla artan, gelişen ve bunlara paralel olarak ihtiyaçları artan ülkemizde tüm hizmetlerin merkezden yürütülmesine olanak yoktur. Merkezi idare; 1. Tek bir merkezde toplandığı için daha ahenkli çalışır, 2. Daha iyi organize olur 3. Denetlenebilir, gözükürse de pek çok sakıncalı yönü olduğu da şüphesizdir. 40

Bu maddenin merkezi yönetimi düzenleyen 126 ncı maddeyle karşılaştırılmasında karşımıza çıkacak ilk olgu yerel yönetimlerde "seçim" olduğu.DR. 2) Yerel Yönetim: Ülkemiz açısından yerel yönetimler: a) İl b) Belediye c) Köy olarak kabul edilmiştir. Mesafelerin uzun olduğu ve bazı mevsimler ulaşılamayan yörelerde hizmet aksaması ve zaman kaybına yol açacağıdır. maddesi "Yerel Yönetimler il. 2. 41 . Yerel şartları o yörede oturan vatandaşlar kadar iyi bilemeyecekleri. 1. a) İI ve c) Köy'ü birlikte inceleyelim.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. Bunun yanında göze çarpan bir diğer olgu da il bazında vali. köy bazında da muhtarların iki yönlü idareci olduklarıdır. ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları yine kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir" demektedir. Anayasamızın 127. Bu nedenlerle günümüzde merkezi yönetim yanında yerel yönetim esasını da benimseyip uygulamak ortak bir davranış olmuştur. belediye veya köy halkının yerel. merkezi yönetimde ise "atama" olduğudur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Merkezi yönetim için ileri sürülebilecek tenkitlerin en önemlileri bu tarz yönetimin.

Merkez. toplum yararının korunması ve yerel ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla. yerel idareler üzerinde yerel hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi. Aynı ifadeleri köylerde muhtarlar için de söyleyebiliriz. kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde “İdari Vesayet” yetkisine sahiptir. İdari Vesayet: Merkezi yönetimin. maddeye göre yerel yönetimin il bazındaki amiridir. DOÇ.DR. ancak denetleme yetkisini de elinde tutmuştur. mahalli idareler üzerindeki denetim yetkisini "idari vesayet" yolu ile sağlar. 127/5 fıkrası bu konuda şu kuralı koymuştur: "Merkezi idare. 126. Anayasamızın Md. 42 . yerel yönetimlerin icrai kararlarını ve idari fiil ve hareketlerini denetleme ve bu kararları bozabilme yetkisidir. Ancak aynı vali 127.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. madde uyarınca merkezi idarenin en büyük temsilcisi. Esas güç ve yetki merkezin olup. merkez bunun bir kısmını kendi isteğiyle mahalli idarelere devretmiş. kamu görevlerinde birliğin sağlanması. HASAN BEGEÇ Merkezi Yönetim Yerel Yönetim 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atama Seçim İl Köy Vali Muhtar Gerçekten ilde vali. amiridir.

3) Böyle bir denetleme devletin genel menfaati düşüncesinden kaynaklanır. yerlerde ve belirtilen derecede kullanılabilir. idari bir denetimdir. bunlar arasında eşitliği öngörmemiştir. “Belediye Kanunu” dur. Bu Kanun ile 1930 yılında çıkarılan 1580 sayılı “Belediye Kanunu” nu yürürlükten kaldırılmıştır. Kanunda açıkça belirtilen hallerde. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle ancak idari makamlar tarafından icra edilir. ya da bir başka deyişle. politik. ******* Osmanlı klasik sisteminde günümüzde belediyelerin üstlendikleri görevleri kadı. 2) İdari vesayet kanuna dayanır.Yerel olarak ikili bir sisteme oturtmuş ise de merkezi teşkilatı kısmen de olsa yerel teşkilat üzerine çıkartmış. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinin Osmanlı İmparatorluğu’ndan devraldığı ve yeni kurulan belediye örgütleri ile 1923 yılında toplam 436 olan belediye sayısı günümüzde 3215’e yükselmiştir. Her ne kadar Anayasamız idari teşkilatımızı Merkezi . İşte bu ilk belediye örgütü kurulan kentlerden birisi Urla’dır 1866 yılında kurulan belediye örgütünün ilk başkanı da Osman Ağa’dır. 5393 sayılı Belediye Kanunu 3. Adli makamların mahalli idareler üzerinde böyle bir denetim yetkileri yoktur. 5393 sayılı kanun. Sonrasında özellikle Ege Bölgesinde bazı sahil kentlerinde belediye teşkilatları kurulmuştur. HASAN BEGEÇ İdari vesayetle ilgili şu üç esası bilmeliyiz: 1) İdari vesayet. 43 . muhtesip gibi sıfatları bulunan görevliler yürütmüşlerdir. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Osmanlı Devleti’nin batıya açılmasıyla birlikte yönetsel.2005 günü kabul edilerek yürürlüğe girmiştir.7. ekonomik ve sosyal bazı değişiklikler ortaya çıkmıştır.DR. intisab nazırı. Bunun sonucunda da ilk belediye idaresi İstanbul’da 1854 yılında kurulmuştur. b) Belediye: Yerel yönetimlerden olan Belediye ile ilgili açıklamalarımıza ilgili kanun üzerinden devam edebiliriz.

Bu kanunun amacı: belediyenin kuruluşunu.000 metreden daha yakın olan yerleşim yerlerinde belediye kurulamaz. yönetimini. Bu kanun belediyeleri kapsar. belediye encümeni ve belediye başkanını ifade etmektedir. Bazı yerlerde ise belediye teşkilatının bulunması mecburidir. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bir yerde nüfusun artması ya da köyler arasındaki boşlukların dolarak köylerin birleşmesi gibi durumlarda belediye kurulur. idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini ifade eder.DR. Tanımlar: Bu Kanunun uygulanmasında. ihtiyaç ve öncelikleri benzer özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan idari birimi ifade eder. Belde: Belediyesi bulunan yerleşim yerini ifade eder. Belediyelerin kuruluşu nerede kurulup nerelerde kurulamayacağı ile ilgili olarak: 1) Nüfusu 5. Belediye: İl ve ilçelerle. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Buradan şunu anlıyoruz Büyükşehir belediyeleri ile ilgili eski kanun 1580 sayılı kanunmuş. Belediyenin organları: Belediye meclisi. görev. 2) İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur. 44 . 3) İçme ve kullanma suyu havzaları ile sit ve diğer koruma alanlarında belediye kurulamaz 4) Birbirlerine 5. nüfusu 5000 den çok olan yerleşim birimlerinde oturanların ortak gereksinimlerini sağlayan kamu tüzel kişiliğindeki yerel yönetim örgütü olarak da tanımlanabilir.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye kurulabilir. Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan. yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. organlarını. Mahalle: Belediye sınırları içinde.

İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararnameyle belediye kurulabilir. Belediye meclisinin kararı ile mücavir (komşu) alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir. Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı. Belediye Başkanı dır. Belediye Encümeni 3. DOÇ. ulaştırma.000 ve üzerinde olması gerekir. kültür ve eğitim etkinlikleri alanında hizmet vermektir. Bunlar: 1. 6) Yeni iskân nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5. elektrik. Belediyenin imarla ilgili yetkileri ve imtiyazları : İmar planları yapıp uygulamaya. merkez kabul edilecek yerleşim yerinin meskûn sahasına azami 5. Belediye Meclisi Belediye meclisi. belediyenin en yetkili karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilmiş üyelerden oluşur. 45 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5) Köylerin veya muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için meskûn sahalarının.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar. Belediyenin görev. gerekli istimlakları (kamulaştırmaları) yapmaya yetkilidir.DR. Belediyelerin kısaca özetlenecek olursa en önemli görevleri: Bölge halkının gereksinmelerini karşılamak sağlık.000 ve üzerinde olan herhangi bir yerleşim yerinde. Başkan ise icra organıdır. Belediye’nin Organları: Belediyenin üç önemli organı vardır. su ve havagazı.000 metre mesafede bulunması ve nüfusları toplamının 5. Belediye Meclisi 2. Meclisin üye sayısı belediye örgütünün bulunduğu yerin nüfusuna göre 9 ile 55 arasında değişir.

Belediye meclisi her yıl bir ay tatil kararı alabilir. her ayın ilk haftası. toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü hâlinde komisyonlara havale edilmeksizin belediye meclisince görüşülerek karara bağlanabilir. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına karar verilebilir. DOÇ. Toplantılar. Meclis görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. Meclis başkanının veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi üzerine. önceden kararlaştırdığı günde toplanır. Meclis toplantısında. Meclis toplantısı. belediye başkanlığında. başkan ve kâtip üyeler tarafından imzalanır. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisinin Çalışması: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye meclisi. Meclis toplantıları kamuya açıktır.DR. İmar konuları ile yıllık bütçe dışında kalan gündemdeki diğer konular ile üyelerin teklifleri. Öneri. meclisin kararıyla sesli ve görüntülü cihazlarla da kaydedilebilir. 46 . gündemin belediye başkanı tarafından belirlenmesi ve en az üç gün önceden üyelere bildirilerek yapılır ve çeşitli yöntemlerle halka duyurulur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme alınır. belediye başkanı ve meclis üyeleri belediyeye ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün.

Belediye başkanı. Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülkî idare amirine gönderilir.  İmar plânlarına uygun şekilde hazırlanmış belediye imar programlarını görüşerek kabul etmek. Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün içinde uygun araçlarla halka duyurulur. 47 . büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni planını kabul etmek. hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarını. Üyelerinin bir bölümü hizmet birimi yönetimleri olan daire başkanlarından. Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (yarıdan bir fazla) ısrar edilen kararlar kesinleşir. Belediye başkanı. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargıya başvurabilir. Belediye Encümeni Karma nitelikli bir organdır. DOÇ.DR. gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde meclise iade edebilir. Mülkî idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. Mülkî idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine idarî yargıya başvurabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bir bölümü de belediye meclisinin kendi içinden bir yıl için gizli oyla seçtiği üyelerden oluşur. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisi'nin başlıca görevleri: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye encümeni. Çevre halkı tarafından 5 yıl için seçilir. belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. ******* 48 . bir yönüyle de genel yönetimin bir organıdır. Genel yönetime ilişkin yasa ve yönetmelikleri yayıp duyurma açısından. Belediye başkanının. en yüksek belediye amiri ve belediye temsilcisi sıfatıyla temel görevleri şunlardır:      Belediye emir ve yasaklarının uygulanması Belediye meclisi ve encümeninin kararlarının yerine getirilmesi Yerel kamu hizmetlerinin yürütülmesi Belediye mallarının yürütülmesi gelirlerinin izlenmesi Belediye tüzel kişiliğinin temsil edilmesi.DR. DOÇ. Belediye başkanı bir yönüyle belediyenin temsilcisi. belediye başkanının başkanlığında toplanan (haftada en az bir kez toplanır) sürekli bir organdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bulunduğu yerin mülki amirine bağlıdır. Encümenin imarla ilgili başlıca görevleri:  Kamulaştırma kararı almak ve uygulamak Belediye Başkanı Belediye başkanı.

Bu Kanun ile 1984 yılında yürürlüğe giren 3030 sayılı “Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun” yürürlükten kaldırılmıştır. etkin. Bunlar: İstanbul. Ankara ve İzmir Günümüzde 16 adet Büyükşehir belediyesi var. bu belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı SAKARYA olarak değiştirildi.2004 gün ve 25531 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Tanımlar: Büyükşehir belediyesi: En az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini kapsayan. Bu kanunun amacı: Büyükşehir belediyesi yönetiminin hukuki statüsünü düzenlemek.) Mersin Samsun’ dur. HASAN BEGEÇ 5216 sayılı kanun.7. 49 . programlı. kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren. hizmetlerin planlı.) Ankara Antalya Bursa Diyarbakır Erzurum Eskişehir Gaziantep İstanbul İzmir Kayseri Konya İzmit (5747 sayılı. Bu kanunun kapsamı: Büyükşehir belediyesiyle Büyükşehir sınırları içindeki diğer belediyeleri kapsamaktadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı KOCAELİ olarak değiştirildi.DR. DOÇ. “Büyükşehir Belediyesi Kanunu” dur. Bunlar: Adana Adapazarı (5747 sayılı. Bu kanunun ilk yürürlüğe girdiği dönemde Türkiye’de 3 adet Büyükşehir belediyesi vardı. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 23. verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır.

000'den fazla olan il belediyeleri.000 metre uzaklıktaki yerleşim birimlerinin son nüfus sayımına göre toplam nüfusu 750. bunlar arasında "imar "la.000 arasındaki) yapmak. İlçe belediyesi: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyesini. kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir. yaptırmak ve onaylayarak uygulamak 2) Nazım İmar Planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak 3) İlçe belediyelerinin Nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını bu planlarda yapılacak değişiklikleri. parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek 4) Kanunlarla Büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje. maddesinde büyükşehir belediyesinin görev.000 ile 1/25.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Kanunun 7. yetki ve sorumlulukları tek tek sayılmış olup. parselasyon planlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak 5) Büyük şehir ve mücavir alanların bütününü kapsayacak büyük şehir imar yönetmeliğini düzenlemek ve büyük şehir belediye meclisinin onayına sunmak 50 .DR. yetki ve sorumlulukları oldukça genişletilmiş bulunmaktadır. İlk kademe belediyesi: Büyükşehir belediye sınırları içinde ilçe kurulmaksızın oluşturulan ve Büyükşehir ilçe belediyeleriyle aynı yetki. En az üç ilçe belediyesini kapsayan şehirlere Büyükşehir denilmektedir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yetkileri kullanan. ilgili olanları şunlardır: 1) Nazım İmar Planını (1/5. 5216 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyelerinin görev. imtiyaz ve sorumluluklara sahip belediyeyi ifade eder. Kuruluş: Belediye sınırları içinde ve bu sınırlara en fazla 10. idarî ve malî özerkliğe sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisini. yapım. bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar planlarını. fiziki yerleşim durumları ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri de dikkate alınarak. DOÇ.

DR. üniversiteler ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yararlanılabilir. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. konu ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi istemeyi. Büyükşehir belediyesi eksiklik ve aykırılıkları gidermeye yetkilidir. 51 . Belirlenen imara aykırı uygulama. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlçe belediyelerinin imar ve yapılaşma ile ilgili görev ve yetki sınırları içinde kalmak. Denetim sonucunda belirlenen eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi için ilgili belediyeye üç ayı geçmemek üzere süre verilir. ilçe ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalarını denetlemeye yetkilidir. Bu amaçla istenecek her türlü bilgi ve belgeler en geç on beş gün içinde verilir. Büyükşehir belediyesi 3194 sayılı İmar Kanununun 32 ve 42 nci maddelerinde belirtilen yetkilerini kullanma hakkını sahiptir. Bu süre içinde eksiklik ve aykırılıklar giderilmediği takdirde.) Büyükşehir belediyesi. İmar uygulamalarının denetiminde kamu kurum ve kuruluşlarından. Büyükşehir belediyesinin imar denetim yetkisi (Md 11. gerekli işlem yapılmak üzere ilgili belediyeye bildirilir. İlçe belediyelerinin meclisleri kararı ile çıkaracakları bu yönetmelikler büyükşehir belediye başkanının aynen veya değiştirerek onayı ile kesinleşir ve de ilan edilerek yürürlüğe girer. incelemeyi ve gerektiğinde bunların örneklerini almayı içerir. mevzuata ve bu yönetmeliğe aykırı olmamak şartıyla ile imar yönetmelikleri düzenleme hak ve yetkileri bulunmaktadır. Büyükşehir belediyesi tarafından belirlenen ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar. Denetim yetkisi. ilgili belediye tarafından üç ay içinde giderilmediği takdirde.

DOÇ. Büyükşehir Belediye Meclisi 5. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere belediye meclisine iade edebilir. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri ile bunların çalışma usul ve esaslarına ilişkin diğer hususlarda Belediye Kanunu hükümleri uygulanır. Meclis kararlarının kesinleşmesi (Md 14.DR. Büyükşehir Belediye Meclisi Büyükşehir belediye meclisi. her ayın ikinci haftası önceden meclis tarafından belirlenen günde sürekli toplantı yerinde toplanır. Büyükşehir belediye meclisi. Büyükşehir Belediye Başkanı dır. Büyükşehir belediye başkanı büyükşehir belediye meclisinin başkanı olup. Başkan ise icra organıdır. hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı. Bunlar: 4. Büyükşehir Belediye Encümeni 6. 52 .) Büyükşehir belediye başkanı. büyükşehir içindeki diğer belediyelerin başkanları. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi. Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediyeleri’nin Organları: Büyükşehir Belediyesinin üç önemli organı vardır. büyükşehir belediyesinin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilen üyelerden oluşur. büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

Büyükşehir belediye başkanı. Belediye başkanı. Kesinleşen kararlar yedi gün içinde büyükşehir belediyesine gönderilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Kararlar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de büyükşehir belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir. üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kararında ısrar ederse karar kesinleşir. DOÇ. gerekçesini de belirterek hukuka aykırı gördüğü kararların yeniden görüşülmesini isteyebilir. Büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar. kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki idare amirine gönderilir. kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. Mülki idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine on gün içinde idari yargı mercilerine başvurabilir. İlçe ve ilk kademe belediye meclislerinin bütçe ve imarla ilgili olanlar dışındaki kararları dayanak belgeleriyle birlikte büyükşehir belediye başkanına gönderilir. yedi gün içinde. İlgili meclis. kesinleşen kararın iptali için on gün içinde idarî yargı merciine başvurabilir. Büyükşehir belediye başkanı.DR. 53 . Mülki idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idari yargıya başvurabilir.

konu meclis başkanlığı tarafından doğrudan meclis gündemine alınır. sendikalar (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun. DOÇ. HASAN BEGEÇ İhtisas komisyonları (Md 15. Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir. kurum temsilcileri. sendika konfederasyonunun bulunduğu yerde konfederasyonun) ve uzmanlaşmış sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ile davet edilen uzman kişiler. İmar ve bayındırlık komisyonu. üyeleri arasından seçilecek en az beş. oy hakkı olmaksızın ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir.DR. her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin büyükşehir belediye meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur. plan ve bütçe komisyonu. çevre ve sağlık komisyonu. kültür. kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları. en çok dokuz kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. Komisyon bu sürenin sonunda raporunu meclise sunmadığı takdirde. her dönem başı toplantısında. 54 .) Uzmanlık 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye meclisi. Meclis toplantısını takiben imar komisyonu en fazla on işgünü.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri sonuçlandırır. Gündemdeki konularla ilgili olmak üzere. İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır. Komisyon raporları alenîdir. eğitim. İhtisas komisyonları. üniversitelerin ilgili bölümlerinin. gençlik ve spor komisyonu ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur. çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenecek maliyet bedeli karşılığında verilir.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ancak. DOÇ. Büyükşehir belediye başkan vekili. belediye başkanının başkanlığında. büyükşehir belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir Büyükşehir belediye başkanı. biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üye olmak üzere toplamda 10 üyeden oluşur. Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda. büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye başkanları büyükşehir belediye başkan vekili olamaz.DR. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediye Encümeni 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye encümeni. belediye meclisinin her yılın ilk olağan toplantısında kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye biri genel sekreter. Büyükşehir Belediye Başkanı Büyükşehir belediye başkanı. Büyükşehir belediye başkanının görev ve yetkileri Büyükşehir belediye başkanının imarla ilgili görevleri: a) Büyükşehir belediye meclisince onaylanan nazım imar planlarını onaylamak 55 . encümen toplantılarına genel sekreter başkanlık eder. büyükşehir belediyesi sınırları içindeki seçmenler tarafından 5 yıl için seçilir. Belediye Kanunundaki usullere göre belirlenir.

ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili anlaşmazlık çıkması durumunda. cadde. spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sokak. büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır. Ancak bu süre belediye başkanının görev süresini aşamaz. Danışmanların görev süreleri sözleşme süresi ile sınırlıdır. diğer büyükşehir belediyelerinde 5 i geçmemek üzere başkan danışmanı görevlendirilebilir. Danışman olarak görevlendirileceklerin en az dört yıllık yüksek öğrenim kurumlarından mezun olması şarttır. hazırlatmak c) İmar Programlarını hazırlamak ve uygulamaya koymak Danışmanlar Nüfusu iki milyonu aşan büyükşehir belediyelerinde 10 adet. Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon. Büyükşehir. bulvar. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Nazım İmar Planına uygun olarak Uygulama İmar Planlarını hazırlamak. 56 .DR. yol. park. Yeni kurulan büyükşehir belediyelerinde meydan. Büyükşehir belediyesi mücavir alanlarının ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasındaki bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır. büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir.

Büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşları. yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebilir. yatırımcı kuruluş hesabında alacak olarak gösterilir. ilgili belediyenin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için büyükşehir belediye başkanının teklifi ve meclisin kararıyla ilçe ve ilk kademe belediyelerine malî ve aynî yardım yapabilir. Yapılacak herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlarından bir veya birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda. kesinleşmiş en son yıl bütçe gelirinin % 3’ünü aşmamak ve bütçede ödeneği ayrılmış olmak şartıyla. Oylamadan sonra yaptığı konuşmada Başkan Kocaoğlu. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediyesi. İzmir’in 25-30 yıllık gelişimine ışık tutacak “anayasasını” hazırladıklarını söylemiştir.DR. ilçe ve ilk kademe belediyeleri ile ortak projeler geliştirebilir ve yatırım yapabilir. 57 . belediye başkanının onayı ile birbirlerinin nakit ihtiyacını karşılayabilir. Büyükşehir belediyesi. Bu takdirde yatırımın ilgili diğer kurumu ilgilendiren kısmına ait harcama tutarı o kurumun hesabında borç. 38 ilk kademe belediyesi ve 164 orman köyünü içine alan 526 bin kilometrekarelik alanı kapsayan yeni bir nazım imar planını. büyükşehir belediye meclisi. 9 Ekim 2006 günü yapılan meclis toplantısında oy çokluğu ile kabul etmiştir. İzmir Büyükşehir Belediyesi de 2004 yılında başladığı İzmir Kentsel Bölge Nazım İmar Planı’nı. 21 ilçe.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. belediye bürokratları ve bilim adamlarından oluşan 49 kişilik bir ekip hazırlamıştır. Bu şekildeki ödünç vermelerde faiz uygulanmaz.

tarım. DOÇ. İmar: "İmar" (imâr) kelimesinin sözlük anlamı bayındır duruma getirme. yaşayış şartlarının uygunlaştırılması için üzerinde çalışılmış olan (yer) anlamındadır. HASAN BEGEÇ İmar kavramı İmar mevzuatı 3194 sayılı kanun İmar Kanunu Gerekçesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  İmar Kavramı. taban alanı ve kat alanı katsayısını. inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafelerini. bunların yoğunluk ve düzenini. 58 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. şenlendirmedir. ulaşım gibi başlıca bölge tiplerini. sosyal ve kültürel ihtiyaçları ile sağlığı ve güvenliğini gözeterek daha iyi yaşama düzeni ve koşullarını sağlama. arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini. yapı yüksekliği ve derinliğini. konut. yapı düzenini. fiziksel mekanın düzenlenmesi ve mekandaki yapılaşma faaliyetleridir. belde halkının. sanayi. "Bayındır" sözcüğü ise. yapı ve değerler ile kentsel ekolojik dengenin korunması ve iyileştirilmesi için yapılan iş. Özetle denilebilir ki imar. yapı yoğunluklarını. bayındır hale getirme. yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini ve ulaşım sistemlerini. Daha geniş olarak imar. imar konulu işlem ve eylemler) olarak adlandırılır. yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin kurallarını belirleme ve bu kurallara aykırılıkları önleme ve müeyyidelendirme. çevrenin ve tarihi eser. yol. arazi kullanım şeklini tespit ve bunların uygulanmasını temin. yapı. geliştirme. turizm. gelişip güzelleşmesi. düzene koymak anlamındadır. yeşil alan gibi umumi hizmet ve kamu hizmet tesis alanlarını ve imar adalarının biçim ve boyutlarını. çeşitli bölgelerin yapı adalarını. geliştirme ve güzelleştirme ile bu yerlerdeki yapılaşmaların şart ve teşekkülü yolunda yapılan çalışmaların tümü "imar hareketleri" (imar faaliyetleri. "İmar etmek". Şehirleri ve diğer yerleşme yerlerini belirli bir düzen ve disiplin içinde tutma. işlem ve eylemlerin tümü olarak tanımlanabilir.DR. bayındır duruma getirmek.

toplum ve fiziksel çevreyi yakından ilgilendiren ve etkileyen hareketlerdir. Bu nedenle de bu hareketlerin "zorlayıcı". imar planları da "Nazım İmar Planı" ve "Uygulama İmar Planı" olarak hazırlanır (İK md.1956 tarih ve 6785 sayılı İmar Kanunu yürürlüğe girdiği yıllardaki ihtiyaca cevap vermesine rağmen daha sonraki gelişmeler nedeni ile 11. gecekondulaşma ve bunların yarattığı sorunlar ile bu sorunların çözümü için gerekli her türlü 59 . "planlı alanlar "da yasa. Planlı alanlar. Son yıllardaki hızlı nüfus artışı. yönetmelik ve plan hükümleri. köyden şehre göçün kontrol edilememesi sonucu ortaya çıkan düzensiz şehirleşme. DOÇ.  İmar Kanunu Gerekçesi 9. Bu durum imar faaliyetlerine "kurallaştırılmış".7. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan ve planı bulunmayan alanlardır. Dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de şehirlerin ve yerleşim alanlarının planlı ve düzenli oluşu toplumun sosyo-ekonomik ve kültürel yaşantısının aynasıdır. Bu alanlarda "Plansız Alanlar Yönetmeliği" hükümleri uygulanır. "kısıtlayıcı". insan.DR. 6 ve 8). kullanım amacı belli edilmiş alanlardır.7. "plansız alanlar "da. önceden yapılmış olan imar planı sınırları içinde kalan ve planla. ve "yönlendirici" nitelikte olan yasa hükümleri ve yönetsel kararların sınırları içinde kalması zorunludur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar faaliyetleri. Plansız alanlar. "sınırlanmış" ve "yönlendirilmiş" bir nitelik verir. kapsadıkları alan ve amaçlar yönünden "Bölge Planları" ve "İmar Planları". yasa ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülür.1972 tarih ve 1605 sayılı kanun ile bazı maddeleri değiştirilmiştir. Planlar. İmar faaliyetleri. ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

İmar kanunu ile ülkemizde planlama ilk defa bir sisteme bağlanmış ve planlamanın gelişmeyi önceden yönlendirmesi amaçlanmıştır. Şehirlerin imar planlarına uygun olarak gelişmelerinin yönlendirilmesinde. Uygulamanın planlamanın önüne geçmesi gibi durumlarda ise bu durumu kontrol altına alabilmek için mevzii imar planı (daha basit ve kısa sürede yapılabilen) mekanizması getirilmiştir. Bu imar kanunu ile geçmiş dönemdeki imar mevzuatına aykırı yapılaşmayı belli bir düzenleme içinde ele alarak çözmek ve yeni şehirleşmeyi düzenli bir biçimde sağlamak için valilik ve belediyelerin plan üretimi ve uygulaması sürecindeki etkinlikleri arttırılmıştır.DR. planların onaylanmasına ilişkin bu yetkinin Belediye ve Valiliklerce kullanılacağını belirtmiştir. yaptırma ve uygulamayı kontrol konusunda yerel idarelere yetki tanımış. Ülke çapında önem taşıyan tesislerin yapımına imkan vermek. birden fazla belediyeyi ilgilendiren imar planlarının yapımında ve onay aşamasında oluşabilecek ihtilafları çözmek ve hatta re’sen plan yapmak veya yaptırmak Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bırakılmıştır. 60 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. hatta uygulamaya önceden yön verebilecek nitelikte olması hedeflenmiştir. Planlamanın uygulamaya yetişecek. Belediye sınırları dışında ise bu yetki Valiliklerce kullanılacaktır. İmar Kanunu. DOÇ. imar planlarını yapma. belediye ve mücavir alan sınırları içi ve dışında kalan şehir ve onunla bütünleşen çevresindeki plansız alanları bir bütün olarak ele alan yeni bir anlayış getirilmiştir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tedbirin alınması ihtiyacı İmar Kanununda bugünün ve yarının ihtiyaçlarına cevap verebilecek değişiklikler yapılmasını gerektirmiştir. Plan yapımının ve onayının dışında imar programları da Belediye meclislerince görüşülüp kabul edildikten sonra geçerlilik kazanacaktır.

Bu Kanunun amacı ve kapsamı bakımından. Kanunun amacını. bir yerleşme yerinin mutlaka imar planı sınırı (belediye sınırı) içinde kalması gerekmez. "Ülke bütününde düzenli yerleşmeyi sağlamak ve bundan böyle imar kargaşasına meydan vermeyecek planlı ve sağlıklı yapılaşmayı gerçekleştirmek" olduğu ifade edilmiştir. Madde gerekçesinde de. HASAN BEGEÇ  3194 sayılı kanun 3194 Sayılı Kanun İmar Kanunu’dur. yapı terimini çok geniş anlamıyla tanımlamış bulunmaktadır. 27). sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. sağlık ve çevre şartlarına uygun olması gerekir (İK md. bu Kanunun amacının. hayvancılık ve tarımsal amaçlı yapıların fen. "Plansız alanlar" üzerinde yapı yapılması halinde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Örneğin. plân. "bu yerler" de yerleşme yerleri olarak kabul edilir ve buralardaki yapılar da fen. yaşaması ve faaliyet göstermesi için seçilen ve düzenlenen yerdir. belediye ve mücavir alan sınırı içinde veya dışında belirli bir yerde "geçici" veya "sürekli" olarak oturması. açılım yaparak şu şekilde açıklayabiliriz: 61 . köy yerleşik alanları ve mezralarda yapılacak konut. daimi veya muvakkat (geçici). DOÇ. "Yapı". "Yerleşme yeri". 5).DR. bir ya da birden çok kişinin. değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir (İK md. resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave. fen. sağlık ve çevre şartlarına tabi olurlar. Amaç 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 1 -Bu Kanun yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. Yerleşme yeri ve yapı deyimlerinin tanımını yaptıktan sonra. karada ve suda. Görüldüğü üzere İmar Kanunu.

imar planında bir adadaki yapı nizamı (düzeni) "bitişik nizam " olarak belirlenmiş ise bu yerde. plan şartlarına uygunluk. 1/1000 ölçekli bir "uygulama imar planı" planlama kademelenmesinde. Yerleşme yerlerinde alanlar. Yapılması plan şartına aykırılık teşkil eder. yerleşme yerlerinin bütününde plan ile getirilen hükümlere (plan şartlarına) uygunluğu ifade eder. mevzuatın öngördüğü "teknik şartlar''a haiz olması amaçlanmaktadır. yerleşme ve yapılaşmalarda "plân". uygun olmasıdır. Öte yandan. başka bir maksatla kullanılamaz. "ayrık nizam "da yapı yapılamaz. planda sanayi ya da ticaret bölgesi olarak ayrılan yerler ancak bu maksatlarla kullanılabilir. DOÇ. 62 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ KANUNUN AMACINI BELİRLEYEN ŞARTLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Maddede. ancak o maksat ve hizmetin gerçekleştirilmesi için kullanılabilir. Örneğin. "üst ölçekli planlar "a. "fen". Kanunun amacını belirleyen ölçütler (şartlar). projesine göre yapılacak yapıların. planda hangi maksat ve hizmet için ayrılmış ise. Örneğin. kendisinden daha üst ölçekli olan 1/5000'lik "nazım imar planı" hükümlerine (düzenlemesine) aykırı olarak hazırlanamaz.DR. her bir yapının plan şartlarına uygunluğunu da ifade eder. Plan şartlarına uygunluğun bir anlamı da. Fen Şartlarına Uygunluk Bu şart ile yerleşme planlaması sonucu elde edilen imar planı ve bu plana uygun olarak. "alt ölçekli planlar ın. Mesela bu yerlerde bir turizm tesisi yapılamaz. "sağlık" ve "çevre" şartlarına uygunluk olarak sayılmıştır. Örneğin. Plan Şartlarına Uygunluk Plan şartlarına uygunluk.

Projelerin. yapının. bu yerlerde yerleşme ve yapılaşma "kısıtlama" ya tabi tutulmuştur. DOÇ. o yerleşme yerinin "jeolojik etüdü"nün yapılması ve bu etüt ile elde edilecek bilgilere göre imar planın yapılması ya da değiştirilmesi gerekir. sağlık şartlarına uygunluk ile. bir deprem bölgesinde. havalanmasına ve rutubetten korunmasına imkân vermesi ve yapı malzemelerinin ses ve gürültüyü azaltıcı nitelikte olması. aydınlanmasına. bunların da mevzuatın öngördüğü şartları taşıması gerekir. Çevre Kanunu'nun 3 üncü maddesinin (a) ve (c) fıkralarında da.DR. içme ve kullanma suyu rezervuarlarının korunması ve kirlenmenin önlenmesi amacıyla. Örneğin. bir imar planı yapılır ya da değiştirilirken. "mimari" ya da "statik proje"si teknik bir çalışma belgesi olup. bu meyanda sayılabilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Örneğin. herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu belirtilmekte. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğu anlamına gelir. yapı projelerinin. yapının gün ışığı almasına. Öte yandan. çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesinin gerçek ve tüzel kişilerle vatandaşların görevi olduğu. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna göre çıkartılan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne göre tespit edilen "koruma alanları" içerisinde. Sağlık Şartlarına Uygunluk Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. teknik bir çalışma olup.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu nedenle bu alanlardaki yerleşme ve yapılaşmalarda bu hususa dikkat edilmesi gerekir. arazi ve 63 . planın hazırlık ve yapımında önemli bir eksiklik teşkil eder. bu çalışmanın yapılmaması. Buradaki jeolojik etüt. Öte yandan. Çevre Şartlarına Uygunluk Anayasa'nın 56 ncı maddesinde. sağlıklı yaşamaya imkan verecek bir şekilde hazırlanması ve yapı malzemelerinin standartlara uygunluğu da anlaşılır. sağlık konusunda düzenlenmiş bulunan kanun.

64 . gerek Kanunda ve gerekse Yönetmelikte geçen bazı terimlerin tanım ve açıklamasını vermek istiyoruz. Görüldüğü üzere bu madde ile yalnızca belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerler değil. Belediye Sınırı. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kaynak kullanım kararlarını veren ve proje değerlendirmesi yapan yetkili kuruluşların. Ancak bundan önce. Madde üzerindeki açıklamalarımızı aşağıda sürdüreceğiz. Çevre şartlarına uygunluk ile. "kültürel" ve "tarihi" dokuya uygun olması ve bunlara zarar vermemesi amaçlanmaktadır. bu imar düzeni ve disiplinine tabi tutulmaktadır. Madde ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak "her türlü plan" ile inşa edilecek "resmi ve özel tüm yapılar" ın bu Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmek suretiyle.DR. açıklamalarımızın daha iyi anlaşılabilmesi için. Kanunun kapsamı belirtilmiştir. hem yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. ülkenin tüm alanları ve bu alanlar üzerindeki tüm imar hareketleri. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 5 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar dairesinde çizilen ve 6 ncı maddede belirtilen merci (vali) tarafından onaylandıktan sonra kesinleşen idari bir sınırdır. mekan itibariyle yürürlükteki mevzuat hükümlerine.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. hem de yapıların. Kapsam Madde 2 . proje itibariyle o çevredeki "doğal". çevrenin korunması ve kirlenmemesi hedefini gözetmekle yükümlü oldukları ifade edilmektedir. DOÇ.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir.

DOÇ. a) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. bu yerlerde. 1580 sayılı Kanunda öngörülen sistem değiştirilerek. Bunlar: 1. Belediye ve mücavir alan "sınırları dışında" kalan yerlerdir.000'den az olan beldelerde belediye sınırı. 2. 2. durumuna göre değişir. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin (Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliği'nin) "4 ve 6 ncı Bölüm" lerinde yer alan hükümler olur. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI nüfusu 80.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. daha basit ve kolay bir sistem getirilmektedir.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerlerde uygulanacak hükümler. Madde ile. belediye meclisinin kararı ve ilçe idare kurulunun uygun görüşü alındıktan sonra "il idare kurulu " karan ile. "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak usul ve esaslar. "planı bulunan" yerlerde uyulacak ve uygulanacak usul ve esaslar. a) Planın olması. 65 . HASAN BEGEÇ 1580 sayılı (önceki) Belediye Kanunu ile yapılan düzenlemede. b) Planın olmaması. belediye meclisinin kararı (ilçelerde kaymakamın görüşü) üzerine valinin onayı ile kesinleşmektedir. il idare kurulunun uygun görüşü ve valinin teklifi üzerine "İçişleri Bakanlığı "nın onayı ile kesinleşmekte idi. 5393 sayılı (yeni) Belediye Kanunu'nda. belediye meclisinin kararı. nüfusu 80. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin "5 ve 6 ncı Bölüm "lerinde yer alan hükümler olur. "bu plân" ve 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliğinde yer alan hükümler olur. b) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup.000'den fazla olan beldelerde belediye sınırı.DR. Belediye ve mücavir alan "sınırları içinde" kalan yerler. Kanunun kapsamı "alanlar" itibariyle ikiye ayrılmaktadır. Bu sisteme göre belediye sınırları. 1 .Belediye ve mücavir alan sınırlan "dışında" kalan ve “planı bulunan” ve de "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak hükümler.

imar planında "sanayi" yeri olarak ayrılmış ise bu alan "konut alanı" olarak kullanılamaz. Bunun anlamı şudur: Bir alan. Alanların Yönetmelik Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Maddede. taşınmazın plandaki tahsis amacı gözetilerek yapılması gerekir. başka bir amaçla. öncelikle bu hükümlerin uygulanması gerekir. bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz. Bir alanın plandaki kullanım biçimi ancak "plan tadilatı" yapmak suretiyle değiştirilebilir.DR. ancak o amaç için kullanılabilir. HASAN BEGEÇ Genel Esas 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 3 . başka bir amaç için kullanılamaz. Bu amaçla yapılacak plan değişikliğinin ise. Örneğin. Örneğin. yönetmelik hükümlerine aykırı bir maksatla kullanımı da yasaklanmaktadır. alanların. Plana dayalı olarak yapılan kamulaştırmalarda. daha önce de belirttiğimiz üzere. genel "imar disiplini" nin. kamulaştırmanın. şehircilik ilkeleri. her ölçekteki plan esaslarına. Plandaki Tahsis Amacı Dışında Kullanılamaması Madde. 66 . bulunduğu "bölgenin şartları"na ve "yönetmelik hükümleri" ne aykırı maksatlarla kullanılamayacağı hüküm altına alınmak suretiyle. imar planında alan kullanımı ve yapılaşma ile ilgili hüküm bulunması halinde. DOÇ. Kanunun bu maddesi ile de.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. alanlar itibariyle sağlanması şartları ortaya konulmaktadır. planda hangi kullanım amacına tahsis edilmiş ise. Kanunun 1 inci maddesiyle amaçlanan. planda "yol”a tahsisli bir taşınmaz. Bu durumda. bir alanın her ölçekteki plan esaslarına aykırı maksatlarla kullanımını yasaklamaktadır.Herhangi bir saha. yerleşme ve yapılaşmaların üzerinde gerçekleşeceği sahaların (alanların) "plan şartları" na. bir alan. Alanların. planlama esasları ve kamu yararına aykırı olmaması ve plan bütünlüğünü bozmaması gerekir. mesela "konut" yapımı amacıyla kamulaştırılamaz. ancak yol yapımı için kamulaştırılabilir.

kültürel ve tarihi dokusuna uygun maksatlarla kullanımı ve bu alan üzerindeki yapıların aynı dokuya uygun inşası anlaşılır. Ancak plan yapımı. bitki örtüsü. Alanların Bölgenin Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Madde ile alanların plan ve yönetmelik şartlarına aykırı olarak kullanımının yasaklanmasının yanında. binaların tertip şeklini ve yüz alacakları cepheyi tespit maksadı ile şematik olarak gösterildiğinden. DOÇ. Bölge şartlarına uygunluk ile bir alanın. Öte yandan. bu bölge ve çevresi üzerinde oluşmuş yapılaşma durumu da anlaşılır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. toprak kabiliyeti. planı bulunmayan yerlerdeki alanların kullanımında da yine yönetmelik hükümleri geçerli olur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ancak. özellikle bu maksatla etüt edilerek. kaynaklar. Tüm alanların kullanım maksadı ve yapılaşma şartlan plan ve yönetmelikler ile belirlenir. plan olmakla birlikte. alanların kullanımı yönetmelik hükümlerine tabi olur. iklim. ön bahçeli ya da bahçesiz nizamın kabul olunacağını. imar planlarında. planda hüküm bulunmayan hallerde. (jeolojik durum. görsel değerler. değişikliği. Bu nedenle de bu konularda yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekir. Öte yandan. sadece ayrık veya bitişik bina yapılacağını. ilave ve revizyonlarında da bölge şartları. bir alanın kullanım amacının. Ayrıca şunu belirtmek gerekir ki. parselasyon durumları ve bina kitleleri.DR. o alanın içinde bulunduğu bölgede gerçekleşmesi imkanı ile. bunlara ait ifadeler imar planlarının kayıtlarından sayılmaz. jeomorfolojik ve topoğrafik eşikler. ölçüleri verilmediği takdirde. 67 . bölge şartları ile. bulunduğu bölgenin doğal. alanların "bölge şartları" na aykırı olarak kullanımı da yasaklanmaktadır.

belediyelerin. 16 ncı maddesinde de.2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. Diğer taraftan aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde. Öte yandan. imar planlarında açıklanmayan ve bu Yönetmelikte de yer almayan hususlarda. Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait harekat. sit. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tarihsel çevre. bu Kanun hükümlerinden hangisinin ne şekilde uygulanacağı Milli Savunma Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ve 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. DOÇ. belirleyici bir unsur teşkil eder. Bu kapsamda. bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır. belediyelerin uygun görmesi halinde yapıların "estetiği" ile ilgili kurallar getirmeye yetkili oldukları belirtilmekte olup. lüzum ve ihtiyaca ve “civarın karakteri”ne göre imar kuralları getirmeye yetkili oldukları belirtilmiş olup. bu kapsamda getirilecek kuralların da yine bölge şartlarına uygun olması gerekir. sanayi. İller Bankası Genel Müdürlüğü'nün bu amaçla hazırladığı tip sözleşme ve şartlaşma esaslarına uyulacağı. imar planı ihalelerinde. beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimlerin göz önünde tutulacağı ifade edilmiştir. imar planlarının hazırlanmasında. "Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik" in 13 üncü maddesinde.DR. bu esasların. bölge şartlan gözetilerek getirilmesi zorunlu olmaktadır. 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliği'nin 3 üncü maddesinde. kent estetiği ve çevresel yapı gibi şartlar) başkaca unsurlar ile birlikte. İstisnalar Madde 4 . turizm gibi ağırlıkları nedeniyle özel ve ayrıntılı bir çalışma gerektirmesi durumunda veya "bölge şartları" na uymak amacıyla değiştirilerek özel sözleşme ve teknik şartlaşmalar yapılabileceği belirtilmiş. bu hüküm karşısında da plan ve yönetmelikte yer almayan hususlarda getirilecek kuralların. eğitim ve savunma amaçlı yapılar için.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 68 .

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve diğer "özel kanunlar" ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. özel kanunlarda imara ilişkin hüküm bulunması ve bu hükmün İmar Kanunu hükümleri ile çelişmesi halinde. imar Kanunu 'na aykırı bir hüküm içermediğinden. haliyle bu kanun hükümlerinin de uygulanması gerekmektedir. 21. Ancak. bu hüküm uygulanacak. imar kanununun.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. İmar Kanunu 'nun 8 inci maddesine göre değil. 3194 sayılı Kanunun bu konulara ilişkin 20. 69 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanunu'nun 2 nci maddesinde. planlama ve yapılaşma konuları. altyapı bedelleri konularında 2634 sayılı Kanun. bu Kanun hükümlerine tabi olacağı belirtilmektedir. İmar Kanunu dışında diğer birçok kanunda planlama. İşte bu nedenle. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Bakanlar Kurulu Kararı ile turizm merkezi olarak belirlenen bir alanda 1/5000 ölçekli nazım planlar ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planları. 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu. DOÇ. ülkemizde. Bu durumda. Ancak ruhsat. bir tek İmar Kanunu ile düzenlenmiş değildir. kullanma izni. özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı esası getirilmiştir. Turizmi Teşvik Kanunu' nun 7 nci maddesine göre. "istisnalar" başlığı altında düzenlenmiş ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. Kanunun 4 üncü maddesi ile Kanunun uygulanmayacağı haller. uygulama ve yapılaşma konularına ilişkin hükümler bulunmakta. hüküm bulunmaması halinde ise İmar Kanunu hükümleri uygulanacaktır. 23 ve 31 inci maddeleri uygulanacaktır. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca ve Turizm Bakanlığınca onaylanacaktır. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel yapıların.DR. Bu konuda örnek vermek gerekirse.

8. 17. 13. 15. 422 sayılı Köy Kanunu 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu 775 sayılı Gecekondu Kanunu 831 sayılı Sular Hakkında Kanun 1164 sayılı Arsa Ofisi Kanunu 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu 1519 sayılı Erişme Kontrollü Karayolu Kanunu 1893 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 2872 sayılı Çevre Kanunu 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu 2981 sayılı. 21. 2. kararname ve tüzüklerin listesi aşağıda verilmektedir: KANUNLAR 1. 14. İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanunu'nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun 18. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İçinde yerleşme. DOÇ. 12. uygulama ve yapılaşmaya ilişkin hükümlerin bulunduğu kanun. 24. 9. 22. 3. 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun 3621 sayılı Kıyı Kanunu 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun 4342 sayılı Mera Kanunu 4373 sayılı Taşkın Sulara ve Su Baskınlarına Karşı Korunma Kanunu 70 . 20. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu 3194 sayılı İmar Kanunu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu 3402 sayılı Kadastro Kanunu 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun 25. 27. 19. 16.DR. planlama. 4. 23.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 10. 6. 7. 11. 5. 29. 26. 28.

43. 35. DOÇ. 46. 36. 20. HASAN BEGEÇ 30. 33. 37. 45.1959 tarih ve 4/11715 sayılı Sivil Müdafaa Bakımından Şehir ve Kasaba Planlarıyla Mühim Bina ve Tesislerde Tatbik Olunacak Esaslar Hakkında Nizamname (Tüzük) 2. 180 sayılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname 388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kararname TÜZÜKLER 1.7. 31. 41. 47. 2. 40. 3. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanunu 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Hakkında Kanun 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 4957 sayılı Turizm ve Teşvik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu 5393 sayılı Belediye Kanunu 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu 6831 sayılı Orman Kanunu 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun 7478 sayılı Köy İçme Suları Hakkında Kanun KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER 1. 32.DR. 42. 34. 38. 39.6. 49.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 44.1961 tarih ve 5/1465 sayılı Yeraltı Suları Tüzüğü 71 . 9. 48.

72 . Metropoliten kentlerin büyümesini denetim altına almak. B. tarım. 1:100. Konut. ulaşım gibi sektörler ile kentsel-kırsal yapı ve gelişme ile doğal ve kültürel değerler arasında koruma-kullanma dengesini sağlayan ve arazi kullanım kararlarını belirleyen yönetsel. tarım. Bu tanımlamalara göre Çevre Düzeni Planı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. sanayi. HASAN BEGEÇ Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI PLAN VE PLAN TÜRLERİNİN TANIMLARI A. sektörel hedefleri.000. Ülkenin geri kalmış bölgelerini geliştirme ya da değerlendirilemeyen doğal kaynaklarını etkili biçimde kullanmaktır. ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plandır.000 ölçekte hazırlanan.DR.Bölge Planları: Sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini. Gerekli görüldüğü hallerde bu planları Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır. faaliyetlerin ve altyapıların dağılımını belirtmek üzere hazırlanırlar. 2. Bunlar: 1. 1/25. idareler arası koordinasyon esaslarını belirleyen.1:50. Bölge Planlarının kaynağında iki önemli etmen bulunmaktadır. planlanan alanı makro düzeyde ele alarak belli bir projeksiyon dönemi içindeki fiziki gelişmeleri yönlendiren bir plandır. yerleşmelerin gelişme potansiyelini. mekansal ve işlevsel bütünlük gösteren sınırlar içinde.Çevre Düzeni Planı: Ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut. turizm.000.000 veya 1: 200. planlama alanı içinde kalan yerleşme ve arazi kullanımına ilişkin ana kararları belirleyen. varsa bölge planı kararlarına uygun olarak yapılan. turizm. sanayi. plan notları ve raporuyla bir bütün olan plandır.

örgütlenme ve uygulama ilkelerini içeren pafta rapor ve notlardan oluşan belgedir. İmar Planı şu şekilde de tanımlanabilir: Şehir ve diğer yerleşme yerlerinin mevcut ve gelecekte alacağı durumu gösteren. 1/50000 ve 1/25000'dir. C. açık ve uyulması zorunlu hukuksal bir belgedir. tarihsel. DOÇ.000 ölçekli çevre düzeni planları Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2. kısıtlama kararları.000 ile 1/100. kentsel yerleşme ve gelişme eğilimlerini alternatif çözümler oluşturmak suretiyle belirleyen. demografik. Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan edilen yerlerde Bakanlar kurulunca belirlenecek Bakanlık tarafından 3. kendisinden daha alt ölçekli imar planlarına esas teşkil eder. 73 . 1/100000. fiziksel özelliklerine ilişkin araştırmalara ve verilere dayalı olarak hazırlanan. Büyükşehir Belediyeleri tarafından 4. onlara bir düzen ve disiplin getiren objektif. arazi ve arsaları kullanım amacına göre düzenleyen ve bunların üzerindeki yerleşme ve yapılaşmaların kuralını belirleyerek. Belediye sınırları il sınırı olan büyükşehir belediyelerinde. koruma. . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Çevre Düzeni Planı. Bölge ve havza bazında 1/50. ölçeği: 1/200000. sağlıklı ve güvenli çevre oluşturmayı. arazi kullanımı.Çevre Düzeni Planı. sosyal.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen ve bu amaçla beldenin ekonomik. kültürel. plan hiyerarşisinde bölge planlarının altında imar planlarının üstünde yer alır. Bu bakımdan bu plan.İmar Planı: Belde halkının sosyal ve kültürel gereksinimlerini karşılamayı. Büyükşehir olmayan diğer illerde valinin koordinasyonunda belediye veya il özel idaresi tarafından yaptırılır. Çevre Düzeni Planı: 1.DR.

olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler. yörenin gerek çevresiyle gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları. çevre münasebetlerinde kişi ve aile mutluluğu ile toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak. alan ve yapı ilişkileri. güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular göz önüne alınarak hazırlanır. belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla yörenin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri. Özetle.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. imar plânları. toplum. yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma. kadastral harita ve kentin gelişimi de göz önünde tutularak hazırlanır. bölge ve kent verilerine göre konut. insan. sosyal ve kültürel gereksinmeleri var olan yada sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirmek ve belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla. kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek amacıyla hazırlanır İmar planları. ülke.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planlarının hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar: İmar planları. nüfus. donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak. çalışma ve ulaşım gibi kentsel işlevler ile. beldenin kullanılışı. planlanan yörenin halihazır durumunun. halkın sosyal ve kültürel gereksinmeleri. 74 . DOÇ.

İmar Planlarının hazırlanmasında mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluk esası aranır. DOÇ. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YAPILMASINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. Bu haritaların onama mercii belediyeler ve valiliklerdir. Nüfusu bundan az olan yerlerde imar planının yapılıp yapılmamasına belediye meclisi karar verir. Mevcut planlar yerleşmiş nüfusa yetersiz durumda ise ya da yeni yerleşme alanlarının derhal kullanmaya açılması gerekiyorsa. 75 . Son nüfus sayımında.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. belediyeler ya da valiliklerce yapılacak mevzii imar planlarına ya da imar planı olmayan yerler de Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre uygulama yapılır. diğer bir nüshası da tapu dairesine gönderilir. nüfusu 10. 3. 4. 2.DR. Onanan haritaların bir nüshası Bakanlığa.000'i aşan yerleşmelerin tümünde imar planı yapılması zorunludur. Mevcut imar planları yürürlüktedir. Halihazır haritası bulunmayan yerleşim yerlerinin halihazır haritaları belediyeler ya da valiliklerce yapılır ya da yaptırılır.

Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerin imar planları. İtirazlar valiliğe yapılır Valilik itirazları ve planları inceleyerek on beş gün içersinde kesin karara bağlar. 2. 4. gerek valilikçe onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir. Kesinleşen imar planlarının bir örneği Bakanlığa gönderilir. 5. belediye başkanlığınca saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir. 76 . 3. (a) (b) (c) Valilik ya da ilgilisince yapılır ya da yaptırılır. (d) (e) Bu bir aylık süre içinde planlara itiraz edilebilir. itirazları ve planları on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Belediye Meclisi. incelenmek üzere Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilir. Valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer Bu planlar valilikçe saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir. Belediye Başkanlığı veya vali. Bu şekilde imar planları yürürlüğe girmiş olup uygulanması zorunludur. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ 1. Belediye sınırları içinde kalan yerlerin imar planları. DOÇ. imar planının tamamını ya da bir bölümünü örnekler ve kitapçıklar haline getirerek isteyenlere. (a) (b) (c) İlgili belediyelerce yapılır ya da yaptırılır. Gerek belediye meclisince. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu planlar. belirlenen ücret karşılığında verirler. Kesinleşmiş imar planları alenidir. (d) (e) Bu süre içinde planlara itiraz edilebilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 6.DR. Kesinleşmiş planları Bakanlık ilgili belediyelere ve valiliklere tebliğ eder. İtirazlar.

77 .DR. 4. İçerisinden ya da civarından demiryolu veya karayolu geçen. Bir kamu hizmetinin görülmesi için gerekli olan yerlerle ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. DOÇ. Bakanlık. 5. hava meydanı bulunan ya da havayolu veya demiryolu bulunan yerlerdeki imar planlarını ve değişikliklerini. 2. değiştirme. ilgili belediyeye valilik kanalıyla talimat vererek de kullanabilir. ilgili belediye ve diğer kuruluşlara bilgi verir ve gerektiğinde bu idarelerle işbirliği yapar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANLARINDA BAYINDIRLIK ve İSKAN BAKANLIĞININ YETKİSİ 1. bu yetkisini. doğrudan kullanmayıp. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ile. Birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar planlarını ve değişikliklerini. yaptırmaya. yukarıda (5) bendinde belirtilen durumlarda Bakanlık. Öte yandan. revize etme ve re'sen onaylamaya yetkilidir. yukarıda sayılan yetkilerini kullanırken.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Kamu yapıları ile ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. yapmaya. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca yapılması gerekli planları ve değişikliklerini 3.

Belediyelerin imar uygulamaları konusunda çok sayıda faktörün hesaba katılmak suretiyle uzunca süreli olarak düzenledikleri tutarlı ve etkin bir tatbikat ve hareket planı olarak da tanımlanabilir. GAP İdaresinin. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANI YAPMA VE ONAMA YETKİSİ OLAN DİĞER BAZI KURUM VE KURULUŞLAR 1. 7. 78 . İMAR PLANININ UYGULANMASI ANCAK İMAR PROGRAMININ HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI İLE MÜMKÜNDÜR. Başbakanlığın (Dünya Bankası Proje Uygulama Biriminin). Ulaştırma Bakanlığının. Organize Sanayi Bölgeleri Yönetiminin. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün. 3. DOÇ. 10. Özelleştirme Yüksek Kurulunun. Ve başkaca diğer bazı idarelerin kendi özel yasalarına göre plan yapma. 2. 11. Ayrıca imar programları. İmar programları. (md 10) Belediyelerin imar planlarının uygulanmasını yapmak için gerçekleştirilmesini düşündükleri kısımları belli eden ve bu kısımlarda gerek kamulaştırma ve gerekse yol.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Kültür ve Turizm Bakanlığının. onama ve uygulama yetkileri bulunmaktadır. otopark gibi inşaat masraflarını tahmini olarak belirten ve bunların yıllara göre bölünmesini gösteren bir belge olarak da tanımlanabilir. 6. 9. 4. Çevre ve Orman Bakanlığının. 5. 8. meydan. Toplu Konut İdaresinin. Özel Çevre Koruma Kurulu Başkanlığının.DR. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının.

Bu konuda tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur. Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediyeler. belediye ya da valiliğin önerisi. Özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya genel hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder. belediye meclislerinde kabul edildikten sonra kesinleşir. İmar programlarında. DOÇ. Hazırlanan bu imar programı belediye meclisinde görüşülür.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu kamulaştırma için gerekli ödenek. maddesinde yer almış bulunmaktadır. arsa hariç yalnız binanın o günkü değeri göz önüne alınarak takdir edilecek bedel ödenir. Görüşmelere ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarının temsilcileri de görüşlerini bildirmek üzere katılırlar. Bu araziler ve arsalar. Ancak. ilgili kamu kuruluşlarına bildirilir. 79 . Genel hizmetlere ayrılan yerlere. İmar Kanununun 11. bu yerlerin üzerinde bina varsa. Bu programlar. İmar planlarında. Bedel ve ödeme şekli taraflarca saptanır. Kamuya ait gayrimenkuller konusunda yapılacak işlemler. Programda yer alan ve kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar. belediye ya da özel idare tarafından satılamaz ve başka bir amaçla kullanılamaz.DR. İlgili kamu kuruluşları imar programları sınırları içinde kalan kamu hizmetlerine tahsis edilmiş bu yerleri bu program süresi içinde kamulaştırırlar. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise belediyeye. imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde bu planı uygulamak üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. 2. 1. belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise özel idareye bedelsiz olarak bırakılır ve tapu kaydı terkin edilir. hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar. kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulur.

proje. devir alınan idareye aynı yöntemlerle geri verilir. planlama esasları ve kamu yararı yönünden bilirkişilerce bir değerlendirme yapılması gereği vardır. madde hükmüne tabi değildir. yeşil saha. maddesinde. Keza imar planlarının yargısal denetiminde yukarıda açıklanan " İmar Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar " a uyulup uyulmadığı da araştırılacaktır. büyüklüğü. İmar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. imar planının onaylanıp kesinleşmesiyle bu niteliklerini yitirirler ve imar planında gösterilen kullanma amacına tabi olurlar. İmar Planlarının Yargısal Denetiminde Dikkat Edilecek Hususlar: İmar planlarının yargısal denetiminde göz önüne alınması gerekli hususlardan olan uyuşmazlık konusu taşınmazın yeri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. çevresiyle ilişkileri ve işlevi açısından imar planlarında ayrıldığı amaca uygun olup olmadığının. 11. güvenlik bölgeleri ve ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silâhlı Kuvvetlerine ait harekât ve savunma amaçlı yerler. Hazine ve Özel idareye ait arazi ve arsalar dışında bazı istisnalar yer almış bulunmaktadır. statik ve her türlü plan. Yapıların mimari. toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi genel hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller. Hazırlanan imar planı sınırları içinde yer alan kadastral yollar. Bu yerler dışında kalan: a) İmar planlarında meydan. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu yerlerin kullanılış şekli yeni bir imar planıyla değiştirilerek özel mülkiyete konu olabilecek bir duruma getirildiği takdirde. otopark. b) Askeri yasak bölgeler. bu yerler belediye ve özel idarece. alanlar ve meralar.DR. DOÇ. şehircilik ilkeleri. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir. yol. Yapılacak terkinler. konumu. park. harç ve vergiye tabi tutulmaz. resim ve hesaplarının hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili fenni sorumluları uzmanlık konularına ve ilgili kanunlarına göre mühendisler ve mimarlarca üstlenilir 80 . hiçbir şekilde resim. İmar Kanununun 11.

varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan ve arazi parçalarının. 81 . birden çok belediye ve mücavir alan sınırlarını da kapsayabilir.000 ve 1/10. genel kullanış biçimlerini. HASAN BEGEÇ İmar planı. Nazım imar planları. Nazım İmar Planı 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama İmar Planı olmak üzere iki aşamadan oluşur. Uygulama imar planları.000. a) Nazım İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan.000. bunların yoğunluk ve düzenini. yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına temel olacak uygulama etaplarını ve esaslarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve 1/1000 ölçekte düzenlenen raporuyla bir bütün olan plandır. 1/5000 ve 1/2000'dir. 1. bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını. başlıca bölge tiplerini.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu plan türünde en çok kullanılan ölçek 1/5000'dir. bir tek belediye sınırları ile mücavir alanlarını kapsayabileceği gibi. çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini.DR. Bu planlar koruma ve kullanma kararları ve önlemleriyle ayrıntılı olan ve farklılıkları hayata geçiren planlardır.Nazım İmar Planı. detaylı bir rapor ile açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır. 2. b) Uygulama İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine. gerektiğinde yapı yoğunluğunu. nazım imar planlarının büyütülmüş kopyaları değildir. ölçeği: 1/50. . DOÇ. varsa kadastral durumu işlenmiş olan ve nazım imar planına uygun olarak hazırlanan ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını. ulaşım sistemlerini ve sorunlarının çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen. 1/25.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ . sit içeren yerleşme alanları da “Koruma Amaçlı İmar Planı” yapılmasıyla düzenlenir.Uygulama İmar Planı. Öte yandan mevcut imar planı sınırları dışında olup. nesnel ve teknik gerekçelere dayanan.DR. DOÇ. değiştirilmesi “İmar Planı Değişikliği”. d) İmar Planı Değişikliği: Plan ana kararlarını. c) Revizyon (Yenileme) İmar Planı: Her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plandır. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama imar planları zaman ve şartların zorunlu kıldığı hallerde. eklentisi de “İlave (ek) İmar Planı” yapılması yoluyla mümkündür. ölçeği: 1/50000 ile 1/1000 arasında değişir. bu planla bütünleşmeyen yerler “Mevzii İmar Planı”. Ayrıca uygulama imar planlarına ilave (ek) yapılması da mümkündür. Nitelik olarak birbirlerinden farklıdırlar. ölçeği: 1/1000'dir. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir yanlışlık. Revizyon İmar Planı. bütünlüğünü. “Revizyon İmar Planı” niteliğindeki bir planlama işinin “İmar Planı Değişikliği” olarak değerlendirilerek işlem yapılmasıdır. 82 . teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte. kanun ve yönetmeliğin belirlediği usul ve şartlara uymak şartıyla revize edilebilir ve değiştirilebilir. sürekliliğini. Planın revize edilmesi “Revizyon İmar Planı”. bilimsel. kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleridir.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planı değişikliği. imar planı değişikliği kapsamında kalmamaktadır. kat artırımı yoluyla veya yeşil alan. imar planı sınırları içinde arazi kullanışlarının büyüklüğünde. yürürlükteki her tür ölçekteki plan sınırları dışında.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yoğunluğunda veya ulaşım sisteminde.DR. bahçe gibi kullanımları konut. raporuyla bir bütün olan imar planıdır. f) Mevzi İmar Planı (Yerel Plan): Mevcut planların yerleşmiş nüfusa yetersiz kalması veya yeni yerleşim alanlarının kullanıma açılması gereğinin ve sınırlarının ilgili idarece belirlenmesi halinde. planla bütünleşmeyen konumdaki. Başta anlattığımız “imar planlarının yapılmasında uyulması gereken kurallar” da 3. maddede mevcut imar planları ile düzenlenmiş alanların yetersiz kalması durumunda bu planların yapılabileceğinden bahsettik. 83 . konumunda. sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını kendi bünyesinde sağlayan. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere. Bu tür işlemeler. DOÇ. e) İlave İmar Planı: Yürürlükte bulunan planın ihtiyaca cevap vermediği durumlarda. plan ana kararlarını etkilemekte ve nazım imar planının da yeniden ele alınmasını zorunlu kılmakta ve de “Revizyon İmar Planı” kapsamına girmektedir. bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde hazırlanan plandır. İmar planları yapım yönetmeliğinin plan yapım kurallarına uyulmak üzere yapımı mümkün olan. mevcut plana bitişik ve mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik. Kısa sürede elde edilebilen planlar oldukları için kentin hızlı gelişmesine ayak uydurarak kentin planlı gelişmesini sağlayabilirler. ticaret ve diğer kullanımlara dönüştürmesi suretiyle yoğunluk artışına yol açan planlama işlemleri. park. imar planı ana kararlarını bozmayacak biçimde yerel olarak farklılık getiren planlardır.

“arkeolojik sit”. DOÇ. İMAR PLANLARININ KROKİ İLE GÖSTERİMİ Belediye Sınırı Revizyon İmar Planı Sınırı İmar Planı Sınırı Koruma Amaçlı İmar Planı Sınırı İlave İmar Planı Sınırı Mevzii İmar Planı Sınırı 84 . “külliye”. “sit”. kent mekanı ve bunu bütünleyen çevresel alanlarda yer alan tarihi.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ g) Koruma İmar Planı: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sit niteliğindeki yerleşme alanlarında düzenlenen koruma ve geliştirme amaçlı plan olup. arkeolojik ya da mimari değeri bulunan eski eser ve sanat yapılarının ya da tek tek sanat değeri taşımasalar bile bozulmamışlıkları ve bütünlükleri açısından belirli bir devri karakterize eden yerleşme dokuları ve kent parçalarının topluca oluşturdukları “kentsel sit” alanlarının korunmaları. bu alanlara uygun yeni kentsel fonksiyonlar getirilmesi ile bu çevrelerde yeni yapılar yapılabilmesi için uyulması gereken koşulları yeterli ayrıntıda belirleyen plandır. “ören yeri” ve “doğal sit”ler ile. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununca tanımlanan taşınmaz eski eser kapsamındaki “anıt”.

DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. HASAN BEGEÇ PLANLAMA KADEMESİ AKIŞ ŞEMASI 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ÜLKE FİZİKSEL PLANI Çevre Düzeni Planı Bölge Planı Ulaşım Planı Nazım İmar Planı Uygulama İmar Planı Revizyon (Yenileme) İmar Planı İmar Planı Değişikliği (Tadilat) Koruma Amaçlı İmar Planı İlave (Ek) İmar Planı Mevzii (Yerel) İmar Planı 85 .

Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki imar planı bulunmayan mevcut yerleşmelerin (mahalle. ilgili belediye sınırına bitişik olması gerekmez.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. a) Yerleşik Alan (Meskun Alan) : İmar planı yapımı aşamasında iskan edildiği tespit edilmiş ve nazım imar planında belirlenmiş alandır. DOÇ. c) Mücavir Alan: İmar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş. köy ve mezralar) olası gelişme alanlarını da içine alan ve sınırları Belediye Meclislerince karara bağlanan alanlardır.DR. b) Gelişme Alanı ( İnkişaf Alanı ): Nazım imar planında kentin gelişmesine ayrılmış alanlardır. Mücavir alan sınırlarının. Yerleşme Alanı Dışı (İskan Dışı) Alan: Her ölçekteki imar planı sınırları. HASAN BEGEÇ Yapı düzeni ve yapılaşmaya ilişkin kavramlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YERLEŞME ALANI İLE İLGİLİ TANIMLAR Yerleşme Alanı (İskan Alanı) İmar planı sınırı içerisindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. yerleşik alan sınırı ve köy ve mezraların yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlardır. Bu alanlar köyleri de kapsayabilir (İK md. 86 . 45). Diğer bir deyimle imar planının kapsadığı alandır. belediye hudutlarına bitişik olan alanlardır. Mücavir alan sınırları. Yerleşme Alanı: İmar planı sınırı içindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. belediye meclisi ve il idare kurulunun kararı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 'nın onayı ile kesinleşir.

kendisi re'sen mücavir alan sınırları içine alabilir ve çıkarabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bakanlık. kendisine gönderilen mücavir alan kararlarını (sınırlarını) kendisinin belirlediği şekilde değiştirilmek üzere valiliğe iade edebilir. gerekli gördüğü hallerde bir yeri. Ayrıca.DR. DOÇ. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Öte yandan. 87 .

4. Meskun konut alanlarında. 3. Kentsel Konut Alanları Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları Turizm Yerleşme Alanları Koruma Alanları Yeşil Alanlar Kentsel Sosyal Altyapı Alanları Kentsel Teknik Altyapı Alanları Kesin Yapı Yasağı Uygulanacak Alanlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI A. ticaret bölgeleri. toplu konut alanları gibi konut alanlarından oluşan iskan alanlarıdır. 2. B. Bu alanlarda. kamu kurumu alanları. depolama ve konut dışı kentsel çalışma alanları gibi çalışma hayatına ve kent yönetimine ayrılan alanlardır. küçük sanayi alanları.Kentsel Konut Alanları: İmar planlarında konut yapımı için ayrılan meskun (yerleşik) konut alanları ve kentin gelişmesi için ayrılan gelişme konut alanlarıyla. HASAN BEGEÇ KENT BÖLGELERİ TANIMLARI 1. yönetim merkezleri. orta. yapı düzeni korunacak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kentin gelişmesine ayrılmış yerleşme alanlarıdır. metropoliten aktivite merkezi. 8. düşük). b) Gelişme Konut Alanları: İmar planlarında gelişme konut alanı olarak belirtilmiş ve yapı düzeni ile yapılaşma yoğunlukları (TAKS/KAKS oranları ya da yapı emsalleri ile) belirlenmiş. ve sanayi alanları 88 . binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. serbest bölge. sağlıklaştırılacak ikamet bölgeleridir. Merkezi iş alanları (MİA). düzeltilecek. DOÇ. sanayi bölgeleri. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. gecekondu önleme bölgeleri. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. a) Meskun Konut Alanları: İmar planlarında belirlenmiş yapılaşma yoğunluğuna göre (yüksek. 6. tercihli ticaret bölgeleri. askeri alanlar. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında.Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları: İmar planlarında.DR. 7. 5.

İmar planlarında belirlenen koşullara göre bu bölgelerde ticaret bölgelerinde yer alan tesislere ilave olarak konutlar da yapılabilir. bitki örtüsünün yoğun olduğu alanlardır. konut ve ticaret girişlerinin ayrı olarak tertip edilmesi gerekir. Bu alanlarda yapılacak tüm düzenleme ve tesislerde Türk Standartları Enstitüsünün engelliler ile ilgili standartlarına uyulacaktır. Bu bölgelerde bürolar. kentsel ve doğal sit alanları ile. çocuk bahçeleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 89 . gazino. tarihi. D. çarşı. sosyal tesisler ile yönetimle ilgili tesisler ve benzeri yapılar yapılabilir. tiyatro gibi kültürel. sinema. C. c) Sanayi Alanları: İmar planlarında orta ve büyük ölçekte üretim yapan sanayi tesislerinin yer aldığı bölgedir. çok katlı mağazalar. DOÇ. b) Tercihli Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında belirtilen tercihli ticaret bölgeleridir. bankalar.DR. iş hanları.Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan. düğün salonu. tarımsal niteliği korunacak özel mahsul alanları / organize tarımsal işletme alanları ve yapı yasağı ya da sınırlaması getirilen alanlar “Kentsel Koruma Alanları”dır. oteller.Koruma Alanları: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre yapılanma şartları belirlenen arkeolojik. lokanta. özel işlevlere ayrılmış yeşil alanlar gibi alanlar bu alanlar kapsamındadır. gerek aktif gerekse pasif kullanımlı. bu bölgelerde yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yeni inşa edilecek yapılarda. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında ticari amaçlı yapılar için ayrılmış bölgelerdir. günübirlik eğlence ve dinlence ihtiyaçlarını karşılayan. özel koşullu tarım alanları / tarımsal niteliği korunacak alanlar. Ancak. oyun alanları (semt spor sahaları). mesire alanları (piknik ve eğlence alanları). a) Aktif Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan kentsel ve bölgesel parklar (dinlenme alanları).

İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. Bitki örtüsü ile çocukların oyun için gerekli araç gereçler. oturma ve yemek yerleri. yapı yüksekliği 2 kat 6. yemek pişirme yerleri. sadece günübirlik kullanımlara dönük su ve kara sporlarına ilişkin üstü açık tesisler.80 m. oturma ve yemek yerleri.Rekreasyon Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri. süs havuzları ve pergola yapılabilir. bu alanlarda ancak WC. İmar planlarında park alanlarının içerisinde park için gerekli başka tesisler gösterilmemiş ise. Bu alanlarda. WC ve bulaşık yıkama yerleri ile yapılaşma emsali %3’ü. çayhane.80 m. Mesire ve Eğlence Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri ve dinlenebilecekleri alanlardır.) geçmeyen ve mülkiyet sınırlarına 5 metreden fazla yanaşmayan.Oyun Alanları (Semt Spor Sahaları): İskan bölgeleri içinde yer alan gençlerin spor ve oyun ihtiyaçlarını karşılayan açık alanlardır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. 2. oyun alanları.Parklar (Dinlenme Alanları): Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçlarına cevap veren alanlardır. 5. yi geçmemek koşulu ile lokanta.C yer alabilir. DOÇ. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. oyun alanları. çayhane. duş.Çocuk Bahçeleri: (0-6) ve (7-11) yaş gruplarının oyun ihtiyaçlarını karşılayan alanlardır. çeşmeler. pergola ve W. toplam inşaat alanı arsa alanının %3’ünü ve aynı zamanda 200 m2’yi ve yüksekliği 1 katı ( 3. yapı yüksekliği 2 kat 6.DR.80 m. 4. yi geçmemek koşulu ile su ve kara sporlarına ilişkin kapalı tesisler ile lokanta. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark. sadece soyunma kabinleri. açıkhava tiyatroları ile yapılaşma emsali %3’ü. çeşmeler. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark.Piknik. satış yeri v. satış yeri v. sportif etkinlikler yapabilecekleri alanlardır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 3.b tesisler yapılabilir. WC kullanımı için yapı yapılabilir. Bu alanlarda.b tesisler 90 . dinlenecekleri. WC ve bulaşık yıkama yerleri. Bu alanlarda. yemek pişirme yerleri. süs havuzları.

maddesi (arazi ve arsa düzenlenmesi yapılması) hükmü ile düzenlenemiyorsa 3.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İmar kanununun 18. Herhangi bir arsanın cephe hattının gerisinde kalan kısmı plan ve yönetmelik esaslarına uygun bina inşaasına yetmiyorsa. İmar planlarında gösterilen cephe hattından önde bina yapılamaz. milli parklar. alanlardır. Başka bir parsel ile tevhit edilerek. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapılabilir. yola yaklaşabileceği son sınır olarak tanımlanır. 2. (Md. b) Pasif Yeşil Alanlar: Orman alanları. DOÇ. İmar programı içinde kalıyorsa. devamlılık gösteren ağaçların yoğun bulunduğu yaya dolaşma ve yürüme olanakları veren yeşil alanlardır. belirli bölgeleri veya kullanımları ayıran ve/ya birbirleriyle yaya bağlantılarını sağlayan. mezarlıklar. c) Yeşil Bant: Yeni gelişim alanlarında ve kent çeperlerinde. doğal karakteri korunacak vb. Kamulaştırma yapmak zorundadır. ağaçlandırılacak alanlar. şartları plan ve yönetmelikte belirtilmiş olan yapının. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. birleştirilerek inşaata elverişli hale getirilemiyorsa mal sahibinin yazılı müracaatı üzerine bu arsanın tamamı ilgili idarelerce kamulaştırılır. 91 . 12) Bu şekildeki bir durumda idarenin kamulaştırma yapıp yapmama gibi bir seçeneği yoktur. ADA ve PARSELLERE İLİŞKİN TANIMLAR Cephe Hattı: Genel olarak cephe hattı. Parsel: 1.

Binalara kot verilmesinde röperin yerini belirleyen. HASAN BEGEÇ Cephe hattı: 1. a) Ön bahçe mesafesi bırakılarak. Ayrık düzenli yapı adalarında cephe hattı. 2.DR. arka yol cephe hattı olarak tanımlanır. Cephe hattı şu şekillerde de oluşturulabilir: 1. Ancak bina sahibi isterse ayrıca bahçe mesafesi bırakabilir. Parsel arka cephesinde yol var ise. Diğer cephelerin isimlendirilmesine esas olan.Arka Cephe Hattı : Ön cephe hattına karşıt olan ve ortak noktası olmayan ve binanın parsel arka sınırına veya yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır. 2. b) Yapı yaklaşma sınırı belirlemek suretiyle.Yan Cephe Hattı: Ön cephe hattına komşu olan ve binanın parsele oturan kısmının parsel yan cephesine mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır. Planda cephe hattı belirlenmiş ise bu durumda ayrıca “bahçe mesafesi” bırakılması zorunlu değildir. Ön cephe hattı Yan cephe hattı Arka cephe hattı’ndan oluşur. 2. Bina derinliğinin dik olarak uygulandığı hattır. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. 3. 3. Bir parselde inşa edilecek binanın parsele oturan kısmının yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Parsel yan cephesinde yol var ise.Ön Cephe Hattı (İnşaat cephesi): 1. yan yol cephe hattı olarak tanımlanır. 4. 3. 92 .

DOÇ.DR. B. b) İmar Adası: İmar planındaki esaslara göre meydana gelen adadır. Bu tip parsellerde cephe hattı. İmar planına göre blok (BL). 93 . imar planı ve yönetmelik esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2.Parsellere İlişkin Tanımlar: a) Kadastro Parseli: Kadastro yapıldığı zaman oluşmuş. alanının.Ada Tanımları a) Kadastro Adası: (Bir ülkedeki her çeşit arazi ve mülk yerinin. Gelişme bölgelerinde (yoğunluk esaslı parsellerde) Yapı Yaklaşma Sınırı çizilmek suretiyle belirlenebilir. A.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. b) İmar Parseli: İmar adaları içerisindeki kadastro parsellerinin İmar Kanunu. mülkiyeti tescilli parseldir. 3. “yapı katsayısı” ile ilgilidir. sınırlarının ve değerlerinin devlet eliyle belirlenip plana bağlanması işi) Kadastro yapıldığı zaman var olan adadır. bitişik (B) ve kütle (K) işaretli “özellikli yapı” yapılması söz konusu olan durumlarda “şematik kitle” çizilmek suretiyle cephe hattı oluşturulur.

DR. mevcut teşekküller ve yapı nizamı dikkate alınarak belediyesince belirlenir. yapı ile yol arasında kalan parsel bölümleri de ön bahçe tanımına girer. İki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar kenar parsel cephesidir. 94 .Bahçe Tanımları a) Ön Bahçe: Parsel ön cephe hattı ile yapı cephe hattı arasında kalan bölümüdür. d) Parsel Derinliği: Parsel ön cephe hattına arka cephe hattı köşe noktalarından indirilen dik hatlarının en uzun ve en kısa olanının uzunluklarının ortalamasıdır. İki veya daha fazla yola cephesi olan parsellerde. arka ve yan cephelerin tayini. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ön. Birden fazla yola cephesi olan parsellerde. HASAN BEGEÇ c) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Parsel Cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesidir. Genel olarak. C. adadaki diğer parsellerin konumları. köşe başına rastlayan parsellerde geniş yol üzerindeki kenar parsel cephesidir.

Parsel Zemini İle İlgili Tanımlar a) Tabii Zemin: Parselin hafredilmemiş veya doldurulmamış doğal zeminidir. kat adedi ve yüksekliği belirlenmiş tek yapı kütlesinin bir veya birden fazla imar parseli üzerine oturduğu bahçeli yapı düzenidir. b) Tesviye Edilmiş Zemin: Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre hafredilerek veya doldurularak parselin aldığı son zemin durumudur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapının zeminde oturduğu alan olarak. ada veya parsel sınırlarına en fazla yaklaşabileceği mesafeyi tayin eden sınırdır. D. c) Yan Bahçe: Komşu parsel sınırı ile yapı yan cephe hatları arasında kalan ön ve arka bahçeler dışındaki parsel bölümleridir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Arka Bahçe: Parsel arka cephe hattı ile yapı arka cephe hattı arasında kalan parsel bölümüdür. d) Yapı Yaklaşma Sınırı: İmar adası veya imar parselinde. derinliği. YAPI DÜZENİNE İLİŞKİN TANIMLAR a) Ayrık Düzen: Hiçbir yönde komşu parsel sınırına bitişik olmayan yapı düzenidir. DOÇ.DR. c) Blok Düzen: İmar planı veya bu Yönetmelikte. 95 . b) Bitişik Düzen: İmar planında kat adedi. ön bahçeli veya ön bahçesiz oluşu ve bir veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olacağı belirtilmiş yapı düzenidir.

DOÇ. binanın bir tarafı komşu binaya bitişik. diğer tarafı ayrık olarak oturacağı alan belirtilmiş olan. kat adedi ve buna bağlı bina yüksekliği tanımlanmış bahçeli blok düzenidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 96 .DR. imar yönetmeliği ile derinliği. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İkiz Düzen: İmar planında.

tabii zemin terasları. saçaklar. b) Taban Alanı Katsayısı (Taks) : Taban alanının. brüt 45m2. yi aşmayan ve yalnızca tesisatın geçirildiği tesisat galerileri ve katları. asansörler. çalışmaya.yi geçmeyen kapıcı daireleri. imar parseli alanına olan oranıdır.Yapı Alanına İlişkin Tanımlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Taban Alanı (T. c) Katlar Alanı Katsayısı (Kaks) : Katlar alanının imar parseli alanına olan oranıdır. eğlenmeye ve dinlenmeye ayrılmak üzere yapılan bölümler ile bunlara hizmet veren depo ve benzeri alanlar anlaşılır. maddesine göre düzenlenen açık çıkmalar. e) Brüt İnşaat Alanı (Toplam İnşaat Alanı): Bodrum kat ve çatı arasındaki piyesler dahil olmak üzere yapının inşa edilen tüm katlarının toplamıdır. Katlar Alanı: Bodrum kat ve çatı arası dahil olmak üzere yapının inşa edilen ve kullanılabilen tüm katlarının ışıklıklar çıktıktan sonraki alanlarının toplamıdır. d) Yapı inşaat Alanı. eğlenme ve dinlenme yerleri gibi oturmaya.80 m. saçaklar 97 . ticari amacı olmayan ve yapının kendi ihtiyacı için otopark olarak kullanılan bölüm ve katlar. Bu yönetmeliğin 42. işyeri. hava bacaları. Bahçeye yapılan eklenti ve müştemilat taban alanı içinde sayılır. taşıyıcı sisteminin zeminle irtibatını sağlayan kolonların dış yüzeylerinin çevrelediği alandır. DOÇ. kömürlük.A. su deposu ve hidrofor bu alana katılmaz. hava bacaları. iç yüksekliği 1. sığınak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. genel merdiven dışında tertiplenen yangın merdivenleri. Kullanılabilen katlar deyiminden konut.): Yapı veya yapıların. Işıklıklar. HASAN BEGEÇ YAPILAŞMAYA İLİŞKİN TANIMLAR A. kalorifer dairesi.

Kuruluş ve kişilerin kendilerine ait tapuları bulunmamakla beraber. bina derinliğine. başkasının mülküne veya kesin inşaat yasağı olan yerlere inşa edilen yapılardır. ruhsat ve eklerine. 6785 sayılı eski imar kanununda yalnızca tapulu arazi. arsa ya da parsellerde 2. arsa ve parseller üzerinde yapı yapılmasına izin verilmesine karşın 3194 sayılı imar kanununda yapı yapılması için tapu senedi dışında başka belgeleri de kabul etmektedir. İmar planı. Yapı yapma koşulları: 1. fen ve sağlık kurallarına. b) İmar Mevzuatına Aykırı Yapı: Ruhsatsız yapılar. DOÇ. alınacak ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir. cephe hatlarına. Eğer ruhsatsız olarak yapı yapılırsa bu durumda kanunun 32. Kuruluş ve kişilerce. imar planı arazi kullanım kararlarına aykırı olan. imar yoluna. parsel sınırına veya imar planlarında yol. kendilerine ait tapusu bulunan arazi. 98 . bina yüksekliğine. otopark gibi kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış alanlara tecavüz eden.Yapıya İlişkin Tanımlar a) Yapı: Karada ve suda daimi veya geçici. yönetmelik. B. resmi veya özel yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit veya hareketli tesislerdir. bahçe mesafelerine. bina ve kat nizamına. Maddesi uygulanır ve yapı hakkında “durdurma” ve “yıkım” kararı verilir. hisseli arsa ve arazilere. yapı inşaat alanına. kamu kurum ve kuruluşlarınca verilmiş tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri ile. Tapu ya da istisna durumlarda tapu senedi yerine geçerli olan belgeler (tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri) olmaksızın bir taşınmaz üzerinde yapı yapılamaz. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ve üstü açık tabii zemin terasları hariç. bütün ortak alanlar ve açık ve kapalı çıkmalar bu alana dahildir. yapı düzenine.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. taban alanına.DR. yeşil alan.

fiziksel çevre. kent dokusu ve her türlü kentsel alt yapı yönünden etkileyen bir yapı (bina) türüdür. müze. 2. otel.pasaj.DR. d) Yüksek Yapı: Yüksek yapı. il özel idaresi ve belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yarıdan fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti için kullanılan binalardır. kısmen veya tamamen umumun kullanımına mahsus binalardır. katlı otopark. sağlık ve çevre şartlarına uyulmadan yapılan yapılardır. tiyatro.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. Fen. C. konferans salonu gibi kültürel binalar ile gazino. HASAN BEGEÇ İmar mevzuatına aykırı yapılar: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. genel olarak yakın ve uzak çevresini. Bu yapılarda. b) Umumi Bina: Kamu hizmeti için kullanılan resmi binalarla.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 4. sinema. katma ve özel bütçeli idarelerle. kütüphane. çalışma. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. a) Resmi Bina: Genel. DOÇ. genel sığınak ve bunlara benzer. 3.Binaya İlişkin Tanımlar Bina Kullanım Tanımları Bina: Kendi başına kullanılabilen. spor tesisleri. özel eğitim. İzmir Büyükşehir Belediyesi Yüksek Yapılar Yönetmeliği hükümleri uygulanır. hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır. üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma. Son kat tavan döşeme kotu 30. eğlenme veya dinlenmelerine ya da ibadet etmelerine yarayan.80 metreyi ve/veya bodrum kat dahil olmak üzere toplam kat adedi 13'ü aşan (13 kat hariç) yapılar Yüksek Yapı olarak kabul edilir. ibadet yerleri. opera.12. İmar mevzuatını oluşturan diğer kanunlar ve bunlara dayanılarak çıkartılan tüzük ve yönetmeliklere. İmar planlarına. düğün salonu gibi eğlence yapıları.) 99 . İmar kanunu ve bu kanuna göre çıkartılan yönetmeliklere. özel sağlık tesisleri. çarşı gibi ticari yapılar.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR.Bina Yan Cephesi: Binanın ön cephesine komşu olan yola veya komşu parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu yan yüzeydir. bina ön cephesindeki çıkma hattı dik doğrultusunun eğik döşemeyi kestiği nokta esas alınır. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI c) Mevcut Bina: Yürürlükte bulunan imar planı ve mevzuata uygun olarak tamamlanmış veya ruhsat alınarak en az su basman seviyesinde inşaatı ikmal edilmiş ve bugünkü imar planlarına göre yükseklik ve yapı düzeni yönünden korunması mümkün olan yapılardır.Bina Arka Cephesi: Binanın parsel arka cephesi yönünde yola veya komşu arka parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu arka yüzeydir. yeri ve kotu bu yönetmelik ve bina +. Binaların son kat tavan döşemesi eğik olarak düzenlendiği takdirde.0. e) Saçak Seviyesi : Binaların son kat tavan döşemesi alt kotudur. Bina Kütlesi İle İlgili Tanımlar a) Bina Cepheleri: 1. 100 .Bina Ön Cephesi: Binanın parsel ön cephesi yönünde yola bakan ve tüm katların oluşturduğu ön yüzeydir. c) Bina Yüksekliği ( H ): Binanın kot aldığı röper noktasından olan saçak seviyesine kadar mesafedir. 2. d) Özel Yapı: Resmi yapı dışında kalan.00 kotuna göre belirlenen noktadır. d) Röper Noktası : Binanın ön cephe hattı izdüşümü üzerinde bina yüksekliği tespitine esas olmak üzere. 3. gerçek ve tüzel kişilere ait olan yapılardır. b) Bina Derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka cephe hattının en uzak noktası arasındaki ön cephe hattına dik hattın uzaklığıdır.

g) Çıkma Hattı: Binada bu Yönetmelik ile belirlenmiş en fazla çıkma mesafesinin izdüşümüdür.Bina Bölüm Tanımları a) Bağımsız Bölüm: Binanın. DOÇ. D. b) Kat İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi altına kadar olan yapı mesafesidir. Döşeme kaplama 101 . müşterek çamaşırlık ve çamaşır kurutma yerleri gibi iskan edilmeyen mekanlar ile kapıcı dairesi.Bina Kat İçi Tanımları a) Kat Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi üstüne kadar olan mesafesidir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI f) Çıkmalar: Binalarda bu Yönetmelikte belirtilen koşullar kapsamında bina cephe hatları dışına yapılabilen konsoldur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bekçi odası ve kaloriferci dairesi gibi iskana ayrılan.DR. Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümleridir (Örn: Apartmanlar da her kattaki daireler). ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya uygun olup. e) Müştemilat: Genellikle binaların bodrum katlarında düzenlenen ve odunluk. E-. c) Kat Net İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme kaplaması üstünden kendi tavan döşeme altı kaplaması veya varsa asma tavan kaplaması altına ve kadar tavan olan net mesafedir. h) Çıkma Altı Mesafesi: Binada çıkma altı ile bina cephe hatlarının oturduğu kaplamalı veya kaplama yok ise tabii zemin veya tretuvar arasındaki yüksekliktir. binanın ortak hizmetlerine tabi mekanlardır. kömürlük.

DOÇ. teras tanımı dışındaki açık kullanım alanıdır. tavan döşemesi altından asma tavan kaplaması altına kadar verilmesi zorunludur. oda. ışık ve hava alma özelliğini kesmeyecek şekilde üstlerini veya yanlarını kapatan yapı elemanıdır.00) m. üstü açık ya da fenerle kapatılmış.Duman bacası (Ateş Bacası): Faydalanıldığı piyes veya piyeslerdeki ya da ortak alandaki duman ve kokuları uzaklaştırmaya yarayan bacadır. yüksekliğe kadar tertiplenen kat hariç olmak üzere. kabul edilir. ebatları ve koşulları bu yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan boşluktur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kalınlıkları projede belirtilmemiş ise. hela gibi piyeslerin aydınlatılmalarını ve havalandırılmalarını sağlayan. e) Baca: Ebatları ve koşulları Yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan. Asma tavan derinliğinin. bağımsız bölümleri ayıran bölme elemanları ve parapet duvarı dışında herhangi bir yapı elemanı kullanılamaz. bağlı oldukları bağımsız bölüm ya da ortak alandan bölme elemanları ile ayrılmış ve bu yönetmelikte belirtilen koşullar çerçevesinde tertiplenmiş. ışıklıklarının. tüm katlarda. belirli bir işlev görerek kendi bağımsız bölümünün kullanım amacını tamamlayan iç mekandır (Örn: mutfak. banyo. 2.Hava Bacası: Işıklık yapılması gerekmeyen piyes veya piyeslerin ya da ortak alanın havalandırılmasına yarayan bacadır. F.07) m. (döşeme+ tavan) kaplaması (0.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. iç bahçe ve avluların ya da altlarında bulunan alanların aydınlatılması ve havalandırılması için çatıda bırakılan boşlukların. ışıklık hariç çeşitli kullanımda bina içi boşluğudur. c) Işıklık (Aydınlık): Binalarda merdiven kovalarının veya mutfak.odalar). Açık çıkma olarak yapılan balkonlarda. d) Fener: Binalarda merdiven kovalarının. 1. b) Balkon: Tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden en fazla (1. 102 .Bina Bölüm İçi Tanımları a) Piyes: Bağımsız bölüm içerisinde iç duvar veya bölme elemanları ile çerçevesi tanımlanmış ya da niş oluşturularak meydana getirilmiş. banyo.DR. çıkma hattı içinde kalmak kaydıyla cephe hattı dışında ve/veya içinde açık çıkma ve/veya gömme niteliğinde.

Dış Duvar: Bina dışı ve balkonlar ile bina iç bölümlerini ayıran duvardır. boru.Bahçe Duvarı: Parsel sınırlarında. zemin katın üzerindeki katlardaki açık ulaşım alanları vb. gizleme ve bölme amaçlarıyla kullanılan yapı elemanıdır. ortak mahallere açılabilen ve müdahale edilebilen bacadır. taşıma. f) Duvar: Düşey doğrultuda koruma. 103 . kanal gibi tesisat elemanlarının topluca geçirildiği.İç Duvar: Bağımsız bölüm veya ortak alan içerisindeki piyesleri ayıran duvardır. 1. 5.Parapet Duvarı: Pencere altlarında ve düz çatılarda korkuluk olarak ve çatılarda tesisatları veya çatı kaplamasını gizlemek amacıyla yapılabilen duvardır. DOÇ. bina iç boşlukları. 2. 4.Ortak Duvar: İki bağımsız bölümü veya bir bağımsız bölüm ile içerisindeki ya da bitişiğindeki ortak alanı ayıran duvardır. 4.Çöp Bacası: Binada düşey doğrultuda katı atıkların zemin veya bodrum kata ulaştırılması için kullanılan bacadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. den fazla yüksekliğe çıkan merdivenler).DR. yerlerde bu Yönetmeliğe ve teknik gereksinmelere uygun yapılan koruma elemanıdır.Tesisat Bacası: Binada düşey doğrultuda kablo.Kalkan Duvarı: Beşik çatı ile örtülü bir yapının mahyaya dik gelen duvarındaki üçgen bölüm. 3. beşten fazla basamağı bulunan açık merdivenler (50 cm. alın duvarıdır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3. 6. kat ve çatı terasları. kendi sınırı içerisinde veya ortak duvar olarak korunma ve gizlenme amacıyla yapılabilen duvardır. Çöp bacalarının Türk Standartları Enstitüsünün standartlarına uygun yapılması gerekmektedir. g) Korkuluk: Balkon.

HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni ile ilgili kavramlar Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YAPI İNŞAAT RUHSATI VE KULLANMA (İSKAN) İZNİ İLE İLGİLİ TANIMLAR AYapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları a) Kadastro Aplikasyon Krokisi: Ada ve parsellerin Kadastro Müdürlüğünce arazide aplike edilmesi. yazı ve kroki ile belirten. 104 .Siyah Kot: Yapılacak bir yolun veya tesviye edilecek bir parselin işlem görmeden önceki tabii zemininin kotlarıdır. ilgili belediyelerce tanzim ve onaylanan yapı ruhsatına esas belgedir. c) Kot Krokisi: İmar durumu veya vaziyet planına göre ada ve parsellerin köşe noktaları ile yapılacak binaların köşe noktaları ve varsa kademe noktalarının Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak gösterildiği krokidir. DOÇ. d) İmar Durumu: Bir parselde inşa edilecek yapı veya yapıların İmar Kanunu. belediyece hazırlanan ve onaylanan yol profiline göre. imar planı ve imar yönetmeliği ile öngörülen proje yapım koşullarını. oluşmuş kaldırım ve yolların Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak kotlarını gösteren haritadır. varsa sabit tesislerden röperlenmesi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kenar ölçüleri ile birlikte köşe koordinatlarının yazılması ile oluşan krokidir. bitmiş yolun kaplama üst kotudur. 1. b) Plankote: Ada veya parsellerin en az köşe ve eğim değişim noktalarının. 2.Kırmızı Kot: Ham yollarda.DR.

gereken tüm ilgili mevzuat ile.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ BYapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ön Proje (Avan Proje): Bu Yönetmeliğe veya Yüksek Yapılar Yönetmeliğine göre düzenlenmesi öngörülen durumlarda veya yapı veya yapıların özelliğine göre proje müellifince gerekli görüldüğü hallerde ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. ruhsat eki mimari.DR. d) Rölöve Projesi: Mevcut bir yapının halihazır durumunun tespiti amacıyla vaziyet planı. c) Uygulama Projeleri: Bir yapının inşa edilebilmesi için. kazı iznine esas veya zemin iyileştirmesine yönelik kazık ve palplanj yerlerini gösterir ruhsat eki projedir. kat planları. proje tertibi nedeniyle tam anlamıyla tanımlanamayan yapı kütlelerinde tam anlatımlı maket veya üç boyutlu çizim ve ayrıca yapı inşaat alanı tablosu bulunan ilgili meslek odasının çizim ve sunuş standartlarına uygun 1/500 veya 1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projedir. otopark girişi. statik. yapı inşaat alanının hesaplanması için gerekli olan tüm ölçü ve kotları. ilgili meslek odasının standartlarına uygun 1/500 . DOÇ. hesap ve raporlardır. bu Yönetmeliğin izin verdiği durumlarda bahçe içine yapılabilecek trafo ve garajlar ile bahçe ve bina yaklaşım mesafe ve kotları. biri merdivenden geçen asgari iki kesit ve bitişik olmayan tüm cephe görünüşleri yerinde ölçüm alınarak çizilen ve gerektiğinde taşıyıcı sistemini anlatan statik raporu ile yeterli sayıda fotoğraf eklenerek oluşan mimari projedir. tüm kat planları ve yeterli miktarda kesitleri. projenin vaziyet planında bahçe tanzimi. geçerli imar durumuna göre düzenlenen ve içeriğinde. 105 . ilgili kuruluşların ön vizelerini almış. meslek odaları tarafından belirlenen mesleki ve teknik standartlara uygun olarak hazırlanmış.1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projelerdir. b) Hafriyat Projesi (Kazı Projesi): Yapımcı tarafından talep edilmesi halinde inşaat ruhsatı alınmadan önce kotları belirlenmiş bir parselde yapılacak kazı durumu ve miktarını belirtecek şekilde ölçümlendirilmiş ve kotlandırılmış plan ve gerektiği kadar kesitten oluşan. yönetmeliklere göre hazırlanan. yangın merdiveni. Ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. elektrik ve mekanik tesisat projeleri ile bunların eki detay.

tarihi belge gibi eklerle desteklenmiş varsayım projesidir. proje müelliflerinin onayı alınmak kaydıyla. h) Restitüsyon Projesi: Rölöve analizi tarihi araştırma ve örneklerin karşılaştırmalı etüdü sonucunda. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Restorasyon Projesi: Tarihsel belge niteliğindeki kültür yapılarının. 1. sağlıklaştırma ve işlevlendirme gibi her türlü teknik ve sanatsal müdahalelerin ulusal ve uluslararası koruma ilkelerine dayanılarak hazırlanan rapor ve proje bütünüdür. ruhsat süresi içerisinde veya kullanma izni alındıktan sonra yapı inşaat alanı hakkını aşmamak koşulu ile imar 106 . herhangi bir nedenle imar mevzuatına uygun esaslı tamir ve tadilat yapılması durumunda. gelecek kuşaklara aktarılabilmesi ve yıpranmasının durdurulması amacıyla söz konusu yapılara yapılacak onarım. gerekli belge ve rölöve projelerinin veya tadil projelerinin incelenerek onaylanması üzerine tanzim edilen tadilat ruhsatıdır.Esaslı Tamir Ve Tadil Ruhsatı: İmar mevzuatına uygun olarak inşa edilmiş ve imar plan hükümlerine göre korunması mümkün olan yapılarda. 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. araştırma raporu. C- Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları a) İnşaat Ruhsatı: Bir yapının İmar Kanunu. kısmen yıkılmış yada yok olmuş yapıların. 3. sonradan değişikliğe uğramış. DOÇ. yenileme. imar planı ve yönetmeliğe uygun olarak inşa edilebilmesi için gerekli belge ve projelerin usulüne uygun olarak tanzim edilmesi ve görülerek onaylanması sonucu oluşan yapı yapma hakkını belirleyen ve üzerinde binanın yapılacağı parselin ve binanın tanımları bulunan belediyenin ilgili birimince onaylanan resmi izin belgesidir. fotoğraf. belgelere ve eldeki kanıtlara dayanarak özgün biçimini belirlemeye yönelik.DR.Yeni İnşaat Ruhsatı: Bir parselde ilk defa veya mevcut yapı tamamen yıkılarak yeni yapı yapılması ya da herhangi bir nedenle ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yapıya başlanılmaması durumlarında düzenlenen inşaat ruhsatıdır. harita.İlave İnşaat Ruhsatı: İnşaat ruhsatı alınmış yapılarda.

f) Yapı Bitim Tarihi: Yapıya “Yapı Kullanma İzni”nin verildiği tarihtir.Ruhsat Yenileme: Yapı ruhsat süresi dolmadan önce süresinde bitme imkanı olmayan ve yönetmeliğin 9.elektrik) ve inşaat mühendisliği ile ilgili her türlü proje. yapı inşaat başlangıç tarihidir. beton dökülebilmesi için belediye onayının (Temel Vizesi) alındığı tarih. b) Yapı İnşaat Ruhsatı Ekleri: Yapı inşaat ruhsatı düzenlenmeden önce görülüp.DR. ruhsat eki temel projesine uygun olarak. e) Yapı Ruhsat Müddeti Bitim Tarihi: İki yıl içinde inşaata başlanmış yapılarda. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mevzuatına uygun ilave yapı yapılabilmesi durumunda gerekli belge ve ilave yapı projelerinin incelenerek onaylanmasından sonra inşaat ruhsatı üzerinde ilave yapı veya yapıların başlama ve bitim tarihleri belirtilerek düzenlenen inşaat ruhsatıdır. c) Ruhsat Müddeti Başlama Tarihi: Yapı inşaat ruhsatının düzenlenerek onaylandığı ve ruhsat harçlarının ödendiği tarihtir.1957 yılı öncesi yapıldığını belgeleyen özel idare veya tapu kaydı ve röleve projesi dikkate alınarak düzenlenen belgedir. g) Proje Müellifi: Yapıların mimari.Röleve Tastiki: İmar durumu. resim ve hesapların hazırlanmasında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu güvencesinde bulunan ve ihtisas ayrımı çerçevesinde uzmanlık konularına göre ön proje 107 . maddesinde tariflenen yapılar için yeniden verilen inşaat ruhsatıdır. Başlanmamış yapılarda iki yıllık sürenin bitiş tarihidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı ruhsat müddetinin başlama tarihinden itibaren beş yıllık sürenin bitim tarihidir. mahallinde hazırlanmış tapu tespit krokisi. DOÇ. d) Yapıya Başlama Tespiti: İki yıllık yapıya başlama müddeti içerisinde. tesisat ( mekanik. betonarme yapı temelinin hazırlanıp. 4. plan. 5.maddesinde açıklanan belgelerdir. uygun bulunması veya onaylanması ve ruhsat dosyasında saklanması gereken bu Yönetmeliğin 67.

betonarme ve/veya çelik projelerin hazırlanmasında inşaat mühendisi.DR. elektrik tesisat projelerinin hazırlanmasında elektrik mühendisi. bu sınırların dışında ise Valiliktir. i) Proje Koordinatörü: İhtisas ayrımı çerçevesinde. yapım işlerini yöneten ve uygulayan mimar veya inşaat mühendisidir. İş Kanunu ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’ne göre zorunlu tedbirleri almak ve uygulatmak ile sorumlu olan ve yapı denetim kuruluşunun teknik konulardaki talimatlarına uygun olarak. İmar Kanunu ve Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkındaki 5216 Sayılı “Büyükşehir Belediye Kanunu”nun belirlediği görev ve yetki esası ile İzmir Büyükşehir Belediyesi ve sınırları içindeki diğer belediyelerdir. j) Şantiye Şefi: Yapım işlerini mal sahibi veya müteahhit adına yöneten. a) Belediyeler: İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilgili belediyelerdir. belediye. İmar Yönetmeliğinde Kullanılan Diğer Tanımlar İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediye. 108 . yapının uygulanması için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlayan. yapı denetim kuruluşu ve diğer ilgili kurumlarla ilişkileri yürüten.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. b) İlgili Belediye: İzmir için. h) Fenni Sorumlu: İlgili mevzuatında tanımlanan yapı denetim kuruluşudur. mekanik tesisat projelerinin hazırlanmasında makine mühendisi. proje müellifleri arasındaki koordinasyonu sağlayan. DOÇ. plankote ve yapı yeri uygulama krokisi ile temelden su basman seviyesine kadar yapının yatay ve düşey konumunun belirlenmesinde harita mühendisidir. mimardır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ile mimari projelerin hazırlanmasında mimar.

15 İFRAZ (Ayırma) İmar mevzuatı yönünden "ifraz". c) Tüm hissedarların "isteği" ile. İfraz ile oluşan her yeni parsel için. 65).MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. konum. 2. Md.DR. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İmar Müdürlüğü: Büyükşehir belediyesi ve ilgili belediyelerin inşaat ruhsatı. büyüklük ve sınır itibariyle yeni bir geometrik duruma gelirler. imar durumu. valilik). Öte yandan bu parseller. buradan alacağı "karar" ile. eski sayfa kapatılır (Tapu Tüzüğü md. Hissedarlardan her birinin mahkemeye başvurarak. Mevzuatımıza göre ifraz: a) Taşınmaz tek bir kişiye ait ise. İmar Kanunu 'nun 18 inci maddesini "re 'sen " uygulayarak. İdarenin (belediye. b) Taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise: 1. ifraz edilen gayrimenkulden farklı yeni bir hukuki hüviyet de kazanırlar. Tapu mevzuatı yönünden ifraz ise. bir taşınmazın. İfraz ile oluşan parseller. teknik yöntem ve metotlarla düzenlenen haritalarla belli parsellere bölünmesidir. 109 . yapı kullanma izni gibi imar ile ilgili işlemlerini yürüten birimidir. tapu kütüğünde tek parsel halinde kayıtlı bulunan gayrimenkulün. bu kişinin isteği ile. İmar Kanununun "Üçüncü Bölüm"ünde "İfraz ve Tevhid İşleri'ne ilişkin hükümler yer almaktadır. arsa ve arazileri "düzenlemesi" yolu ile yapılabilir. plan ve mevzuata uygun olarak inşaata elverişli imar parsellerine ayrılmasıdır. kütükte yeni bir sayfa açılır ve ifraz edilen gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu önceki sayfadaki kayıtlar bu sayfaya nakledilerek.

6.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. plan ve mevzuata göre bir araya getirilmesi. yeniden geometrik bir şekil verilmesi ve böylece tapu kütüğünde yeni bir sayfaya tescil yapılmasını gerektiren bir işlemdir. tapu kütüğünde ayrı ayrı sayfalarda kayıtlı. birleştirilecek taşınmazların "ayrı" kişi veya kişilere ait olması yolundaki kural değiştirilmiş ve "ayrı" kişilere ait birbirine bitişik taşınmaz malların da. 8. 99). İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır. rızaen birleştirilecek (tevhid edilecek) bitişik taşınmaz malların "aynı" kişi veya kişilere ait olması zorunlu idi (TSN md.DR. bir araya getirilmesi. 110 . İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez. DOÇ. İmar planlarına göre yol. 18 Mayıs 1994 gün ve 94/5623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 7. asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir. yeşil saha. HASAN BEGEÇ TEVHİD (Birleştirme) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar mevzuatı yönünden "tevhid". Tapu mevzuatı yönünden tevhid (birleştirme). otopark gibi genel hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına ya da tevhidine izin verilmez. park.1930 tarih ve 10012 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Tapu Sicil Nizamnamesi'ne göre. maliklerin talebi ile tevhidine imkan tanınmıştır (TSN md. meydan.1994 gün ve 21953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Tapu Sicil Tüzüğü ile. birleştirilmesidir.10. 75). İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilemeyen yerlerde yapılacak ifrazların. aynı veya değişik kişilere ait birbirine bitişik taşınmazların. ayrı hudutlarla çevrili ve nihayet ayrı yüzölçümü taşıyan parsellere. birden fazla gayrimenkulün.

Ruhsat almış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak ya da yaptırılacak yapılara avan projeye göre.DR. Eğer alan artışı. "Ruhsat" kelimesinin sözlük anlamı "izin "dir. yapı kullanma izni gibi konuları) içermektedir. 111 . İmar kanununun 21 maddesine göre İmar kanununun kapsamına giren bütün yapılar (26. İmar Kanununun 26. ruhsat süresi. maddesi ile başlayan dördüncü bölümü Yapı ve Yapı ile ilgili esasları (Yapı ruhsatı. (diğer ruhsat işlemlerinde vergi ve harç alınır) Yerin durumuna göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerine uygun olmak üzere tamirat ve tadilat işleri ruhsata tabi değildir. tevhid ve ifrazlar konusunda yönetmelikte belirtilen esaslara uyulacağı hükmü yer almıştır. dış sıva. maddedeki istisnalar dışında) belediye veya valiliklerden yapı ruhsatı almak zorundadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. (İç sıva. nitelik değişmesi yoksa ruhsat vergi ve harca tabi olmaz. İmar kanununun 20. yeni bir yapı yapılmasına veya mevcut bir yapının esaslı onarım ve tadilatı ve ilavesine. ruhsat alma şartları. boya badana oluk dere doğrama kaplamalar tesisat tamiratları çatı onarımı vb gibi). Bu kapsamda "yapı ruhsatı" da. Ancak belediyeler yerin özelliğine göre yapılar arasında uyum sağlamak amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatı malzemesini ve rengini belirleyebilir. devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılara da proje statik ve tesisatla ilgili olarak sorumluluğun üstlenilmesi üzerine proje olmaksızın ruhsat verilir. Maddesindeki istisnalar olarak. derz. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 15 ve ardı sıra gelen maddelerinde. yetkili idari makamca izin verilmesidir.

DOÇ. 'aplikasyon tutanağı'. taşınmazın (parselin) geometrik konum ve şeklini gösteren belgedir. 112 . İmar Durumu Bir taşınmazın (parselin) imar planı üzerindeki yeri ve konumunu belirleyen ve üzerinde yapılacak yapının tabi olacağı şartlan gösteren 'çap' lı bir belgedir. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusundan önce: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlgilisince. 'röperli kroki' bu yoksa 'ebadlı kroki' veya 'imar durumu' nu gösterir 'Çap'ın ve yol kotu tutanağı ile parselin (± 0. Ebadlı Kroki Ada ve parsellerin paftası üzerinden alınan veya daha önce tespit edilmiş olan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. İmar durumu aldıktan ve aşağıda belirtilen belgeler tamamlandıktan sonra yapı ruhsatı alınması için belediyeye müracaat edilmesi gerekir. İmar durumu almak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Aplikasyon Tutanağı Bir yapının temel durumunun. yapı ruhsatı almış olmak anlamına gelmez. Çap: Kadastro plânından çıkartılan.000) kotuna göre pis su kanal bağlantısının hangi nokta ve kotlarda olabileceğini belirleyen 'belge'nin alınması gerekir.DR. Röperli Kroki Ada veya parsellerin yeri değişmeyen sabit tesislere bağlı olarak zeminden alınan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. yapılacağı arsa üzerinde ayrıntılı olarak gösterildiği belgedir. yapılara ait projeler hazırlanmadan ve yapı ruhsatı talebinde bulunmadan önce.

Yapı sahibinin. 3. HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı Ve Kullanma İzni İle İlgili Hükümler Yapı Ruhsatı Başvurusu (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 67) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı ruhsatı almak için belediye ve valiliklere yapı sahipleri ya da yasal vekilleri dilekçeyle başvururlar. yeniMKmd.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 'veli' tarafından yapılması lazımdır (eskiMKmd. Yapının hangi maksatla kullanılacağının. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise başvuruların.DR. Başvuru dilekçesinde. 1. 4. usulüne uygun olarak tayin edilmiş 'vekil' aracılığı ile de yapılabilir. Ruhsat istenilen yer (parsel). Yapının yeri ile pafta. 625. Ruhsat istenilen taşınmaz. 113 . müşterek ya da hisseli mülkiyete konu ise talebin. hissedarların tümü tarafından yapılması zorunludur (eski MK md. yeniMKmd. Sözlü olarak ruhsat talebinde bulunmak mümkün değildir. dışında ise valiliklere yapılması gerekir. 693). 342-343). müracaatın. Talep. DOÇ. Projeleri yapan fen adamlarının ad ve soyadlarının yazılması gerekir. "Eğer malik 'küçük' ise. 2. belediyeye. 268. ada ve parsel numarasının. 5. Yapı türünün.

Proje müelliflerinin ilgili meslek odasınca düzenlenen büro tescil ve sicil belgeleri 13“Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun” ve “Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği” gereğince istenilen belgeler.12. 14“Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik” uyarınca istenilen yangın söndürme. HASAN BEGEÇ Başvuru dilekçesine eklenmesi gereken belgeler: 1.Kadastro Aplikasyon Krokisi 4567891011İmar Durumu Yapı Yeri Uygulama Krokisi Kot Krokisi Zemin Etüt Raporu Numarataj Krokisi Gerekli ise Yapı Yıkım İzni Gerekli ise Trafo Belgesi Gereken yerlerde Yol –kanal katılım payı bedelleri 12. DOÇ. d) Kesinleşmiş kamulaştırma kararları 2.Tapu kayıt örneği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsat verme aşamasında tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler.) 114 . a) Tapu senedi (1 aylık vizeli) b) Özel kanunlara göre tahsisi yapılıp henüz tapu siciline kaydedilmemiş ancak kanunlarında mülkiyet belgesi yerine geçmesine dair hüküm bulunan ilgili kamu kuruluşlarınca verilmiş tahsis belgesi c) Mülkiyete dair kesinleşmiş mahkeme kararı ve bu mahkeme kararına dayalı olarak yetkili diğer makamlar tarafından verilen belge.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir.Uygulama Projeleri a) Zemin Etüdü b) Mimari Proje c) Statik Projesi d) Mekanik Tesisat Projesi e) Elektrik Tesisat Projesi 3. algılama ve tahliye projeleri ( İtfaiye Daire Başkanlığından onaylı ) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen.Makine mühendisi ile birlikte hazırlanan ısı yalıtım projesi ve/veya raporundan oluşur. çatı planı ile bunlara ilişkin en az 2 adet kesit ve bütün görünüşler ( 1:100. 1:500 ölçekte) (Binanın büyüklüğüne göre A-I boyutlarına sığmayan mimari projelerde 1:500 ölçek kullanılır. 1:2.Bodrum katları dahil tüm kat planları. çatı planları.Yerleşim ve çevre düzenleme planı (1:50.) c) Statik Proje: Mimari projeye uygun olarak. betonarme. inşaat mühendisleri tarafından afet yönetmeliğine göre hazırlanan.Yangın tahliye projeleri 6. DOÇ. bunların kesitleri. detayları ve hesaplarıdır. b) Mimari Proje: Mimarlar tarafından hazırlanan 1. 1:200 ) 3. kolon-kiriş açılım detayları. Bu 115 . merdiven donatı planları.Gerektiğinde sistem kesitleri ve nokta detayları (1:20. yığma. Gerekli görülen durumlarda ara ölçekler kullanılabilir.12. 1:50 ölçekte) 4. 1:10.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. çelik. bodrum kat dahil tüm kat kalıp ve donatı planları.DR.Vaziyet planı (1:200.). 1:1 ölçekte) bulunan avan ve tatbikat projeleri 5. kolon aplikasyon planı. (İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. 1:100. 1:5. 2. jeofizik mühendisi ve konusunda uzmanlaşmış inşaat mühendisleri tarafından hazırlanır ve müştereken onaylanır.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. ve benzeri yapıların türlerine göre taşıyıcı sistemlerini gösteren. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Esaslar (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 68) a) Zemin Etüdü: Jeolojik etüt raporlarında belirtilen risk durumuna göre tanımlanan mühendislik hizmetlerini içeren standartta ve Bakanlıkça hazırlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporunun Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uygun olarak jeoloji mühendisi.

zemin-temel-yapı etkileşimi ve Bakanlıkça yayımlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporlarının Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uyulur.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. ortak anten Tv/r ve ya kablolu Tv/r dağıtım tesisatı. kalorifer. makine mühendisleri tarafından hazırlanan. elektrik mühendisleri tarafından hazırlanan. yıldırıma karşı koruma tesisatı. bina otomasyon sistemleri. topraklama tesisatı. jeneratör dağıtım tesisatı. havuz. d) Mekanik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. yangın tesisatı ve yangın söndürme projeleri ve proje raporları ile elektrik mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. yangın algılama ve uyarma tesisatı. kanalizasyon. bu poligonların kot ve koordinatlarını da içeren 1/50 ve/veya 1/100 ölçekli kroki. temiz su. yapı içi alçak gerilim dağıtım tesisatı. 116 . ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. güvenlik tesisatı. mutfak. güneş enerjisi .DR. arıtma. kızgın su. LPG . doğal gaz. bio-medikal . ayrıca. kızgın yağ. aydınlatma ve priz tesisatı.) e) Elektrik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. soğuk hava.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. havalandırma. buhar. yakıt. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI hesaplarda zeminin fiziksel parametreleri. pis su . çamaşırhane. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. ısı yalıtım. filitrasyon. harita mühendisince koordinatlandırılarak gösterildiği. iklimlendirme. sıhhi tesisat. kesintisiz güç kaynağı dağıtım tesisatı projeleri ile makine mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. jeotermal enerji tesisatlarının projeleri. basınçlı hava tesisatı. parsel ve yapı köşe noktaları ile imar hatlarının kot ve koordinatlarının parsele uygulamasında ve su basman vizesine esas röleve krokisinin düzenlenmesinde yaralanılacak poligonları. DOÇ. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen.12. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. f) Yapı Yeri Uygulama Krokisi: Vaziyet planının. telefon dağıtım tesisatı.

yapılacak yapının. 3. ruhsata esas belgeler plan ve mevzuat hükümlerine göre incelenir ve İmar Kanununda belirtilen süreler dikkate alınarak Yapı Ruhsatı verilir. ada.Yukarıda adı geçen projeler Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan standartlara ve ilgili tüm yönetmeliklere uygun olmak zorundadır. toplam inşaat alanı. ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları. proje müellifleri. pafta. meslek mensubunun o andaki sicil durumunun gösterir işin adı yazılı yetki belgesini her proje için ister. yapı sınıfı ve yapı inşaat alanı. arsanın yeri. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyenlere ait projeler ilgili idarelerce onaylanmaz. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca. yapı denetim kuruluşu hakkında gerekli bilgileri içeren bilgi tablosunun yer alması zorunludur.DR. projeleri incelerken 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygunluğunu da denetler. 2. DOÇ. 5. cinsi. kat adedi. parsel alanı. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun uyarınca mühendislik ve mimarlık hizmeti verme ehliyetine sahip mimar ve mühendisler. HASAN BEGEÇ Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Genel Hükümler: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. İdare. büro tescillerini yaptırıp her yıl için yenilemeleri gerekmektedir. yapı müteahhidi.Projelerin başında. Belediyenin ilgili birimlerine teslim edilir. Proje müelliflerinin kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini denetlemek üzere ilgili meslek odasınca düzenlenen. meslek odasına kayıt ve büro tescil belgesi hakkındaki yükümlülüklere tabi değildir. tapu kaydı. usulüne göre dosyalanıp. İdarece. 117 . parsel numarası. Yapı ruhsatı verilmeden önce yapıyla ilgili fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması şarttır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kamu kurumlarına ait projeleri yapan.Proje müellifi mimarlar ve mühendislerin. kullanım amacı. 4. yapı sahibi.Proje müelliflerince hazırlanarak imzalanan uygulama projeleri (4) takım halinde düzenlenerek.Kamuda görevli olup. İdare.

c. İncelemeden sonra eksik ve yanlış bulunmuyorsa başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatı verilir. bir parselin cephe hattı gerisinde kalan kısmı. yönetmelik ve planda belirtilen ölçülere uygun değilse ruhsat verilmez. bu inşaata izin verilmez.DR. Eksik ya da yanlış varsa. 13). planda umumi hizmetlere ayrılan yere. yönetmelikte öngörülen asgari ölçülerin altında ise.Parsel büyüklüğüne bakılır. bu alanlarda daha Önce yapılmış olan bir bina var ise. bu binanın tamir ve tadiline de izin verilmez. bu durumda cephe hattının önünde bina yapılamayacağından (İK md. 118 . Aynı şekilde. Ancak taşınmazın konut alanına rastlayan kısmı. Eğer ki parsel.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu inşaata ruhsat verilmez. Örneğin. bu halde inşaat ruhsatı verilir. İmar Kanunu. başvurunun. ilk olarak belgelerin tam olarak verilip verilmediğine bakılır. içinde bulunduğu imar adasında parselasyon planının yapılmış ve bunun tapuya tescil edilmiş olması gerekir (Tip İmar Yönetmeliği. b. Bu incelemede: a.Ruhsat istenilen parselin. bir kısmı da konut alanına rastlıyor ve konut alanına rastlayan kısım yapı yapılmasına müsait bir imar parseli oluşturmuyor ise. imar planındaki tahsis amacına bakılır. 24/1). Belgelerde eksiklik yoksa. DOÇ. imar planı ve yönetmelik yönünden ve projelerin doğruluk ve standardı yönünden incelenmesine geçilir. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusunun İncelenmesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Dilekçe ve eklerinin belediyeye verilmesinden sonra. Büyüklük (parsel genişliği ve parsel derinliği).Ruhsat verilebilmesi için. yapının üzerinde yapılacağı parselin. Eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yapı ruhsatı verilir. başka taşınmazlarla tevhid yoluyla inşaata elverişli bir imar parseli oluşturur ise. başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde başvuru sahibine tüm eksik ve yanlışlar yazıyla bildirilir. d. bu durumda ruhsat verilmez.Ruhsat istenilen parselin bir kısmı. md. umumi hizmetlere ayrılan alanlarda kalıyor ise.

imara ilişkin hükümler içeren diğer kanun (Kıyı Kanunu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. parselasyon planı yapılarak tapuya tescili yapılmayan bir ada içindeki parsele ilişkin ise. böyle bir yapı için ruhsat talebi önüne geldiğinde. ruhsat istemi. yapı ruhsatı verilmez. Yıkım esnasında ve yıkım sonrasında komşu parsellere ve kamuya ait yerlere zarar verilemez. Yapı İzinleri (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 73) A. Örneğin. e. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğuna bakılır. çizim ve tanzim esaslarına uygun olup olmadığına bakılır. yukarıda belirtilen yaklaşma mesafesinde olması gerekir. yapının bu mesafede olup olmadığını araştırır ve eğer ki mesafe şartına uyulmuş ve diğer şartlar da yerine getirilmiş ise bu yapıya ruhsat verir. İdare. Yapı sahibi teknik sorumlu atamak suretiyle kamunun can ve mal güvenliğini sağlayacak tedbirleri almak zorundadır. 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 5 inci maddesinde. değilse verilmez. bu yapının. DOÇ. Uygun ise.Projelerin. ruhsat verilir.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle. sahil şeritlerinde yapılacak yapıların. 119 . f. yönetmelikte belirtilen ölçekler ile. Yeni inşaat yapmak için yapı ruhsatı almış yerlerde ayrıca yıkım izni alınmasına gerek yoktur. Bu şerit üzerinde bir bina yapılmak istenirse. yeni inşaat yapma talebi veya başka bir nedenle yıktırılması öngörülen yapılar için.Ruhsat isteminin. yapı sahibinin zorunlu olarak ilgili belediyesinden alması gereken izin belgesidir. kıyı kenar çizgisine en fazla 50 m "yaklaşabileceği öngörülmüştür. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gibi).RUHSAT ÖNCESİ ALINACAK İZİNLER a) Yapı Yıkım İzni : İmar Kanunu kapsamında işlem gören yıkılacak derecede tehlikeli yapılar ile koruma tescilli yapılar hariç olmak üzere.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ b) İstinat Duvarı İzni :

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde; yapı denetim kuruluşu tarafından fenni mesuliyeti üstlenilmek kaydıyla, kot krokisi, ham yollarda yol profili, parsele ait vaziyet planı ve istinat duvarı betonarme projesi ile müracaat edilerek, belediyenin ilgili biriminden ruhsat alınması zorunludur. Bu tür parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şekilde inşaat ruhsatı verilemez. İstinat duvarı yapılması gereken yerlerde, istinat duvarı izni, hafriyat izni ile birlikte verilir.

c) Hafriyat İzni (Kazı İzni) :

İnşaat ruhsatı alınmadan hafriyat yapılamaz. Ancak, inşaat ruhsatı alınmadan önce, mal sahibinin talebi halinde, zemin etüdü veya zemin iyileştirmesi (kazık v.b) yapılabilmesi amacıyla, fenni mesuliyetin üstlenilmesi kaydıyla, kazı ve zemin iyileştirme projesine dayanılarak, ilgili belediyesince hafriyat izni verilir. Yapı sahibi, yapı müteahhidi, varsa şantiye şefi, kazıda ve inşaat çukurlarından doğan her türlü kazalardan ve zararlardan sorumlu olup, yol yapılarını, teknik alt yapıları ve komşu parsellerdeki yapıları tehlikeye sokmayacak önlemleri almak zorundadırlar. Kazı toprağı ve molozlarının yolları kirletmemeleri, belirlenmiş döküm yerlerine dökümünün sağlanması, yapı sahibinin, müteahhidin ve şantiye şefinin sorumluluğundadır. Aksi davranışlar hakkında İmar Kanununun 40. ve 42. Maddeleri uygulanır.

d) Vaziyet Planı Onayı:

Bir parselde birden fazla bina yapılması halinde, inşaat ruhsatı öncesi, arsa ölçü krokisi ve plankote dikkate alınarak binaların konumu ile boş alanların düzenlemesini gösterir vaziyet planı hazırlanır ve buna göre düzenlenmiş aplikasyon krokisi ile birlikte ön olur alınır. Uygulama projeleri ön oluru alınan vaziyet planı ve aplikasyon krokisine göre hazırlanır.

120

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ B- RUHSAT SONRASI İZİNLER

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

a) Aplikasyon Vizesi :

Kadastro aplikasyon krokisine uygun aplike edilerek, sınırları belirlenmiş arsa üzerine, harita mühendisi tarafından, yapılacak yapının veya yapıların aplikasyonu yapılır ve ilgili belediyesine müracaat edilir. Belediye tarafından kontrolü yapıldıktan sonra hazırlanan yapı yeri uygulama krokisinin, karşılıklı onayı ile yapının devamına izin verilir.

b) Temel Vizesi:

Ruhsatlı yapının temel betonu dökülmeden önce; ilgili yapı denetim kuruluşunun denetiminde ruhsatlı yapının aplikasyonu yapılıp, inşaat hafriyatı yapıldıktan, temel demir montajı yapıldıktan, çevre ve arsa emniyeti sağlandıktan sonra, yapı sahibi tarafından belediyesine yazılı olarak başvurulur. Belediyesince, yapının temelinin aplikasyon krokisine göre doğru aplike edilip edilmediği ve demir montajının uygulama projesine uygun yapılıp yapılmadığı tutanakla belirlenerek, uygun ise veya uygun duruma getirilmesi halinde beton dökme ve inşaata devam etme izni verilir. Temel kontrolü yapılıp, vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. iki yıl içinde temel vizesi yapılmadığı takdirde ruhsat hükümsüz kalır.

c)

Su Basman Vizesi:

Temel vizesi yapılarak inşaata devam etme izni almış olan parsellerde, su basman kotu seviyesindeki döşeme betonu döküldükten sonra, yapı sahibi, yapı denetim kuruluşunun onayını alarak belediyesine beton numunesi laboratuar raporları ve demir tutanaklarının ekli olduğu dilekçe ile başvurur. Bu seviyeye kadar yapılan imalatın uygulama projelerine ve daha önceki kontrollere uygunluğunun tespit edilmesi ile inşaatın devamına izin verilir. Uygun olmayan imalatlar

121

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

düzeltilmeden inşaatın devamına izin verilmez. Su basman vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. Aksi taktirde İmar Kanununun 32. ve 42. maddelerine göre işlem yapılır.

d) Isı Yalıtım Ve Kaba İnşaat Vizesi:

Yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce ilgilisinin belediyesinden ısı yalıtım ve kaba inşaat vizesi alması zorunludur.

Yapı denetim kuruluşu ve varsa şantiye şefi tarafından her kat beton dökümünde numune alınması, demir kontrolü yapılması ve bu durumun hepsinin imzasını içeren bir tutanakla belirlenmesi zorunludur. İnşaatlarda hazır beton kullanılacaktır. Ayrıca, yapım denetim kuruluşu tarafından yapının onaylı ısı yalıtım projesine göre yapılıp yapılmadığı denetlenerek rapor hazırlanacaktır.

İlgili yapı denetim kuruluşu tarafından yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce mahallinde incelenip, rapor hazırlanır ve yapım denetim mevzuatında belirtilen belgeler ile birlikte belediyenin ilgili birimine başvurularak, kaba inşaat ve ısı yalıtım vizesi alınır.

122

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Kanunu Madde Açıklamaları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Yapı denetim kuruluşları görevleri, sorumlulukları Yapı denetim komisyonu görevleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Yapı Yerinde Bulundurulması Gerekli Levha Ve Belgeler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 75)

Ruhsat ve ekleri ile şantiye defterinin yapı yerinde bulundurulması zorunludur. Ayrıca inşaat süresince yapı yerinde mal sahibinin, mimarın, statik, mekanik ve elektrik tesisat proje müelliflerinin, yapı denetim kuruluşunun, müteahhidin isimleri ile, pafta ada parsel bilgileri ve inşaat ruhsatı numara ve tarihini içeren en az ( 0.50 / 0.75) m. boyutlarında bir levhanın, herkesçe rahat görülebilecek bir yerde asılı olarak bulundurulması gerekir. Aksine davranışlarda sorumluluk yapı sahibine ve müteahhidine aittir. Aksi taktirde cezai müeyyide uygulanır.

İnşaat Yerinde Alınması Gereken Önlemler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 76) İnşaatın ve tamiratın devamı ile bahçenin tanzim ve ağaçlandırılması sırasında yolun veya kaldırımlarının, kamuya ve komşulara ait yerlerin işgal edilmemesi ve buralardaki yer altı ve yer üstü tesislerinin tahrip olunmaması ve bunlara zarar verilmemesi, taşıt ve yayaların gidiş ve gelişinin zorlaştırılmaması, yol cephesindeki parsel sınırlarının ve gerekli ise komşu parsel sınırlarının her türlü tehlikeyi önleyecek şekilde tahta perde veya uygun bir malzeme ile kapatılması ve yol cephelerinin geceleri aydınlatılması zorunludur.

Yapı, yol kenarında yapıldığı taktirde, yolun bakım ve onarımından sorumlu belediyece saptanacak zorunlu durumlarda, izin alınarak yaya kaldırımlarının bir kısmını işgaline, ancak, üstü ve parsel cephesi tarafı, tehlikeli herhangi bir durumu önleyecek şekilde uygun malzeme ile kapatılmış yaya geçitleri sağlamak ve aydınlatılmak koşulları ile izin verilebilir.

123

yapının fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve muhtarlıktan izin alınması gereklidir. Maddesi Yapı Kullanma İzni ile ilgilidir. İmar Kanununun 27. ve 42. kapıcı dairesi. Maddesi Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar ve Uyulacak Esaslar ile ilgilidir. Yapıya başlama süresi. Belediye ve Mücavir alan sınırları dışında kalan Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların yapıları (konut. hayvancılık ve tarımsal yapılar) için herhangi bir ruhsat aranmaz. inşaatın müteahhidi. Maddesi Ruhsat Müddeti ile ilgilidir. yapı sahibi. Başlanmış yapılarda müktesep (kazanılmış) aklar saklı tutulur İmar Kanununun 30. kısmen tamamlanmış binalarda ise tamamlanan kısımlarına kullanma izni verilebilmesi için bu kısımların ihtiyaçlarını karşılayacak kömürlük. Aksine davranışlarda İmar Kanunu'nun 34. yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne nedenle olursa olsun. DOÇ. kalorifer dairesi gibi ortak mahallerin inşa edilerek tamamlanmış olması ve binada gerekli emniyet tedbirlerinin alınması zorunludur. sığınak. Bu durumda yeniden ruhsat alınması zorunludur. başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat geçersiz sayılır. Ancak.DR. İmar Kanununun 29.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.maddeleri uygulanır. Bu süre içinde. (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 74) Tasdikli projesine göre bina tamamen bittiği taktirde tamamına. ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu önlemlerin alınmasında sorumlu olanlar. şantiye şefi ve mimari teknik uygulama sorumlusudur. 124 .

a) Proje müelliflerinin ve yapı denetim kuruluşunun. su basman. yapı sahibince. DOÇ. Yapı kullanma izni verilebilmesi için. yapı kullanma izni verilebilmesi için yapı sahibi tarafından aşağıda sayılan belgeler eklenerek başvuruda bulunulur. c) İz-su Kanal Bağlantı Belgesi d) Mekanik Tesisat Raporları (Isıtma-soğutma sistemleri. yapının ruhsat sonrası izinlerinin (aplikasyon.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. ısı yalıtım ve kaba inşaat vizelerinin) alınmış olması zorunludur. Belediyeler veya Valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek zorundadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. b) İlgili vergi dairesinden ilişik kesme yazısı. İlgili belediyesince. sıhhi tesisat.12. ilgili belediye elemanları tarafından yerinde uygunluk kontrolü yapılır ve fotoğraflar onaylanarak. 125 . fen ve sağlık kurallarına ve TSE Standartlarına uygun malzeme kullanılarak bittirildiğini ve Yapı Kullanma İzni almasında sakınca olmadığını gösteren İş Bitirme Belgeleri. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Devam etmekte olan yapılarda.DR. asansör raporları ve yangın tesisatı raporları) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. temel. binanın bitiminden sonra ön ve arka cephelerinden merkez alınarak en az (13x18) ebadında çektirilen ikişer adet fotoğraf ile yapılan başvuru sonucunda. rapora eklenir.) e) Fotoğraf zorunluluğunun yerine getirilmiş olması. Aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamen veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır. biten bağımsız bölüme kısmi yapı kullanma izni verilebilmesi için kolon filizlerinin dış cephede görülmeyecek şekilde kiremit çatı örtüsü veya parapet duvarı yapılmak suretiyle gizlenmesi ve emniyete alınması şarttır. yapının onaylı projelerine.

kat mülkiyeti kurulamaz. 12 nci maddesinde ise. HASAN BEGEÇ Yapı kullanma izni alındıktan sonra. yapı kullanma izni almaları gerekmektedir. yapı kullanma izin belgesinin ve gayrimenkulun (yapı veya yapıların) ön ve arka cephelerini ve mümkünse yan cephelerini gösteren en az 13x18 büyüklüğünde ve doğruluğu belediyece tasdikli bir fotoğrafının ekleneceği belirtilmektedir. dilekçeye. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. projesine aykırı ilave yapılması. yapı ruhsatı alınarak yapılan esaslı tadillerin (değişikliklerin) bu ruhsata aykırı olarak yapılması. o gayrimenkulun malik veya 'bütün paydaşları' nın dilekçeyle tapu idaresine başvurarak istemde bulunmaları gerektiği. tüm paydaşların (daire . hallerinde de. kat mülkiyetinin kurulması için. 126 . ana gayrimenkulun tümünün mülkiyeti kat mülkiyetine çevrilmeden o gayrimenkulun yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamayacağı. ana gayrimenkulün tümünün kat mülkiyetine çevrilmesi için. Yapı ruhsatı alınmadan. Bu hükümlere göre. Yapıya. Kanunun 32 ve 42 nci maddelerinin uygulanması gerekir. 1. Yapı Kullanma İzni ile Kat Mülkiyeti İlişkisi 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 10 uncu maddesinde.kat sahiplerinin). yapı üzerinde esaslı tamir ve tadiller yapılması. Ana gayrimenkulün bir tek paydaşının dahi yapısına yapı kullanma izni almaması halinde.

İmar Kanununun 38. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İmar Kanununun "Beşinci Bölüm"ünde “Çeşitli Hükümler” yer almaktadır. İnceleme sonucunda aykırılık ortadan kalkmışsa mühür kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir Aksi takdirde ruhsat iptal edilir ve Ruhsat ve eklerine aykırı veya ruhsatsız olarak yapılan bina. Bu tebligatın bir örneği de muhtara bırakılır. 127 . yapı tatil tutanağının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. maddesine göre işlem yapılarak Yapı derhal durdurulur ve mühürlenir. Belediye Encümeni veya İl İdare Kurulu kararıyla belediye veya valilikçe yıktırılır ve yıkım masrafı yapı sahibinden alınır. Yapının ruhsat ve eklerine aykırı yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ruhsatı veren belediyeye veya valiliğe bildirmekle yükümlüdürler. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir” demektedir. belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını isteyebilir. Maddesi Ruhsatsız veya Yapı Ruhsat ve Eklerine Uygun Yapılmayan Yapılar ile ilgilidir. Durdurma. yapısını ruhsata uygun duruma getirerek veya ruhsat alarak. Yapının fenni sorumluluğunu üstlenen meslek mensupları (Yapı Denetim Kuruluşları) yapıyı ruhsat ve eklerine uygun olarak yaptırmak zorundadırlar.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 32. İlgili idarenin (Belediye veya Valilik) durumu öğrenmesi üzerine İmar Kanununun 32. Durdurmaya ilişkin yapı tatil tutanağının yapı sahibine tebliğinden itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi. Maddesi “Halihazır haritalar ve imar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. maddesi. lağım. maddesi. mağara ve benzerlerinin sakıncalarının giderilmesi ve bunların ortaya çıkmasının önlenmesi ilgililere tebliğ edilir. 47 ve 48. 128 . Arsalarda. İmar Kanununun 42. 2. estetik ve trafik bakımından sakıncalı görülen 1. çukur. İmar Kanununun 46. Gürültü ve duman oluşturan tesislerin 3. İmar Kanununun 44. Maddesi. arsa sahibinden. Yürütme ile ilgili hükümler yer almaktadır. İmar Kanununun 41. şehircilik. (bkz.DR. İmar Kanununun 45. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile ilgili hükümleri içermekte ve anılan kanunda yapılan değişiklikleri kapsamaktadır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 40. masrafı % 20 fazlasıyla ilgiliden (mal sahibinden. evlerde ve diğer yerlerde halkın sağlığını ve esenliğini bozan. Ceza hükümlerini içermektedir. Maddelerini kapsayan Altıncı Bölümü. kuyu. DOÇ. Boğaziçi Kanunu) Yedinci Bölümünde ise Geçici Hükümler ve Yürürlük. Yönetmelik’ lere ilişkindir. Arsaların yola bakan yüzleriyle ilgili hükümler içermektedir. Maddesi. Maddesinde Kamunun Selameti için Alınması Gerekli Tedbirler açıklanmaktadır. tesis sahibinden) alınır ya da sakınca doğuran faaliyetler durdurulur. Özel mecra. Tebliğde belirtilen süre içinde tebliğe uyulmadığı takdirde belediye ya da valilikçe gereği yapılarak sakınca giderilir. Enkaz ya da birikintilerin. Mücavir Alan’a ilişkindir.

d) Yapım süresi: Yapı sahibinin. yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini aldığı tarih arasındaki dönemi. kapsam ve tanımlar Bu Kanunun amacı. 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinde belirtilen kamuya ait yapı ve tesisler ile 27 nci maddesinde belirtilen ruhsata tabi olmayan yapılar hariç. Bu Kanun. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak yapıların denetimini kapsar. can ve mal güvenliğini teminen. imar planına. bodrum kat. c) Yapı sahibi: Yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişileri. b) İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki uygulamalar için büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyeleri. Bu Kanunun uygulanmasında. e) Yapı inşaat alanı: Işıklıklar hariç. 129 . binalarda yapılacak değiştirme. Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim maliyetlerine ilişkin ilgili mevzuatta belirtilen birim maliyet ile yapı inşaat alanının çarpımından elde edilen bedeli. yapı ruhsatı ve kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip diğer idareleri. a) Bakanlık: Bayındırlık ve İskan Bakanlığını. standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. bu alanlar dışında kalan alanlarda valilikleri.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. HASAN BEGEÇ 4708 sayılı kanun 29 Haziran 2001 tarihinde yürürlüğe giren YAPI DENETİMİ HAKKINDAKİ kanundur. asma kat ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını. güçlendirme ve esaslı onarım işlerinin ve bina dışında kalan yapılarda ise yapının keşif bedelini. fen. f) Yapı yaklaşık maliyeti: Binalarda. sanat ve sağlık kurallarına. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Amaç.

ı) Yapı denetim kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan. yapının etüt ve projelerini hazırlayan gerçek ve tüzel kişiyi. l) Denetçi mimar ve mühendis: İlgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları. k) Proje müellifi: Mimarlık. betonarme.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. 130 . j) Yapı müteahhidi: Yapım işini. temel. ahşap. çelik karkas. duvar. döşeme ve çatı gibi yük taşıyan ve aktaran bölümlerini ve istinat yapılarını. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Taşıyıcı sistem: Yapıların. İfade eder. kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden. m) Laboratuvar: İnşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm. gerçek ve tüzel kişiyi. ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişiyi. h) Yapı hasarı: Kullanımdan doğan hasarlar hariç. hatalı ve kusurlu yapılması nedeniyle yapıda meydana gelen ve yapının kullanımını engelleyen veya yapıda değer kaybı oluşturan her türlü hasarı. mühendislik tasarım hizmetlerini iştigal konusu olarak seçmiş. DOÇ. Bakanlıktan izin almış tesisi. eksik. yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticarî amaçla ya da kendisi için şahsî finans kaynaklarını kullanarak üstlenen. muayene. ilgili meslek odasına kayıtlı. yapının fen ve sanat kurallarına aykırı.

ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan. Yapı denetim hizmeti. yapı denetim kuruluşunun ve laboratuvarların çalışma usul ve esasları Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir. Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. Yapı denetim kuruluşunda görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanlarında ve laboratuvar görevlilerinde aranacak nitelik ve deneyim ile bu kişilere belge verilmesi. denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları istihdam eder. proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek. Yapı denetim kuruluşları. yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek.DR. DOÇ. Yapı sahibi. Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: a) Proje müelliflerince hazırlanan. mimar veya mühendislere ait olması zorunludur. yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez. HASAN BEGEÇ Yapı denetim kuruluşları ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı. Yapı denetim kuruluşlarının nama yazılı ödenmiş sermayelerinin tamamının. ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek. 131 .

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Yapı denetimini üstlendiğine dair ilgili idareye taahhütname vermek. yapı ruhsatının ilgili bölümünü imzalamak. g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek. şartname ve standartlara uygun olarak laboratuarlarda yaptırmak. d) Yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje. iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda gerekli tedbirlerin alınması için yapı müteahhidini yazılı olarak uyarmak. teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol etmek ve sonuçlarını belgelendirmek. malzeme ve imalata ilişkin deneyleri. bu yapıya ilişkin bilgileri yapı ruhsatı düzenleme tarihinden itibaren yedi gün içinde Bakanlığa bildirmek. uyarıya uyulmadığı takdirde durumu ilgili bölge çalışma müdürlüğüne bildirmek. c) Yapının. f) İş yerinde. ı) Zemin. 132 .DR. DOÇ. ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. h) Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğine dair ilgili idareye rapor vermek. e) Yapılan tüm denetim hizmetlerine ilişkin belgelerin bir nüshasını ilgili idareye vermek. denetimleri sırasında yapıda kullanılan malzeme ve imalatın teknik şartname ve standartlara aykırı olduklarını belirledikleri takdirde. malzemeler ve imalatla ilgili deneyleri yaptırmak. durumu bir rapor ile ilgili idareye ve il sanayi ve/veya ticaret müdürlüklerine bildirmek.

proje müellifleri. DOÇ. sanat ve sağlık kurallarına aykırı. Yapı denetim kuruluşlarının yöneticileri. denetçi mimar ve mühendisler. ilgili idareden izin alınmadan yapılacak esaslı tadilattan doğacak yapı hasarından. denetim faaliyeti süresince başkaca mesleki ve inşaat işleri ile ilgili ticari faaliyette bulunmaları yasaktır. parsel dışında meydana gelen ve yapıda hasar oluşturan yer kayması. hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı hasarından dolayı yapı sahibi ve ilgili idareye karşı. denetçi mimar ve mühendisleri ile proje müellifleri. izinsiz tadilat yapan sorumludur. Yapı denetim kuruluşu denetim faaliyeti dışında başka ticari faaliyette bulunamaz. yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi. Bu sorumluluğun süresi. kaya düşmesi ve sel baskınından doğan hasarlardan sorumlu değildir. yapının taşıyıcı sisteminden dolayı on beş yıl. eksik. fen. HASAN BEGEÇ Sorumluluklar ve yapılamayacak işler 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasında. yapı denetim kuruluşları imar mevzuatı uyarınca öngörülen fenni mesuliyeti ilgili idareye karşı üstlenir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yapı denetim kuruluşları. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi ile birlikte yapının ruhsat ve eklerine. yapı kullanma izni alındıktan sonra. 133 .DR. ortakları. çığ düşmesi. taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda ise iki yıldır. bu Kanunun uygulanmasından dolayı ortaya çıkan yapı hasarından sorumludur. yazılı ihtarına rağmen yapı sahibi tarafından önlemi alınmayan. kusurları oranında sorumludurlar. Yapıda. Yapı denetim kuruluşu. Bu kuruluşun denetçi mimar ve mühendislerinin.

Bu sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili idareye verilir. inşaat alanı. faaliyetlerini denetler ve sicillerini tutar. konu ile ilgili en az genel müdür yardımcısı seviyesinde bir başkan ile en az şube müdürü seviyesinde dört üyeden oluşur ve Bakanlıkça uygun görülen birimin bünyesinde faaliyetlerini yürütür. Bakanlıkça görevlendirilecek.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. taahhüt edilen hizmetin konusu. Bu sözleşmede. DOÇ. Yapı denetim komisyonu bu Kanun hükümlerine aykırı hareket eden yapı denetim kuruluşu hakkında 8 inci maddeye göre işlem yapılmak üzere Bakanlığa teklifte bulunur. süresi. 134 . yapı denetimi hizmet bedeli. yapı denetimi hizmet sözleşmesinde yer alan hükümlere. Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir. Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkları inceler ve görüşünü bildirir. yeri. HASAN BEGEÇ Yapı denetim komisyonu ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetim komisyonu. Yapı denetimi komisyonu. yapı denetim kuruluşunun uymaması halinde ise yapı denetimi komisyonuna bildirimde bulunur. yapı denetiminde görev alacak teknik personel listesi ve diğer yükümlülükler yer alır. İlgili idare. varsa yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede yer alan yapının fiziki özellikleri. yapı sahibinin uymaması halinde yapı tatil tutanağı düzenleyerek inşaatı durdurur. yapı denetim kuruluşlarına izin belgesi verir.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetimi hizmetleri için yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedelleri. Aksi takdirde kanuni sorumluluktan kurtulamaz. ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alınarak bu sözleşmede belirtilir. asgari hizmet bedelinden az olmamak kaydıyla.DR. yapı sahibince. iki yıldan kısa süren yapılarda ise her altı ay için % 5 azaltılır. katma değer vergisi hariç yaptığı hizmetlerden dolayı yapı sahibinden başka ad altında ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz. her altı ay için % 10 artırılır. yapı yaklaşık maliyetinin % 3’üdür. iki yılı aşan yapılarda. Asgari hizmet bedeli. ayrılan mimar ve/veya mühendislerin yerine yenisi işe başlatılmadıkça ilgili idarece yapının devamına izin verilmez. 135 . Bu durumda. gerekçeleri ile birlikte en geç üç iş günü içinde yazılı olarak Bakanlığa ve ilgili idareye bildirir. Sicillerin tutulması ve yapılara sertifika verilmesi Yapı denetim kuruluşlarının ve bu kuruluşların mimar ve mühendislerinin yapı denetimine ait sicilleri. Yapı denetim kuruluşu ile mimar ve mühendislerinin yapı ile ilişkisinin kesilmesi Yapı denetim kuruluşunun görevden ayrılması veya mimar ve/veya mühendislerinden birinin. ilgili idare tarafından verilen sicil raporlarına göre yapı denetimi komisyonunca tutulur. herhangi bir sebeple yapı ile ilişkisinin kesilmesi halinde yapı denetim kuruluşu durumu. Yapı denetim kuruluşu. yeniden yapı denetim kuruluşu görevlendirilmedikçe veya yapı denetim kuruluşunca.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. projenin özellikleri ile yapının bulunduğu bölgenin fiziki. DOÇ. Yapım süresi. bu oran.

DOÇ. yapı denetim komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulur ve belgesi geçici olarak geri alınır. bu süre içerisinde başka ad altında dahi olsa hiçbir denetim faaliyetinde bulunamaz. Geçici durdurmaya neden olan mimar ve mühendisler Bakanlıkça ilgili meslek odasına bildirilir. Denetim faaliyeti geçici olarak durdurulan veya izin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşu hakkındaki bu karar ilgili idareye bildirilir ve denetimini üstlendiği yapıların devamına izin verilmez. 136 . Resmi Gazetede ilan edilir ve sicillerine işlenir. görev aldıkları bu kuruluşa izin belgesi verilmez. Denetim faaliyetinin durdurulması ve izin belgesinin iptali Yapı denetim kuruluşlarından. Bu durumda. Denetim faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına neden olan yapı denetim kuruluşunun mimar ve mühendisleri. bu Kanunda öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri anlaşılanların veya son üç yıl içerisinde üç defa olumsuz sicil alanların veyahut 3 üncü maddenin son fıkrası ile 6 ncı maddenin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket ettiği belirlenenlerin denetim faaliyeti. Durdurma kararı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu kişiler hakkında kendi mevzuatına göre işlem yapar. kusurları mahkeme kararı ile kesinleşen mimar ve mühendisleri başka bir yapı denetim kuruluşunda görev almaları halinde. İzin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşunun. verilmişse iptal edilir. Meslek odaları. Faaliyeti üç defa durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetim faaliyetine son verilir ve izin belgesi Bakanlıkça iptal edilir. yapım faaliyetine devam edilebilmesi için yapı sahibince başka bir yapı denetim kuruluşunun görevlendirilmesi zorunludur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamında denetlenerek inşa edilmiş yapılara ilgili idarelerce sertifika verilir.DR.

Cumhuriyet savcılıklarınca Bakanlığa ve mimar ve mühendislerin bağlı olduğu meslek odalarına bildirilir. Bu Kanuna aykırı fiillerden dolayı hükmolunan kesinleşmiş mahkeme kararları. Bakanlığın denetim yetkisi Bakanlık.DR. yapı müteahhidi. mimar ve mühendisleri. proje müellifi ile laboratuar görevlileri 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 3 üncü bab. yöneticileri. Yapılar ile ilgili diğer düzenlemeler ile yapıların uğramış olduğu yıkım ve zararlardan dolayı genel hukuk hükümleri uygulanır. 4 üncü faslındaki görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma ile ilgili hükümlerine göre cezalandırılır. HASAN BEGEÇ Ceza hükümleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun hükümlerinin uygulanması sırasında görevini ihmal eden veya kötüye kullanan yapı denetim kuruluşunun ortakları. Kanunun uygulanacağı iller 137 . bu Kanunun uygulanmasında yapı denetim kuruluşlarının işlem ve faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. izin belgesi derhal iptal edilir ve ayrıca gerçeğe aykırı belge düzenlemekten. Bu madde uyarınca hüküm olunacak cezalar paraya çevrilemez ve tecil edilemez. Yapı denetim kuruluşu ile denetçi mimar ve mühendisleri. eylem ve işlemlerinden 3194 sayılı İmar Kanununun fenni mesul için öngörülen hükümlerine tabidirler. DOÇ. Yapı denetim kuruluşunun izin belgesi alma aşamasında gerçeğe aykırı belge düzenlendiğinin izin belgesi verildikten sonra anlaşılması halinde. bu belgeleri düzenleyenler hakkında suç duyurusunda bulunulur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

Bursa. Kocaeli. Sakarya.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Adana. Tekirdağ ve Yalova illerinde başlanır. Hatay. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasına pilot iller olarak. Gaziantep. Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. DOÇ. Ankara. Aydın. İstanbul. Denizli. İzmir. Bu Kanun gereğince düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler. Eskişehir. Diğer hükümler ve yönetmelikler Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Bolu. Çanakkale. Düzce. Pilot illerin genişletilmesi ve daraltılmasına. Balıkesir. 138 . Antalya. Kanunun yayımı tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde Bakanlıkça çıkarılır.