MİM 4476 İMAR KURALLARI

YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ HAFTALIK PROGRAM
1. DERS 17 ŞUBAT 2010 24 ŞUBAT 2010

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DERSĠN ĠġLENĠġĠ, PROGRAMI, HAFTALIK ĠġLEYĠġ DÜZENĠ HAKKINDA BĠLGĠ VERĠLMESĠ MĠMARIN YASAL SORUMLULUKLARININ BELĠRLENMESĠ a) MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR b) MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri

2.

DERS

3.

DERS

03 MART 2010

MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser SözleĢmelerinin Hukuki Çerçevesi DEVLET YÖNETĠMĠ, DEVLET YÖNETĠM TEġKĠLAT ġEMASI, Merkezi ve Yerel Yönetim, “İdari Vesayet” Kavramının Açıklanması Belediye kavramı ve 5393 sayılı Belediye Kanunu BüyükĢehir kavramı ve 5216 sayılı BüyükĢehir Belediye Kanunu MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ġmar kavramı, Ġmar mevzuatı 3194 sayılı Ġmar kanununun amacı Ġmar kanununa bağlı yönetmelikler MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 1. Bölge planları 2. Çevre düzeni planları 3. Ġmar planları açıklamaları MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı düzeni ve yapılaĢmaya iliĢkin kavramlar MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 1 MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 2 ARA SINAV MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu ve kapsamının açıklanması

4.

DERS

10 MART 2010

5. DERS

17 MART 2010

6. DERS

24 MART 2010

7. DERS

31 MART 2010

8. DERS

07 NİSAN 2010

9. DERS

14 NİSAN 2010

10. DERS 11. DERS

21 NİSAN 2010 28 NİSAN 2010

1

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI
Kanun kapsamında üstlenilen yasal sorumlulukların açıklanması

12. DERS

05 MAYIS 2010

ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI ĠBB Yüksek Yapılar Yönetmeliği ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI Sığınak ve Otopark Yönetmelikleri TATİL

13. DERS

12 MAYIS 2010

14. DERS

19 MAYIS 2010

2

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Düzeni...

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Bir ülkenin imar düzeni onun gelişmişliği ile bağlantılıdır. Geri kalmış ya da gelişmemiş toplumlarda kentlerin ve diğer yerleşim yerlerinin düzensiz oluşumu bundandır. Batı'da ortaçağın ardından özellikle kentlerde gözlemlenen imar hareketleri, toplumsal gelişmenin göstergeleridir.

İmar sözcüğünün karşılığı, geniş anlamda (Arapça bir isim olan umran 'dan gelen) ''bayındırlaştırma'' ya da ''şenlendirme'' demektir. Ama bu sözcüğü kent arazisinin ve onun üzerindeki yapılaşmanın anlatılması için kullanıyorsak, bunu, birleşik ad olarak, imar düzeni şeklinde ifade etmeliyiz. Bu da bizi (bu düzeni yaratacak olan) planlama kavramına götürür. Bugün imar hukuku denilen hukuk dalının temeli ''imar planlaması'' na dayanmaktadır. İmar planlaması, kentlerin ve kent çevrelerinin toplumun yararları için belli koşullar ve kalıplara göre biçimlendirilmesini sağlayacak düzenleme çalışmasıdır.

Bizde, kamusal otoritenin bu tür çalışmalara girişmesinin tarihi çok eski değildir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 19. yüzyıla kadar, imar düzeni 'bireysel irade' ye bırakılmış bir tür serbestlik rejimi ile gerçekleşmiştir. Bunun esası da: Her isteyen, kendisine ait olan veya ait olduğunu düşündüğü yere, istediği yapıyı kurabilirdi. Ayrıca, taşınmazlar için öngörülmüş 'sınırlama' kuralı olmadığı için yola taşma gibi taşkınlıkları (fina) önleyecek bir düzen de yoktu. İmar düzeni ile ilgili olabilecek hukuki engeller, daha çok, örflerle belirlenmiş komşuluk hukuku kurallarından ibaretti. Bu örflere dayalı imar hukuku düzenlemelerinin en iyi örneklerini sınırlı sayıdaki yerlerde görebiliyoruz. (Kula, Safranbolu, Şirince vb ) Bunun da ne kadar etkili bir sınırlama getirdiğini Ziya Paşa 'nın sözlerinden anlayabiliriz:

'Diyarı garbı gezdim, beldeler kâşâneler gördüm, Dolaştım mülk-i İslamı bütün viraneler gördüm.''
Kaşane: büyük süslü yapı, köşk, saray (TDK) Virane. Yıkılmış veya harap olmuş yapı

3

Türkiye'nin kentlerinin. kentsel dokuyu etkileyen yoğunluklara ya da bina yüksekliklerine kadar birçok konuda kurallar getirilmiştir. (Bugünkü Soğukçeşme evleri). ancak 1940'larda temizlenebilmiştir. yollarda kademelendirmeye gidilerek yol genişliklerinin beş gruba ayrılması. açacakları yolların çevrelerinin ve yangın yerlerinin haritalarının yaptırılması.DR. İmar mevzuatları Cumhuriyet dönemi. yüzyılın ilk çeyreğinden sonra etkilediğini gözlemlemeye başlıyoruz: Tanzimat döneminin yenileşme hareketleri içinde imarla ilgili olarak 1839'dan itibaren art arda düzenleyici tasarruflar yapılıyor. Ebniye Kanunu (1882) gibi mevzuatla. caminin duvarına yapışık olarak inşa edilmiş bir dizi dükkân. Eminönü'nde Yeni Cami 'nin etrafında. Bu yasayla idarelere (belediyelere). mülkiyetle ilgili düzenlemeler yapılmış. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İstanbul'un ara caddelerinde bile rastgele gerçekleşmiş bu tür yapılaşmanın inanılmaz örnekleri vardır: Devletin yönetildiği Topkapı Sarayı bahçesinin duvarlarına bitişik evler inşa edilmiştir. çağdaş bir yapıya kavuşmasının hedeflendiği dönemdir. Ünlü Ebniye Nizamnamesi (1848). Enbiye Nizamnamesi: 1848 yılında çıkarılan Osmanlılar' ın ilk imar yasası. çıkmaz sokakların yapılmaması. 4 . Ziya Paşa'nın sözünü ettiği ''diyar-ı garb'' ın kâşânelerinin ''diyar-ı şark'' ı Osmanlı’yı 19. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapıların yükseklikleri. Batı örneklerinden esinlenerek. bu meyanda kadastro konusuna ilişkin temel kurallar da konmuştur. genişletilecek yollarda bulunan ve üzerinde binaların yer almadığı parsellerin yarısının bedelsiz olarak belediyeye verilmesi. Ayrıca Arazi Kanunnamesi (1858) adını taşıyan yasa ve buna dayanılarak çıkarılmış çeşitli mevzuatla. çıkmaların nitelikleri ve yangınlara karşı alınacak önlemlere ilişkin hükümler getirilmiştir. imara açılacak arazilerin imara açılabilmesi için belediyeye bir okul ve bir karakol yerinin bedelsiz olarak terk edilmesi. yolların genişliğinden.

başlangıçta derme çatma kulübeler şeklindeki yapılaşmadan doğan bu olgu. Yapı Yollar Kanunu (1933) ile 1930-1945 yılları arasında bu konuda çıkarılan diğer mevzuat (yasa. çeşitli yasal düzenlemelerle -örneğin 6785 sayılı İmar Kanunu (1956). mevcut kentsel dokuyu kısa sürede onarılmaz şekilde imha etmiştir. tüzük. 3194 sayılı İmar Kanunu (1985). Tabiatıyla 1945'ten sonra da imar düzeni konusu hiç gündemden düşmemiş. Tanzimat'tan bu yana harcanan emeklerin ve çabanın sonucu olarak ülkemizde gelişmiş ve olgunlaşmış bir imar düzeninin kurulmuş olacağı düşüncesine götürür.DR. Belediye Kanunu (1930).çeşitli imar mevzuatı meydana getirilmiştir. kentlerin ''sağlığın. Ebniye Kanunu'nun kimi hükümlerini değiştiren 642 sayılı yasa (1925) bunların ilkidir.yüklü bir imar hukuku külliyatı meydana gelmiştir. Ama ne yazık ki 1950'lerden itibaren bu beklentiyi ve hayali kısa zamanda yıkan. Gecekonduculuk olgusu Bu oluşum sürecinin izlenmesi bizi. yönetmelik) imar düzenlemesinin ayrıntılı hukuki araçlarını oluşturmuştur. özellikle Cumhuriyet döneminin devrimci kazanımları ile kentlerimizin imar yönünden çağdaş bir görünüme kavuşması beklentisi ve hayali oluşmuştur. 5 . Bu direktif uyarınca -özellikle yeni başkent Ankara'nın imarının gerçekleşmesi için yapılan yasal düzenlemeyi izleyen dönemde. güzelliğin. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atatürk. DOÇ. kamunun veya özel kişilerin arazileri üzerinde. kırsaldan kente göç ve bunun sonucu olan gecekonduculuk olgusu! Hiçbir kural tanımadan. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu (1930). yavaş yavaş da olsa. temizliğin. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ve bunlara bağlı diğer alt düzenlemeler. Türkiye'de.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu dönemin başlangıcında. modern kültürün örnekleri'' olması dileğini dile getirmiştir. yok eden bir sosyal olgu ortaya çıkmıştır: Kısa adıyla.

Ruhsatsız yapılaşma Sadece İstanbul'da. O kadar ki eski düzendeki komşuluk hukukundan ya da örften doğan sınırlamalar bile gecekonducuyu bağlamaz.. bugün. öte yandan ''olan olmuş'' mantığı ile bu yoldan meydana gelen yapılaşmayı meşrulaştırmıştır. kentlerin varoşlarında oluşan hukuksuzluk. kimileri ilçe olarak kabul gören idari birimler haline gelmiştir. HASAN BEGEÇ Gecekonduculukta imara ilişkin hiçbir yasal kural yoktur. imar düzenine aykırı olarak inşa edilmiş tesisleri onca uyarıya karşın törenle açan sözde devlet adamı vardır. Bunun sonucu olarak. yapılaşmanın yüzde altmış oranında ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak gerçekleştiğini söyleyebiliriz. bu arada özellikle nüfusu 12 milyona varan İstanbul'un çevresindeki geniş alanların işgali ile oluşan fiili gecekondu mıntıkaları. Ne yazı ki ufukta böyle bir belirti yoktur. güya gecekonduculuk sürecini önlemeye kararlı gözükürken. 6 . 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ne arazinin tasarrufu ne de yapının niteliği açısından. Bunun gibi kamunun arazisini tahsis yoluyla kullanma hakkını ele geçirmiş para babasının ilk iş olarak oraya dikeceği binalara yer açmak için yüzlerce ulu ağacı kökünden kesmesi ve sonra da bu hukuk tanımazlık için ''İdare bize anlayış göstermiyor'' diye sızlanması vardır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kentlerin içine de sirayet etmiş ve kentlerin imar düzeni altüst etmiştir. Bunun ardından da siyasal otorite yasal tepkisini yaptırım şeklinde ortaya koyabilecek güçte olmalıdır.DR. Çıkarılan yasalarla (bunlar Gecekondu Yasası ile Af Yasaları 'dır). kent bilincine sahip insan topluluğunun.. Devletin bu kaos karşısındaki tutumu oldukça ilginçtir: Devlet gecekondu furyasının başlangıcında sadece ''seyirci'' dir. bu tür hukuksuzluklar karşısındaki tepkisi olmalıdır. İmar düzensizliği ve buna eklenen imar yolsuzlukları karşısında. sonrasında ise esas itibarıyla ''affedici'' dir. gecekonducu kendisini hiçbir kurala bağlı saymaz. kısa sürede. DOÇ. Tam tersine. Sorunun çözümü. ne af yasaları ve ne de gecekonduları meşrulaştırma düzenlemeleri sorunun çözümüne çare olamazlar. Büyük kentlerin.

içinde yaşadığımız ve dolaştığımız mekanlar da sosyal ilişkilerimizle kimliğimizi. Küreselleşmeyle daha açık bir toplum haline gelmenin doğal sonucu olarak mahalleler. gökdelenlere ve apartmanlara sığdırılmış durumda. içinde yaşadığımız mekanlara bu kadar bağlıyken küreselleşme ve küresel mekanlarda yaşamak adına kendimizi. HASAN BEGEÇ İnsan ve Doğa İlişkisi Günümüz Koşulları ve Mimarlık Mimarlık&Hukuk İlişkisi Mimarlık Hizmetinin Özellikleri Mimarlık ve Mimarlık Hizmeti Niteliği Kamu Hizmeti Niteliği Serbest Meslek Niteliği Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Niteliği TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sağlığımızın.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu uğurda harcadığımız emek ve zaman hepimizi. yaşantımızı belirlediği gibi. 7 . şehirde yaşayan insan arasında farklı algılar ve alışkanlıklar ve yetenekler vardır. güvenliksiz ortamlarda ve belirsiz koşullarda yaşamaya daha fazla alışkın olmak anlamına gelmektedir. İçinde yaşadığımız mekanlar. gerçekte kişiliğimizi inşa eden en önemli araçlardır. Daha açık bir toplum olmaya çalışırken açık toplum ve modernleşme adına bazılarımız kendilerini kapılarından özel izinle veya kartlarla geçilen büyük sitelere hapsetti. şehirler ve ülkeler bizi biz yapan özellikleri bize kazandırmakta ve yaşantımızı anlamlı kılmakta. yarattığımız bu kapalı mekanlara bağımlı hale getirdi. Hayatı anlamlandırmamız. karakterimizi belirlemekte. Doğumdan itibaren içinde bulunulan evler sokaklar. DOÇ. Oysa büyük şehirlerde güvenlik sınırı sadece evlerimizin sınırlarına geriler belki de bu yüzden şehirlerde yaşamak. Kırsal bir alanda yaşayan insanla.DR. Kırsal kesimde yaşamış bir kişi kendisini tanıdık bildik çevresiyle köyünde ve tarlasının sınırları içinde daha özgür ve güvenli hissedir. kendimizle olan ilişkilerimizi ve zamanımızı dar alanlara hapsetmeye başladık.

DR. yaşanılan ekonomik kriz ve bunun oluşturduğu bunalımlar. Ve o kendisini bütün dünyanın kendisine ait olduğunu. yazgısını onu egemenliğine almak ve yenmek olan bir dış güç olarak hissetmektedir. 8 . Tatanka İyotake (Oturan Boğa) “Çağdaş insan kendini doğanın bir parçası olarak değil. Oysa bu savaşı kazanacak olursa kendisi de yenik düşen tarafta bulunacağını unutmaktadır”. birbirimizden türemişken birbirimizden korkar hale gelebiliyoruz? O toprağı çocuklarından çalar ve gene ilgilenmez. ******** Günümüz dünyasında ise. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yaşamın anlamı çok basit ve bir o kadar da değerliyken her şeyi neden bu kadar kolay ve hızlı bir şekilde karmaşıklaştırabiliyoruz? Neden ve nasıl içinde yaşadığımız dünyaya bu kadar çabuk yabancılaşabiliyoruz? Nasıl hepimiz bir ağaç gibi. mutluluğumuzu ve güvenliğimizi sağlayan mekanları her zamankinden ve her şeyden daha önemli hale getirdi belki de… Küreselleşmeyle birlikte uluslar arası piyasalarda yaşanan şok değişiklikler üretim aktörlerinin de değişmesine yol açmakta. Mimarlık ve mimarlar da yapı sektörünün en önemli aktörlerinden biri olarak bu süreçten etkilenen kesimlerin başında gelmekte. yeşil çayırlar. Açlığın dünyayı saracak beyaz adam Ve ardında çölden başka bir şey kalmayacak! Beyaz adam geçici bir iktidardadır. huzurumuzu. tanrı sanmaktadır toprak bizim anamız. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Hatta doğayla savaştan bile söz etmektedir. Hepsi bizim ailemizdir. Yaşanan kriz koşulları tüm sektörleri işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da işsizleştirmekte ya da mesleki bağımsızlıklardan koparak işçileştiriyor. Ilık sıcak vücutlarıyla taylar ve insanlar. Yüksek kayalıklar.

toplu konut üreticilerinin. en başta mimarlığın toplum içindeki konumu kamu hizmeti niteliği ve hayatiyetinin tartışmaya açıldığı görülmektedir. Bu işsizleştirme ile birlikte hem yoksullaştırıyor hem de yoksunlaştırıyor. yaşamı anlamlandırma ve kendini ifade etme sorunlarının aynısını.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 9 . Günümüz mimarlığının ve mimarlarının durumunu. içinde yaşadıkları bu karmaşayı ve bunaltıyı. çok önemli bir alan olarak karşımıza çıkmakta. Mimarlar ve mimarlık meslek örgütleri artık mimarlığı nasıl daha nitelikli hale getiririz ve mimarlığı hangi koşullarda yapabiliriz düşüncesinden çok mimarlık mesleğini yapıp yapmayacaklarına odaklanıyorlar. seri üretim mekânı tasarlayan bir mimarlık hizmeti talebi ve bu talebi derhal yerine getirmeye hazır gerçek mesleki kimliğini kaybetmiş bir mimarlar ordusu var çevremizde. işte bu bakış açısıyla değerlendirdiğimizde. kendine ve mesleğine yabancılaşmış mimarlar ve tüm bu karanlık tabloya rağmen. kendi ilişkilerine ve kendi yarattıkları eserlere taşıyorlar. Mimarlık hizmetlerindeki sorunlar incelenirken. geçinmek zorunda olduğu için. DOÇ. bir türlü uyum sağlamamış/sağlayamamış. Mimarlar da. Gerçekten de kullanıcı ile mimar arasındaki bağın kopukluğu. ücretli çalışmaya razı olmuş bir “isçi mimarlar ordusu” var karşımızda. Diğer yandan. mimarlık çalışma ilişkileri ve mimarlık mesleğinin güncel hukuki sorunları. Günümüz çağdaş insanının yaşadığı. dev inşaat şirketlerinin kullanıcıların taleplerini biçimlendirdiği bir mimarlık ve mimarlık hizmetleri yığınıyla karşı karşıyayız. böylesi mimarlık hizmetlerini yapmaktansa vazgeçmeyi seçen mimarlarımız yanında.DR. Ayrıca. mimarlar da. yaşamakta. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Son dönemde mimarlığın bir kavşak noktasında olduğunu söyleyebiliriz. mekanı bir tüketim malı haline getiren bu mimarlık çalışması talebine. ******* Yaşanan kriz koşulları her sektörü işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da issizleştiriyor. Belki de tam da bu nedenle.

Kontrol elemanı. Ücretlerdeki ve özlük haklarındaki yetersizlik. fiilen teknik ressama dönüşmüş büro elemanı olmak ve benzeri işler yapmak zorunda kalmaları Bir yandan bu sorunlar yaşanırken bir yandan da mimarlar arasında açık ve gizli işsizlik giderek artmakta. her zaman özgürce mesleklerini yaratamamakta. Çalışanların iş güvenliğinin işverenin iki dudağı arasında olması. yapı sahibi ölürse.DR. “Hatalı bir yapının çökmesi veya yanması halinde. yapıyı yapan mimar. onu tamamlarsa. iş sahibinin koşullarına boyun eğmek zorunda kalmaktadır. bir adama ev yapıp. belki de hiçbir meslekte olmadığı kadar hukuki düzenlemelere ve hukuki kurallara bağlıdır. rapor yazıcı. Özel sektörde emek harcayan kişiler olarak mimarlar.” “Eğer bir mimar. Çalışma koşullarının tanımlanmamış olması.Ö.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 4. Bir tasarım eylemi olması gereken mimarlık mesleğinin ve hizmetinin. sanılanın tam aksine. Ücretli çalışan mimarların karşılaştıkları sorunlar ise: 1. ******* Mekân tasarım sanatı olarak mimarlık mesleği. müşterinin isteklerine göre mimari projesini çizmek zorundadır. mimarlık dışı alanlara kayması. 5. özellikle genç yeni mimarların özel sektörde ücretli olarak giderek çoğaldığı dikkat çekiyor. Proje müellifi dediğimiz mimar. müşterinin kontrolü ve nüfuzu altında çalıştıklarından. 3. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların dayanışma ve örgütlenme sürecinin önem kazandığı günümüzde. şantiye sorumlusu. DOÇ. 1810-1750 yıllarında yaşamış olan Babil Kralı Hammurabi’ nin yasaları 10 . yapı sahibinin oğlu ölürse mimarın oğlu öldürülecektir.” M. 2. Evin her bir SAR'i için iki sekel gümüşü onun ücreti olarak O'na verecektir.

DOÇ. Tarihsel Gelişim Sürecinde Mimarlık Hukuku Mimarlık mesleğinin kendine özgü karakteri olan mimari eser sorumluluğu açısından mimarlık hukukunu ele aldığımızda yapı üretim süreçleriyle ilgili mesleki çalışma hukuku ve mevzuatının çok geniş olduğu görülmektedir. elimizde üç adet önemli düzenleme bulunmaktadır. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun 17/6/1938 tarihli 3. Mimari eserler. koruma altına alınmıştır. Bern Sözleşmesinde uluslararası alanda koruma kapsamına alınmışlardır. Bunlar 1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimarlar. düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama.DR. süreç içinde fikir ve sanat eserleri anlamında eser sayılmış. mimari eserlerin fikri hak olarak korunması için yaptıkları mücadeleyi devam etmişler ve süreç içinde. Fikri eserleri koruma altına alan 1886 tarihli Bern Sözleşmesi’nin ilk olarak kabulünde. yapılan değişiklikler mimari eserler de. Ancak mimarların ısrarıyla İngiltere’de mimarlık eserlerinin korumasıyla eser niteliği taşımaları ve koruma altına alınmasıyla. Fikri mülkiyet hakları açısından. hukuki bağımlılıklarıdır. fikri hak olarak kabul edilerek. mimari ürün ve çalışmalar fikri eser olarak kabul edilmemişti. mesleki bağlılıklarının çok daha ötesinde bağlı olmak zorunda oldukları bir başka gerçek bağımlılık da. bir yandan imar mevzuatı ve yapı güvenliği hukukuyla birebir örtüşür çalışmak zorunda olmasından ve öte yandan da mimari eserlerin fikir ve sanat eserleri hukukunca sanat eseri olarak kabul edilip koruma altına alınmasındandır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların. mimarlık meslek hukukundaki düzenlemelerle ilgili olarak. Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği 2. Tarihsel gelişim süreci içinde mimarların örgütlü mücadelesiyle mimari eserler de fikri mülkiyet haklarına dahil edilmiştir. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu 27/1/1954 tarihli 11 . 13 Kasım 1908 tarihi itibariyle. hukuka olan bağlılıkları ya da daha doğru bir kabulle. hukukta bu kadar içli dışlı oluşu. Mimarlık mesleğinin.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ülkemizde yaşanan büyük Marmara depreminden sonra mimarlık çalışma hukukunda bir takım yasal düzenlemeler yapılmıştır. ne yapılacağı konusunda. Borçlar hukuku açısından. Meslek Olarak Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri 1. Gerçi İmar mevzuatı eşgüdümden yoksun ve dağınık. yapıların tasarlanması. finans çevrelerince yaratılmış. zararın doğmasından başlayarak. Bu zamanaşımının. Mimarlık ülke düzeyinden başlayarak. ne yazık ki imar mevzuatında büyük bir boşluk bulunmaktadır. uygulamadan itibaren 5 yılı kapsayan zamanaşımı düzenlemesi bulunmaktadır. Halen Borçlar Kanununda. 1999 sonrasında üst düzey düzenlemelerin başında yapı denetimi ve yapı alanında çalışan meslek adamlarına yetkinlik kazandırılması ve zorunlu deprem sigortası kabul edilmiştir.DR. üniversite mezunu olmayan taşeron ve ustaların sorumluluğuyla ilgili sorunlar devam etmektedir. uygulamalarda. Yapı denetimiyle ilgili de bir düzenlemeler yapılmışsa da. bina sorumluluklarında. hukuksal düzenin kendi içinde oluşturduğu müteahhitlerin. Mimarlık ve Mimarlık Hizmetleri Mimarlık deyince ilk önce mimari yapılar akla geliyor. biçimlendirilmesi. Mimarlık bir başka tanımla. Sorumluluklar yerine getirilmediğinde veya ihmalkarlık yapıldığında. tek bir donatıya kadar farklı ölçeklerde. yetki ve sorumluluklar son derece muğlâk bir şekilde düzenlenmiştir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. taşıyıcı sisteminin oluşturulması olarak da tanımlanabilir. 5 yılı kapsaması hakkında bir düzenlemeyle yeniden düzenlenmesi gerekebilir. DOÇ. gereksinimlerin mekansal olarak tanımlanması. fiziksel çevrenin biçimleniş ve oluşumuna ilişkin her türlü kararları içermektedir. yapı denetimiyle ilgili sorunlar tam anlamıyla çözülemediğinden sorunlu süreç devam etmektedir. 12 .

restorasyon hizmetleri. uzmanlığı ve çalışma konularına göre. bilirkişilik. serbest çalışan. mimari mesleki kontrollük. raportörlük) (Yönet. kabule ve imzaya mimarın yetkili olduğu. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık. restitüsyon. uygulama. eğitimi. Md 4). gerçekte tam bir üretim sürecidir. şantiye şefliği i. üreticinin çok sayıda karar verici. kamu görevlisi ya da ücretli çalışanlara mimar denir (Yönet. mimari tasarım hizmetleri b. mimari proje hizmetleri. planlama kararlarından başlayarak. f. c. müşavirlik. tasarım. Yapı üretim süreci olarak tanımlayabileceğimiz bu süreç. Bu tanımda adı geçen mimarlık hizmetleri de. tasarım. Mevzuatımıza göre. mimarlık hizmetlerini. denetim. imalat projesi çalışmaları. proje. rölöve. etüt. eksperlik. her türlü araştırma. süreç içinde yer almasını gerektirmesi ve bu bağlamda çok boyutluluk göstermesidir. Md. resim ve hesapların hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili her türlü denetim ve kontrollük hizmetleri olarak tanımlanır. Mimarlık hizmetlerini a. mimari uygulama ve yönetimi hizmetleri. jüri üyeliği. Bu sürecin en önemli özelliği. 13 . bilirkişilik. proje ve şantiye koordinasyonu ve planlaması h. uygulayıcı ve denetimcinin. danışmanlık. d. plan. Yapı üretim süreci. DOÇ. aynı madde içinde. uygulama kararı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. g. mimari danışmanlık hizmetleri (danışmanlık. uygulama yapmaya. kullanım ve yeniden kullanım süreçlerinden oluşan bütünsel bir sistemdir. hakemlik. e.DR. çok parçalı yapısal bir bütünlük taşımaktadır.5).

aynı zamanda etik ve ideal bir yaratma gerekliliği olarak karşımıza çıkar. özgürlüğü ve özerkliğidir. mimari projeler. Mimarlık hizmetinin gereği olan üretilen veya yaratılan eserler. mesleki faaliyetlerini eser ve iş sözleşmelerine dayanarak yürütürler. Her sözleşen gibi onlarda sözleşmede öngörülen şekilde yükümlülüklerini yerine getirirler. kamunun yararı olan ve toplumsal bir gereksinmeyi karşılayan faaliyetlerdir. Kamu kuruluşlarınca veya ilgili kamu kuruluşunun sıkı denetimi altında özel kişilerce yürütülmesidir. mimarlar. Mimarlık hizmeti bir kamu hizmetidir. fikri hak olarak kabul edilen zihinsel ürünlerdir. Mimarların bağımsızlığını 1. 2. Mimarların Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Mimarlık mesleğinin en önemli özelliği eser yaratma özelliği. Toplumsal bakımdan bağımsızlığı. fikri haklar korumasından yararlanırlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. gerek eser yaratma bağımsızlıkları ve gerekse mesleki bağımsızlıkları en önde gelen temel ilkelerden biridir. Mimarın iş sahibi ile ilişkisindeki bağımsızlığı. 14 . Mimarlığın Serbest Meslek Niteliği Serbest meslek faaliyeti olarak. Mimarlığın Kamu Hizmeti Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu hizmeti. Bu bağlamda mimari hizmetler ve mimari projeler. HASAN BEGEÇ 2. 2. Mimarların bağımsızlığı ilkesi. 3. 4. DOÇ.DR. Kamu hizmeti nitelemesi 1. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre. Mimarların. Hizmetin kamuya yönelmiş ve kamuya yararlı olması. sadece bir hukuk normu olarak değil.

Bütün bireylerin ortak gereksinimleri dikkate alınarak hazırlandıkları için yapı projelerinde oluşturulmuş olan yapı kültürüne bağlı olarak özel bir konutun. 15 . Statüsel bağımsızlığı ve 4. fıkrasında. Bu bağlamda. Mimari eserlerde yaratıcısının şahsiyet özelliğinin gösterilmesi çok zordur. kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları olan TMMOB Mimarlar Odası’nın denetim ve gözetimi altında yürütülmektedir. özgün yapının az olduğunun kabulü gerekmektedir. DOÇ. HASAN BEGEÇ 3. Teknik benzerlikler kaçınılmazdır. artık teknik korumadan çıkarak başlı başına güzel sanat eseri olarak korunmaya başlar. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 2. odalar. 5. TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Mimarlık ve mimarlıkla ilgili hizmetler. mimari projeleri. Bir mimarın her yaptığının özgünlüğü tartışılabilir. mimari eser. Ancak ne olursa olsun mimarın harcadığı bir düşünce emeği ve bu düşünce emeğinin korunması söz konusudur. Bu nedenle birbirine benzeyen her yapı projesine kolaylıkla tecavüz iddiası ileri sürülemez. Mimari yapılar olmak üzere ikiye ayrılıyor. Çizimler b. estetik değeri olmayan çizimler olarak tanımlanmaktadır. Güzel sanat eseri niteliği taşıyan mimari yapılar ise mimari eser olarak tanımlanmaktadır. Değerlendirmeler esnasında mimari eserlerde. maddesinin 3. yemek odası.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yasa koyucu mimari çizgi açısından. Ekonomik bağımsızlığı olarak saymak mümkündür. Çizim olarak kabul edilen mimari eserler. a. mimari eserler. girişi. Çünkü fonksiyonel olarak birbirlerine benzer ve bazen çok az yaratıcısının özelliklerini taşıyabilir. pencereler ve benzeri düzenlemeleri birbirine benzer. Mimari eserin bağımsız bir fikri çalışmanın varlığıyla yaratıldığı tespit edildiği kabul edildiğinde. hol.DR. salon. yaratılan bir eser olarak kabul ettiği için koruma altına alıyor.

Mimarın meslek hukukuna tabi olması. idare içinde yer alırlar ve bu nedenle devletin idari gözetim ve denetimine tabidirler. Md 4). denetlenebilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kamu yararını gözetmek. kamu kurumu niteliği itibariyle. Mimarların bu amaçla Mimarlar Odası tarafından yürürlükteki standart ve normlara göre incelenerek. özel bir hukuksal konuma sahiptir ve aynı zamanda kamu hizmeti niteliği taşıyan bu özel durum. haksız rekabeti engellemek. mimarın kayıt ve sicillerinin tutulmasına. 16 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlar odası da. mimarlar odasının disiplin kurulu yönetmeliğine tabi olmak gibi sonuçlar yaratır. Zira mimarlık. serbest meslek mensubu mimarın kamu kuruluşu olan mimarlar odasına zorunlu üyeliği. odaya bağımlı hale getirir. meslek etiğini ve eser sahibi mimarın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan gelen haklarını korumak amaçlarıyla. özgürlük alanını sınırlayarak. Mesleki denetim adı verilmiştir (Yönet. serbest mimarlık faaliyetinin. Mimarlık hizmetleri. Mimarlık mesleği ve meslek hukuku ilişkisi incelendiğinde mimarların bağımsızlığının açıkça meslek hukuku tarafından sınırlandırıldığı görülmektedir. DOÇ.DR.

çoğu zaman. statü olarak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. "kamu çalışanı mimar" olarak tanımlanırken (Yönet.2. 17 . 1. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar 2. bir yandan memur kadrosuyla ve öte yandan da işçi kadrosunda çalıştırılabildiklerini görmekteyiz. özel sektörde çeşitli çalışmalar yapan. Mimarlık hizmetleri ve mimarlık mesleğinin yürütülme biçimleri incelendiğinde. kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarları.3. mimarların. sözleşmeli personel olarak çalıştırılmaktadırlar. Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 2. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma 2. DOÇ. A. Serbest meslek sahibi mimar.DR. başkasının emrinde çalışan mimar. devlet memuru mimar ve sözleşmeli olarak çalışan mimar gibi çeşitli statü ve şekilde yapılan mimari iş ve mimari çalışma şekli bulunuyor.1. bağımsız ve bağımlı çalışan mimarlar görülüyor. kamu sektörü ve B. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma 2. birçok mimari çalışma şekli karşımıza çıkıyor.4. Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma 2. Md4). Yerel kamu kurumlarında ise mimarlar. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar Mimarların çalışma yönetmeliği. HASAN BEGEÇ Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari ilişki ve iş türlerine baktığımızda da. Ücretli Mimar Olarak Çalışma 1.

Bu değişime bağlı olarak ticarileşen üniversitelerimizde çalışan akademik kadroların eğitmen kimliği kaybolmaktadır. ilgili kamu kurulusu adına mimarlık hizmeti vermek üzere yetkilendirilme. Akademik alanda çalışan mimar akademisyenlerinde büyük sıkıntıları ve sorunları bulunmaktadır. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın üniversitelerin ve diğer kamu ve kuruluşlarının asli işlerine yönelik mimarlık hizmeti verebilirlerse de. Ülkemizde. Mimar akademisyenlerde bilimsel üretim yerine serbest piyasaya yönelmektedirler. ya da işlevsizleştirilmeye çalışılmaktadır. kamu kurumundaki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğunu beyan etmiş olması. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olmasının yanında. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarlar. mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. bu kuruluşların kendilerine ait yapı işleri için serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın mimarlık hizmetleri verebilirler. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış ve üyelik aidatını ödemiş olması gerekir (Yönet Md. Kamu kavramının anlam değiştirdiği. DOÇ.DR. kamuda mimar istihdamı. 18 .12). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu kurumlarında çalışan mimarlar ve bu çalışma şekilleriyle ilgili birçok sorun ve karmaşa yaşanmaktadır. fenni mesuliyet üstlenemezler (Yönet md. öğretim ve bilimsel araştırmaya katkıda bulunmayı ön planda tutmak koşuluyla uzmanlık konularında bağlı bulundukları üniversitelerin döner sermaye işletmelerinin yetkilendirmesi. Bu durumda mimarın. merkezi ve yerel yönetime bağlı olarak. disiplin cezası olmaması. kadrolarını kaybetmekte ve kadroları niteliksizleşmektedir. Öte yandan akademik mimarlık alanında da. 11). eğitim. kamu yönetim anlayışının değişimine paralel olarak. bu koşullarda akademik hizmetlerde çalışanların mesleki kimlik ve nitelik kaybı da hızla artmaktadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mimarın. Mimarın üniversite döner sermaye yetkilendirmesi ile serbest mimarlık hizmeti verebilmesi bağlamında ise. ciddi bir istihdam ihtiyacı bulunmaktadır. Bu süreçte mesleklerin nitelikleri değişmekte. Kamu üniversitelerimiz de bu süreçten etkilenmekte. KİT’lerin özelleştirilmesi yoluyla özel sektör istihdamına dönüştürülmekte. mimarlık eğitimi veren üniversitelerin kadrolu öğretim elemanları. yaşanan plansız okullaşma sürecinin bir sonucu olarak eğitim sistemimizin özelleştirilmesi amacıyla yetersiz okullaşmanın önü açılmaktadır.

öte yandan serbest mimarlık hizmetleri birer ticari işletme niteliği taşırlar. Bu bağlamda mimarlar. serbest mimarlar listesine kayıtlı mimar.DR. Md4). Serbest mimarlık hizmetleri tescil belgesi sahibi mimarın ya da bu Yönetmelikte tanımlanan istisna koşulları taşıyan mimarın yapmaya yetkili olduğu mimarlık hizmetleri. Md4). serbest meslek sahibi mimar olarak çalışabilirler. Serbest mimarlık hizmet ve faaliyetleri. Md4). yürürlükteki kanunlar ve yönetmelik hükümlerinin verdiği yetki ile mimarlık hizmet alanlarından birini ya da bir kaçını kendi hesabına ya da ortak olarak yapan ve durumunu Mimarlar Odasına onaylatmış. Mimarlar Odası tarafından verilen ve her yıl yenilenen. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun. eser sözleşmesine dayanarak gerçekleştirilir. Serbest mimarlık hizmetleri. DOÇ. bir yandan kamu hizmeti olarak kabul edilirken. Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma Mimarlar en fazla özgürlüğü ve mesleki tatmin duygusunu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. "serbest mimar" olarak tanımlar(Yönet. "serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi" adı verilmiştir (Yönet. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu. serbest meslek sahibi olarak mimarlık hizmeti verirken yaşayabilirler. Ayni şekilde. HASAN BEGEÇ 2. bir başka gerçek kişi ya da hukuk tüzel kişisi yanında bağımlılık ilişkisiyle de çalışabilirler ya da mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetlerini yürütürler. Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Özel sektörde çalışan mimarlar birkaç statü halinde mesleklerini yürütürler. serbest mimarın serbest mimarlık hizmeti yapmaya yetkili olduğunu belirleyen belgeye. 19 .1. "serbest mimarlık hizmetleri" olarak tanımlanır (Yönet. 2.

Mimara birden fazla serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve mührü verilmez.l4). Tescil ve tescil yenileme harçları her yıl Mimarlar Odası yönetim kurulu tarafından Aralık ayı içinde belirlenir ve ilan edilir (Yönet. Mesleki kontrollük ve fenni mesuliyet görevlerini üstlenen mimarın talebi halinde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. "iş bitim belgesi" adi verilir. 20 . İş yerinin bulunduğu ilin ya da ilçenin bağlı olduğu birimine yazılı olarak başvurur. Mimarlar Odasına başvurarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi almasına. serbest mimarın. o yılsonuna dek geçerli olmak üzere verilir. (Yönet. . Md. Md4). DOÇ. başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde inceleyip sonuçlandırır. Mimarlar Odası tarafından düzenlenen belgeye. Belirlenmiş süresi içerisinde tescil yenilemesi yapılmamış. Md. Tescil yenileme harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. Bu belgeler 7 gün içinde şube etkinlik alanlarındaki birimlerce ilgili şubeye iletilir. bu yönetmelik hükümlerini yerine getirdikten sonra serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesini her yıl onaylatması işlemidir (Yönet. Şube yönetim kurulu tarafından düzenlenen ve onaylanan serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü. Şube yönetim kurulları başvuruyu. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü olmayan mimarlar. yapı kullanma izin başvurusundan önce. "tescil" adi verilmiştir (Yönet.14). Md4) Tescil yenileme ise. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü serbest mimara ilgili birimlerce elden verilir. ilgili birimlere gönderilir (Yönet.Md4). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın. Mimarlar Odasına tescilini ve tescil yenilemesini yapan serbest mimarlara serbest mimarlık hizmetleri yapmaya yetkili olduğunu belirten serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ile birlikte serbest mimarlık mührü verilir. Tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescilde. ise yenileme işlemi yapılırken ilk tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı alınır. serbest mimarlık hizmeti yapamazlar. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi her yıl Ocak ayı sonuna kadar serbest mimarın yazılı başvurusu ile o yılsonuna dek geçerli olmak üzere yenilenir.

çalışabileceğini söyleyelim. Bu şekilde mimarlık hizmeti verilmesi durumunda tüm ortaklar şirketin tamamından kendi işleriymiş gibi sorumlu olurlar. hem de bir başka mimarin emrinde veya bir özel hukuk tüzel kişisinin yanında. adi ortaklık sözleşmesine bağlı olarak ortak mimarlık bürosu şeklinde birlikte mimarlık hizmetinin verilmesidir. mimarların kendi 21 . bu durumu belgelemek ve bir defaya mahsus olmak üzere. ücretli mimar ya da isçi mimar olarak çalışabilirler. mimarlık hizmeti vermek üzere. DOÇ. mimarlar isterlerse kendi serbest bürolarında mimarlık hizmetleri yanında kısmi statüde veya çağrı üzerine çağırma gibi usullerle de. Mimar kendisi. 2. Mimarlar Odasınca tescilin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmeleri için. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesinin ya da serbest mimarlık mührünün kaybedilmesi durumunda. kardeşleri ve çocukları gerçek kişi olarak. hem kendi mimarlık bürosunda. emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek için birleştirmeyi iltizam ettikleri bir sözleşmedir. bir başka mimarin emrinde. Bu çerçevede son olarak serbest meslek sahibi bir mimarın. eşi. serbest mimarlık hizmetlerini. bu Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasında yazılı koşullara ilave olarak. babası. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve fatura aranmaksızın asgari ücret üzerinden mesleki denetim bedeli ödeyerek yapabilirler. annesi. Maddesi uyarınca şirket. Gerçekten.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ortak Mimari bürolarının tüzel kişiliği yoktur. babının başındaki 520/1. Borçlar Kanunu'nun adi şirket başlıklı 23. kaybın ve geçersizliğinin belgelenmesi koşulu ile yapılacak başvuru ve tescil harcının yatırılması durumunda serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü yeniden düzenlenir. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma Özel sektördeki bir başka çalışma şekli.2. ortakların tamamı tarafından imzalanmış ortaklık sözleşmesini vermiş olması. Adi ortaklıklarda mimarların. iki veya daha fazla şahsın.DR. is sahibi konumunda olduğu durumlarda ve ticari amacı olmayan kendi kullanımları için yaptıracakları binalarda.

taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olması. 2.?). serbest mimarlık hizmetini yürütebileceği işyerinin olması. mimarlar odasınca tescilinin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmesi için. Md. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış olması. Sermaye şirketi ortaklığı mimar ya da mimarların tescilleri için.3.DR. mimar sermaye şirketindeki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğu beyanı yanında mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sermaye şirketi ile müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. sermaye şirketinin ana sözleşmesinin yayınlandığı ticaret sicil gazetesi ya da noter onaylı suretini vermiş olması. serbest 22 . DOÇ.9). Aynı şekilde. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma Ortak mimarlık şirketi çerçevesinde sayılabilecek bir başka özel sektör mimarlık çalışması da. sermaye şirketi ortağı olarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi alınabilmesi için mimarın şirketteki hisse oranı şirket sermayesinin ortaklara bölünmesiyle bulunacak paydan ve aynı zamanda diğer ortaklardaki en yüksek hisse oranından fazla olacaktır. disiplin cezası nedeniyle mesleki faaliyetini yapmaya engel bir kısıtlılığının bulunmaması. mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetinin verilmesidir. Md. Sermaye şirketi ortağı mimarın. bu oran yüzde 10'dan az olamaz(Yönet. Bu şirketlerde şirket ana sözleşmesinde belirtilen iştigal konuları arasında "mimarlık hizmetleri” nin yer alması koşulu aranır. sermaye şirketinin mali kaydının o yıl için noter onaylı sayfasının fotokopisini vermiş olması gerekir. sermaye şirketinde ücretli çalışan mimar ya da mimarlara mimarlar odasınca her yıl belirlenen asgari ücretten az ücret ödenmediğini belgelemesi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI aralarında kuracakları ortaklıklarda müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. tüzel kişiliği olan şirketlerde. sermaye şirketinin ücretli olarak çalıştıracağı mimarlarla imzalayacağı iş düzeni ve çalışma şartlarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. mimarin tasarım ve yapı sektörü ile ilgili Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği üyeleri ile kurdukları ortaklıklarda ihtisas ayrımı taahhütnamesini vermiş olması gerekir(Yönet.

Md4). isçi mimar olarak hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar. Yönetmeliğin 9'uncu maddesindeki koşullara sahip olmayan sermaye şirketlerinde hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescil. Ücretli çalışan mimarın serbest mimarlık hizmeti verebilmesinde. Ancak. Özel hukuk tüzel kişisi emrinde çalışan isçi mimarların iki kategori de ele alınması mümkündür. mühür harcı ve üyelik aidatini ödemiş olması şarttır (Yönet. 23 . 2. a) resmi mercilerde imzalarıyla birlikte fikri mülkiyet haklarını koruyarak mimarlık hizmeti verenler ve b) sadece işveren mimari temsil edip mimarlık mesleğini teknisyen seviyesinde yapmak zorunda kalanlar.9). özel hukuk tüzel kişilerinin. Mimarlık çalışma yönetmeliğinde. Md.4. DOÇ. fenni mesuliyet üstlenemez. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın serbest mimarlık hizmeti verebilirler. şirket ana sözleşmesinde belirlenmiş iştigal konularını yürütmek üzere. kazanç amacı gütmeksizin.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. üçüncü şahısların işleri için serbest mimarlık hizmeti veremezler (Yönet.! O). çalıştığı sermaye şirketine ait gayrimenkuller üzerinde. şirketlerin yanında çalışabildikleri gibi bir başka mimar yanında da mimarlık hizmeti verebilirler. yalnızca şirket tarafından kullanılacak kendilerine ait binaları için aşağıda yazılı hususları yerine getirmeleri koşulu ile. Md. Ücretli Mimar Olarak Çalışma Ücretli mimarlar. "ücretli çalışan mimar" olarak tanımlamaktadır (Yönet.

İşlerin yönetimiyle görevli kişi. gerçek kişi olabileceği gibi. İş sahibi bir eser meydana getirmeyi başkasına tevdi eden kişidir. "insan emeğinin mahsulü (ürünü) olup hukuki bir bütün olan ve iktisadi değer taşıyan maddi.355'de eser sözleşmesinin bir eser meydana getirme unsurunu ifade etmek için bir şeyi imal etmeden söz edilmiştir. iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşme olarak tanımlanmıştır. inşaatın yapılmasına katılan işletmelerle ve başkaca kişilerle ilişkilerinde.DR. Bu yüzden mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğini incelemek için öncelikle eser sözleşmesinin hukuki niteliğini özetlemek yerinde olacaktır. 1. Nitekim Borçlar kanunu tasarısının yedinci bölümünde mimari eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi. Burada önemli olan bir eserin meydana getirilmesidir. genellikle bir mühendisi ya da mimarı işlerin yönetimiyle görevlendirir. İnşaat işlerinde. manevi her şey"dir. Eser sözleşmesinin tarafları yüklenici (mimar/müteahhit) ve iş sahibidir. tüzelkişi de olabilir. bir mimarın yapıyı projelendirmesindeki gibi emek harcanarak yaratılan nesnel varlık olabilir.Md. bir kişiyi. Bu sonuç. Yüklenici (mimar ya da işgören de) eser meydana getirip teslim etmeyi borçlanan bir kişidir. HASAN BEGEÇ Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser sözleşmesi. 24 . iş sahibi. sözleşme ile belirlenir. Mimari eser sözleşmesi iş görme borcu doğurtan ve sözleşmenin konusundan çok sözleşmenin objektif sonucu için yapılan bir sözleşmedir. Müteahhit de. Bunlar arasındaki ilişki vekalet sözleşmesidir. yaratmayı yüklendiği sonuçtur. Yasada "eser" ya da "şey" terimleriyle belirlenen bu öğe. Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Eser. DOÇ. BK. iş sahibi adına ortaya çıkarmayı. eser sözleşmesinin. İş sahibi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. temsil yetkisinin kapsamı. iş sahibinin temsilcisidir. eseri meydana getirip teslim etmeyi borçlanan her hangi bir kişidir. fikri mülkiyet haklarıyla donatılmış şeklidir. sözleşmeyle iş görenin (mimar).

Md4). "mimari eser sözleşmesi" adı verilir. bununla işgören mimar. bağımsız bir hukuki varlık olarak bir bütün oluşturması gerekir. Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Mimari eser sözleşmesi diğer eser sözleşmeleri gibi. konusunu insan emeğinin oluşturduğu sözleşmelerdendir. Fikri mülkiyete konu olabilmesi için. Eser sözleşmesinde mimar ya da müteahhidin eseri teslim borcu ile is sahibinin ücret ödeme borcu. ille de yeni bir eser yaratma biçiminde olması zorunlu değildir. biçiminin değiştirilmesi örneğin otomobilin onarımı. Mimarın: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre kazandığı başkasına devredilemeyen eser sahipliği hakkına dayanarak (Yönet. evin badanalanması gibi konularda eser kavramı içinde yer alır. bir mimar tarafından bir 25 . 2. Mimari eser sözleşmesi. bir kolyenin altınla kaplanması. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. Örneğin. Eser sözleşmesinin meydana gelmesi için.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bir yanında eser sözleşmesinin bütün karakteristik unsurlarını taşırken. Zaten var olan bir şeyin onarılması. ortaya çıkarılan sonucun.DR. bir eser meydana getirme borcu altına giren "mimar ya da müteahhit" ile eser karşılığı ücret ödeme borcu altına giren "is Sahibi”dir. karşılıklı ve rızai nitelikte. eser sözleşmesiyle bağlantılı ve iş görme borcunu sağlayan bütün unsurlarını da içinde barındırır. elbisenin kuru temizlemeyle temizlenmesi. is sahibinin vermeyi üstlendiği bir ücret karşılığında bir yapıt /proje ortaya koyma borcunu yüklenir (BK. o zaman bu sonucu eser kavramı içine sokma olanağı yoktur. DOÇ. Gerçekte mimari eser sözleşmesi karma bir sözleşmedir. yaratılan sonucun. yaptığı eser sözleşmesine. işgören mimar /yüklenici /müteahhit denilen kişiyle is sahibi denilen kişi arasında yapılan öyle bir sözleşmedir ki. bu anlaşmanın niteliğinden çıkan sonuçlardır. Bu anlaşmanın tarafları. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eser sözleşmesi. tarafların meydana getirilecek eser ve karşılığında ödenecek ücret konusunda anlaşmış olmaları gereklidir. 355). öte yanında iş sözleşmesinin. Mimari eserlerde olduğu gibi. Eğer sonuç emek harcamayı gerektirse de bir bütün oluşturmuyorsa.

mimarin bir proje yaratma yüklenimi ve taahhüdü. buna götürü ücret denir. Taraflar. karşılıklı (ivazlı) olduğundan. ücret verileceğini belirtmiş. şekle bağlı olmayan. Ancak ispat açısından mimari eser sözleşmesinin yazılı hale getirilmesinde pratik ve hukuki yararlar vardır. DOÇ. Mimari eser sözleşmesinin unsurlarından biri. şekilsizdir. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. m. Mimari eser sözleşmesi herhangi bir şekle tabi değildir. ücret de sözleşmenin önemli bir unsurudur ve harcanan emek karşılığı bir ücret ödenmektedir. Başlangıçta götürü olarak tespit edilmemiş yahut takribi bir surette yaklaşık olarak belirlenmiş olan ücret.DR. rızai nitelikte. 16 anlamında bir geçerlilik şartının varlığı kabul edilmelidir. eserin teslimi zamanında ödenir (BK m. 364). Taraflar aralarında belirli bir ücret kararlaştırmışlarsa. ispat şartıdır. Böyle bir durumda da sözleşmenin tabii olacağı BK.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. artik iş sahibi bu ücreti ödemek zorundadır (BK. Ücret başlangıçta peşin ve kesin surette de tespit edilmiş olabilir ki. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapının yapım işlerinin gözetilmesi gibi hallerde bu bütünlük yoktur ve ortada daha ziyade bir vekalet ilişkisi vardır. mimari eser sözleşmesinin yazılı olması gerektiği yönünde bir hüküm bulunmaktadır. Mimari eser sözleşmesi. fakat bunun ne kadar olacağını belirtmemişlerse. Öte yandan mimarlık hizmetleri yönetmeliğinde. Gerçekten taraflar önemli konularda haklarını ve borçlarını çoğu zaman yazılı şekilde yapmak isterler. Mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğine bakıldığında mimari eser sözleşmesi. BK. Bu durumda uyulacak şekil. Md. 26 . bir ücret ödenmesi gerekecektir. 366). Aksi kararlaştırılmamışsa ücret. ivazlı. sonuçta yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin yaptığı masraflara göre belirlenir (BK Md. Bu nedenle taraflar arasında eser karşılığı ücret ödeneceği sözleşmede belirtilmemiş olsa bile. diğeri ise is sahibinin ücret ödeme yüklenimi ve taahhüdüdür. 366'nci maddesindeki yaklaşık (takribi) ücret ile ilgili kurallara göre ücretin ne kadar olacağı belirlenir. 364/1).

Mimarın Borçları BK. Md.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 3. d. a.1. eseri teslim almak. f. 27 . işin yapılmasını önler veya son derece güçleştirirse hakim takdir hakkini kullanarak ya kararlaştırılan ücreti arttırır veya sözleşmeyi fesheder (BK. 356-363 arasında mimarın borçları belirlenmiştir. tahmin edilenden fazla emek harcamak ve masraf yapmak zorunda kalsa bile. isi bizzat yapmak veya kendi yönetimi altında başkasına yaptırmak. işi bizzat yapma. e. eserin sözleşmeye uygun olarak hazırlanmasıyla ilgili olup. teslimden sonra eseri muayene ederek ayıplı olduğunu gördüğü takdirde durumu yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. araç ve gereçlerle malzemeye ilişkin borçlar. İş sahibi ise. 365). Fakat önceden tahmin olunamayan veya tahmin olunup da taraflarca dikkate alınmayan durumlar. işi sadakat ve özenle yapma. Mimari Eser Sözleşmesinde Tarafların Borç ve Yükümlülükleri Mimari eser sözleşmesinden.DR. eseri teslim borcu. yüklenici işi bu ücretle yapmağa mecbur olup. 365/2) Ücretin hesaplanış tarzının mimari eser sözleşmesinin bir unsuru olmak itibariyle bir önemi yoktur. kural olarak ücretin arttırılmasını isteyemez (BK Md. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Götürü ücret belirlenmiş olan hallerde. Yüklenici. c. 3. DOÇ. b. genel ihbar yükümlülüğü bazıları ise. meydana getirilen eserin teslimi ile ilgili olup. işe zamanında başlayıp devam ettirmek ve teslime kadar hasara katlanmak zorundadır. işe zamanında başlama ve devam etme. kararlaştırılmış veya sonradan belirlenecek ilan ücreti ödemek. Md. mimar(is gören/yüklenici) ve is sahibine bir takim borçlar doğar. Bu borçlardan bazıları. işe en az isçinin göstereceği özen kadar özen göstermek.

Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu 8. bu Yönetmelik kapsamına giren tüm serbest mimarlık hizmetlerini Mimarlar odasının mesleki denetimine sunmakta yükümlüdür. DOÇ. Mimarin Özen Borcu 5. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu 2. 9. işi (sonucu) kabul etmesini iş sahibinden isteme. Örneğin. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın borçları: 1.1. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu 6. ilgili idarenin. eserin hasara katlanma borcu olarak sayılabilecektir. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 7. inşaat ve kullanma izni veren mercilerin Mimarlar Odası mesleki denetimini istememesi durumunda da ortadan kalkmaz. mimarların görev ve sorumluluklarını mimarlık çalışması kapsamında ele aldığımızda. Mimarın bu yükümlülüğü iş sahibinin. maddesi mesleki açıdan mimarın görev ve sorumluluğunu etraflıca düzenlemektedir. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu 9. Mimarın kendisine 28 . Mimarlar Yönetmeliğinin 15. HASAN BEGEÇ g. Mimarin Sadakat Borcu 4.DR.2. h. Yönetmelik hükümlerine göre.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. götürü ücrette olağan üstü nedenlerin doğması halinde ücretin arttırılmasını isteme vb. mimarların görev. gibi. ayıba karsı tekeffül borcu. hak ve sorumlulukları mevzuata göre söyle özetlenebilir: Mimar. Mimarın Araç. Bunun dışında da müteahhidin bazı ikincil hakları vardır. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Ayıpta Zamanaşımı Süresi Mimari Eser sözleşmesinde mimarın borçlarına karşılık olarak teslim ettiği eser karşılığında sözleşmeyle belirlenen ya da sözleşmeyle belirlenmemişse sonradan keşifle belirlenecek ücretin kendisine ödenmesini isteme hakkı bulunmaktadır. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu 3. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu 9.

Bu sözleşme. Mimar. hak ve sorumlulukları Mimarlar Odası dışında başka bir kuruluş tarafından sınırlanamaz ve kısıtlanamaz. Zorunlu standart ve normlara.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. ısmarlayana teslim de ana borç olarak kabul edilir. 3. Mimarlık Şeref ve Haysiyetini Koruma Yönetmeliğine. c. d. yükümlü ve bundan dolayı sorumludur. Asıl olan ısmarlanan eseri (sonucu) sözleşmeye uygun olarak yaratmaktır. Bunun yaratılması yeterli olmayıp. belge ve hazırladığı yazılı ve çizili dokümanları. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi serbest mimarlık hizmetleri sözleşmesinin ayrılmaz eki sayılır. f. Mimar eserlerinin orijinallerini 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca. süresi. Mimarlar Arası Dayanışma. yaşamı boyunca ve ölümünden 70 yıl sonrasına kadar korunacağını bilerek hareket eder. bedeli ve karşılıklı haklar konulanda Mimarlar Odasınca hazırlanmış tip sözleşmedeki asgari koşullan kapsar. b. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu Bir mimari eser sözleşmesinde.1. serbest mimarlık hizmetleri için verilen evrak. aşamaları. yönetmelikler çerçevesinde belirlediği esaslara göre yürütmekle yetkili. ayrıca. DOÇ.1. hizmetin başlamasından önce is sahibi ile sözleşme imzalamak zorundadır. Mimar. a. 29 . Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi hükümlerine. bu Yönetmelik kapsamında olan serbest mimarlık hizmetleri ile ilgili olarak. Mimar. işvereni ile imzalayacağı sözleşme ve sunacağı serbest mimarlık hizmetlerini. işin sona ermesinden sonra 5 yıl süre ile saklamak zorundadır. işgören mimar. Mimarlar Odasının serbest mimarlık hizmetleri sunulması ile ilişkili kanunlar. genel olarak bilinen fen ve yapı sanatı kurallarına. isin kapsamı. Mimarlar Odası Mimarlık Mesleğini Uygulama. Yönetmelik hükümlerine. ısmarlanan eseri yaratarak sözleşmedeki koşullarla iş sahibine teslim etme borcu altındadır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tanınmış görev. e. Mimari proje çizim ve sunuş standartlarına.

Mimarin. mimari eser sözleşmesinin esaslı unsuru olarak düzenlenmiştir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser yaratma (borcu) ise Borçlar Kanunu 355 hükmünde açıkça. Borçlar Kanunu 96 d. M:106 d. Md. DOÇ. Mimar eseri yapıp bitirdikten sonra teslim borcunu ifada temerrüde düşerse.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Fakat işin niteliğine göre şahsi önemi yok veya kişisel beceri gerektirmiyor ise işi başkasına da yaptırabilir”.74 hükmündeki hemen ıra ilkesi uygulanmamalı. Bu durumda asıl mimarla öteki mimar arasındaki ilişki de bir mimari eser sözleşmesi ilişkisidir. tarafların varsayılan iradesine göre ve işin mahiyetine göre bu boşluk doldurulmalıdır. ısmarlayanın zilyetliğine ve tasarruf alanına geçirilmekle teslim edilmiş sayılır. mimari eseri yaratması ve teslimi için uygun bir süre bırakılmalıdır. Bazen de mimar. BK. 100). kararlaştırılan cezai şartın istenmesi de mümkündür. Md.2. 2'ye göre "müteahhit/mimar. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu BK.1. Burada. 3.358 hükmü uygulanır.) sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. imal olunacak şeyi bizzat yapmağa veya kendi idaresi altında yaptırmağa mecburdur. işin tamamını ya da bir bölümünü kendi hesabına ve bağımsız çalışan bakşa mimarlara bırakabilir. Teslim etmeme veya gecikmiş teslim nedeniyle. 30 . kendi yönetimi altındaki yardımcı kişilere mimarlık işini yaptırması halinde de. Mimari eser yaratma borcuna aykırılık halinde ise. teslim borcuna doğrudan veya kıyasen uygulanması yanlış olur. maddeleri ve özellikle 106-108 hükümleri uygulanır.DR. BK. mimara. Bu hükmün. tümüyle tamamlanıp. Mimari eserin yapma ve yaptırma konusunda sözleşme hükümlerine karşı bir tutum söz konusu olacak olursa iş sahibi borçlu temerrüdü hükümleri çerçevesinde (BK. Teslim süresi sözleşme ile belirlenmemişse. özel bir hüküm olmadığı için. işi mimar kendisi yapmış sayılır (BK. Md. 356 f. Ismarlanan eser.

Md. Diğer taraftan. Bu iki durum dışında müteahhidin yine vekâlet sözleşmesinde olduğu gibi sır saklama yükümlülüğünün bulunduğu da kabul edilmelidir.3. kendi aralarındaki iç ilişkide adi (olağan) ortaklığa ilişkin Borçlar Kanunu 520 vd. 358 f. Buna konsorsiyum ya da joint . İş ortaklığını ya da konsorsiyumu oluşturan mimar/müteahhitlere. hükümleri uygulanır.venture (iş ortaklığı) sözleşmesi denmektedir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. 357 de müteahhidin sadakat borcunun iki özel görünümü düzenlenmiştir. eser henüz tamamlanmadan mimar/müteahhidin sadakat borcunu ağır surette ihlal ettiğini görürse. BK. md.357/2'ye göre malzeme iş sahibi tarafından verildiği takdirde yüklenici mimar malzemenin kullanılışı hakkında hesap vermek ve artanı iade etmek yükümlülüğü altındadır. BK. 3. is sahibi. is sahibi karın kendisine devrini talep edebilir. müteahhidin işi sadakatle ve özenle yapması denilir. Mimarin Sadakat Borcu Mimar işi. bir kar elde etmişse. 2.1. md. is sahibi BK. Md. Öyle ki bu yükümlülük mimari eser sözleşmesinin sona ermesinden sonra da devam edecektir. 1. 106'ye dayanarak akitten dönmek olanağına sahiptir. Borçlar Kanununun mimari eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında yüklenicinin sadakat borcu düzenlenmiş değildir. BK. Md. md. Buna. sadakat borcuna 31 . 369'a veya BK. Bu takdirde. Md. 414 kıyas yoluyla uygulanacak. BK.DR. II ile birlikte BK. iş sahibinin yararına olacak biçimde ve ona zarar verecek davranışlardan kaçınarak yapmalıdır. 357/son'a göre müteahhit (mimar) iş sahibinin verdiği malzeme ve onunla ilgili konuları eserin gerektiği gibi vaktinde ifasını tehlikeye sokabilecek ayıplarından iş sahibini haberdar etmek yükümlüküğü altındadır. Eğer mimar/müteahhit sadakat borcuna aykırı hareketi sonucunda. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Birden çok mimar/müteahhidin bir araya gelerek genellikle büyük yapı (bayındırlık) işlerini yapması da mümkündür.

356/li7. olanaklara sahip olup olmadığını. “müteahhit (mimar). Mimarın Araç. özen borcunu hiç ifa etmemesinden ya da kötü ifa etmesinden dolayı BK. Hesap verme yükümlülüğü.5. İş sahibi. 356/son'a göre. sözleşmenin eser tamamlanmadan feshi dolayısıyla. Mimar isi yaparken genellikle is sözleşmesinde. gereç vs. hükümleri çerçevesinde uğradığı zararın giderilmesini istemesi söz konusudur. Md. 3. is sözleşmesinden doğar. ayrıca işin görülebilmesi için gerekli ön işlem ve hazırlıkların tamamlanıp tamamlanmadığını araştırmaktır. Öncelikle mimarin. mimari eser tamamlanmadan sözleşmenin sona erdiği durumlarda da vardır. 3. imal ettiği şeyde kullandığı malzemenin iyi cinsten olmamasından dolayı iş sahibine karşı mesul ve bu hususta satıcı gibi sorumludur. bu işin üstesinden gelebilecek bilgi.1. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI uyulmamasından doğan tazminat alacağıyla. 96 d. özen borcunu hiç ya da gereği gibi ifa etmeyen mimara karşı çeşitli hukuki imkanlara sahiptir. 32 . mimara isin düzeltilmesi için süre verip de bu süre faydasız olarak geçirildikten sonra. Mimarin Özen Borcu Mimarın özen borcunun.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İş sahibi.DR. imal olunacak şeyin icrası için lazım olan vasıtalar ve alet ve edevatı kendi masrafıyla tedarik etmeğe mecburdur".1. Aynı şekilde BK. araç. kanuni dayanağı ve görünümleri. is sahibi. Mimarın özen borcunun bir gereği de. isçinin göstermekle yükümlü olduğu derecede bir özen göstermek zorundadır (BK. isterse işi başkasına yaptırarak masrafları mimardan temin eder isterse de zararın doğrudan doğruya karşılanmasını isteyebilir. 357/1 e göre "müteahhit. işi alırken. beceri. Md. DOÇ. müteahhidin ileri sürebileceği alacağı takas edebilir. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu BK.4. Md.

Bildirime karşın. Mimar/Müteahhidin bu yükümlülüğe uymaması durumunda. Teslim süresi belli işlerde ise mimarin gecikmesi halinde.6. Md. BK. is sahibine bildirmekle yükümlüdür. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu Mimar. Mimar/müteahhidin objektif olarak eserin yapımında gecikmiş olması ve is sahibinin de 33 . ısmarlayan.DR. 96 vd. 357/son'a göre "İş devam ettiği sırada. Bu borcunu ihlal eden mimar/müteahhit. uygulanacaktır.106 gereği sahip olacağı hakları kullanacaktır. Md. BK.7. aksi takdirde bunların neticelerini karşılamakla sorumludur". Md. Aksi halde is sahibi BK. sözleşmeyle kararlaştırılan teslim zamanını beklemeksizin sözleşmeden dönebilir ve mimardan olumsuz (menfi) zararını isteyebilir (BK. ondan işe devamını da isteyebilir.1. hükümler çerçevesinde sorumlu olur. Md. iş sahibinin. 358/1). bildirimi zamanında yapması durumunda. mimari eser. 3. verdiği malzemenin veya gösterdiği arsanın kusurlu olduğu anlaşılır yahut imalatın noktası noktasına muntazaman icrasını tehlikeye koyacak diğer bir hal hadis otursa mimar/müteahhit. ısmarlayan onun işe devamını isterse. DOÇ. Mimarın. Mimar. mimari eser sözleşmesine göre işe zamanında başlamak ve düzenli sürdürerek bitirmekle de yükümlüdür (BK. Md. İşe zamanında başlama ve devam etme borcu sözleşmede eserin teslimi için bir süre kararlaştırılmış olup olmamasına göre farklı kapsamda ele alınır. 358/1)65. is sahibini bundan derhal haberdar etmeğe mecbur. Md358/1 hükmü.357/1).MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.1. ısmarlayan sözleşmeyi onun zararını ödeyerek feshedebileceği gibi. yaklaşık maliyet tahminlerini aşırı derecede aşacak bir fiyata mal olacaksa (BK. bu durumu. HASAN BEGEÇ 3. BK. Md. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI BK.74 gereğince herhangi bir süre kararlaştırılmamışsa mimari eser sözleşmesi imzalanır imzalanmaz esere hemen başlanması ve normal tempoda götürmesi gerekir. sorumluluğu üstlenmiş olur.

9. Eğer işin yapılmasındaki gecikme. İsin geç teslimi dolayısıyla ısmarlayan. sözleşmeyi fesheder. is sahibi ek süre tayinine gerek olmaksızın sözleşmenin erken feshi yoluna gidebilir. 358 f. dilerse müspet zararının tazminini isteme yoluna başvurabilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimar/müteahhide gecikmesi nedeniyle.1. eserin lüzumlu vasıflarına ilişkin ayıplardan sorumludur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimar/müteahhide ise başlaması veya devam etmesi için verilen ek süre faydasız kalmışsa. 359-363). re göre akdi feshederek sözleşmeden döner.358/1'e göre sözleşmeden dönerek. Mimar/müteahhit başladığı isi yarıda bırakır ve kendisine verilen ek süre içinde de isi tamamlamak için bir girişimde bulunmazsa. Mimari eser sözleşmesinde de mimar. mimar/müteahhidin. ihtarda bulunması ve ek süre vermesi gerekir. is sahibi. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu Borçlar Kanununun eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında mimarin meydana getirdiği eseri teslim etme borcu açıkça ve ayrıca düzenlenmiş değildir. Borçlar Kanunu 106-108 hükümlerine göre mimardan gecikme zararını isteme hakkına da sahiptir. isin masrafı mimar/müteahhide ait olmak üzere başkasına tamamlattırılabileceği de kabul edilmektedir. eserde ortaya çıkan ayıplarla. dilerse BK.8. yer yer teslimden söz edildiği için. DOÇ. 34 . is sahibi dilerse. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu Mimar yarattığı eserde ortaya çıkacak bozukluk ve eksiklikleri üstlenmek (ayıba karsı sorumluluk) borcuyla da yükümlüdür (BK. mimar/müteahhidin işi belli zamanda bitirilmesine imkân vermeyecek derecede ise.1. bütün tahminlere göre.DR. böyle bir borç altında bulunduğunun kısmen kabul edildiği görülmektedir. BK. Ancak eser sözleşmesiyle ilgili düzenlemede. Mimar/müteahhide verilen ek süre faydasız kalmışsa. Md.M. 3. 3.

eseri tamamlayarak ısmarlayana teslim etmiş olması gerekir (BK. bulduğu ayıpları müteahhide bildirmelidir (BK. Mimar/Müteahhidin böyle bir borç altına sokulabilmesi için de eserdeki ayıbın giderilmesinin objektif olarak mümkün olması ve ayıbın giderilmesinin aşırı masrafa yol açmaması gerekir. 360'a dayanarak ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazminini. Md. Md. ısmarlayan. Mimarin sorumlu tutabilmek için. kendine teslim edilen eseri. ısmarlayanın eseri kullanamayacağı ve hakkaniyet kurallarına göre kabule zorlanamayacağı derecede büyükse.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ayıp sonucu ortaya çıkan zararının tazminini de isteyebilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ayıbı üstlenme borcunun doğabilmesi için. doğan zararını da isteyebilir (BK. 359/1). Fakat ayıp bu derece ağır değilse. 359/1). ısmarlayan ayıbın büyüklüğü oranında ücretten indirim yapılmasını veya büyük bir gideri gerektirmiyorsa. BK. ısmarlayan. 360 f. eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönme veya ücretin indirilmesini yahut eserin onarılmasını isteme yanında. yani kümülatif olarak isteyebileceği gibi yalnız basına da böyle bir tazminat ileri sürebilir.DR.9. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Is sahibi. 1 ve2 uyarınca. BK. mimarin. eserin sözleşmeye uygun ayıpsız bir hale getirilmesi için gereken her şeyin masrafı kendisine ait olmak üzere mimar tarafından yapılması yükümlülüğünü ifade eder. mimardan. isin olağan akısına göre fırsat bulur bulmaz yoklayarak ve muayene ederek. Burada sadece ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazmini düzenlenmiştir. Fakat bu koşul tek basına yeterli değildir. Ancak bu tazminat talebine ayıptan doğan diğer taleplerin yerini almak üzere başvurulamaz. 35 . 3. diğer talepleriyle birlikte. Eserde ortaya çıkan ayıp. ısmarlayan eseri kabulden kaçınabileceği gibi. bu konuda mimar/müteahhidin kusuru varsa.1. eserin onarım ve tamirini ya da iyileştirilmesini isteyebilir.1. 360/1). Is sahibi. Ayıbın giderilmesi borcu ise. DOÇ.

2. taşınmaz yapılarda ise 5 yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa.1.DR. Bu yükümlülüğe uymayan ısmarlayan. 126/b4). 3. Bunlar: 1. bunlar. son gereği. eser sözleşmelerinden doğan davalar. Borçlar Kanunu Tasarısının 478. Ayıpta Zamanaşımı Süresi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eserdeki ayıp gizliyse ve sonradan ortaya çıkarsa. son gereği. 361 f. Mimari eser sözleşmesinden doğan bütün davalar. kural olarak. HASAN BEGEÇ 3. 20 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar" hükmü getirilmektedir. 36 . maddesiyle ele alınmıştır. İş sahibinin ücret ödeme dışında da başkaca borçları bulunmaktadır. 2. 362/111). is sahibinin verdiği malzemenin veya tamir edilecek şeyin kendisince bilinen ve müteahhidin gözüne çarpmayacak tehlikeli veya isi etkileyecek diğer niteliklerinden müteahhidi haberdar etme borcu.2. esas itibariyle eser sözleşmesinde is sahibinin ücret ödeme borcunu düzenleme konusu yapmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında ifade edilmiştir. 356 f. bu sebeple açılacak davalar. genellikle müteahhidin yan borçlarının karşılığını oluşturur. teslim tarihinden başlayarak. BK. kural olarak beş yıllık zamanaşımına bağlıdır. BK. is sahibinin malzemeyi sağlama borcu.1.9. beş yıllık zamanaşımına bağlıdır (BK.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Gerçekten is sahibinin bazı ikincil hakları vardır ki. ısmarlayan bunu öğrenir öğrenmez mimar/müteahhide bildirmek zorundadır. "yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse. DOÇ. Md. Bu sonuç. Konu. sözleşmeye uygun biçimde kendisine teslimini istemek hakki yanında ücret ödeme borcu bulunmaktadır. İş Sahibinin Borçları Mimari eser sözleşmesine göre is sahibinin sözleşmeyi yapma nedeni olan ısmarladığı eserin. BK. Md. Md. Buna göre. 364-366 hükümleri.1957 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun ile Borçlar Kanunu 126 hükmüne eklenen dördüncü bent uyarınca. eseri kabul etmiş sayılır (BK. Bu karara göre 1. taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde 2 yılın.

Tersine bir anlaşma yoksa ücret. Md. 366 çerçevesinde ücret tayininde bu tarife göz önünde tutulacaktır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. çalışma değeri göz önünde tutularak tayin edilir. Is sahibinin ana borcu. BK. 364 f. Mimarı koruma borcu 3. Bu ücret götürü ya da yaklaşık biçimde belirlenmiş ya da başlangıçta belirlenmemiş olmakla birlikte. l'deki kuralın aksine sözleşme yapılabilir. iki tarafa borç yükleyen sözleşme olarak değerlendirilmelidir. İş Sahibinin Ücret Ödeme Borcu Mimari eser sözleşmesi. BK. 366'ya göre. DOÇ. Md. 81 hükmünü kıyasen ileri sürmek veya ayıba karsı tekeffülden doğan haklarına dayanmak suretiyle 37 . Md. Md. is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu bulunmaktadır. Eğer yapılan is çeşidinden faaliyetler için mesleki birliklerin tespit ettiği bir ücret tarifesi varsa. Ücret alacağının oluşması için.364-366 arasında is sahibinin ücret ödeme borcu düzenlenmiştir. Md.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3. ücretin bir kısmının veya tamamının teslimden önce veya teslimden sonra ödenmesi kararlaştırılabilir. Ücret ödeme borcu 2. Tarafların ücretin miktarı üzerinde anlaşamamaları halinde. is sahibi.364/1). sonradan kesifle belirlenecek olabilir. BK. Ayıplı mimari eserin teslim edilmek istenilmesi halinde. Md. Ücret konusunda taraflar açıkça veya zimmen anlaşmış olabilirler. kendisine teslim edilen mimari eser karşılığında kararlaştırılan ya da sonradan kesif yoluyla belirlenen ücreti ödemektir. Teknik anlamda bir borç olmamakla beraber. mimar/müteahhidin eseri ayıpsız ve sözleşmeye uygun şekilde tamamlamış olarak teslim etmesi gerekir.1. sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği yolundaki BK. kural olarak. BK. isin teslimi anında ödenir (BK.2. İş sahibinin borçları: 1.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

ayıp giderilene kadar ücret borcunu ödemeden kaçınabilir. Is sahibinin, ayıba karsı tekeffülden doğan ücretin indirilmesi ve buna ilişkin talebini takas yoluyla da ileri sürmesi imkânı vardır.

Is sahibi, ücret ödeme borcunda temerrüde düşerse, mimar, BK. Md. 106 hükmündeki seçimlik haklarından birini kullanabilir. Örneğin, işgören, ücret ödeme borcunda temerrüde düsen is sahibine karsı sözleşmeden dönme hakkini ek süre vererek kullanabilir. Kısmi ödeme ya da avanslardan birinin yerine getirilmemesi nedeniyle is gören, sonraki teslimlerden ya da ise devamdan kaçınabilir (BK. Md.81); bu durumda is sahibi gecikme zararını da ödemek zorundadır (BK. Md.102/1). Ancak is bırakılması, hakkin kötüye kullanılması niteliğindeyse, örneğin, önemsiz bir ödeme eksikliği veya önemsiz avans eksikliği nedeniyle ise devam edilmiyorsa is gören bu yola gitmesi nedeniyle doğan zararlara katlanmalıdır.

3.2.1.1.

Ücretin Ödeme Yeri

Ücretin para olarak ödenmesi kararlaştırılmış ve aksine bir anlaşma yoksa ücret, alacaklının mimar/müteahhidin ikametgâhında ödenir. (BK.Md.73/1 ). Mimari eser sözleşmesinde ücretin ödeme yeri, tarafların arzusuna göre tayin edilir.

3.2.1.2.

Mimarin Ücret Alacağının Teminatı

Eserin ücret ödenmeden teslimi, is sahibine mimar/müteahhit tarafından kredi tanınmasıyla; ancak istisnai durumlarda söz konusu olur. Bu şekilde taşınır eser teslimi seklindeki mimari eser sözleşmesinde ücretini kısmen veya tamamen almadan eseri teslim eden mimar/müteahhit, ücret alacağını, mülkiyeti saklı tutma anlaşmasıyla teminat altına alabilir.

Taşınmazlardaki onarım islerindeyse, mimar/müteahhit kanuni ipotek hakkından yararlanabilir

38

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ 3.2.1.3. İş Sahibinin Ücret Ödeme de Temerrüde Düşmesi

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Is sahibi, ücretin ödenmesinde temerrüde düşerse, mimar/müteahhit, BK. Md. 106'daki seçimlik haklardan birini kullanabilir. Mimar/müteahhit, ücret ödemede temerrüde düşen is sahibine karsı sözleşmeden dönebilecektir.

Mimari eser sözleşmesinde, BK. Md. 362 f. 2'ye göre; kısmi ödemenin gerektiği, belli zamanlarda müteahhide avanslar ödenmesinin kararlaştırıldığı hallerde, mimar/müteahhit; kısmi ödeme veya avanslardan birinin yerine getirilmediği sürece, işe devamdan kaçınabilir (BK. Md. 81) ve bu yüzden doğan zarara da is sahibinin katlanması ve mimar/müteahhidin zararını, kusurlu olarak temerrüde düşmüş olan (BK. Md. 102 f. 1) is sahibinin karşılaması gerekir.

Ancak isin bırakılması, ödenmemiş ücretin tutarına göre orantısız bir önlem olarak kendini gösteriyorsa, hakkin kötüye kullanılması niteliğini taşır ve mimar/müteahhit, bu yola gitmenin yol açtığı zararlardan sorumlu olur.

3.2.2. İş Sahibinin Mimarı Koruma Borcu

Ücret ödeme borcu dışında is sahibinin mimarı koruma borcu bulunmaktadır. Gerçekten is sahibinin bir takim ikincil borçları vardır ki, bunlar genellikle mimar/müteahhidin ikincil haklarını oluşturur. Yargıtay, eserin ortaya çıkmasına engel olucu veya zarara uğramasına neden olan durumlarda, iş sahibinin bazı önlemler almakla yükümlü olduğunu belirtmiştir. Ayrıca teknik anlamda bir borç olmamakla beraber is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu da bulunmaktadır. Öte yandan BK.M.356/son gereği tehlikeli ve riskli durumlardan mimari haberdar etme borcu bulunmaktadır.

39

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ Devlet yönetimi Merkezi ve Yerel yönetim İdari Vesayet 5393 sayılı kanun (Belediye) 5216 sayılı kanun (Büyükşehir Belediye)

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DEVLET YÖNETİMİ

Genel olarak Devletimizin kuruluş ve işleyişi ikili bir sisteme dayanır:

1) Merkezi Yönetim

2) Yerel yönetim

1) Merkezi Yönetim:

Anayasamızın Md. 126 ile merkezi yönetim (idare) esasları düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye; coğrafi durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere, iller de diğer kademeli bölümlere (ilçe, bucak, köy) ayrılır.

Merkezden yönetimin ildeki en büyük temsilcisi validir. Vali ild e hem Devleti hem de Hükümeti temsil eder. İlin genel yönetiminden sorumludur. Re'sen emir ve direktif verebilir. Amme (kamu) gücünü kullanarak gerekli her türlü icrai (yürütme) kararı alabilir.

Ayni kurallar ilçelerdeki en büyük mülki amir olan kaymakamlar, bucaklarda bucak müdürleri ve köylerde muhtarlar için geçerlidir.

Gün geçtikçe nüfusu hızla artan, gelişen ve bunlara paralel olarak ihtiyaçları artan ülkemizde tüm hizmetlerin merkezden yürütülmesine olanak yoktur. Merkezi idare; 1. Tek bir merkezde toplandığı için daha ahenkli çalışır, 2. Daha iyi organize olur 3. Denetlenebilir, gözükürse de pek çok sakıncalı yönü olduğu da şüphesizdir. 40

Anayasamızın 127. 2) Yerel Yönetim: Ülkemiz açısından yerel yönetimler: a) İl b) Belediye c) Köy olarak kabul edilmiştir. Bu nedenlerle günümüzde merkezi yönetim yanında yerel yönetim esasını da benimseyip uygulamak ortak bir davranış olmuştur. 1.DR. Bunun yanında göze çarpan bir diğer olgu da il bazında vali. Yerel şartları o yörede oturan vatandaşlar kadar iyi bilemeyecekleri. Bu maddenin merkezi yönetimi düzenleyen 126 ncı maddeyle karşılaştırılmasında karşımıza çıkacak ilk olgu yerel yönetimlerde "seçim" olduğu. 41 . 2. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Merkezi yönetim için ileri sürülebilecek tenkitlerin en önemlileri bu tarz yönetimin. maddesi "Yerel Yönetimler il.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. köy bazında da muhtarların iki yönlü idareci olduklarıdır. belediye veya köy halkının yerel. a) İI ve c) Köy'ü birlikte inceleyelim. DOÇ. ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları yine kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir" demektedir. merkezi yönetimde ise "atama" olduğudur. Mesafelerin uzun olduğu ve bazı mevsimler ulaşılamayan yörelerde hizmet aksaması ve zaman kaybına yol açacağıdır.

toplum yararının korunması ve yerel ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mahalli idareler üzerindeki denetim yetkisini "idari vesayet" yolu ile sağlar. Anayasamızın Md. yerel idareler üzerinde yerel hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi. Esas güç ve yetki merkezin olup. merkez bunun bir kısmını kendi isteğiyle mahalli idarelere devretmiş. 42 .DR. kamu görevlerinde birliğin sağlanması. yerel yönetimlerin icrai kararlarını ve idari fiil ve hareketlerini denetleme ve bu kararları bozabilme yetkisidir. maddeye göre yerel yönetimin il bazındaki amiridir. kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde “İdari Vesayet” yetkisine sahiptir. Ancak aynı vali 127. Merkez. DOÇ. madde uyarınca merkezi idarenin en büyük temsilcisi. Aynı ifadeleri köylerde muhtarlar için de söyleyebiliriz. ancak denetleme yetkisini de elinde tutmuştur. 127/5 fıkrası bu konuda şu kuralı koymuştur: "Merkezi idare. amiridir. İdari Vesayet: Merkezi yönetimin. 126. HASAN BEGEÇ Merkezi Yönetim Yerel Yönetim 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atama Seçim İl Köy Vali Muhtar Gerçekten ilde vali.

5393 sayılı Belediye Kanunu 3. DOÇ.7. yerlerde ve belirtilen derecede kullanılabilir. 43 . Adli makamların mahalli idareler üzerinde böyle bir denetim yetkileri yoktur.Yerel olarak ikili bir sisteme oturtmuş ise de merkezi teşkilatı kısmen de olsa yerel teşkilat üzerine çıkartmış. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinin Osmanlı İmparatorluğu’ndan devraldığı ve yeni kurulan belediye örgütleri ile 1923 yılında toplam 436 olan belediye sayısı günümüzde 3215’e yükselmiştir. 2) İdari vesayet kanuna dayanır. Sonrasında özellikle Ege Bölgesinde bazı sahil kentlerinde belediye teşkilatları kurulmuştur. ya da bir başka deyişle. idari bir denetimdir. muhtesip gibi sıfatları bulunan görevliler yürütmüşlerdir. politik. Bu Kanun ile 1930 yılında çıkarılan 1580 sayılı “Belediye Kanunu” nu yürürlükten kaldırılmıştır. İşte bu ilk belediye örgütü kurulan kentlerden birisi Urla’dır 1866 yılında kurulan belediye örgütünün ilk başkanı da Osman Ağa’dır. bunlar arasında eşitliği öngörmemiştir. Bunun sonucunda da ilk belediye idaresi İstanbul’da 1854 yılında kurulmuştur. 3) Böyle bir denetleme devletin genel menfaati düşüncesinden kaynaklanır.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle ancak idari makamlar tarafından icra edilir. Kanunda açıkça belirtilen hallerde. “Belediye Kanunu” dur. ******* Osmanlı klasik sisteminde günümüzde belediyelerin üstlendikleri görevleri kadı. ekonomik ve sosyal bazı değişiklikler ortaya çıkmıştır.2005 günü kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Osmanlı Devleti’nin batıya açılmasıyla birlikte yönetsel. intisab nazırı. b) Belediye: Yerel yönetimlerden olan Belediye ile ilgili açıklamalarımıza ilgili kanun üzerinden devam edebiliriz. HASAN BEGEÇ İdari vesayetle ilgili şu üç esası bilmeliyiz: 1) İdari vesayet. Her ne kadar Anayasamız idari teşkilatımızı Merkezi . 5393 sayılı kanun.

Tanımlar: Bu Kanunun uygulanmasında. Belediyenin organları: Belediye meclisi. Mahalle: Belediye sınırları içinde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye kurulabilir. Bu kanun belediyeleri kapsar. 44 . nüfusu 5000 den çok olan yerleşim birimlerinde oturanların ortak gereksinimlerini sağlayan kamu tüzel kişiliğindeki yerel yönetim örgütü olarak da tanımlanabilir. Belediyelerin kuruluşu nerede kurulup nerelerde kurulamayacağı ile ilgili olarak: 1) Nüfusu 5. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Buradan şunu anlıyoruz Büyükşehir belediyeleri ile ilgili eski kanun 1580 sayılı kanunmuş. yönetimini.DR. Belediye: İl ve ilçelerle. Bazı yerlerde ise belediye teşkilatının bulunması mecburidir. Belde: Belediyesi bulunan yerleşim yerini ifade eder. organlarını. Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan. ihtiyaç ve öncelikleri benzer özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan idari birimi ifade eder. görev. Bir yerde nüfusun artması ya da köyler arasındaki boşlukların dolarak köylerin birleşmesi gibi durumlarda belediye kurulur. Bu kanunun amacı: belediyenin kuruluşunu. idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini ifade eder. DOÇ. belediye encümeni ve belediye başkanını ifade etmektedir. 2) İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur. yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. 3) İçme ve kullanma suyu havzaları ile sit ve diğer koruma alanlarında belediye kurulamaz 4) Birbirlerine 5.000 metreden daha yakın olan yerleşim yerlerinde belediye kurulamaz.

sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar. Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı. Belediye Meclisi Belediye meclisi. 45 . gerekli istimlakları (kamulaştırmaları) yapmaya yetkilidir. Meclisin üye sayısı belediye örgütünün bulunduğu yerin nüfusuna göre 9 ile 55 arasında değişir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5) Köylerin veya muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için meskûn sahalarının. Belediye meclisinin kararı ile mücavir (komşu) alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir.000 ve üzerinde olan herhangi bir yerleşim yerinde. İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararnameyle belediye kurulabilir.000 metre mesafede bulunması ve nüfusları toplamının 5. ulaştırma. 6) Yeni iskân nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5. Bunlar: 1. kültür ve eğitim etkinlikleri alanında hizmet vermektir. Belediyenin imarla ilgili yetkileri ve imtiyazları : İmar planları yapıp uygulamaya. Belediye’nin Organları: Belediyenin üç önemli organı vardır. Belediye Meclisi 2.DR. elektrik.000 ve üzerinde olması gerekir. su ve havagazı. Belediyelerin kısaca özetlenecek olursa en önemli görevleri: Bölge halkının gereksinmelerini karşılamak sağlık.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. merkez kabul edilecek yerleşim yerinin meskûn sahasına azami 5. DOÇ. Belediye Encümeni 3. Başkan ise icra organıdır. Belediye Başkanı dır. belediyenin en yetkili karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilmiş üyelerden oluşur. Belediyenin görev.

Meclis görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir. belediye başkanlığında. Öneri.DR. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme alınır. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına karar verilebilir. Belediye meclisi her yıl bir ay tatil kararı alabilir. belediye başkanı ve meclis üyeleri belediyeye ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün. Meclis toplantısı. Meclis toplantıları kamuya açıktır. gündemin belediye başkanı tarafından belirlenmesi ve en az üç gün önceden üyelere bildirilerek yapılır ve çeşitli yöntemlerle halka duyurulur. 46 . HASAN BEGEÇ Belediye Meclisinin Çalışması: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye meclisi. Meclis başkanının veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi üzerine. Toplantılar. meclisin kararıyla sesli ve görüntülü cihazlarla da kaydedilebilir. toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü hâlinde komisyonlara havale edilmeksizin belediye meclisince görüşülerek karara bağlanabilir. başkan ve kâtip üyeler tarafından imzalanır. önceden kararlaştırdığı günde toplanır. her ayın ilk haftası. DOÇ. Meclis toplantısında. İmar konuları ile yıllık bütçe dışında kalan gündemdeki diğer konular ile üyelerin teklifleri. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür.

bir bölümü de belediye meclisinin kendi içinden bir yıl için gizli oyla seçtiği üyelerden oluşur. gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde meclise iade edebilir. Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülkî idare amirine gönderilir. Mülkî idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. Üyelerinin bir bölümü hizmet birimi yönetimleri olan daire başkanlarından. DOÇ. Belediye Encümeni Karma nitelikli bir organdır. Mülkî idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine idarî yargıya başvurabilir. 47 . Belediye başkanı.  İmar plânlarına uygun şekilde hazırlanmış belediye imar programlarını görüşerek kabul etmek.DR. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisi'nin başlıca görevleri: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargıya başvurabilir. Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün içinde uygun araçlarla halka duyurulur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni planını kabul etmek. Belediye başkanı. Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (yarıdan bir fazla) ısrar edilen kararlar kesinleşir. hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarını.

Encümenin imarla ilgili başlıca görevleri:  Kamulaştırma kararı almak ve uygulamak Belediye Başkanı Belediye başkanı. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye encümeni. Genel yönetime ilişkin yasa ve yönetmelikleri yayıp duyurma açısından. Çevre halkı tarafından 5 yıl için seçilir. bir yönüyle de genel yönetimin bir organıdır. en yüksek belediye amiri ve belediye temsilcisi sıfatıyla temel görevleri şunlardır:      Belediye emir ve yasaklarının uygulanması Belediye meclisi ve encümeninin kararlarının yerine getirilmesi Yerel kamu hizmetlerinin yürütülmesi Belediye mallarının yürütülmesi gelirlerinin izlenmesi Belediye tüzel kişiliğinin temsil edilmesi.DR. belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Belediye başkanı bir yönüyle belediyenin temsilcisi. belediye başkanının başkanlığında toplanan (haftada en az bir kez toplanır) sürekli bir organdır. DOÇ. ******* 48 . bulunduğu yerin mülki amirine bağlıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Belediye başkanının.

Bunlar: İstanbul. hizmetlerin planlı. Bu kanunun amacı: Büyükşehir belediyesi yönetiminin hukuki statüsünü düzenlemek. kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren. Bu kanunun kapsamı: Büyükşehir belediyesiyle Büyükşehir sınırları içindeki diğer belediyeleri kapsamaktadır. Bunlar: Adana Adapazarı (5747 sayılı. bu belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan. etkin.2004 gün ve 25531 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. programlı. Bu Kanun ile 1984 yılında yürürlüğe giren 3030 sayılı “Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun” yürürlükten kaldırılmıştır.) Mersin Samsun’ dur. verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır. Ankara ve İzmir Günümüzde 16 adet Büyükşehir belediyesi var.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 5216 sayılı kanun. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı KOCAELİ olarak değiştirildi. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 23. DOÇ. 49 .7. Tanımlar: Büyükşehir belediyesi: En az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini kapsayan. “Büyükşehir Belediyesi Kanunu” dur.DR.) Ankara Antalya Bursa Diyarbakır Erzurum Eskişehir Gaziantep İstanbul İzmir Kayseri Konya İzmit (5747 sayılı. Bu kanunun ilk yürürlüğe girdiği dönemde Türkiye’de 3 adet Büyükşehir belediyesi vardı. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı SAKARYA olarak değiştirildi.

parselasyon planlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak 5) Büyük şehir ve mücavir alanların bütününü kapsayacak büyük şehir imar yönetmeliğini düzenlemek ve büyük şehir belediye meclisinin onayına sunmak 50 . Kuruluş: Belediye sınırları içinde ve bu sınırlara en fazla 10. bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar planlarını. yetki ve sorumlulukları tek tek sayılmış olup. parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek 4) Kanunlarla Büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje.DR. yetki ve sorumlulukları oldukça genişletilmiş bulunmaktadır. ilgili olanları şunlardır: 1) Nazım İmar Planını (1/5. 5216 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyelerinin görev. idarî ve malî özerkliğe sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisini. İlk kademe belediyesi: Büyükşehir belediye sınırları içinde ilçe kurulmaksızın oluşturulan ve Büyükşehir ilçe belediyeleriyle aynı yetki. En az üç ilçe belediyesini kapsayan şehirlere Büyükşehir denilmektedir. Kanunun 7. kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. maddesinde büyükşehir belediyesinin görev. yaptırmak ve onaylayarak uygulamak 2) Nazım İmar Planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak 3) İlçe belediyelerinin Nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını bu planlarda yapılacak değişiklikleri. imtiyaz ve sorumluluklara sahip belediyeyi ifade eder.000'den fazla olan il belediyeleri.000 ile 1/25. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yetkileri kullanan.000 arasındaki) yapmak. İlçe belediyesi: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyesini. DOÇ. yapım. fiziki yerleşim durumları ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri de dikkate alınarak.000 metre uzaklıktaki yerleşim birimlerinin son nüfus sayımına göre toplam nüfusu 750. bunlar arasında "imar "la.

Bu süre içinde eksiklik ve aykırılıklar giderilmediği takdirde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlçe belediyelerinin imar ve yapılaşma ile ilgili görev ve yetki sınırları içinde kalmak. konu ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi istemeyi.) Büyükşehir belediyesi. İmar uygulamalarının denetiminde kamu kurum ve kuruluşlarından. Bu amaçla istenecek her türlü bilgi ve belgeler en geç on beş gün içinde verilir. Büyükşehir belediyesi eksiklik ve aykırılıkları gidermeye yetkilidir. gerekli işlem yapılmak üzere ilgili belediyeye bildirilir. Büyükşehir belediyesi tarafından belirlenen ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar. incelemeyi ve gerektiğinde bunların örneklerini almayı içerir. ilçe ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalarını denetlemeye yetkilidir. Belirlenen imara aykırı uygulama. DOÇ. Denetim yetkisi. Büyükşehir belediyesinin imar denetim yetkisi (Md 11. mevzuata ve bu yönetmeliğe aykırı olmamak şartıyla ile imar yönetmelikleri düzenleme hak ve yetkileri bulunmaktadır. İlçe belediyelerinin meclisleri kararı ile çıkaracakları bu yönetmelikler büyükşehir belediye başkanının aynen veya değiştirerek onayı ile kesinleşir ve de ilan edilerek yürürlüğe girer. ilgili belediye tarafından üç ay içinde giderilmediği takdirde. üniversiteler ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yararlanılabilir. Denetim sonucunda belirlenen eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi için ilgili belediyeye üç ayı geçmemek üzere süre verilir. Büyükşehir belediyesi 3194 sayılı İmar Kanununun 32 ve 42 nci maddelerinde belirtilen yetkilerini kullanma hakkını sahiptir. 51 .DR.

) Büyükşehir belediye başkanı.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. Büyükşehir Belediye Meclisi Büyükşehir belediye meclisi. büyükşehir belediyesinin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilen üyelerden oluşur. büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesidir. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi. büyükşehir içindeki diğer belediyelerin başkanları. Büyükşehir belediye başkanı büyükşehir belediye meclisinin başkanı olup. yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere belediye meclisine iade edebilir. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri ile bunların çalışma usul ve esaslarına ilişkin diğer hususlarda Belediye Kanunu hükümleri uygulanır. Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır. her ayın ikinci haftası önceden meclis tarafından belirlenen günde sürekli toplantı yerinde toplanır. Büyükşehir belediye meclisi. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediyeleri’nin Organları: Büyükşehir Belediyesinin üç önemli organı vardır. Büyükşehir Belediye Meclisi 5. Büyükşehir Belediye Başkanı dır. Büyükşehir Belediye Encümeni 6. hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını. 52 . Başkan ise icra organıdır. Meclis kararlarının kesinleşmesi (Md 14. Bunlar: 4. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı.

Büyükşehir belediye başkanı. üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kararında ısrar ederse karar kesinleşir. Belediye başkanı. yedi gün içinde. 53 . Kararlar.DR. İlçe ve ilk kademe belediye meclislerinin bütçe ve imarla ilgili olanlar dışındaki kararları dayanak belgeleriyle birlikte büyükşehir belediye başkanına gönderilir. kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki idare amirine gönderilir. gerekçesini de belirterek hukuka aykırı gördüğü kararların yeniden görüşülmesini isteyebilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de büyükşehir belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir. Kesinleşen kararlar yedi gün içinde büyükşehir belediyesine gönderilir. DOÇ. kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. İlgili meclis.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idari yargıya başvurabilir. Büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar. Mülki idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine on gün içinde idari yargı mercilerine başvurabilir. Büyükşehir belediye başkanı. Mülki idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. kesinleşen kararın iptali için on gün içinde idarî yargı merciine başvurabilir.

kurum temsilcileri. Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir. İhtisas komisyonları. üyeleri arasından seçilecek en az beş.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sendikalar (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun. sendika konfederasyonunun bulunduğu yerde konfederasyonun) ve uzmanlaşmış sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ile davet edilen uzman kişiler. konu meclis başkanlığı tarafından doğrudan meclis gündemine alınır. diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri sonuçlandırır. eğitim. Gündemdeki konularla ilgili olmak üzere. HASAN BEGEÇ İhtisas komisyonları (Md 15. çevre ve sağlık komisyonu. plan ve bütçe komisyonu. Komisyon raporları alenîdir. her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin büyükşehir belediye meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur. İmar ve bayındırlık komisyonu. kültür. üniversitelerin ilgili bölümlerinin.DR. DOÇ. 54 . Meclis toplantısını takiben imar komisyonu en fazla on işgünü. İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır. kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları. çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenecek maliyet bedeli karşılığında verilir. Komisyon bu sürenin sonunda raporunu meclise sunmadığı takdirde. en çok dokuz kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. oy hakkı olmaksızın ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir. her dönem başı toplantısında.) Uzmanlık 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye meclisi. gençlik ve spor komisyonu ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur.

belediye meclisinin her yılın ilk olağan toplantısında kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye biri genel sekreter. biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üye olmak üzere toplamda 10 üyeden oluşur. Büyükşehir belediye başkanının görev ve yetkileri Büyükşehir belediye başkanının imarla ilgili görevleri: a) Büyükşehir belediye meclisince onaylanan nazım imar planlarını onaylamak 55 . büyükşehir belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir Büyükşehir belediye başkanı. encümen toplantılarına genel sekreter başkanlık eder. Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda. büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye başkanları büyükşehir belediye başkan vekili olamaz.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediye Encümeni 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye encümeni. Ancak. Belediye Kanunundaki usullere göre belirlenir. Büyükşehir belediye başkan vekili. belediye başkanının başkanlığında. Büyükşehir Belediye Başkanı Büyükşehir belediye başkanı. büyükşehir belediyesi sınırları içindeki seçmenler tarafından 5 yıl için seçilir. DOÇ.DR.

Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon. diğer büyükşehir belediyelerinde 5 i geçmemek üzere başkan danışmanı görevlendirilebilir. 56 . spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir. yol. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Nazım İmar Planına uygun olarak Uygulama İmar Planlarını hazırlamak. Danışmanların görev süreleri sözleşme süresi ile sınırlıdır. Ancak bu süre belediye başkanının görev süresini aşamaz. hazırlatmak c) İmar Programlarını hazırlamak ve uygulamaya koymak Danışmanlar Nüfusu iki milyonu aşan büyükşehir belediyelerinde 10 adet.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili anlaşmazlık çıkması durumunda. Danışman olarak görevlendirileceklerin en az dört yıllık yüksek öğrenim kurumlarından mezun olması şarttır. Yeni kurulan büyükşehir belediyelerinde meydan. sokak. büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır. bulvar. park. Büyükşehir belediyesi mücavir alanlarının ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasındaki bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır. cadde.DR. büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir. Büyükşehir.

Büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşları. büyükşehir belediye meclisi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. belediye bürokratları ve bilim adamlarından oluşan 49 kişilik bir ekip hazırlamıştır. kesinleşmiş en son yıl bütçe gelirinin % 3’ünü aşmamak ve bütçede ödeneği ayrılmış olmak şartıyla. 21 ilçe. yatırımcı kuruluş hesabında alacak olarak gösterilir. ilçe ve ilk kademe belediyeleri ile ortak projeler geliştirebilir ve yatırım yapabilir. DOÇ. Büyükşehir belediyesi. ilgili belediyenin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için büyükşehir belediye başkanının teklifi ve meclisin kararıyla ilçe ve ilk kademe belediyelerine malî ve aynî yardım yapabilir. yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebilir.DR. 57 . İzmir’in 25-30 yıllık gelişimine ışık tutacak “anayasasını” hazırladıklarını söylemiştir. 38 ilk kademe belediyesi ve 164 orman köyünü içine alan 526 bin kilometrekarelik alanı kapsayan yeni bir nazım imar planını. Yapılacak herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlarından bir veya birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda. İzmir Büyükşehir Belediyesi de 2004 yılında başladığı İzmir Kentsel Bölge Nazım İmar Planı’nı. Bu takdirde yatırımın ilgili diğer kurumu ilgilendiren kısmına ait harcama tutarı o kurumun hesabında borç. 9 Ekim 2006 günü yapılan meclis toplantısında oy çokluğu ile kabul etmiştir. belediye başkanının onayı ile birbirlerinin nakit ihtiyacını karşılayabilir. Oylamadan sonra yaptığı konuşmada Başkan Kocaoğlu. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediyesi. Bu şekildeki ödünç vermelerde faiz uygulanmaz.

geliştirme. İmar: "İmar" (imâr) kelimesinin sözlük anlamı bayındır duruma getirme. şenlendirmedir. sosyal ve kültürel ihtiyaçları ile sağlığı ve güvenliğini gözeterek daha iyi yaşama düzeni ve koşullarını sağlama. tarım. yeşil alan gibi umumi hizmet ve kamu hizmet tesis alanlarını ve imar adalarının biçim ve boyutlarını. fiziksel mekanın düzenlenmesi ve mekandaki yapılaşma faaliyetleridir. çevrenin ve tarihi eser. ulaşım gibi başlıca bölge tiplerini. yapı. yapı yoğunluklarını. sanayi. inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafelerini. düzene koymak anlamındadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bunların yoğunluk ve düzenini. yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin kurallarını belirleme ve bu kurallara aykırılıkları önleme ve müeyyidelendirme. imar konulu işlem ve eylemler) olarak adlandırılır. geliştirme ve güzelleştirme ile bu yerlerdeki yapılaşmaların şart ve teşekkülü yolunda yapılan çalışmaların tümü "imar hareketleri" (imar faaliyetleri. işlem ve eylemlerin tümü olarak tanımlanabilir.DR. bayındır duruma getirmek. arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini. yapı yüksekliği ve derinliğini. bayındır hale getirme. taban alanı ve kat alanı katsayısını. DOÇ. Daha geniş olarak imar. Şehirleri ve diğer yerleşme yerlerini belirli bir düzen ve disiplin içinde tutma. "Bayındır" sözcüğü ise. konut. arazi kullanım şeklini tespit ve bunların uygulanmasını temin. Özetle denilebilir ki imar. HASAN BEGEÇ İmar kavramı İmar mevzuatı 3194 sayılı kanun İmar Kanunu Gerekçesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  İmar Kavramı. yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini ve ulaşım sistemlerini. yapı ve değerler ile kentsel ekolojik dengenin korunması ve iyileştirilmesi için yapılan iş. yaşayış şartlarının uygunlaştırılması için üzerinde çalışılmış olan (yer) anlamındadır. çeşitli bölgelerin yapı adalarını. yol. belde halkının. "İmar etmek". turizm. yapı düzenini. gelişip güzelleşmesi. 58 .

DOÇ. köyden şehre göçün kontrol edilememesi sonucu ortaya çıkan düzensiz şehirleşme. "sınırlanmış" ve "yönlendirilmiş" bir nitelik verir. Dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de şehirlerin ve yerleşim alanlarının planlı ve düzenli oluşu toplumun sosyo-ekonomik ve kültürel yaşantısının aynasıdır. İmar faaliyetleri. Son yıllardaki hızlı nüfus artışı. kapsadıkları alan ve amaçlar yönünden "Bölge Planları" ve "İmar Planları". Bu alanlarda "Plansız Alanlar Yönetmeliği" hükümleri uygulanır.DR.1972 tarih ve 1605 sayılı kanun ile bazı maddeleri değiştirilmiştir.7. insan. imar planları da "Nazım İmar Planı" ve "Uygulama İmar Planı" olarak hazırlanır (İK md. yasa ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülür. "planlı alanlar "da yasa. ise. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan ve planı bulunmayan alanlardır. yönetmelik ve plan hükümleri.7.  İmar Kanunu Gerekçesi 9. ve "yönlendirici" nitelikte olan yasa hükümleri ve yönetsel kararların sınırları içinde kalması zorunludur. gecekondulaşma ve bunların yarattığı sorunlar ile bu sorunların çözümü için gerekli her türlü 59 . "plansız alanlar "da. kullanım amacı belli edilmiş alanlardır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar faaliyetleri. Plansız alanlar. 6 ve 8).1956 tarih ve 6785 sayılı İmar Kanunu yürürlüğe girdiği yıllardaki ihtiyaca cevap vermesine rağmen daha sonraki gelişmeler nedeni ile 11. Planlı alanlar. Bu nedenle de bu hareketlerin "zorlayıcı". toplum ve fiziksel çevreyi yakından ilgilendiren ve etkileyen hareketlerdir. Planlar. "kısıtlayıcı". Bu durum imar faaliyetlerine "kurallaştırılmış". önceden yapılmış olan imar planı sınırları içinde kalan ve planla.

Bu imar kanunu ile geçmiş dönemdeki imar mevzuatına aykırı yapılaşmayı belli bir düzenleme içinde ele alarak çözmek ve yeni şehirleşmeyi düzenli bir biçimde sağlamak için valilik ve belediyelerin plan üretimi ve uygulaması sürecindeki etkinlikleri arttırılmıştır. DOÇ. Uygulamanın planlamanın önüne geçmesi gibi durumlarda ise bu durumu kontrol altına alabilmek için mevzii imar planı (daha basit ve kısa sürede yapılabilen) mekanizması getirilmiştir. Şehirlerin imar planlarına uygun olarak gelişmelerinin yönlendirilmesinde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 60 . belediye ve mücavir alan sınırları içi ve dışında kalan şehir ve onunla bütünleşen çevresindeki plansız alanları bir bütün olarak ele alan yeni bir anlayış getirilmiştir. imar planlarını yapma. hatta uygulamaya önceden yön verebilecek nitelikte olması hedeflenmiştir. planların onaylanmasına ilişkin bu yetkinin Belediye ve Valiliklerce kullanılacağını belirtmiştir. Plan yapımının ve onayının dışında imar programları da Belediye meclislerince görüşülüp kabul edildikten sonra geçerlilik kazanacaktır. yaptırma ve uygulamayı kontrol konusunda yerel idarelere yetki tanımış. Planlamanın uygulamaya yetişecek.DR. birden fazla belediyeyi ilgilendiren imar planlarının yapımında ve onay aşamasında oluşabilecek ihtilafları çözmek ve hatta re’sen plan yapmak veya yaptırmak Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bırakılmıştır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tedbirin alınması ihtiyacı İmar Kanununda bugünün ve yarının ihtiyaçlarına cevap verebilecek değişiklikler yapılmasını gerektirmiştir. Belediye sınırları dışında ise bu yetki Valiliklerce kullanılacaktır. Ülke çapında önem taşıyan tesislerin yapımına imkan vermek. İmar kanunu ile ülkemizde planlama ilk defa bir sisteme bağlanmış ve planlamanın gelişmeyi önceden yönlendirmesi amaçlanmıştır. İmar Kanunu.

bu Kanunun amacının. daimi veya muvakkat (geçici). DOÇ. köy yerleşik alanları ve mezralarda yapılacak konut. Amaç 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 1 -Bu Kanun yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. 5). "Yerleşme yeri". açılım yaparak şu şekilde açıklayabiliriz: 61 . 27). Görüldüğü üzere İmar Kanunu. sağlık ve çevre şartlarına uygun olması gerekir (İK md. bir ya da birden çok kişinin. değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir (İK md. "Plansız alanlar" üzerinde yapı yapılması halinde. resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave. hayvancılık ve tarımsal amaçlı yapıların fen. Bu Kanunun amacı ve kapsamı bakımından. Yerleşme yeri ve yapı deyimlerinin tanımını yaptıktan sonra. "Ülke bütününde düzenli yerleşmeyi sağlamak ve bundan böyle imar kargaşasına meydan vermeyecek planlı ve sağlıklı yapılaşmayı gerçekleştirmek" olduğu ifade edilmiştir. Örneğin. sağlık ve çevre şartlarına tabi olurlar. karada ve suda. belediye ve mücavir alan sınırı içinde veya dışında belirli bir yerde "geçici" veya "sürekli" olarak oturması. yapı terimini çok geniş anlamıyla tanımlamış bulunmaktadır. Madde gerekçesinde de.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. fen.DR. plân. "Yapı". HASAN BEGEÇ  3194 sayılı kanun 3194 Sayılı Kanun İmar Kanunu’dur. "bu yerler" de yerleşme yerleri olarak kabul edilir ve buralardaki yapılar da fen. bir yerleşme yerinin mutlaka imar planı sınırı (belediye sınırı) içinde kalması gerekmez. Kanunun amacını. yaşaması ve faaliyet göstermesi için seçilen ve düzenlenen yerdir.

Öte yandan. Fen Şartlarına Uygunluk Bu şart ile yerleşme planlaması sonucu elde edilen imar planı ve bu plana uygun olarak. her bir yapının plan şartlarına uygunluğunu da ifade eder. Plan şartlarına uygunluğun bir anlamı da. projesine göre yapılacak yapıların. "sağlık" ve "çevre" şartlarına uygunluk olarak sayılmıştır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. başka bir maksatla kullanılamaz. 1/1000 ölçekli bir "uygulama imar planı" planlama kademelenmesinde. mevzuatın öngördüğü "teknik şartlar''a haiz olması amaçlanmaktadır. Yerleşme yerlerinde alanlar. "üst ölçekli planlar "a. Plan Şartlarına Uygunluk Plan şartlarına uygunluk. Kanunun amacını belirleyen ölçütler (şartlar). plan şartlarına uygunluk. 62 . kendisinden daha üst ölçekli olan 1/5000'lik "nazım imar planı" hükümlerine (düzenlemesine) aykırı olarak hazırlanamaz. "alt ölçekli planlar ın. planda sanayi ya da ticaret bölgesi olarak ayrılan yerler ancak bu maksatlarla kullanılabilir. DOÇ. yerleşme yerlerinin bütününde plan ile getirilen hükümlere (plan şartlarına) uygunluğu ifade eder. imar planında bir adadaki yapı nizamı (düzeni) "bitişik nizam " olarak belirlenmiş ise bu yerde. Örneğin. uygun olmasıdır. planda hangi maksat ve hizmet için ayrılmış ise. yerleşme ve yapılaşmalarda "plân". ancak o maksat ve hizmetin gerçekleştirilmesi için kullanılabilir. "ayrık nizam "da yapı yapılamaz. Yapılması plan şartına aykırılık teşkil eder. "fen". Örneğin. Örneğin. HASAN BEGEÇ KANUNUN AMACINI BELİRLEYEN ŞARTLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Maddede.DR. Mesela bu yerlerde bir turizm tesisi yapılamaz.

DR. "mimari" ya da "statik proje"si teknik bir çalışma belgesi olup. içme ve kullanma suyu rezervuarlarının korunması ve kirlenmenin önlenmesi amacıyla. bir imar planı yapılır ya da değiştirilirken. arazi ve 63 . bu çalışmanın yapılmaması. planın hazırlık ve yapımında önemli bir eksiklik teşkil eder. yapının gün ışığı almasına. bunların da mevzuatın öngördüğü şartları taşıması gerekir. herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu belirtilmekte. bir deprem bölgesinde. Buradaki jeolojik etüt. havalanmasına ve rutubetten korunmasına imkân vermesi ve yapı malzemelerinin ses ve gürültüyü azaltıcı nitelikte olması.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Sağlık Şartlarına Uygunluk Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Örneğin. o yerleşme yerinin "jeolojik etüdü"nün yapılması ve bu etüt ile elde edilecek bilgilere göre imar planın yapılması ya da değiştirilmesi gerekir. Öte yandan. sağlık konusunda düzenlenmiş bulunan kanun. Örneğin. aydınlanmasına. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna göre çıkartılan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne göre tespit edilen "koruma alanları" içerisinde. Bu nedenle bu alanlardaki yerleşme ve yapılaşmalarda bu hususa dikkat edilmesi gerekir. yapı projelerinin. sağlık şartlarına uygunluk ile. DOÇ. sağlıklı yaşamaya imkan verecek bir şekilde hazırlanması ve yapı malzemelerinin standartlara uygunluğu da anlaşılır. teknik bir çalışma olup. bu meyanda sayılabilir. Çevre Kanunu'nun 3 üncü maddesinin (a) ve (c) fıkralarında da. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğu anlamına gelir. çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesinin gerçek ve tüzel kişilerle vatandaşların görevi olduğu. bu yerlerde yerleşme ve yapılaşma "kısıtlama" ya tabi tutulmuştur. yapının. Çevre Şartlarına Uygunluk Anayasa'nın 56 ncı maddesinde. Projelerin. Öte yandan.

DOÇ. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 5 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar dairesinde çizilen ve 6 ncı maddede belirtilen merci (vali) tarafından onaylandıktan sonra kesinleşen idari bir sınırdır. Ancak bundan önce. çevrenin korunması ve kirlenmemesi hedefini gözetmekle yükümlü oldukları ifade edilmektedir. proje itibariyle o çevredeki "doğal".Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir. gerek Kanunda ve gerekse Yönetmelikte geçen bazı terimlerin tanım ve açıklamasını vermek istiyoruz. "kültürel" ve "tarihi" dokuya uygun olması ve bunlara zarar vermemesi amaçlanmaktadır. Belediye Sınırı. açıklamalarımızın daha iyi anlaşılabilmesi için.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. hem yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. hem de yapıların. Çevre şartlarına uygunluk ile. Kanunun kapsamı belirtilmiştir. ülkenin tüm alanları ve bu alanlar üzerindeki tüm imar hareketleri. Kapsam Madde 2 . 64 . Madde ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak "her türlü plan" ile inşa edilecek "resmi ve özel tüm yapılar" ın bu Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmek suretiyle. Görüldüğü üzere bu madde ile yalnızca belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerler değil.DR. mekan itibariyle yürürlükteki mevzuat hükümlerine. Madde üzerindeki açıklamalarımızı aşağıda sürdüreceğiz. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kaynak kullanım kararlarını veren ve proje değerlendirmesi yapan yetkili kuruluşların. bu imar düzeni ve disiplinine tabi tutulmaktadır.

000'den fazla olan beldelerde belediye sınırı. Bunlar: 1. a) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. 2. HASAN BEGEÇ 1580 sayılı (önceki) Belediye Kanunu ile yapılan düzenlemede.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerlerde uygulanacak hükümler. b) Planın olmaması. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin "5 ve 6 ncı Bölüm "lerinde yer alan hükümler olur. 2. a) Planın olması. Bu sisteme göre belediye sınırları. Belediye ve mücavir alan "sınırları dışında" kalan yerlerdir. Kanunun kapsamı "alanlar" itibariyle ikiye ayrılmaktadır. 1 .Belediye ve mücavir alan sınırlan "dışında" kalan ve “planı bulunan” ve de "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak hükümler. 1580 sayılı Kanunda öngörülen sistem değiştirilerek. belediye meclisinin kararı ve ilçe idare kurulunun uygun görüşü alındıktan sonra "il idare kurulu " karan ile. "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak usul ve esaslar. daha basit ve kolay bir sistem getirilmektedir. belediye meclisinin kararı (ilçelerde kaymakamın görüşü) üzerine valinin onayı ile kesinleşmektedir. Belediye ve mücavir alan "sınırları içinde" kalan yerler. belediye meclisinin kararı. durumuna göre değişir. 5393 sayılı (yeni) Belediye Kanunu'nda. 65 . bu yerlerde. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin (Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliği'nin) "4 ve 6 ncı Bölüm" lerinde yer alan hükümler olur. b) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. Madde ile.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ.DR. "planı bulunan" yerlerde uyulacak ve uygulanacak usul ve esaslar. il idare kurulunun uygun görüşü ve valinin teklifi üzerine "İçişleri Bakanlığı "nın onayı ile kesinleşmekte idi. "bu plân" ve 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliğinde yer alan hükümler olur. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI nüfusu 80.000'den az olan beldelerde belediye sınırı. nüfusu 80.

bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz. taşınmazın plandaki tahsis amacı gözetilerek yapılması gerekir. Alanların Yönetmelik Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Maddede. bulunduğu "bölgenin şartları"na ve "yönetmelik hükümleri" ne aykırı maksatlarla kullanılamayacağı hüküm altına alınmak suretiyle. imar planında alan kullanımı ve yapılaşma ile ilgili hüküm bulunması halinde. HASAN BEGEÇ Genel Esas 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 3 . imar planında "sanayi" yeri olarak ayrılmış ise bu alan "konut alanı" olarak kullanılamaz. mesela "konut" yapımı amacıyla kamulaştırılamaz. Plandaki Tahsis Amacı Dışında Kullanılamaması Madde. Bunun anlamı şudur: Bir alan. 66 . ancak o amaç için kullanılabilir. planda hangi kullanım amacına tahsis edilmiş ise. daha önce de belirttiğimiz üzere. bir alan. planda "yol”a tahsisli bir taşınmaz. Örneğin. Bu amaçla yapılacak plan değişikliğinin ise. alanlar itibariyle sağlanması şartları ortaya konulmaktadır. Kanunun 1 inci maddesiyle amaçlanan. yerleşme ve yapılaşmaların üzerinde gerçekleşeceği sahaların (alanların) "plan şartları" na. öncelikle bu hükümlerin uygulanması gerekir. Bir alanın plandaki kullanım biçimi ancak "plan tadilatı" yapmak suretiyle değiştirilebilir. Alanların. planlama esasları ve kamu yararına aykırı olmaması ve plan bütünlüğünü bozmaması gerekir. alanların. yönetmelik hükümlerine aykırı bir maksatla kullanımı da yasaklanmaktadır.DR. Kanunun bu maddesi ile de. Bu durumda. her ölçekteki plan esaslarına.Herhangi bir saha. bir alanın her ölçekteki plan esaslarına aykırı maksatlarla kullanımını yasaklamaktadır. kamulaştırmanın. Plana dayalı olarak yapılan kamulaştırmalarda. DOÇ. şehircilik ilkeleri. Örneğin. başka bir amaçla. genel "imar disiplini" nin. ancak yol yapımı için kamulaştırılabilir. başka bir amaç için kullanılamaz.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

(jeolojik durum. bulunduğu bölgenin doğal. bu bölge ve çevresi üzerinde oluşmuş yapılaşma durumu da anlaşılır. Alanların Bölgenin Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Madde ile alanların plan ve yönetmelik şartlarına aykırı olarak kullanımının yasaklanmasının yanında. kaynaklar. değişikliği. özellikle bu maksatla etüt edilerek. ilave ve revizyonlarında da bölge şartları. Ancak plan yapımı. imar planlarında. alanların "bölge şartları" na aykırı olarak kullanımı da yasaklanmaktadır. kültürel ve tarihi dokusuna uygun maksatlarla kullanımı ve bu alan üzerindeki yapıların aynı dokuya uygun inşası anlaşılır. iklim. ön bahçeli ya da bahçesiz nizamın kabul olunacağını. Öte yandan. Öte yandan. plan olmakla birlikte.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. planı bulunmayan yerlerdeki alanların kullanımında da yine yönetmelik hükümleri geçerli olur.DR. Tüm alanların kullanım maksadı ve yapılaşma şartlan plan ve yönetmelikler ile belirlenir. toprak kabiliyeti. parselasyon durumları ve bina kitleleri. görsel değerler. bir alanın kullanım amacının. bunlara ait ifadeler imar planlarının kayıtlarından sayılmaz. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ancak. alanların kullanımı yönetmelik hükümlerine tabi olur. planda hüküm bulunmayan hallerde. o alanın içinde bulunduğu bölgede gerçekleşmesi imkanı ile. sadece ayrık veya bitişik bina yapılacağını. bitki örtüsü. bölge şartları ile. Ayrıca şunu belirtmek gerekir ki. jeomorfolojik ve topoğrafik eşikler. 67 . Bu nedenle de bu konularda yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekir. ölçüleri verilmediği takdirde. binaların tertip şeklini ve yüz alacakları cepheyi tespit maksadı ile şematik olarak gösterildiğinden. Bölge şartlarına uygunluk ile bir alanın.

turizm gibi ağırlıkları nedeniyle özel ve ayrıntılı bir çalışma gerektirmesi durumunda veya "bölge şartları" na uymak amacıyla değiştirilerek özel sözleşme ve teknik şartlaşmalar yapılabileceği belirtilmiş. imar planlarında açıklanmayan ve bu Yönetmelikte de yer almayan hususlarda. DOÇ. bu hüküm karşısında da plan ve yönetmelikte yer almayan hususlarda getirilecek kuralların. imar planlarının hazırlanmasında.DR. belirleyici bir unsur teşkil eder. belediyelerin. lüzum ve ihtiyaca ve “civarın karakteri”ne göre imar kuralları getirmeye yetkili oldukları belirtilmiş olup. İstisnalar Madde 4 . İller Bankası Genel Müdürlüğü'nün bu amaçla hazırladığı tip sözleşme ve şartlaşma esaslarına uyulacağı. 16 ncı maddesinde de. Diğer taraftan aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde. Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait harekat. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. belediyelerin uygun görmesi halinde yapıların "estetiği" ile ilgili kurallar getirmeye yetkili oldukları belirtilmekte olup. imar planı ihalelerinde. 68 . bu Kanun hükümlerinden hangisinin ne şekilde uygulanacağı Milli Savunma Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir. bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ve 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. Bu kapsamda. bu esasların. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tarihsel çevre. bu kapsamda getirilecek kuralların da yine bölge şartlarına uygun olması gerekir. "Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik" in 13 üncü maddesinde. 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliği'nin 3 üncü maddesinde. beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimlerin göz önünde tutulacağı ifade edilmiştir. kent estetiği ve çevresel yapı gibi şartlar) başkaca unsurlar ile birlikte. bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır. sit. sanayi. eğitim ve savunma amaçlı yapılar için.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bölge şartlan gözetilerek getirilmesi zorunlu olmaktadır. Öte yandan.2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu.

uygulama ve yapılaşma konularına ilişkin hükümler bulunmakta. bir tek İmar Kanunu ile düzenlenmiş değildir. İmar Kanunu 'nun 8 inci maddesine göre değil. altyapı bedelleri konularında 2634 sayılı Kanun. bu hüküm uygulanacak. imar kanununun. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Bakanlar Kurulu Kararı ile turizm merkezi olarak belirlenen bir alanda 1/5000 ölçekli nazım planlar ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planları. Bu durumda.DR. "istisnalar" başlığı altında düzenlenmiş ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. özel kanunlarda imara ilişkin hüküm bulunması ve bu hükmün İmar Kanunu hükümleri ile çelişmesi halinde. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve diğer "özel kanunlar" ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. haliyle bu kanun hükümlerinin de uygulanması gerekmektedir. Ancak ruhsat. kullanma izni. Bu konuda örnek vermek gerekirse. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanunu'nun 2 nci maddesinde. Ancak. Kanunun 4 üncü maddesi ile Kanunun uygulanmayacağı haller. İşte bu nedenle. 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu. bu Kanun hükümlerine tabi olacağı belirtilmektedir. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca ve Turizm Bakanlığınca onaylanacaktır. Turizmi Teşvik Kanunu' nun 7 nci maddesine göre. 3194 sayılı Kanunun bu konulara ilişkin 20. 21. ülkemizde. İmar Kanunu dışında diğer birçok kanunda planlama. planlama ve yapılaşma konuları. imar Kanunu 'na aykırı bir hüküm içermediğinden. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. hüküm bulunmaması halinde ise İmar Kanunu hükümleri uygulanacaktır. 23 ve 31 inci maddeleri uygulanacaktır. özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı esası getirilmiştir. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel yapıların. 69 .

20. 17. 14. 5. 8. 13. 2. 16. 28.DR. 23. planlama. 24. 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 19. 29. 7. 6. 26. 9. uygulama ve yapılaşmaya ilişkin hükümlerin bulunduğu kanun. 21. kararname ve tüzüklerin listesi aşağıda verilmektedir: KANUNLAR 1. 15. 10. 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun 3621 sayılı Kıyı Kanunu 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun 4342 sayılı Mera Kanunu 4373 sayılı Taşkın Sulara ve Su Baskınlarına Karşı Korunma Kanunu 70 . 4. 11. 12. İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanunu'nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun 18. 422 sayılı Köy Kanunu 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu 775 sayılı Gecekondu Kanunu 831 sayılı Sular Hakkında Kanun 1164 sayılı Arsa Ofisi Kanunu 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu 1519 sayılı Erişme Kontrollü Karayolu Kanunu 1893 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 2872 sayılı Çevre Kanunu 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu 2981 sayılı. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu 3194 sayılı İmar Kanunu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu 3402 sayılı Kadastro Kanunu 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun 25. 27. 22. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İçinde yerleşme. DOÇ.

DOÇ. 32. 48. 44. 46. 9. 3. 180 sayılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname 388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kararname TÜZÜKLER 1. 43. 31. 49. 47. 36. 20.1959 tarih ve 4/11715 sayılı Sivil Müdafaa Bakımından Şehir ve Kasaba Planlarıyla Mühim Bina ve Tesislerde Tatbik Olunacak Esaslar Hakkında Nizamname (Tüzük) 2. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanunu 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Hakkında Kanun 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 4957 sayılı Turizm ve Teşvik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu 5393 sayılı Belediye Kanunu 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu 6831 sayılı Orman Kanunu 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun 7478 sayılı Köy İçme Suları Hakkında Kanun KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER 1. HASAN BEGEÇ 30.7. 40. 33. 38.1961 tarih ve 5/1465 sayılı Yeraltı Suları Tüzüğü 71 . 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 45. 41. 34. 37. 42. 35.DR.6. 39.

2. sektörel hedefleri. 72 . planlama alanı içinde kalan yerleşme ve arazi kullanımına ilişkin ana kararları belirleyen. ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plandır. Bu tanımlamalara göre Çevre Düzeni Planı. varsa bölge planı kararlarına uygun olarak yapılan. ulaşım gibi sektörler ile kentsel-kırsal yapı ve gelişme ile doğal ve kültürel değerler arasında koruma-kullanma dengesini sağlayan ve arazi kullanım kararlarını belirleyen yönetsel. tarım.DR. mekansal ve işlevsel bütünlük gösteren sınırlar içinde. Ülkenin geri kalmış bölgelerini geliştirme ya da değerlendirilemeyen doğal kaynaklarını etkili biçimde kullanmaktır.000 ölçekte hazırlanan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI PLAN VE PLAN TÜRLERİNİN TANIMLARI A.000 veya 1: 200.000. sanayi. faaliyetlerin ve altyapıların dağılımını belirtmek üzere hazırlanırlar.Çevre Düzeni Planı: Ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut.1:50. turizm. Konut. B.000. Bunlar: 1. tarım. yerleşmelerin gelişme potansiyelini. DOÇ. plan notları ve raporuyla bir bütün olan plandır. Metropoliten kentlerin büyümesini denetim altına almak.Bölge Planları: Sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini. Gerekli görüldüğü hallerde bu planları Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır. idareler arası koordinasyon esaslarını belirleyen. Bölge Planlarının kaynağında iki önemli etmen bulunmaktadır. 1/25. sanayi. turizm. planlanan alanı makro düzeyde ele alarak belli bir projeksiyon dönemi içindeki fiziki gelişmeleri yönlendiren bir plandır. 1:100.

örgütlenme ve uygulama ilkelerini içeren pafta rapor ve notlardan oluşan belgedir. Büyükşehir olmayan diğer illerde valinin koordinasyonunda belediye veya il özel idaresi tarafından yaptırılır. onlara bir düzen ve disiplin getiren objektif. açık ve uyulması zorunlu hukuksal bir belgedir. ölçeği: 1/200000. C.000 ile 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planları Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2. kendisinden daha alt ölçekli imar planlarına esas teşkil eder. kısıtlama kararları. 1/100000. . Büyükşehir Belediyeleri tarafından 4. arazi ve arsaları kullanım amacına göre düzenleyen ve bunların üzerindeki yerleşme ve yapılaşmaların kuralını belirleyerek. İmar Planı şu şekilde de tanımlanabilir: Şehir ve diğer yerleşme yerlerinin mevcut ve gelecekte alacağı durumu gösteren. Belediye sınırları il sınırı olan büyükşehir belediyelerinde. kentsel yerleşme ve gelişme eğilimlerini alternatif çözümler oluşturmak suretiyle belirleyen. arazi kullanımı. fiziksel özelliklerine ilişkin araştırmalara ve verilere dayalı olarak hazırlanan. sosyal. Bu bakımdan bu plan. koruma. yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen ve bu amaçla beldenin ekonomik. 73 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 1/50000 ve 1/25000'dir.İmar Planı: Belde halkının sosyal ve kültürel gereksinimlerini karşılamayı. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Çevre Düzeni Planı.Çevre Düzeni Planı. Bölge ve havza bazında 1/50. Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan edilen yerlerde Bakanlar kurulunca belirlenecek Bakanlık tarafından 3. tarihsel.DR. DOÇ. Çevre Düzeni Planı: 1. kültürel. plan hiyerarşisinde bölge planlarının altında imar planlarının üstünde yer alır. sağlıklı ve güvenli çevre oluşturmayı. demografik.

belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla yörenin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri. olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler. halkın sosyal ve kültürel gereksinmeleri. kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek amacıyla hazırlanır İmar planları. 74 . beldenin kullanılışı. imar plânları. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planlarının hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar: İmar planları. bölge ve kent verilerine göre konut. çevre münasebetlerinde kişi ve aile mutluluğu ile toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak. güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular göz önüne alınarak hazırlanır. sosyal ve kültürel gereksinmeleri var olan yada sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirmek ve belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. alan ve yapı ilişkileri. donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak. yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma. çalışma ve ulaşım gibi kentsel işlevler ile. planlanan yörenin halihazır durumunun. ülke.DR. Özetle. toplum. nüfus. yörenin gerek çevresiyle gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları. insan. kadastral harita ve kentin gelişimi de göz önünde tutularak hazırlanır.

75 . 3. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YAPILMASINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. Halihazır haritası bulunmayan yerleşim yerlerinin halihazır haritaları belediyeler ya da valiliklerce yapılır ya da yaptırılır. Bu haritaların onama mercii belediyeler ve valiliklerdir. diğer bir nüshası da tapu dairesine gönderilir. İmar Planlarının hazırlanmasında mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluk esası aranır. Mevcut imar planları yürürlüktedir. Onanan haritaların bir nüshası Bakanlığa. DOÇ. nüfusu 10. 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. belediyeler ya da valiliklerce yapılacak mevzii imar planlarına ya da imar planı olmayan yerler de Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre uygulama yapılır. Nüfusu bundan az olan yerlerde imar planının yapılıp yapılmamasına belediye meclisi karar verir. Son nüfus sayımında. Mevcut planlar yerleşmiş nüfusa yetersiz durumda ise ya da yeni yerleşme alanlarının derhal kullanmaya açılması gerekiyorsa. 4.000'i aşan yerleşmelerin tümünde imar planı yapılması zorunludur.

Kesinleşen imar planlarının bir örneği Bakanlığa gönderilir. Bu şekilde imar planları yürürlüğe girmiş olup uygulanması zorunludur. Belediye Başkanlığı veya vali. Kesinleşmiş imar planları alenidir. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ 1. 76 . İtirazlar. 3. belirlenen ücret karşılığında verirler. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. (d) (e) Bu süre içinde planlara itiraz edilebilir. 2. DOÇ. 5. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu planlar. Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerin imar planları. Gerek belediye meclisince. Kesinleşmiş planları Bakanlık ilgili belediyelere ve valiliklere tebliğ eder. Belediye sınırları içinde kalan yerlerin imar planları. 4. incelenmek üzere Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilir. imar planının tamamını ya da bir bölümünü örnekler ve kitapçıklar haline getirerek isteyenlere. (d) (e) Bu bir aylık süre içinde planlara itiraz edilebilir. Valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer Bu planlar valilikçe saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir. (a) (b) (c) İlgili belediyelerce yapılır ya da yaptırılır. gerek valilikçe onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir. 6.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Belediye Meclisi. itirazları ve planları on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. (a) (b) (c) Valilik ya da ilgilisince yapılır ya da yaptırılır. İtirazlar valiliğe yapılır Valilik itirazları ve planları inceleyerek on beş gün içersinde kesin karara bağlar.DR. belediye başkanlığınca saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir.

2. 5. değiştirme. doğrudan kullanmayıp. Bakanlık. ilgili belediye ve diğer kuruluşlara bilgi verir ve gerektiğinde bu idarelerle işbirliği yapar. Kamu yapıları ile ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. yaptırmaya. DOÇ. Öte yandan. bu yetkisini. ilgili belediyeye valilik kanalıyla talimat vererek de kullanabilir. hava meydanı bulunan ya da havayolu veya demiryolu bulunan yerlerdeki imar planlarını ve değişikliklerini. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ile. Birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar planlarını ve değişikliklerini. yukarıda sayılan yetkilerini kullanırken. 4. 77 .DR. yukarıda (5) bendinde belirtilen durumlarda Bakanlık. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca yapılması gerekli planları ve değişikliklerini 3. Bir kamu hizmetinin görülmesi için gerekli olan yerlerle ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. İçerisinden ya da civarından demiryolu veya karayolu geçen. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANLARINDA BAYINDIRLIK ve İSKAN BAKANLIĞININ YETKİSİ 1. yapmaya. revize etme ve re'sen onaylamaya yetkilidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

8. Toplu Konut İdaresinin. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün. 3. Organize Sanayi Bölgeleri Yönetiminin. (md 10) Belediyelerin imar planlarının uygulanmasını yapmak için gerçekleştirilmesini düşündükleri kısımları belli eden ve bu kısımlarda gerek kamulaştırma ve gerekse yol. Ve başkaca diğer bazı idarelerin kendi özel yasalarına göre plan yapma. 2. Ayrıca imar programları. otopark gibi inşaat masraflarını tahmini olarak belirten ve bunların yıllara göre bölünmesini gösteren bir belge olarak da tanımlanabilir. Kültür ve Turizm Bakanlığının. onama ve uygulama yetkileri bulunmaktadır. Özelleştirme Yüksek Kurulunun. 10. 9. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANI YAPMA VE ONAMA YETKİSİ OLAN DİĞER BAZI KURUM VE KURULUŞLAR 1. GAP İdaresinin. 5. İmar programları. Özel Çevre Koruma Kurulu Başkanlığının.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının. 7. Belediyelerin imar uygulamaları konusunda çok sayıda faktörün hesaba katılmak suretiyle uzunca süreli olarak düzenledikleri tutarlı ve etkin bir tatbikat ve hareket planı olarak da tanımlanabilir. İMAR PLANININ UYGULANMASI ANCAK İMAR PROGRAMININ HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI İLE MÜMKÜNDÜR. 4. Ulaştırma Bakanlığının. 6.DR. 78 . Başbakanlığın (Dünya Bankası Proje Uygulama Biriminin). Çevre ve Orman Bakanlığının. meydan. DOÇ. 11.

Hazırlanan bu imar programı belediye meclisinde görüşülür. Bu araziler ve arsalar. Ancak. İmar planlarında. İmar programlarında. Bedel ve ödeme şekli taraflarca saptanır. İlgili kamu kuruluşları imar programları sınırları içinde kalan kamu hizmetlerine tahsis edilmiş bu yerleri bu program süresi içinde kamulaştırırlar. ilgili kamu kuruluşlarına bildirilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediyeler. Özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya genel hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise belediyeye. belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise özel idareye bedelsiz olarak bırakılır ve tapu kaydı terkin edilir. Genel hizmetlere ayrılan yerlere. kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulur. belediye ya da valiliğin önerisi. Programda yer alan ve kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu programlar. Kamuya ait gayrimenkuller konusunda yapılacak işlemler. hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar. 2. DOÇ. maddesinde yer almış bulunmaktadır. Bu kamulaştırma için gerekli ödenek.DR. Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile. Bu konuda tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur. belediye ya da özel idare tarafından satılamaz ve başka bir amaçla kullanılamaz. 1. Görüşmelere ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarının temsilcileri de görüşlerini bildirmek üzere katılırlar. arsa hariç yalnız binanın o günkü değeri göz önüne alınarak takdir edilecek bedel ödenir. 79 . İmar Kanununun 11. bu yerlerin üzerinde bina varsa. imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde bu planı uygulamak üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. belediye meclislerinde kabul edildikten sonra kesinleşir.

otopark. çevresiyle ilişkileri ve işlevi açısından imar planlarında ayrıldığı amaca uygun olup olmadığının. İmar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi genel hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller. İmar Kanununun 11. DOÇ. imar planının onaylanıp kesinleşmesiyle bu niteliklerini yitirirler ve imar planında gösterilen kullanma amacına tabi olurlar. Bu yerler dışında kalan: a) İmar planlarında meydan. Hazine ve Özel idareye ait arazi ve arsalar dışında bazı istisnalar yer almış bulunmaktadır. resim ve hesaplarının hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili fenni sorumluları uzmanlık konularına ve ilgili kanunlarına göre mühendisler ve mimarlarca üstlenilir 80 . maddesinde. büyüklüğü. b) Askeri yasak bölgeler. proje. İmar Planlarının Yargısal Denetiminde Dikkat Edilecek Hususlar: İmar planlarının yargısal denetiminde göz önüne alınması gerekli hususlardan olan uyuşmazlık konusu taşınmazın yeri. Yapılacak terkinler. planlama esasları ve kamu yararı yönünden bilirkişilerce bir değerlendirme yapılması gereği vardır. alanlar ve meralar. statik ve her türlü plan. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir. devir alınan idareye aynı yöntemlerle geri verilir. Hazırlanan imar planı sınırları içinde yer alan kadastral yollar. madde hükmüne tabi değildir. hiçbir şekilde resim. yol.DR. park. Yapıların mimari. bu yerler belediye ve özel idarece. konumu. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu yerlerin kullanılış şekli yeni bir imar planıyla değiştirilerek özel mülkiyete konu olabilecek bir duruma getirildiği takdirde. 11. Keza imar planlarının yargısal denetiminde yukarıda açıklanan " İmar Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar " a uyulup uyulmadığı da araştırılacaktır. harç ve vergiye tabi tutulmaz. şehircilik ilkeleri. yeşil saha.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. güvenlik bölgeleri ve ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silâhlı Kuvvetlerine ait harekât ve savunma amaçlı yerler.

000 ve 1/10. Bu plan türünde en çok kullanılan ölçek 1/5000'dir. yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına temel olacak uygulama etaplarını ve esaslarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve 1/1000 ölçekte düzenlenen raporuyla bir bütün olan plandır. detaylı bir rapor ile açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır. 1/25. varsa kadastral durumu işlenmiş olan ve nazım imar planına uygun olarak hazırlanan ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını.000. b) Uygulama İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine. Bu planlar koruma ve kullanma kararları ve önlemleriyle ayrıntılı olan ve farklılıkları hayata geçiren planlardır. bir tek belediye sınırları ile mücavir alanlarını kapsayabileceği gibi. a) Nazım İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan. . nazım imar planlarının büyütülmüş kopyaları değildir. Nazım imar planları. çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini. ölçeği: 1/50. genel kullanış biçimlerini. 2.DR. bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını. Nazım İmar Planı 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama İmar Planı olmak üzere iki aşamadan oluşur. DOÇ. HASAN BEGEÇ İmar planı. Uygulama imar planları. 81 . 1. ulaşım sistemlerini ve sorunlarının çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen.000. varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan ve arazi parçalarının.Nazım İmar Planı. bunların yoğunluk ve düzenini. gerektiğinde yapı yoğunluğunu. birden çok belediye ve mücavir alan sınırlarını da kapsayabilir. 1/5000 ve 1/2000'dir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. başlıca bölge tiplerini.

değiştirilmesi “İmar Planı Değişikliği”. c) Revizyon (Yenileme) İmar Planı: Her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plandır.Uygulama İmar Planı. bu planla bütünleşmeyen yerler “Mevzii İmar Planı”. 82 . Öte yandan mevcut imar planı sınırları dışında olup.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sürekliliğini. nesnel ve teknik gerekçelere dayanan. ölçeği: 1/1000'dir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama imar planları zaman ve şartların zorunlu kıldığı hallerde. Ayrıca uygulama imar planlarına ilave (ek) yapılması da mümkündür. DOÇ. ölçeği: 1/50000 ile 1/1000 arasında değişir. bütünlüğünü. Planın revize edilmesi “Revizyon İmar Planı”. kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleridir. HASAN BEGEÇ . kanun ve yönetmeliğin belirlediği usul ve şartlara uymak şartıyla revize edilebilir ve değiştirilebilir. eklentisi de “İlave (ek) İmar Planı” yapılması yoluyla mümkündür. d) İmar Planı Değişikliği: Plan ana kararlarını.DR. bilimsel. sit içeren yerleşme alanları da “Koruma Amaçlı İmar Planı” yapılmasıyla düzenlenir. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir yanlışlık. teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte. “Revizyon İmar Planı” niteliğindeki bir planlama işinin “İmar Planı Değişikliği” olarak değerlendirilerek işlem yapılmasıdır. Revizyon İmar Planı. Nitelik olarak birbirlerinden farklıdırlar.

Kısa sürede elde edilebilen planlar oldukları için kentin hızlı gelişmesine ayak uydurarak kentin planlı gelişmesini sağlayabilirler. sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını kendi bünyesinde sağlayan. planla bütünleşmeyen konumdaki. maddede mevcut imar planları ile düzenlenmiş alanların yetersiz kalması durumunda bu planların yapılabileceğinden bahsettik. İmar planları yapım yönetmeliğinin plan yapım kurallarına uyulmak üzere yapımı mümkün olan. Başta anlattığımız “imar planlarının yapılmasında uyulması gereken kurallar” da 3. yoğunluğunda veya ulaşım sisteminde. bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde hazırlanan plandır. e) İlave İmar Planı: Yürürlükte bulunan planın ihtiyaca cevap vermediği durumlarda. raporuyla bir bütün olan imar planıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere. Bu tür işlemeler. kat artırımı yoluyla veya yeşil alan. imar planı değişikliği kapsamında kalmamaktadır. imar planı ana kararlarını bozmayacak biçimde yerel olarak farklılık getiren planlardır. mevcut plana bitişik ve mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planı değişikliği. park. f) Mevzi İmar Planı (Yerel Plan): Mevcut planların yerleşmiş nüfusa yetersiz kalması veya yeni yerleşim alanlarının kullanıma açılması gereğinin ve sınırlarının ilgili idarece belirlenmesi halinde. plan ana kararlarını etkilemekte ve nazım imar planının da yeniden ele alınmasını zorunlu kılmakta ve de “Revizyon İmar Planı” kapsamına girmektedir. ticaret ve diğer kullanımlara dönüştürmesi suretiyle yoğunluk artışına yol açan planlama işlemleri. DOÇ. konumunda. bahçe gibi kullanımları konut. 83 .DR. imar planı sınırları içinde arazi kullanışlarının büyüklüğünde. yürürlükteki her tür ölçekteki plan sınırları dışında.

“külliye”. arkeolojik ya da mimari değeri bulunan eski eser ve sanat yapılarının ya da tek tek sanat değeri taşımasalar bile bozulmamışlıkları ve bütünlükleri açısından belirli bir devri karakterize eden yerleşme dokuları ve kent parçalarının topluca oluşturdukları “kentsel sit” alanlarının korunmaları. “sit”. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununca tanımlanan taşınmaz eski eser kapsamındaki “anıt”. kent mekanı ve bunu bütünleyen çevresel alanlarda yer alan tarihi.DR. “ören yeri” ve “doğal sit”ler ile. İMAR PLANLARININ KROKİ İLE GÖSTERİMİ Belediye Sınırı Revizyon İmar Planı Sınırı İmar Planı Sınırı Koruma Amaçlı İmar Planı Sınırı İlave İmar Planı Sınırı Mevzii İmar Planı Sınırı 84 . bu alanlara uygun yeni kentsel fonksiyonlar getirilmesi ile bu çevrelerde yeni yapılar yapılabilmesi için uyulması gereken koşulları yeterli ayrıntıda belirleyen plandır. HASAN BEGEÇ g) Koruma İmar Planı: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sit niteliğindeki yerleşme alanlarında düzenlenen koruma ve geliştirme amaçlı plan olup. “arkeolojik sit”. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

DOÇ. HASAN BEGEÇ PLANLAMA KADEMESİ AKIŞ ŞEMASI 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ÜLKE FİZİKSEL PLANI Çevre Düzeni Planı Bölge Planı Ulaşım Planı Nazım İmar Planı Uygulama İmar Planı Revizyon (Yenileme) İmar Planı İmar Planı Değişikliği (Tadilat) Koruma Amaçlı İmar Planı İlave (Ek) İmar Planı Mevzii (Yerel) İmar Planı 85 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR.

DOÇ. belediye meclisi ve il idare kurulunun kararı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 'nın onayı ile kesinleşir. Diğer bir deyimle imar planının kapsadığı alandır. Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki imar planı bulunmayan mevcut yerleşmelerin (mahalle. a) Yerleşik Alan (Meskun Alan) : İmar planı yapımı aşamasında iskan edildiği tespit edilmiş ve nazım imar planında belirlenmiş alandır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ Yapı düzeni ve yapılaşmaya ilişkin kavramlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YERLEŞME ALANI İLE İLGİLİ TANIMLAR Yerleşme Alanı (İskan Alanı) İmar planı sınırı içerisindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. Yerleşme Alanı Dışı (İskan Dışı) Alan: Her ölçekteki imar planı sınırları. ilgili belediye sınırına bitişik olması gerekmez. Bu alanlar köyleri de kapsayabilir (İK md. Mücavir alan sınırları. c) Mücavir Alan: İmar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş. Mücavir alan sınırlarının. belediye hudutlarına bitişik olan alanlardır. 86 . Yerleşme Alanı: İmar planı sınırı içindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. 45). yerleşik alan sınırı ve köy ve mezraların yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlardır.DR. köy ve mezralar) olası gelişme alanlarını da içine alan ve sınırları Belediye Meclislerince karara bağlanan alanlardır. b) Gelişme Alanı ( İnkişaf Alanı ): Nazım imar planında kentin gelişmesine ayrılmış alanlardır.

87 . kendisi re'sen mücavir alan sınırları içine alabilir ve çıkarabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kendisine gönderilen mücavir alan kararlarını (sınırlarını) kendisinin belirlediği şekilde değiştirilmek üzere valiliğe iade edebilir. Ayrıca.DR. DOÇ. gerekli gördüğü hallerde bir yeri. Bakanlık. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Öte yandan.

toplu konut alanları gibi konut alanlarından oluşan iskan alanlarıdır. Kentsel Konut Alanları Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları Turizm Yerleşme Alanları Koruma Alanları Yeşil Alanlar Kentsel Sosyal Altyapı Alanları Kentsel Teknik Altyapı Alanları Kesin Yapı Yasağı Uygulanacak Alanlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI A. 5. B. 8. askeri alanlar. Merkezi iş alanları (MİA). Meskun konut alanlarında. sağlıklaştırılacak ikamet bölgeleridir. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. b) Gelişme Konut Alanları: İmar planlarında gelişme konut alanı olarak belirtilmiş ve yapı düzeni ile yapılaşma yoğunlukları (TAKS/KAKS oranları ya da yapı emsalleri ile) belirlenmiş. 6. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. ve sanayi alanları 88 .DR. 4. gecekondu önleme bölgeleri. metropoliten aktivite merkezi. ticaret bölgeleri. Bu alanlarda. tercihli ticaret bölgeleri. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. yapı düzeni korunacak. kamu kurumu alanları. DOÇ. 2. sanayi bölgeleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. orta. 7. küçük sanayi alanları. kentin gelişmesine ayrılmış yerleşme alanlarıdır. HASAN BEGEÇ KENT BÖLGELERİ TANIMLARI 1. yönetim merkezleri.Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları: İmar planlarında. düzeltilecek. düşük). sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. a) Meskun Konut Alanları: İmar planlarında belirlenmiş yapılaşma yoğunluğuna göre (yüksek. 3.Kentsel Konut Alanları: İmar planlarında konut yapımı için ayrılan meskun (yerleşik) konut alanları ve kentin gelişmesi için ayrılan gelişme konut alanlarıyla. serbest bölge. depolama ve konut dışı kentsel çalışma alanları gibi çalışma hayatına ve kent yönetimine ayrılan alanlardır.

DR. lokanta. D. sinema. iş hanları. gazino. gerek aktif gerekse pasif kullanımlı. bu bölgelerde yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yeni inşa edilecek yapılarda. sosyal tesisler ile yönetimle ilgili tesisler ve benzeri yapılar yapılabilir. kentsel ve doğal sit alanları ile. çok katlı mağazalar. tarihi. çocuk bahçeleri. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında ticari amaçlı yapılar için ayrılmış bölgelerdir. c) Sanayi Alanları: İmar planlarında orta ve büyük ölçekte üretim yapan sanayi tesislerinin yer aldığı bölgedir. tarımsal niteliği korunacak özel mahsul alanları / organize tarımsal işletme alanları ve yapı yasağı ya da sınırlaması getirilen alanlar “Kentsel Koruma Alanları”dır. özel koşullu tarım alanları / tarımsal niteliği korunacak alanlar. günübirlik eğlence ve dinlence ihtiyaçlarını karşılayan. Bu bölgelerde bürolar. bankalar. a) Aktif Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan kentsel ve bölgesel parklar (dinlenme alanları). tiyatro gibi kültürel.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. konut ve ticaret girişlerinin ayrı olarak tertip edilmesi gerekir. düğün salonu. bitki örtüsünün yoğun olduğu alanlardır. mesire alanları (piknik ve eğlence alanları). İmar planlarında belirlenen koşullara göre bu bölgelerde ticaret bölgelerinde yer alan tesislere ilave olarak konutlar da yapılabilir.Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan. oyun alanları (semt spor sahaları). C. 89 .Koruma Alanları: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre yapılanma şartları belirlenen arkeolojik. Ancak. çarşı. oteller. b) Tercihli Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında belirtilen tercihli ticaret bölgeleridir. özel işlevlere ayrılmış yeşil alanlar gibi alanlar bu alanlar kapsamındadır. DOÇ. Bu alanlarda yapılacak tüm düzenleme ve tesislerde Türk Standartları Enstitüsünün engelliler ile ilgili standartlarına uyulacaktır.

Rekreasyon Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark. Bitki örtüsü ile çocukların oyun için gerekli araç gereçler.) geçmeyen ve mülkiyet sınırlarına 5 metreden fazla yanaşmayan. WC ve bulaşık yıkama yerleri ile yapılaşma emsali %3’ü. Bu alanlarda. dinlenecekleri.Çocuk Bahçeleri: (0-6) ve (7-11) yaş gruplarının oyun ihtiyaçlarını karşılayan alanlardır. yi geçmemek koşulu ile lokanta. süs havuzları ve pergola yapılabilir. satış yeri v. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark. oyun alanları. oturma ve yemek yerleri. WC kullanımı için yapı yapılabilir. çayhane. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır.C yer alabilir.DR.80 m. yemek pişirme yerleri. yi geçmemek koşulu ile su ve kara sporlarına ilişkin kapalı tesisler ile lokanta. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. 3. çeşmeler. Mesire ve Eğlence Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri ve dinlenebilecekleri alanlardır. İmar planlarında park alanlarının içerisinde park için gerekli başka tesisler gösterilmemiş ise. sadece soyunma kabinleri. süs havuzları. yapı yüksekliği 2 kat 6.80 m. 2.80 m.b tesisler 90 . satış yeri v.Oyun Alanları (Semt Spor Sahaları): İskan bölgeleri içinde yer alan gençlerin spor ve oyun ihtiyaçlarını karşılayan açık alanlardır. WC ve bulaşık yıkama yerleri. duş. 5.Piknik. 4. yemek pişirme yerleri.b tesisler yapılabilir. Bu alanlarda. bu alanlarda ancak WC. oturma ve yemek yerleri.Parklar (Dinlenme Alanları): Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçlarına cevap veren alanlardır. toplam inşaat alanı arsa alanının %3’ünü ve aynı zamanda 200 m2’yi ve yüksekliği 1 katı ( 3. açıkhava tiyatroları ile yapılaşma emsali %3’ü. çeşmeler. çayhane. Bu alanlarda. pergola ve W. DOÇ. yapı yüksekliği 2 kat 6. sportif etkinlikler yapabilecekleri alanlardır. oyun alanları. sadece günübirlik kullanımlara dönük su ve kara sporlarına ilişkin üstü açık tesisler.

İmar kanununun 18. maddesi (arazi ve arsa düzenlenmesi yapılması) hükmü ile düzenlenemiyorsa 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mezarlıklar. ağaçlandırılacak alanlar. milli parklar.DR. Başka bir parsel ile tevhit edilerek. 91 . (Md. ADA ve PARSELLERE İLİŞKİN TANIMLAR Cephe Hattı: Genel olarak cephe hattı. doğal karakteri korunacak vb. c) Yeşil Bant: Yeni gelişim alanlarında ve kent çeperlerinde. şartları plan ve yönetmelikte belirtilmiş olan yapının. 2. İmar planlarında gösterilen cephe hattından önde bina yapılamaz. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. devamlılık gösteren ağaçların yoğun bulunduğu yaya dolaşma ve yürüme olanakları veren yeşil alanlardır. Parsel: 1. DOÇ. belirli bölgeleri veya kullanımları ayıran ve/ya birbirleriyle yaya bağlantılarını sağlayan. Kamulaştırma yapmak zorundadır. birleştirilerek inşaata elverişli hale getirilemiyorsa mal sahibinin yazılı müracaatı üzerine bu arsanın tamamı ilgili idarelerce kamulaştırılır. Herhangi bir arsanın cephe hattının gerisinde kalan kısmı plan ve yönetmelik esaslarına uygun bina inşaasına yetmiyorsa. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapılabilir. yola yaklaşabileceği son sınır olarak tanımlanır. İmar programı içinde kalıyorsa. 12) Bu şekildeki bir durumda idarenin kamulaştırma yapıp yapmama gibi bir seçeneği yoktur. alanlardır. b) Pasif Yeşil Alanlar: Orman alanları.

arka yol cephe hattı olarak tanımlanır. Binalara kot verilmesinde röperin yerini belirleyen. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. a) Ön bahçe mesafesi bırakılarak. 2. 3. Planda cephe hattı belirlenmiş ise bu durumda ayrıca “bahçe mesafesi” bırakılması zorunlu değildir.Ön Cephe Hattı (İnşaat cephesi): 1. DOÇ. Bir parselde inşa edilecek binanın parsele oturan kısmının yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen.Arka Cephe Hattı : Ön cephe hattına karşıt olan ve ortak noktası olmayan ve binanın parsel arka sınırına veya yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır.Yan Cephe Hattı: Ön cephe hattına komşu olan ve binanın parsele oturan kısmının parsel yan cephesine mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır. Ancak bina sahibi isterse ayrıca bahçe mesafesi bırakabilir. Cephe hattı şu şekillerde de oluşturulabilir: 1. Ayrık düzenli yapı adalarında cephe hattı. 3. Bina derinliğinin dik olarak uygulandığı hattır. Parsel yan cephesinde yol var ise. 2. HASAN BEGEÇ Cephe hattı: 1.DR. Diğer cephelerin isimlendirilmesine esas olan. b) Yapı yaklaşma sınırı belirlemek suretiyle. 2. yan yol cephe hattı olarak tanımlanır. 92 . 4. Parsel arka cephesinde yol var ise. Ön cephe hattı Yan cephe hattı Arka cephe hattı’ndan oluşur. 3.

DOÇ.DR. imar planı ve yönetmelik esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir. b) İmar Adası: İmar planındaki esaslara göre meydana gelen adadır. bitişik (B) ve kütle (K) işaretli “özellikli yapı” yapılması söz konusu olan durumlarda “şematik kitle” çizilmek suretiyle cephe hattı oluşturulur. sınırlarının ve değerlerinin devlet eliyle belirlenip plana bağlanması işi) Kadastro yapıldığı zaman var olan adadır. “yapı katsayısı” ile ilgilidir.Parsellere İlişkin Tanımlar: a) Kadastro Parseli: Kadastro yapıldığı zaman oluşmuş. İmar planına göre blok (BL).MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Gelişme bölgelerinde (yoğunluk esaslı parsellerde) Yapı Yaklaşma Sınırı çizilmek suretiyle belirlenebilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2. alanının. 93 . b) İmar Parseli: İmar adaları içerisindeki kadastro parsellerinin İmar Kanunu. mülkiyeti tescilli parseldir. B. 3. Bu tip parsellerde cephe hattı. A.Ada Tanımları a) Kadastro Adası: (Bir ülkedeki her çeşit arazi ve mülk yerinin.

arka ve yan cephelerin tayini.DR. Birden fazla yola cephesi olan parsellerde. ön. 94 . adadaki diğer parsellerin konumları. İki veya daha fazla yola cephesi olan parsellerde. DOÇ. mevcut teşekküller ve yapı nizamı dikkate alınarak belediyesince belirlenir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı ile yol arasında kalan parsel bölümleri de ön bahçe tanımına girer. köşe başına rastlayan parsellerde geniş yol üzerindeki kenar parsel cephesidir. İki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar kenar parsel cephesidir. C. d) Parsel Derinliği: Parsel ön cephe hattına arka cephe hattı köşe noktalarından indirilen dik hatlarının en uzun ve en kısa olanının uzunluklarının ortalamasıdır. HASAN BEGEÇ c) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Parsel Cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesidir. Genel olarak.Bahçe Tanımları a) Ön Bahçe: Parsel ön cephe hattı ile yapı cephe hattı arasında kalan bölümüdür.

c) Yan Bahçe: Komşu parsel sınırı ile yapı yan cephe hatları arasında kalan ön ve arka bahçeler dışındaki parsel bölümleridir. ön bahçeli veya ön bahçesiz oluşu ve bir veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olacağı belirtilmiş yapı düzenidir. YAPI DÜZENİNE İLİŞKİN TANIMLAR a) Ayrık Düzen: Hiçbir yönde komşu parsel sınırına bitişik olmayan yapı düzenidir. derinliği. 95 . kat adedi ve yüksekliği belirlenmiş tek yapı kütlesinin bir veya birden fazla imar parseli üzerine oturduğu bahçeli yapı düzenidir. b) Bitişik Düzen: İmar planında kat adedi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Arka Bahçe: Parsel arka cephe hattı ile yapı arka cephe hattı arasında kalan parsel bölümüdür. d) Yapı Yaklaşma Sınırı: İmar adası veya imar parselinde. yapının zeminde oturduğu alan olarak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. ada veya parsel sınırlarına en fazla yaklaşabileceği mesafeyi tayin eden sınırdır. c) Blok Düzen: İmar planı veya bu Yönetmelikte.Parsel Zemini İle İlgili Tanımlar a) Tabii Zemin: Parselin hafredilmemiş veya doldurulmamış doğal zeminidir. D. b) Tesviye Edilmiş Zemin: Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre hafredilerek veya doldurularak parselin aldığı son zemin durumudur.DR.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İkiz Düzen: İmar planında. 96 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. binanın bir tarafı komşu binaya bitişik. DOÇ. kat adedi ve buna bağlı bina yüksekliği tanımlanmış bahçeli blok düzenidir. diğer tarafı ayrık olarak oturacağı alan belirtilmiş olan. imar yönetmeliği ile derinliği.DR.

Katlar Alanı: Bodrum kat ve çatı arası dahil olmak üzere yapının inşa edilen ve kullanılabilen tüm katlarının ışıklıklar çıktıktan sonraki alanlarının toplamıdır. kömürlük. su deposu ve hidrofor bu alana katılmaz. genel merdiven dışında tertiplenen yangın merdivenleri. DOÇ. çalışmaya. HASAN BEGEÇ YAPILAŞMAYA İLİŞKİN TANIMLAR A. maddesine göre düzenlenen açık çıkmalar. e) Brüt İnşaat Alanı (Toplam İnşaat Alanı): Bodrum kat ve çatı arasındaki piyesler dahil olmak üzere yapının inşa edilen tüm katlarının toplamıdır. taşıyıcı sisteminin zeminle irtibatını sağlayan kolonların dış yüzeylerinin çevrelediği alandır. asansörler. kalorifer dairesi. Bahçeye yapılan eklenti ve müştemilat taban alanı içinde sayılır. d) Yapı inşaat Alanı. hava bacaları. sığınak.A. tabii zemin terasları. Işıklıklar. saçaklar. c) Katlar Alanı Katsayısı (Kaks) : Katlar alanının imar parseli alanına olan oranıdır.yi geçmeyen kapıcı daireleri. b) Taban Alanı Katsayısı (Taks) : Taban alanının. ticari amacı olmayan ve yapının kendi ihtiyacı için otopark olarak kullanılan bölüm ve katlar.Yapı Alanına İlişkin Tanımlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Taban Alanı (T. eğlenmeye ve dinlenmeye ayrılmak üzere yapılan bölümler ile bunlara hizmet veren depo ve benzeri alanlar anlaşılır. yi aşmayan ve yalnızca tesisatın geçirildiği tesisat galerileri ve katları. imar parseli alanına olan oranıdır. hava bacaları.80 m. saçaklar 97 . Bu yönetmeliğin 42. iç yüksekliği 1. eğlenme ve dinlenme yerleri gibi oturmaya. işyeri.): Yapı veya yapıların.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Kullanılabilen katlar deyiminden konut.DR. brüt 45m2.

b) İmar Mevzuatına Aykırı Yapı: Ruhsatsız yapılar. imar yoluna. bina ve kat nizamına.Yapıya İlişkin Tanımlar a) Yapı: Karada ve suda daimi veya geçici. başkasının mülküne veya kesin inşaat yasağı olan yerlere inşa edilen yapılardır. hisseli arsa ve arazilere. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ve üstü açık tabii zemin terasları hariç. İmar planı. arsa ya da parsellerde 2. bütün ortak alanlar ve açık ve kapalı çıkmalar bu alana dahildir. fen ve sağlık kurallarına. yönetmelik. ruhsat ve eklerine. DOÇ. resmi veya özel yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit veya hareketli tesislerdir. 6785 sayılı eski imar kanununda yalnızca tapulu arazi. yapı inşaat alanına. bina derinliğine. alınacak ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir. Kuruluş ve kişilerin kendilerine ait tapuları bulunmamakla beraber.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. parsel sınırına veya imar planlarında yol.DR. Tapu ya da istisna durumlarda tapu senedi yerine geçerli olan belgeler (tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri) olmaksızın bir taşınmaz üzerinde yapı yapılamaz. B. yapı düzenine. arsa ve parseller üzerinde yapı yapılmasına izin verilmesine karşın 3194 sayılı imar kanununda yapı yapılması için tapu senedi dışında başka belgeleri de kabul etmektedir. imar planı arazi kullanım kararlarına aykırı olan. Kuruluş ve kişilerce. cephe hatlarına. kendilerine ait tapusu bulunan arazi. otopark gibi kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış alanlara tecavüz eden. Yapı yapma koşulları: 1. Eğer ruhsatsız olarak yapı yapılırsa bu durumda kanunun 32. bina yüksekliğine. kamu kurum ve kuruluşlarınca verilmiş tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri ile. bahçe mesafelerine. taban alanına. Maddesi uygulanır ve yapı hakkında “durdurma” ve “yıkım” kararı verilir. yeşil alan. 98 .

HASAN BEGEÇ İmar mevzuatına aykırı yapılar: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1.12. ibadet yerleri. kısmen veya tamamen umumun kullanımına mahsus binalardır. İmar mevzuatını oluşturan diğer kanunlar ve bunlara dayanılarak çıkartılan tüzük ve yönetmeliklere. spor tesisleri. sağlık ve çevre şartlarına uyulmadan yapılan yapılardır. katlı otopark. sinema.80 metreyi ve/veya bodrum kat dahil olmak üzere toplam kat adedi 13'ü aşan (13 kat hariç) yapılar Yüksek Yapı olarak kabul edilir. İzmir Büyükşehir Belediyesi Yüksek Yapılar Yönetmeliği hükümleri uygulanır. hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır. genel sığınak ve bunlara benzer. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. il özel idaresi ve belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yarıdan fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti için kullanılan binalardır.pasaj.) 99 . çalışma. Bu yapılarda. özel sağlık tesisleri. Son kat tavan döşeme kotu 30.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. opera. kütüphane. otel. kent dokusu ve her türlü kentsel alt yapı yönünden etkileyen bir yapı (bina) türüdür. a) Resmi Bina: Genel. İmar planlarına. katma ve özel bütçeli idarelerle. fiziksel çevre. konferans salonu gibi kültürel binalar ile gazino. özel eğitim. b) Umumi Bina: Kamu hizmeti için kullanılan resmi binalarla. 3. İmar kanunu ve bu kanuna göre çıkartılan yönetmeliklere. d) Yüksek Yapı: Yüksek yapı. düğün salonu gibi eğlence yapıları. 2.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. 4. eğlenme veya dinlenmelerine ya da ibadet etmelerine yarayan. müze. genel olarak yakın ve uzak çevresini. çarşı gibi ticari yapılar. C. Fen. üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma. DOÇ. tiyatro.DR.Binaya İlişkin Tanımlar Bina Kullanım Tanımları Bina: Kendi başına kullanılabilen.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI c) Mevcut Bina: Yürürlükte bulunan imar planı ve mevzuata uygun olarak tamamlanmış veya ruhsat alınarak en az su basman seviyesinde inşaatı ikmal edilmiş ve bugünkü imar planlarına göre yükseklik ve yapı düzeni yönünden korunması mümkün olan yapılardır. Bina Kütlesi İle İlgili Tanımlar a) Bina Cepheleri: 1.0.Bina Arka Cephesi: Binanın parsel arka cephesi yönünde yola veya komşu arka parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu arka yüzeydir. 3. yeri ve kotu bu yönetmelik ve bina +.Bina Yan Cephesi: Binanın ön cephesine komşu olan yola veya komşu parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu yan yüzeydir.00 kotuna göre belirlenen noktadır.Bina Ön Cephesi: Binanın parsel ön cephesi yönünde yola bakan ve tüm katların oluşturduğu ön yüzeydir.DR. bina ön cephesindeki çıkma hattı dik doğrultusunun eğik döşemeyi kestiği nokta esas alınır. b) Bina Derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka cephe hattının en uzak noktası arasındaki ön cephe hattına dik hattın uzaklığıdır. Binaların son kat tavan döşemesi eğik olarak düzenlendiği takdirde. 2. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. d) Özel Yapı: Resmi yapı dışında kalan. d) Röper Noktası : Binanın ön cephe hattı izdüşümü üzerinde bina yüksekliği tespitine esas olmak üzere. gerçek ve tüzel kişilere ait olan yapılardır. e) Saçak Seviyesi : Binaların son kat tavan döşemesi alt kotudur. c) Bina Yüksekliği ( H ): Binanın kot aldığı röper noktasından olan saçak seviyesine kadar mesafedir. 100 .

Bina Bölüm Tanımları a) Bağımsız Bölüm: Binanın. h) Çıkma Altı Mesafesi: Binada çıkma altı ile bina cephe hatlarının oturduğu kaplamalı veya kaplama yok ise tabii zemin veya tretuvar arasındaki yüksekliktir. ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya uygun olup.DR. Döşeme kaplama 101 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI f) Çıkmalar: Binalarda bu Yönetmelikte belirtilen koşullar kapsamında bina cephe hatları dışına yapılabilen konsoldur.Bina Kat İçi Tanımları a) Kat Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi üstüne kadar olan mesafesidir. e) Müştemilat: Genellikle binaların bodrum katlarında düzenlenen ve odunluk. c) Kat Net İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme kaplaması üstünden kendi tavan döşeme altı kaplaması veya varsa asma tavan kaplaması altına ve kadar tavan olan net mesafedir. bekçi odası ve kaloriferci dairesi gibi iskana ayrılan. g) Çıkma Hattı: Binada bu Yönetmelik ile belirlenmiş en fazla çıkma mesafesinin izdüşümüdür. müşterek çamaşırlık ve çamaşır kurutma yerleri gibi iskan edilmeyen mekanlar ile kapıcı dairesi. binanın ortak hizmetlerine tabi mekanlardır. kömürlük. b) Kat İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi altına kadar olan yapı mesafesidir. Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümleridir (Örn: Apartmanlar da her kattaki daireler). DOÇ. E-. D.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

bağlı oldukları bağımsız bölüm ya da ortak alandan bölme elemanları ile ayrılmış ve bu yönetmelikte belirtilen koşullar çerçevesinde tertiplenmiş. iç bahçe ve avluların ya da altlarında bulunan alanların aydınlatılması ve havalandırılması için çatıda bırakılan boşlukların. F. Açık çıkma olarak yapılan balkonlarda.odalar). ebatları ve koşulları bu yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan boşluktur. 2. banyo. oda. ışık ve hava alma özelliğini kesmeyecek şekilde üstlerini veya yanlarını kapatan yapı elemanıdır. ışıklıklarının. üstü açık ya da fenerle kapatılmış. kabul edilir. teras tanımı dışındaki açık kullanım alanıdır. yüksekliğe kadar tertiplenen kat hariç olmak üzere. hela gibi piyeslerin aydınlatılmalarını ve havalandırılmalarını sağlayan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. e) Baca: Ebatları ve koşulları Yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan. belirli bir işlev görerek kendi bağımsız bölümünün kullanım amacını tamamlayan iç mekandır (Örn: mutfak. 1.Hava Bacası: Işıklık yapılması gerekmeyen piyes veya piyeslerin ya da ortak alanın havalandırılmasına yarayan bacadır. b) Balkon: Tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden en fazla (1.00) m. çıkma hattı içinde kalmak kaydıyla cephe hattı dışında ve/veya içinde açık çıkma ve/veya gömme niteliğinde. banyo. (döşeme+ tavan) kaplaması (0.DR. tavan döşemesi altından asma tavan kaplaması altına kadar verilmesi zorunludur.07) m. tüm katlarda. ışıklık hariç çeşitli kullanımda bina içi boşluğudur. c) Işıklık (Aydınlık): Binalarda merdiven kovalarının veya mutfak. DOÇ. bağımsız bölümleri ayıran bölme elemanları ve parapet duvarı dışında herhangi bir yapı elemanı kullanılamaz. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kalınlıkları projede belirtilmemiş ise.Duman bacası (Ateş Bacası): Faydalanıldığı piyes veya piyeslerdeki ya da ortak alandaki duman ve kokuları uzaklaştırmaya yarayan bacadır.Bina Bölüm İçi Tanımları a) Piyes: Bağımsız bölüm içerisinde iç duvar veya bölme elemanları ile çerçevesi tanımlanmış ya da niş oluşturularak meydana getirilmiş. Asma tavan derinliğinin. d) Fener: Binalarda merdiven kovalarının. 102 .

zemin katın üzerindeki katlardaki açık ulaşım alanları vb. gizleme ve bölme amaçlarıyla kullanılan yapı elemanıdır. kanal gibi tesisat elemanlarının topluca geçirildiği. yerlerde bu Yönetmeliğe ve teknik gereksinmelere uygun yapılan koruma elemanıdır.Bahçe Duvarı: Parsel sınırlarında. taşıma. Çöp bacalarının Türk Standartları Enstitüsünün standartlarına uygun yapılması gerekmektedir. ortak mahallere açılabilen ve müdahale edilebilen bacadır. bina iç boşlukları. 1. alın duvarıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kat ve çatı terasları. 103 . 4. 6. boru.Tesisat Bacası: Binada düşey doğrultuda kablo.DR. f) Duvar: Düşey doğrultuda koruma.İç Duvar: Bağımsız bölüm veya ortak alan içerisindeki piyesleri ayıran duvardır.Çöp Bacası: Binada düşey doğrultuda katı atıkların zemin veya bodrum kata ulaştırılması için kullanılan bacadır. den fazla yüksekliğe çıkan merdivenler).Dış Duvar: Bina dışı ve balkonlar ile bina iç bölümlerini ayıran duvardır. 2. kendi sınırı içerisinde veya ortak duvar olarak korunma ve gizlenme amacıyla yapılabilen duvardır. 4. 3.Parapet Duvarı: Pencere altlarında ve düz çatılarda korkuluk olarak ve çatılarda tesisatları veya çatı kaplamasını gizlemek amacıyla yapılabilen duvardır. DOÇ. g) Korkuluk: Balkon. 5. beşten fazla basamağı bulunan açık merdivenler (50 cm.Ortak Duvar: İki bağımsız bölümü veya bir bağımsız bölüm ile içerisindeki ya da bitişiğindeki ortak alanı ayıran duvardır.Kalkan Duvarı: Beşik çatı ile örtülü bir yapının mahyaya dik gelen duvarındaki üçgen bölüm. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3.

HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni ile ilgili kavramlar Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YAPI İNŞAAT RUHSATI VE KULLANMA (İSKAN) İZNİ İLE İLGİLİ TANIMLAR AYapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları a) Kadastro Aplikasyon Krokisi: Ada ve parsellerin Kadastro Müdürlüğünce arazide aplike edilmesi. b) Plankote: Ada veya parsellerin en az köşe ve eğim değişim noktalarının. bitmiş yolun kaplama üst kotudur. belediyece hazırlanan ve onaylanan yol profiline göre.Siyah Kot: Yapılacak bir yolun veya tesviye edilecek bir parselin işlem görmeden önceki tabii zemininin kotlarıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kenar ölçüleri ile birlikte köşe koordinatlarının yazılması ile oluşan krokidir. DOÇ. 2.Kırmızı Kot: Ham yollarda. yazı ve kroki ile belirten. d) İmar Durumu: Bir parselde inşa edilecek yapı veya yapıların İmar Kanunu. ilgili belediyelerce tanzim ve onaylanan yapı ruhsatına esas belgedir. 1. oluşmuş kaldırım ve yolların Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak kotlarını gösteren haritadır. varsa sabit tesislerden röperlenmesi. 104 .DR. imar planı ve imar yönetmeliği ile öngörülen proje yapım koşullarını. c) Kot Krokisi: İmar durumu veya vaziyet planına göre ada ve parsellerin köşe noktaları ile yapılacak binaların köşe noktaları ve varsa kademe noktalarının Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak gösterildiği krokidir.

DOÇ. ilgili kuruluşların ön vizelerini almış. yapı inşaat alanının hesaplanması için gerekli olan tüm ölçü ve kotları. 105 . Ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. yönetmeliklere göre hazırlanan. geçerli imar durumuna göre düzenlenen ve içeriğinde. hesap ve raporlardır. yangın merdiveni.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. statik. projenin vaziyet planında bahçe tanzimi. gereken tüm ilgili mevzuat ile.DR. kat planları. proje tertibi nedeniyle tam anlamıyla tanımlanamayan yapı kütlelerinde tam anlatımlı maket veya üç boyutlu çizim ve ayrıca yapı inşaat alanı tablosu bulunan ilgili meslek odasının çizim ve sunuş standartlarına uygun 1/500 veya 1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projedir. otopark girişi.1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projelerdir. kazı iznine esas veya zemin iyileştirmesine yönelik kazık ve palplanj yerlerini gösterir ruhsat eki projedir. d) Rölöve Projesi: Mevcut bir yapının halihazır durumunun tespiti amacıyla vaziyet planı. c) Uygulama Projeleri: Bir yapının inşa edilebilmesi için. HASAN BEGEÇ BYapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ön Proje (Avan Proje): Bu Yönetmeliğe veya Yüksek Yapılar Yönetmeliğine göre düzenlenmesi öngörülen durumlarda veya yapı veya yapıların özelliğine göre proje müellifince gerekli görüldüğü hallerde ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. tüm kat planları ve yeterli miktarda kesitleri. ilgili meslek odasının standartlarına uygun 1/500 . elektrik ve mekanik tesisat projeleri ile bunların eki detay. b) Hafriyat Projesi (Kazı Projesi): Yapımcı tarafından talep edilmesi halinde inşaat ruhsatı alınmadan önce kotları belirlenmiş bir parselde yapılacak kazı durumu ve miktarını belirtecek şekilde ölçümlendirilmiş ve kotlandırılmış plan ve gerektiği kadar kesitten oluşan. bu Yönetmeliğin izin verdiği durumlarda bahçe içine yapılabilecek trafo ve garajlar ile bahçe ve bina yaklaşım mesafe ve kotları. biri merdivenden geçen asgari iki kesit ve bitişik olmayan tüm cephe görünüşleri yerinde ölçüm alınarak çizilen ve gerektiğinde taşıyıcı sistemini anlatan statik raporu ile yeterli sayıda fotoğraf eklenerek oluşan mimari projedir. ruhsat eki mimari. meslek odaları tarafından belirlenen mesleki ve teknik standartlara uygun olarak hazırlanmış.

2. gerekli belge ve rölöve projelerinin veya tadil projelerinin incelenerek onaylanması üzerine tanzim edilen tadilat ruhsatıdır. sonradan değişikliğe uğramış. fotoğraf.İlave İnşaat Ruhsatı: İnşaat ruhsatı alınmış yapılarda. araştırma raporu. belgelere ve eldeki kanıtlara dayanarak özgün biçimini belirlemeye yönelik. kısmen yıkılmış yada yok olmuş yapıların. tarihi belge gibi eklerle desteklenmiş varsayım projesidir. imar planı ve yönetmeliğe uygun olarak inşa edilebilmesi için gerekli belge ve projelerin usulüne uygun olarak tanzim edilmesi ve görülerek onaylanması sonucu oluşan yapı yapma hakkını belirleyen ve üzerinde binanın yapılacağı parselin ve binanın tanımları bulunan belediyenin ilgili birimince onaylanan resmi izin belgesidir. harita. C- Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları a) İnşaat Ruhsatı: Bir yapının İmar Kanunu. 3. ruhsat süresi içerisinde veya kullanma izni alındıktan sonra yapı inşaat alanı hakkını aşmamak koşulu ile imar 106 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Restorasyon Projesi: Tarihsel belge niteliğindeki kültür yapılarının. 1. DOÇ. proje müelliflerinin onayı alınmak kaydıyla.Esaslı Tamir Ve Tadil Ruhsatı: İmar mevzuatına uygun olarak inşa edilmiş ve imar plan hükümlerine göre korunması mümkün olan yapılarda.DR.Yeni İnşaat Ruhsatı: Bir parselde ilk defa veya mevcut yapı tamamen yıkılarak yeni yapı yapılması ya da herhangi bir nedenle ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yapıya başlanılmaması durumlarında düzenlenen inşaat ruhsatıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sağlıklaştırma ve işlevlendirme gibi her türlü teknik ve sanatsal müdahalelerin ulusal ve uluslararası koruma ilkelerine dayanılarak hazırlanan rapor ve proje bütünüdür. yenileme. gelecek kuşaklara aktarılabilmesi ve yıpranmasının durdurulması amacıyla söz konusu yapılara yapılacak onarım. h) Restitüsyon Projesi: Rölöve analizi tarihi araştırma ve örneklerin karşılaştırmalı etüdü sonucunda. herhangi bir nedenle imar mevzuatına uygun esaslı tamir ve tadilat yapılması durumunda.

d) Yapıya Başlama Tespiti: İki yıllık yapıya başlama müddeti içerisinde. uygun bulunması veya onaylanması ve ruhsat dosyasında saklanması gereken bu Yönetmeliğin 67. betonarme yapı temelinin hazırlanıp. f) Yapı Bitim Tarihi: Yapıya “Yapı Kullanma İzni”nin verildiği tarihtir.Röleve Tastiki: İmar durumu.maddesinde açıklanan belgelerdir.DR. beton dökülebilmesi için belediye onayının (Temel Vizesi) alındığı tarih. Başlanmamış yapılarda iki yıllık sürenin bitiş tarihidir. e) Yapı Ruhsat Müddeti Bitim Tarihi: İki yıl içinde inşaata başlanmış yapılarda.elektrik) ve inşaat mühendisliği ile ilgili her türlü proje.Ruhsat Yenileme: Yapı ruhsat süresi dolmadan önce süresinde bitme imkanı olmayan ve yönetmeliğin 9. 4.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. b) Yapı İnşaat Ruhsatı Ekleri: Yapı inşaat ruhsatı düzenlenmeden önce görülüp. DOÇ. tesisat ( mekanik.1957 yılı öncesi yapıldığını belgeleyen özel idare veya tapu kaydı ve röleve projesi dikkate alınarak düzenlenen belgedir. yapı ruhsat müddetinin başlama tarihinden itibaren beş yıllık sürenin bitim tarihidir. c) Ruhsat Müddeti Başlama Tarihi: Yapı inşaat ruhsatının düzenlenerek onaylandığı ve ruhsat harçlarının ödendiği tarihtir. g) Proje Müellifi: Yapıların mimari. maddesinde tariflenen yapılar için yeniden verilen inşaat ruhsatıdır. resim ve hesapların hazırlanmasında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu güvencesinde bulunan ve ihtisas ayrımı çerçevesinde uzmanlık konularına göre ön proje 107 . 5. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mevzuatına uygun ilave yapı yapılabilmesi durumunda gerekli belge ve ilave yapı projelerinin incelenerek onaylanmasından sonra inşaat ruhsatı üzerinde ilave yapı veya yapıların başlama ve bitim tarihleri belirtilerek düzenlenen inşaat ruhsatıdır. mahallinde hazırlanmış tapu tespit krokisi. plan. yapı inşaat başlangıç tarihidir. ruhsat eki temel projesine uygun olarak.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ile mimari projelerin hazırlanmasında mimar. İmar Yönetmeliğinde Kullanılan Diğer Tanımlar İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediye. i) Proje Koordinatörü: İhtisas ayrımı çerçevesinde. bu sınırların dışında ise Valiliktir. yapı denetim kuruluşu ve diğer ilgili kurumlarla ilişkileri yürüten. İmar Kanunu ve Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkındaki 5216 Sayılı “Büyükşehir Belediye Kanunu”nun belirlediği görev ve yetki esası ile İzmir Büyükşehir Belediyesi ve sınırları içindeki diğer belediyelerdir.DR. DOÇ. j) Şantiye Şefi: Yapım işlerini mal sahibi veya müteahhit adına yöneten. b) İlgili Belediye: İzmir için.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 108 . h) Fenni Sorumlu: İlgili mevzuatında tanımlanan yapı denetim kuruluşudur. plankote ve yapı yeri uygulama krokisi ile temelden su basman seviyesine kadar yapının yatay ve düşey konumunun belirlenmesinde harita mühendisidir. elektrik tesisat projelerinin hazırlanmasında elektrik mühendisi. yapım işlerini yöneten ve uygulayan mimar veya inşaat mühendisidir. proje müellifleri arasındaki koordinasyonu sağlayan. İş Kanunu ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’ne göre zorunlu tedbirleri almak ve uygulatmak ile sorumlu olan ve yapı denetim kuruluşunun teknik konulardaki talimatlarına uygun olarak. yapının uygulanması için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlayan. a) Belediyeler: İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilgili belediyelerdir. mimardır. belediye. betonarme ve/veya çelik projelerin hazırlanmasında inşaat mühendisi. mekanik tesisat projelerinin hazırlanmasında makine mühendisi.

Mevzuatımıza göre ifraz: a) Taşınmaz tek bir kişiye ait ise. bu kişinin isteği ile. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İmar Müdürlüğü: Büyükşehir belediyesi ve ilgili belediyelerin inşaat ruhsatı. DOÇ. İdarenin (belediye. bir taşınmazın. tapu kütüğünde tek parsel halinde kayıtlı bulunan gayrimenkulün. kütükte yeni bir sayfa açılır ve ifraz edilen gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu önceki sayfadaki kayıtlar bu sayfaya nakledilerek. imar durumu. İmar Kanunu 'nun 18 inci maddesini "re 'sen " uygulayarak. arsa ve arazileri "düzenlemesi" yolu ile yapılabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Tapu mevzuatı yönünden ifraz ise. plan ve mevzuata uygun olarak inşaata elverişli imar parsellerine ayrılmasıdır. teknik yöntem ve metotlarla düzenlenen haritalarla belli parsellere bölünmesidir. Md. konum. İmar Kanununun "Üçüncü Bölüm"ünde "İfraz ve Tevhid İşleri'ne ilişkin hükümler yer almaktadır. yapı kullanma izni gibi imar ile ilgili işlemlerini yürüten birimidir. 2. 65). Öte yandan bu parseller. ifraz edilen gayrimenkulden farklı yeni bir hukuki hüviyet de kazanırlar. c) Tüm hissedarların "isteği" ile.DR. eski sayfa kapatılır (Tapu Tüzüğü md. 109 . valilik). büyüklük ve sınır itibariyle yeni bir geometrik duruma gelirler.15 İFRAZ (Ayırma) İmar mevzuatı yönünden "ifraz". Hissedarlardan her birinin mahkemeye başvurarak. buradan alacağı "karar" ile. İfraz ile oluşan her yeni parsel için. İfraz ile oluşan parseller. b) Taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise: 1.

İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilemeyen yerlerde yapılacak ifrazların. Tapu mevzuatı yönünden tevhid (birleştirme).MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez. rızaen birleştirilecek (tevhid edilecek) bitişik taşınmaz malların "aynı" kişi veya kişilere ait olması zorunlu idi (TSN md. tapu kütüğünde ayrı ayrı sayfalarda kayıtlı. İmar planlarına göre yol. park.1930 tarih ve 10012 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Tapu Sicil Nizamnamesi'ne göre. ayrı hudutlarla çevrili ve nihayet ayrı yüzölçümü taşıyan parsellere. 110 . bir araya getirilmesi. 8. yeşil saha. 18 Mayıs 1994 gün ve 94/5623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 7. otopark gibi genel hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına ya da tevhidine izin verilmez. DOÇ. 75).6.10. yeniden geometrik bir şekil verilmesi ve böylece tapu kütüğünde yeni bir sayfaya tescil yapılmasını gerektiren bir işlemdir. 99). meydan.1994 gün ve 21953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Tapu Sicil Tüzüğü ile. HASAN BEGEÇ TEVHİD (Birleştirme) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar mevzuatı yönünden "tevhid". birleştirilecek taşınmazların "ayrı" kişi veya kişilere ait olması yolundaki kural değiştirilmiş ve "ayrı" kişilere ait birbirine bitişik taşınmaz malların da. İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır. aynı veya değişik kişilere ait birbirine bitişik taşınmazların. plan ve mevzuata göre bir araya getirilmesi. birleştirilmesidir. asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir. birden fazla gayrimenkulün. maliklerin talebi ile tevhidine imkan tanınmıştır (TSN md.DR.

yeni bir yapı yapılmasına veya mevcut bir yapının esaslı onarım ve tadilatı ve ilavesine. tevhid ve ifrazlar konusunda yönetmelikte belirtilen esaslara uyulacağı hükmü yer almıştır. İmar kanununun 20. maddesi ile başlayan dördüncü bölümü Yapı ve Yapı ile ilgili esasları (Yapı ruhsatı. yapı kullanma izni gibi konuları) içermektedir. Eğer alan artışı. dış sıva. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 15 ve ardı sıra gelen maddelerinde. (İç sıva.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. DOÇ. kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak ya da yaptırılacak yapılara avan projeye göre. İmar Kanununun 26. (diğer ruhsat işlemlerinde vergi ve harç alınır) Yerin durumuna göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerine uygun olmak üzere tamirat ve tadilat işleri ruhsata tabi değildir. ruhsat süresi. derz. boya badana oluk dere doğrama kaplamalar tesisat tamiratları çatı onarımı vb gibi). İmar kanununun 21 maddesine göre İmar kanununun kapsamına giren bütün yapılar (26. maddedeki istisnalar dışında) belediye veya valiliklerden yapı ruhsatı almak zorundadır. ruhsat alma şartları. "Ruhsat" kelimesinin sözlük anlamı "izin "dir. Ruhsat almış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Maddesindeki istisnalar olarak. Bu kapsamda "yapı ruhsatı" da. 111 . Ancak belediyeler yerin özelliğine göre yapılar arasında uyum sağlamak amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatı malzemesini ve rengini belirleyebilir. yetkili idari makamca izin verilmesidir. devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılara da proje statik ve tesisatla ilgili olarak sorumluluğun üstlenilmesi üzerine proje olmaksızın ruhsat verilir. nitelik değişmesi yoksa ruhsat vergi ve harca tabi olmaz.

112 . yapı ruhsatı almış olmak anlamına gelmez. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusundan önce: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlgilisince. Çap: Kadastro plânından çıkartılan. 'röperli kroki' bu yoksa 'ebadlı kroki' veya 'imar durumu' nu gösterir 'Çap'ın ve yol kotu tutanağı ile parselin (± 0.000) kotuna göre pis su kanal bağlantısının hangi nokta ve kotlarda olabileceğini belirleyen 'belge'nin alınması gerekir. Röperli Kroki Ada veya parsellerin yeri değişmeyen sabit tesislere bağlı olarak zeminden alınan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. taşınmazın (parselin) geometrik konum ve şeklini gösteren belgedir. 'aplikasyon tutanağı'.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. Aplikasyon Tutanağı Bir yapının temel durumunun. yapılacağı arsa üzerinde ayrıntılı olarak gösterildiği belgedir. İmar durumu almak. İmar durumu aldıktan ve aşağıda belirtilen belgeler tamamlandıktan sonra yapı ruhsatı alınması için belediyeye müracaat edilmesi gerekir. İmar Durumu Bir taşınmazın (parselin) imar planı üzerindeki yeri ve konumunu belirleyen ve üzerinde yapılacak yapının tabi olacağı şartlan gösteren 'çap' lı bir belgedir. yapılara ait projeler hazırlanmadan ve yapı ruhsatı talebinde bulunmadan önce. DOÇ. Ebadlı Kroki Ada ve parsellerin paftası üzerinden alınan veya daha önce tespit edilmiş olan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir.

342-343). Yapının yeri ile pafta. Yapının hangi maksatla kullanılacağının. HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı Ve Kullanma İzni İle İlgili Hükümler Yapı Ruhsatı Başvurusu (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 67) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı ruhsatı almak için belediye ve valiliklere yapı sahipleri ya da yasal vekilleri dilekçeyle başvururlar.DR. dışında ise valiliklere yapılması gerekir. Sözlü olarak ruhsat talebinde bulunmak mümkün değildir. 268. Ruhsat istenilen taşınmaz. 113 . Yapı türünün. 2. ada ve parsel numarasının. müşterek ya da hisseli mülkiyete konu ise talebin. yeniMKmd. DOÇ. 'veli' tarafından yapılması lazımdır (eskiMKmd. belediyeye.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Başvuru dilekçesinde. "Eğer malik 'küçük' ise. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise başvuruların. yeniMKmd. müracaatın. 693). Projeleri yapan fen adamlarının ad ve soyadlarının yazılması gerekir. Yapı sahibinin. hissedarların tümü tarafından yapılması zorunludur (eski MK md. 3. 4. usulüne uygun olarak tayin edilmiş 'vekil' aracılığı ile de yapılabilir. 625. Talep. Ruhsat istenilen yer (parsel). 1. 5.

12.Kadastro Aplikasyon Krokisi 4567891011İmar Durumu Yapı Yeri Uygulama Krokisi Kot Krokisi Zemin Etüt Raporu Numarataj Krokisi Gerekli ise Yapı Yıkım İzni Gerekli ise Trafo Belgesi Gereken yerlerde Yol –kanal katılım payı bedelleri 12.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. algılama ve tahliye projeleri ( İtfaiye Daire Başkanlığından onaylı ) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. 14“Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik” uyarınca istenilen yangın söndürme.DR.Proje müelliflerinin ilgili meslek odasınca düzenlenen büro tescil ve sicil belgeleri 13“Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun” ve “Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği” gereğince istenilen belgeler.Uygulama Projeleri a) Zemin Etüdü b) Mimari Proje c) Statik Projesi d) Mekanik Tesisat Projesi e) Elektrik Tesisat Projesi 3. HASAN BEGEÇ Başvuru dilekçesine eklenmesi gereken belgeler: 1. a) Tapu senedi (1 aylık vizeli) b) Özel kanunlara göre tahsisi yapılıp henüz tapu siciline kaydedilmemiş ancak kanunlarında mülkiyet belgesi yerine geçmesine dair hüküm bulunan ilgili kamu kuruluşlarınca verilmiş tahsis belgesi c) Mülkiyete dair kesinleşmiş mahkeme kararı ve bu mahkeme kararına dayalı olarak yetkili diğer makamlar tarafından verilen belge.Tapu kayıt örneği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsat verme aşamasında tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler. d) Kesinleşmiş kamulaştırma kararları 2.) 114 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ.

Yangın tahliye projeleri 6. b) Mimari Proje: Mimarlar tarafından hazırlanan 1. kolon-kiriş açılım detayları.Makine mühendisi ile birlikte hazırlanan ısı yalıtım projesi ve/veya raporundan oluşur.12. inşaat mühendisleri tarafından afet yönetmeliğine göre hazırlanan.) c) Statik Proje: Mimari projeye uygun olarak. 1:5.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Gerektiğinde sistem kesitleri ve nokta detayları (1:20. betonarme. bodrum kat dahil tüm kat kalıp ve donatı planları. ve benzeri yapıların türlerine göre taşıyıcı sistemlerini gösteren. Bu 115 . detayları ve hesaplarıdır. 1:2. 1:1 ölçekte) bulunan avan ve tatbikat projeleri 5.DR. 2. jeofizik mühendisi ve konusunda uzmanlaşmış inşaat mühendisleri tarafından hazırlanır ve müştereken onaylanır.Vaziyet planı (1:200. çatı planları. 1:500 ölçekte) (Binanın büyüklüğüne göre A-I boyutlarına sığmayan mimari projelerde 1:500 ölçek kullanılır. (İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. 1:10. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Esaslar (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 68) a) Zemin Etüdü: Jeolojik etüt raporlarında belirtilen risk durumuna göre tanımlanan mühendislik hizmetlerini içeren standartta ve Bakanlıkça hazırlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporunun Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uygun olarak jeoloji mühendisi.). çelik. 1:200 ) 3. kolon aplikasyon planı. 1:100. Gerekli görülen durumlarda ara ölçekler kullanılabilir. DOÇ. çatı planı ile bunlara ilişkin en az 2 adet kesit ve bütün görünüşler ( 1:100. 1:50 ölçekte) 4. merdiven donatı planları.Bodrum katları dahil tüm kat planları. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. bunların kesitleri. yığma.Yerleşim ve çevre düzenleme planı (1:50.

makine mühendisleri tarafından hazırlanan.) e) Elektrik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak.DR. çamaşırhane. ısı yalıtım. LPG . yakıt. yangın tesisatı ve yangın söndürme projeleri ve proje raporları ile elektrik mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. kızgın su. jeneratör dağıtım tesisatı. elektrik mühendisleri tarafından hazırlanan. kalorifer. jeotermal enerji tesisatlarının projeleri. filitrasyon.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. d) Mekanik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. telefon dağıtım tesisatı. bu poligonların kot ve koordinatlarını da içeren 1/50 ve/veya 1/100 ölçekli kroki. temiz su. yangın algılama ve uyarma tesisatı. doğal gaz. arıtma. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. basınçlı hava tesisatı. yıldırıma karşı koruma tesisatı. iklimlendirme. buhar. yapı içi alçak gerilim dağıtım tesisatı. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. pis su . soğuk hava. kızgın yağ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI hesaplarda zeminin fiziksel parametreleri. harita mühendisince koordinatlandırılarak gösterildiği. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. kesintisiz güç kaynağı dağıtım tesisatı projeleri ile makine mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. güneş enerjisi . kanalizasyon.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mutfak. 116 . havuz. DOÇ. bio-medikal . havalandırma. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. ortak anten Tv/r ve ya kablolu Tv/r dağıtım tesisatı. ayrıca. sıhhi tesisat. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. zemin-temel-yapı etkileşimi ve Bakanlıkça yayımlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporlarının Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uyulur. topraklama tesisatı. bina otomasyon sistemleri. güvenlik tesisatı. f) Yapı Yeri Uygulama Krokisi: Vaziyet planının.12. parsel ve yapı köşe noktaları ile imar hatlarının kot ve koordinatlarının parsele uygulamasında ve su basman vizesine esas röleve krokisinin düzenlenmesinde yaralanılacak poligonları. aydınlatma ve priz tesisatı.

ada. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyenlere ait projeler ilgili idarelerce onaylanmaz. ruhsata esas belgeler plan ve mevzuat hükümlerine göre incelenir ve İmar Kanununda belirtilen süreler dikkate alınarak Yapı Ruhsatı verilir. DOÇ. arsanın yeri. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca. tapu kaydı. projeleri incelerken 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygunluğunu da denetler. Proje müelliflerinin kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini denetlemek üzere ilgili meslek odasınca düzenlenen.Proje müelliflerince hazırlanarak imzalanan uygulama projeleri (4) takım halinde düzenlenerek.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı sınıfı ve yapı inşaat alanı. pafta. İdarece. parsel numarası. meslek mensubunun o andaki sicil durumunun gösterir işin adı yazılı yetki belgesini her proje için ister. meslek odasına kayıt ve büro tescil belgesi hakkındaki yükümlülüklere tabi değildir. 2. usulüne göre dosyalanıp. İdare. kat adedi. HASAN BEGEÇ Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Genel Hükümler: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1.DR. Belediyenin ilgili birimlerine teslim edilir. 4. kamu kurumlarına ait projeleri yapan. 117 . cinsi. toplam inşaat alanı.Yukarıda adı geçen projeler Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan standartlara ve ilgili tüm yönetmeliklere uygun olmak zorundadır.Proje müellifi mimarlar ve mühendislerin. yapı müteahhidi. ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları.Projelerin başında. proje müellifleri. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun uyarınca mühendislik ve mimarlık hizmeti verme ehliyetine sahip mimar ve mühendisler. büro tescillerini yaptırıp her yıl için yenilemeleri gerekmektedir. 3. yapılacak yapının. Yapı ruhsatı verilmeden önce yapıyla ilgili fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması şarttır. İdare. kullanım amacı.Kamuda görevli olup. yapı sahibi. parsel alanı. yapı denetim kuruluşu hakkında gerekli bilgileri içeren bilgi tablosunun yer alması zorunludur. 5.

Eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yapı ruhsatı verilir. Büyüklük (parsel genişliği ve parsel derinliği). Örneğin. yönetmelikte öngörülen asgari ölçülerin altında ise. bu inşaata ruhsat verilmez. imar planındaki tahsis amacına bakılır. d.Ruhsat istenilen parselin. bu halde inşaat ruhsatı verilir. bu alanlarda daha Önce yapılmış olan bir bina var ise. başka taşınmazlarla tevhid yoluyla inşaata elverişli bir imar parseli oluşturur ise.Ruhsat verilebilmesi için. Ancak taşınmazın konut alanına rastlayan kısmı. DOÇ. Aynı şekilde. 24/1). c.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 13). b.Ruhsat istenilen parselin bir kısmı.Parsel büyüklüğüne bakılır. md. Eğer ki parsel. bir kısmı da konut alanına rastlıyor ve konut alanına rastlayan kısım yapı yapılmasına müsait bir imar parseli oluşturmuyor ise. İmar Kanunu. Bu incelemede: a. İncelemeden sonra eksik ve yanlış bulunmuyorsa başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatı verilir. ilk olarak belgelerin tam olarak verilip verilmediğine bakılır. bu binanın tamir ve tadiline de izin verilmez.DR. Eksik ya da yanlış varsa. başvurunun. içinde bulunduğu imar adasında parselasyon planının yapılmış ve bunun tapuya tescil edilmiş olması gerekir (Tip İmar Yönetmeliği. bu durumda ruhsat verilmez. bu durumda cephe hattının önünde bina yapılamayacağından (İK md. bu inşaata izin verilmez. umumi hizmetlere ayrılan alanlarda kalıyor ise. yönetmelik ve planda belirtilen ölçülere uygun değilse ruhsat verilmez. planda umumi hizmetlere ayrılan yere. imar planı ve yönetmelik yönünden ve projelerin doğruluk ve standardı yönünden incelenmesine geçilir. başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde başvuru sahibine tüm eksik ve yanlışlar yazıyla bildirilir. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusunun İncelenmesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Dilekçe ve eklerinin belediyeye verilmesinden sonra. 118 . yapının üzerinde yapılacağı parselin. bir parselin cephe hattı gerisinde kalan kısmı. Belgelerde eksiklik yoksa.

Yapı sahibi teknik sorumlu atamak suretiyle kamunun can ve mal güvenliğini sağlayacak tedbirleri almak zorundadır. e. bu yapının. yönetmelikte belirtilen ölçekler ile. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle.RUHSAT ÖNCESİ ALINACAK İZİNLER a) Yapı Yıkım İzni : İmar Kanunu kapsamında işlem gören yıkılacak derecede tehlikeli yapılar ile koruma tescilli yapılar hariç olmak üzere.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ruhsat istemi. 119 . tüzük ve yönetmeliklere uygunluğuna bakılır. yeni inşaat yapma talebi veya başka bir nedenle yıktırılması öngörülen yapılar için. yapı ruhsatı verilmez. yukarıda belirtilen yaklaşma mesafesinde olması gerekir. İdare. Yeni inşaat yapmak için yapı ruhsatı almış yerlerde ayrıca yıkım izni alınmasına gerek yoktur. imara ilişkin hükümler içeren diğer kanun (Kıyı Kanunu. Uygun ise. kıyı kenar çizgisine en fazla 50 m "yaklaşabileceği öngörülmüştür.Projelerin. değilse verilmez. böyle bir yapı için ruhsat talebi önüne geldiğinde. DOÇ. sahil şeritlerinde yapılacak yapıların. ruhsat verilir. f. yapının bu mesafede olup olmadığını araştırır ve eğer ki mesafe şartına uyulmuş ve diğer şartlar da yerine getirilmiş ise bu yapıya ruhsat verir. Örneğin. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gibi). parselasyon planı yapılarak tapuya tescili yapılmayan bir ada içindeki parsele ilişkin ise. 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 5 inci maddesinde.Ruhsat isteminin. Yapı İzinleri (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 73) A. yapı sahibinin zorunlu olarak ilgili belediyesinden alması gereken izin belgesidir. Yıkım esnasında ve yıkım sonrasında komşu parsellere ve kamuya ait yerlere zarar verilemez.DR. Bu şerit üzerinde bir bina yapılmak istenirse. çizim ve tanzim esaslarına uygun olup olmadığına bakılır.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ b) İstinat Duvarı İzni :

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde; yapı denetim kuruluşu tarafından fenni mesuliyeti üstlenilmek kaydıyla, kot krokisi, ham yollarda yol profili, parsele ait vaziyet planı ve istinat duvarı betonarme projesi ile müracaat edilerek, belediyenin ilgili biriminden ruhsat alınması zorunludur. Bu tür parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şekilde inşaat ruhsatı verilemez. İstinat duvarı yapılması gereken yerlerde, istinat duvarı izni, hafriyat izni ile birlikte verilir.

c) Hafriyat İzni (Kazı İzni) :

İnşaat ruhsatı alınmadan hafriyat yapılamaz. Ancak, inşaat ruhsatı alınmadan önce, mal sahibinin talebi halinde, zemin etüdü veya zemin iyileştirmesi (kazık v.b) yapılabilmesi amacıyla, fenni mesuliyetin üstlenilmesi kaydıyla, kazı ve zemin iyileştirme projesine dayanılarak, ilgili belediyesince hafriyat izni verilir. Yapı sahibi, yapı müteahhidi, varsa şantiye şefi, kazıda ve inşaat çukurlarından doğan her türlü kazalardan ve zararlardan sorumlu olup, yol yapılarını, teknik alt yapıları ve komşu parsellerdeki yapıları tehlikeye sokmayacak önlemleri almak zorundadırlar. Kazı toprağı ve molozlarının yolları kirletmemeleri, belirlenmiş döküm yerlerine dökümünün sağlanması, yapı sahibinin, müteahhidin ve şantiye şefinin sorumluluğundadır. Aksi davranışlar hakkında İmar Kanununun 40. ve 42. Maddeleri uygulanır.

d) Vaziyet Planı Onayı:

Bir parselde birden fazla bina yapılması halinde, inşaat ruhsatı öncesi, arsa ölçü krokisi ve plankote dikkate alınarak binaların konumu ile boş alanların düzenlemesini gösterir vaziyet planı hazırlanır ve buna göre düzenlenmiş aplikasyon krokisi ile birlikte ön olur alınır. Uygulama projeleri ön oluru alınan vaziyet planı ve aplikasyon krokisine göre hazırlanır.

120

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ B- RUHSAT SONRASI İZİNLER

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

a) Aplikasyon Vizesi :

Kadastro aplikasyon krokisine uygun aplike edilerek, sınırları belirlenmiş arsa üzerine, harita mühendisi tarafından, yapılacak yapının veya yapıların aplikasyonu yapılır ve ilgili belediyesine müracaat edilir. Belediye tarafından kontrolü yapıldıktan sonra hazırlanan yapı yeri uygulama krokisinin, karşılıklı onayı ile yapının devamına izin verilir.

b) Temel Vizesi:

Ruhsatlı yapının temel betonu dökülmeden önce; ilgili yapı denetim kuruluşunun denetiminde ruhsatlı yapının aplikasyonu yapılıp, inşaat hafriyatı yapıldıktan, temel demir montajı yapıldıktan, çevre ve arsa emniyeti sağlandıktan sonra, yapı sahibi tarafından belediyesine yazılı olarak başvurulur. Belediyesince, yapının temelinin aplikasyon krokisine göre doğru aplike edilip edilmediği ve demir montajının uygulama projesine uygun yapılıp yapılmadığı tutanakla belirlenerek, uygun ise veya uygun duruma getirilmesi halinde beton dökme ve inşaata devam etme izni verilir. Temel kontrolü yapılıp, vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. iki yıl içinde temel vizesi yapılmadığı takdirde ruhsat hükümsüz kalır.

c)

Su Basman Vizesi:

Temel vizesi yapılarak inşaata devam etme izni almış olan parsellerde, su basman kotu seviyesindeki döşeme betonu döküldükten sonra, yapı sahibi, yapı denetim kuruluşunun onayını alarak belediyesine beton numunesi laboratuar raporları ve demir tutanaklarının ekli olduğu dilekçe ile başvurur. Bu seviyeye kadar yapılan imalatın uygulama projelerine ve daha önceki kontrollere uygunluğunun tespit edilmesi ile inşaatın devamına izin verilir. Uygun olmayan imalatlar

121

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

düzeltilmeden inşaatın devamına izin verilmez. Su basman vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. Aksi taktirde İmar Kanununun 32. ve 42. maddelerine göre işlem yapılır.

d) Isı Yalıtım Ve Kaba İnşaat Vizesi:

Yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce ilgilisinin belediyesinden ısı yalıtım ve kaba inşaat vizesi alması zorunludur.

Yapı denetim kuruluşu ve varsa şantiye şefi tarafından her kat beton dökümünde numune alınması, demir kontrolü yapılması ve bu durumun hepsinin imzasını içeren bir tutanakla belirlenmesi zorunludur. İnşaatlarda hazır beton kullanılacaktır. Ayrıca, yapım denetim kuruluşu tarafından yapının onaylı ısı yalıtım projesine göre yapılıp yapılmadığı denetlenerek rapor hazırlanacaktır.

İlgili yapı denetim kuruluşu tarafından yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce mahallinde incelenip, rapor hazırlanır ve yapım denetim mevzuatında belirtilen belgeler ile birlikte belediyenin ilgili birimine başvurularak, kaba inşaat ve ısı yalıtım vizesi alınır.

122

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Kanunu Madde Açıklamaları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Yapı denetim kuruluşları görevleri, sorumlulukları Yapı denetim komisyonu görevleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Yapı Yerinde Bulundurulması Gerekli Levha Ve Belgeler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 75)

Ruhsat ve ekleri ile şantiye defterinin yapı yerinde bulundurulması zorunludur. Ayrıca inşaat süresince yapı yerinde mal sahibinin, mimarın, statik, mekanik ve elektrik tesisat proje müelliflerinin, yapı denetim kuruluşunun, müteahhidin isimleri ile, pafta ada parsel bilgileri ve inşaat ruhsatı numara ve tarihini içeren en az ( 0.50 / 0.75) m. boyutlarında bir levhanın, herkesçe rahat görülebilecek bir yerde asılı olarak bulundurulması gerekir. Aksine davranışlarda sorumluluk yapı sahibine ve müteahhidine aittir. Aksi taktirde cezai müeyyide uygulanır.

İnşaat Yerinde Alınması Gereken Önlemler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 76) İnşaatın ve tamiratın devamı ile bahçenin tanzim ve ağaçlandırılması sırasında yolun veya kaldırımlarının, kamuya ve komşulara ait yerlerin işgal edilmemesi ve buralardaki yer altı ve yer üstü tesislerinin tahrip olunmaması ve bunlara zarar verilmemesi, taşıt ve yayaların gidiş ve gelişinin zorlaştırılmaması, yol cephesindeki parsel sınırlarının ve gerekli ise komşu parsel sınırlarının her türlü tehlikeyi önleyecek şekilde tahta perde veya uygun bir malzeme ile kapatılması ve yol cephelerinin geceleri aydınlatılması zorunludur.

Yapı, yol kenarında yapıldığı taktirde, yolun bakım ve onarımından sorumlu belediyece saptanacak zorunlu durumlarda, izin alınarak yaya kaldırımlarının bir kısmını işgaline, ancak, üstü ve parsel cephesi tarafı, tehlikeli herhangi bir durumu önleyecek şekilde uygun malzeme ile kapatılmış yaya geçitleri sağlamak ve aydınlatılmak koşulları ile izin verilebilir.

123

Ancak. (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 74) Tasdikli projesine göre bina tamamen bittiği taktirde tamamına. Yapıya başlama süresi. Aksine davranışlarda İmar Kanunu'nun 34. 124 . yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne nedenle olursa olsun. Başlanmış yapılarda müktesep (kazanılmış) aklar saklı tutulur İmar Kanununun 30. inşaatın müteahhidi. DOÇ. Bu durumda yeniden ruhsat alınması zorunludur. kalorifer dairesi gibi ortak mahallerin inşa edilerek tamamlanmış olması ve binada gerekli emniyet tedbirlerinin alınması zorunludur. yapı sahibi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu önlemlerin alınmasında sorumlu olanlar.maddeleri uygulanır. Belediye ve Mücavir alan sınırları dışında kalan Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların yapıları (konut. Maddesi Yapı Kullanma İzni ile ilgilidir. yapının fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve muhtarlıktan izin alınması gereklidir. Maddesi Ruhsat Müddeti ile ilgilidir. ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. sığınak. Maddesi Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar ve Uyulacak Esaslar ile ilgilidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. hayvancılık ve tarımsal yapılar) için herhangi bir ruhsat aranmaz. kısmen tamamlanmış binalarda ise tamamlanan kısımlarına kullanma izni verilebilmesi için bu kısımların ihtiyaçlarını karşılayacak kömürlük. kapıcı dairesi. başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat geçersiz sayılır. şantiye şefi ve mimari teknik uygulama sorumlusudur. İmar Kanununun 27. ve 42. İmar Kanununun 29.DR. Bu süre içinde.

temel. Yapı kullanma izni verilebilmesi için. yapı sahibince.) e) Fotoğraf zorunluluğunun yerine getirilmiş olması. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.12. ilgili belediye elemanları tarafından yerinde uygunluk kontrolü yapılır ve fotoğraflar onaylanarak. Belediyeler veya Valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek zorundadır. rapora eklenir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Devam etmekte olan yapılarda. b) İlgili vergi dairesinden ilişik kesme yazısı. fen ve sağlık kurallarına ve TSE Standartlarına uygun malzeme kullanılarak bittirildiğini ve Yapı Kullanma İzni almasında sakınca olmadığını gösteren İş Bitirme Belgeleri. asansör raporları ve yangın tesisatı raporları) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. a) Proje müelliflerinin ve yapı denetim kuruluşunun. 125 . Aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamen veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır.DR. yapının onaylı projelerine. İlgili belediyesince.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. c) İz-su Kanal Bağlantı Belgesi d) Mekanik Tesisat Raporları (Isıtma-soğutma sistemleri. yapı kullanma izni verilebilmesi için yapı sahibi tarafından aşağıda sayılan belgeler eklenerek başvuruda bulunulur. biten bağımsız bölüme kısmi yapı kullanma izni verilebilmesi için kolon filizlerinin dış cephede görülmeyecek şekilde kiremit çatı örtüsü veya parapet duvarı yapılmak suretiyle gizlenmesi ve emniyete alınması şarttır. su basman. yapının ruhsat sonrası izinlerinin (aplikasyon. sıhhi tesisat. binanın bitiminden sonra ön ve arka cephelerinden merkez alınarak en az (13x18) ebadında çektirilen ikişer adet fotoğraf ile yapılan başvuru sonucunda. ısı yalıtım ve kaba inşaat vizelerinin) alınmış olması zorunludur.

kat mülkiyeti kurulamaz. hallerinde de. yapı üzerinde esaslı tamir ve tadiller yapılması. yapı kullanma izni almaları gerekmektedir. 126 . kat mülkiyetinin kurulması için. 1. yapı ruhsatı alınarak yapılan esaslı tadillerin (değişikliklerin) bu ruhsata aykırı olarak yapılması. ana gayrimenkulun tümünün mülkiyeti kat mülkiyetine çevrilmeden o gayrimenkulun yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamayacağı. o gayrimenkulun malik veya 'bütün paydaşları' nın dilekçeyle tapu idaresine başvurarak istemde bulunmaları gerektiği. tüm paydaşların (daire . 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2. Yapı ruhsatı alınmadan. 12 nci maddesinde ise. Yapı Kullanma İzni ile Kat Mülkiyeti İlişkisi 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 10 uncu maddesinde. Bu hükümlere göre.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.kat sahiplerinin). ana gayrimenkulün tümünün kat mülkiyetine çevrilmesi için. Kanunun 32 ve 42 nci maddelerinin uygulanması gerekir. Yapıya. dilekçeye. yapı kullanma izin belgesinin ve gayrimenkulun (yapı veya yapıların) ön ve arka cephelerini ve mümkünse yan cephelerini gösteren en az 13x18 büyüklüğünde ve doğruluğu belediyece tasdikli bir fotoğrafının ekleneceği belirtilmektedir. projesine aykırı ilave yapılması. HASAN BEGEÇ Yapı kullanma izni alındıktan sonra. Ana gayrimenkulün bir tek paydaşının dahi yapısına yapı kullanma izni almaması halinde. DOÇ.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 32. DOÇ. İmar Kanununun "Beşinci Bölüm"ünde “Çeşitli Hükümler” yer almaktadır. İlgili idarenin (Belediye veya Valilik) durumu öğrenmesi üzerine İmar Kanununun 32. belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını isteyebilir. yapı tatil tutanağının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Yapının fenni sorumluluğunu üstlenen meslek mensupları (Yapı Denetim Kuruluşları) yapıyı ruhsat ve eklerine uygun olarak yaptırmak zorundadırlar. Belediye Encümeni veya İl İdare Kurulu kararıyla belediye veya valilikçe yıktırılır ve yıkım masrafı yapı sahibinden alınır. yapısını ruhsata uygun duruma getirerek veya ruhsat alarak. İnceleme sonucunda aykırılık ortadan kalkmışsa mühür kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir Aksi takdirde ruhsat iptal edilir ve Ruhsat ve eklerine aykırı veya ruhsatsız olarak yapılan bina. maddesine göre işlem yapılarak Yapı derhal durdurulur ve mühürlenir. Yapının ruhsat ve eklerine aykırı yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ruhsatı veren belediyeye veya valiliğe bildirmekle yükümlüdürler. Maddesi “Halihazır haritalar ve imar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. Durdurma. 127 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Maddesi Ruhsatsız veya Yapı Ruhsat ve Eklerine Uygun Yapılmayan Yapılar ile ilgilidir. Durdurmaya ilişkin yapı tatil tutanağının yapı sahibine tebliğinden itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi.DR. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir” demektedir. İmar Kanununun 38. Bu tebligatın bir örneği de muhtara bırakılır.

İmar Kanununun 44. Özel mecra. 47 ve 48. kuyu. Arsaların yola bakan yüzleriyle ilgili hükümler içermektedir. Yürütme ile ilgili hükümler yer almaktadır. tesis sahibinden) alınır ya da sakınca doğuran faaliyetler durdurulur. mağara ve benzerlerinin sakıncalarının giderilmesi ve bunların ortaya çıkmasının önlenmesi ilgililere tebliğ edilir. DOÇ. Maddesi. Maddesi.DR. İmar Kanununun 46. maddesi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 40.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2. Arsalarda. Mücavir Alan’a ilişkindir. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile ilgili hükümleri içermekte ve anılan kanunda yapılan değişiklikleri kapsamaktadır. çukur. evlerde ve diğer yerlerde halkın sağlığını ve esenliğini bozan. (bkz. arsa sahibinden. Ceza hükümlerini içermektedir. Gürültü ve duman oluşturan tesislerin 3. estetik ve trafik bakımından sakıncalı görülen 1. Enkaz ya da birikintilerin. İmar Kanununun 41. masrafı % 20 fazlasıyla ilgiliden (mal sahibinden. Yönetmelik’ lere ilişkindir. Maddelerini kapsayan Altıncı Bölümü. lağım. şehircilik. 128 . Maddesinde Kamunun Selameti için Alınması Gerekli Tedbirler açıklanmaktadır. Tebliğde belirtilen süre içinde tebliğe uyulmadığı takdirde belediye ya da valilikçe gereği yapılarak sakınca giderilir. İmar Kanununun 42. Boğaziçi Kanunu) Yedinci Bölümünde ise Geçici Hükümler ve Yürürlük. İmar Kanununun 45. maddesi.

d) Yapım süresi: Yapı sahibinin. bodrum kat. HASAN BEGEÇ 4708 sayılı kanun 29 Haziran 2001 tarihinde yürürlüğe giren YAPI DENETİMİ HAKKINDAKİ kanundur. Bu Kanun. asma kat ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını. yapı ruhsatı ve kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip diğer idareleri. binalarda yapılacak değiştirme. güçlendirme ve esaslı onarım işlerinin ve bina dışında kalan yapılarda ise yapının keşif bedelini. sanat ve sağlık kurallarına. 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinde belirtilen kamuya ait yapı ve tesisler ile 27 nci maddesinde belirtilen ruhsata tabi olmayan yapılar hariç. e) Yapı inşaat alanı: Işıklıklar hariç. imar planına. bu alanlar dışında kalan alanlarda valilikleri. yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini aldığı tarih arasındaki dönemi. fen.DR. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak yapıların denetimini kapsar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu Kanunun uygulanmasında. b) İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki uygulamalar için büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyeleri. DOÇ. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Amaç. standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. kapsam ve tanımlar Bu Kanunun amacı. 129 . a) Bakanlık: Bayındırlık ve İskan Bakanlığını. f) Yapı yaklaşık maliyeti: Binalarda. Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim maliyetlerine ilişkin ilgili mevzuatta belirtilen birim maliyet ile yapı inşaat alanının çarpımından elde edilen bedeli. c) Yapı sahibi: Yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişileri. can ve mal güvenliğini teminen.

betonarme. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Taşıyıcı sistem: Yapıların. hatalı ve kusurlu yapılması nedeniyle yapıda meydana gelen ve yapının kullanımını engelleyen veya yapıda değer kaybı oluşturan her türlü hasarı. çelik karkas. yapının fen ve sanat kurallarına aykırı. muayene.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişiyi. DOÇ. duvar. gerçek ve tüzel kişiyi. ahşap. yapının etüt ve projelerini hazırlayan gerçek ve tüzel kişiyi. yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticarî amaçla ya da kendisi için şahsî finans kaynaklarını kullanarak üstlenen. Bakanlıktan izin almış tesisi. döşeme ve çatı gibi yük taşıyan ve aktaran bölümlerini ve istinat yapılarını. k) Proje müellifi: Mimarlık. eksik. kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden. İfade eder. mühendislik tasarım hizmetlerini iştigal konusu olarak seçmiş. m) Laboratuvar: İnşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm.DR. temel. j) Yapı müteahhidi: Yapım işini. 130 . h) Yapı hasarı: Kullanımdan doğan hasarlar hariç. ı) Yapı denetim kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan. l) Denetçi mimar ve mühendis: İlgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları. ilgili meslek odasına kayıtlı.

denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları istihdam eder. ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan. yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez. Yapı denetim kuruluşları. Yapı denetim kuruluşunda görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanlarında ve laboratuvar görevlilerinde aranacak nitelik ve deneyim ile bu kişilere belge verilmesi. ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek. yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. DOÇ. 131 . yapı denetim kuruluşunun ve laboratuvarların çalışma usul ve esasları Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir. Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: a) Proje müelliflerince hazırlanan. yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek. mimar veya mühendislere ait olması zorunludur. HASAN BEGEÇ Yapı denetim kuruluşları ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı. Yapı denetim hizmeti. Yapı sahibi. Yapı denetim kuruluşlarının nama yazılı ödenmiş sermayelerinin tamamının. Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir.DR. proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda gerekli tedbirlerin alınması için yapı müteahhidini yazılı olarak uyarmak. uyarıya uyulmadığı takdirde durumu ilgili bölge çalışma müdürlüğüne bildirmek. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Yapı denetimini üstlendiğine dair ilgili idareye taahhütname vermek. ı) Zemin. şartname ve standartlara uygun olarak laboratuarlarda yaptırmak. g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek. d) Yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje. denetimleri sırasında yapıda kullanılan malzeme ve imalatın teknik şartname ve standartlara aykırı olduklarını belirledikleri takdirde. malzeme ve imalata ilişkin deneyleri. yapı ruhsatının ilgili bölümünü imzalamak. 132 . c) Yapının. malzemeler ve imalatla ilgili deneyleri yaptırmak. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek. f) İş yerinde.DR. teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol etmek ve sonuçlarını belgelendirmek. e) Yapılan tüm denetim hizmetlerine ilişkin belgelerin bir nüshasını ilgili idareye vermek. h) Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğine dair ilgili idareye rapor vermek. bu yapıya ilişkin bilgileri yapı ruhsatı düzenleme tarihinden itibaren yedi gün içinde Bakanlığa bildirmek. durumu bir rapor ile ilgili idareye ve il sanayi ve/veya ticaret müdürlüklerine bildirmek.

Bu sorumluluğun süresi. fen. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu kuruluşun denetçi mimar ve mühendislerinin. denetçi mimar ve mühendisler. parsel dışında meydana gelen ve yapıda hasar oluşturan yer kayması. bu Kanunun uygulanmasından dolayı ortaya çıkan yapı hasarından sorumludur. kaya düşmesi ve sel baskınından doğan hasarlardan sorumlu değildir. DOÇ. proje müellifleri. yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren. sanat ve sağlık kurallarına aykırı.DR. HASAN BEGEÇ Sorumluluklar ve yapılamayacak işler 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasında. yapı kullanma izni alındıktan sonra. Yapı denetim kuruluşu. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi ile birlikte yapının ruhsat ve eklerine. Yapı denetim kuruluşları. hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı hasarından dolayı yapı sahibi ve ilgili idareye karşı. izinsiz tadilat yapan sorumludur. yapı denetim kuruluşları imar mevzuatı uyarınca öngörülen fenni mesuliyeti ilgili idareye karşı üstlenir. yapının taşıyıcı sisteminden dolayı on beş yıl. denetim faaliyeti süresince başkaca mesleki ve inşaat işleri ile ilgili ticari faaliyette bulunmaları yasaktır. taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda ise iki yıldır. çığ düşmesi. yazılı ihtarına rağmen yapı sahibi tarafından önlemi alınmayan. Yapı denetim kuruluşlarının yöneticileri. denetçi mimar ve mühendisleri ile proje müellifleri. Yapı denetim kuruluşu denetim faaliyeti dışında başka ticari faaliyette bulunamaz. ortakları. eksik. ilgili idareden izin alınmadan yapılacak esaslı tadilattan doğacak yapı hasarından. Yapıda. 133 . kusurları oranında sorumludurlar.

Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir. Yapı denetim komisyonu bu Kanun hükümlerine aykırı hareket eden yapı denetim kuruluşu hakkında 8 inci maddeye göre işlem yapılmak üzere Bakanlığa teklifte bulunur. 134 . yapı denetim kuruluşlarına izin belgesi verir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkları inceler ve görüşünü bildirir. konu ile ilgili en az genel müdür yardımcısı seviyesinde bir başkan ile en az şube müdürü seviyesinde dört üyeden oluşur ve Bakanlıkça uygun görülen birimin bünyesinde faaliyetlerini yürütür. taahhüt edilen hizmetin konusu.DR. yapı denetimi hizmet bedeli. faaliyetlerini denetler ve sicillerini tutar. Bu sözleşmede. Bu sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili idareye verilir. yapı denetim kuruluşunun uymaması halinde ise yapı denetimi komisyonuna bildirimde bulunur. inşaat alanı. yapı sahibinin uymaması halinde yapı tatil tutanağı düzenleyerek inşaatı durdurur. Yapı denetimi komisyonu. yeri. süresi. Bakanlıkça görevlendirilecek. DOÇ. yapı denetimi hizmet sözleşmesinde yer alan hükümlere. varsa yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede yer alan yapının fiziki özellikleri. yapı denetiminde görev alacak teknik personel listesi ve diğer yükümlülükler yer alır. İlgili idare. HASAN BEGEÇ Yapı denetim komisyonu ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetim komisyonu.

asgari hizmet bedelinden az olmamak kaydıyla. Yapı denetim kuruluşu. herhangi bir sebeple yapı ile ilişkisinin kesilmesi halinde yapı denetim kuruluşu durumu. Yapı denetim kuruluşu ile mimar ve mühendislerinin yapı ile ilişkisinin kesilmesi Yapı denetim kuruluşunun görevden ayrılması veya mimar ve/veya mühendislerinden birinin.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetimi hizmetleri için yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedelleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Sicillerin tutulması ve yapılara sertifika verilmesi Yapı denetim kuruluşlarının ve bu kuruluşların mimar ve mühendislerinin yapı denetimine ait sicilleri. yapı sahibince. iki yıldan kısa süren yapılarda ise her altı ay için % 5 azaltılır. ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alınarak bu sözleşmede belirtilir. Aksi takdirde kanuni sorumluluktan kurtulamaz. projenin özellikleri ile yapının bulunduğu bölgenin fiziki. Yapım süresi. Bu durumda. yeniden yapı denetim kuruluşu görevlendirilmedikçe veya yapı denetim kuruluşunca. iki yılı aşan yapılarda. katma değer vergisi hariç yaptığı hizmetlerden dolayı yapı sahibinden başka ad altında ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz. Asgari hizmet bedeli. gerekçeleri ile birlikte en geç üç iş günü içinde yazılı olarak Bakanlığa ve ilgili idareye bildirir. ayrılan mimar ve/veya mühendislerin yerine yenisi işe başlatılmadıkça ilgili idarece yapının devamına izin verilmez. bu oran. her altı ay için % 10 artırılır. ilgili idare tarafından verilen sicil raporlarına göre yapı denetimi komisyonunca tutulur. DOÇ. 135 . yapı yaklaşık maliyetinin % 3’üdür.

Meslek odaları. Durdurma kararı. kusurları mahkeme kararı ile kesinleşen mimar ve mühendisleri başka bir yapı denetim kuruluşunda görev almaları halinde. bu süre içerisinde başka ad altında dahi olsa hiçbir denetim faaliyetinde bulunamaz. yapım faaliyetine devam edilebilmesi için yapı sahibince başka bir yapı denetim kuruluşunun görevlendirilmesi zorunludur. Faaliyeti üç defa durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetim faaliyetine son verilir ve izin belgesi Bakanlıkça iptal edilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamında denetlenerek inşa edilmiş yapılara ilgili idarelerce sertifika verilir. Geçici durdurmaya neden olan mimar ve mühendisler Bakanlıkça ilgili meslek odasına bildirilir. Denetim faaliyetinin durdurulması ve izin belgesinin iptali Yapı denetim kuruluşlarından. Denetim faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına neden olan yapı denetim kuruluşunun mimar ve mühendisleri. İzin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşunun. Bu durumda. yapı denetim komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulur ve belgesi geçici olarak geri alınır. bu kişiler hakkında kendi mevzuatına göre işlem yapar. 136 . Resmi Gazetede ilan edilir ve sicillerine işlenir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. verilmişse iptal edilir. görev aldıkları bu kuruluşa izin belgesi verilmez.DR. Denetim faaliyeti geçici olarak durdurulan veya izin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşu hakkındaki bu karar ilgili idareye bildirilir ve denetimini üstlendiği yapıların devamına izin verilmez. bu Kanunda öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri anlaşılanların veya son üç yıl içerisinde üç defa olumsuz sicil alanların veyahut 3 üncü maddenin son fıkrası ile 6 ncı maddenin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket ettiği belirlenenlerin denetim faaliyeti.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. eylem ve işlemlerinden 3194 sayılı İmar Kanununun fenni mesul için öngörülen hükümlerine tabidirler. Yapı denetim kuruluşu ile denetçi mimar ve mühendisleri. Bu Kanuna aykırı fiillerden dolayı hükmolunan kesinleşmiş mahkeme kararları. bu belgeleri düzenleyenler hakkında suç duyurusunda bulunulur. DOÇ. proje müellifi ile laboratuar görevlileri 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 3 üncü bab. Bakanlığın denetim yetkisi Bakanlık. izin belgesi derhal iptal edilir ve ayrıca gerçeğe aykırı belge düzenlemekten. Yapı denetim kuruluşunun izin belgesi alma aşamasında gerçeğe aykırı belge düzenlendiğinin izin belgesi verildikten sonra anlaşılması halinde.DR. Yapılar ile ilgili diğer düzenlemeler ile yapıların uğramış olduğu yıkım ve zararlardan dolayı genel hukuk hükümleri uygulanır. mimar ve mühendisleri. bu Kanunun uygulanmasında yapı denetim kuruluşlarının işlem ve faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Bu madde uyarınca hüküm olunacak cezalar paraya çevrilemez ve tecil edilemez. HASAN BEGEÇ Ceza hükümleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun hükümlerinin uygulanması sırasında görevini ihmal eden veya kötüye kullanan yapı denetim kuruluşunun ortakları. yöneticileri. yapı müteahhidi. 4 üncü faslındaki görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma ile ilgili hükümlerine göre cezalandırılır. Cumhuriyet savcılıklarınca Bakanlığa ve mimar ve mühendislerin bağlı olduğu meslek odalarına bildirilir. Kanunun uygulanacağı iller 137 .

Pilot illerin genişletilmesi ve daraltılmasına. Aydın. İstanbul. Bursa.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ankara. Kocaeli. Hatay. Gaziantep. Düzce. Antalya. Sakarya. 138 . Balıkesir. Kanunun yayımı tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde Bakanlıkça çıkarılır. Eskişehir. Diğer hükümler ve yönetmelikler Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Bu Kanun gereğince düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasına pilot iller olarak. DOÇ. Bolu. Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Denizli. Tekirdağ ve Yalova illerinde başlanır.DR. Çanakkale. Adana. İzmir.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful