MİM 4476 İMAR KURALLARI

YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ HAFTALIK PROGRAM
1. DERS 17 ŞUBAT 2010 24 ŞUBAT 2010

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DERSĠN ĠġLENĠġĠ, PROGRAMI, HAFTALIK ĠġLEYĠġ DÜZENĠ HAKKINDA BĠLGĠ VERĠLMESĠ MĠMARIN YASAL SORUMLULUKLARININ BELĠRLENMESĠ a) MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR b) MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri

2.

DERS

3.

DERS

03 MART 2010

MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser SözleĢmelerinin Hukuki Çerçevesi DEVLET YÖNETĠMĠ, DEVLET YÖNETĠM TEġKĠLAT ġEMASI, Merkezi ve Yerel Yönetim, “İdari Vesayet” Kavramının Açıklanması Belediye kavramı ve 5393 sayılı Belediye Kanunu BüyükĢehir kavramı ve 5216 sayılı BüyükĢehir Belediye Kanunu MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ġmar kavramı, Ġmar mevzuatı 3194 sayılı Ġmar kanununun amacı Ġmar kanununa bağlı yönetmelikler MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 1. Bölge planları 2. Çevre düzeni planları 3. Ġmar planları açıklamaları MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı düzeni ve yapılaĢmaya iliĢkin kavramlar MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 1 MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 2 ARA SINAV MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu ve kapsamının açıklanması

4.

DERS

10 MART 2010

5. DERS

17 MART 2010

6. DERS

24 MART 2010

7. DERS

31 MART 2010

8. DERS

07 NİSAN 2010

9. DERS

14 NİSAN 2010

10. DERS 11. DERS

21 NİSAN 2010 28 NİSAN 2010

1

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI
Kanun kapsamında üstlenilen yasal sorumlulukların açıklanması

12. DERS

05 MAYIS 2010

ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI ĠBB Yüksek Yapılar Yönetmeliği ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI Sığınak ve Otopark Yönetmelikleri TATİL

13. DERS

12 MAYIS 2010

14. DERS

19 MAYIS 2010

2

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Düzeni...

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Bir ülkenin imar düzeni onun gelişmişliği ile bağlantılıdır. Geri kalmış ya da gelişmemiş toplumlarda kentlerin ve diğer yerleşim yerlerinin düzensiz oluşumu bundandır. Batı'da ortaçağın ardından özellikle kentlerde gözlemlenen imar hareketleri, toplumsal gelişmenin göstergeleridir.

İmar sözcüğünün karşılığı, geniş anlamda (Arapça bir isim olan umran 'dan gelen) ''bayındırlaştırma'' ya da ''şenlendirme'' demektir. Ama bu sözcüğü kent arazisinin ve onun üzerindeki yapılaşmanın anlatılması için kullanıyorsak, bunu, birleşik ad olarak, imar düzeni şeklinde ifade etmeliyiz. Bu da bizi (bu düzeni yaratacak olan) planlama kavramına götürür. Bugün imar hukuku denilen hukuk dalının temeli ''imar planlaması'' na dayanmaktadır. İmar planlaması, kentlerin ve kent çevrelerinin toplumun yararları için belli koşullar ve kalıplara göre biçimlendirilmesini sağlayacak düzenleme çalışmasıdır.

Bizde, kamusal otoritenin bu tür çalışmalara girişmesinin tarihi çok eski değildir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 19. yüzyıla kadar, imar düzeni 'bireysel irade' ye bırakılmış bir tür serbestlik rejimi ile gerçekleşmiştir. Bunun esası da: Her isteyen, kendisine ait olan veya ait olduğunu düşündüğü yere, istediği yapıyı kurabilirdi. Ayrıca, taşınmazlar için öngörülmüş 'sınırlama' kuralı olmadığı için yola taşma gibi taşkınlıkları (fina) önleyecek bir düzen de yoktu. İmar düzeni ile ilgili olabilecek hukuki engeller, daha çok, örflerle belirlenmiş komşuluk hukuku kurallarından ibaretti. Bu örflere dayalı imar hukuku düzenlemelerinin en iyi örneklerini sınırlı sayıdaki yerlerde görebiliyoruz. (Kula, Safranbolu, Şirince vb ) Bunun da ne kadar etkili bir sınırlama getirdiğini Ziya Paşa 'nın sözlerinden anlayabiliriz:

'Diyarı garbı gezdim, beldeler kâşâneler gördüm, Dolaştım mülk-i İslamı bütün viraneler gördüm.''
Kaşane: büyük süslü yapı, köşk, saray (TDK) Virane. Yıkılmış veya harap olmuş yapı

3

çıkmaz sokakların yapılmaması. Enbiye Nizamnamesi: 1848 yılında çıkarılan Osmanlılar' ın ilk imar yasası. çıkmaların nitelikleri ve yangınlara karşı alınacak önlemlere ilişkin hükümler getirilmiştir. yollarda kademelendirmeye gidilerek yol genişliklerinin beş gruba ayrılması. Türkiye'nin kentlerinin. yolların genişliğinden. çağdaş bir yapıya kavuşmasının hedeflendiği dönemdir. ancak 1940'larda temizlenebilmiştir. genişletilecek yollarda bulunan ve üzerinde binaların yer almadığı parsellerin yarısının bedelsiz olarak belediyeye verilmesi. 4 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. açacakları yolların çevrelerinin ve yangın yerlerinin haritalarının yaptırılması. DOÇ. Ünlü Ebniye Nizamnamesi (1848). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İstanbul'un ara caddelerinde bile rastgele gerçekleşmiş bu tür yapılaşmanın inanılmaz örnekleri vardır: Devletin yönetildiği Topkapı Sarayı bahçesinin duvarlarına bitişik evler inşa edilmiştir. yüzyılın ilk çeyreğinden sonra etkilediğini gözlemlemeye başlıyoruz: Tanzimat döneminin yenileşme hareketleri içinde imarla ilgili olarak 1839'dan itibaren art arda düzenleyici tasarruflar yapılıyor. Batı örneklerinden esinlenerek. yapıların yükseklikleri. İmar mevzuatları Cumhuriyet dönemi. mülkiyetle ilgili düzenlemeler yapılmış. Ziya Paşa'nın sözünü ettiği ''diyar-ı garb'' ın kâşânelerinin ''diyar-ı şark'' ı Osmanlı’yı 19. imara açılacak arazilerin imara açılabilmesi için belediyeye bir okul ve bir karakol yerinin bedelsiz olarak terk edilmesi. Bu yasayla idarelere (belediyelere).DR. bu meyanda kadastro konusuna ilişkin temel kurallar da konmuştur. (Bugünkü Soğukçeşme evleri). Eminönü'nde Yeni Cami 'nin etrafında. caminin duvarına yapışık olarak inşa edilmiş bir dizi dükkân. Ebniye Kanunu (1882) gibi mevzuatla. Ayrıca Arazi Kanunnamesi (1858) adını taşıyan yasa ve buna dayanılarak çıkarılmış çeşitli mevzuatla. kentsel dokuyu etkileyen yoğunluklara ya da bina yüksekliklerine kadar birçok konuda kurallar getirilmiştir.

tüzük. özellikle Cumhuriyet döneminin devrimci kazanımları ile kentlerimizin imar yönünden çağdaş bir görünüme kavuşması beklentisi ve hayali oluşmuştur.DR. kamunun veya özel kişilerin arazileri üzerinde.çeşitli imar mevzuatı meydana getirilmiştir. modern kültürün örnekleri'' olması dileğini dile getirmiştir. mevcut kentsel dokuyu kısa sürede onarılmaz şekilde imha etmiştir. Tabiatıyla 1945'ten sonra da imar düzeni konusu hiç gündemden düşmemiş. Tanzimat'tan bu yana harcanan emeklerin ve çabanın sonucu olarak ülkemizde gelişmiş ve olgunlaşmış bir imar düzeninin kurulmuş olacağı düşüncesine götürür. yönetmelik) imar düzenlemesinin ayrıntılı hukuki araçlarını oluşturmuştur. kentlerin ''sağlığın. Bu direktif uyarınca -özellikle yeni başkent Ankara'nın imarının gerçekleşmesi için yapılan yasal düzenlemeyi izleyen dönemde. 3194 sayılı İmar Kanunu (1985). güzelliğin. yok eden bir sosyal olgu ortaya çıkmıştır: Kısa adıyla.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yavaş yavaş da olsa. Ama ne yazık ki 1950'lerden itibaren bu beklentiyi ve hayali kısa zamanda yıkan. Yapı Yollar Kanunu (1933) ile 1930-1945 yılları arasında bu konuda çıkarılan diğer mevzuat (yasa. çeşitli yasal düzenlemelerle -örneğin 6785 sayılı İmar Kanunu (1956). Belediye Kanunu (1930). 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ve bunlara bağlı diğer alt düzenlemeler. Gecekonduculuk olgusu Bu oluşum sürecinin izlenmesi bizi. Umumi Hıfzıssıhha Kanunu (1930). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atatürk. Türkiye'de. başlangıçta derme çatma kulübeler şeklindeki yapılaşmadan doğan bu olgu.yüklü bir imar hukuku külliyatı meydana gelmiştir. DOÇ. Ebniye Kanunu'nun kimi hükümlerini değiştiren 642 sayılı yasa (1925) bunların ilkidir. temizliğin. bu dönemin başlangıcında. 5 . kırsaldan kente göç ve bunun sonucu olan gecekonduculuk olgusu! Hiçbir kural tanımadan.

.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Büyük kentlerin. öte yandan ''olan olmuş'' mantığı ile bu yoldan meydana gelen yapılaşmayı meşrulaştırmıştır. sonrasında ise esas itibarıyla ''affedici'' dir. bu arada özellikle nüfusu 12 milyona varan İstanbul'un çevresindeki geniş alanların işgali ile oluşan fiili gecekondu mıntıkaları. kimileri ilçe olarak kabul gören idari birimler haline gelmiştir. İmar düzensizliği ve buna eklenen imar yolsuzlukları karşısında. ne af yasaları ve ne de gecekonduları meşrulaştırma düzenlemeleri sorunun çözümüne çare olamazlar. Bunun gibi kamunun arazisini tahsis yoluyla kullanma hakkını ele geçirmiş para babasının ilk iş olarak oraya dikeceği binalara yer açmak için yüzlerce ulu ağacı kökünden kesmesi ve sonra da bu hukuk tanımazlık için ''İdare bize anlayış göstermiyor'' diye sızlanması vardır. Tam tersine. kısa sürede.. HASAN BEGEÇ Gecekonduculukta imara ilişkin hiçbir yasal kural yoktur. DOÇ. yapılaşmanın yüzde altmış oranında ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak gerçekleştiğini söyleyebiliriz. gecekonducu kendisini hiçbir kurala bağlı saymaz. Çıkarılan yasalarla (bunlar Gecekondu Yasası ile Af Yasaları 'dır). bu tür hukuksuzluklar karşısındaki tepkisi olmalıdır. Ruhsatsız yapılaşma Sadece İstanbul'da. kent bilincine sahip insan topluluğunun. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ne arazinin tasarrufu ne de yapının niteliği açısından. 6 . kentlerin varoşlarında oluşan hukuksuzluk.DR. Bunun ardından da siyasal otorite yasal tepkisini yaptırım şeklinde ortaya koyabilecek güçte olmalıdır. Sorunun çözümü. O kadar ki eski düzendeki komşuluk hukukundan ya da örften doğan sınırlamalar bile gecekonducuyu bağlamaz. Ne yazı ki ufukta böyle bir belirti yoktur. güya gecekonduculuk sürecini önlemeye kararlı gözükürken. bugün. Devletin bu kaos karşısındaki tutumu oldukça ilginçtir: Devlet gecekondu furyasının başlangıcında sadece ''seyirci'' dir. imar düzenine aykırı olarak inşa edilmiş tesisleri onca uyarıya karşın törenle açan sözde devlet adamı vardır. Bunun sonucu olarak. kentlerin içine de sirayet etmiş ve kentlerin imar düzeni altüst etmiştir.

karakterimizi belirlemekte. HASAN BEGEÇ İnsan ve Doğa İlişkisi Günümüz Koşulları ve Mimarlık Mimarlık&Hukuk İlişkisi Mimarlık Hizmetinin Özellikleri Mimarlık ve Mimarlık Hizmeti Niteliği Kamu Hizmeti Niteliği Serbest Meslek Niteliği Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Niteliği TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sağlığımızın. yarattığımız bu kapalı mekanlara bağımlı hale getirdi. Kırsal bir alanda yaşayan insanla. DOÇ.DR. gökdelenlere ve apartmanlara sığdırılmış durumda. Oysa büyük şehirlerde güvenlik sınırı sadece evlerimizin sınırlarına geriler belki de bu yüzden şehirlerde yaşamak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Daha açık bir toplum olmaya çalışırken açık toplum ve modernleşme adına bazılarımız kendilerini kapılarından özel izinle veya kartlarla geçilen büyük sitelere hapsetti. İçinde yaşadığımız mekanlar. kendimizle olan ilişkilerimizi ve zamanımızı dar alanlara hapsetmeye başladık. Kırsal kesimde yaşamış bir kişi kendisini tanıdık bildik çevresiyle köyünde ve tarlasının sınırları içinde daha özgür ve güvenli hissedir. 7 . içinde yaşadığımız mekanlara bu kadar bağlıyken küreselleşme ve küresel mekanlarda yaşamak adına kendimizi. Bu uğurda harcadığımız emek ve zaman hepimizi. Küreselleşmeyle daha açık bir toplum haline gelmenin doğal sonucu olarak mahalleler. güvenliksiz ortamlarda ve belirsiz koşullarda yaşamaya daha fazla alışkın olmak anlamına gelmektedir. yaşantımızı belirlediği gibi. şehirler ve ülkeler bizi biz yapan özellikleri bize kazandırmakta ve yaşantımızı anlamlı kılmakta. Doğumdan itibaren içinde bulunulan evler sokaklar. şehirde yaşayan insan arasında farklı algılar ve alışkanlıklar ve yetenekler vardır. Hayatı anlamlandırmamız. gerçekte kişiliğimizi inşa eden en önemli araçlardır. içinde yaşadığımız ve dolaştığımız mekanlar da sosyal ilişkilerimizle kimliğimizi.

Açlığın dünyayı saracak beyaz adam Ve ardında çölden başka bir şey kalmayacak! Beyaz adam geçici bir iktidardadır. Tatanka İyotake (Oturan Boğa) “Çağdaş insan kendini doğanın bir parçası olarak değil. Hepsi bizim ailemizdir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yaşamın anlamı çok basit ve bir o kadar da değerliyken her şeyi neden bu kadar kolay ve hızlı bir şekilde karmaşıklaştırabiliyoruz? Neden ve nasıl içinde yaşadığımız dünyaya bu kadar çabuk yabancılaşabiliyoruz? Nasıl hepimiz bir ağaç gibi. Ilık sıcak vücutlarıyla taylar ve insanlar. yeşil çayırlar. Mimarlık ve mimarlar da yapı sektörünün en önemli aktörlerinden biri olarak bu süreçten etkilenen kesimlerin başında gelmekte. Ve o kendisini bütün dünyanın kendisine ait olduğunu. yazgısını onu egemenliğine almak ve yenmek olan bir dış güç olarak hissetmektedir.DR. Yaşanan kriz koşulları tüm sektörleri işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da işsizleştirmekte ya da mesleki bağımsızlıklardan koparak işçileştiriyor. tanrı sanmaktadır toprak bizim anamız. Yüksek kayalıklar. ******** Günümüz dünyasında ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 8 . DOÇ. mutluluğumuzu ve güvenliğimizi sağlayan mekanları her zamankinden ve her şeyden daha önemli hale getirdi belki de… Küreselleşmeyle birlikte uluslar arası piyasalarda yaşanan şok değişiklikler üretim aktörlerinin de değişmesine yol açmakta. birbirimizden türemişken birbirimizden korkar hale gelebiliyoruz? O toprağı çocuklarından çalar ve gene ilgilenmez. Oysa bu savaşı kazanacak olursa kendisi de yenik düşen tarafta bulunacağını unutmaktadır”. Hatta doğayla savaştan bile söz etmektedir. yaşanılan ekonomik kriz ve bunun oluşturduğu bunalımlar. huzurumuzu.

çok önemli bir alan olarak karşımıza çıkmakta. dev inşaat şirketlerinin kullanıcıların taleplerini biçimlendirdiği bir mimarlık ve mimarlık hizmetleri yığınıyla karşı karşıyayız. mimarlar da. DOÇ. Bu işsizleştirme ile birlikte hem yoksullaştırıyor hem de yoksunlaştırıyor. ücretli çalışmaya razı olmuş bir “isçi mimarlar ordusu” var karşımızda. mekanı bir tüketim malı haline getiren bu mimarlık çalışması talebine. Ayrıca. mimarlık çalışma ilişkileri ve mimarlık mesleğinin güncel hukuki sorunları. Mimarlar da. Günümüz çağdaş insanının yaşadığı. Günümüz mimarlığının ve mimarlarının durumunu. yaşamı anlamlandırma ve kendini ifade etme sorunlarının aynısını. bir türlü uyum sağlamamış/sağlayamamış. kendine ve mesleğine yabancılaşmış mimarlar ve tüm bu karanlık tabloya rağmen. Diğer yandan. geçinmek zorunda olduğu için. Gerçekten de kullanıcı ile mimar arasındaki bağın kopukluğu. ******* Yaşanan kriz koşulları her sektörü işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da issizleştiriyor.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yaşamakta. Belki de tam da bu nedenle. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Son dönemde mimarlığın bir kavşak noktasında olduğunu söyleyebiliriz. işte bu bakış açısıyla değerlendirdiğimizde. kendi ilişkilerine ve kendi yarattıkları eserlere taşıyorlar. Mimarlar ve mimarlık meslek örgütleri artık mimarlığı nasıl daha nitelikli hale getiririz ve mimarlığı hangi koşullarda yapabiliriz düşüncesinden çok mimarlık mesleğini yapıp yapmayacaklarına odaklanıyorlar. seri üretim mekânı tasarlayan bir mimarlık hizmeti talebi ve bu talebi derhal yerine getirmeye hazır gerçek mesleki kimliğini kaybetmiş bir mimarlar ordusu var çevremizde.DR. 9 . böylesi mimarlık hizmetlerini yapmaktansa vazgeçmeyi seçen mimarlarımız yanında. en başta mimarlığın toplum içindeki konumu kamu hizmeti niteliği ve hayatiyetinin tartışmaya açıldığı görülmektedir. içinde yaşadıkları bu karmaşayı ve bunaltıyı. Mimarlık hizmetlerindeki sorunlar incelenirken. toplu konut üreticilerinin.

bir adama ev yapıp. Evin her bir SAR'i için iki sekel gümüşü onun ücreti olarak O'na verecektir. özellikle genç yeni mimarların özel sektörde ücretli olarak giderek çoğaldığı dikkat çekiyor. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların dayanışma ve örgütlenme sürecinin önem kazandığı günümüzde. müşterinin kontrolü ve nüfuzu altında çalıştıklarından.” M. Çalışma koşullarının tanımlanmamış olması. 4. Ücretlerdeki ve özlük haklarındaki yetersizlik. fiilen teknik ressama dönüşmüş büro elemanı olmak ve benzeri işler yapmak zorunda kalmaları Bir yandan bu sorunlar yaşanırken bir yandan da mimarlar arasında açık ve gizli işsizlik giderek artmakta. DOÇ. müşterinin isteklerine göre mimari projesini çizmek zorundadır. 3. 2. şantiye sorumlusu. belki de hiçbir meslekte olmadığı kadar hukuki düzenlemelere ve hukuki kurallara bağlıdır. yapı sahibinin oğlu ölürse mimarın oğlu öldürülecektir. yapı sahibi ölürse. Proje müellifi dediğimiz mimar.” “Eğer bir mimar. Çalışanların iş güvenliğinin işverenin iki dudağı arasında olması. rapor yazıcı. Bir tasarım eylemi olması gereken mimarlık mesleğinin ve hizmetinin. Özel sektörde emek harcayan kişiler olarak mimarlar. ******* Mekân tasarım sanatı olarak mimarlık mesleği. onu tamamlarsa. iş sahibinin koşullarına boyun eğmek zorunda kalmaktadır. sanılanın tam aksine. “Hatalı bir yapının çökmesi veya yanması halinde. 5. Kontrol elemanı. yapıyı yapan mimar. 1810-1750 yıllarında yaşamış olan Babil Kralı Hammurabi’ nin yasaları 10 .DR. mimarlık dışı alanlara kayması.Ö. Ücretli çalışan mimarların karşılaştıkları sorunlar ise: 1. her zaman özgürce mesleklerini yaratamamakta.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun 17/6/1938 tarihli 3. Fikri eserleri koruma altına alan 1886 tarihli Bern Sözleşmesi’nin ilk olarak kabulünde. koruma altına alınmıştır. elimizde üç adet önemli düzenleme bulunmaktadır. hukuki bağımlılıklarıdır. Mimari eserler. Mimarlar. düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. 13 Kasım 1908 tarihi itibariyle. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların. süreç içinde fikir ve sanat eserleri anlamında eser sayılmış. yapılan değişiklikler mimari eserler de.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Tarihsel Gelişim Sürecinde Mimarlık Hukuku Mimarlık mesleğinin kendine özgü karakteri olan mimari eser sorumluluğu açısından mimarlık hukukunu ele aldığımızda yapı üretim süreçleriyle ilgili mesleki çalışma hukuku ve mevzuatının çok geniş olduğu görülmektedir. mimari ürün ve çalışmalar fikri eser olarak kabul edilmemişti. Fikri mülkiyet hakları açısından. mimari eserlerin fikri hak olarak korunması için yaptıkları mücadeleyi devam etmişler ve süreç içinde.DR. hukukta bu kadar içli dışlı oluşu. fikri hak olarak kabul edilerek. Bern Sözleşmesinde uluslararası alanda koruma kapsamına alınmışlardır. bir yandan imar mevzuatı ve yapı güvenliği hukukuyla birebir örtüşür çalışmak zorunda olmasından ve öte yandan da mimari eserlerin fikir ve sanat eserleri hukukunca sanat eseri olarak kabul edilip koruma altına alınmasındandır. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama. DOÇ. mimarlık meslek hukukundaki düzenlemelerle ilgili olarak. hukuka olan bağlılıkları ya da daha doğru bir kabulle. Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği 2. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu 27/1/1954 tarihli 11 . Ancak mimarların ısrarıyla İngiltere’de mimarlık eserlerinin korumasıyla eser niteliği taşımaları ve koruma altına alınmasıyla. Tarihsel gelişim süreci içinde mimarların örgütlü mücadelesiyle mimari eserler de fikri mülkiyet haklarına dahil edilmiştir. mesleki bağlılıklarının çok daha ötesinde bağlı olmak zorunda oldukları bir başka gerçek bağımlılık da. Mimarlık mesleğinin. Bunlar 1.

hukuksal düzenin kendi içinde oluşturduğu müteahhitlerin. uygulamalarda. ne yazık ki imar mevzuatında büyük bir boşluk bulunmaktadır. Mimarlık ve Mimarlık Hizmetleri Mimarlık deyince ilk önce mimari yapılar akla geliyor.DR. uygulamadan itibaren 5 yılı kapsayan zamanaşımı düzenlemesi bulunmaktadır. Halen Borçlar Kanununda. Mimarlık bir başka tanımla. yapı denetimiyle ilgili sorunlar tam anlamıyla çözülemediğinden sorunlu süreç devam etmektedir. biçimlendirilmesi. zararın doğmasından başlayarak. finans çevrelerince yaratılmış. 1999 sonrasında üst düzey düzenlemelerin başında yapı denetimi ve yapı alanında çalışan meslek adamlarına yetkinlik kazandırılması ve zorunlu deprem sigortası kabul edilmiştir. gereksinimlerin mekansal olarak tanımlanması. yetki ve sorumluluklar son derece muğlâk bir şekilde düzenlenmiştir. Mimarlık ülke düzeyinden başlayarak. Yapı denetimiyle ilgili de bir düzenlemeler yapılmışsa da. tek bir donatıya kadar farklı ölçeklerde. üniversite mezunu olmayan taşeron ve ustaların sorumluluğuyla ilgili sorunlar devam etmektedir. ne yapılacağı konusunda. 5 yılı kapsaması hakkında bir düzenlemeyle yeniden düzenlenmesi gerekebilir. bina sorumluluklarında. 12 . DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ülkemizde yaşanan büyük Marmara depreminden sonra mimarlık çalışma hukukunda bir takım yasal düzenlemeler yapılmıştır. Meslek Olarak Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri 1. fiziksel çevrenin biçimleniş ve oluşumuna ilişkin her türlü kararları içermektedir. Gerçi İmar mevzuatı eşgüdümden yoksun ve dağınık. Borçlar hukuku açısından. yapıların tasarlanması. taşıyıcı sisteminin oluşturulması olarak da tanımlanabilir. Sorumluluklar yerine getirilmediğinde veya ihmalkarlık yapıldığında. Bu zamanaşımının.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

restitüsyon. g. e. Bu tanımda adı geçen mimarlık hizmetleri de. bilirkişilik. kabule ve imzaya mimarın yetkili olduğu. uygulayıcı ve denetimcinin. mimari tasarım hizmetleri b. kamu görevlisi ya da ücretli çalışanlara mimar denir (Yönet. resim ve hesapların hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili her türlü denetim ve kontrollük hizmetleri olarak tanımlanır. Mimarlık hizmetlerini a. süreç içinde yer almasını gerektirmesi ve bu bağlamda çok boyutluluk göstermesidir. üreticinin çok sayıda karar verici. proje. f. DOÇ. aynı madde içinde. mimari mesleki kontrollük. plan. mimari danışmanlık hizmetleri (danışmanlık. danışmanlık. serbest çalışan. Yapı üretim süreci. uygulama. bilirkişilik. Md. uzmanlığı ve çalışma konularına göre.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. şantiye şefliği i. c. uygulama kararı. çok parçalı yapısal bir bütünlük taşımaktadır. restorasyon hizmetleri. raportörlük) (Yönet. d. kullanım ve yeniden kullanım süreçlerinden oluşan bütünsel bir sistemdir. tasarım. Mevzuatımıza göre. 13 . gerçekte tam bir üretim sürecidir. tasarım. eksperlik. rölöve. denetim. müşavirlik. mimarlık hizmetlerini. planlama kararlarından başlayarak. uygulama yapmaya. her türlü araştırma. etüt. Yapı üretim süreci olarak tanımlayabileceğimiz bu süreç.5). mimari proje hizmetleri. mimari uygulama ve yönetimi hizmetleri. proje ve şantiye koordinasyonu ve planlaması h.DR. jüri üyeliği. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık. Md 4). imalat projesi çalışmaları. Bu sürecin en önemli özelliği. eğitimi. hakemlik.

fikri haklar korumasından yararlanırlar. aynı zamanda etik ve ideal bir yaratma gerekliliği olarak karşımıza çıkar. Mimarların Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Mimarlık mesleğinin en önemli özelliği eser yaratma özelliği. sadece bir hukuk normu olarak değil. Mimarların. Toplumsal bakımdan bağımsızlığı. 3. fikri hak olarak kabul edilen zihinsel ürünlerdir.DR. Mimarlığın Kamu Hizmeti Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu hizmeti. Mimarlık hizmetinin gereği olan üretilen veya yaratılan eserler. Hizmetin kamuya yönelmiş ve kamuya yararlı olması. Bu bağlamda mimari hizmetler ve mimari projeler. Her sözleşen gibi onlarda sözleşmede öngörülen şekilde yükümlülüklerini yerine getirirler. 2. HASAN BEGEÇ 2. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre. mesleki faaliyetlerini eser ve iş sözleşmelerine dayanarak yürütürler. Kamu hizmeti nitelemesi 1. kamunun yararı olan ve toplumsal bir gereksinmeyi karşılayan faaliyetlerdir. Mimarların bağımsızlığı ilkesi. 2. Kamu kuruluşlarınca veya ilgili kamu kuruluşunun sıkı denetimi altında özel kişilerce yürütülmesidir. 14 . özgürlüğü ve özerkliğidir. mimari projeler. DOÇ. 4. gerek eser yaratma bağımsızlıkları ve gerekse mesleki bağımsızlıkları en önde gelen temel ilkelerden biridir. Mimarlık hizmeti bir kamu hizmetidir. Mimarların bağımsızlığını 1. Mimarın iş sahibi ile ilişkisindeki bağımsızlığı. Mimarlığın Serbest Meslek Niteliği Serbest meslek faaliyeti olarak. mimarlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

5. Yasa koyucu mimari çizgi açısından. maddesinin 3. mimari projeleri. TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Mimarlık ve mimarlıkla ilgili hizmetler. kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları olan TMMOB Mimarlar Odası’nın denetim ve gözetimi altında yürütülmektedir. 15 . HASAN BEGEÇ 3. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 2. Teknik benzerlikler kaçınılmazdır. özgün yapının az olduğunun kabulü gerekmektedir. Çizimler b. estetik değeri olmayan çizimler olarak tanımlanmaktadır. Ekonomik bağımsızlığı olarak saymak mümkündür.DR. hol. Bütün bireylerin ortak gereksinimleri dikkate alınarak hazırlandıkları için yapı projelerinde oluşturulmuş olan yapı kültürüne bağlı olarak özel bir konutun. mimari eser. DOÇ. Bu bağlamda. odalar. Mimari yapılar olmak üzere ikiye ayrılıyor. Bu nedenle birbirine benzeyen her yapı projesine kolaylıkla tecavüz iddiası ileri sürülemez. Mimari eserlerde yaratıcısının şahsiyet özelliğinin gösterilmesi çok zordur. Güzel sanat eseri niteliği taşıyan mimari yapılar ise mimari eser olarak tanımlanmaktadır. a. Mimari eserin bağımsız bir fikri çalışmanın varlığıyla yaratıldığı tespit edildiği kabul edildiğinde. pencereler ve benzeri düzenlemeleri birbirine benzer. yemek odası. yaratılan bir eser olarak kabul ettiği için koruma altına alıyor. Bir mimarın her yaptığının özgünlüğü tartışılabilir. girişi. salon. Ancak ne olursa olsun mimarın harcadığı bir düşünce emeği ve bu düşünce emeğinin korunması söz konusudur. Statüsel bağımsızlığı ve 4. Çizim olarak kabul edilen mimari eserler. artık teknik korumadan çıkarak başlı başına güzel sanat eseri olarak korunmaya başlar. fıkrasında.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Değerlendirmeler esnasında mimari eserlerde. mimari eserler. Çünkü fonksiyonel olarak birbirlerine benzer ve bazen çok az yaratıcısının özelliklerini taşıyabilir.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 16 . DOÇ. özel bir hukuksal konuma sahiptir ve aynı zamanda kamu hizmeti niteliği taşıyan bu özel durum. Zira mimarlık. idare içinde yer alırlar ve bu nedenle devletin idari gözetim ve denetimine tabidirler. mimarlar odasının disiplin kurulu yönetmeliğine tabi olmak gibi sonuçlar yaratır. Mimarların bu amaçla Mimarlar Odası tarafından yürürlükteki standart ve normlara göre incelenerek. Mimarın meslek hukukuna tabi olması. kamu kurumu niteliği itibariyle. meslek etiğini ve eser sahibi mimarın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan gelen haklarını korumak amaçlarıyla. odaya bağımlı hale getirir. Mimarlık hizmetleri. serbest mimarlık faaliyetinin. Mesleki denetim adı verilmiştir (Yönet. özgürlük alanını sınırlayarak. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlar odası da. Md 4). kamu yararını gözetmek. serbest meslek mensubu mimarın kamu kuruluşu olan mimarlar odasına zorunlu üyeliği. haksız rekabeti engellemek. denetlenebilir. Mimarlık mesleği ve meslek hukuku ilişkisi incelendiğinde mimarların bağımsızlığının açıkça meslek hukuku tarafından sınırlandırıldığı görülmektedir. mimarın kayıt ve sicillerinin tutulmasına.DR.

Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma 2. DOÇ. birçok mimari çalışma şekli karşımıza çıkıyor. 1.DR.3. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar Mimarların çalışma yönetmeliği. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma 2.1. bağımsız ve bağımlı çalışan mimarlar görülüyor. Mimarlık hizmetleri ve mimarlık mesleğinin yürütülme biçimleri incelendiğinde. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar 2. Serbest meslek sahibi mimar. sözleşmeli personel olarak çalıştırılmaktadırlar. HASAN BEGEÇ Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari ilişki ve iş türlerine baktığımızda da. kamu sektörü ve B. kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarları. çoğu zaman.2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 17 . Md4). Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 2. özel sektörde çeşitli çalışmalar yapan. mimarların.4. başkasının emrinde çalışan mimar. statü olarak. devlet memuru mimar ve sözleşmeli olarak çalışan mimar gibi çeşitli statü ve şekilde yapılan mimari iş ve mimari çalışma şekli bulunuyor. Ücretli Mimar Olarak Çalışma 1. bir yandan memur kadrosuyla ve öte yandan da işçi kadrosunda çalıştırılabildiklerini görmekteyiz. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma 2. "kamu çalışanı mimar" olarak tanımlanırken (Yönet. A. Yerel kamu kurumlarında ise mimarlar.

disiplin cezası olmaması.DR. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış ve üyelik aidatını ödemiş olması gerekir (Yönet Md. mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. DOÇ. Ülkemizde. ya da işlevsizleştirilmeye çalışılmaktadır. bu koşullarda akademik hizmetlerde çalışanların mesleki kimlik ve nitelik kaybı da hızla artmaktadır. ciddi bir istihdam ihtiyacı bulunmaktadır. kamu kurumundaki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğunu beyan etmiş olması. mimarlık eğitimi veren üniversitelerin kadrolu öğretim elemanları. Bu değişime bağlı olarak ticarileşen üniversitelerimizde çalışan akademik kadroların eğitmen kimliği kaybolmaktadır. Akademik alanda çalışan mimar akademisyenlerinde büyük sıkıntıları ve sorunları bulunmaktadır. Kamu kavramının anlam değiştirdiği. Mimar akademisyenlerde bilimsel üretim yerine serbest piyasaya yönelmektedirler. kadrolarını kaybetmekte ve kadroları niteliksizleşmektedir. Bu durumda mimarın. kamu yönetim anlayışının değişimine paralel olarak. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olmasının yanında. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın üniversitelerin ve diğer kamu ve kuruluşlarının asli işlerine yönelik mimarlık hizmeti verebilirlerse de.12). kamuda mimar istihdamı. 11). Bu süreçte mesleklerin nitelikleri değişmekte. 18 . Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarlar. öğretim ve bilimsel araştırmaya katkıda bulunmayı ön planda tutmak koşuluyla uzmanlık konularında bağlı bulundukları üniversitelerin döner sermaye işletmelerinin yetkilendirmesi. ilgili kamu kurulusu adına mimarlık hizmeti vermek üzere yetkilendirilme. Öte yandan akademik mimarlık alanında da. Kamu üniversitelerimiz de bu süreçten etkilenmekte. mimarın. KİT’lerin özelleştirilmesi yoluyla özel sektör istihdamına dönüştürülmekte. merkezi ve yerel yönetime bağlı olarak. Mimarın üniversite döner sermaye yetkilendirmesi ile serbest mimarlık hizmeti verebilmesi bağlamında ise. bu kuruluşların kendilerine ait yapı işleri için serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın mimarlık hizmetleri verebilirler. yaşanan plansız okullaşma sürecinin bir sonucu olarak eğitim sistemimizin özelleştirilmesi amacıyla yetersiz okullaşmanın önü açılmaktadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. fenni mesuliyet üstlenemezler (Yönet md. eğitim. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu kurumlarında çalışan mimarlar ve bu çalışma şekilleriyle ilgili birçok sorun ve karmaşa yaşanmaktadır.

serbest meslek sahibi olarak mimarlık hizmeti verirken yaşayabilirler. "serbest mimarlık hizmetleri" olarak tanımlanır (Yönet. eser sözleşmesine dayanarak gerçekleştirilir. Md4).DR. Bu bağlamda mimarlar. Serbest mimarlık hizmet ve faaliyetleri. "serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi" adı verilmiştir (Yönet. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun. serbest mimarlar listesine kayıtlı mimar. Mimarlar Odası tarafından verilen ve her yıl yenilenen. Serbest mimarlık hizmetleri. "serbest mimar" olarak tanımlar(Yönet. bir başka gerçek kişi ya da hukuk tüzel kişisi yanında bağımlılık ilişkisiyle de çalışabilirler ya da mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetlerini yürütürler. Md4). Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma Mimarlar en fazla özgürlüğü ve mesleki tatmin duygusunu. yürürlükteki kanunlar ve yönetmelik hükümlerinin verdiği yetki ile mimarlık hizmet alanlarından birini ya da bir kaçını kendi hesabına ya da ortak olarak yapan ve durumunu Mimarlar Odasına onaylatmış. Ayni şekilde. öte yandan serbest mimarlık hizmetleri birer ticari işletme niteliği taşırlar. Md4).MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Serbest mimarlık hizmetleri tescil belgesi sahibi mimarın ya da bu Yönetmelikte tanımlanan istisna koşulları taşıyan mimarın yapmaya yetkili olduğu mimarlık hizmetleri. serbest meslek sahibi mimar olarak çalışabilirler. HASAN BEGEÇ 2. serbest mimarın serbest mimarlık hizmeti yapmaya yetkili olduğunu belirleyen belgeye. bir yandan kamu hizmeti olarak kabul edilirken. 19 .1. 2. Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Özel sektörde çalışan mimarlar birkaç statü halinde mesleklerini yürütürler. DOÇ.

DOÇ. Tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. Belirlenmiş süresi içerisinde tescil yenilemesi yapılmamış. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi her yıl Ocak ayı sonuna kadar serbest mimarın yazılı başvurusu ile o yılsonuna dek geçerli olmak üzere yenilenir. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü serbest mimara ilgili birimlerce elden verilir. Md. Mimarlar Odasına başvurarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi almasına. İş yerinin bulunduğu ilin ya da ilçenin bağlı olduğu birimine yazılı olarak başvurur. Mimarlar Odasına tescilini ve tescil yenilemesini yapan serbest mimarlara serbest mimarlık hizmetleri yapmaya yetkili olduğunu belirten serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ile birlikte serbest mimarlık mührü verilir. . yapı kullanma izin başvurusundan önce. bu yönetmelik hükümlerini yerine getirdikten sonra serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesini her yıl onaylatması işlemidir (Yönet. 20 . serbest mimarın. Bu belgeler 7 gün içinde şube etkinlik alanlarındaki birimlerce ilgili şubeye iletilir.Md4). Md4). Şube yönetim kurulu tarafından düzenlenen ve onaylanan serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü olmayan mimarlar. Mimara birden fazla serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve mührü verilmez. ilgili birimlere gönderilir (Yönet.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. "tescil" adi verilmiştir (Yönet. serbest mimarlık hizmeti yapamazlar. Mesleki kontrollük ve fenni mesuliyet görevlerini üstlenen mimarın talebi halinde. Şube yönetim kurulları başvuruyu. o yılsonuna dek geçerli olmak üzere verilir. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescilde. Md4) Tescil yenileme ise. (Yönet. ise yenileme işlemi yapılırken ilk tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı alınır. Md. başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde inceleyip sonuçlandırır.DR. "iş bitim belgesi" adi verilir. Tescil yenileme harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır.l4). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın. Mimarlar Odası tarafından düzenlenen belgeye. Tescil ve tescil yenileme harçları her yıl Mimarlar Odası yönetim kurulu tarafından Aralık ayı içinde belirlenir ve ilan edilir (Yönet.14).

eşi. is sahibi konumunda olduğu durumlarda ve ticari amacı olmayan kendi kullanımları için yaptıracakları binalarda.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Adi ortaklıklarda mimarların. 2. iki veya daha fazla şahsın. Maddesi uyarınca şirket. ortakların tamamı tarafından imzalanmış ortaklık sözleşmesini vermiş olması. mimarlar isterlerse kendi serbest bürolarında mimarlık hizmetleri yanında kısmi statüde veya çağrı üzerine çağırma gibi usullerle de. mimarların kendi 21 . kaybın ve geçersizliğinin belgelenmesi koşulu ile yapılacak başvuru ve tescil harcının yatırılması durumunda serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü yeniden düzenlenir. Mimarlar Odasınca tescilin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmeleri için. serbest mimarlık hizmetlerini. ücretli mimar ya da isçi mimar olarak çalışabilirler. mimarlık hizmeti vermek üzere. bu durumu belgelemek ve bir defaya mahsus olmak üzere. Gerçekten. emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek için birleştirmeyi iltizam ettikleri bir sözleşmedir. hem de bir başka mimarin emrinde veya bir özel hukuk tüzel kişisinin yanında. babası. Bu şekilde mimarlık hizmeti verilmesi durumunda tüm ortaklar şirketin tamamından kendi işleriymiş gibi sorumlu olurlar. Ortak Mimari bürolarının tüzel kişiliği yoktur. kardeşleri ve çocukları gerçek kişi olarak. bu Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasında yazılı koşullara ilave olarak. DOÇ. annesi.2. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesinin ya da serbest mimarlık mührünün kaybedilmesi durumunda. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve fatura aranmaksızın asgari ücret üzerinden mesleki denetim bedeli ödeyerek yapabilirler. Mimar kendisi. Bu çerçevede son olarak serbest meslek sahibi bir mimarın. babının başındaki 520/1. Borçlar Kanunu'nun adi şirket başlıklı 23. adi ortaklık sözleşmesine bağlı olarak ortak mimarlık bürosu şeklinde birlikte mimarlık hizmetinin verilmesidir. hem kendi mimarlık bürosunda. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma Özel sektördeki bir başka çalışma şekli. bir başka mimarin emrinde.DR. çalışabileceğini söyleyelim.

DR. mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetinin verilmesidir. serbest 22 . Sermaye şirketi ortaklığı mimar ya da mimarların tescilleri için. bu oran yüzde 10'dan az olamaz(Yönet. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma Ortak mimarlık şirketi çerçevesinde sayılabilecek bir başka özel sektör mimarlık çalışması da. Aynı şekilde. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olması. sermaye şirketi ortağı olarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi alınabilmesi için mimarın şirketteki hisse oranı şirket sermayesinin ortaklara bölünmesiyle bulunacak paydan ve aynı zamanda diğer ortaklardaki en yüksek hisse oranından fazla olacaktır.3. sermaye şirketi ile müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. mimarlar odasınca tescilinin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmesi için. 2. Md.?).9). sermaye şirketinde ücretli çalışan mimar ya da mimarlara mimarlar odasınca her yıl belirlenen asgari ücretten az ücret ödenmediğini belgelemesi. Bu şirketlerde şirket ana sözleşmesinde belirtilen iştigal konuları arasında "mimarlık hizmetleri” nin yer alması koşulu aranır. serbest mimarlık hizmetini yürütebileceği işyerinin olması. Sermaye şirketi ortağı mimarın. DOÇ. tüzel kişiliği olan şirketlerde. sermaye şirketinin ana sözleşmesinin yayınlandığı ticaret sicil gazetesi ya da noter onaylı suretini vermiş olması. sermaye şirketinin ücretli olarak çalıştıracağı mimarlarla imzalayacağı iş düzeni ve çalışma şartlarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. sermaye şirketinin mali kaydının o yıl için noter onaylı sayfasının fotokopisini vermiş olması gerekir. mimar sermaye şirketindeki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğu beyanı yanında mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. disiplin cezası nedeniyle mesleki faaliyetini yapmaya engel bir kısıtlılığının bulunmaması. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış olması. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI aralarında kuracakları ortaklıklarda müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. mimarin tasarım ve yapı sektörü ile ilgili Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği üyeleri ile kurdukları ortaklıklarda ihtisas ayrımı taahhütnamesini vermiş olması gerekir(Yönet. Md.

kazanç amacı gütmeksizin.9). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescil. 23 . çalıştığı sermaye şirketine ait gayrimenkuller üzerinde.! O). Yönetmeliğin 9'uncu maddesindeki koşullara sahip olmayan sermaye şirketlerinde hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar.4. Md4). isçi mimar olarak hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar. Md. a) resmi mercilerde imzalarıyla birlikte fikri mülkiyet haklarını koruyarak mimarlık hizmeti verenler ve b) sadece işveren mimari temsil edip mimarlık mesleğini teknisyen seviyesinde yapmak zorunda kalanlar. mühür harcı ve üyelik aidatini ödemiş olması şarttır (Yönet. DOÇ. yalnızca şirket tarafından kullanılacak kendilerine ait binaları için aşağıda yazılı hususları yerine getirmeleri koşulu ile. Mimarlık çalışma yönetmeliğinde. "ücretli çalışan mimar" olarak tanımlamaktadır (Yönet. fenni mesuliyet üstlenemez. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın serbest mimarlık hizmeti verebilirler. Md.DR. Ücretli Mimar Olarak Çalışma Ücretli mimarlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2. Ancak. Özel hukuk tüzel kişisi emrinde çalışan isçi mimarların iki kategori de ele alınması mümkündür. şirketlerin yanında çalışabildikleri gibi bir başka mimar yanında da mimarlık hizmeti verebilirler. şirket ana sözleşmesinde belirlenmiş iştigal konularını yürütmek üzere. üçüncü şahısların işleri için serbest mimarlık hizmeti veremezler (Yönet. özel hukuk tüzel kişilerinin. Ücretli çalışan mimarın serbest mimarlık hizmeti verebilmesinde.

Bu yüzden mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğini incelemek için öncelikle eser sözleşmesinin hukuki niteliğini özetlemek yerinde olacaktır. iş sahibinin temsilcisidir. HASAN BEGEÇ Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser sözleşmesi.Md. sözleşme ile belirlenir. iş sahibi adına ortaya çıkarmayı. temsil yetkisinin kapsamı. tüzelkişi de olabilir. eser sözleşmesinin. BK. İşlerin yönetimiyle görevli kişi. fikri mülkiyet haklarıyla donatılmış şeklidir. İnşaat işlerinde. Yasada "eser" ya da "şey" terimleriyle belirlenen bu öğe. gerçek kişi olabileceği gibi. Yüklenici (mimar ya da işgören de) eser meydana getirip teslim etmeyi borçlanan bir kişidir. Eser sözleşmesinin tarafları yüklenici (mimar/müteahhit) ve iş sahibidir. iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşme olarak tanımlanmıştır. "insan emeğinin mahsulü (ürünü) olup hukuki bir bütün olan ve iktisadi değer taşıyan maddi.355'de eser sözleşmesinin bir eser meydana getirme unsurunu ifade etmek için bir şeyi imal etmeden söz edilmiştir. yaratmayı yüklendiği sonuçtur. 1. iş sahibi. genellikle bir mühendisi ya da mimarı işlerin yönetimiyle görevlendirir. İş sahibi. Müteahhit de. inşaatın yapılmasına katılan işletmelerle ve başkaca kişilerle ilişkilerinde. manevi her şey"dir. DOÇ. sözleşmeyle iş görenin (mimar).DR. Mimari eser sözleşmesi iş görme borcu doğurtan ve sözleşmenin konusundan çok sözleşmenin objektif sonucu için yapılan bir sözleşmedir. eseri meydana getirip teslim etmeyi borçlanan her hangi bir kişidir. bir kişiyi. Nitekim Borçlar kanunu tasarısının yedinci bölümünde mimari eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İş sahibi bir eser meydana getirmeyi başkasına tevdi eden kişidir. Burada önemli olan bir eserin meydana getirilmesidir. Bunlar arasındaki ilişki vekalet sözleşmesidir. bir mimarın yapıyı projelendirmesindeki gibi emek harcanarak yaratılan nesnel varlık olabilir. Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Eser. Bu sonuç. 24 .

Eser sözleşmesinin meydana gelmesi için. evin badanalanması gibi konularda eser kavramı içinde yer alır. bu anlaşmanın niteliğinden çıkan sonuçlardır. 2. DOÇ. işgören mimar /yüklenici /müteahhit denilen kişiyle is sahibi denilen kişi arasında yapılan öyle bir sözleşmedir ki. elbisenin kuru temizlemeyle temizlenmesi. biçiminin değiştirilmesi örneğin otomobilin onarımı. ortaya çıkarılan sonucun. Mimari eser sözleşmesi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ille de yeni bir eser yaratma biçiminde olması zorunlu değildir. konusunu insan emeğinin oluşturduğu sözleşmelerdendir. Mimarın: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre kazandığı başkasına devredilemeyen eser sahipliği hakkına dayanarak (Yönet. eser sözleşmesiyle bağlantılı ve iş görme borcunu sağlayan bütün unsurlarını da içinde barındırır. Zaten var olan bir şeyin onarılması. Mimari eserlerde olduğu gibi. bir kolyenin altınla kaplanması. yaratılan sonucun. Md4). Bu anlaşmanın tarafları. Fikri mülkiyete konu olabilmesi için. öte yanında iş sözleşmesinin. Örneğin. tarafların meydana getirilecek eser ve karşılığında ödenecek ücret konusunda anlaşmış olmaları gereklidir. Eğer sonuç emek harcamayı gerektirse de bir bütün oluşturmuyorsa. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eser sözleşmesi. Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Mimari eser sözleşmesi diğer eser sözleşmeleri gibi. bununla işgören mimar. 355). o zaman bu sonucu eser kavramı içine sokma olanağı yoktur. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. bir mimar tarafından bir 25 . Gerçekte mimari eser sözleşmesi karma bir sözleşmedir. bağımsız bir hukuki varlık olarak bir bütün oluşturması gerekir. yaptığı eser sözleşmesine. is sahibinin vermeyi üstlendiği bir ücret karşılığında bir yapıt /proje ortaya koyma borcunu yüklenir (BK. karşılıklı ve rızai nitelikte. "mimari eser sözleşmesi" adı verilir. Bir yanında eser sözleşmesinin bütün karakteristik unsurlarını taşırken. bir eser meydana getirme borcu altına giren "mimar ya da müteahhit" ile eser karşılığı ücret ödeme borcu altına giren "is Sahibi”dir.DR. Eser sözleşmesinde mimar ya da müteahhidin eseri teslim borcu ile is sahibinin ücret ödeme borcu.

Aksi kararlaştırılmamışsa ücret. 16 anlamında bir geçerlilik şartının varlığı kabul edilmelidir. şekle bağlı olmayan. Bu nedenle taraflar arasında eser karşılığı ücret ödeneceği sözleşmede belirtilmemiş olsa bile. bir ücret ödenmesi gerekecektir. Ancak ispat açısından mimari eser sözleşmesinin yazılı hale getirilmesinde pratik ve hukuki yararlar vardır. 364). mimari eser sözleşmesinin yazılı olması gerektiği yönünde bir hüküm bulunmaktadır. DOÇ. ücret verileceğini belirtmiş. BK. Mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğine bakıldığında mimari eser sözleşmesi. mimarin bir proje yaratma yüklenimi ve taahhüdü. 26 . 366). Öte yandan mimarlık hizmetleri yönetmeliğinde. Mimari eser sözleşmesinin unsurlarından biri. Md. 366'nci maddesindeki yaklaşık (takribi) ücret ile ilgili kurallara göre ücretin ne kadar olacağı belirlenir. Başlangıçta götürü olarak tespit edilmemiş yahut takribi bir surette yaklaşık olarak belirlenmiş olan ücret. Taraflar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapının yapım işlerinin gözetilmesi gibi hallerde bu bütünlük yoktur ve ortada daha ziyade bir vekalet ilişkisi vardır. ispat şartıdır. Bu durumda uyulacak şekil. buna götürü ücret denir. Mimari eser sözleşmesi. karşılıklı (ivazlı) olduğundan. Gerçekten taraflar önemli konularda haklarını ve borçlarını çoğu zaman yazılı şekilde yapmak isterler. Taraflar aralarında belirli bir ücret kararlaştırmışlarsa. ivazlı. Mimari eser sözleşmesi herhangi bir şekle tabi değildir. artik iş sahibi bu ücreti ödemek zorundadır (BK.DR. m. Böyle bir durumda da sözleşmenin tabii olacağı BK. eserin teslimi zamanında ödenir (BK m.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 364/1). şekilsizdir. ücret de sözleşmenin önemli bir unsurudur ve harcanan emek karşılığı bir ücret ödenmektedir. sonuçta yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin yaptığı masraflara göre belirlenir (BK Md. fakat bunun ne kadar olacağını belirtmemişlerse. rızai nitelikte. Ücret başlangıçta peşin ve kesin surette de tespit edilmiş olabilir ki. diğeri ise is sahibinin ücret ödeme yüklenimi ve taahhüdüdür. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir.

Fakat önceden tahmin olunamayan veya tahmin olunup da taraflarca dikkate alınmayan durumlar. işin yapılmasını önler veya son derece güçleştirirse hakim takdir hakkini kullanarak ya kararlaştırılan ücreti arttırır veya sözleşmeyi fesheder (BK. eseri teslim borcu. tahmin edilenden fazla emek harcamak ve masraf yapmak zorunda kalsa bile. meydana getirilen eserin teslimi ile ilgili olup. 365). eserin sözleşmeye uygun olarak hazırlanmasıyla ilgili olup. 356-363 arasında mimarın borçları belirlenmiştir. işe en az isçinin göstereceği özen kadar özen göstermek. Mimari Eser Sözleşmesinde Tarafların Borç ve Yükümlülükleri Mimari eser sözleşmesinden. işe zamanında başlama ve devam etme. c. 365/2) Ücretin hesaplanış tarzının mimari eser sözleşmesinin bir unsuru olmak itibariyle bir önemi yoktur. DOÇ. kararlaştırılmış veya sonradan belirlenecek ilan ücreti ödemek. isi bizzat yapmak veya kendi yönetimi altında başkasına yaptırmak.DR. araç ve gereçlerle malzemeye ilişkin borçlar. Bu borçlardan bazıları. d. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Götürü ücret belirlenmiş olan hallerde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. işi sadakat ve özenle yapma. Mimarın Borçları BK. f.1. 3. Yüklenici. kural olarak ücretin arttırılmasını isteyemez (BK Md. teslimden sonra eseri muayene ederek ayıplı olduğunu gördüğü takdirde durumu yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. işi bizzat yapma. b. İş sahibi ise. işe zamanında başlayıp devam ettirmek ve teslime kadar hasara katlanmak zorundadır. 3. mimar(is gören/yüklenici) ve is sahibine bir takim borçlar doğar. Md. eseri teslim almak. yüklenici işi bu ücretle yapmağa mecbur olup. e. Md. a. 27 . genel ihbar yükümlülüğü bazıları ise.

Mimarin Sadakat Borcu 4. h.2. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 7. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu 9. hak ve sorumlulukları mevzuata göre söyle özetlenebilir: Mimar. Mimarlar Yönetmeliğinin 15. DOÇ. Mimarın bu yükümlülüğü iş sahibinin. Mimarın Araç.DR. ilgili idarenin. 9. Mimarın kendisine 28 . inşaat ve kullanma izni veren mercilerin Mimarlar Odası mesleki denetimini istememesi durumunda da ortadan kalkmaz. Örneğin.1. maddesi mesleki açıdan mimarın görev ve sorumluluğunu etraflıca düzenlemektedir. Mimarin Özen Borcu 5. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu 9. götürü ücrette olağan üstü nedenlerin doğması halinde ücretin arttırılmasını isteme vb. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Ayıpta Zamanaşımı Süresi Mimari Eser sözleşmesinde mimarın borçlarına karşılık olarak teslim ettiği eser karşılığında sözleşmeyle belirlenen ya da sözleşmeyle belirlenmemişse sonradan keşifle belirlenecek ücretin kendisine ödenmesini isteme hakkı bulunmaktadır. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. eserin hasara katlanma borcu olarak sayılabilecektir. mimarların görev ve sorumluluklarını mimarlık çalışması kapsamında ele aldığımızda. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın borçları: 1. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu 3. HASAN BEGEÇ g. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu 8. Yönetmelik hükümlerine göre. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu 6. mimarların görev. işi (sonucu) kabul etmesini iş sahibinden isteme. Bunun dışında da müteahhidin bazı ikincil hakları vardır. gibi. ayıba karsı tekeffül borcu. bu Yönetmelik kapsamına giren tüm serbest mimarlık hizmetlerini Mimarlar odasının mesleki denetimine sunmakta yükümlüdür.

b. Mimar eserlerinin orijinallerini 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi hükümlerine. 29 . işgören mimar. işvereni ile imzalayacağı sözleşme ve sunacağı serbest mimarlık hizmetlerini.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 3. Mimari proje çizim ve sunuş standartlarına. bu Yönetmelik kapsamında olan serbest mimarlık hizmetleri ile ilgili olarak. ısmarlayana teslim de ana borç olarak kabul edilir. isin kapsamı. Mimarlar Arası Dayanışma. ayrıca. d. yaşamı boyunca ve ölümünden 70 yıl sonrasına kadar korunacağını bilerek hareket eder. c. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi serbest mimarlık hizmetleri sözleşmesinin ayrılmaz eki sayılır.1. Mimar. süresi. ısmarlanan eseri yaratarak sözleşmedeki koşullarla iş sahibine teslim etme borcu altındadır. Mimar. yükümlü ve bundan dolayı sorumludur.DR. Mimarlık Şeref ve Haysiyetini Koruma Yönetmeliğine. e. hizmetin başlamasından önce is sahibi ile sözleşme imzalamak zorundadır. Mimarlar Odasının serbest mimarlık hizmetleri sunulması ile ilişkili kanunlar. Asıl olan ısmarlanan eseri (sonucu) sözleşmeye uygun olarak yaratmaktır. Mimar. aşamaları. Mimarlar Odası Mimarlık Mesleğini Uygulama. bedeli ve karşılıklı haklar konulanda Mimarlar Odasınca hazırlanmış tip sözleşmedeki asgari koşullan kapsar. f.1. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu Bir mimari eser sözleşmesinde. hak ve sorumlulukları Mimarlar Odası dışında başka bir kuruluş tarafından sınırlanamaz ve kısıtlanamaz. genel olarak bilinen fen ve yapı sanatı kurallarına. işin sona ermesinden sonra 5 yıl süre ile saklamak zorundadır. DOÇ. serbest mimarlık hizmetleri için verilen evrak. yönetmelikler çerçevesinde belirlediği esaslara göre yürütmekle yetkili. belge ve hazırladığı yazılı ve çizili dokümanları. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tanınmış görev. Bunun yaratılması yeterli olmayıp. a. Yönetmelik hükümlerine. Zorunlu standart ve normlara. Bu sözleşme.

mimara.2.DR. Bazen de mimar. kendi yönetimi altındaki yardımcı kişilere mimarlık işini yaptırması halinde de. kararlaştırılan cezai şartın istenmesi de mümkündür. BK.) sözleşmeden dönme hakkına sahiptir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimar eseri yapıp bitirdikten sonra teslim borcunu ifada temerrüde düşerse. tarafların varsayılan iradesine göre ve işin mahiyetine göre bu boşluk doldurulmalıdır. işi mimar kendisi yapmış sayılır (BK. maddeleri ve özellikle 106-108 hükümleri uygulanır. Md. imal olunacak şeyi bizzat yapmağa veya kendi idaresi altında yaptırmağa mecburdur. Bu hükmün.358 hükmü uygulanır. tümüyle tamamlanıp. 3. Mimari eser yaratma borcuna aykırılık halinde ise. işin tamamını ya da bir bölümünü kendi hesabına ve bağımsız çalışan bakşa mimarlara bırakabilir. 356 f. Burada. BK.74 hükmündeki hemen ıra ilkesi uygulanmamalı. Ismarlanan eser. mimari eseri yaratması ve teslimi için uygun bir süre bırakılmalıdır. DOÇ. Borçlar Kanunu 96 d. Md. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser yaratma (borcu) ise Borçlar Kanunu 355 hükmünde açıkça. M:106 d. Teslim etmeme veya gecikmiş teslim nedeniyle. 30 . 2'ye göre "müteahhit/mimar. mimari eser sözleşmesinin esaslı unsuru olarak düzenlenmiştir. Teslim süresi sözleşme ile belirlenmemişse. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu BK. Bu durumda asıl mimarla öteki mimar arasındaki ilişki de bir mimari eser sözleşmesi ilişkisidir. Md.1. özel bir hüküm olmadığı için. Mimari eserin yapma ve yaptırma konusunda sözleşme hükümlerine karşı bir tutum söz konusu olacak olursa iş sahibi borçlu temerrüdü hükümleri çerçevesinde (BK. teslim borcuna doğrudan veya kıyasen uygulanması yanlış olur. Fakat işin niteliğine göre şahsi önemi yok veya kişisel beceri gerektirmiyor ise işi başkasına da yaptırabilir”. 100). Mimarin. ısmarlayanın zilyetliğine ve tasarruf alanına geçirilmekle teslim edilmiş sayılır.

II ile birlikte BK. 2. md. hükümleri uygulanır. Md. İş ortaklığını ya da konsorsiyumu oluşturan mimar/müteahhitlere. md. sadakat borcuna 31 . is sahibi karın kendisine devrini talep edebilir. DOÇ. BK. 357 de müteahhidin sadakat borcunun iki özel görünümü düzenlenmiştir. 106'ye dayanarak akitten dönmek olanağına sahiptir.3. kendi aralarındaki iç ilişkide adi (olağan) ortaklığa ilişkin Borçlar Kanunu 520 vd. 358 f. Öyle ki bu yükümlülük mimari eser sözleşmesinin sona ermesinden sonra da devam edecektir.1. 369'a veya BK. is sahibi BK. Bu takdirde. Bu iki durum dışında müteahhidin yine vekâlet sözleşmesinde olduğu gibi sır saklama yükümlülüğünün bulunduğu da kabul edilmelidir. müteahhidin işi sadakatle ve özenle yapması denilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Birden çok mimar/müteahhidin bir araya gelerek genellikle büyük yapı (bayındırlık) işlerini yapması da mümkündür. BK. bir kar elde etmişse. iş sahibinin yararına olacak biçimde ve ona zarar verecek davranışlardan kaçınarak yapmalıdır. 414 kıyas yoluyla uygulanacak. Eğer mimar/müteahhit sadakat borcuna aykırı hareketi sonucunda. 1. Md. Md. eser henüz tamamlanmadan mimar/müteahhidin sadakat borcunu ağır surette ihlal ettiğini görürse.DR. Mimarin Sadakat Borcu Mimar işi.venture (iş ortaklığı) sözleşmesi denmektedir. 357/son'a göre müteahhit (mimar) iş sahibinin verdiği malzeme ve onunla ilgili konuları eserin gerektiği gibi vaktinde ifasını tehlikeye sokabilecek ayıplarından iş sahibini haberdar etmek yükümlüküğü altındadır. md.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. is sahibi. Md. 3. Buna. BK. BK. Buna konsorsiyum ya da joint . Borçlar Kanununun mimari eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında yüklenicinin sadakat borcu düzenlenmiş değildir. Diğer taraftan.357/2'ye göre malzeme iş sahibi tarafından verildiği takdirde yüklenici mimar malzemenin kullanılışı hakkında hesap vermek ve artanı iade etmek yükümlülüğü altındadır.

is sahibi. Öncelikle mimarin. İş sahibi. İş sahibi. Mimarın özen borcunun bir gereği de. işi alırken. özen borcunu hiç ya da gereği gibi ifa etmeyen mimara karşı çeşitli hukuki imkanlara sahiptir. DOÇ. imal olunacak şeyin icrası için lazım olan vasıtalar ve alet ve edevatı kendi masrafıyla tedarik etmeğe mecburdur".1. beceri.5.DR. Md. Md. Mimar isi yaparken genellikle is sözleşmesinde. araç. Md. 32 . 96 d. mimari eser tamamlanmadan sözleşmenin sona erdiği durumlarda da vardır.1. 356/son'a göre. 3. imal ettiği şeyde kullandığı malzemenin iyi cinsten olmamasından dolayı iş sahibine karşı mesul ve bu hususta satıcı gibi sorumludur. isterse işi başkasına yaptırarak masrafları mimardan temin eder isterse de zararın doğrudan doğruya karşılanmasını isteyebilir. mimara isin düzeltilmesi için süre verip de bu süre faydasız olarak geçirildikten sonra. hükümleri çerçevesinde uğradığı zararın giderilmesini istemesi söz konusudur. Mimarın Araç.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Hesap verme yükümlülüğü. “müteahhit (mimar).4. isçinin göstermekle yükümlü olduğu derecede bir özen göstermek zorundadır (BK. gereç vs. Aynı şekilde BK. 357/1 e göre "müteahhit. 3. ayrıca işin görülebilmesi için gerekli ön işlem ve hazırlıkların tamamlanıp tamamlanmadığını araştırmaktır. sözleşmenin eser tamamlanmadan feshi dolayısıyla. Mimarin Özen Borcu Mimarın özen borcunun. kanuni dayanağı ve görünümleri. bu işin üstesinden gelebilecek bilgi. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu BK. 356/li7. is sözleşmesinden doğar. müteahhidin ileri sürebileceği alacağı takas edebilir. özen borcunu hiç ifa etmemesinden ya da kötü ifa etmesinden dolayı BK. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI uyulmamasından doğan tazminat alacağıyla. olanaklara sahip olup olmadığını.

7. bildirimi zamanında yapması durumunda. mimari eser. Md358/1 hükmü.106 gereği sahip olacağı hakları kullanacaktır. bu durumu. BK. Teslim süresi belli işlerde ise mimarin gecikmesi halinde. sözleşmeyle kararlaştırılan teslim zamanını beklemeksizin sözleşmeden dönebilir ve mimardan olumsuz (menfi) zararını isteyebilir (BK. is sahibine bildirmekle yükümlüdür. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu Mimar. 358/1).6. is sahibini bundan derhal haberdar etmeğe mecbur. yaklaşık maliyet tahminlerini aşırı derecede aşacak bir fiyata mal olacaksa (BK. ısmarlayan sözleşmeyi onun zararını ödeyerek feshedebileceği gibi. Aksi halde is sahibi BK. HASAN BEGEÇ 3. 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.74 gereğince herhangi bir süre kararlaştırılmamışsa mimari eser sözleşmesi imzalanır imzalanmaz esere hemen başlanması ve normal tempoda götürmesi gerekir. Mimarın.1. ondan işe devamını da isteyebilir.1. Md. Md. 357/son'a göre "İş devam ettiği sırada. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI BK. aksi takdirde bunların neticelerini karşılamakla sorumludur".357/1).DR. BK. Bildirime karşın. 96 vd. Mimar. Md. Md. sorumluluğu üstlenmiş olur. Mimar/Müteahhidin bu yükümlülüğe uymaması durumunda. DOÇ. 358/1)65. Md. İşe zamanında başlama ve devam etme borcu sözleşmede eserin teslimi için bir süre kararlaştırılmış olup olmamasına göre farklı kapsamda ele alınır. ısmarlayan onun işe devamını isterse. hükümler çerçevesinde sorumlu olur. BK. ısmarlayan. mimari eser sözleşmesine göre işe zamanında başlamak ve düzenli sürdürerek bitirmekle de yükümlüdür (BK. iş sahibinin. uygulanacaktır. verdiği malzemenin veya gösterdiği arsanın kusurlu olduğu anlaşılır yahut imalatın noktası noktasına muntazaman icrasını tehlikeye koyacak diğer bir hal hadis otursa mimar/müteahhit. Mimar/müteahhidin objektif olarak eserin yapımında gecikmiş olması ve is sahibinin de 33 . Md. Bu borcunu ihlal eden mimar/müteahhit.

dilerse müspet zararının tazminini isteme yoluna başvurabilir. re göre akdi feshederek sözleşmeden döner. Mimar/müteahhide ise başlaması veya devam etmesi için verilen ek süre faydasız kalmışsa. Borçlar Kanunu 106-108 hükümlerine göre mimardan gecikme zararını isteme hakkına da sahiptir.M.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.1. Mimar/müteahhide verilen ek süre faydasız kalmışsa. Ancak eser sözleşmesiyle ilgili düzenlemede. mimar/müteahhidin. isin masrafı mimar/müteahhide ait olmak üzere başkasına tamamlattırılabileceği de kabul edilmektedir. 34 .358/1'e göre sözleşmeden dönerek. Eğer işin yapılmasındaki gecikme.DR. is sahibi ek süre tayinine gerek olmaksızın sözleşmenin erken feshi yoluna gidebilir. sözleşmeyi fesheder. 3. 358 f.8. BK. dilerse BK. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu Borçlar Kanununun eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında mimarin meydana getirdiği eseri teslim etme borcu açıkça ve ayrıca düzenlenmiş değildir. is sahibi. yer yer teslimden söz edildiği için. eserin lüzumlu vasıflarına ilişkin ayıplardan sorumludur. mimar/müteahhidin işi belli zamanda bitirilmesine imkân vermeyecek derecede ise. Mimar/müteahhit başladığı isi yarıda bırakır ve kendisine verilen ek süre içinde de isi tamamlamak için bir girişimde bulunmazsa. DOÇ.1. 359-363). eserde ortaya çıkan ayıplarla. is sahibi dilerse.9. Md. böyle bir borç altında bulunduğunun kısmen kabul edildiği görülmektedir. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu Mimar yarattığı eserde ortaya çıkacak bozukluk ve eksiklikleri üstlenmek (ayıba karsı sorumluluk) borcuyla da yükümlüdür (BK. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimar/müteahhide gecikmesi nedeniyle. bütün tahminlere göre. İsin geç teslimi dolayısıyla ısmarlayan. 3. ihtarda bulunması ve ek süre vermesi gerekir. Mimari eser sözleşmesinde de mimar.

Ayıbın giderilmesi borcu ise. 359/1). bu konuda mimar/müteahhidin kusuru varsa. Is sahibi.DR. 360 f. 3. Mimar/Müteahhidin böyle bir borç altına sokulabilmesi için de eserdeki ayıbın giderilmesinin objektif olarak mümkün olması ve ayıbın giderilmesinin aşırı masrafa yol açmaması gerekir. ısmarlayan. Fakat ayıp bu derece ağır değilse. mimardan. eseri tamamlayarak ısmarlayana teslim etmiş olması gerekir (BK. BK. ayıp sonucu ortaya çıkan zararının tazminini de isteyebilir. isin olağan akısına göre fırsat bulur bulmaz yoklayarak ve muayene ederek. kendine teslim edilen eseri. 360'a dayanarak ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazminini. ısmarlayan ayıbın büyüklüğü oranında ücretten indirim yapılmasını veya büyük bir gideri gerektirmiyorsa. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Is sahibi. yani kümülatif olarak isteyebileceği gibi yalnız basına da böyle bir tazminat ileri sürebilir. Eserde ortaya çıkan ayıp. Md. eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönme veya ücretin indirilmesini yahut eserin onarılmasını isteme yanında. bulduğu ayıpları müteahhide bildirmelidir (BK. ısmarlayan.9. 360/1). Ancak bu tazminat talebine ayıptan doğan diğer taleplerin yerini almak üzere başvurulamaz. 1 ve2 uyarınca. Mimarin sorumlu tutabilmek için.1. 359/1). doğan zararını da isteyebilir (BK. BK. eserin sözleşmeye uygun ayıpsız bir hale getirilmesi için gereken her şeyin masrafı kendisine ait olmak üzere mimar tarafından yapılması yükümlülüğünü ifade eder. ısmarlayan eseri kabulden kaçınabileceği gibi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. ısmarlayanın eseri kullanamayacağı ve hakkaniyet kurallarına göre kabule zorlanamayacağı derecede büyükse. Burada sadece ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazmini düzenlenmiştir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ayıbı üstlenme borcunun doğabilmesi için. Fakat bu koşul tek basına yeterli değildir. 35 . Md. mimarin. eserin onarım ve tamirini ya da iyileştirilmesini isteyebilir.1. diğer talepleriyle birlikte.

teslim tarihinden başlayarak. Md.2. Bu yükümlülüğe uymayan ısmarlayan. İş Sahibinin Borçları Mimari eser sözleşmesine göre is sahibinin sözleşmeyi yapma nedeni olan ısmarladığı eserin. esas itibariyle eser sözleşmesinde is sahibinin ücret ödeme borcunu düzenleme konusu yapmıştır. 20 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar" hükmü getirilmektedir. "yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse. bu sebeple açılacak davalar. DOÇ. taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde 2 yılın. son gereği. ısmarlayan bunu öğrenir öğrenmez mimar/müteahhide bildirmek zorundadır. Konu. sözleşmeye uygun biçimde kendisine teslimini istemek hakki yanında ücret ödeme borcu bulunmaktadır. Md. 2. eser sözleşmelerinden doğan davalar. Ayıpta Zamanaşımı Süresi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eserdeki ayıp gizliyse ve sonradan ortaya çıkarsa. Bu karara göre 1. Buna göre. Bunlar: 1. kural olarak. 126/b4). is sahibinin malzemeyi sağlama borcu. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında ifade edilmiştir.1. Bu sonuç. BK. 36 . maddesiyle ele alınmıştır.2. son gereği. Borçlar Kanunu Tasarısının 478. bunlar. BK.1. Mimari eser sözleşmesinden doğan bütün davalar. 3. eseri kabul etmiş sayılır (BK. HASAN BEGEÇ 3. 362/111). genellikle müteahhidin yan borçlarının karşılığını oluşturur. 361 f. beş yıllık zamanaşımına bağlıdır (BK. Gerçekten is sahibinin bazı ikincil hakları vardır ki.1957 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun ile Borçlar Kanunu 126 hükmüne eklenen dördüncü bent uyarınca. is sahibinin verdiği malzemenin veya tamir edilecek şeyin kendisince bilinen ve müteahhidin gözüne çarpmayacak tehlikeli veya isi etkileyecek diğer niteliklerinden müteahhidi haberdar etme borcu.9. BK.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 356 f. 364-366 hükümleri. taşınmaz yapılarda ise 5 yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa. kural olarak beş yıllık zamanaşımına bağlıdır. Md. İş sahibinin ücret ödeme dışında da başkaca borçları bulunmaktadır.

iki tarafa borç yükleyen sözleşme olarak değerlendirilmelidir. 81 hükmünü kıyasen ileri sürmek veya ayıba karsı tekeffülden doğan haklarına dayanmak suretiyle 37 . is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu bulunmaktadır. Bu ücret götürü ya da yaklaşık biçimde belirlenmiş ya da başlangıçta belirlenmemiş olmakla birlikte. Md. 364 f. Ücret alacağının oluşması için. Md. İş Sahibinin Ücret Ödeme Borcu Mimari eser sözleşmesi. Teknik anlamda bir borç olmamakla beraber.364/1). mimar/müteahhidin eseri ayıpsız ve sözleşmeye uygun şekilde tamamlamış olarak teslim etmesi gerekir. sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği yolundaki BK. kendisine teslim edilen mimari eser karşılığında kararlaştırılan ya da sonradan kesif yoluyla belirlenen ücreti ödemektir. Md.364-366 arasında is sahibinin ücret ödeme borcu düzenlenmiştir. l'deki kuralın aksine sözleşme yapılabilir. BK. Md. ücretin bir kısmının veya tamamının teslimden önce veya teslimden sonra ödenmesi kararlaştırılabilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3. Tarafların ücretin miktarı üzerinde anlaşamamaları halinde.1. 366'ya göre. kural olarak. 366 çerçevesinde ücret tayininde bu tarife göz önünde tutulacaktır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. BK. Mimarı koruma borcu 3. is sahibi. çalışma değeri göz önünde tutularak tayin edilir. Is sahibinin ana borcu. Ücret konusunda taraflar açıkça veya zimmen anlaşmış olabilirler. Md. Ücret ödeme borcu 2.2. isin teslimi anında ödenir (BK. DOÇ. Md. İş sahibinin borçları: 1. Ayıplı mimari eserin teslim edilmek istenilmesi halinde. BK. Tersine bir anlaşma yoksa ücret. sonradan kesifle belirlenecek olabilir. BK. Eğer yapılan is çeşidinden faaliyetler için mesleki birliklerin tespit ettiği bir ücret tarifesi varsa.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

ayıp giderilene kadar ücret borcunu ödemeden kaçınabilir. Is sahibinin, ayıba karsı tekeffülden doğan ücretin indirilmesi ve buna ilişkin talebini takas yoluyla da ileri sürmesi imkânı vardır.

Is sahibi, ücret ödeme borcunda temerrüde düşerse, mimar, BK. Md. 106 hükmündeki seçimlik haklarından birini kullanabilir. Örneğin, işgören, ücret ödeme borcunda temerrüde düsen is sahibine karsı sözleşmeden dönme hakkini ek süre vererek kullanabilir. Kısmi ödeme ya da avanslardan birinin yerine getirilmemesi nedeniyle is gören, sonraki teslimlerden ya da ise devamdan kaçınabilir (BK. Md.81); bu durumda is sahibi gecikme zararını da ödemek zorundadır (BK. Md.102/1). Ancak is bırakılması, hakkin kötüye kullanılması niteliğindeyse, örneğin, önemsiz bir ödeme eksikliği veya önemsiz avans eksikliği nedeniyle ise devam edilmiyorsa is gören bu yola gitmesi nedeniyle doğan zararlara katlanmalıdır.

3.2.1.1.

Ücretin Ödeme Yeri

Ücretin para olarak ödenmesi kararlaştırılmış ve aksine bir anlaşma yoksa ücret, alacaklının mimar/müteahhidin ikametgâhında ödenir. (BK.Md.73/1 ). Mimari eser sözleşmesinde ücretin ödeme yeri, tarafların arzusuna göre tayin edilir.

3.2.1.2.

Mimarin Ücret Alacağının Teminatı

Eserin ücret ödenmeden teslimi, is sahibine mimar/müteahhit tarafından kredi tanınmasıyla; ancak istisnai durumlarda söz konusu olur. Bu şekilde taşınır eser teslimi seklindeki mimari eser sözleşmesinde ücretini kısmen veya tamamen almadan eseri teslim eden mimar/müteahhit, ücret alacağını, mülkiyeti saklı tutma anlaşmasıyla teminat altına alabilir.

Taşınmazlardaki onarım islerindeyse, mimar/müteahhit kanuni ipotek hakkından yararlanabilir

38

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ 3.2.1.3. İş Sahibinin Ücret Ödeme de Temerrüde Düşmesi

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Is sahibi, ücretin ödenmesinde temerrüde düşerse, mimar/müteahhit, BK. Md. 106'daki seçimlik haklardan birini kullanabilir. Mimar/müteahhit, ücret ödemede temerrüde düşen is sahibine karsı sözleşmeden dönebilecektir.

Mimari eser sözleşmesinde, BK. Md. 362 f. 2'ye göre; kısmi ödemenin gerektiği, belli zamanlarda müteahhide avanslar ödenmesinin kararlaştırıldığı hallerde, mimar/müteahhit; kısmi ödeme veya avanslardan birinin yerine getirilmediği sürece, işe devamdan kaçınabilir (BK. Md. 81) ve bu yüzden doğan zarara da is sahibinin katlanması ve mimar/müteahhidin zararını, kusurlu olarak temerrüde düşmüş olan (BK. Md. 102 f. 1) is sahibinin karşılaması gerekir.

Ancak isin bırakılması, ödenmemiş ücretin tutarına göre orantısız bir önlem olarak kendini gösteriyorsa, hakkin kötüye kullanılması niteliğini taşır ve mimar/müteahhit, bu yola gitmenin yol açtığı zararlardan sorumlu olur.

3.2.2. İş Sahibinin Mimarı Koruma Borcu

Ücret ödeme borcu dışında is sahibinin mimarı koruma borcu bulunmaktadır. Gerçekten is sahibinin bir takim ikincil borçları vardır ki, bunlar genellikle mimar/müteahhidin ikincil haklarını oluşturur. Yargıtay, eserin ortaya çıkmasına engel olucu veya zarara uğramasına neden olan durumlarda, iş sahibinin bazı önlemler almakla yükümlü olduğunu belirtmiştir. Ayrıca teknik anlamda bir borç olmamakla beraber is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu da bulunmaktadır. Öte yandan BK.M.356/son gereği tehlikeli ve riskli durumlardan mimari haberdar etme borcu bulunmaktadır.

39

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ Devlet yönetimi Merkezi ve Yerel yönetim İdari Vesayet 5393 sayılı kanun (Belediye) 5216 sayılı kanun (Büyükşehir Belediye)

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DEVLET YÖNETİMİ

Genel olarak Devletimizin kuruluş ve işleyişi ikili bir sisteme dayanır:

1) Merkezi Yönetim

2) Yerel yönetim

1) Merkezi Yönetim:

Anayasamızın Md. 126 ile merkezi yönetim (idare) esasları düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye; coğrafi durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere, iller de diğer kademeli bölümlere (ilçe, bucak, köy) ayrılır.

Merkezden yönetimin ildeki en büyük temsilcisi validir. Vali ild e hem Devleti hem de Hükümeti temsil eder. İlin genel yönetiminden sorumludur. Re'sen emir ve direktif verebilir. Amme (kamu) gücünü kullanarak gerekli her türlü icrai (yürütme) kararı alabilir.

Ayni kurallar ilçelerdeki en büyük mülki amir olan kaymakamlar, bucaklarda bucak müdürleri ve köylerde muhtarlar için geçerlidir.

Gün geçtikçe nüfusu hızla artan, gelişen ve bunlara paralel olarak ihtiyaçları artan ülkemizde tüm hizmetlerin merkezden yürütülmesine olanak yoktur. Merkezi idare; 1. Tek bir merkezde toplandığı için daha ahenkli çalışır, 2. Daha iyi organize olur 3. Denetlenebilir, gözükürse de pek çok sakıncalı yönü olduğu da şüphesizdir. 40

DOÇ. Bu nedenlerle günümüzde merkezi yönetim yanında yerel yönetim esasını da benimseyip uygulamak ortak bir davranış olmuştur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları yine kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir" demektedir. Bunun yanında göze çarpan bir diğer olgu da il bazında vali. belediye veya köy halkının yerel. köy bazında da muhtarların iki yönlü idareci olduklarıdır. merkezi yönetimde ise "atama" olduğudur. 1. 41 . Bu maddenin merkezi yönetimi düzenleyen 126 ncı maddeyle karşılaştırılmasında karşımıza çıkacak ilk olgu yerel yönetimlerde "seçim" olduğu. a) İI ve c) Köy'ü birlikte inceleyelim. 2. Anayasamızın 127. maddesi "Yerel Yönetimler il. Mesafelerin uzun olduğu ve bazı mevsimler ulaşılamayan yörelerde hizmet aksaması ve zaman kaybına yol açacağıdır. 2) Yerel Yönetim: Ülkemiz açısından yerel yönetimler: a) İl b) Belediye c) Köy olarak kabul edilmiştir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Merkezi yönetim için ileri sürülebilecek tenkitlerin en önemlileri bu tarz yönetimin.DR. Yerel şartları o yörede oturan vatandaşlar kadar iyi bilemeyecekleri.

kamu görevlerinde birliğin sağlanması. yerel idareler üzerinde yerel hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi. HASAN BEGEÇ Merkezi Yönetim Yerel Yönetim 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atama Seçim İl Köy Vali Muhtar Gerçekten ilde vali. madde uyarınca merkezi idarenin en büyük temsilcisi. Ancak aynı vali 127. yerel yönetimlerin icrai kararlarını ve idari fiil ve hareketlerini denetleme ve bu kararları bozabilme yetkisidir. ancak denetleme yetkisini de elinde tutmuştur. merkez bunun bir kısmını kendi isteğiyle mahalli idarelere devretmiş.DR. 42 . kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde “İdari Vesayet” yetkisine sahiptir. 126. amiridir. maddeye göre yerel yönetimin il bazındaki amiridir. 127/5 fıkrası bu konuda şu kuralı koymuştur: "Merkezi idare. Merkez. mahalli idareler üzerindeki denetim yetkisini "idari vesayet" yolu ile sağlar. Anayasamızın Md. toplum yararının korunması ve yerel ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla. DOÇ. Aynı ifadeleri köylerde muhtarlar için de söyleyebiliriz.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Esas güç ve yetki merkezin olup. İdari Vesayet: Merkezi yönetimin.

DOÇ. politik. yerlerde ve belirtilen derecede kullanılabilir. 3) Böyle bir denetleme devletin genel menfaati düşüncesinden kaynaklanır. Adli makamların mahalli idareler üzerinde böyle bir denetim yetkileri yoktur.7. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinin Osmanlı İmparatorluğu’ndan devraldığı ve yeni kurulan belediye örgütleri ile 1923 yılında toplam 436 olan belediye sayısı günümüzde 3215’e yükselmiştir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle ancak idari makamlar tarafından icra edilir. HASAN BEGEÇ İdari vesayetle ilgili şu üç esası bilmeliyiz: 1) İdari vesayet. Bu Kanun ile 1930 yılında çıkarılan 1580 sayılı “Belediye Kanunu” nu yürürlükten kaldırılmıştır.DR. Sonrasında özellikle Ege Bölgesinde bazı sahil kentlerinde belediye teşkilatları kurulmuştur. intisab nazırı. ya da bir başka deyişle.2005 günü kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. Her ne kadar Anayasamız idari teşkilatımızı Merkezi . 2) İdari vesayet kanuna dayanır. “Belediye Kanunu” dur. bunlar arasında eşitliği öngörmemiştir. 5393 sayılı kanun. Bunun sonucunda da ilk belediye idaresi İstanbul’da 1854 yılında kurulmuştur. 43 . Osmanlı Devleti’nin batıya açılmasıyla birlikte yönetsel. muhtesip gibi sıfatları bulunan görevliler yürütmüşlerdir. İşte bu ilk belediye örgütü kurulan kentlerden birisi Urla’dır 1866 yılında kurulan belediye örgütünün ilk başkanı da Osman Ağa’dır. Kanunda açıkça belirtilen hallerde. ******* Osmanlı klasik sisteminde günümüzde belediyelerin üstlendikleri görevleri kadı. b) Belediye: Yerel yönetimlerden olan Belediye ile ilgili açıklamalarımıza ilgili kanun üzerinden devam edebiliriz.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Yerel olarak ikili bir sisteme oturtmuş ise de merkezi teşkilatı kısmen de olsa yerel teşkilat üzerine çıkartmış. 5393 sayılı Belediye Kanunu 3. idari bir denetimdir. ekonomik ve sosyal bazı değişiklikler ortaya çıkmıştır.

idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini ifade eder. 44 . yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. Tanımlar: Bu Kanunun uygulanmasında. Bazı yerlerde ise belediye teşkilatının bulunması mecburidir. yönetimini. Belediyelerin kuruluşu nerede kurulup nerelerde kurulamayacağı ile ilgili olarak: 1) Nüfusu 5. Belediyenin organları: Belediye meclisi. Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan. Belediye: İl ve ilçelerle.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bir yerde nüfusun artması ya da köyler arasındaki boşlukların dolarak köylerin birleşmesi gibi durumlarda belediye kurulur. DOÇ. belediye encümeni ve belediye başkanını ifade etmektedir. nüfusu 5000 den çok olan yerleşim birimlerinde oturanların ortak gereksinimlerini sağlayan kamu tüzel kişiliğindeki yerel yönetim örgütü olarak da tanımlanabilir. 3) İçme ve kullanma suyu havzaları ile sit ve diğer koruma alanlarında belediye kurulamaz 4) Birbirlerine 5. Belde: Belediyesi bulunan yerleşim yerini ifade eder. Bu kanun belediyeleri kapsar. 2) İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur. görev. Mahalle: Belediye sınırları içinde.DR.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye kurulabilir. ihtiyaç ve öncelikleri benzer özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan idari birimi ifade eder. Bu kanunun amacı: belediyenin kuruluşunu. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Buradan şunu anlıyoruz Büyükşehir belediyeleri ile ilgili eski kanun 1580 sayılı kanunmuş.000 metreden daha yakın olan yerleşim yerlerinde belediye kurulamaz. organlarını.

6) Yeni iskân nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5. belediyenin en yetkili karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilmiş üyelerden oluşur. Başkan ise icra organıdır. ulaştırma. gerekli istimlakları (kamulaştırmaları) yapmaya yetkilidir. Belediye Encümeni 3. Belediyenin imarla ilgili yetkileri ve imtiyazları : İmar planları yapıp uygulamaya. Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı. Belediyelerin kısaca özetlenecek olursa en önemli görevleri: Bölge halkının gereksinmelerini karşılamak sağlık. Bunlar: 1. Belediye’nin Organları: Belediyenin üç önemli organı vardır. DOÇ. Belediye meclisinin kararı ile mücavir (komşu) alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir. Belediye Meclisi Belediye meclisi. Belediye Başkanı dır.000 metre mesafede bulunması ve nüfusları toplamının 5. merkez kabul edilecek yerleşim yerinin meskûn sahasına azami 5. Belediye Meclisi 2. İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararnameyle belediye kurulabilir. Belediyenin görev. Meclisin üye sayısı belediye örgütünün bulunduğu yerin nüfusuna göre 9 ile 55 arasında değişir. sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.000 ve üzerinde olan herhangi bir yerleşim yerinde. elektrik.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5) Köylerin veya muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için meskûn sahalarının.000 ve üzerinde olması gerekir.DR. su ve havagazı. 45 . kültür ve eğitim etkinlikleri alanında hizmet vermektir.

Meclis başkanının veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi üzerine. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisinin Çalışması: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye meclisi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. İmar konuları ile yıllık bütçe dışında kalan gündemdeki diğer konular ile üyelerin teklifleri.DR. Toplantılar. Meclis toplantıları kamuya açıktır. önceden kararlaştırdığı günde toplanır. Meclis toplantısı. toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü hâlinde komisyonlara havale edilmeksizin belediye meclisince görüşülerek karara bağlanabilir. 46 . belediye başkanı ve meclis üyeleri belediyeye ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına karar verilebilir. belediye başkanlığında. Belediye meclisi her yıl bir ay tatil kararı alabilir. meclisin kararıyla sesli ve görüntülü cihazlarla da kaydedilebilir. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün. başkan ve kâtip üyeler tarafından imzalanır. Öneri. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. gündemin belediye başkanı tarafından belirlenmesi ve en az üç gün önceden üyelere bildirilerek yapılır ve çeşitli yöntemlerle halka duyurulur. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme alınır. her ayın ilk haftası. Meclis toplantısında. Meclis görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargıya başvurabilir. Üyelerinin bir bölümü hizmet birimi yönetimleri olan daire başkanlarından. Belediye Encümeni Karma nitelikli bir organdır. büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni planını kabul etmek. Mülkî idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarını.  İmar plânlarına uygun şekilde hazırlanmış belediye imar programlarını görüşerek kabul etmek. DOÇ. bir bölümü de belediye meclisinin kendi içinden bir yıl için gizli oyla seçtiği üyelerden oluşur. Belediye başkanı. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisi'nin başlıca görevleri: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak. Mülkî idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine idarî yargıya başvurabilir. Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün içinde uygun araçlarla halka duyurulur. gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde meclise iade edebilir. Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülkî idare amirine gönderilir. 47 . Belediye başkanı. Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (yarıdan bir fazla) ısrar edilen kararlar kesinleşir.DR.

Belediye başkanının. Encümenin imarla ilgili başlıca görevleri:  Kamulaştırma kararı almak ve uygulamak Belediye Başkanı Belediye başkanı. en yüksek belediye amiri ve belediye temsilcisi sıfatıyla temel görevleri şunlardır:      Belediye emir ve yasaklarının uygulanması Belediye meclisi ve encümeninin kararlarının yerine getirilmesi Yerel kamu hizmetlerinin yürütülmesi Belediye mallarının yürütülmesi gelirlerinin izlenmesi Belediye tüzel kişiliğinin temsil edilmesi. Çevre halkı tarafından 5 yıl için seçilir.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye encümeni.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Belediye başkanı bir yönüyle belediyenin temsilcisi. belediye başkanının başkanlığında toplanan (haftada en az bir kez toplanır) sürekli bir organdır. bir yönüyle de genel yönetimin bir organıdır. ******* 48 . Genel yönetime ilişkin yasa ve yönetmelikleri yayıp duyurma açısından. belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. DOÇ. bulunduğu yerin mülki amirine bağlıdır.

“Büyükşehir Belediyesi Kanunu” dur. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı SAKARYA olarak değiştirildi.DR. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı KOCAELİ olarak değiştirildi. Bu kanunun ilk yürürlüğe girdiği dönemde Türkiye’de 3 adet Büyükşehir belediyesi vardı. etkin. Bu kanunun amacı: Büyükşehir belediyesi yönetiminin hukuki statüsünü düzenlemek. verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır. Bunlar: Adana Adapazarı (5747 sayılı. Bu kanunun kapsamı: Büyükşehir belediyesiyle Büyükşehir sınırları içindeki diğer belediyeleri kapsamaktadır.) Ankara Antalya Bursa Diyarbakır Erzurum Eskişehir Gaziantep İstanbul İzmir Kayseri Konya İzmit (5747 sayılı. bu belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan. kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren. Bu Kanun ile 1984 yılında yürürlüğe giren 3030 sayılı “Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun” yürürlükten kaldırılmıştır. Bunlar: İstanbul. DOÇ. 49 . Ankara ve İzmir Günümüzde 16 adet Büyükşehir belediyesi var.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Tanımlar: Büyükşehir belediyesi: En az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini kapsayan.) Mersin Samsun’ dur. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 23. HASAN BEGEÇ 5216 sayılı kanun. hizmetlerin planlı.2004 gün ve 25531 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. programlı.7.

En az üç ilçe belediyesini kapsayan şehirlere Büyükşehir denilmektedir. DOÇ. fiziki yerleşim durumları ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri de dikkate alınarak. bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar planlarını.000 metre uzaklıktaki yerleşim birimlerinin son nüfus sayımına göre toplam nüfusu 750.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ilgili olanları şunlardır: 1) Nazım İmar Planını (1/5. maddesinde büyükşehir belediyesinin görev. bunlar arasında "imar "la. İlk kademe belediyesi: Büyükşehir belediye sınırları içinde ilçe kurulmaksızın oluşturulan ve Büyükşehir ilçe belediyeleriyle aynı yetki. İlçe belediyesi: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyesini. yetki ve sorumlulukları oldukça genişletilmiş bulunmaktadır. yetki ve sorumlulukları tek tek sayılmış olup. 5216 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyelerinin görev. idarî ve malî özerkliğe sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisini. parselasyon planlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak 5) Büyük şehir ve mücavir alanların bütününü kapsayacak büyük şehir imar yönetmeliğini düzenlemek ve büyük şehir belediye meclisinin onayına sunmak 50 .000 arasındaki) yapmak. yaptırmak ve onaylayarak uygulamak 2) Nazım İmar Planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak 3) İlçe belediyelerinin Nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını bu planlarda yapılacak değişiklikleri.000 ile 1/25. yapım. imtiyaz ve sorumluluklara sahip belediyeyi ifade eder.DR.000'den fazla olan il belediyeleri. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yetkileri kullanan. Kanunun 7. parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek 4) Kanunlarla Büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje. Kuruluş: Belediye sınırları içinde ve bu sınırlara en fazla 10. kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir.

ilçe ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalarını denetlemeye yetkilidir. Denetim sonucunda belirlenen eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi için ilgili belediyeye üç ayı geçmemek üzere süre verilir. üniversiteler ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yararlanılabilir. DOÇ. Bu amaçla istenecek her türlü bilgi ve belgeler en geç on beş gün içinde verilir. Belirlenen imara aykırı uygulama. İmar uygulamalarının denetiminde kamu kurum ve kuruluşlarından. İlçe belediyelerinin meclisleri kararı ile çıkaracakları bu yönetmelikler büyükşehir belediye başkanının aynen veya değiştirerek onayı ile kesinleşir ve de ilan edilerek yürürlüğe girer. mevzuata ve bu yönetmeliğe aykırı olmamak şartıyla ile imar yönetmelikleri düzenleme hak ve yetkileri bulunmaktadır. Büyükşehir belediyesinin imar denetim yetkisi (Md 11.) Büyükşehir belediyesi. Büyükşehir belediyesi 3194 sayılı İmar Kanununun 32 ve 42 nci maddelerinde belirtilen yetkilerini kullanma hakkını sahiptir.DR. incelemeyi ve gerektiğinde bunların örneklerini almayı içerir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlçe belediyelerinin imar ve yapılaşma ile ilgili görev ve yetki sınırları içinde kalmak. Büyükşehir belediyesi tarafından belirlenen ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar. konu ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi istemeyi. gerekli işlem yapılmak üzere ilgili belediyeye bildirilir. Büyükşehir belediyesi eksiklik ve aykırılıkları gidermeye yetkilidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Denetim yetkisi. Bu süre içinde eksiklik ve aykırılıklar giderilmediği takdirde. 51 . ilgili belediye tarafından üç ay içinde giderilmediği takdirde.

Büyükşehir belediye başkanı büyükşehir belediye meclisinin başkanı olup. büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesidir. Meclis kararlarının kesinleşmesi (Md 14. Büyükşehir Belediye Encümeni 6. Bunlar: 4. Büyükşehir Belediye Başkanı dır. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır. 52 . Başkan ise icra organıdır. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi. her ayın ikinci haftası önceden meclis tarafından belirlenen günde sürekli toplantı yerinde toplanır. Büyükşehir Belediye Meclisi 5. yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere belediye meclisine iade edebilir. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediyeleri’nin Organları: Büyükşehir Belediyesinin üç önemli organı vardır. Büyükşehir belediye meclisi.DR. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri ile bunların çalışma usul ve esaslarına ilişkin diğer hususlarda Belediye Kanunu hükümleri uygulanır. büyükşehir içindeki diğer belediyelerin başkanları.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Büyükşehir Belediye Meclisi Büyükşehir belediye meclisi. hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını.) Büyükşehir belediye başkanı. büyükşehir belediyesinin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilen üyelerden oluşur. DOÇ. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı.

Büyükşehir belediye başkanı. İlgili meclis. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idari yargıya başvurabilir. gerekçesini de belirterek hukuka aykırı gördüğü kararların yeniden görüşülmesini isteyebilir. 53 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de büyükşehir belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir. kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki idare amirine gönderilir. üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kararında ısrar ederse karar kesinleşir. Büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar. İlçe ve ilk kademe belediye meclislerinin bütçe ve imarla ilgili olanlar dışındaki kararları dayanak belgeleriyle birlikte büyükşehir belediye başkanına gönderilir. Belediye başkanı. Mülki idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez.DR. kesinleşen kararın iptali için on gün içinde idarî yargı merciine başvurabilir. Büyükşehir belediye başkanı. kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. Kararlar. Kesinleşen kararlar yedi gün içinde büyükşehir belediyesine gönderilir. Mülki idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine on gün içinde idari yargı mercilerine başvurabilir. yedi gün içinde.

üniversitelerin ilgili bölümlerinin. eğitim. plan ve bütçe komisyonu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. gençlik ve spor komisyonu ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur. diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri sonuçlandırır. DOÇ. İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır.DR. üyeleri arasından seçilecek en az beş. İmar ve bayındırlık komisyonu. kültür. Meclis toplantısını takiben imar komisyonu en fazla on işgünü. sendika konfederasyonunun bulunduğu yerde konfederasyonun) ve uzmanlaşmış sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ile davet edilen uzman kişiler. İhtisas komisyonları.) Uzmanlık 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye meclisi. Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir. oy hakkı olmaksızın ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir. Gündemdeki konularla ilgili olmak üzere. Komisyon bu sürenin sonunda raporunu meclise sunmadığı takdirde. çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenecek maliyet bedeli karşılığında verilir. 54 . çevre ve sağlık komisyonu. kurum temsilcileri. sendikalar (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun. HASAN BEGEÇ İhtisas komisyonları (Md 15. her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin büyükşehir belediye meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur. konu meclis başkanlığı tarafından doğrudan meclis gündemine alınır. kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları. Komisyon raporları alenîdir. her dönem başı toplantısında. en çok dokuz kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir.

DR. encümen toplantılarına genel sekreter başkanlık eder. Büyükşehir belediye başkan vekili. DOÇ. belediye meclisinin her yılın ilk olağan toplantısında kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye biri genel sekreter. büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye başkanları büyükşehir belediye başkan vekili olamaz. büyükşehir belediyesi sınırları içindeki seçmenler tarafından 5 yıl için seçilir. Ancak. Büyükşehir Belediye Başkanı Büyükşehir belediye başkanı. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediye Encümeni 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye encümeni. belediye başkanının başkanlığında. Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda. Belediye Kanunundaki usullere göre belirlenir. büyükşehir belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir Büyükşehir belediye başkanı. biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üye olmak üzere toplamda 10 üyeden oluşur. Büyükşehir belediye başkanının görev ve yetkileri Büyükşehir belediye başkanının imarla ilgili görevleri: a) Büyükşehir belediye meclisince onaylanan nazım imar planlarını onaylamak 55 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir. Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon. cadde. 56 . yol. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Nazım İmar Planına uygun olarak Uygulama İmar Planlarını hazırlamak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Danışmanların görev süreleri sözleşme süresi ile sınırlıdır. Büyükşehir belediyesi mücavir alanlarının ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasındaki bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır. bulvar.DR. Danışman olarak görevlendirileceklerin en az dört yıllık yüksek öğrenim kurumlarından mezun olması şarttır. park. Büyükşehir. büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir. büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır. DOÇ. Ancak bu süre belediye başkanının görev süresini aşamaz. Yeni kurulan büyükşehir belediyelerinde meydan. hazırlatmak c) İmar Programlarını hazırlamak ve uygulamaya koymak Danışmanlar Nüfusu iki milyonu aşan büyükşehir belediyelerinde 10 adet. ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili anlaşmazlık çıkması durumunda. diğer büyükşehir belediyelerinde 5 i geçmemek üzere başkan danışmanı görevlendirilebilir. sokak.

Bu takdirde yatırımın ilgili diğer kurumu ilgilendiren kısmına ait harcama tutarı o kurumun hesabında borç. İzmir Büyükşehir Belediyesi de 2004 yılında başladığı İzmir Kentsel Bölge Nazım İmar Planı’nı. Büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşları. büyükşehir belediye meclisi. yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebilir. yatırımcı kuruluş hesabında alacak olarak gösterilir. Yapılacak herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlarından bir veya birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda. 57 . Oylamadan sonra yaptığı konuşmada Başkan Kocaoğlu. Büyükşehir belediyesi. İzmir’in 25-30 yıllık gelişimine ışık tutacak “anayasasını” hazırladıklarını söylemiştir. ilçe ve ilk kademe belediyeleri ile ortak projeler geliştirebilir ve yatırım yapabilir.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediyesi. 21 ilçe. ilgili belediyenin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için büyükşehir belediye başkanının teklifi ve meclisin kararıyla ilçe ve ilk kademe belediyelerine malî ve aynî yardım yapabilir. 38 ilk kademe belediyesi ve 164 orman köyünü içine alan 526 bin kilometrekarelik alanı kapsayan yeni bir nazım imar planını. 9 Ekim 2006 günü yapılan meclis toplantısında oy çokluğu ile kabul etmiştir. kesinleşmiş en son yıl bütçe gelirinin % 3’ünü aşmamak ve bütçede ödeneği ayrılmış olmak şartıyla. belediye başkanının onayı ile birbirlerinin nakit ihtiyacını karşılayabilir. DOÇ. Bu şekildeki ödünç vermelerde faiz uygulanmaz. belediye bürokratları ve bilim adamlarından oluşan 49 kişilik bir ekip hazırlamıştır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

geliştirme. Şehirleri ve diğer yerleşme yerlerini belirli bir düzen ve disiplin içinde tutma. taban alanı ve kat alanı katsayısını. fiziksel mekanın düzenlenmesi ve mekandaki yapılaşma faaliyetleridir. yaşayış şartlarının uygunlaştırılması için üzerinde çalışılmış olan (yer) anlamındadır. turizm. "Bayındır" sözcüğü ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı düzenini. bayındır duruma getirmek. konut. Özetle denilebilir ki imar. arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini. çeşitli bölgelerin yapı adalarını. yapı yoğunluklarını. sanayi. yeşil alan gibi umumi hizmet ve kamu hizmet tesis alanlarını ve imar adalarının biçim ve boyutlarını. gelişip güzelleşmesi. Daha geniş olarak imar. DOÇ. bayındır hale getirme. yapı ve değerler ile kentsel ekolojik dengenin korunması ve iyileştirilmesi için yapılan iş. işlem ve eylemlerin tümü olarak tanımlanabilir. yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin kurallarını belirleme ve bu kurallara aykırılıkları önleme ve müeyyidelendirme. İmar: "İmar" (imâr) kelimesinin sözlük anlamı bayındır duruma getirme. inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafelerini. HASAN BEGEÇ İmar kavramı İmar mevzuatı 3194 sayılı kanun İmar Kanunu Gerekçesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  İmar Kavramı. şenlendirmedir. yapı. yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini ve ulaşım sistemlerini. tarım. yapı yüksekliği ve derinliğini. geliştirme ve güzelleştirme ile bu yerlerdeki yapılaşmaların şart ve teşekkülü yolunda yapılan çalışmaların tümü "imar hareketleri" (imar faaliyetleri. bunların yoğunluk ve düzenini. ulaşım gibi başlıca bölge tiplerini. çevrenin ve tarihi eser. belde halkının. sosyal ve kültürel ihtiyaçları ile sağlığı ve güvenliğini gözeterek daha iyi yaşama düzeni ve koşullarını sağlama. arazi kullanım şeklini tespit ve bunların uygulanmasını temin. yol. "İmar etmek". imar konulu işlem ve eylemler) olarak adlandırılır.DR. düzene koymak anlamındadır. 58 .

DOÇ. Plansız alanlar. Planlı alanlar.  İmar Kanunu Gerekçesi 9. kullanım amacı belli edilmiş alanlardır. imar planları da "Nazım İmar Planı" ve "Uygulama İmar Planı" olarak hazırlanır (İK md. Planlar. önceden yapılmış olan imar planı sınırları içinde kalan ve planla. Son yıllardaki hızlı nüfus artışı.7. ise.DR. insan. Bu alanlarda "Plansız Alanlar Yönetmeliği" hükümleri uygulanır. 6 ve 8). kapsadıkları alan ve amaçlar yönünden "Bölge Planları" ve "İmar Planları".1972 tarih ve 1605 sayılı kanun ile bazı maddeleri değiştirilmiştir. toplum ve fiziksel çevreyi yakından ilgilendiren ve etkileyen hareketlerdir. yasa ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülür.7. İmar faaliyetleri. gecekondulaşma ve bunların yarattığı sorunlar ile bu sorunların çözümü için gerekli her türlü 59 . Dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de şehirlerin ve yerleşim alanlarının planlı ve düzenli oluşu toplumun sosyo-ekonomik ve kültürel yaşantısının aynasıdır. yönetmelik ve plan hükümleri. "sınırlanmış" ve "yönlendirilmiş" bir nitelik verir. Bu nedenle de bu hareketlerin "zorlayıcı". "kısıtlayıcı". "planlı alanlar "da yasa. Bu durum imar faaliyetlerine "kurallaştırılmış". "plansız alanlar "da. ve "yönlendirici" nitelikte olan yasa hükümleri ve yönetsel kararların sınırları içinde kalması zorunludur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. köyden şehre göçün kontrol edilememesi sonucu ortaya çıkan düzensiz şehirleşme. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar faaliyetleri. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan ve planı bulunmayan alanlardır.1956 tarih ve 6785 sayılı İmar Kanunu yürürlüğe girdiği yıllardaki ihtiyaca cevap vermesine rağmen daha sonraki gelişmeler nedeni ile 11.

planların onaylanmasına ilişkin bu yetkinin Belediye ve Valiliklerce kullanılacağını belirtmiştir.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tedbirin alınması ihtiyacı İmar Kanununda bugünün ve yarının ihtiyaçlarına cevap verebilecek değişiklikler yapılmasını gerektirmiştir. Şehirlerin imar planlarına uygun olarak gelişmelerinin yönlendirilmesinde. Plan yapımının ve onayının dışında imar programları da Belediye meclislerince görüşülüp kabul edildikten sonra geçerlilik kazanacaktır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Planlamanın uygulamaya yetişecek. birden fazla belediyeyi ilgilendiren imar planlarının yapımında ve onay aşamasında oluşabilecek ihtilafları çözmek ve hatta re’sen plan yapmak veya yaptırmak Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bırakılmıştır. Uygulamanın planlamanın önüne geçmesi gibi durumlarda ise bu durumu kontrol altına alabilmek için mevzii imar planı (daha basit ve kısa sürede yapılabilen) mekanizması getirilmiştir. DOÇ. Ülke çapında önem taşıyan tesislerin yapımına imkan vermek. İmar kanunu ile ülkemizde planlama ilk defa bir sisteme bağlanmış ve planlamanın gelişmeyi önceden yönlendirmesi amaçlanmıştır. İmar Kanunu. belediye ve mücavir alan sınırları içi ve dışında kalan şehir ve onunla bütünleşen çevresindeki plansız alanları bir bütün olarak ele alan yeni bir anlayış getirilmiştir. hatta uygulamaya önceden yön verebilecek nitelikte olması hedeflenmiştir. Belediye sınırları dışında ise bu yetki Valiliklerce kullanılacaktır. 60 . Bu imar kanunu ile geçmiş dönemdeki imar mevzuatına aykırı yapılaşmayı belli bir düzenleme içinde ele alarak çözmek ve yeni şehirleşmeyi düzenli bir biçimde sağlamak için valilik ve belediyelerin plan üretimi ve uygulaması sürecindeki etkinlikleri arttırılmıştır. yaptırma ve uygulamayı kontrol konusunda yerel idarelere yetki tanımış. imar planlarını yapma.

plân. sağlık ve çevre şartlarına uygun olması gerekir (İK md. sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. Bu Kanunun amacı ve kapsamı bakımından. 5). Yerleşme yeri ve yapı deyimlerinin tanımını yaptıktan sonra. değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir (İK md. belediye ve mücavir alan sınırı içinde veya dışında belirli bir yerde "geçici" veya "sürekli" olarak oturması. yapı terimini çok geniş anlamıyla tanımlamış bulunmaktadır. "bu yerler" de yerleşme yerleri olarak kabul edilir ve buralardaki yapılar da fen. Görüldüğü üzere İmar Kanunu. açılım yaparak şu şekilde açıklayabiliriz: 61 . Kanunun amacını. Örneğin. köy yerleşik alanları ve mezralarda yapılacak konut. sağlık ve çevre şartlarına tabi olurlar. HASAN BEGEÇ  3194 sayılı kanun 3194 Sayılı Kanun İmar Kanunu’dur. bir ya da birden çok kişinin. Amaç 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 1 -Bu Kanun yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. Madde gerekçesinde de. "Yerleşme yeri". yaşaması ve faaliyet göstermesi için seçilen ve düzenlenen yerdir. bu Kanunun amacının. karada ve suda. daimi veya muvakkat (geçici).DR. bir yerleşme yerinin mutlaka imar planı sınırı (belediye sınırı) içinde kalması gerekmez. fen.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. hayvancılık ve tarımsal amaçlı yapıların fen. resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave. "Yapı". "Plansız alanlar" üzerinde yapı yapılması halinde. 27). "Ülke bütününde düzenli yerleşmeyi sağlamak ve bundan böyle imar kargaşasına meydan vermeyecek planlı ve sağlıklı yapılaşmayı gerçekleştirmek" olduğu ifade edilmiştir. DOÇ.

uygun olmasıdır. Fen Şartlarına Uygunluk Bu şart ile yerleşme planlaması sonucu elde edilen imar planı ve bu plana uygun olarak. "ayrık nizam "da yapı yapılamaz. kendisinden daha üst ölçekli olan 1/5000'lik "nazım imar planı" hükümlerine (düzenlemesine) aykırı olarak hazırlanamaz. "sağlık" ve "çevre" şartlarına uygunluk olarak sayılmıştır. DOÇ. projesine göre yapılacak yapıların. Yapılması plan şartına aykırılık teşkil eder. Plan şartlarına uygunluğun bir anlamı da. "üst ölçekli planlar "a. yerleşme ve yapılaşmalarda "plân". imar planında bir adadaki yapı nizamı (düzeni) "bitişik nizam " olarak belirlenmiş ise bu yerde. mevzuatın öngördüğü "teknik şartlar''a haiz olması amaçlanmaktadır. 1/1000 ölçekli bir "uygulama imar planı" planlama kademelenmesinde. ancak o maksat ve hizmetin gerçekleştirilmesi için kullanılabilir. Örneğin. "alt ölçekli planlar ın. Örneğin. Kanunun amacını belirleyen ölçütler (şartlar). Öte yandan. planda hangi maksat ve hizmet için ayrılmış ise. Plan Şartlarına Uygunluk Plan şartlarına uygunluk. başka bir maksatla kullanılamaz. her bir yapının plan şartlarına uygunluğunu da ifade eder. HASAN BEGEÇ KANUNUN AMACINI BELİRLEYEN ŞARTLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Maddede. Mesela bu yerlerde bir turizm tesisi yapılamaz. yerleşme yerlerinin bütününde plan ile getirilen hükümlere (plan şartlarına) uygunluğu ifade eder. 62 . plan şartlarına uygunluk. "fen". planda sanayi ya da ticaret bölgesi olarak ayrılan yerler ancak bu maksatlarla kullanılabilir.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yerleşme yerlerinde alanlar. Örneğin.

Projelerin. yapının. bir deprem bölgesinde. yapının gün ışığı almasına. çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesinin gerçek ve tüzel kişilerle vatandaşların görevi olduğu. bu yerlerde yerleşme ve yapılaşma "kısıtlama" ya tabi tutulmuştur. Buradaki jeolojik etüt. o yerleşme yerinin "jeolojik etüdü"nün yapılması ve bu etüt ile elde edilecek bilgilere göre imar planın yapılması ya da değiştirilmesi gerekir.DR. aydınlanmasına. bu meyanda sayılabilir. havalanmasına ve rutubetten korunmasına imkân vermesi ve yapı malzemelerinin ses ve gürültüyü azaltıcı nitelikte olması. Örneğin. sağlık konusunda düzenlenmiş bulunan kanun. Çevre Kanunu'nun 3 üncü maddesinin (a) ve (c) fıkralarında da. bu çalışmanın yapılmaması. sağlıklı yaşamaya imkan verecek bir şekilde hazırlanması ve yapı malzemelerinin standartlara uygunluğu da anlaşılır. teknik bir çalışma olup. planın hazırlık ve yapımında önemli bir eksiklik teşkil eder. Öte yandan. DOÇ. sağlık şartlarına uygunluk ile. arazi ve 63 . Sağlık Şartlarına Uygunluk Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. içme ve kullanma suyu rezervuarlarının korunması ve kirlenmenin önlenmesi amacıyla. bunların da mevzuatın öngördüğü şartları taşıması gerekir. herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu belirtilmekte. yapı projelerinin. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğu anlamına gelir. Çevre Şartlarına Uygunluk Anayasa'nın 56 ncı maddesinde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Örneğin. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna göre çıkartılan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne göre tespit edilen "koruma alanları" içerisinde. Bu nedenle bu alanlardaki yerleşme ve yapılaşmalarda bu hususa dikkat edilmesi gerekir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Öte yandan. bir imar planı yapılır ya da değiştirilirken. "mimari" ya da "statik proje"si teknik bir çalışma belgesi olup.

mekan itibariyle yürürlükteki mevzuat hükümlerine. gerek Kanunda ve gerekse Yönetmelikte geçen bazı terimlerin tanım ve açıklamasını vermek istiyoruz. Kapsam Madde 2 . ülkenin tüm alanları ve bu alanlar üzerindeki tüm imar hareketleri. Madde üzerindeki açıklamalarımızı aşağıda sürdüreceğiz. Görüldüğü üzere bu madde ile yalnızca belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerler değil. hem de yapıların. DOÇ. "kültürel" ve "tarihi" dokuya uygun olması ve bunlara zarar vermemesi amaçlanmaktadır. 64 . Madde ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak "her türlü plan" ile inşa edilecek "resmi ve özel tüm yapılar" ın bu Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmek suretiyle. Ancak bundan önce. Çevre şartlarına uygunluk ile.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. çevrenin korunması ve kirlenmemesi hedefini gözetmekle yükümlü oldukları ifade edilmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 5 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar dairesinde çizilen ve 6 ncı maddede belirtilen merci (vali) tarafından onaylandıktan sonra kesinleşen idari bir sınırdır. proje itibariyle o çevredeki "doğal". açıklamalarımızın daha iyi anlaşılabilmesi için. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kaynak kullanım kararlarını veren ve proje değerlendirmesi yapan yetkili kuruluşların. Kanunun kapsamı belirtilmiştir. Belediye Sınırı. hem yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. bu imar düzeni ve disiplinine tabi tutulmaktadır.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir.

2. durumuna göre değişir.000'den az olan beldelerde belediye sınırı. Belediye ve mücavir alan "sınırları içinde" kalan yerler. 1 . 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI nüfusu 80. belediye meclisinin kararı ve ilçe idare kurulunun uygun görüşü alındıktan sonra "il idare kurulu " karan ile. Kanunun kapsamı "alanlar" itibariyle ikiye ayrılmaktadır.DR. nüfusu 80. 5393 sayılı (yeni) Belediye Kanunu'nda. a) Planın olması. "planı bulunan" yerlerde uyulacak ve uygulanacak usul ve esaslar. il idare kurulunun uygun görüşü ve valinin teklifi üzerine "İçişleri Bakanlığı "nın onayı ile kesinleşmekte idi. 1580 sayılı Kanunda öngörülen sistem değiştirilerek. DOÇ. "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak usul ve esaslar. belediye meclisinin kararı (ilçelerde kaymakamın görüşü) üzerine valinin onayı ile kesinleşmektedir. belediye meclisinin kararı. "bu plân" ve 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliğinde yer alan hükümler olur. b) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. 65 .Belediye ve mücavir alan sınırlan "dışında" kalan ve “planı bulunan” ve de "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak hükümler. bu yerlerde. Bunlar: 1. daha basit ve kolay bir sistem getirilmektedir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu sisteme göre belediye sınırları. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin (Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliği'nin) "4 ve 6 ncı Bölüm" lerinde yer alan hükümler olur. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin "5 ve 6 ncı Bölüm "lerinde yer alan hükümler olur. 2. HASAN BEGEÇ 1580 sayılı (önceki) Belediye Kanunu ile yapılan düzenlemede.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerlerde uygulanacak hükümler. Belediye ve mücavir alan "sınırları dışında" kalan yerlerdir.000'den fazla olan beldelerde belediye sınırı. a) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. Madde ile. b) Planın olmaması.

Bir alanın plandaki kullanım biçimi ancak "plan tadilatı" yapmak suretiyle değiştirilebilir. bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz. Plana dayalı olarak yapılan kamulaştırmalarda. daha önce de belirttiğimiz üzere. bir alanın her ölçekteki plan esaslarına aykırı maksatlarla kullanımını yasaklamaktadır. şehircilik ilkeleri. planlama esasları ve kamu yararına aykırı olmaması ve plan bütünlüğünü bozmaması gerekir. Bu amaçla yapılacak plan değişikliğinin ise. Örneğin. Alanların. Alanların Yönetmelik Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Maddede. Kanunun 1 inci maddesiyle amaçlanan. Plandaki Tahsis Amacı Dışında Kullanılamaması Madde. her ölçekteki plan esaslarına. mesela "konut" yapımı amacıyla kamulaştırılamaz. planda hangi kullanım amacına tahsis edilmiş ise. alanların. 66 . bir alan. yerleşme ve yapılaşmaların üzerinde gerçekleşeceği sahaların (alanların) "plan şartları" na. imar planında "sanayi" yeri olarak ayrılmış ise bu alan "konut alanı" olarak kullanılamaz. DOÇ. Kanunun bu maddesi ile de. başka bir amaçla.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. ancak o amaç için kullanılabilir. bulunduğu "bölgenin şartları"na ve "yönetmelik hükümleri" ne aykırı maksatlarla kullanılamayacağı hüküm altına alınmak suretiyle. Bu durumda.Herhangi bir saha. HASAN BEGEÇ Genel Esas 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 3 . kamulaştırmanın. başka bir amaç için kullanılamaz. yönetmelik hükümlerine aykırı bir maksatla kullanımı da yasaklanmaktadır. taşınmazın plandaki tahsis amacı gözetilerek yapılması gerekir. imar planında alan kullanımı ve yapılaşma ile ilgili hüküm bulunması halinde. planda "yol”a tahsisli bir taşınmaz. öncelikle bu hükümlerin uygulanması gerekir. Örneğin. alanlar itibariyle sağlanması şartları ortaya konulmaktadır. Bunun anlamı şudur: Bir alan. genel "imar disiplini" nin. ancak yol yapımı için kamulaştırılabilir.

Bölge şartlarına uygunluk ile bir alanın. değişikliği. plan olmakla birlikte. bitki örtüsü. 67 . bu bölge ve çevresi üzerinde oluşmuş yapılaşma durumu da anlaşılır. Ayrıca şunu belirtmek gerekir ki. binaların tertip şeklini ve yüz alacakları cepheyi tespit maksadı ile şematik olarak gösterildiğinden. görsel değerler. parselasyon durumları ve bina kitleleri. (jeolojik durum. bölge şartları ile. alanların kullanımı yönetmelik hükümlerine tabi olur. Öte yandan. bir alanın kullanım amacının. bunlara ait ifadeler imar planlarının kayıtlarından sayılmaz. DOÇ. ön bahçeli ya da bahçesiz nizamın kabul olunacağını. sadece ayrık veya bitişik bina yapılacağını. o alanın içinde bulunduğu bölgede gerçekleşmesi imkanı ile. imar planlarında. özellikle bu maksatla etüt edilerek. kültürel ve tarihi dokusuna uygun maksatlarla kullanımı ve bu alan üzerindeki yapıların aynı dokuya uygun inşası anlaşılır. Ancak plan yapımı. bulunduğu bölgenin doğal.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Tüm alanların kullanım maksadı ve yapılaşma şartlan plan ve yönetmelikler ile belirlenir.DR. planı bulunmayan yerlerdeki alanların kullanımında da yine yönetmelik hükümleri geçerli olur. kaynaklar. alanların "bölge şartları" na aykırı olarak kullanımı da yasaklanmaktadır. iklim. Öte yandan. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ancak. jeomorfolojik ve topoğrafik eşikler. planda hüküm bulunmayan hallerde. toprak kabiliyeti. ölçüleri verilmediği takdirde. Bu nedenle de bu konularda yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekir. Alanların Bölgenin Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Madde ile alanların plan ve yönetmelik şartlarına aykırı olarak kullanımının yasaklanmasının yanında. ilave ve revizyonlarında da bölge şartları.

bu hüküm karşısında da plan ve yönetmelikte yer almayan hususlarda getirilecek kuralların. beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimlerin göz önünde tutulacağı ifade edilmiştir. bu esasların. 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliği'nin 3 üncü maddesinde. İstisnalar Madde 4 . imar planlarının hazırlanmasında. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tarihsel çevre. bölge şartlan gözetilerek getirilmesi zorunlu olmaktadır. turizm gibi ağırlıkları nedeniyle özel ve ayrıntılı bir çalışma gerektirmesi durumunda veya "bölge şartları" na uymak amacıyla değiştirilerek özel sözleşme ve teknik şartlaşmalar yapılabileceği belirtilmiş. belediyelerin uygun görmesi halinde yapıların "estetiği" ile ilgili kurallar getirmeye yetkili oldukları belirtilmekte olup. Öte yandan. İller Bankası Genel Müdürlüğü'nün bu amaçla hazırladığı tip sözleşme ve şartlaşma esaslarına uyulacağı. bu kapsamda getirilecek kuralların da yine bölge şartlarına uygun olması gerekir. belirleyici bir unsur teşkil eder. belediyelerin. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu.DR. bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu kapsamda. Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait harekat. 68 . 16 ncı maddesinde de. sit. eğitim ve savunma amaçlı yapılar için. bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ve 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. lüzum ve ihtiyaca ve “civarın karakteri”ne göre imar kuralları getirmeye yetkili oldukları belirtilmiş olup. Diğer taraftan aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde. bu Kanun hükümlerinden hangisinin ne şekilde uygulanacağı Milli Savunma Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir.2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. kent estetiği ve çevresel yapı gibi şartlar) başkaca unsurlar ile birlikte. "Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik" in 13 üncü maddesinde. imar planı ihalelerinde. imar planlarında açıklanmayan ve bu Yönetmelikte de yer almayan hususlarda. DOÇ. sanayi.

bu hüküm uygulanacak. uygulama ve yapılaşma konularına ilişkin hükümler bulunmakta. özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı esası getirilmiştir. planlama ve yapılaşma konuları. bu Kanun hükümlerine tabi olacağı belirtilmektedir.DR. kullanma izni. Ancak ruhsat. 21. 69 . İmar Kanunu 'nun 8 inci maddesine göre değil. ülkemizde. Ancak. 23 ve 31 inci maddeleri uygulanacaktır. imar Kanunu 'na aykırı bir hüküm içermediğinden. İmar Kanunu dışında diğer birçok kanunda planlama. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel yapıların. 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu. DOÇ. Turizmi Teşvik Kanunu' nun 7 nci maddesine göre. İşte bu nedenle. Kanunun 4 üncü maddesi ile Kanunun uygulanmayacağı haller. Bu durumda. "istisnalar" başlığı altında düzenlenmiş ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. 3194 sayılı Kanunun bu konulara ilişkin 20.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bir tek İmar Kanunu ile düzenlenmiş değildir. özel kanunlarda imara ilişkin hüküm bulunması ve bu hükmün İmar Kanunu hükümleri ile çelişmesi halinde. imar kanununun. Bu konuda örnek vermek gerekirse. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve diğer "özel kanunlar" ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. haliyle bu kanun hükümlerinin de uygulanması gerekmektedir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. hüküm bulunmaması halinde ise İmar Kanunu hükümleri uygulanacaktır. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Bakanlar Kurulu Kararı ile turizm merkezi olarak belirlenen bir alanda 1/5000 ölçekli nazım planlar ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planları. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca ve Turizm Bakanlığınca onaylanacaktır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanunu'nun 2 nci maddesinde. altyapı bedelleri konularında 2634 sayılı Kanun.

29. 23. 24. 4. 6. kararname ve tüzüklerin listesi aşağıda verilmektedir: KANUNLAR 1. planlama. 16. 5. 3. 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun 3621 sayılı Kıyı Kanunu 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun 4342 sayılı Mera Kanunu 4373 sayılı Taşkın Sulara ve Su Baskınlarına Karşı Korunma Kanunu 70 . 9. 21. 28. 19. İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanunu'nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun 18. uygulama ve yapılaşmaya ilişkin hükümlerin bulunduğu kanun.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 17. 22. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İçinde yerleşme. 10. 12. 15. 13. 8. 422 sayılı Köy Kanunu 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu 775 sayılı Gecekondu Kanunu 831 sayılı Sular Hakkında Kanun 1164 sayılı Arsa Ofisi Kanunu 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu 1519 sayılı Erişme Kontrollü Karayolu Kanunu 1893 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 2872 sayılı Çevre Kanunu 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu 2981 sayılı. 14. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu 3194 sayılı İmar Kanunu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu 3402 sayılı Kadastro Kanunu 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun 25. 7. 27. 26.DR. DOÇ. 2. 20. 11.

1959 tarih ve 4/11715 sayılı Sivil Müdafaa Bakımından Şehir ve Kasaba Planlarıyla Mühim Bina ve Tesislerde Tatbik Olunacak Esaslar Hakkında Nizamname (Tüzük) 2.6. DOÇ. 31. 49. 41. 44. 46. 35. HASAN BEGEÇ 30. 39. 2. 37. 20. 38. 42. 45. 33.7. 43. 3. 180 sayılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname 388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kararname TÜZÜKLER 1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 34. 40. 47. 36.DR. 9. 32. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanunu 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Hakkında Kanun 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 4957 sayılı Turizm ve Teşvik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu 5393 sayılı Belediye Kanunu 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu 6831 sayılı Orman Kanunu 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun 7478 sayılı Köy İçme Suları Hakkında Kanun KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER 1. 48.1961 tarih ve 5/1465 sayılı Yeraltı Suları Tüzüğü 71 .

Gerekli görüldüğü hallerde bu planları Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır. Bu tanımlamalara göre Çevre Düzeni Planı. DOÇ. mekansal ve işlevsel bütünlük gösteren sınırlar içinde. Bunlar: 1.Çevre Düzeni Planı: Ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut. turizm. sanayi. turizm. 1:100. tarım. planlama alanı içinde kalan yerleşme ve arazi kullanımına ilişkin ana kararları belirleyen. B. Bölge Planlarının kaynağında iki önemli etmen bulunmaktadır.000 veya 1: 200. ulaşım gibi sektörler ile kentsel-kırsal yapı ve gelişme ile doğal ve kültürel değerler arasında koruma-kullanma dengesini sağlayan ve arazi kullanım kararlarını belirleyen yönetsel. planlanan alanı makro düzeyde ele alarak belli bir projeksiyon dönemi içindeki fiziki gelişmeleri yönlendiren bir plandır. 1/25. Ülkenin geri kalmış bölgelerini geliştirme ya da değerlendirilemeyen doğal kaynaklarını etkili biçimde kullanmaktır.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2.000. faaliyetlerin ve altyapıların dağılımını belirtmek üzere hazırlanırlar. tarım. Konut. HASAN BEGEÇ Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI PLAN VE PLAN TÜRLERİNİN TANIMLARI A.000 ölçekte hazırlanan. idareler arası koordinasyon esaslarını belirleyen.1:50. ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plandır. 72 . varsa bölge planı kararlarına uygun olarak yapılan.000. Metropoliten kentlerin büyümesini denetim altına almak. plan notları ve raporuyla bir bütün olan plandır. sektörel hedefleri.Bölge Planları: Sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini. sanayi. yerleşmelerin gelişme potansiyelini.

Belediye sınırları il sınırı olan büyükşehir belediyelerinde. demografik. sağlıklı ve güvenli çevre oluşturmayı. ölçeği: 1/200000.Çevre Düzeni Planı. Bölge ve havza bazında 1/50. Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan edilen yerlerde Bakanlar kurulunca belirlenecek Bakanlık tarafından 3. DOÇ. koruma. onlara bir düzen ve disiplin getiren objektif. tarihsel. kentsel yerleşme ve gelişme eğilimlerini alternatif çözümler oluşturmak suretiyle belirleyen. 73 . İmar Planı şu şekilde de tanımlanabilir: Şehir ve diğer yerleşme yerlerinin mevcut ve gelecekte alacağı durumu gösteren. örgütlenme ve uygulama ilkelerini içeren pafta rapor ve notlardan oluşan belgedir. plan hiyerarşisinde bölge planlarının altında imar planlarının üstünde yer alır. C. Bu bakımdan bu plan. 1/100000. yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen ve bu amaçla beldenin ekonomik. kısıtlama kararları. 1/50000 ve 1/25000'dir. kültürel. . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Çevre Düzeni Planı. arazi ve arsaları kullanım amacına göre düzenleyen ve bunların üzerindeki yerleşme ve yapılaşmaların kuralını belirleyerek. kendisinden daha alt ölçekli imar planlarına esas teşkil eder.000 ölçekli çevre düzeni planları Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2.DR. fiziksel özelliklerine ilişkin araştırmalara ve verilere dayalı olarak hazırlanan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sosyal. Çevre Düzeni Planı: 1. arazi kullanımı. Büyükşehir Belediyeleri tarafından 4.000 ile 1/100. Büyükşehir olmayan diğer illerde valinin koordinasyonunda belediye veya il özel idaresi tarafından yaptırılır. açık ve uyulması zorunlu hukuksal bir belgedir.İmar Planı: Belde halkının sosyal ve kültürel gereksinimlerini karşılamayı.

DOÇ. belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla yörenin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri. yörenin gerek çevresiyle gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları. sosyal ve kültürel gereksinmeleri var olan yada sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirmek ve belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla. güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular göz önüne alınarak hazırlanır. çalışma ve ulaşım gibi kentsel işlevler ile. ülke. bölge ve kent verilerine göre konut. beldenin kullanılışı. planlanan yörenin halihazır durumunun. imar plânları. toplum. kadastral harita ve kentin gelişimi de göz önünde tutularak hazırlanır. nüfus. yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma. Özetle.DR. insan. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planlarının hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar: İmar planları.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. alan ve yapı ilişkileri. 74 . donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak. olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler. halkın sosyal ve kültürel gereksinmeleri. çevre münasebetlerinde kişi ve aile mutluluğu ile toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak. kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek amacıyla hazırlanır İmar planları.

Mevcut imar planları yürürlüktedir. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YAPILMASINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. Nüfusu bundan az olan yerlerde imar planının yapılıp yapılmamasına belediye meclisi karar verir. belediyeler ya da valiliklerce yapılacak mevzii imar planlarına ya da imar planı olmayan yerler de Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre uygulama yapılır. Mevcut planlar yerleşmiş nüfusa yetersiz durumda ise ya da yeni yerleşme alanlarının derhal kullanmaya açılması gerekiyorsa.DR. Son nüfus sayımında. 3. nüfusu 10. DOÇ. diğer bir nüshası da tapu dairesine gönderilir. 75 . Halihazır haritası bulunmayan yerleşim yerlerinin halihazır haritaları belediyeler ya da valiliklerce yapılır ya da yaptırılır. İmar Planlarının hazırlanmasında mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluk esası aranır. 2.000'i aşan yerleşmelerin tümünde imar planı yapılması zorunludur. Onanan haritaların bir nüshası Bakanlığa. 4. Bu haritaların onama mercii belediyeler ve valiliklerdir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

Valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer Bu planlar valilikçe saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ 1. 3. (d) (e) Bu bir aylık süre içinde planlara itiraz edilebilir. belirlenen ücret karşılığında verirler. İtirazlar valiliğe yapılır Valilik itirazları ve planları inceleyerek on beş gün içersinde kesin karara bağlar. İtirazlar. Belediye Başkanlığı veya vali. imar planının tamamını ya da bir bölümünü örnekler ve kitapçıklar haline getirerek isteyenlere. Belediye Meclisi. incelenmek üzere Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilir. (a) (b) (c) İlgili belediyelerce yapılır ya da yaptırılır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. (a) (b) (c) Valilik ya da ilgilisince yapılır ya da yaptırılır. gerek valilikçe onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir. Kesinleşmiş imar planları alenidir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu planlar. (d) (e) Bu süre içinde planlara itiraz edilebilir. Kesinleşmiş planları Bakanlık ilgili belediyelere ve valiliklere tebliğ eder. itirazları ve planları on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Kesinleşen imar planlarının bir örneği Bakanlığa gönderilir. DOÇ. belediye başkanlığınca saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir. Bu şekilde imar planları yürürlüğe girmiş olup uygulanması zorunludur. Belediye sınırları içinde kalan yerlerin imar planları. 2. Gerek belediye meclisince. 6. Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerin imar planları. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer.DR. 4. 5. 76 .

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. revize etme ve re'sen onaylamaya yetkilidir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANLARINDA BAYINDIRLIK ve İSKAN BAKANLIĞININ YETKİSİ 1. 2.DR. 4. Öte yandan. Kamu yapıları ile ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. Birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar planlarını ve değişikliklerini. yukarıda sayılan yetkilerini kullanırken. ilgili belediye ve diğer kuruluşlara bilgi verir ve gerektiğinde bu idarelerle işbirliği yapar. ilgili belediyeye valilik kanalıyla talimat vererek de kullanabilir. 77 . değiştirme. hava meydanı bulunan ya da havayolu veya demiryolu bulunan yerlerdeki imar planlarını ve değişikliklerini. Bir kamu hizmetinin görülmesi için gerekli olan yerlerle ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. yaptırmaya. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca yapılması gerekli planları ve değişikliklerini 3. bu yetkisini. yukarıda (5) bendinde belirtilen durumlarda Bakanlık. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ile. İçerisinden ya da civarından demiryolu veya karayolu geçen. DOÇ. 5. yapmaya. doğrudan kullanmayıp. Bakanlık.

Özel Çevre Koruma Kurulu Başkanlığının. İmar programları. Ve başkaca diğer bazı idarelerin kendi özel yasalarına göre plan yapma. 10. GAP İdaresinin. otopark gibi inşaat masraflarını tahmini olarak belirten ve bunların yıllara göre bölünmesini gösteren bir belge olarak da tanımlanabilir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANI YAPMA VE ONAMA YETKİSİ OLAN DİĞER BAZI KURUM VE KURULUŞLAR 1. 2. Çevre ve Orman Bakanlığının. 11. (md 10) Belediyelerin imar planlarının uygulanmasını yapmak için gerçekleştirilmesini düşündükleri kısımları belli eden ve bu kısımlarda gerek kamulaştırma ve gerekse yol. 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. meydan. 8. Kültür ve Turizm Bakanlığının.DR. 78 . Ulaştırma Bakanlığının. 5. Ayrıca imar programları. 9. 7. Organize Sanayi Bölgeleri Yönetiminin. Başbakanlığın (Dünya Bankası Proje Uygulama Biriminin). Özelleştirme Yüksek Kurulunun. 4. 6. Toplu Konut İdaresinin. onama ve uygulama yetkileri bulunmaktadır. DOÇ. İMAR PLANININ UYGULANMASI ANCAK İMAR PROGRAMININ HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI İLE MÜMKÜNDÜR. Belediyelerin imar uygulamaları konusunda çok sayıda faktörün hesaba katılmak suretiyle uzunca süreli olarak düzenledikleri tutarlı ve etkin bir tatbikat ve hareket planı olarak da tanımlanabilir.

Bu kamulaştırma için gerekli ödenek. bu yerlerin üzerinde bina varsa. Ancak. İlgili kamu kuruluşları imar programları sınırları içinde kalan kamu hizmetlerine tahsis edilmiş bu yerleri bu program süresi içinde kamulaştırırlar. İmar programlarında. Bu araziler ve arsalar. belediye ya da valiliğin önerisi. DOÇ. belediye ya da özel idare tarafından satılamaz ve başka bir amaçla kullanılamaz.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediyeler. Bu konuda tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur. Bedel ve ödeme şekli taraflarca saptanır. Özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya genel hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder. 1. ilgili kamu kuruluşlarına bildirilir. hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar. Görüşmelere ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarının temsilcileri de görüşlerini bildirmek üzere katılırlar. İmar Kanununun 11. kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulur.DR. imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde bu planı uygulamak üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise belediyeye. İmar planlarında. Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile. belediye meclislerinde kabul edildikten sonra kesinleşir. 2. maddesinde yer almış bulunmaktadır. 79 . Kamuya ait gayrimenkuller konusunda yapılacak işlemler. Programda yer alan ve kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar. Bu programlar. Hazırlanan bu imar programı belediye meclisinde görüşülür. belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise özel idareye bedelsiz olarak bırakılır ve tapu kaydı terkin edilir. Genel hizmetlere ayrılan yerlere. arsa hariç yalnız binanın o günkü değeri göz önüne alınarak takdir edilecek bedel ödenir.

çevresiyle ilişkileri ve işlevi açısından imar planlarında ayrıldığı amaca uygun olup olmadığının. DOÇ. bu yerler belediye ve özel idarece. şehircilik ilkeleri. konumu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Keza imar planlarının yargısal denetiminde yukarıda açıklanan " İmar Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar " a uyulup uyulmadığı da araştırılacaktır. b) Askeri yasak bölgeler. devir alınan idareye aynı yöntemlerle geri verilir. güvenlik bölgeleri ve ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silâhlı Kuvvetlerine ait harekât ve savunma amaçlı yerler. planlama esasları ve kamu yararı yönünden bilirkişilerce bir değerlendirme yapılması gereği vardır. Hazine ve Özel idareye ait arazi ve arsalar dışında bazı istisnalar yer almış bulunmaktadır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu yerlerin kullanılış şekli yeni bir imar planıyla değiştirilerek özel mülkiyete konu olabilecek bir duruma getirildiği takdirde. Bu yerler dışında kalan: a) İmar planlarında meydan. park. hiçbir şekilde resim. Hazırlanan imar planı sınırları içinde yer alan kadastral yollar. otopark. resim ve hesaplarının hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili fenni sorumluları uzmanlık konularına ve ilgili kanunlarına göre mühendisler ve mimarlarca üstlenilir 80 . Yapıların mimari. statik ve her türlü plan. yeşil saha. proje.DR. İmar Kanununun 11. yol. maddesinde. toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi genel hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller. harç ve vergiye tabi tutulmaz. madde hükmüne tabi değildir. İmar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. 11. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir. alanlar ve meralar. büyüklüğü. İmar Planlarının Yargısal Denetiminde Dikkat Edilecek Hususlar: İmar planlarının yargısal denetiminde göz önüne alınması gerekli hususlardan olan uyuşmazlık konusu taşınmazın yeri. imar planının onaylanıp kesinleşmesiyle bu niteliklerini yitirirler ve imar planında gösterilen kullanma amacına tabi olurlar. Yapılacak terkinler.

2.000 ve 1/10. ölçeği: 1/50. . bunların yoğunluk ve düzenini. ulaşım sistemlerini ve sorunlarının çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen. bir tek belediye sınırları ile mücavir alanlarını kapsayabileceği gibi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. b) Uygulama İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine. HASAN BEGEÇ İmar planı. varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan ve arazi parçalarının. 1/25. 81 . gerektiğinde yapı yoğunluğunu.Nazım İmar Planı. DOÇ. a) Nazım İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan. Uygulama imar planları. bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını. yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına temel olacak uygulama etaplarını ve esaslarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve 1/1000 ölçekte düzenlenen raporuyla bir bütün olan plandır. varsa kadastral durumu işlenmiş olan ve nazım imar planına uygun olarak hazırlanan ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını. 1. Bu plan türünde en çok kullanılan ölçek 1/5000'dir. Bu planlar koruma ve kullanma kararları ve önlemleriyle ayrıntılı olan ve farklılıkları hayata geçiren planlardır. Nazım İmar Planı 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama İmar Planı olmak üzere iki aşamadan oluşur. genel kullanış biçimlerini. nazım imar planlarının büyütülmüş kopyaları değildir.000. çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini. birden çok belediye ve mücavir alan sınırlarını da kapsayabilir. detaylı bir rapor ile açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır. başlıca bölge tiplerini. 1/5000 ve 1/2000'dir. Nazım imar planları.DR.000.

DOÇ. d) İmar Planı Değişikliği: Plan ana kararlarını. “Revizyon İmar Planı” niteliğindeki bir planlama işinin “İmar Planı Değişikliği” olarak değerlendirilerek işlem yapılmasıdır. Ayrıca uygulama imar planlarına ilave (ek) yapılması da mümkündür. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir yanlışlık.DR. ölçeği: 1/50000 ile 1/1000 arasında değişir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama imar planları zaman ve şartların zorunlu kıldığı hallerde. c) Revizyon (Yenileme) İmar Planı: Her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plandır. bu planla bütünleşmeyen yerler “Mevzii İmar Planı”. kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleridir. kanun ve yönetmeliğin belirlediği usul ve şartlara uymak şartıyla revize edilebilir ve değiştirilebilir. sürekliliğini. nesnel ve teknik gerekçelere dayanan. teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte. Revizyon İmar Planı. bütünlüğünü. sit içeren yerleşme alanları da “Koruma Amaçlı İmar Planı” yapılmasıyla düzenlenir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 82 . Öte yandan mevcut imar planı sınırları dışında olup.Uygulama İmar Planı. Nitelik olarak birbirlerinden farklıdırlar. değiştirilmesi “İmar Planı Değişikliği”. Planın revize edilmesi “Revizyon İmar Planı”. HASAN BEGEÇ . bilimsel. eklentisi de “İlave (ek) İmar Planı” yapılması yoluyla mümkündür. ölçeği: 1/1000'dir.

raporuyla bir bütün olan imar planıdır. bahçe gibi kullanımları konut. sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını kendi bünyesinde sağlayan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. imar planı değişikliği kapsamında kalmamaktadır. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere. konumunda.DR. 83 . İmar planları yapım yönetmeliğinin plan yapım kurallarına uyulmak üzere yapımı mümkün olan. mevcut plana bitişik ve mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik. park. yürürlükteki her tür ölçekteki plan sınırları dışında. DOÇ. imar planı ana kararlarını bozmayacak biçimde yerel olarak farklılık getiren planlardır. plan ana kararlarını etkilemekte ve nazım imar planının da yeniden ele alınmasını zorunlu kılmakta ve de “Revizyon İmar Planı” kapsamına girmektedir. planla bütünleşmeyen konumdaki. kat artırımı yoluyla veya yeşil alan. bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde hazırlanan plandır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planı değişikliği. e) İlave İmar Planı: Yürürlükte bulunan planın ihtiyaca cevap vermediği durumlarda. Başta anlattığımız “imar planlarının yapılmasında uyulması gereken kurallar” da 3. Bu tür işlemeler. f) Mevzi İmar Planı (Yerel Plan): Mevcut planların yerleşmiş nüfusa yetersiz kalması veya yeni yerleşim alanlarının kullanıma açılması gereğinin ve sınırlarının ilgili idarece belirlenmesi halinde. Kısa sürede elde edilebilen planlar oldukları için kentin hızlı gelişmesine ayak uydurarak kentin planlı gelişmesini sağlayabilirler. yoğunluğunda veya ulaşım sisteminde. imar planı sınırları içinde arazi kullanışlarının büyüklüğünde. ticaret ve diğer kullanımlara dönüştürmesi suretiyle yoğunluk artışına yol açan planlama işlemleri. maddede mevcut imar planları ile düzenlenmiş alanların yetersiz kalması durumunda bu planların yapılabileceğinden bahsettik.

DR. İMAR PLANLARININ KROKİ İLE GÖSTERİMİ Belediye Sınırı Revizyon İmar Planı Sınırı İmar Planı Sınırı Koruma Amaçlı İmar Planı Sınırı İlave İmar Planı Sınırı Mevzii İmar Planı Sınırı 84 . “sit”. kent mekanı ve bunu bütünleyen çevresel alanlarda yer alan tarihi. HASAN BEGEÇ g) Koruma İmar Planı: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sit niteliğindeki yerleşme alanlarında düzenlenen koruma ve geliştirme amaçlı plan olup. “arkeolojik sit”. DOÇ. “ören yeri” ve “doğal sit”ler ile. “külliye”. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununca tanımlanan taşınmaz eski eser kapsamındaki “anıt”.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu alanlara uygun yeni kentsel fonksiyonlar getirilmesi ile bu çevrelerde yeni yapılar yapılabilmesi için uyulması gereken koşulları yeterli ayrıntıda belirleyen plandır. arkeolojik ya da mimari değeri bulunan eski eser ve sanat yapılarının ya da tek tek sanat değeri taşımasalar bile bozulmamışlıkları ve bütünlükleri açısından belirli bir devri karakterize eden yerleşme dokuları ve kent parçalarının topluca oluşturdukları “kentsel sit” alanlarının korunmaları.

HASAN BEGEÇ PLANLAMA KADEMESİ AKIŞ ŞEMASI 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ÜLKE FİZİKSEL PLANI Çevre Düzeni Planı Bölge Planı Ulaşım Planı Nazım İmar Planı Uygulama İmar Planı Revizyon (Yenileme) İmar Planı İmar Planı Değişikliği (Tadilat) Koruma Amaçlı İmar Planı İlave (Ek) İmar Planı Mevzii (Yerel) İmar Planı 85 . DOÇ.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

Mücavir alan sınırları. belediye meclisi ve il idare kurulunun kararı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 'nın onayı ile kesinleşir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. köy ve mezralar) olası gelişme alanlarını da içine alan ve sınırları Belediye Meclislerince karara bağlanan alanlardır. belediye hudutlarına bitişik olan alanlardır. 45). Bu alanlar köyleri de kapsayabilir (İK md. a) Yerleşik Alan (Meskun Alan) : İmar planı yapımı aşamasında iskan edildiği tespit edilmiş ve nazım imar planında belirlenmiş alandır. Mücavir alan sınırlarının. DOÇ.DR. b) Gelişme Alanı ( İnkişaf Alanı ): Nazım imar planında kentin gelişmesine ayrılmış alanlardır. yerleşik alan sınırı ve köy ve mezraların yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlardır. c) Mücavir Alan: İmar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş. HASAN BEGEÇ Yapı düzeni ve yapılaşmaya ilişkin kavramlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YERLEŞME ALANI İLE İLGİLİ TANIMLAR Yerleşme Alanı (İskan Alanı) İmar planı sınırı içerisindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki imar planı bulunmayan mevcut yerleşmelerin (mahalle. Yerleşme Alanı: İmar planı sınırı içindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. ilgili belediye sınırına bitişik olması gerekmez. 86 . Diğer bir deyimle imar planının kapsadığı alandır. Yerleşme Alanı Dışı (İskan Dışı) Alan: Her ölçekteki imar planı sınırları.

87 . kendisi re'sen mücavir alan sınırları içine alabilir ve çıkarabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. gerekli gördüğü hallerde bir yeri. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Öte yandan.DR. DOÇ. Bakanlık. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı. Ayrıca. kendisine gönderilen mücavir alan kararlarını (sınırlarını) kendisinin belirlediği şekilde değiştirilmek üzere valiliğe iade edebilir.

serbest bölge. ve sanayi alanları 88 . b) Gelişme Konut Alanları: İmar planlarında gelişme konut alanı olarak belirtilmiş ve yapı düzeni ile yapılaşma yoğunlukları (TAKS/KAKS oranları ya da yapı emsalleri ile) belirlenmiş. kentin gelişmesine ayrılmış yerleşme alanlarıdır. HASAN BEGEÇ KENT BÖLGELERİ TANIMLARI 1. B. düşük). binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. ticaret bölgeleri. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. DOÇ. depolama ve konut dışı kentsel çalışma alanları gibi çalışma hayatına ve kent yönetimine ayrılan alanlardır. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. küçük sanayi alanları. Bu alanlarda. yönetim merkezleri. 8. a) Meskun Konut Alanları: İmar planlarında belirlenmiş yapılaşma yoğunluğuna göre (yüksek.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kamu kurumu alanları.DR. düzeltilecek. sağlıklaştırılacak ikamet bölgeleridir. Meskun konut alanlarında. tercihli ticaret bölgeleri. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir.Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları: İmar planlarında. 7. askeri alanlar. 6. metropoliten aktivite merkezi. Kentsel Konut Alanları Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları Turizm Yerleşme Alanları Koruma Alanları Yeşil Alanlar Kentsel Sosyal Altyapı Alanları Kentsel Teknik Altyapı Alanları Kesin Yapı Yasağı Uygulanacak Alanlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI A. 5. toplu konut alanları gibi konut alanlarından oluşan iskan alanlarıdır. Merkezi iş alanları (MİA). orta. 2. 3. gecekondu önleme bölgeleri. yapı düzeni korunacak.Kentsel Konut Alanları: İmar planlarında konut yapımı için ayrılan meskun (yerleşik) konut alanları ve kentin gelişmesi için ayrılan gelişme konut alanlarıyla. sanayi bölgeleri. 4.

bitki örtüsünün yoğun olduğu alanlardır. Ancak.DR. D. özel işlevlere ayrılmış yeşil alanlar gibi alanlar bu alanlar kapsamındadır. gerek aktif gerekse pasif kullanımlı. C. günübirlik eğlence ve dinlence ihtiyaçlarını karşılayan. İmar planlarında belirlenen koşullara göre bu bölgelerde ticaret bölgelerinde yer alan tesislere ilave olarak konutlar da yapılabilir. Bu alanlarda yapılacak tüm düzenleme ve tesislerde Türk Standartları Enstitüsünün engelliler ile ilgili standartlarına uyulacaktır. b) Tercihli Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında belirtilen tercihli ticaret bölgeleridir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında ticari amaçlı yapılar için ayrılmış bölgelerdir. lokanta. iş hanları. oyun alanları (semt spor sahaları). tarımsal niteliği korunacak özel mahsul alanları / organize tarımsal işletme alanları ve yapı yasağı ya da sınırlaması getirilen alanlar “Kentsel Koruma Alanları”dır. c) Sanayi Alanları: İmar planlarında orta ve büyük ölçekte üretim yapan sanayi tesislerinin yer aldığı bölgedir. kentsel ve doğal sit alanları ile. bu bölgelerde yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yeni inşa edilecek yapılarda. bankalar.Koruma Alanları: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre yapılanma şartları belirlenen arkeolojik. sosyal tesisler ile yönetimle ilgili tesisler ve benzeri yapılar yapılabilir. çok katlı mağazalar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mesire alanları (piknik ve eğlence alanları). 89 . çarşı. çocuk bahçeleri. gazino. Bu bölgelerde bürolar. özel koşullu tarım alanları / tarımsal niteliği korunacak alanlar. tiyatro gibi kültürel. düğün salonu. oteller.Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan. konut ve ticaret girişlerinin ayrı olarak tertip edilmesi gerekir. a) Aktif Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan kentsel ve bölgesel parklar (dinlenme alanları). tarihi. DOÇ. sinema.

bu alanlarda ancak WC.C yer alabilir. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark. pergola ve W. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. 5. toplam inşaat alanı arsa alanının %3’ünü ve aynı zamanda 200 m2’yi ve yüksekliği 1 katı ( 3. oturma ve yemek yerleri. 3. çayhane. sadece soyunma kabinleri. 4. duş.80 m.b tesisler 90 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. dinlenecekleri.Çocuk Bahçeleri: (0-6) ve (7-11) yaş gruplarının oyun ihtiyaçlarını karşılayan alanlardır. WC ve bulaşık yıkama yerleri ile yapılaşma emsali %3’ü.DR. Bu alanlarda.80 m. DOÇ. Bu alanlarda. satış yeri v. çeşmeler. Bitki örtüsü ile çocukların oyun için gerekli araç gereçler. yapı yüksekliği 2 kat 6. oturma ve yemek yerleri. yapı yüksekliği 2 kat 6. çeşmeler.Rekreasyon Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri. yi geçmemek koşulu ile lokanta.Piknik. Bu alanlarda. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. sadece günübirlik kullanımlara dönük su ve kara sporlarına ilişkin üstü açık tesisler. yi geçmemek koşulu ile su ve kara sporlarına ilişkin kapalı tesisler ile lokanta. yemek pişirme yerleri. sportif etkinlikler yapabilecekleri alanlardır. oyun alanları. süs havuzları ve pergola yapılabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. satış yeri v. oyun alanları. yemek pişirme yerleri. WC kullanımı için yapı yapılabilir.80 m. İmar planlarında park alanlarının içerisinde park için gerekli başka tesisler gösterilmemiş ise. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark. açıkhava tiyatroları ile yapılaşma emsali %3’ü. süs havuzları.Oyun Alanları (Semt Spor Sahaları): İskan bölgeleri içinde yer alan gençlerin spor ve oyun ihtiyaçlarını karşılayan açık alanlardır. WC ve bulaşık yıkama yerleri. çayhane.Parklar (Dinlenme Alanları): Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçlarına cevap veren alanlardır. Mesire ve Eğlence Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri ve dinlenebilecekleri alanlardır.b tesisler yapılabilir.) geçmeyen ve mülkiyet sınırlarına 5 metreden fazla yanaşmayan. 2.

belirli bölgeleri veya kullanımları ayıran ve/ya birbirleriyle yaya bağlantılarını sağlayan. b) Pasif Yeşil Alanlar: Orman alanları. İmar programı içinde kalıyorsa. Kamulaştırma yapmak zorundadır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapılabilir. milli parklar. Başka bir parsel ile tevhit edilerek. yola yaklaşabileceği son sınır olarak tanımlanır. İmar kanununun 18. Herhangi bir arsanın cephe hattının gerisinde kalan kısmı plan ve yönetmelik esaslarına uygun bina inşaasına yetmiyorsa. (Md. doğal karakteri korunacak vb. şartları plan ve yönetmelikte belirtilmiş olan yapının. devamlılık gösteren ağaçların yoğun bulunduğu yaya dolaşma ve yürüme olanakları veren yeşil alanlardır. c) Yeşil Bant: Yeni gelişim alanlarında ve kent çeperlerinde. birleştirilerek inşaata elverişli hale getirilemiyorsa mal sahibinin yazılı müracaatı üzerine bu arsanın tamamı ilgili idarelerce kamulaştırılır.DR. 12) Bu şekildeki bir durumda idarenin kamulaştırma yapıp yapmama gibi bir seçeneği yoktur. İmar planlarında gösterilen cephe hattından önde bina yapılamaz. 91 . ADA ve PARSELLERE İLİŞKİN TANIMLAR Cephe Hattı: Genel olarak cephe hattı. alanlardır. 2. mezarlıklar. maddesi (arazi ve arsa düzenlenmesi yapılması) hükmü ile düzenlenemiyorsa 3. DOÇ. Parsel: 1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. ağaçlandırılacak alanlar.

3. Ön cephe hattı Yan cephe hattı Arka cephe hattı’ndan oluşur. yan yol cephe hattı olarak tanımlanır. 2. 2. Parsel arka cephesinde yol var ise.Ön Cephe Hattı (İnşaat cephesi): 1.DR. Ayrık düzenli yapı adalarında cephe hattı. HASAN BEGEÇ Cephe hattı: 1. 4. Diğer cephelerin isimlendirilmesine esas olan. Planda cephe hattı belirlenmiş ise bu durumda ayrıca “bahçe mesafesi” bırakılması zorunlu değildir. 92 . arka yol cephe hattı olarak tanımlanır.Yan Cephe Hattı: Ön cephe hattına komşu olan ve binanın parsele oturan kısmının parsel yan cephesine mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır. Parsel yan cephesinde yol var ise. a) Ön bahçe mesafesi bırakılarak. 3. 3. Bir parselde inşa edilecek binanın parsele oturan kısmının yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Arka Cephe Hattı : Ön cephe hattına karşıt olan ve ortak noktası olmayan ve binanın parsel arka sınırına veya yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır. b) Yapı yaklaşma sınırı belirlemek suretiyle. Binalara kot verilmesinde röperin yerini belirleyen. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. DOÇ. Ancak bina sahibi isterse ayrıca bahçe mesafesi bırakabilir. Cephe hattı şu şekillerde de oluşturulabilir: 1. 2. Bina derinliğinin dik olarak uygulandığı hattır.

Bu tip parsellerde cephe hattı. 93 . DOÇ. 3. B. Gelişme bölgelerinde (yoğunluk esaslı parsellerde) Yapı Yaklaşma Sınırı çizilmek suretiyle belirlenebilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2.Ada Tanımları a) Kadastro Adası: (Bir ülkedeki her çeşit arazi ve mülk yerinin.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. b) İmar Adası: İmar planındaki esaslara göre meydana gelen adadır. sınırlarının ve değerlerinin devlet eliyle belirlenip plana bağlanması işi) Kadastro yapıldığı zaman var olan adadır.Parsellere İlişkin Tanımlar: a) Kadastro Parseli: Kadastro yapıldığı zaman oluşmuş. b) İmar Parseli: İmar adaları içerisindeki kadastro parsellerinin İmar Kanunu. alanının. bitişik (B) ve kütle (K) işaretli “özellikli yapı” yapılması söz konusu olan durumlarda “şematik kitle” çizilmek suretiyle cephe hattı oluşturulur. A. imar planı ve yönetmelik esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir. mülkiyeti tescilli parseldir. “yapı katsayısı” ile ilgilidir.DR. İmar planına göre blok (BL).

C. köşe başına rastlayan parsellerde geniş yol üzerindeki kenar parsel cephesidir. yapı ile yol arasında kalan parsel bölümleri de ön bahçe tanımına girer. ön. d) Parsel Derinliği: Parsel ön cephe hattına arka cephe hattı köşe noktalarından indirilen dik hatlarının en uzun ve en kısa olanının uzunluklarının ortalamasıdır. adadaki diğer parsellerin konumları. Birden fazla yola cephesi olan parsellerde. HASAN BEGEÇ c) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Parsel Cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesidir. mevcut teşekküller ve yapı nizamı dikkate alınarak belediyesince belirlenir. DOÇ. İki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar kenar parsel cephesidir.DR. Genel olarak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Bahçe Tanımları a) Ön Bahçe: Parsel ön cephe hattı ile yapı cephe hattı arasında kalan bölümüdür. arka ve yan cephelerin tayini. İki veya daha fazla yola cephesi olan parsellerde. 94 .

DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Arka Bahçe: Parsel arka cephe hattı ile yapı arka cephe hattı arasında kalan parsel bölümüdür. ön bahçeli veya ön bahçesiz oluşu ve bir veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olacağı belirtilmiş yapı düzenidir. d) Yapı Yaklaşma Sınırı: İmar adası veya imar parselinde. kat adedi ve yüksekliği belirlenmiş tek yapı kütlesinin bir veya birden fazla imar parseli üzerine oturduğu bahçeli yapı düzenidir.Parsel Zemini İle İlgili Tanımlar a) Tabii Zemin: Parselin hafredilmemiş veya doldurulmamış doğal zeminidir.DR. b) Tesviye Edilmiş Zemin: Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre hafredilerek veya doldurularak parselin aldığı son zemin durumudur. ada veya parsel sınırlarına en fazla yaklaşabileceği mesafeyi tayin eden sınırdır. yapının zeminde oturduğu alan olarak. c) Blok Düzen: İmar planı veya bu Yönetmelikte. YAPI DÜZENİNE İLİŞKİN TANIMLAR a) Ayrık Düzen: Hiçbir yönde komşu parsel sınırına bitişik olmayan yapı düzenidir. c) Yan Bahçe: Komşu parsel sınırı ile yapı yan cephe hatları arasında kalan ön ve arka bahçeler dışındaki parsel bölümleridir. derinliği. D. b) Bitişik Düzen: İmar planında kat adedi. 95 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

imar yönetmeliği ile derinliği. DOÇ.DR. 96 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. diğer tarafı ayrık olarak oturacağı alan belirtilmiş olan. binanın bir tarafı komşu binaya bitişik. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İkiz Düzen: İmar planında. kat adedi ve buna bağlı bina yüksekliği tanımlanmış bahçeli blok düzenidir.

DR. işyeri. eğlenmeye ve dinlenmeye ayrılmak üzere yapılan bölümler ile bunlara hizmet veren depo ve benzeri alanlar anlaşılır. taşıyıcı sisteminin zeminle irtibatını sağlayan kolonların dış yüzeylerinin çevrelediği alandır. brüt 45m2. e) Brüt İnşaat Alanı (Toplam İnşaat Alanı): Bodrum kat ve çatı arasındaki piyesler dahil olmak üzere yapının inşa edilen tüm katlarının toplamıdır. eğlenme ve dinlenme yerleri gibi oturmaya. Işıklıklar. d) Yapı inşaat Alanı. sığınak. genel merdiven dışında tertiplenen yangın merdivenleri. çalışmaya.A.80 m. kömürlük. Kullanılabilen katlar deyiminden konut. hava bacaları. saçaklar. maddesine göre düzenlenen açık çıkmalar.yi geçmeyen kapıcı daireleri. imar parseli alanına olan oranıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ticari amacı olmayan ve yapının kendi ihtiyacı için otopark olarak kullanılan bölüm ve katlar. DOÇ. saçaklar 97 . yi aşmayan ve yalnızca tesisatın geçirildiği tesisat galerileri ve katları. HASAN BEGEÇ YAPILAŞMAYA İLİŞKİN TANIMLAR A. Bahçeye yapılan eklenti ve müştemilat taban alanı içinde sayılır. b) Taban Alanı Katsayısı (Taks) : Taban alanının. su deposu ve hidrofor bu alana katılmaz. Katlar Alanı: Bodrum kat ve çatı arası dahil olmak üzere yapının inşa edilen ve kullanılabilen tüm katlarının ışıklıklar çıktıktan sonraki alanlarının toplamıdır. iç yüksekliği 1. tabii zemin terasları. c) Katlar Alanı Katsayısı (Kaks) : Katlar alanının imar parseli alanına olan oranıdır.Yapı Alanına İlişkin Tanımlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Taban Alanı (T.): Yapı veya yapıların. hava bacaları. kalorifer dairesi. Bu yönetmeliğin 42. asansörler.

İmar planı. bina yüksekliğine. arsa ya da parsellerde 2. kendilerine ait tapusu bulunan arazi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ve üstü açık tabii zemin terasları hariç.DR. parsel sınırına veya imar planlarında yol. taban alanına. fen ve sağlık kurallarına. b) İmar Mevzuatına Aykırı Yapı: Ruhsatsız yapılar. hisseli arsa ve arazilere. 6785 sayılı eski imar kanununda yalnızca tapulu arazi. resmi veya özel yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit veya hareketli tesislerdir. Yapı yapma koşulları: 1. B. bütün ortak alanlar ve açık ve kapalı çıkmalar bu alana dahildir.Yapıya İlişkin Tanımlar a) Yapı: Karada ve suda daimi veya geçici. Tapu ya da istisna durumlarda tapu senedi yerine geçerli olan belgeler (tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri) olmaksızın bir taşınmaz üzerinde yapı yapılamaz. imar planı arazi kullanım kararlarına aykırı olan. 98 . ruhsat ve eklerine. bina ve kat nizamına. yönetmelik. başkasının mülküne veya kesin inşaat yasağı olan yerlere inşa edilen yapılardır. Kuruluş ve kişilerce. Maddesi uygulanır ve yapı hakkında “durdurma” ve “yıkım” kararı verilir. alınacak ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir. imar yoluna. arsa ve parseller üzerinde yapı yapılmasına izin verilmesine karşın 3194 sayılı imar kanununda yapı yapılması için tapu senedi dışında başka belgeleri de kabul etmektedir. bahçe mesafelerine. Kuruluş ve kişilerin kendilerine ait tapuları bulunmamakla beraber. bina derinliğine. yapı inşaat alanına. otopark gibi kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış alanlara tecavüz eden. yapı düzenine. Eğer ruhsatsız olarak yapı yapılırsa bu durumda kanunun 32. yeşil alan. kamu kurum ve kuruluşlarınca verilmiş tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri ile. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. cephe hatlarına.

İmar kanunu ve bu kanuna göre çıkartılan yönetmeliklere. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. İzmir Büyükşehir Belediyesi Yüksek Yapılar Yönetmeliği hükümleri uygulanır. ibadet yerleri. konferans salonu gibi kültürel binalar ile gazino. katlı otopark.pasaj. düğün salonu gibi eğlence yapıları. özel sağlık tesisleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. 2. Bu yapılarda. C. otel. opera. 3.12. Son kat tavan döşeme kotu 30. kent dokusu ve her türlü kentsel alt yapı yönünden etkileyen bir yapı (bina) türüdür. hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır. tiyatro. HASAN BEGEÇ İmar mevzuatına aykırı yapılar: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. kısmen veya tamamen umumun kullanımına mahsus binalardır. İmar planlarına.) 99 .Binaya İlişkin Tanımlar Bina Kullanım Tanımları Bina: Kendi başına kullanılabilen. Fen. çalışma. d) Yüksek Yapı: Yüksek yapı. b) Umumi Bina: Kamu hizmeti için kullanılan resmi binalarla. sinema. çarşı gibi ticari yapılar. kütüphane. fiziksel çevre. il özel idaresi ve belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yarıdan fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti için kullanılan binalardır. müze. genel olarak yakın ve uzak çevresini. İmar mevzuatını oluşturan diğer kanunlar ve bunlara dayanılarak çıkartılan tüzük ve yönetmeliklere.80 metreyi ve/veya bodrum kat dahil olmak üzere toplam kat adedi 13'ü aşan (13 kat hariç) yapılar Yüksek Yapı olarak kabul edilir. üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma.DR. özel eğitim. sağlık ve çevre şartlarına uyulmadan yapılan yapılardır. katma ve özel bütçeli idarelerle. genel sığınak ve bunlara benzer. spor tesisleri. 4. a) Resmi Bina: Genel.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. eğlenme veya dinlenmelerine ya da ibadet etmelerine yarayan.

DR. 100 . b) Bina Derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka cephe hattının en uzak noktası arasındaki ön cephe hattına dik hattın uzaklığıdır. gerçek ve tüzel kişilere ait olan yapılardır. yeri ve kotu bu yönetmelik ve bina +. 2. d) Röper Noktası : Binanın ön cephe hattı izdüşümü üzerinde bina yüksekliği tespitine esas olmak üzere. bina ön cephesindeki çıkma hattı dik doğrultusunun eğik döşemeyi kestiği nokta esas alınır.Bina Ön Cephesi: Binanın parsel ön cephesi yönünde yola bakan ve tüm katların oluşturduğu ön yüzeydir. Bina Kütlesi İle İlgili Tanımlar a) Bina Cepheleri: 1.Bina Yan Cephesi: Binanın ön cephesine komşu olan yola veya komşu parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu yan yüzeydir. 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.0. Binaların son kat tavan döşemesi eğik olarak düzenlendiği takdirde. e) Saçak Seviyesi : Binaların son kat tavan döşemesi alt kotudur. d) Özel Yapı: Resmi yapı dışında kalan. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI c) Mevcut Bina: Yürürlükte bulunan imar planı ve mevzuata uygun olarak tamamlanmış veya ruhsat alınarak en az su basman seviyesinde inşaatı ikmal edilmiş ve bugünkü imar planlarına göre yükseklik ve yapı düzeni yönünden korunması mümkün olan yapılardır. DOÇ.Bina Arka Cephesi: Binanın parsel arka cephesi yönünde yola veya komşu arka parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu arka yüzeydir. c) Bina Yüksekliği ( H ): Binanın kot aldığı röper noktasından olan saçak seviyesine kadar mesafedir.00 kotuna göre belirlenen noktadır.

DOÇ. h) Çıkma Altı Mesafesi: Binada çıkma altı ile bina cephe hatlarının oturduğu kaplamalı veya kaplama yok ise tabii zemin veya tretuvar arasındaki yüksekliktir. bekçi odası ve kaloriferci dairesi gibi iskana ayrılan.Bina Kat İçi Tanımları a) Kat Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi üstüne kadar olan mesafesidir. ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya uygun olup. E-.DR. b) Kat İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi altına kadar olan yapı mesafesidir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI f) Çıkmalar: Binalarda bu Yönetmelikte belirtilen koşullar kapsamında bina cephe hatları dışına yapılabilen konsoldur.Bina Bölüm Tanımları a) Bağımsız Bölüm: Binanın. e) Müştemilat: Genellikle binaların bodrum katlarında düzenlenen ve odunluk. c) Kat Net İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme kaplaması üstünden kendi tavan döşeme altı kaplaması veya varsa asma tavan kaplaması altına ve kadar tavan olan net mesafedir. Döşeme kaplama 101 . binanın ortak hizmetlerine tabi mekanlardır. g) Çıkma Hattı: Binada bu Yönetmelik ile belirlenmiş en fazla çıkma mesafesinin izdüşümüdür. D. müşterek çamaşırlık ve çamaşır kurutma yerleri gibi iskan edilmeyen mekanlar ile kapıcı dairesi. Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümleridir (Örn: Apartmanlar da her kattaki daireler). kömürlük.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

yüksekliğe kadar tertiplenen kat hariç olmak üzere. b) Balkon: Tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden en fazla (1. belirli bir işlev görerek kendi bağımsız bölümünün kullanım amacını tamamlayan iç mekandır (Örn: mutfak. e) Baca: Ebatları ve koşulları Yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan. ışık ve hava alma özelliğini kesmeyecek şekilde üstlerini veya yanlarını kapatan yapı elemanıdır. banyo. F. ebatları ve koşulları bu yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan boşluktur. 2.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. teras tanımı dışındaki açık kullanım alanıdır. (döşeme+ tavan) kaplaması (0.Duman bacası (Ateş Bacası): Faydalanıldığı piyes veya piyeslerdeki ya da ortak alandaki duman ve kokuları uzaklaştırmaya yarayan bacadır. ışıklıklarının. tüm katlarda.DR. d) Fener: Binalarda merdiven kovalarının. Açık çıkma olarak yapılan balkonlarda. kabul edilir. hela gibi piyeslerin aydınlatılmalarını ve havalandırılmalarını sağlayan.00) m. 102 .07) m. bağımsız bölümleri ayıran bölme elemanları ve parapet duvarı dışında herhangi bir yapı elemanı kullanılamaz. 1.odalar).Hava Bacası: Işıklık yapılması gerekmeyen piyes veya piyeslerin ya da ortak alanın havalandırılmasına yarayan bacadır. bağlı oldukları bağımsız bölüm ya da ortak alandan bölme elemanları ile ayrılmış ve bu yönetmelikte belirtilen koşullar çerçevesinde tertiplenmiş. c) Işıklık (Aydınlık): Binalarda merdiven kovalarının veya mutfak. iç bahçe ve avluların ya da altlarında bulunan alanların aydınlatılması ve havalandırılması için çatıda bırakılan boşlukların. oda. banyo. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kalınlıkları projede belirtilmemiş ise. üstü açık ya da fenerle kapatılmış.Bina Bölüm İçi Tanımları a) Piyes: Bağımsız bölüm içerisinde iç duvar veya bölme elemanları ile çerçevesi tanımlanmış ya da niş oluşturularak meydana getirilmiş. Asma tavan derinliğinin. ışıklık hariç çeşitli kullanımda bina içi boşluğudur. DOÇ. tavan döşemesi altından asma tavan kaplaması altına kadar verilmesi zorunludur. çıkma hattı içinde kalmak kaydıyla cephe hattı dışında ve/veya içinde açık çıkma ve/veya gömme niteliğinde.

Çöp Bacası: Binada düşey doğrultuda katı atıkların zemin veya bodrum kata ulaştırılması için kullanılan bacadır. Çöp bacalarının Türk Standartları Enstitüsünün standartlarına uygun yapılması gerekmektedir. bina iç boşlukları. kendi sınırı içerisinde veya ortak duvar olarak korunma ve gizlenme amacıyla yapılabilen duvardır. f) Duvar: Düşey doğrultuda koruma. alın duvarıdır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 6. 3. den fazla yüksekliğe çıkan merdivenler). gizleme ve bölme amaçlarıyla kullanılan yapı elemanıdır.Parapet Duvarı: Pencere altlarında ve düz çatılarda korkuluk olarak ve çatılarda tesisatları veya çatı kaplamasını gizlemek amacıyla yapılabilen duvardır. ortak mahallere açılabilen ve müdahale edilebilen bacadır. 4.İç Duvar: Bağımsız bölüm veya ortak alan içerisindeki piyesleri ayıran duvardır. g) Korkuluk: Balkon. 2.Tesisat Bacası: Binada düşey doğrultuda kablo.DR. DOÇ. 4. boru.Dış Duvar: Bina dışı ve balkonlar ile bina iç bölümlerini ayıran duvardır. beşten fazla basamağı bulunan açık merdivenler (50 cm. 1. 103 . kat ve çatı terasları.Kalkan Duvarı: Beşik çatı ile örtülü bir yapının mahyaya dik gelen duvarındaki üçgen bölüm. yerlerde bu Yönetmeliğe ve teknik gereksinmelere uygun yapılan koruma elemanıdır. taşıma. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3. zemin katın üzerindeki katlardaki açık ulaşım alanları vb.Ortak Duvar: İki bağımsız bölümü veya bir bağımsız bölüm ile içerisindeki ya da bitişiğindeki ortak alanı ayıran duvardır. kanal gibi tesisat elemanlarının topluca geçirildiği.Bahçe Duvarı: Parsel sınırlarında. 5.

DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. c) Kot Krokisi: İmar durumu veya vaziyet planına göre ada ve parsellerin köşe noktaları ile yapılacak binaların köşe noktaları ve varsa kademe noktalarının Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak gösterildiği krokidir. d) İmar Durumu: Bir parselde inşa edilecek yapı veya yapıların İmar Kanunu. 104 . yazı ve kroki ile belirten. HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni ile ilgili kavramlar Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YAPI İNŞAAT RUHSATI VE KULLANMA (İSKAN) İZNİ İLE İLGİLİ TANIMLAR AYapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları a) Kadastro Aplikasyon Krokisi: Ada ve parsellerin Kadastro Müdürlüğünce arazide aplike edilmesi. kenar ölçüleri ile birlikte köşe koordinatlarının yazılması ile oluşan krokidir. imar planı ve imar yönetmeliği ile öngörülen proje yapım koşullarını. 1. varsa sabit tesislerden röperlenmesi. DOÇ. 2. b) Plankote: Ada veya parsellerin en az köşe ve eğim değişim noktalarının.Kırmızı Kot: Ham yollarda. oluşmuş kaldırım ve yolların Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak kotlarını gösteren haritadır. ilgili belediyelerce tanzim ve onaylanan yapı ruhsatına esas belgedir. belediyece hazırlanan ve onaylanan yol profiline göre.Siyah Kot: Yapılacak bir yolun veya tesviye edilecek bir parselin işlem görmeden önceki tabii zemininin kotlarıdır. bitmiş yolun kaplama üst kotudur.

gereken tüm ilgili mevzuat ile. 105 .1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projelerdir. bu Yönetmeliğin izin verdiği durumlarda bahçe içine yapılabilecek trafo ve garajlar ile bahçe ve bina yaklaşım mesafe ve kotları. b) Hafriyat Projesi (Kazı Projesi): Yapımcı tarafından talep edilmesi halinde inşaat ruhsatı alınmadan önce kotları belirlenmiş bir parselde yapılacak kazı durumu ve miktarını belirtecek şekilde ölçümlendirilmiş ve kotlandırılmış plan ve gerektiği kadar kesitten oluşan. ilgili kuruluşların ön vizelerini almış. yönetmeliklere göre hazırlanan. kazı iznine esas veya zemin iyileştirmesine yönelik kazık ve palplanj yerlerini gösterir ruhsat eki projedir. HASAN BEGEÇ BYapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ön Proje (Avan Proje): Bu Yönetmeliğe veya Yüksek Yapılar Yönetmeliğine göre düzenlenmesi öngörülen durumlarda veya yapı veya yapıların özelliğine göre proje müellifince gerekli görüldüğü hallerde ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. yangın merdiveni. c) Uygulama Projeleri: Bir yapının inşa edilebilmesi için. projenin vaziyet planında bahçe tanzimi. hesap ve raporlardır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. d) Rölöve Projesi: Mevcut bir yapının halihazır durumunun tespiti amacıyla vaziyet planı. geçerli imar durumuna göre düzenlenen ve içeriğinde. ruhsat eki mimari. meslek odaları tarafından belirlenen mesleki ve teknik standartlara uygun olarak hazırlanmış. biri merdivenden geçen asgari iki kesit ve bitişik olmayan tüm cephe görünüşleri yerinde ölçüm alınarak çizilen ve gerektiğinde taşıyıcı sistemini anlatan statik raporu ile yeterli sayıda fotoğraf eklenerek oluşan mimari projedir.DR. kat planları. otopark girişi. yapı inşaat alanının hesaplanması için gerekli olan tüm ölçü ve kotları. DOÇ. tüm kat planları ve yeterli miktarda kesitleri. ilgili meslek odasının standartlarına uygun 1/500 . proje tertibi nedeniyle tam anlamıyla tanımlanamayan yapı kütlelerinde tam anlatımlı maket veya üç boyutlu çizim ve ayrıca yapı inşaat alanı tablosu bulunan ilgili meslek odasının çizim ve sunuş standartlarına uygun 1/500 veya 1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projedir. Ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. elektrik ve mekanik tesisat projeleri ile bunların eki detay. statik.

fotoğraf. 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. harita. gelecek kuşaklara aktarılabilmesi ve yıpranmasının durdurulması amacıyla söz konusu yapılara yapılacak onarım. tarihi belge gibi eklerle desteklenmiş varsayım projesidir. sağlıklaştırma ve işlevlendirme gibi her türlü teknik ve sanatsal müdahalelerin ulusal ve uluslararası koruma ilkelerine dayanılarak hazırlanan rapor ve proje bütünüdür. imar planı ve yönetmeliğe uygun olarak inşa edilebilmesi için gerekli belge ve projelerin usulüne uygun olarak tanzim edilmesi ve görülerek onaylanması sonucu oluşan yapı yapma hakkını belirleyen ve üzerinde binanın yapılacağı parselin ve binanın tanımları bulunan belediyenin ilgili birimince onaylanan resmi izin belgesidir. h) Restitüsyon Projesi: Rölöve analizi tarihi araştırma ve örneklerin karşılaştırmalı etüdü sonucunda. 2. gerekli belge ve rölöve projelerinin veya tadil projelerinin incelenerek onaylanması üzerine tanzim edilen tadilat ruhsatıdır. DOÇ. herhangi bir nedenle imar mevzuatına uygun esaslı tamir ve tadilat yapılması durumunda. kısmen yıkılmış yada yok olmuş yapıların. ruhsat süresi içerisinde veya kullanma izni alındıktan sonra yapı inşaat alanı hakkını aşmamak koşulu ile imar 106 . araştırma raporu. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Restorasyon Projesi: Tarihsel belge niteliğindeki kültür yapılarının.Esaslı Tamir Ve Tadil Ruhsatı: İmar mevzuatına uygun olarak inşa edilmiş ve imar plan hükümlerine göre korunması mümkün olan yapılarda.İlave İnşaat Ruhsatı: İnşaat ruhsatı alınmış yapılarda. yenileme. sonradan değişikliğe uğramış.DR. C- Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları a) İnşaat Ruhsatı: Bir yapının İmar Kanunu.Yeni İnşaat Ruhsatı: Bir parselde ilk defa veya mevcut yapı tamamen yıkılarak yeni yapı yapılması ya da herhangi bir nedenle ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yapıya başlanılmaması durumlarında düzenlenen inşaat ruhsatıdır. proje müelliflerinin onayı alınmak kaydıyla. belgelere ve eldeki kanıtlara dayanarak özgün biçimini belirlemeye yönelik. 1.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mevzuatına uygun ilave yapı yapılabilmesi durumunda gerekli belge ve ilave yapı projelerinin incelenerek onaylanmasından sonra inşaat ruhsatı üzerinde ilave yapı veya yapıların başlama ve bitim tarihleri belirtilerek düzenlenen inşaat ruhsatıdır. d) Yapıya Başlama Tespiti: İki yıllık yapıya başlama müddeti içerisinde. beton dökülebilmesi için belediye onayının (Temel Vizesi) alındığı tarih. resim ve hesapların hazırlanmasında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu güvencesinde bulunan ve ihtisas ayrımı çerçevesinde uzmanlık konularına göre ön proje 107 .Ruhsat Yenileme: Yapı ruhsat süresi dolmadan önce süresinde bitme imkanı olmayan ve yönetmeliğin 9. g) Proje Müellifi: Yapıların mimari. yapı inşaat başlangıç tarihidir. ruhsat eki temel projesine uygun olarak. uygun bulunması veya onaylanması ve ruhsat dosyasında saklanması gereken bu Yönetmeliğin 67. 4. betonarme yapı temelinin hazırlanıp.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ.1957 yılı öncesi yapıldığını belgeleyen özel idare veya tapu kaydı ve röleve projesi dikkate alınarak düzenlenen belgedir. tesisat ( mekanik.DR. maddesinde tariflenen yapılar için yeniden verilen inşaat ruhsatıdır. b) Yapı İnşaat Ruhsatı Ekleri: Yapı inşaat ruhsatı düzenlenmeden önce görülüp. c) Ruhsat Müddeti Başlama Tarihi: Yapı inşaat ruhsatının düzenlenerek onaylandığı ve ruhsat harçlarının ödendiği tarihtir.elektrik) ve inşaat mühendisliği ile ilgili her türlü proje. mahallinde hazırlanmış tapu tespit krokisi.Röleve Tastiki: İmar durumu. plan. 5. Başlanmamış yapılarda iki yıllık sürenin bitiş tarihidir. f) Yapı Bitim Tarihi: Yapıya “Yapı Kullanma İzni”nin verildiği tarihtir. e) Yapı Ruhsat Müddeti Bitim Tarihi: İki yıl içinde inşaata başlanmış yapılarda. yapı ruhsat müddetinin başlama tarihinden itibaren beş yıllık sürenin bitim tarihidir.maddesinde açıklanan belgelerdir.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ile mimari projelerin hazırlanmasında mimar. betonarme ve/veya çelik projelerin hazırlanmasında inşaat mühendisi. mekanik tesisat projelerinin hazırlanmasında makine mühendisi. i) Proje Koordinatörü: İhtisas ayrımı çerçevesinde. j) Şantiye Şefi: Yapım işlerini mal sahibi veya müteahhit adına yöneten. b) İlgili Belediye: İzmir için. plankote ve yapı yeri uygulama krokisi ile temelden su basman seviyesine kadar yapının yatay ve düşey konumunun belirlenmesinde harita mühendisidir. yapı denetim kuruluşu ve diğer ilgili kurumlarla ilişkileri yürüten. a) Belediyeler: İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilgili belediyelerdir. İş Kanunu ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’ne göre zorunlu tedbirleri almak ve uygulatmak ile sorumlu olan ve yapı denetim kuruluşunun teknik konulardaki talimatlarına uygun olarak. elektrik tesisat projelerinin hazırlanmasında elektrik mühendisi. bu sınırların dışında ise Valiliktir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. belediye. yapım işlerini yöneten ve uygulayan mimar veya inşaat mühendisidir. h) Fenni Sorumlu: İlgili mevzuatında tanımlanan yapı denetim kuruluşudur. İmar Yönetmeliğinde Kullanılan Diğer Tanımlar İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediye. DOÇ. proje müellifleri arasındaki koordinasyonu sağlayan. 108 . mimardır.DR. yapının uygulanması için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlayan. İmar Kanunu ve Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkındaki 5216 Sayılı “Büyükşehir Belediye Kanunu”nun belirlediği görev ve yetki esası ile İzmir Büyükşehir Belediyesi ve sınırları içindeki diğer belediyelerdir.

eski sayfa kapatılır (Tapu Tüzüğü md.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. valilik). bu kişinin isteği ile. Md. konum. tapu kütüğünde tek parsel halinde kayıtlı bulunan gayrimenkulün. Hissedarlardan her birinin mahkemeye başvurarak. bir taşınmazın. Öte yandan bu parseller. buradan alacağı "karar" ile. plan ve mevzuata uygun olarak inşaata elverişli imar parsellerine ayrılmasıdır. imar durumu. teknik yöntem ve metotlarla düzenlenen haritalarla belli parsellere bölünmesidir. DOÇ.DR. kütükte yeni bir sayfa açılır ve ifraz edilen gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu önceki sayfadaki kayıtlar bu sayfaya nakledilerek. İfraz ile oluşan parseller. yapı kullanma izni gibi imar ile ilgili işlemlerini yürüten birimidir. İmar Kanunu 'nun 18 inci maddesini "re 'sen " uygulayarak. İmar Kanununun "Üçüncü Bölüm"ünde "İfraz ve Tevhid İşleri'ne ilişkin hükümler yer almaktadır.15 İFRAZ (Ayırma) İmar mevzuatı yönünden "ifraz". büyüklük ve sınır itibariyle yeni bir geometrik duruma gelirler. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İmar Müdürlüğü: Büyükşehir belediyesi ve ilgili belediyelerin inşaat ruhsatı. 65). Mevzuatımıza göre ifraz: a) Taşınmaz tek bir kişiye ait ise. İfraz ile oluşan her yeni parsel için. c) Tüm hissedarların "isteği" ile. Tapu mevzuatı yönünden ifraz ise. b) Taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise: 1. 109 . ifraz edilen gayrimenkulden farklı yeni bir hukuki hüviyet de kazanırlar. arsa ve arazileri "düzenlemesi" yolu ile yapılabilir. 2. İdarenin (belediye.

birleştirilmesidir. İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilemeyen yerlerde yapılacak ifrazların. birden fazla gayrimenkulün. 110 . rızaen birleştirilecek (tevhid edilecek) bitişik taşınmaz malların "aynı" kişi veya kişilere ait olması zorunlu idi (TSN md. birleştirilecek taşınmazların "ayrı" kişi veya kişilere ait olması yolundaki kural değiştirilmiş ve "ayrı" kişilere ait birbirine bitişik taşınmaz malların da. İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez. asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir. 75). meydan. aynı veya değişik kişilere ait birbirine bitişik taşınmazların. ayrı hudutlarla çevrili ve nihayet ayrı yüzölçümü taşıyan parsellere. tapu kütüğünde ayrı ayrı sayfalarda kayıtlı.6. yeşil saha.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bir araya getirilmesi. HASAN BEGEÇ TEVHİD (Birleştirme) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar mevzuatı yönünden "tevhid".1930 tarih ve 10012 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Tapu Sicil Nizamnamesi'ne göre. otopark gibi genel hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına ya da tevhidine izin verilmez.1994 gün ve 21953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Tapu Sicil Tüzüğü ile.10. yeniden geometrik bir şekil verilmesi ve böylece tapu kütüğünde yeni bir sayfaya tescil yapılmasını gerektiren bir işlemdir. maliklerin talebi ile tevhidine imkan tanınmıştır (TSN md. 99). 8. 18 Mayıs 1994 gün ve 94/5623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 7. park.DR. plan ve mevzuata göre bir araya getirilmesi. İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır. DOÇ. İmar planlarına göre yol. Tapu mevzuatı yönünden tevhid (birleştirme).

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 15 ve ardı sıra gelen maddelerinde. tevhid ve ifrazlar konusunda yönetmelikte belirtilen esaslara uyulacağı hükmü yer almıştır. Eğer alan artışı. kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak ya da yaptırılacak yapılara avan projeye göre. ruhsat süresi. ruhsat alma şartları. DOÇ. Ancak belediyeler yerin özelliğine göre yapılar arasında uyum sağlamak amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatı malzemesini ve rengini belirleyebilir. yetkili idari makamca izin verilmesidir. devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılara da proje statik ve tesisatla ilgili olarak sorumluluğun üstlenilmesi üzerine proje olmaksızın ruhsat verilir. Bu kapsamda "yapı ruhsatı" da. nitelik değişmesi yoksa ruhsat vergi ve harca tabi olmaz. İmar kanununun 20. (İç sıva. 111 . yeni bir yapı yapılmasına veya mevcut bir yapının esaslı onarım ve tadilatı ve ilavesine. dış sıva. "Ruhsat" kelimesinin sözlük anlamı "izin "dir. maddedeki istisnalar dışında) belediye veya valiliklerden yapı ruhsatı almak zorundadır. İmar kanununun 21 maddesine göre İmar kanununun kapsamına giren bütün yapılar (26. İmar Kanununun 26. yapı kullanma izni gibi konuları) içermektedir.DR. (diğer ruhsat işlemlerinde vergi ve harç alınır) Yerin durumuna göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerine uygun olmak üzere tamirat ve tadilat işleri ruhsata tabi değildir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. derz. maddesi ile başlayan dördüncü bölümü Yapı ve Yapı ile ilgili esasları (Yapı ruhsatı. boya badana oluk dere doğrama kaplamalar tesisat tamiratları çatı onarımı vb gibi). Ruhsat almış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Maddesindeki istisnalar olarak.

yapılara ait projeler hazırlanmadan ve yapı ruhsatı talebinde bulunmadan önce. İmar durumu almak. Aplikasyon Tutanağı Bir yapının temel durumunun. 'aplikasyon tutanağı'.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusundan önce: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlgilisince. yapılacağı arsa üzerinde ayrıntılı olarak gösterildiği belgedir. Röperli Kroki Ada veya parsellerin yeri değişmeyen sabit tesislere bağlı olarak zeminden alınan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. Ebadlı Kroki Ada ve parsellerin paftası üzerinden alınan veya daha önce tespit edilmiş olan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. 'röperli kroki' bu yoksa 'ebadlı kroki' veya 'imar durumu' nu gösterir 'Çap'ın ve yol kotu tutanağı ile parselin (± 0. İmar Durumu Bir taşınmazın (parselin) imar planı üzerindeki yeri ve konumunu belirleyen ve üzerinde yapılacak yapının tabi olacağı şartlan gösteren 'çap' lı bir belgedir. DOÇ. yapı ruhsatı almış olmak anlamına gelmez.000) kotuna göre pis su kanal bağlantısının hangi nokta ve kotlarda olabileceğini belirleyen 'belge'nin alınması gerekir. Çap: Kadastro plânından çıkartılan. İmar durumu aldıktan ve aşağıda belirtilen belgeler tamamlandıktan sonra yapı ruhsatı alınması için belediyeye müracaat edilmesi gerekir. 112 . taşınmazın (parselin) geometrik konum ve şeklini gösteren belgedir.

DR. 1. Yapı türünün. 342-343). hissedarların tümü tarafından yapılması zorunludur (eski MK md. müşterek ya da hisseli mülkiyete konu ise talebin. belediyeye. 693). 2. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise başvuruların. "Eğer malik 'küçük' ise. 113 . Ruhsat istenilen taşınmaz. 'veli' tarafından yapılması lazımdır (eskiMKmd.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 625. Yapının yeri ile pafta. 3. 268. yeniMKmd. 5. Yapı sahibinin. Ruhsat istenilen yer (parsel). Başvuru dilekçesinde. DOÇ. Projeleri yapan fen adamlarının ad ve soyadlarının yazılması gerekir. HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı Ve Kullanma İzni İle İlgili Hükümler Yapı Ruhsatı Başvurusu (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 67) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı ruhsatı almak için belediye ve valiliklere yapı sahipleri ya da yasal vekilleri dilekçeyle başvururlar. 4. Sözlü olarak ruhsat talebinde bulunmak mümkün değildir. ada ve parsel numarasının. usulüne uygun olarak tayin edilmiş 'vekil' aracılığı ile de yapılabilir. dışında ise valiliklere yapılması gerekir. Talep. yeniMKmd. müracaatın. Yapının hangi maksatla kullanılacağının.

14“Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik” uyarınca istenilen yangın söndürme.12.Proje müelliflerinin ilgili meslek odasınca düzenlenen büro tescil ve sicil belgeleri 13“Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun” ve “Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği” gereğince istenilen belgeler. a) Tapu senedi (1 aylık vizeli) b) Özel kanunlara göre tahsisi yapılıp henüz tapu siciline kaydedilmemiş ancak kanunlarında mülkiyet belgesi yerine geçmesine dair hüküm bulunan ilgili kamu kuruluşlarınca verilmiş tahsis belgesi c) Mülkiyete dair kesinleşmiş mahkeme kararı ve bu mahkeme kararına dayalı olarak yetkili diğer makamlar tarafından verilen belge.Kadastro Aplikasyon Krokisi 4567891011İmar Durumu Yapı Yeri Uygulama Krokisi Kot Krokisi Zemin Etüt Raporu Numarataj Krokisi Gerekli ise Yapı Yıkım İzni Gerekli ise Trafo Belgesi Gereken yerlerde Yol –kanal katılım payı bedelleri 12. d) Kesinleşmiş kamulaştırma kararları 2.Tapu kayıt örneği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsat verme aşamasında tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler. HASAN BEGEÇ Başvuru dilekçesine eklenmesi gereken belgeler: 1. DOÇ.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. algılama ve tahliye projeleri ( İtfaiye Daire Başkanlığından onaylı ) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09.Uygulama Projeleri a) Zemin Etüdü b) Mimari Proje c) Statik Projesi d) Mekanik Tesisat Projesi e) Elektrik Tesisat Projesi 3.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.) 114 .

Gerekli görülen durumlarda ara ölçekler kullanılabilir.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Esaslar (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 68) a) Zemin Etüdü: Jeolojik etüt raporlarında belirtilen risk durumuna göre tanımlanan mühendislik hizmetlerini içeren standartta ve Bakanlıkça hazırlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporunun Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uygun olarak jeoloji mühendisi. ve benzeri yapıların türlerine göre taşıyıcı sistemlerini gösteren. 1:2. bodrum kat dahil tüm kat kalıp ve donatı planları. 1:1 ölçekte) bulunan avan ve tatbikat projeleri 5. çatı planları. merdiven donatı planları. 1:100. jeofizik mühendisi ve konusunda uzmanlaşmış inşaat mühendisleri tarafından hazırlanır ve müştereken onaylanır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. (İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. b) Mimari Proje: Mimarlar tarafından hazırlanan 1. yığma. 1:50 ölçekte) 4. bunların kesitleri. Bu 115 . betonarme.Yangın tahliye projeleri 6. 1:200 ) 3.Yerleşim ve çevre düzenleme planı (1:50.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. 1:5. inşaat mühendisleri tarafından afet yönetmeliğine göre hazırlanan.).) c) Statik Proje: Mimari projeye uygun olarak. çelik.Bodrum katları dahil tüm kat planları. 2.Gerektiğinde sistem kesitleri ve nokta detayları (1:20.Makine mühendisi ile birlikte hazırlanan ısı yalıtım projesi ve/veya raporundan oluşur. 1:10. kolon aplikasyon planı. çatı planı ile bunlara ilişkin en az 2 adet kesit ve bütün görünüşler ( 1:100. DOÇ.Vaziyet planı (1:200. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen.12. 1:500 ölçekte) (Binanın büyüklüğüne göre A-I boyutlarına sığmayan mimari projelerde 1:500 ölçek kullanılır. detayları ve hesaplarıdır. kolon-kiriş açılım detayları.

arıtma.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. sıhhi tesisat. bio-medikal . makine mühendisleri tarafından hazırlanan. pis su . kesintisiz güç kaynağı dağıtım tesisatı projeleri ile makine mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. telefon dağıtım tesisatı. topraklama tesisatı. çamaşırhane. doğal gaz. elektrik mühendisleri tarafından hazırlanan. kızgın su. güneş enerjisi . havuz. yakıt. bu poligonların kot ve koordinatlarını da içeren 1/50 ve/veya 1/100 ölçekli kroki.) e) Elektrik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. ısı yalıtım. basınçlı hava tesisatı. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. yangın tesisatı ve yangın söndürme projeleri ve proje raporları ile elektrik mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. temiz su. güvenlik tesisatı. DOÇ. mutfak.DR. soğuk hava. kanalizasyon.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. jeneratör dağıtım tesisatı. filitrasyon. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. f) Yapı Yeri Uygulama Krokisi: Vaziyet planının. LPG . jeotermal enerji tesisatlarının projeleri. kalorifer. d) Mekanik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. parsel ve yapı köşe noktaları ile imar hatlarının kot ve koordinatlarının parsele uygulamasında ve su basman vizesine esas röleve krokisinin düzenlenmesinde yaralanılacak poligonları. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI hesaplarda zeminin fiziksel parametreleri. yıldırıma karşı koruma tesisatı. havalandırma.12. yangın algılama ve uyarma tesisatı. 116 . ortak anten Tv/r ve ya kablolu Tv/r dağıtım tesisatı. ayrıca. zemin-temel-yapı etkileşimi ve Bakanlıkça yayımlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporlarının Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uyulur. bina otomasyon sistemleri. iklimlendirme. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. harita mühendisince koordinatlandırılarak gösterildiği. aydınlatma ve priz tesisatı. buhar. yapı içi alçak gerilim dağıtım tesisatı. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. kızgın yağ.

Proje müelliflerinin kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini denetlemek üzere ilgili meslek odasınca düzenlenen. arsanın yeri. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun uyarınca mühendislik ve mimarlık hizmeti verme ehliyetine sahip mimar ve mühendisler. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca. yapılacak yapının.Proje müelliflerince hazırlanarak imzalanan uygulama projeleri (4) takım halinde düzenlenerek. 5. parsel numarası. parsel alanı. İdarece. meslek odasına kayıt ve büro tescil belgesi hakkındaki yükümlülüklere tabi değildir. tapu kaydı. yapı sahibi. DOÇ. proje müellifleri. büro tescillerini yaptırıp her yıl için yenilemeleri gerekmektedir. İdare.Projelerin başında.Proje müellifi mimarlar ve mühendislerin. ada. pafta. İdare.Yukarıda adı geçen projeler Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan standartlara ve ilgili tüm yönetmeliklere uygun olmak zorundadır. meslek mensubunun o andaki sicil durumunun gösterir işin adı yazılı yetki belgesini her proje için ister. cinsi.Kamuda görevli olup. ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları. usulüne göre dosyalanıp. HASAN BEGEÇ Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Genel Hükümler: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. 4. Yapı ruhsatı verilmeden önce yapıyla ilgili fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması şarttır.DR. yapı denetim kuruluşu hakkında gerekli bilgileri içeren bilgi tablosunun yer alması zorunludur. kat adedi. projeleri incelerken 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygunluğunu da denetler. Belediyenin ilgili birimlerine teslim edilir. kullanım amacı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 3. ruhsata esas belgeler plan ve mevzuat hükümlerine göre incelenir ve İmar Kanununda belirtilen süreler dikkate alınarak Yapı Ruhsatı verilir. kamu kurumlarına ait projeleri yapan. yapı müteahhidi. toplam inşaat alanı. yapı sınıfı ve yapı inşaat alanı. 117 . 2. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyenlere ait projeler ilgili idarelerce onaylanmaz.

24/1). bu alanlarda daha Önce yapılmış olan bir bina var ise. Örneğin. başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde başvuru sahibine tüm eksik ve yanlışlar yazıyla bildirilir. Eksik ya da yanlış varsa. Ancak taşınmazın konut alanına rastlayan kısmı. bu durumda ruhsat verilmez. Eğer ki parsel. Aynı şekilde. bu halde inşaat ruhsatı verilir. içinde bulunduğu imar adasında parselasyon planının yapılmış ve bunun tapuya tescil edilmiş olması gerekir (Tip İmar Yönetmeliği. d. umumi hizmetlere ayrılan alanlarda kalıyor ise.Ruhsat verilebilmesi için. 13).Ruhsat istenilen parselin. bu binanın tamir ve tadiline de izin verilmez. bu inşaata izin verilmez. yapının üzerinde yapılacağı parselin. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusunun İncelenmesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Dilekçe ve eklerinin belediyeye verilmesinden sonra. md. b. yönetmelikte öngörülen asgari ölçülerin altında ise. bu durumda cephe hattının önünde bina yapılamayacağından (İK md. bu inşaata ruhsat verilmez. bir parselin cephe hattı gerisinde kalan kısmı. Büyüklük (parsel genişliği ve parsel derinliği). Belgelerde eksiklik yoksa. ilk olarak belgelerin tam olarak verilip verilmediğine bakılır. bir kısmı da konut alanına rastlıyor ve konut alanına rastlayan kısım yapı yapılmasına müsait bir imar parseli oluşturmuyor ise. DOÇ.DR.Ruhsat istenilen parselin bir kısmı. Eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yapı ruhsatı verilir. başka taşınmazlarla tevhid yoluyla inşaata elverişli bir imar parseli oluşturur ise. İncelemeden sonra eksik ve yanlış bulunmuyorsa başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatı verilir. c.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu incelemede: a. planda umumi hizmetlere ayrılan yere. İmar Kanunu. imar planı ve yönetmelik yönünden ve projelerin doğruluk ve standardı yönünden incelenmesine geçilir. 118 .Parsel büyüklüğüne bakılır. yönetmelik ve planda belirtilen ölçülere uygun değilse ruhsat verilmez. imar planındaki tahsis amacına bakılır. başvurunun.

3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 5 inci maddesinde. Yeni inşaat yapmak için yapı ruhsatı almış yerlerde ayrıca yıkım izni alınmasına gerek yoktur. yukarıda belirtilen yaklaşma mesafesinde olması gerekir. kıyı kenar çizgisine en fazla 50 m "yaklaşabileceği öngörülmüştür. değilse verilmez. imara ilişkin hükümler içeren diğer kanun (Kıyı Kanunu. Yıkım esnasında ve yıkım sonrasında komşu parsellere ve kamuya ait yerlere zarar verilemez. ruhsat verilir. Yapı sahibi teknik sorumlu atamak suretiyle kamunun can ve mal güvenliğini sağlayacak tedbirleri almak zorundadır. f. Uygun ise. Bu şerit üzerinde bir bina yapılmak istenirse. Örneğin. 119 .DR. sahil şeritlerinde yapılacak yapıların.Projelerin. yapı sahibinin zorunlu olarak ilgili belediyesinden alması gereken izin belgesidir. Yapı İzinleri (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 73) A. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle. çizim ve tanzim esaslarına uygun olup olmadığına bakılır. yönetmelikte belirtilen ölçekler ile. parselasyon planı yapılarak tapuya tescili yapılmayan bir ada içindeki parsele ilişkin ise. e. İdare.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.RUHSAT ÖNCESİ ALINACAK İZİNLER a) Yapı Yıkım İzni : İmar Kanunu kapsamında işlem gören yıkılacak derecede tehlikeli yapılar ile koruma tescilli yapılar hariç olmak üzere. böyle bir yapı için ruhsat talebi önüne geldiğinde. yapının bu mesafede olup olmadığını araştırır ve eğer ki mesafe şartına uyulmuş ve diğer şartlar da yerine getirilmiş ise bu yapıya ruhsat verir. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğuna bakılır. yapı ruhsatı verilmez. bu yapının. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gibi). yeni inşaat yapma talebi veya başka bir nedenle yıktırılması öngörülen yapılar için. DOÇ. ruhsat istemi.Ruhsat isteminin.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ b) İstinat Duvarı İzni :

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde; yapı denetim kuruluşu tarafından fenni mesuliyeti üstlenilmek kaydıyla, kot krokisi, ham yollarda yol profili, parsele ait vaziyet planı ve istinat duvarı betonarme projesi ile müracaat edilerek, belediyenin ilgili biriminden ruhsat alınması zorunludur. Bu tür parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şekilde inşaat ruhsatı verilemez. İstinat duvarı yapılması gereken yerlerde, istinat duvarı izni, hafriyat izni ile birlikte verilir.

c) Hafriyat İzni (Kazı İzni) :

İnşaat ruhsatı alınmadan hafriyat yapılamaz. Ancak, inşaat ruhsatı alınmadan önce, mal sahibinin talebi halinde, zemin etüdü veya zemin iyileştirmesi (kazık v.b) yapılabilmesi amacıyla, fenni mesuliyetin üstlenilmesi kaydıyla, kazı ve zemin iyileştirme projesine dayanılarak, ilgili belediyesince hafriyat izni verilir. Yapı sahibi, yapı müteahhidi, varsa şantiye şefi, kazıda ve inşaat çukurlarından doğan her türlü kazalardan ve zararlardan sorumlu olup, yol yapılarını, teknik alt yapıları ve komşu parsellerdeki yapıları tehlikeye sokmayacak önlemleri almak zorundadırlar. Kazı toprağı ve molozlarının yolları kirletmemeleri, belirlenmiş döküm yerlerine dökümünün sağlanması, yapı sahibinin, müteahhidin ve şantiye şefinin sorumluluğundadır. Aksi davranışlar hakkında İmar Kanununun 40. ve 42. Maddeleri uygulanır.

d) Vaziyet Planı Onayı:

Bir parselde birden fazla bina yapılması halinde, inşaat ruhsatı öncesi, arsa ölçü krokisi ve plankote dikkate alınarak binaların konumu ile boş alanların düzenlemesini gösterir vaziyet planı hazırlanır ve buna göre düzenlenmiş aplikasyon krokisi ile birlikte ön olur alınır. Uygulama projeleri ön oluru alınan vaziyet planı ve aplikasyon krokisine göre hazırlanır.

120

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ B- RUHSAT SONRASI İZİNLER

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

a) Aplikasyon Vizesi :

Kadastro aplikasyon krokisine uygun aplike edilerek, sınırları belirlenmiş arsa üzerine, harita mühendisi tarafından, yapılacak yapının veya yapıların aplikasyonu yapılır ve ilgili belediyesine müracaat edilir. Belediye tarafından kontrolü yapıldıktan sonra hazırlanan yapı yeri uygulama krokisinin, karşılıklı onayı ile yapının devamına izin verilir.

b) Temel Vizesi:

Ruhsatlı yapının temel betonu dökülmeden önce; ilgili yapı denetim kuruluşunun denetiminde ruhsatlı yapının aplikasyonu yapılıp, inşaat hafriyatı yapıldıktan, temel demir montajı yapıldıktan, çevre ve arsa emniyeti sağlandıktan sonra, yapı sahibi tarafından belediyesine yazılı olarak başvurulur. Belediyesince, yapının temelinin aplikasyon krokisine göre doğru aplike edilip edilmediği ve demir montajının uygulama projesine uygun yapılıp yapılmadığı tutanakla belirlenerek, uygun ise veya uygun duruma getirilmesi halinde beton dökme ve inşaata devam etme izni verilir. Temel kontrolü yapılıp, vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. iki yıl içinde temel vizesi yapılmadığı takdirde ruhsat hükümsüz kalır.

c)

Su Basman Vizesi:

Temel vizesi yapılarak inşaata devam etme izni almış olan parsellerde, su basman kotu seviyesindeki döşeme betonu döküldükten sonra, yapı sahibi, yapı denetim kuruluşunun onayını alarak belediyesine beton numunesi laboratuar raporları ve demir tutanaklarının ekli olduğu dilekçe ile başvurur. Bu seviyeye kadar yapılan imalatın uygulama projelerine ve daha önceki kontrollere uygunluğunun tespit edilmesi ile inşaatın devamına izin verilir. Uygun olmayan imalatlar

121

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

düzeltilmeden inşaatın devamına izin verilmez. Su basman vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. Aksi taktirde İmar Kanununun 32. ve 42. maddelerine göre işlem yapılır.

d) Isı Yalıtım Ve Kaba İnşaat Vizesi:

Yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce ilgilisinin belediyesinden ısı yalıtım ve kaba inşaat vizesi alması zorunludur.

Yapı denetim kuruluşu ve varsa şantiye şefi tarafından her kat beton dökümünde numune alınması, demir kontrolü yapılması ve bu durumun hepsinin imzasını içeren bir tutanakla belirlenmesi zorunludur. İnşaatlarda hazır beton kullanılacaktır. Ayrıca, yapım denetim kuruluşu tarafından yapının onaylı ısı yalıtım projesine göre yapılıp yapılmadığı denetlenerek rapor hazırlanacaktır.

İlgili yapı denetim kuruluşu tarafından yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce mahallinde incelenip, rapor hazırlanır ve yapım denetim mevzuatında belirtilen belgeler ile birlikte belediyenin ilgili birimine başvurularak, kaba inşaat ve ısı yalıtım vizesi alınır.

122

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Kanunu Madde Açıklamaları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Yapı denetim kuruluşları görevleri, sorumlulukları Yapı denetim komisyonu görevleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Yapı Yerinde Bulundurulması Gerekli Levha Ve Belgeler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 75)

Ruhsat ve ekleri ile şantiye defterinin yapı yerinde bulundurulması zorunludur. Ayrıca inşaat süresince yapı yerinde mal sahibinin, mimarın, statik, mekanik ve elektrik tesisat proje müelliflerinin, yapı denetim kuruluşunun, müteahhidin isimleri ile, pafta ada parsel bilgileri ve inşaat ruhsatı numara ve tarihini içeren en az ( 0.50 / 0.75) m. boyutlarında bir levhanın, herkesçe rahat görülebilecek bir yerde asılı olarak bulundurulması gerekir. Aksine davranışlarda sorumluluk yapı sahibine ve müteahhidine aittir. Aksi taktirde cezai müeyyide uygulanır.

İnşaat Yerinde Alınması Gereken Önlemler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 76) İnşaatın ve tamiratın devamı ile bahçenin tanzim ve ağaçlandırılması sırasında yolun veya kaldırımlarının, kamuya ve komşulara ait yerlerin işgal edilmemesi ve buralardaki yer altı ve yer üstü tesislerinin tahrip olunmaması ve bunlara zarar verilmemesi, taşıt ve yayaların gidiş ve gelişinin zorlaştırılmaması, yol cephesindeki parsel sınırlarının ve gerekli ise komşu parsel sınırlarının her türlü tehlikeyi önleyecek şekilde tahta perde veya uygun bir malzeme ile kapatılması ve yol cephelerinin geceleri aydınlatılması zorunludur.

Yapı, yol kenarında yapıldığı taktirde, yolun bakım ve onarımından sorumlu belediyece saptanacak zorunlu durumlarda, izin alınarak yaya kaldırımlarının bir kısmını işgaline, ancak, üstü ve parsel cephesi tarafı, tehlikeli herhangi bir durumu önleyecek şekilde uygun malzeme ile kapatılmış yaya geçitleri sağlamak ve aydınlatılmak koşulları ile izin verilebilir.

123

yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne nedenle olursa olsun. inşaatın müteahhidi. yapı sahibi. Ancak. Başlanmış yapılarda müktesep (kazanılmış) aklar saklı tutulur İmar Kanununun 30. Bu durumda yeniden ruhsat alınması zorunludur.maddeleri uygulanır. hayvancılık ve tarımsal yapılar) için herhangi bir ruhsat aranmaz. (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 74) Tasdikli projesine göre bina tamamen bittiği taktirde tamamına. Aksine davranışlarda İmar Kanunu'nun 34. Bu süre içinde. 124 . kısmen tamamlanmış binalarda ise tamamlanan kısımlarına kullanma izni verilebilmesi için bu kısımların ihtiyaçlarını karşılayacak kömürlük. Belediye ve Mücavir alan sınırları dışında kalan Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların yapıları (konut. Maddesi Ruhsat Müddeti ile ilgilidir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu önlemlerin alınmasında sorumlu olanlar.DR. İmar Kanununun 27. DOÇ. Maddesi Yapı Kullanma İzni ile ilgilidir. yapının fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve muhtarlıktan izin alınması gereklidir. İmar Kanununun 29. Yapıya başlama süresi. sığınak. başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat geçersiz sayılır. ve 42. kapıcı dairesi. Maddesi Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar ve Uyulacak Esaslar ile ilgilidir. şantiye şefi ve mimari teknik uygulama sorumlusudur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kalorifer dairesi gibi ortak mahallerin inşa edilerek tamamlanmış olması ve binada gerekli emniyet tedbirlerinin alınması zorunludur. ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır.

12. c) İz-su Kanal Bağlantı Belgesi d) Mekanik Tesisat Raporları (Isıtma-soğutma sistemleri.DR. ısı yalıtım ve kaba inşaat vizelerinin) alınmış olması zorunludur. sıhhi tesisat. Belediyeler veya Valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek zorundadır.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. Yapı kullanma izni verilebilmesi için. yapı kullanma izni verilebilmesi için yapı sahibi tarafından aşağıda sayılan belgeler eklenerek başvuruda bulunulur. temel. rapora eklenir. Aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamen veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır. İlgili belediyesince. asansör raporları ve yangın tesisatı raporları) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. binanın bitiminden sonra ön ve arka cephelerinden merkez alınarak en az (13x18) ebadında çektirilen ikişer adet fotoğraf ile yapılan başvuru sonucunda.) e) Fotoğraf zorunluluğunun yerine getirilmiş olması. 125 . yapının ruhsat sonrası izinlerinin (aplikasyon. a) Proje müelliflerinin ve yapı denetim kuruluşunun. b) İlgili vergi dairesinden ilişik kesme yazısı. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Devam etmekte olan yapılarda. yapı sahibince. biten bağımsız bölüme kısmi yapı kullanma izni verilebilmesi için kolon filizlerinin dış cephede görülmeyecek şekilde kiremit çatı örtüsü veya parapet duvarı yapılmak suretiyle gizlenmesi ve emniyete alınması şarttır. yapının onaylı projelerine. su basman.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. fen ve sağlık kurallarına ve TSE Standartlarına uygun malzeme kullanılarak bittirildiğini ve Yapı Kullanma İzni almasında sakınca olmadığını gösteren İş Bitirme Belgeleri. ilgili belediye elemanları tarafından yerinde uygunluk kontrolü yapılır ve fotoğraflar onaylanarak.

Yapı ruhsatı alınmadan. ana gayrimenkulun tümünün mülkiyeti kat mülkiyetine çevrilmeden o gayrimenkulun yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamayacağı. HASAN BEGEÇ Yapı kullanma izni alındıktan sonra. yapı ruhsatı alınarak yapılan esaslı tadillerin (değişikliklerin) bu ruhsata aykırı olarak yapılması.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ana gayrimenkulün bir tek paydaşının dahi yapısına yapı kullanma izni almaması halinde.kat sahiplerinin). yapı üzerinde esaslı tamir ve tadiller yapılması.DR. dilekçeye. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2. yapı kullanma izni almaları gerekmektedir. 12 nci maddesinde ise. Bu hükümlere göre. tüm paydaşların (daire . Yapı Kullanma İzni ile Kat Mülkiyeti İlişkisi 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 10 uncu maddesinde. 1. DOÇ. ana gayrimenkulün tümünün kat mülkiyetine çevrilmesi için. o gayrimenkulun malik veya 'bütün paydaşları' nın dilekçeyle tapu idaresine başvurarak istemde bulunmaları gerektiği. projesine aykırı ilave yapılması. Kanunun 32 ve 42 nci maddelerinin uygulanması gerekir. 126 . kat mülkiyeti kurulamaz. Yapıya. kat mülkiyetinin kurulması için. yapı kullanma izin belgesinin ve gayrimenkulun (yapı veya yapıların) ön ve arka cephelerini ve mümkünse yan cephelerini gösteren en az 13x18 büyüklüğünde ve doğruluğu belediyece tasdikli bir fotoğrafının ekleneceği belirtilmektedir. hallerinde de.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 32. Maddesi “Halihazır haritalar ve imar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. Yapının ruhsat ve eklerine aykırı yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ruhsatı veren belediyeye veya valiliğe bildirmekle yükümlüdürler. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir” demektedir. İnceleme sonucunda aykırılık ortadan kalkmışsa mühür kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir Aksi takdirde ruhsat iptal edilir ve Ruhsat ve eklerine aykırı veya ruhsatsız olarak yapılan bina. İmar Kanununun "Beşinci Bölüm"ünde “Çeşitli Hükümler” yer almaktadır. belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını isteyebilir.DR. Bu tebligatın bir örneği de muhtara bırakılır. DOÇ. Durdurma. 127 . Belediye Encümeni veya İl İdare Kurulu kararıyla belediye veya valilikçe yıktırılır ve yıkım masrafı yapı sahibinden alınır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı tatil tutanağının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Yapının fenni sorumluluğunu üstlenen meslek mensupları (Yapı Denetim Kuruluşları) yapıyı ruhsat ve eklerine uygun olarak yaptırmak zorundadırlar. Maddesi Ruhsatsız veya Yapı Ruhsat ve Eklerine Uygun Yapılmayan Yapılar ile ilgilidir. İmar Kanununun 38. Durdurmaya ilişkin yapı tatil tutanağının yapı sahibine tebliğinden itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi. yapısını ruhsata uygun duruma getirerek veya ruhsat alarak. maddesine göre işlem yapılarak Yapı derhal durdurulur ve mühürlenir. İlgili idarenin (Belediye veya Valilik) durumu öğrenmesi üzerine İmar Kanununun 32.

Özel mecra. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile ilgili hükümleri içermekte ve anılan kanunda yapılan değişiklikleri kapsamaktadır. Yürütme ile ilgili hükümler yer almaktadır. Ceza hükümlerini içermektedir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 128 . (bkz. Arsaların yola bakan yüzleriyle ilgili hükümler içermektedir. Mücavir Alan’a ilişkindir. kuyu. Gürültü ve duman oluşturan tesislerin 3. masrafı % 20 fazlasıyla ilgiliden (mal sahibinden. estetik ve trafik bakımından sakıncalı görülen 1. çukur. Maddesi. Maddelerini kapsayan Altıncı Bölümü. Maddesinde Kamunun Selameti için Alınması Gerekli Tedbirler açıklanmaktadır. arsa sahibinden. İmar Kanununun 44. mağara ve benzerlerinin sakıncalarının giderilmesi ve bunların ortaya çıkmasının önlenmesi ilgililere tebliğ edilir. İmar Kanununun 41. lağım. Enkaz ya da birikintilerin. tesis sahibinden) alınır ya da sakınca doğuran faaliyetler durdurulur. şehircilik. Maddesi. İmar Kanununun 45. 2. Arsalarda. Tebliğde belirtilen süre içinde tebliğe uyulmadığı takdirde belediye ya da valilikçe gereği yapılarak sakınca giderilir. İmar Kanununun 46. maddesi. evlerde ve diğer yerlerde halkın sağlığını ve esenliğini bozan. İmar Kanununun 42.DR. maddesi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 40. 47 ve 48. Yönetmelik’ lere ilişkindir. Boğaziçi Kanunu) Yedinci Bölümünde ise Geçici Hükümler ve Yürürlük. DOÇ.

bodrum kat. b) İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki uygulamalar için büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyeleri. kapsam ve tanımlar Bu Kanunun amacı. 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinde belirtilen kamuya ait yapı ve tesisler ile 27 nci maddesinde belirtilen ruhsata tabi olmayan yapılar hariç. f) Yapı yaklaşık maliyeti: Binalarda. asma kat ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını. sanat ve sağlık kurallarına. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Amaç. bu alanlar dışında kalan alanlarda valilikleri. fen. DOÇ.DR. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak yapıların denetimini kapsar. imar planına. HASAN BEGEÇ 4708 sayılı kanun 29 Haziran 2001 tarihinde yürürlüğe giren YAPI DENETİMİ HAKKINDAKİ kanundur. binalarda yapılacak değiştirme. güçlendirme ve esaslı onarım işlerinin ve bina dışında kalan yapılarda ise yapının keşif bedelini. Bu Kanun. can ve mal güvenliğini teminen. Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim maliyetlerine ilişkin ilgili mevzuatta belirtilen birim maliyet ile yapı inşaat alanının çarpımından elde edilen bedeli. 129 . c) Yapı sahibi: Yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişileri. a) Bakanlık: Bayındırlık ve İskan Bakanlığını.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. Bu Kanunun uygulanmasında. d) Yapım süresi: Yapı sahibinin. yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini aldığı tarih arasındaki dönemi. e) Yapı inşaat alanı: Işıklıklar hariç. yapı ruhsatı ve kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip diğer idareleri.

temel. kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden. muayene. yapının fen ve sanat kurallarına aykırı. k) Proje müellifi: Mimarlık. DOÇ. ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişiyi. ilgili meslek odasına kayıtlı. betonarme. hatalı ve kusurlu yapılması nedeniyle yapıda meydana gelen ve yapının kullanımını engelleyen veya yapıda değer kaybı oluşturan her türlü hasarı. eksik. yapının etüt ve projelerini hazırlayan gerçek ve tüzel kişiyi. l) Denetçi mimar ve mühendis: İlgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları. m) Laboratuvar: İnşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Taşıyıcı sistem: Yapıların. h) Yapı hasarı: Kullanımdan doğan hasarlar hariç. İfade eder. duvar. 130 . döşeme ve çatı gibi yük taşıyan ve aktaran bölümlerini ve istinat yapılarını. mühendislik tasarım hizmetlerini iştigal konusu olarak seçmiş. j) Yapı müteahhidi: Yapım işini.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticarî amaçla ya da kendisi için şahsî finans kaynaklarını kullanarak üstlenen.DR. ahşap. gerçek ve tüzel kişiyi. Bakanlıktan izin almış tesisi. çelik karkas. ı) Yapı denetim kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan.

yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek. yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez. ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan. yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek. Yapı denetim kuruluşunda görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanlarında ve laboratuvar görevlilerinde aranacak nitelik ve deneyim ile bu kişilere belge verilmesi. Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: a) Proje müelliflerince hazırlanan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ Yapı denetim kuruluşları ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı. Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. DOÇ. Yapı denetim kuruluşları. 131 . denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları istihdam eder. Yapı denetim hizmeti. proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek.DR. Yapı sahibi. Yapı denetim kuruluşlarının nama yazılı ödenmiş sermayelerinin tamamının. mimar veya mühendislere ait olması zorunludur. yapı denetim kuruluşunun ve laboratuvarların çalışma usul ve esasları Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.

ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek. denetimleri sırasında yapıda kullanılan malzeme ve imalatın teknik şartname ve standartlara aykırı olduklarını belirledikleri takdirde. d) Yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje.DR. 132 . yapı ruhsatının ilgili bölümünü imzalamak. DOÇ. malzemeler ve imalatla ilgili deneyleri yaptırmak. teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol etmek ve sonuçlarını belgelendirmek. h) Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğine dair ilgili idareye rapor vermek. ı) Zemin. malzeme ve imalata ilişkin deneyleri. f) İş yerinde. g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu yapıya ilişkin bilgileri yapı ruhsatı düzenleme tarihinden itibaren yedi gün içinde Bakanlığa bildirmek. durumu bir rapor ile ilgili idareye ve il sanayi ve/veya ticaret müdürlüklerine bildirmek. uyarıya uyulmadığı takdirde durumu ilgili bölge çalışma müdürlüğüne bildirmek. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Yapı denetimini üstlendiğine dair ilgili idareye taahhütname vermek. şartname ve standartlara uygun olarak laboratuarlarda yaptırmak. c) Yapının. iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda gerekli tedbirlerin alınması için yapı müteahhidini yazılı olarak uyarmak. e) Yapılan tüm denetim hizmetlerine ilişkin belgelerin bir nüshasını ilgili idareye vermek.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. izinsiz tadilat yapan sorumludur. ilgili idareden izin alınmadan yapılacak esaslı tadilattan doğacak yapı hasarından. 133 . Yapı denetim kuruluşları. proje müellifleri. yapı denetim kuruluşları imar mevzuatı uyarınca öngörülen fenni mesuliyeti ilgili idareye karşı üstlenir. bu Kanunun uygulanmasından dolayı ortaya çıkan yapı hasarından sorumludur. yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren. Yapı denetim kuruluşu. Yapı denetim kuruluşu denetim faaliyeti dışında başka ticari faaliyette bulunamaz. sanat ve sağlık kurallarına aykırı. yapının taşıyıcı sisteminden dolayı on beş yıl. Bu kuruluşun denetçi mimar ve mühendislerinin. denetim faaliyeti süresince başkaca mesleki ve inşaat işleri ile ilgili ticari faaliyette bulunmaları yasaktır. kaya düşmesi ve sel baskınından doğan hasarlardan sorumlu değildir. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi ile birlikte yapının ruhsat ve eklerine. yapı kullanma izni alındıktan sonra. hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı hasarından dolayı yapı sahibi ve ilgili idareye karşı. parsel dışında meydana gelen ve yapıda hasar oluşturan yer kayması. çığ düşmesi. ortakları. Bu sorumluluğun süresi. denetçi mimar ve mühendisler. DOÇ. fen. Yapı denetim kuruluşlarının yöneticileri. denetçi mimar ve mühendisleri ile proje müellifleri. eksik. HASAN BEGEÇ Sorumluluklar ve yapılamayacak işler 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasında. taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda ise iki yıldır. Yapıda. kusurları oranında sorumludurlar. yazılı ihtarına rağmen yapı sahibi tarafından önlemi alınmayan. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi.

varsa yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede yer alan yapının fiziki özellikleri. yapı denetim kuruluşlarına izin belgesi verir. Bakanlıkça görevlendirilecek. inşaat alanı. yeri. HASAN BEGEÇ Yapı denetim komisyonu ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetim komisyonu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ.DR. 134 . Bu sözleşmede. Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkları inceler ve görüşünü bildirir. yapı denetiminde görev alacak teknik personel listesi ve diğer yükümlülükler yer alır. konu ile ilgili en az genel müdür yardımcısı seviyesinde bir başkan ile en az şube müdürü seviyesinde dört üyeden oluşur ve Bakanlıkça uygun görülen birimin bünyesinde faaliyetlerini yürütür. yapı denetimi hizmet bedeli. yapı denetimi hizmet sözleşmesinde yer alan hükümlere. faaliyetlerini denetler ve sicillerini tutar. Yapı denetimi komisyonu. İlgili idare. Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir. Bu sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili idareye verilir. Yapı denetim komisyonu bu Kanun hükümlerine aykırı hareket eden yapı denetim kuruluşu hakkında 8 inci maddeye göre işlem yapılmak üzere Bakanlığa teklifte bulunur. taahhüt edilen hizmetin konusu. süresi. yapı denetim kuruluşunun uymaması halinde ise yapı denetimi komisyonuna bildirimde bulunur. yapı sahibinin uymaması halinde yapı tatil tutanağı düzenleyerek inşaatı durdurur.

her altı ay için % 10 artırılır. ilgili idare tarafından verilen sicil raporlarına göre yapı denetimi komisyonunca tutulur. yapı sahibince. iki yılı aşan yapılarda. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetimi hizmetleri için yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedelleri. yeniden yapı denetim kuruluşu görevlendirilmedikçe veya yapı denetim kuruluşunca.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alınarak bu sözleşmede belirtilir. Yapı denetim kuruluşu ile mimar ve mühendislerinin yapı ile ilişkisinin kesilmesi Yapı denetim kuruluşunun görevden ayrılması veya mimar ve/veya mühendislerinden birinin.DR. Aksi takdirde kanuni sorumluluktan kurtulamaz. katma değer vergisi hariç yaptığı hizmetlerden dolayı yapı sahibinden başka ad altında ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz. Yapım süresi. bu oran. projenin özellikleri ile yapının bulunduğu bölgenin fiziki. Sicillerin tutulması ve yapılara sertifika verilmesi Yapı denetim kuruluşlarının ve bu kuruluşların mimar ve mühendislerinin yapı denetimine ait sicilleri. asgari hizmet bedelinden az olmamak kaydıyla. gerekçeleri ile birlikte en geç üç iş günü içinde yazılı olarak Bakanlığa ve ilgili idareye bildirir. Asgari hizmet bedeli. herhangi bir sebeple yapı ile ilişkisinin kesilmesi halinde yapı denetim kuruluşu durumu. ayrılan mimar ve/veya mühendislerin yerine yenisi işe başlatılmadıkça ilgili idarece yapının devamına izin verilmez. iki yıldan kısa süren yapılarda ise her altı ay için % 5 azaltılır. Yapı denetim kuruluşu. yapı yaklaşık maliyetinin % 3’üdür. DOÇ. 135 . Bu durumda.

yapı denetim komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulur ve belgesi geçici olarak geri alınır. Faaliyeti üç defa durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetim faaliyetine son verilir ve izin belgesi Bakanlıkça iptal edilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. İzin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşunun. yapım faaliyetine devam edilebilmesi için yapı sahibince başka bir yapı denetim kuruluşunun görevlendirilmesi zorunludur. Bu durumda. bu Kanunda öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri anlaşılanların veya son üç yıl içerisinde üç defa olumsuz sicil alanların veyahut 3 üncü maddenin son fıkrası ile 6 ncı maddenin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket ettiği belirlenenlerin denetim faaliyeti. Durdurma kararı. Denetim faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına neden olan yapı denetim kuruluşunun mimar ve mühendisleri. verilmişse iptal edilir. bu kişiler hakkında kendi mevzuatına göre işlem yapar. Denetim faaliyeti geçici olarak durdurulan veya izin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşu hakkındaki bu karar ilgili idareye bildirilir ve denetimini üstlendiği yapıların devamına izin verilmez. görev aldıkları bu kuruluşa izin belgesi verilmez.DR. 136 . Geçici durdurmaya neden olan mimar ve mühendisler Bakanlıkça ilgili meslek odasına bildirilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamında denetlenerek inşa edilmiş yapılara ilgili idarelerce sertifika verilir. kusurları mahkeme kararı ile kesinleşen mimar ve mühendisleri başka bir yapı denetim kuruluşunda görev almaları halinde. Resmi Gazetede ilan edilir ve sicillerine işlenir. Denetim faaliyetinin durdurulması ve izin belgesinin iptali Yapı denetim kuruluşlarından. bu süre içerisinde başka ad altında dahi olsa hiçbir denetim faaliyetinde bulunamaz. Meslek odaları.

proje müellifi ile laboratuar görevlileri 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 3 üncü bab. Bakanlığın denetim yetkisi Bakanlık. Kanunun uygulanacağı iller 137 .DR. Yapılar ile ilgili diğer düzenlemeler ile yapıların uğramış olduğu yıkım ve zararlardan dolayı genel hukuk hükümleri uygulanır. izin belgesi derhal iptal edilir ve ayrıca gerçeğe aykırı belge düzenlemekten. Bu madde uyarınca hüküm olunacak cezalar paraya çevrilemez ve tecil edilemez.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mimar ve mühendisleri. Yapı denetim kuruluşu ile denetçi mimar ve mühendisleri. bu Kanunun uygulanmasında yapı denetim kuruluşlarının işlem ve faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. eylem ve işlemlerinden 3194 sayılı İmar Kanununun fenni mesul için öngörülen hükümlerine tabidirler. Yapı denetim kuruluşunun izin belgesi alma aşamasında gerçeğe aykırı belge düzenlendiğinin izin belgesi verildikten sonra anlaşılması halinde. Cumhuriyet savcılıklarınca Bakanlığa ve mimar ve mühendislerin bağlı olduğu meslek odalarına bildirilir. DOÇ. yöneticileri. Bu Kanuna aykırı fiillerden dolayı hükmolunan kesinleşmiş mahkeme kararları. yapı müteahhidi. bu belgeleri düzenleyenler hakkında suç duyurusunda bulunulur. HASAN BEGEÇ Ceza hükümleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun hükümlerinin uygulanması sırasında görevini ihmal eden veya kötüye kullanan yapı denetim kuruluşunun ortakları. 4 üncü faslındaki görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma ile ilgili hükümlerine göre cezalandırılır.

Kanunun yayımı tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde Bakanlıkça çıkarılır. İstanbul. Denizli. 138 . Kocaeli.DR. Tekirdağ ve Yalova illerinde başlanır. DOÇ. Ankara. İzmir. Pilot illerin genişletilmesi ve daraltılmasına. Çanakkale. Sakarya. Bursa. Bu Kanun gereğince düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler. Eskişehir. Antalya. Adana. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasına pilot iller olarak. Diğer hükümler ve yönetmelikler Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Balıkesir. Hatay. Gaziantep.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Aydın. Düzce. Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Bolu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful