MİM 4476 İMAR KURALLARI

YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ HAFTALIK PROGRAM
1. DERS 17 ŞUBAT 2010 24 ŞUBAT 2010

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DERSĠN ĠġLENĠġĠ, PROGRAMI, HAFTALIK ĠġLEYĠġ DÜZENĠ HAKKINDA BĠLGĠ VERĠLMESĠ MĠMARIN YASAL SORUMLULUKLARININ BELĠRLENMESĠ a) MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR b) MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri

2.

DERS

3.

DERS

03 MART 2010

MĠMARIN Ġġ HUKUKU AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLARININ AÇIKLANMASI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser SözleĢmelerinin Hukuki Çerçevesi DEVLET YÖNETĠMĠ, DEVLET YÖNETĠM TEġKĠLAT ġEMASI, Merkezi ve Yerel Yönetim, “İdari Vesayet” Kavramının Açıklanması Belediye kavramı ve 5393 sayılı Belediye Kanunu BüyükĢehir kavramı ve 5216 sayılı BüyükĢehir Belediye Kanunu MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ġmar kavramı, Ġmar mevzuatı 3194 sayılı Ġmar kanununun amacı Ġmar kanununa bağlı yönetmelikler MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 1. Bölge planları 2. Çevre düzeni planları 3. Ġmar planları açıklamaları MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı düzeni ve yapılaĢmaya iliĢkin kavramlar MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 1 MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR Yapı ĠnĢaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma Ġzni ile ilgili kavramlar - 2 ARA SINAV MĠMARIN ĠMAR KANUNU VE YÖNETMELĠKLERĠ AÇISINDAN ÜSTLENDĠĞĠ SORUMLULUKLAR 4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu ve kapsamının açıklanması

4.

DERS

10 MART 2010

5. DERS

17 MART 2010

6. DERS

24 MART 2010

7. DERS

31 MART 2010

8. DERS

07 NİSAN 2010

9. DERS

14 NİSAN 2010

10. DERS 11. DERS

21 NİSAN 2010 28 NİSAN 2010

1

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI
Kanun kapsamında üstlenilen yasal sorumlulukların açıklanması

12. DERS

05 MAYIS 2010

ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI ĠBB Yüksek Yapılar Yönetmeliği ĠMAR MEVZUATINA BAĞLI ÇEġĠTLĠ YÖNETMELĠKLERĠN AÇIKLANMASI Sığınak ve Otopark Yönetmelikleri TATİL

13. DERS

12 MAYIS 2010

14. DERS

19 MAYIS 2010

2

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Düzeni...

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Bir ülkenin imar düzeni onun gelişmişliği ile bağlantılıdır. Geri kalmış ya da gelişmemiş toplumlarda kentlerin ve diğer yerleşim yerlerinin düzensiz oluşumu bundandır. Batı'da ortaçağın ardından özellikle kentlerde gözlemlenen imar hareketleri, toplumsal gelişmenin göstergeleridir.

İmar sözcüğünün karşılığı, geniş anlamda (Arapça bir isim olan umran 'dan gelen) ''bayındırlaştırma'' ya da ''şenlendirme'' demektir. Ama bu sözcüğü kent arazisinin ve onun üzerindeki yapılaşmanın anlatılması için kullanıyorsak, bunu, birleşik ad olarak, imar düzeni şeklinde ifade etmeliyiz. Bu da bizi (bu düzeni yaratacak olan) planlama kavramına götürür. Bugün imar hukuku denilen hukuk dalının temeli ''imar planlaması'' na dayanmaktadır. İmar planlaması, kentlerin ve kent çevrelerinin toplumun yararları için belli koşullar ve kalıplara göre biçimlendirilmesini sağlayacak düzenleme çalışmasıdır.

Bizde, kamusal otoritenin bu tür çalışmalara girişmesinin tarihi çok eski değildir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde, 19. yüzyıla kadar, imar düzeni 'bireysel irade' ye bırakılmış bir tür serbestlik rejimi ile gerçekleşmiştir. Bunun esası da: Her isteyen, kendisine ait olan veya ait olduğunu düşündüğü yere, istediği yapıyı kurabilirdi. Ayrıca, taşınmazlar için öngörülmüş 'sınırlama' kuralı olmadığı için yola taşma gibi taşkınlıkları (fina) önleyecek bir düzen de yoktu. İmar düzeni ile ilgili olabilecek hukuki engeller, daha çok, örflerle belirlenmiş komşuluk hukuku kurallarından ibaretti. Bu örflere dayalı imar hukuku düzenlemelerinin en iyi örneklerini sınırlı sayıdaki yerlerde görebiliyoruz. (Kula, Safranbolu, Şirince vb ) Bunun da ne kadar etkili bir sınırlama getirdiğini Ziya Paşa 'nın sözlerinden anlayabiliriz:

'Diyarı garbı gezdim, beldeler kâşâneler gördüm, Dolaştım mülk-i İslamı bütün viraneler gördüm.''
Kaşane: büyük süslü yapı, köşk, saray (TDK) Virane. Yıkılmış veya harap olmuş yapı

3

genişletilecek yollarda bulunan ve üzerinde binaların yer almadığı parsellerin yarısının bedelsiz olarak belediyeye verilmesi. Batı örneklerinden esinlenerek. kentsel dokuyu etkileyen yoğunluklara ya da bina yüksekliklerine kadar birçok konuda kurallar getirilmiştir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. imara açılacak arazilerin imara açılabilmesi için belediyeye bir okul ve bir karakol yerinin bedelsiz olarak terk edilmesi. Enbiye Nizamnamesi: 1848 yılında çıkarılan Osmanlılar' ın ilk imar yasası. 4 . Ziya Paşa'nın sözünü ettiği ''diyar-ı garb'' ın kâşânelerinin ''diyar-ı şark'' ı Osmanlı’yı 19. bu meyanda kadastro konusuna ilişkin temel kurallar da konmuştur. açacakları yolların çevrelerinin ve yangın yerlerinin haritalarının yaptırılması. İmar mevzuatları Cumhuriyet dönemi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İstanbul'un ara caddelerinde bile rastgele gerçekleşmiş bu tür yapılaşmanın inanılmaz örnekleri vardır: Devletin yönetildiği Topkapı Sarayı bahçesinin duvarlarına bitişik evler inşa edilmiştir. yüzyılın ilk çeyreğinden sonra etkilediğini gözlemlemeye başlıyoruz: Tanzimat döneminin yenileşme hareketleri içinde imarla ilgili olarak 1839'dan itibaren art arda düzenleyici tasarruflar yapılıyor. yollarda kademelendirmeye gidilerek yol genişliklerinin beş gruba ayrılması. çıkmaz sokakların yapılmaması. çağdaş bir yapıya kavuşmasının hedeflendiği dönemdir. yolların genişliğinden. Eminönü'nde Yeni Cami 'nin etrafında. Ünlü Ebniye Nizamnamesi (1848). caminin duvarına yapışık olarak inşa edilmiş bir dizi dükkân. Bu yasayla idarelere (belediyelere). DOÇ. yapıların yükseklikleri.DR. çıkmaların nitelikleri ve yangınlara karşı alınacak önlemlere ilişkin hükümler getirilmiştir. ancak 1940'larda temizlenebilmiştir. mülkiyetle ilgili düzenlemeler yapılmış. (Bugünkü Soğukçeşme evleri). Ayrıca Arazi Kanunnamesi (1858) adını taşıyan yasa ve buna dayanılarak çıkarılmış çeşitli mevzuatla. Ebniye Kanunu (1882) gibi mevzuatla. Türkiye'nin kentlerinin.

Umumi Hıfzıssıhha Kanunu (1930). Ama ne yazık ki 1950'lerden itibaren bu beklentiyi ve hayali kısa zamanda yıkan. kırsaldan kente göç ve bunun sonucu olan gecekonduculuk olgusu! Hiçbir kural tanımadan. Tanzimat'tan bu yana harcanan emeklerin ve çabanın sonucu olarak ülkemizde gelişmiş ve olgunlaşmış bir imar düzeninin kurulmuş olacağı düşüncesine götürür. bu dönemin başlangıcında. Gecekonduculuk olgusu Bu oluşum sürecinin izlenmesi bizi. Ebniye Kanunu'nun kimi hükümlerini değiştiren 642 sayılı yasa (1925) bunların ilkidir. Belediye Kanunu (1930). kamunun veya özel kişilerin arazileri üzerinde. yönetmelik) imar düzenlemesinin ayrıntılı hukuki araçlarını oluşturmuştur.yüklü bir imar hukuku külliyatı meydana gelmiştir. güzelliğin. özellikle Cumhuriyet döneminin devrimci kazanımları ile kentlerimizin imar yönünden çağdaş bir görünüme kavuşması beklentisi ve hayali oluşmuştur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 5 .DR. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ve bunlara bağlı diğer alt düzenlemeler. mevcut kentsel dokuyu kısa sürede onarılmaz şekilde imha etmiştir. başlangıçta derme çatma kulübeler şeklindeki yapılaşmadan doğan bu olgu. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atatürk. Türkiye'de. yavaş yavaş da olsa. Yapı Yollar Kanunu (1933) ile 1930-1945 yılları arasında bu konuda çıkarılan diğer mevzuat (yasa. çeşitli yasal düzenlemelerle -örneğin 6785 sayılı İmar Kanunu (1956). modern kültürün örnekleri'' olması dileğini dile getirmiştir. temizliğin. Bu direktif uyarınca -özellikle yeni başkent Ankara'nın imarının gerçekleşmesi için yapılan yasal düzenlemeyi izleyen dönemde. DOÇ. tüzük.çeşitli imar mevzuatı meydana getirilmiştir. Tabiatıyla 1945'ten sonra da imar düzeni konusu hiç gündemden düşmemiş. yok eden bir sosyal olgu ortaya çıkmıştır: Kısa adıyla. kentlerin ''sağlığın. 3194 sayılı İmar Kanunu (1985).

güya gecekonduculuk sürecini önlemeye kararlı gözükürken. Ne yazı ki ufukta böyle bir belirti yoktur. Bunun ardından da siyasal otorite yasal tepkisini yaptırım şeklinde ortaya koyabilecek güçte olmalıdır.. bugün. 6 . Tam tersine.DR. kimileri ilçe olarak kabul gören idari birimler haline gelmiştir. kısa sürede.. yapılaşmanın yüzde altmış oranında ruhsatsız ya da ruhsata aykırı olarak gerçekleştiğini söyleyebiliriz. öte yandan ''olan olmuş'' mantığı ile bu yoldan meydana gelen yapılaşmayı meşrulaştırmıştır. Ruhsatsız yapılaşma Sadece İstanbul'da. sonrasında ise esas itibarıyla ''affedici'' dir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ne arazinin tasarrufu ne de yapının niteliği açısından. DOÇ. kentlerin içine de sirayet etmiş ve kentlerin imar düzeni altüst etmiştir. kentlerin varoşlarında oluşan hukuksuzluk. Çıkarılan yasalarla (bunlar Gecekondu Yasası ile Af Yasaları 'dır). kent bilincine sahip insan topluluğunun. İmar düzensizliği ve buna eklenen imar yolsuzlukları karşısında. O kadar ki eski düzendeki komşuluk hukukundan ya da örften doğan sınırlamalar bile gecekonducuyu bağlamaz.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ Gecekonduculukta imara ilişkin hiçbir yasal kural yoktur. bu tür hukuksuzluklar karşısındaki tepkisi olmalıdır. ne af yasaları ve ne de gecekonduları meşrulaştırma düzenlemeleri sorunun çözümüne çare olamazlar. gecekonducu kendisini hiçbir kurala bağlı saymaz. Devletin bu kaos karşısındaki tutumu oldukça ilginçtir: Devlet gecekondu furyasının başlangıcında sadece ''seyirci'' dir. bu arada özellikle nüfusu 12 milyona varan İstanbul'un çevresindeki geniş alanların işgali ile oluşan fiili gecekondu mıntıkaları. Bunun sonucu olarak. Büyük kentlerin. Bunun gibi kamunun arazisini tahsis yoluyla kullanma hakkını ele geçirmiş para babasının ilk iş olarak oraya dikeceği binalara yer açmak için yüzlerce ulu ağacı kökünden kesmesi ve sonra da bu hukuk tanımazlık için ''İdare bize anlayış göstermiyor'' diye sızlanması vardır. imar düzenine aykırı olarak inşa edilmiş tesisleri onca uyarıya karşın törenle açan sözde devlet adamı vardır. Sorunun çözümü.

yarattığımız bu kapalı mekanlara bağımlı hale getirdi. karakterimizi belirlemekte. Bu uğurda harcadığımız emek ve zaman hepimizi. güvenliksiz ortamlarda ve belirsiz koşullarda yaşamaya daha fazla alışkın olmak anlamına gelmektedir. Küreselleşmeyle daha açık bir toplum haline gelmenin doğal sonucu olarak mahalleler. gerçekte kişiliğimizi inşa eden en önemli araçlardır. şehirler ve ülkeler bizi biz yapan özellikleri bize kazandırmakta ve yaşantımızı anlamlı kılmakta. Kırsal bir alanda yaşayan insanla. HASAN BEGEÇ İnsan ve Doğa İlişkisi Günümüz Koşulları ve Mimarlık Mimarlık&Hukuk İlişkisi Mimarlık Hizmetinin Özellikleri Mimarlık ve Mimarlık Hizmeti Niteliği Kamu Hizmeti Niteliği Serbest Meslek Niteliği Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Niteliği TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sağlığımızın. Daha açık bir toplum olmaya çalışırken açık toplum ve modernleşme adına bazılarımız kendilerini kapılarından özel izinle veya kartlarla geçilen büyük sitelere hapsetti. DOÇ. Hayatı anlamlandırmamız. içinde yaşadığımız ve dolaştığımız mekanlar da sosyal ilişkilerimizle kimliğimizi. Oysa büyük şehirlerde güvenlik sınırı sadece evlerimizin sınırlarına geriler belki de bu yüzden şehirlerde yaşamak.DR. İçinde yaşadığımız mekanlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. içinde yaşadığımız mekanlara bu kadar bağlıyken küreselleşme ve küresel mekanlarda yaşamak adına kendimizi. gökdelenlere ve apartmanlara sığdırılmış durumda. 7 . Doğumdan itibaren içinde bulunulan evler sokaklar. şehirde yaşayan insan arasında farklı algılar ve alışkanlıklar ve yetenekler vardır. yaşantımızı belirlediği gibi. kendimizle olan ilişkilerimizi ve zamanımızı dar alanlara hapsetmeye başladık. Kırsal kesimde yaşamış bir kişi kendisini tanıdık bildik çevresiyle köyünde ve tarlasının sınırları içinde daha özgür ve güvenli hissedir.

8 . Yüksek kayalıklar. ******** Günümüz dünyasında ise. Hepsi bizim ailemizdir. birbirimizden türemişken birbirimizden korkar hale gelebiliyoruz? O toprağı çocuklarından çalar ve gene ilgilenmez. Tatanka İyotake (Oturan Boğa) “Çağdaş insan kendini doğanın bir parçası olarak değil. Ve o kendisini bütün dünyanın kendisine ait olduğunu. Mimarlık ve mimarlar da yapı sektörünün en önemli aktörlerinden biri olarak bu süreçten etkilenen kesimlerin başında gelmekte. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yaşamın anlamı çok basit ve bir o kadar da değerliyken her şeyi neden bu kadar kolay ve hızlı bir şekilde karmaşıklaştırabiliyoruz? Neden ve nasıl içinde yaşadığımız dünyaya bu kadar çabuk yabancılaşabiliyoruz? Nasıl hepimiz bir ağaç gibi. huzurumuzu. yeşil çayırlar. Yaşanan kriz koşulları tüm sektörleri işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da işsizleştirmekte ya da mesleki bağımsızlıklardan koparak işçileştiriyor. yaşanılan ekonomik kriz ve bunun oluşturduğu bunalımlar. Ilık sıcak vücutlarıyla taylar ve insanlar. Oysa bu savaşı kazanacak olursa kendisi de yenik düşen tarafta bulunacağını unutmaktadır”. DOÇ. Hatta doğayla savaştan bile söz etmektedir. Açlığın dünyayı saracak beyaz adam Ve ardında çölden başka bir şey kalmayacak! Beyaz adam geçici bir iktidardadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. tanrı sanmaktadır toprak bizim anamız. yazgısını onu egemenliğine almak ve yenmek olan bir dış güç olarak hissetmektedir. mutluluğumuzu ve güvenliğimizi sağlayan mekanları her zamankinden ve her şeyden daha önemli hale getirdi belki de… Küreselleşmeyle birlikte uluslar arası piyasalarda yaşanan şok değişiklikler üretim aktörlerinin de değişmesine yol açmakta.

geçinmek zorunda olduğu için. işte bu bakış açısıyla değerlendirdiğimizde. dev inşaat şirketlerinin kullanıcıların taleplerini biçimlendirdiği bir mimarlık ve mimarlık hizmetleri yığınıyla karşı karşıyayız. toplu konut üreticilerinin.DR. Mimarlar da. bir türlü uyum sağlamamış/sağlayamamış. Günümüz mimarlığının ve mimarlarının durumunu. yaşamakta. Günümüz çağdaş insanının yaşadığı. Mimarlar ve mimarlık meslek örgütleri artık mimarlığı nasıl daha nitelikli hale getiririz ve mimarlığı hangi koşullarda yapabiliriz düşüncesinden çok mimarlık mesleğini yapıp yapmayacaklarına odaklanıyorlar. mimarlık çalışma ilişkileri ve mimarlık mesleğinin güncel hukuki sorunları. kendi ilişkilerine ve kendi yarattıkları eserlere taşıyorlar. çok önemli bir alan olarak karşımıza çıkmakta.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ücretli çalışmaya razı olmuş bir “isçi mimarlar ordusu” var karşımızda. Bu işsizleştirme ile birlikte hem yoksullaştırıyor hem de yoksunlaştırıyor. mekanı bir tüketim malı haline getiren bu mimarlık çalışması talebine. ******* Yaşanan kriz koşulları her sektörü işsizleştirdiği ve yoksullaştırdığı gibi mimarları da issizleştiriyor. seri üretim mekânı tasarlayan bir mimarlık hizmeti talebi ve bu talebi derhal yerine getirmeye hazır gerçek mesleki kimliğini kaybetmiş bir mimarlar ordusu var çevremizde. Diğer yandan. DOÇ. Belki de tam da bu nedenle. yaşamı anlamlandırma ve kendini ifade etme sorunlarının aynısını. 9 . Ayrıca. içinde yaşadıkları bu karmaşayı ve bunaltıyı. kendine ve mesleğine yabancılaşmış mimarlar ve tüm bu karanlık tabloya rağmen. en başta mimarlığın toplum içindeki konumu kamu hizmeti niteliği ve hayatiyetinin tartışmaya açıldığı görülmektedir. Gerçekten de kullanıcı ile mimar arasındaki bağın kopukluğu. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Son dönemde mimarlığın bir kavşak noktasında olduğunu söyleyebiliriz. böylesi mimarlık hizmetlerini yapmaktansa vazgeçmeyi seçen mimarlarımız yanında. mimarlar da. Mimarlık hizmetlerindeki sorunlar incelenirken.

şantiye sorumlusu. Bir tasarım eylemi olması gereken mimarlık mesleğinin ve hizmetinin. onu tamamlarsa. mimarlık dışı alanlara kayması. Kontrol elemanı.” M.” “Eğer bir mimar. bir adama ev yapıp. iş sahibinin koşullarına boyun eğmek zorunda kalmaktadır. müşterinin isteklerine göre mimari projesini çizmek zorundadır. yapı sahibinin oğlu ölürse mimarın oğlu öldürülecektir. ******* Mekân tasarım sanatı olarak mimarlık mesleği. fiilen teknik ressama dönüşmüş büro elemanı olmak ve benzeri işler yapmak zorunda kalmaları Bir yandan bu sorunlar yaşanırken bir yandan da mimarlar arasında açık ve gizli işsizlik giderek artmakta. 2. sanılanın tam aksine.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. özellikle genç yeni mimarların özel sektörde ücretli olarak giderek çoğaldığı dikkat çekiyor. Özel sektörde emek harcayan kişiler olarak mimarlar. 4. 3. müşterinin kontrolü ve nüfuzu altında çalıştıklarından. yapı sahibi ölürse. “Hatalı bir yapının çökmesi veya yanması halinde. Çalışma koşullarının tanımlanmamış olması. her zaman özgürce mesleklerini yaratamamakta.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların dayanışma ve örgütlenme sürecinin önem kazandığı günümüzde. DOÇ.Ö. rapor yazıcı. Ücretli çalışan mimarların karşılaştıkları sorunlar ise: 1. yapıyı yapan mimar. Ücretlerdeki ve özlük haklarındaki yetersizlik. 1810-1750 yıllarında yaşamış olan Babil Kralı Hammurabi’ nin yasaları 10 . Evin her bir SAR'i için iki sekel gümüşü onun ücreti olarak O'na verecektir. Proje müellifi dediğimiz mimar. 5. Çalışanların iş güvenliğinin işverenin iki dudağı arasında olması. belki de hiçbir meslekte olmadığı kadar hukuki düzenlemelere ve hukuki kurallara bağlıdır.

Mimarlık mesleğinin. hukuki bağımlılıklarıdır.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarların. Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Mimarlar Odası Serbest Mimarlık Hizmetlerini Uygulama. Fikri eserleri koruma altına alan 1886 tarihli Bern Sözleşmesi’nin ilk olarak kabulünde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. süreç içinde fikir ve sanat eserleri anlamında eser sayılmış. elimizde üç adet önemli düzenleme bulunmaktadır. mimarlık meslek hukukundaki düzenlemelerle ilgili olarak. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu 27/1/1954 tarihli 11 . Tarihsel Gelişim Sürecinde Mimarlık Hukuku Mimarlık mesleğinin kendine özgü karakteri olan mimari eser sorumluluğu açısından mimarlık hukukunu ele aldığımızda yapı üretim süreçleriyle ilgili mesleki çalışma hukuku ve mevzuatının çok geniş olduğu görülmektedir. mimari eserlerin fikri hak olarak korunması için yaptıkları mücadeleyi devam etmişler ve süreç içinde. Tarihsel gelişim süreci içinde mimarların örgütlü mücadelesiyle mimari eserler de fikri mülkiyet haklarına dahil edilmiştir. DOÇ. Mimari eserler. hukukta bu kadar içli dışlı oluşu. mimari ürün ve çalışmalar fikri eser olarak kabul edilmemişti. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun 17/6/1938 tarihli 3. fikri hak olarak kabul edilerek. Fikri mülkiyet hakları açısından. Bunlar 1. Bern Sözleşmesinde uluslararası alanda koruma kapsamına alınmışlardır. Ancak mimarların ısrarıyla İngiltere’de mimarlık eserlerinin korumasıyla eser niteliği taşımaları ve koruma altına alınmasıyla. 13 Kasım 1908 tarihi itibariyle. Mimarlar. düzenlemeler yapıldığı görülmektedir. Tescil ve Mesleki Denetim Yönetmeliği 2. bir yandan imar mevzuatı ve yapı güvenliği hukukuyla birebir örtüşür çalışmak zorunda olmasından ve öte yandan da mimari eserlerin fikir ve sanat eserleri hukukunca sanat eseri olarak kabul edilip koruma altına alınmasındandır. koruma altına alınmıştır. mesleki bağlılıklarının çok daha ötesinde bağlı olmak zorunda oldukları bir başka gerçek bağımlılık da. yapılan değişiklikler mimari eserler de. hukuka olan bağlılıkları ya da daha doğru bir kabulle.

DOÇ. uygulamadan itibaren 5 yılı kapsayan zamanaşımı düzenlemesi bulunmaktadır. finans çevrelerince yaratılmış. Sorumluluklar yerine getirilmediğinde veya ihmalkarlık yapıldığında. yapıların tasarlanması. yapı denetimiyle ilgili sorunlar tam anlamıyla çözülemediğinden sorunlu süreç devam etmektedir. hukuksal düzenin kendi içinde oluşturduğu müteahhitlerin.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. fiziksel çevrenin biçimleniş ve oluşumuna ilişkin her türlü kararları içermektedir.DR. gereksinimlerin mekansal olarak tanımlanması. bina sorumluluklarında. Yapı denetimiyle ilgili de bir düzenlemeler yapılmışsa da. Mimarlık ülke düzeyinden başlayarak. uygulamalarda. Mimarlık bir başka tanımla. Gerçi İmar mevzuatı eşgüdümden yoksun ve dağınık. yetki ve sorumluluklar son derece muğlâk bir şekilde düzenlenmiştir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ülkemizde yaşanan büyük Marmara depreminden sonra mimarlık çalışma hukukunda bir takım yasal düzenlemeler yapılmıştır. Bu zamanaşımının. ne yapılacağı konusunda. biçimlendirilmesi. Meslek Olarak Mimarlık Hizmetlerinin Özellikleri 1. zararın doğmasından başlayarak. tek bir donatıya kadar farklı ölçeklerde. taşıyıcı sisteminin oluşturulması olarak da tanımlanabilir. üniversite mezunu olmayan taşeron ve ustaların sorumluluğuyla ilgili sorunlar devam etmektedir. Mimarlık ve Mimarlık Hizmetleri Mimarlık deyince ilk önce mimari yapılar akla geliyor. 5 yılı kapsaması hakkında bir düzenlemeyle yeniden düzenlenmesi gerekebilir. ne yazık ki imar mevzuatında büyük bir boşluk bulunmaktadır. Halen Borçlar Kanununda. Borçlar hukuku açısından. 12 . 1999 sonrasında üst düzey düzenlemelerin başında yapı denetimi ve yapı alanında çalışan meslek adamlarına yetkinlik kazandırılması ve zorunlu deprem sigortası kabul edilmiştir.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık. Mevzuatımıza göre. süreç içinde yer almasını gerektirmesi ve bu bağlamda çok boyutluluk göstermesidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. müşavirlik. mimari mesleki kontrollük. bilirkişilik. Md 4). Bu sürecin en önemli özelliği. çok parçalı yapısal bir bütünlük taşımaktadır. Yapı üretim süreci olarak tanımlayabileceğimiz bu süreç. mimari proje hizmetleri. mimari danışmanlık hizmetleri (danışmanlık. şantiye şefliği i. uygulama. f. mimarlık hizmetlerini. etüt.5). uygulayıcı ve denetimcinin. Md. DOÇ. uzmanlığı ve çalışma konularına göre. e. kullanım ve yeniden kullanım süreçlerinden oluşan bütünsel bir sistemdir. jüri üyeliği. restorasyon hizmetleri. eğitimi. serbest çalışan. tasarım. mimari tasarım hizmetleri b. raportörlük) (Yönet. proje ve şantiye koordinasyonu ve planlaması h. proje. rölöve. planlama kararlarından başlayarak. gerçekte tam bir üretim sürecidir. Yapı üretim süreci. kabule ve imzaya mimarın yetkili olduğu. c. Bu tanımda adı geçen mimarlık hizmetleri de. denetim. bilirkişilik.DR. tasarım. kamu görevlisi ya da ücretli çalışanlara mimar denir (Yönet. üreticinin çok sayıda karar verici. imalat projesi çalışmaları. hakemlik. restitüsyon. 13 . eksperlik. Mimarlık hizmetlerini a. uygulama yapmaya. plan. d. her türlü araştırma. resim ve hesapların hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili her türlü denetim ve kontrollük hizmetleri olarak tanımlanır. aynı madde içinde. mimari uygulama ve yönetimi hizmetleri. uygulama kararı. danışmanlık. g.

HASAN BEGEÇ 2. aynı zamanda etik ve ideal bir yaratma gerekliliği olarak karşımıza çıkar. Mimarların Eser Yaratma özelliği ve Bağımsızlığı Mimarlık mesleğinin en önemli özelliği eser yaratma özelliği. Mimarların. 14 . Bu bağlamda mimari hizmetler ve mimari projeler. 4. sadece bir hukuk normu olarak değil.DR. DOÇ. Kamu hizmeti nitelemesi 1. Mimarlık hizmeti bir kamu hizmetidir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre. mesleki faaliyetlerini eser ve iş sözleşmelerine dayanarak yürütürler. Her sözleşen gibi onlarda sözleşmede öngörülen şekilde yükümlülüklerini yerine getirirler. gerek eser yaratma bağımsızlıkları ve gerekse mesleki bağımsızlıkları en önde gelen temel ilkelerden biridir. mimari projeler. Mimarlığın Kamu Hizmeti Niteliği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu hizmeti. 2. kamunun yararı olan ve toplumsal bir gereksinmeyi karşılayan faaliyetlerdir. Mimarların bağımsızlığı ilkesi. Kamu kuruluşlarınca veya ilgili kamu kuruluşunun sıkı denetimi altında özel kişilerce yürütülmesidir. Mimarlığın Serbest Meslek Niteliği Serbest meslek faaliyeti olarak. 2. mimarlar. fikri haklar korumasından yararlanırlar. Mimarın iş sahibi ile ilişkisindeki bağımsızlığı. Mimarların bağımsızlığını 1. fikri hak olarak kabul edilen zihinsel ürünlerdir. Toplumsal bakımdan bağımsızlığı. Hizmetin kamuya yönelmiş ve kamuya yararlı olması. 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimarlık hizmetinin gereği olan üretilen veya yaratılan eserler. özgürlüğü ve özerkliğidir.

Bütün bireylerin ortak gereksinimleri dikkate alınarak hazırlandıkları için yapı projelerinde oluşturulmuş olan yapı kültürüne bağlı olarak özel bir konutun. girişi. fıkrasında. mimari projeleri. yaratılan bir eser olarak kabul ettiği için koruma altına alıyor. Mimari yapılar olmak üzere ikiye ayrılıyor. 5. Bu bağlamda. Ekonomik bağımsızlığı olarak saymak mümkündür. kamu kuruluşu niteliğindeki meslek kuruluşları olan TMMOB Mimarlar Odası’nın denetim ve gözetimi altında yürütülmektedir. a. özgün yapının az olduğunun kabulü gerekmektedir. Teknik benzerlikler kaçınılmazdır.DR. DOÇ. pencereler ve benzeri düzenlemeleri birbirine benzer. Ancak ne olursa olsun mimarın harcadığı bir düşünce emeği ve bu düşünce emeğinin korunması söz konusudur. 15 . HASAN BEGEÇ 3.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Değerlendirmeler esnasında mimari eserlerde. mimari eser. estetik değeri olmayan çizimler olarak tanımlanmaktadır. Çizimler b. Çizim olarak kabul edilen mimari eserler. yemek odası. hol. Statüsel bağımsızlığı ve 4. Bir mimarın her yaptığının özgünlüğü tartışılabilir. Mimari eserin bağımsız bir fikri çalışmanın varlığıyla yaratıldığı tespit edildiği kabul edildiğinde. Bu nedenle birbirine benzeyen her yapı projesine kolaylıkla tecavüz iddiası ileri sürülemez. Güzel sanat eseri niteliği taşıyan mimari yapılar ise mimari eser olarak tanımlanmaktadır. odalar. salon. Yasa koyucu mimari çizgi açısından. Çünkü fonksiyonel olarak birbirlerine benzer ve bazen çok az yaratıcısının özelliklerini taşıyabilir. Mimari eserlerde yaratıcısının şahsiyet özelliğinin gösterilmesi çok zordur. artık teknik korumadan çıkarak başlı başına güzel sanat eseri olarak korunmaya başlar. TMMOB ve Mimarlar Odasına Bağımlılıkları Mimarlık ve mimarlıkla ilgili hizmetler. mimari eserler. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 2. maddesinin 3.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. mimarlar odasının disiplin kurulu yönetmeliğine tabi olmak gibi sonuçlar yaratır. Mimarın meslek hukukuna tabi olması. odaya bağımlı hale getirir. haksız rekabeti engellemek. Mimarlık mesleği ve meslek hukuku ilişkisi incelendiğinde mimarların bağımsızlığının açıkça meslek hukuku tarafından sınırlandırıldığı görülmektedir. Mesleki denetim adı verilmiştir (Yönet. kamu yararını gözetmek. idare içinde yer alırlar ve bu nedenle devletin idari gözetim ve denetimine tabidirler. özel bir hukuksal konuma sahiptir ve aynı zamanda kamu hizmeti niteliği taşıyan bu özel durum. Md 4). Zira mimarlık. meslek etiğini ve eser sahibi mimarın 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan gelen haklarını korumak amaçlarıyla. denetlenebilir. özgürlük alanını sınırlayarak. kamu kurumu niteliği itibariyle. Mimarların bu amaçla Mimarlar Odası tarafından yürürlükteki standart ve normlara göre incelenerek. serbest mimarlık faaliyetinin. 16 . Mimarlık hizmetleri. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlar odası da. mimarın kayıt ve sicillerinin tutulmasına. DOÇ. serbest meslek mensubu mimarın kamu kuruluşu olan mimarlar odasına zorunlu üyeliği.DR.

mimarların. kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarları. statü olarak. Serbest meslek sahibi mimar. sözleşmeli personel olarak çalıştırılmaktadırlar. DOÇ. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma 2. Mimarlık hizmetleri ve mimarlık mesleğinin yürütülme biçimleri incelendiğinde. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar 2. kamu sektörü ve B. Ücretli Mimar Olarak Çalışma 1. Kamu Kurumlarında Çalışan Mimarlar Mimarların çalışma yönetmeliği. bağımsız ve bağımlı çalışan mimarlar görülüyor. bir yandan memur kadrosuyla ve öte yandan da işçi kadrosunda çalıştırılabildiklerini görmekteyiz.4.DR. başkasının emrinde çalışan mimar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 2. devlet memuru mimar ve sözleşmeli olarak çalışan mimar gibi çeşitli statü ve şekilde yapılan mimari iş ve mimari çalışma şekli bulunuyor. çoğu zaman.2. Md4). Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma 2. Yerel kamu kurumlarında ise mimarlar. özel sektörde çeşitli çalışmalar yapan.1. HASAN BEGEÇ Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarlık Mesleğinin Yürütülme Biçimleri Mimari ilişki ve iş türlerine baktığımızda da. birçok mimari çalışma şekli karşımıza çıkıyor. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma 2.3. 1. "kamu çalışanı mimar" olarak tanımlanırken (Yönet. A. 17 .

yaşanan plansız okullaşma sürecinin bir sonucu olarak eğitim sistemimizin özelleştirilmesi amacıyla yetersiz okullaşmanın önü açılmaktadır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Kamu kurumlarında çalışan mimarlar ve bu çalışma şekilleriyle ilgili birçok sorun ve karmaşa yaşanmaktadır. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan mimarlar. kamuda mimar istihdamı. KİT’lerin özelleştirilmesi yoluyla özel sektör istihdamına dönüştürülmekte. mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. kadrolarını kaybetmekte ve kadroları niteliksizleşmektedir. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış ve üyelik aidatını ödemiş olması gerekir (Yönet Md. bu kuruluşların kendilerine ait yapı işleri için serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın mimarlık hizmetleri verebilirler. merkezi ve yerel yönetime bağlı olarak. bu koşullarda akademik hizmetlerde çalışanların mesleki kimlik ve nitelik kaybı da hızla artmaktadır.12). Akademik alanda çalışan mimar akademisyenlerinde büyük sıkıntıları ve sorunları bulunmaktadır. eğitim.DR. Bu süreçte mesleklerin nitelikleri değişmekte. mimarlık eğitimi veren üniversitelerin kadrolu öğretim elemanları. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olmasının yanında. kamu kurumundaki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğunu beyan etmiş olması. 11). Mimarın üniversite döner sermaye yetkilendirmesi ile serbest mimarlık hizmeti verebilmesi bağlamında ise. ilgili kamu kurulusu adına mimarlık hizmeti vermek üzere yetkilendirilme. Bu durumda mimarın. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın üniversitelerin ve diğer kamu ve kuruluşlarının asli işlerine yönelik mimarlık hizmeti verebilirlerse de.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. fenni mesuliyet üstlenemezler (Yönet md. Bu değişime bağlı olarak ticarileşen üniversitelerimizde çalışan akademik kadroların eğitmen kimliği kaybolmaktadır. 18 . Kamu kavramının anlam değiştirdiği. Mimar akademisyenlerde bilimsel üretim yerine serbest piyasaya yönelmektedirler. Öte yandan akademik mimarlık alanında da. ciddi bir istihdam ihtiyacı bulunmaktadır. Kamu üniversitelerimiz de bu süreçten etkilenmekte. ya da işlevsizleştirilmeye çalışılmaktadır. Ülkemizde. DOÇ. mimarın. disiplin cezası olmaması. öğretim ve bilimsel araştırmaya katkıda bulunmayı ön planda tutmak koşuluyla uzmanlık konularında bağlı bulundukları üniversitelerin döner sermaye işletmelerinin yetkilendirmesi. kamu yönetim anlayışının değişimine paralel olarak.

eser sözleşmesine dayanarak gerçekleştirilir. yürürlükteki kanunlar ve yönetmelik hükümlerinin verdiği yetki ile mimarlık hizmet alanlarından birini ya da bir kaçını kendi hesabına ya da ortak olarak yapan ve durumunu Mimarlar Odasına onaylatmış. "serbest mimar" olarak tanımlar(Yönet. Md4). Özel Sektörde Çalışan Mimarlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Özel sektörde çalışan mimarlar birkaç statü halinde mesleklerini yürütürler. Md4). Mimarlar Odası tarafından verilen ve her yıl yenilenen. Md4). serbest mimarın serbest mimarlık hizmeti yapmaya yetkili olduğunu belirleyen belgeye. DOÇ. Serbest mimarlık hizmet ve faaliyetleri. Bu bağlamda mimarlar. Serbest mimarlık hizmetleri tescil belgesi sahibi mimarın ya da bu Yönetmelikte tanımlanan istisna koşulları taşıyan mimarın yapmaya yetkili olduğu mimarlık hizmetleri. 2. serbest meslek sahibi olarak mimarlık hizmeti verirken yaşayabilirler. 19 .DR. serbest meslek sahibi mimar olarak çalışabilirler. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu. Ayni şekilde. "serbest mimarlık hizmetleri" olarak tanımlanır (Yönet. serbest mimarlar listesine kayıtlı mimar. bir yandan kamu hizmeti olarak kabul edilirken. bir başka gerçek kişi ya da hukuk tüzel kişisi yanında bağımlılık ilişkisiyle de çalışabilirler ya da mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetlerini yürütürler. HASAN BEGEÇ 2. Serbest mimarlık hizmetleri. "serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi" adı verilmiştir (Yönet. öte yandan serbest mimarlık hizmetleri birer ticari işletme niteliği taşırlar. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun.1. Serbest Mimarlık Hizmetleri ve Serbest Mimar Olarak Çalışma Mimarlar en fazla özgürlüğü ve mesleki tatmin duygusunu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın. "tescil" adi verilmiştir (Yönet. Mimarlar Odasına tescilini ve tescil yenilemesini yapan serbest mimarlara serbest mimarlık hizmetleri yapmaya yetkili olduğunu belirten serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ile birlikte serbest mimarlık mührü verilir. Şube yönetim kurulları başvuruyu. Md4) Tescil yenileme ise. DOÇ. Md4). serbest mimarın. (Yönet.l4). Tescil yenileme harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır.14). bu yönetmelik hükümlerini yerine getirdikten sonra serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesini her yıl onaylatması işlemidir (Yönet.DR. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü serbest mimara ilgili birimlerce elden verilir. o yılsonuna dek geçerli olmak üzere verilir. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü olmayan mimarlar. ise yenileme işlemi yapılırken ilk tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı alınır. serbest mimarlık hizmeti yapamazlar. başvuru tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde inceleyip sonuçlandırır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescilde. Mimarlar Odasına başvurarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi almasına. Md. Şube yönetim kurulu tarafından düzenlenen ve onaylanan serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü. "iş bitim belgesi" adi verilir. Mimara birden fazla serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve mührü verilmez. Tescil ve tescil yenileme harçları her yıl Mimarlar Odası yönetim kurulu tarafından Aralık ayı içinde belirlenir ve ilan edilir (Yönet. 20 . İş yerinin bulunduğu ilin ya da ilçenin bağlı olduğu birimine yazılı olarak başvurur. Belirlenmiş süresi içerisinde tescil yenilemesi yapılmamış. Md. Tescil harcı ve o yılın üyelik aidatı tam olarak alınır. yapı kullanma izin başvurusundan önce. Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi her yıl Ocak ayı sonuna kadar serbest mimarın yazılı başvurusu ile o yılsonuna dek geçerli olmak üzere yenilenir. ilgili birimlere gönderilir (Yönet. Mesleki kontrollük ve fenni mesuliyet görevlerini üstlenen mimarın talebi halinde. . Mimarlar Odası tarafından düzenlenen belgeye. Bu belgeler 7 gün içinde şube etkinlik alanlarındaki birimlerce ilgili şubeye iletilir.Md4).

DR. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve fatura aranmaksızın asgari ücret üzerinden mesleki denetim bedeli ödeyerek yapabilirler. serbest mimarlık hizmetlerini. annesi. mimarlık hizmeti vermek üzere. ücretli mimar ya da isçi mimar olarak çalışabilirler. çalışabileceğini söyleyelim. Bu şekilde mimarlık hizmeti verilmesi durumunda tüm ortaklar şirketin tamamından kendi işleriymiş gibi sorumlu olurlar. mimarların kendi 21 . Maddesi uyarınca şirket. Ortak Mimari bürolarının tüzel kişiliği yoktur. bu Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasında yazılı koşullara ilave olarak. Mimarlar Odasınca tescilin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmeleri için. DOÇ. kaybın ve geçersizliğinin belgelenmesi koşulu ile yapılacak başvuru ve tescil harcının yatırılması durumunda serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ve serbest mimar mührü yeniden düzenlenir. hem de bir başka mimarin emrinde veya bir özel hukuk tüzel kişisinin yanında. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesinin ya da serbest mimarlık mührünün kaybedilmesi durumunda. hem kendi mimarlık bürosunda. mimarlar isterlerse kendi serbest bürolarında mimarlık hizmetleri yanında kısmi statüde veya çağrı üzerine çağırma gibi usullerle de. bu durumu belgelemek ve bir defaya mahsus olmak üzere. bir başka mimarin emrinde. ortakların tamamı tarafından imzalanmış ortaklık sözleşmesini vermiş olması. babası. emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek için birleştirmeyi iltizam ettikleri bir sözleşmedir. Ortak Mimarlık Bürosu Olarak Çalışma Özel sektördeki bir başka çalışma şekli.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Adi ortaklıklarda mimarların. adi ortaklık sözleşmesine bağlı olarak ortak mimarlık bürosu şeklinde birlikte mimarlık hizmetinin verilmesidir. eşi. kardeşleri ve çocukları gerçek kişi olarak. Gerçekten. iki veya daha fazla şahsın.2. Mimar kendisi. is sahibi konumunda olduğu durumlarda ve ticari amacı olmayan kendi kullanımları için yaptıracakları binalarda. Bu çerçevede son olarak serbest meslek sahibi bir mimarın. babının başındaki 520/1. Borçlar Kanunu'nun adi şirket başlıklı 23. 2.

Sermaye şirketi ortaklığı mimar ya da mimarların tescilleri için. sermaye şirketinin ana sözleşmesinin yayınlandığı ticaret sicil gazetesi ya da noter onaylı suretini vermiş olması. Mimarlık Şirketi Ortağı Olarak Çalışma Ortak mimarlık şirketi çerçevesinde sayılabilecek bir başka özel sektör mimarlık çalışması da. bu oran yüzde 10'dan az olamaz(Yönet. tüzel kişiliği olan şirketlerde. mimarlık şirketi ortağı olarak mimarlık hizmetinin verilmesidir. taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olması. Bu şirketlerde şirket ana sözleşmesinde belirtilen iştigal konuları arasında "mimarlık hizmetleri” nin yer alması koşulu aranır. mimar sermaye şirketindeki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğu beyanı yanında mimarlar odasınca düzenlenen imza sirküleri. DOÇ. sermaye şirketinin ücretli olarak çalıştıracağı mimarlarla imzalayacağı iş düzeni ve çalışma şartlarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. mimarin tasarım ve yapı sektörü ile ilgili Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği üyeleri ile kurdukları ortaklıklarda ihtisas ayrımı taahhütnamesini vermiş olması gerekir(Yönet. Md. mimarlar odasınca tescilinin yapılması ve serbest mimar mührü alabilmesi için.3. Aynı şekilde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI aralarında kuracakları ortaklıklarda müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması.?). sermaye şirketi ile müelliflik haklarını düzenleyen sözleşmeyi vermiş olması. Sermaye şirketi ortağı mimarın. 2. serbest 22 . sermaye şirketinin mali kaydının o yıl için noter onaylı sayfasının fotokopisini vermiş olması gerekir. sermaye şirketi ortağı olarak serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi alınabilmesi için mimarın şirketteki hisse oranı şirket sermayesinin ortaklara bölünmesiyle bulunacak paydan ve aynı zamanda diğer ortaklardaki en yüksek hisse oranından fazla olacaktır. mimarlar odasının öngördüğü meslek içi eğitimi almış olması. serbest mimarlık hizmetini yürütebileceği işyerinin olması.9). Md. sermaye şirketinde ücretli çalışan mimar ya da mimarlara mimarlar odasınca her yıl belirlenen asgari ücretten az ücret ödenmediğini belgelemesi. disiplin cezası nedeniyle mesleki faaliyetini yapmaya engel bir kısıtlılığının bulunmaması.DR.

a) resmi mercilerde imzalarıyla birlikte fikri mülkiyet haklarını koruyarak mimarlık hizmeti verenler ve b) sadece işveren mimari temsil edip mimarlık mesleğini teknisyen seviyesinde yapmak zorunda kalanlar. 2. şirket ana sözleşmesinde belirlenmiş iştigal konularını yürütmek üzere. serbest mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi aranmaksızın serbest mimarlık hizmeti verebilirler. DOÇ.9). HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimarlık hizmetleri büro tescil belgesi ilk tescil. Md. Yönetmeliğin 9'uncu maddesindeki koşullara sahip olmayan sermaye şirketlerinde hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar. şirketlerin yanında çalışabildikleri gibi bir başka mimar yanında da mimarlık hizmeti verebilirler.! O). kazanç amacı gütmeksizin. isçi mimar olarak hizmet sözleşmesi ile çalışan mimarlar. Özel hukuk tüzel kişisi emrinde çalışan isçi mimarların iki kategori de ele alınması mümkündür. Ücretli Mimar Olarak Çalışma Ücretli mimarlar.DR. Ücretli çalışan mimarın serbest mimarlık hizmeti verebilmesinde. çalıştığı sermaye şirketine ait gayrimenkuller üzerinde. özel hukuk tüzel kişilerinin. Ancak. fenni mesuliyet üstlenemez. yalnızca şirket tarafından kullanılacak kendilerine ait binaları için aşağıda yazılı hususları yerine getirmeleri koşulu ile. mühür harcı ve üyelik aidatini ödemiş olması şarttır (Yönet. üçüncü şahısların işleri için serbest mimarlık hizmeti veremezler (Yönet.4. Md. Md4). 23 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. "ücretli çalışan mimar" olarak tanımlamaktadır (Yönet. Mimarlık çalışma yönetmeliğinde.

İş sahibi bir eser meydana getirmeyi başkasına tevdi eden kişidir. Bunlar arasındaki ilişki vekalet sözleşmesidir. Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Eser. iş sahibi adına ortaya çıkarmayı. İşlerin yönetimiyle görevli kişi.DR. fikri mülkiyet haklarıyla donatılmış şeklidir. 1. Burada önemli olan bir eserin meydana getirilmesidir. tüzelkişi de olabilir. iş sahibi. iş sahibinin temsilcisidir. iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği bir sözleşme olarak tanımlanmıştır. Mimari eser sözleşmesi iş görme borcu doğurtan ve sözleşmenin konusundan çok sözleşmenin objektif sonucu için yapılan bir sözleşmedir. eseri meydana getirip teslim etmeyi borçlanan her hangi bir kişidir. temsil yetkisinin kapsamı. Yasada "eser" ya da "şey" terimleriyle belirlenen bu öğe. Eser sözleşmesinin tarafları yüklenici (mimar/müteahhit) ve iş sahibidir. sözleşmeyle iş görenin (mimar). Bu yüzden mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğini incelemek için öncelikle eser sözleşmesinin hukuki niteliğini özetlemek yerinde olacaktır. manevi her şey"dir. DOÇ. 24 . bir mimarın yapıyı projelendirmesindeki gibi emek harcanarak yaratılan nesnel varlık olabilir. genellikle bir mühendisi ya da mimarı işlerin yönetimiyle görevlendirir. Bu sonuç.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. gerçek kişi olabileceği gibi. eser sözleşmesinin. Nitekim Borçlar kanunu tasarısının yedinci bölümünde mimari eser sözleşmesi yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi.Md. İnşaat işlerinde. Müteahhit de. inşaatın yapılmasına katılan işletmelerle ve başkaca kişilerle ilişkilerinde. bir kişiyi. İş sahibi. yaratmayı yüklendiği sonuçtur. HASAN BEGEÇ Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Çerçevesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser sözleşmesi. Yüklenici (mimar ya da işgören de) eser meydana getirip teslim etmeyi borçlanan bir kişidir. "insan emeğinin mahsulü (ürünü) olup hukuki bir bütün olan ve iktisadi değer taşıyan maddi. sözleşme ile belirlenir. BK.355'de eser sözleşmesinin bir eser meydana getirme unsurunu ifade etmek için bir şeyi imal etmeden söz edilmiştir.

Md4). Mimarın: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre kazandığı başkasına devredilemeyen eser sahipliği hakkına dayanarak (Yönet. yaratılan sonucun. 355). Eser sözleşmesinin meydana gelmesi için. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eser sözleşmesi. işgören mimar /yüklenici /müteahhit denilen kişiyle is sahibi denilen kişi arasında yapılan öyle bir sözleşmedir ki. "mimari eser sözleşmesi" adı verilir. Gerçekte mimari eser sözleşmesi karma bir sözleşmedir. Mimari Eser Sözleşmesinin Hukuki Nitelikleri Mimari eser sözleşmesi diğer eser sözleşmeleri gibi. Fikri mülkiyete konu olabilmesi için. Eğer sonuç emek harcamayı gerektirse de bir bütün oluşturmuyorsa. bununla işgören mimar. tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. tarafların meydana getirilecek eser ve karşılığında ödenecek ücret konusunda anlaşmış olmaları gereklidir. Zaten var olan bir şeyin onarılması. 2. bağımsız bir hukuki varlık olarak bir bütün oluşturması gerekir. karşılıklı ve rızai nitelikte. is sahibinin vermeyi üstlendiği bir ücret karşılığında bir yapıt /proje ortaya koyma borcunu yüklenir (BK. elbisenin kuru temizlemeyle temizlenmesi. bir eser meydana getirme borcu altına giren "mimar ya da müteahhit" ile eser karşılığı ücret ödeme borcu altına giren "is Sahibi”dir. Mimari eserlerde olduğu gibi. yaptığı eser sözleşmesine.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Örneğin. Mimari eser sözleşmesi.DR. bu anlaşmanın niteliğinden çıkan sonuçlardır. evin badanalanması gibi konularda eser kavramı içinde yer alır. Bir yanında eser sözleşmesinin bütün karakteristik unsurlarını taşırken. DOÇ. bir kolyenin altınla kaplanması. Bu anlaşmanın tarafları. eser sözleşmesiyle bağlantılı ve iş görme borcunu sağlayan bütün unsurlarını da içinde barındırır. ortaya çıkarılan sonucun. bir mimar tarafından bir 25 . o zaman bu sonucu eser kavramı içine sokma olanağı yoktur. ille de yeni bir eser yaratma biçiminde olması zorunlu değildir. öte yanında iş sözleşmesinin. konusunu insan emeğinin oluşturduğu sözleşmelerdendir. biçiminin değiştirilmesi örneğin otomobilin onarımı. Eser sözleşmesinde mimar ya da müteahhidin eseri teslim borcu ile is sahibinin ücret ödeme borcu.

şekilsizdir. 366). m. eserin teslimi zamanında ödenir (BK m. Taraflar. şekle bağlı olmayan. 366'nci maddesindeki yaklaşık (takribi) ücret ile ilgili kurallara göre ücretin ne kadar olacağı belirlenir. Bu durumda uyulacak şekil. Md. Mimari eser sözleşmesi. BK. DOÇ. Böyle bir durumda da sözleşmenin tabii olacağı BK. mimarin bir proje yaratma yüklenimi ve taahhüdü. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapının yapım işlerinin gözetilmesi gibi hallerde bu bütünlük yoktur ve ortada daha ziyade bir vekalet ilişkisi vardır. 364). 16 anlamında bir geçerlilik şartının varlığı kabul edilmelidir. ücret de sözleşmenin önemli bir unsurudur ve harcanan emek karşılığı bir ücret ödenmektedir. Ancak ispat açısından mimari eser sözleşmesinin yazılı hale getirilmesinde pratik ve hukuki yararlar vardır. Başlangıçta götürü olarak tespit edilmemiş yahut takribi bir surette yaklaşık olarak belirlenmiş olan ücret. Öte yandan mimarlık hizmetleri yönetmeliğinde. Bu nedenle taraflar arasında eser karşılığı ücret ödeneceği sözleşmede belirtilmemiş olsa bile. mimari eser sözleşmesinin yazılı olması gerektiği yönünde bir hüküm bulunmaktadır. Mimari eser sözleşmesi herhangi bir şekle tabi değildir. ispat şartıdır. bir ücret ödenmesi gerekecektir. Ücret başlangıçta peşin ve kesin surette de tespit edilmiş olabilir ki. Mimari eser sözleşmesinin unsurlarından biri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ivazlı.DR. 364/1). Aksi kararlaştırılmamışsa ücret. rızai nitelikte. Gerçekten taraflar önemli konularda haklarını ve borçlarını çoğu zaman yazılı şekilde yapmak isterler. buna götürü ücret denir. ücret verileceğini belirtmiş. sonuçta yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin yaptığı masraflara göre belirlenir (BK Md. diğeri ise is sahibinin ücret ödeme yüklenimi ve taahhüdüdür. artik iş sahibi bu ücreti ödemek zorundadır (BK. fakat bunun ne kadar olacağını belirtmemişlerse. karşılıklı (ivazlı) olduğundan. 26 . tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme görünümündedir. Taraflar aralarında belirli bir ücret kararlaştırmışlarsa. Mimari eser sözleşmesinin hukuki niteliğine bakıldığında mimari eser sözleşmesi.

işi bizzat yapma. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Götürü ücret belirlenmiş olan hallerde. meydana getirilen eserin teslimi ile ilgili olup. işe zamanında başlayıp devam ettirmek ve teslime kadar hasara katlanmak zorundadır. 27 . 365/2) Ücretin hesaplanış tarzının mimari eser sözleşmesinin bir unsuru olmak itibariyle bir önemi yoktur. 3. 365). eseri teslim almak. b. teslimden sonra eseri muayene ederek ayıplı olduğunu gördüğü takdirde durumu yükleniciye bildirmekle yükümlüdür.1. e. yüklenici işi bu ücretle yapmağa mecbur olup. a. İş sahibi ise. işi sadakat ve özenle yapma. f. Mimari Eser Sözleşmesinde Tarafların Borç ve Yükümlülükleri Mimari eser sözleşmesinden. 3.DR. DOÇ. eserin sözleşmeye uygun olarak hazırlanmasıyla ilgili olup. kural olarak ücretin arttırılmasını isteyemez (BK Md. isi bizzat yapmak veya kendi yönetimi altında başkasına yaptırmak. Md. işe zamanında başlama ve devam etme. Mimarın Borçları BK. Md. Yüklenici. c. işin yapılmasını önler veya son derece güçleştirirse hakim takdir hakkini kullanarak ya kararlaştırılan ücreti arttırır veya sözleşmeyi fesheder (BK. Bu borçlardan bazıları. işe en az isçinin göstereceği özen kadar özen göstermek. 356-363 arasında mimarın borçları belirlenmiştir. kararlaştırılmış veya sonradan belirlenecek ilan ücreti ödemek. eseri teslim borcu. Fakat önceden tahmin olunamayan veya tahmin olunup da taraflarca dikkate alınmayan durumlar. mimar(is gören/yüklenici) ve is sahibine bir takim borçlar doğar. genel ihbar yükümlülüğü bazıları ise. d. tahmin edilenden fazla emek harcamak ve masraf yapmak zorunda kalsa bile. araç ve gereçlerle malzemeye ilişkin borçlar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimarın borçları: 1. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu 9. inşaat ve kullanma izni veren mercilerin Mimarlar Odası mesleki denetimini istememesi durumunda da ortadan kalkmaz. Mimarın kendisine 28 . hak ve sorumlulukları mevzuata göre söyle özetlenebilir: Mimar. mimarların görev. eserin hasara katlanma borcu olarak sayılabilecektir. Bunun dışında da müteahhidin bazı ikincil hakları vardır. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu 9.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mimarin Özen Borcu 5. Mimarın Araç. DOÇ.2. işi (sonucu) kabul etmesini iş sahibinden isteme. Mimarlar Yönetmeliğinin 15. Yönetmelik hükümlerine göre.DR. Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu 2. HASAN BEGEÇ g. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu 6. götürü ücrette olağan üstü nedenlerin doğması halinde ücretin arttırılmasını isteme vb. Örneğin. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu 3. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 7. maddesi mesleki açıdan mimarın görev ve sorumluluğunu etraflıca düzenlemektedir. Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Ayıpta Zamanaşımı Süresi Mimari Eser sözleşmesinde mimarın borçlarına karşılık olarak teslim ettiği eser karşılığında sözleşmeyle belirlenen ya da sözleşmeyle belirlenmemişse sonradan keşifle belirlenecek ücretin kendisine ödenmesini isteme hakkı bulunmaktadır. ayıba karsı tekeffül borcu. 9.1. mimarların görev ve sorumluluklarını mimarlık çalışması kapsamında ele aldığımızda. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu 8. gibi. ilgili idarenin. Mimarın bu yükümlülüğü iş sahibinin. h. Mimarin Sadakat Borcu 4. bu Yönetmelik kapsamına giren tüm serbest mimarlık hizmetlerini Mimarlar odasının mesleki denetimine sunmakta yükümlüdür.

Mimari Eseri Yapma ve Teslim Etme Borcu Bir mimari eser sözleşmesinde. Mimar.1. Bu sözleşme. 3. isin kapsamı. Mimarlık Şeref ve Haysiyetini Koruma Yönetmeliğine. Zorunlu standart ve normlara. yönetmelikler çerçevesinde belirlediği esaslara göre yürütmekle yetkili. Mimar eserlerinin orijinallerini 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tanınmış görev. genel olarak bilinen fen ve yapı sanatı kurallarına. Asıl olan ısmarlanan eseri (sonucu) sözleşmeye uygun olarak yaratmaktır.DR. Mimar. belge ve hazırladığı yazılı ve çizili dokümanları. Mimar. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi serbest mimarlık hizmetleri sözleşmesinin ayrılmaz eki sayılır. işgören mimar. aşamaları. Bunun yaratılması yeterli olmayıp. işvereni ile imzalayacağı sözleşme ve sunacağı serbest mimarlık hizmetlerini. hak ve sorumlulukları Mimarlar Odası dışında başka bir kuruluş tarafından sınırlanamaz ve kısıtlanamaz. serbest mimarlık hizmetleri için verilen evrak. Mimarlar Odasının serbest mimarlık hizmetleri sunulması ile ilişkili kanunlar. yükümlü ve bundan dolayı sorumludur. süresi. Yönetmelik hükümlerine. c. b. 29 . Mimarlar Odası Mimarlık Mesleğini Uygulama.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. ısmarlayana teslim de ana borç olarak kabul edilir. Mimari proje çizim ve sunuş standartlarına. ayrıca.1. a. bedeli ve karşılıklı haklar konulanda Mimarlar Odasınca hazırlanmış tip sözleşmedeki asgari koşullan kapsar. Mimarlar Arası Dayanışma. yaşamı boyunca ve ölümünden 70 yıl sonrasına kadar korunacağını bilerek hareket eder. bu Yönetmelik kapsamında olan serbest mimarlık hizmetleri ile ilgili olarak. hizmetin başlamasından önce is sahibi ile sözleşme imzalamak zorundadır. f. ısmarlanan eseri yaratarak sözleşmedeki koşullarla iş sahibine teslim etme borcu altındadır. işin sona ermesinden sonra 5 yıl süre ile saklamak zorundadır. d. Mimarlık hizmetleri şartnamesi ve ücret tarifesi hükümlerine. e.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Teslim süresi sözleşme ile belirlenmemişse.358 hükmü uygulanır. ısmarlayanın zilyetliğine ve tasarruf alanına geçirilmekle teslim edilmiş sayılır. kendi yönetimi altındaki yardımcı kişilere mimarlık işini yaptırması halinde de. 3. 30 . kararlaştırılan cezai şartın istenmesi de mümkündür. maddeleri ve özellikle 106-108 hükümleri uygulanır. 2'ye göre "müteahhit/mimar. Bu hükmün. teslim borcuna doğrudan veya kıyasen uygulanması yanlış olur.1. özel bir hüküm olmadığı için. Mimari eserin yapma ve yaptırma konusunda sözleşme hükümlerine karşı bir tutum söz konusu olacak olursa iş sahibi borçlu temerrüdü hükümleri çerçevesinde (BK. Teslim etmeme veya gecikmiş teslim nedeniyle. M:106 d. Md.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Mimari eser yaratma (borcu) ise Borçlar Kanunu 355 hükmünde açıkça. Fakat işin niteliğine göre şahsi önemi yok veya kişisel beceri gerektirmiyor ise işi başkasına da yaptırabilir”. tümüyle tamamlanıp. mimari eser sözleşmesinin esaslı unsuru olarak düzenlenmiştir. Mimar eseri yapıp bitirdikten sonra teslim borcunu ifada temerrüde düşerse. Burada. imal olunacak şeyi bizzat yapmağa veya kendi idaresi altında yaptırmağa mecburdur.74 hükmündeki hemen ıra ilkesi uygulanmamalı. Ismarlanan eser. Mimari Eseri Bizzat Yapma Borcu BK. Borçlar Kanunu 96 d. Bu durumda asıl mimarla öteki mimar arasındaki ilişki de bir mimari eser sözleşmesi ilişkisidir. Md. işin tamamını ya da bir bölümünü kendi hesabına ve bağımsız çalışan bakşa mimarlara bırakabilir. Mimarin. işi mimar kendisi yapmış sayılır (BK. 100). DOÇ.) sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. mimara. mimari eseri yaratması ve teslimi için uygun bir süre bırakılmalıdır.2. Bazen de mimar. Mimari eser yaratma borcuna aykırılık halinde ise. tarafların varsayılan iradesine göre ve işin mahiyetine göre bu boşluk doldurulmalıdır. 356 f. BK. BK. Md.

Md.venture (iş ortaklığı) sözleşmesi denmektedir.DR. md. md. BK. iş sahibinin yararına olacak biçimde ve ona zarar verecek davranışlardan kaçınarak yapmalıdır. BK. Md. DOÇ. Buna. BK. Öyle ki bu yükümlülük mimari eser sözleşmesinin sona ermesinden sonra da devam edecektir. is sahibi karın kendisine devrini talep edebilir. Eğer mimar/müteahhit sadakat borcuna aykırı hareketi sonucunda. is sahibi. 369'a veya BK. Borçlar Kanununun mimari eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında yüklenicinin sadakat borcu düzenlenmiş değildir. is sahibi BK. eser henüz tamamlanmadan mimar/müteahhidin sadakat borcunu ağır surette ihlal ettiğini görürse.3. 3. Buna konsorsiyum ya da joint . Md. 358 f. II ile birlikte BK.1. 1. sadakat borcuna 31 . müteahhidin işi sadakatle ve özenle yapması denilir. md. Md. 106'ye dayanarak akitten dönmek olanağına sahiptir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Birden çok mimar/müteahhidin bir araya gelerek genellikle büyük yapı (bayındırlık) işlerini yapması da mümkündür. Mimarin Sadakat Borcu Mimar işi. BK.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 2.357/2'ye göre malzeme iş sahibi tarafından verildiği takdirde yüklenici mimar malzemenin kullanılışı hakkında hesap vermek ve artanı iade etmek yükümlülüğü altındadır. kendi aralarındaki iç ilişkide adi (olağan) ortaklığa ilişkin Borçlar Kanunu 520 vd. Bu iki durum dışında müteahhidin yine vekâlet sözleşmesinde olduğu gibi sır saklama yükümlülüğünün bulunduğu da kabul edilmelidir. Bu takdirde. bir kar elde etmişse. hükümleri uygulanır. İş ortaklığını ya da konsorsiyumu oluşturan mimar/müteahhitlere. 357 de müteahhidin sadakat borcunun iki özel görünümü düzenlenmiştir. 357/son'a göre müteahhit (mimar) iş sahibinin verdiği malzeme ve onunla ilgili konuları eserin gerektiği gibi vaktinde ifasını tehlikeye sokabilecek ayıplarından iş sahibini haberdar etmek yükümlüküğü altındadır. Diğer taraftan. 414 kıyas yoluyla uygulanacak.

3. isçinin göstermekle yükümlü olduğu derecede bir özen göstermek zorundadır (BK. Md. 32 . olanaklara sahip olup olmadığını. beceri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR.4. müteahhidin ileri sürebileceği alacağı takas edebilir. işi alırken. özen borcunu hiç ya da gereği gibi ifa etmeyen mimara karşı çeşitli hukuki imkanlara sahiptir. araç. İş sahibi. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI uyulmamasından doğan tazminat alacağıyla. is sözleşmesinden doğar.5.1. is sahibi. Mimarın özen borcunun bir gereği de. Md. “müteahhit (mimar). gereç vs. özen borcunu hiç ifa etmemesinden ya da kötü ifa etmesinden dolayı BK. ayrıca işin görülebilmesi için gerekli ön işlem ve hazırlıkların tamamlanıp tamamlanmadığını araştırmaktır. Mimarın Araç. imal ettiği şeyde kullandığı malzemenin iyi cinsten olmamasından dolayı iş sahibine karşı mesul ve bu hususta satıcı gibi sorumludur. mimari eser tamamlanmadan sözleşmenin sona erdiği durumlarda da vardır. imal olunacak şeyin icrası için lazım olan vasıtalar ve alet ve edevatı kendi masrafıyla tedarik etmeğe mecburdur". hükümleri çerçevesinde uğradığı zararın giderilmesini istemesi söz konusudur. Hesap verme yükümlülüğü. 3. 96 d. Gereç Ve Malzeme Sağlama Borcu BK. kanuni dayanağı ve görünümleri. 356/son'a göre. Aynı şekilde BK. 356/li7. Öncelikle mimarin.1. Md. DOÇ. İş sahibi. sözleşmenin eser tamamlanmadan feshi dolayısıyla. 357/1 e göre "müteahhit. Mimarin Özen Borcu Mimarın özen borcunun. mimara isin düzeltilmesi için süre verip de bu süre faydasız olarak geçirildikten sonra. Mimar isi yaparken genellikle is sözleşmesinde. isterse işi başkasına yaptırarak masrafları mimardan temin eder isterse de zararın doğrudan doğruya karşılanmasını isteyebilir. bu işin üstesinden gelebilecek bilgi.

yaklaşık maliyet tahminlerini aşırı derecede aşacak bir fiyata mal olacaksa (BK. ısmarlayan onun işe devamını isterse. 357/son'a göre "İş devam ettiği sırada. BK. Teslim süresi belli işlerde ise mimarin gecikmesi halinde. iş sahibinin. bildirimi zamanında yapması durumunda. HASAN BEGEÇ 3. 358/1). 96 vd.74 gereğince herhangi bir süre kararlaştırılmamışsa mimari eser sözleşmesi imzalanır imzalanmaz esere hemen başlanması ve normal tempoda götürmesi gerekir. ısmarlayan sözleşmeyi onun zararını ödeyerek feshedebileceği gibi. Mimarin Genel ihbar Yükümlülüğü 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI BK. Md. Mimar/müteahhidin objektif olarak eserin yapımında gecikmiş olması ve is sahibinin de 33 .357/1).6. Aksi halde is sahibi BK.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu borcunu ihlal eden mimar/müteahhit. verdiği malzemenin veya gösterdiği arsanın kusurlu olduğu anlaşılır yahut imalatın noktası noktasına muntazaman icrasını tehlikeye koyacak diğer bir hal hadis otursa mimar/müteahhit. 358/1)65. ondan işe devamını da isteyebilir. Mimarın.106 gereği sahip olacağı hakları kullanacaktır. BK. sorumluluğu üstlenmiş olur. Mimar. 3. is sahibine bildirmekle yükümlüdür. sözleşmeyle kararlaştırılan teslim zamanını beklemeksizin sözleşmeden dönebilir ve mimardan olumsuz (menfi) zararını isteyebilir (BK. bu durumu. mimari eser sözleşmesine göre işe zamanında başlamak ve düzenli sürdürerek bitirmekle de yükümlüdür (BK. Bildirime karşın. Md. Md. uygulanacaktır. Mimari Esere Zamanında Başlama ve Bitirme Borcu Mimar. is sahibini bundan derhal haberdar etmeğe mecbur. mimari eser. Md.1. ısmarlayan.7. DOÇ.1. Mimar/Müteahhidin bu yükümlülüğe uymaması durumunda. Md358/1 hükmü. BK. aksi takdirde bunların neticelerini karşılamakla sorumludur". hükümler çerçevesinde sorumlu olur.DR. Md. İşe zamanında başlama ve devam etme borcu sözleşmede eserin teslimi için bir süre kararlaştırılmış olup olmamasına göre farklı kapsamda ele alınır. Md.

İsin geç teslimi dolayısıyla ısmarlayan. Mimar/müteahhit başladığı isi yarıda bırakır ve kendisine verilen ek süre içinde de isi tamamlamak için bir girişimde bulunmazsa. mimar/müteahhidin. dilerse müspet zararının tazminini isteme yoluna başvurabilir. eserin lüzumlu vasıflarına ilişkin ayıplardan sorumludur.DR. mimar/müteahhidin işi belli zamanda bitirilmesine imkân vermeyecek derecede ise. Mimar/müteahhide verilen ek süre faydasız kalmışsa. BK. is sahibi ek süre tayinine gerek olmaksızın sözleşmenin erken feshi yoluna gidebilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. böyle bir borç altında bulunduğunun kısmen kabul edildiği görülmektedir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mimar/müteahhide gecikmesi nedeniyle. 3. re göre akdi feshederek sözleşmeden döner. is sahibi dilerse. Mimar/müteahhide ise başlaması veya devam etmesi için verilen ek süre faydasız kalmışsa.1. bütün tahminlere göre.8. 359-363).358/1'e göre sözleşmeden dönerek. 34 . eserde ortaya çıkan ayıplarla. is sahibi. Mimarın Meydana Getirdiği Eseri Teslim Etme Borcu Borçlar Kanununun eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri arasında mimarin meydana getirdiği eseri teslim etme borcu açıkça ve ayrıca düzenlenmiş değildir.1. sözleşmeyi fesheder. Borçlar Kanunu 106-108 hükümlerine göre mimardan gecikme zararını isteme hakkına da sahiptir.M. ihtarda bulunması ve ek süre vermesi gerekir. 358 f. 3. Eğer işin yapılmasındaki gecikme. yer yer teslimden söz edildiği için. Ancak eser sözleşmesiyle ilgili düzenlemede. Md. Mimari Eserdeki Ayıbı Üstlenme Borcu Mimar yarattığı eserde ortaya çıkacak bozukluk ve eksiklikleri üstlenmek (ayıba karsı sorumluluk) borcuyla da yükümlüdür (BK. dilerse BK. isin masrafı mimar/müteahhide ait olmak üzere başkasına tamamlattırılabileceği de kabul edilmektedir. Mimari eser sözleşmesinde de mimar.9. DOÇ.

Sözleşmeden Dönme Hakkının Kullanılması Is sahibi. Is sahibi.1. diğer talepleriyle birlikte. ısmarlayan eseri kabulden kaçınabileceği gibi. BK. bulduğu ayıpları müteahhide bildirmelidir (BK. 359/1). 1 ve2 uyarınca. 360/1). Eserde ortaya çıkan ayıp.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ayıbı üstlenme borcunun doğabilmesi için. Fakat bu koşul tek basına yeterli değildir. 359/1). doğan zararını da isteyebilir (BK. Ayıbın giderilmesi borcu ise.1. ısmarlayan. Ancak bu tazminat talebine ayıptan doğan diğer taleplerin yerini almak üzere başvurulamaz. BK.DR. mimarin. eseri tamamlayarak ısmarlayana teslim etmiş olması gerekir (BK. ısmarlayan ayıbın büyüklüğü oranında ücretten indirim yapılmasını veya büyük bir gideri gerektirmiyorsa. bu konuda mimar/müteahhidin kusuru varsa. DOÇ. Burada sadece ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazmini düzenlenmiştir.9. ayıp sonucu ortaya çıkan zararının tazminini de isteyebilir. Mimarin sorumlu tutabilmek için. 360'a dayanarak ayıp sonucu ortaya çıkan zararın tazminini. eserin sözleşmeye uygun ayıpsız bir hale getirilmesi için gereken her şeyin masrafı kendisine ait olmak üzere mimar tarafından yapılması yükümlülüğünü ifade eder. eserin onarım ve tamirini ya da iyileştirilmesini isteyebilir. eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönme veya ücretin indirilmesini yahut eserin onarılmasını isteme yanında. Fakat ayıp bu derece ağır değilse. Mimar/Müteahhidin böyle bir borç altına sokulabilmesi için de eserdeki ayıbın giderilmesinin objektif olarak mümkün olması ve ayıbın giderilmesinin aşırı masrafa yol açmaması gerekir. 360 f. mimardan. ısmarlayan. Md. yani kümülatif olarak isteyebileceği gibi yalnız basına da böyle bir tazminat ileri sürebilir. isin olağan akısına göre fırsat bulur bulmaz yoklayarak ve muayene ederek. ısmarlayanın eseri kullanamayacağı ve hakkaniyet kurallarına göre kabule zorlanamayacağı derecede büyükse. kendine teslim edilen eseri. Md. 35 . 3.

Bu yükümlülüğe uymayan ısmarlayan. Borçlar Kanunu Tasarısının 478. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında ifade edilmiştir. is sahibinin verdiği malzemenin veya tamir edilecek şeyin kendisince bilinen ve müteahhidin gözüne çarpmayacak tehlikeli veya isi etkileyecek diğer niteliklerinden müteahhidi haberdar etme borcu. İş sahibinin ücret ödeme dışında da başkaca borçları bulunmaktadır. maddesiyle ele alınmıştır. eser sözleşmelerinden doğan davalar. Md. Bu karara göre 1. son gereği. "yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse. Bu sonuç. bu sebeple açılacak davalar. Ayıpta Zamanaşımı Süresi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Eserdeki ayıp gizliyse ve sonradan ortaya çıkarsa. 3.1. Md. Mimari eser sözleşmesinden doğan bütün davalar. is sahibinin malzemeyi sağlama borcu. beş yıllık zamanaşımına bağlıdır (BK. sözleşmeye uygun biçimde kendisine teslimini istemek hakki yanında ücret ödeme borcu bulunmaktadır.2.1957 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun ile Borçlar Kanunu 126 hükmüne eklenen dördüncü bent uyarınca. esas itibariyle eser sözleşmesinde is sahibinin ücret ödeme borcunu düzenleme konusu yapmıştır. kural olarak. HASAN BEGEÇ 3. İş Sahibinin Borçları Mimari eser sözleşmesine göre is sahibinin sözleşmeyi yapma nedeni olan ısmarladığı eserin. 362/111). taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde 2 yılın. ısmarlayan bunu öğrenir öğrenmez mimar/müteahhide bildirmek zorundadır.1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Gerçekten is sahibinin bazı ikincil hakları vardır ki.2. Buna göre. son gereği.DR. Md.9. 36 . 356 f. bunlar. 20 yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar" hükmü getirilmektedir. DOÇ. BK. kural olarak beş yıllık zamanaşımına bağlıdır. genellikle müteahhidin yan borçlarının karşılığını oluşturur. teslim tarihinden başlayarak. BK. 361 f. eseri kabul etmiş sayılır (BK. BK. Bunlar: 1. taşınmaz yapılarda ise 5 yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa. 2. 126/b4). 364-366 hükümleri. Konu.

Md. Eğer yapılan is çeşidinden faaliyetler için mesleki birliklerin tespit ettiği bir ücret tarifesi varsa. Md.364-366 arasında is sahibinin ücret ödeme borcu düzenlenmiştir. ücretin bir kısmının veya tamamının teslimden önce veya teslimden sonra ödenmesi kararlaştırılabilir. is sahibi. mimar/müteahhidin eseri ayıpsız ve sözleşmeye uygun şekilde tamamlamış olarak teslim etmesi gerekir. Is sahibinin ana borcu.1. 81 hükmünü kıyasen ileri sürmek veya ayıba karsı tekeffülden doğan haklarına dayanmak suretiyle 37 . İş Sahibinin Ücret Ödeme Borcu Mimari eser sözleşmesi. İş sahibinin borçları: 1. Md. Md. Teknik anlamda bir borç olmamakla beraber. BK. is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu bulunmaktadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. isin teslimi anında ödenir (BK. BK.364/1). sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği yolundaki BK. BK.2. 364 f. kural olarak. sonradan kesifle belirlenecek olabilir. kendisine teslim edilen mimari eser karşılığında kararlaştırılan ya da sonradan kesif yoluyla belirlenen ücreti ödemektir. l'deki kuralın aksine sözleşme yapılabilir. Ücret ödeme borcu 2. iki tarafa borç yükleyen sözleşme olarak değerlendirilmelidir. 366'ya göre. Ücret alacağının oluşması için. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3. DOÇ. çalışma değeri göz önünde tutularak tayin edilir.DR. Tersine bir anlaşma yoksa ücret. Md. Ücret konusunda taraflar açıkça veya zimmen anlaşmış olabilirler. Bu ücret götürü ya da yaklaşık biçimde belirlenmiş ya da başlangıçta belirlenmemiş olmakla birlikte. 366 çerçevesinde ücret tayininde bu tarife göz önünde tutulacaktır. Tarafların ücretin miktarı üzerinde anlaşamamaları halinde. Mimarı koruma borcu 3. Ayıplı mimari eserin teslim edilmek istenilmesi halinde. BK. Md.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

ayıp giderilene kadar ücret borcunu ödemeden kaçınabilir. Is sahibinin, ayıba karsı tekeffülden doğan ücretin indirilmesi ve buna ilişkin talebini takas yoluyla da ileri sürmesi imkânı vardır.

Is sahibi, ücret ödeme borcunda temerrüde düşerse, mimar, BK. Md. 106 hükmündeki seçimlik haklarından birini kullanabilir. Örneğin, işgören, ücret ödeme borcunda temerrüde düsen is sahibine karsı sözleşmeden dönme hakkini ek süre vererek kullanabilir. Kısmi ödeme ya da avanslardan birinin yerine getirilmemesi nedeniyle is gören, sonraki teslimlerden ya da ise devamdan kaçınabilir (BK. Md.81); bu durumda is sahibi gecikme zararını da ödemek zorundadır (BK. Md.102/1). Ancak is bırakılması, hakkin kötüye kullanılması niteliğindeyse, örneğin, önemsiz bir ödeme eksikliği veya önemsiz avans eksikliği nedeniyle ise devam edilmiyorsa is gören bu yola gitmesi nedeniyle doğan zararlara katlanmalıdır.

3.2.1.1.

Ücretin Ödeme Yeri

Ücretin para olarak ödenmesi kararlaştırılmış ve aksine bir anlaşma yoksa ücret, alacaklının mimar/müteahhidin ikametgâhında ödenir. (BK.Md.73/1 ). Mimari eser sözleşmesinde ücretin ödeme yeri, tarafların arzusuna göre tayin edilir.

3.2.1.2.

Mimarin Ücret Alacağının Teminatı

Eserin ücret ödenmeden teslimi, is sahibine mimar/müteahhit tarafından kredi tanınmasıyla; ancak istisnai durumlarda söz konusu olur. Bu şekilde taşınır eser teslimi seklindeki mimari eser sözleşmesinde ücretini kısmen veya tamamen almadan eseri teslim eden mimar/müteahhit, ücret alacağını, mülkiyeti saklı tutma anlaşmasıyla teminat altına alabilir.

Taşınmazlardaki onarım islerindeyse, mimar/müteahhit kanuni ipotek hakkından yararlanabilir

38

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ 3.2.1.3. İş Sahibinin Ücret Ödeme de Temerrüde Düşmesi

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Is sahibi, ücretin ödenmesinde temerrüde düşerse, mimar/müteahhit, BK. Md. 106'daki seçimlik haklardan birini kullanabilir. Mimar/müteahhit, ücret ödemede temerrüde düşen is sahibine karsı sözleşmeden dönebilecektir.

Mimari eser sözleşmesinde, BK. Md. 362 f. 2'ye göre; kısmi ödemenin gerektiği, belli zamanlarda müteahhide avanslar ödenmesinin kararlaştırıldığı hallerde, mimar/müteahhit; kısmi ödeme veya avanslardan birinin yerine getirilmediği sürece, işe devamdan kaçınabilir (BK. Md. 81) ve bu yüzden doğan zarara da is sahibinin katlanması ve mimar/müteahhidin zararını, kusurlu olarak temerrüde düşmüş olan (BK. Md. 102 f. 1) is sahibinin karşılaması gerekir.

Ancak isin bırakılması, ödenmemiş ücretin tutarına göre orantısız bir önlem olarak kendini gösteriyorsa, hakkin kötüye kullanılması niteliğini taşır ve mimar/müteahhit, bu yola gitmenin yol açtığı zararlardan sorumlu olur.

3.2.2. İş Sahibinin Mimarı Koruma Borcu

Ücret ödeme borcu dışında is sahibinin mimarı koruma borcu bulunmaktadır. Gerçekten is sahibinin bir takim ikincil borçları vardır ki, bunlar genellikle mimar/müteahhidin ikincil haklarını oluşturur. Yargıtay, eserin ortaya çıkmasına engel olucu veya zarara uğramasına neden olan durumlarda, iş sahibinin bazı önlemler almakla yükümlü olduğunu belirtmiştir. Ayrıca teknik anlamda bir borç olmamakla beraber is sahibinin eserin ayıplı olup olmadığını muayene ve ayıp mevcut ise ihbar etme borcu da bulunmaktadır. Öte yandan BK.M.356/son gereği tehlikeli ve riskli durumlardan mimari haberdar etme borcu bulunmaktadır.

39

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ Devlet yönetimi Merkezi ve Yerel yönetim İdari Vesayet 5393 sayılı kanun (Belediye) 5216 sayılı kanun (Büyükşehir Belediye)

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

DEVLET YÖNETİMİ

Genel olarak Devletimizin kuruluş ve işleyişi ikili bir sisteme dayanır:

1) Merkezi Yönetim

2) Yerel yönetim

1) Merkezi Yönetim:

Anayasamızın Md. 126 ile merkezi yönetim (idare) esasları düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye; coğrafi durumuna, ekonomik şartlara ve kamu hizmetlerinin gereklerine göre illere, iller de diğer kademeli bölümlere (ilçe, bucak, köy) ayrılır.

Merkezden yönetimin ildeki en büyük temsilcisi validir. Vali ild e hem Devleti hem de Hükümeti temsil eder. İlin genel yönetiminden sorumludur. Re'sen emir ve direktif verebilir. Amme (kamu) gücünü kullanarak gerekli her türlü icrai (yürütme) kararı alabilir.

Ayni kurallar ilçelerdeki en büyük mülki amir olan kaymakamlar, bucaklarda bucak müdürleri ve köylerde muhtarlar için geçerlidir.

Gün geçtikçe nüfusu hızla artan, gelişen ve bunlara paralel olarak ihtiyaçları artan ülkemizde tüm hizmetlerin merkezden yürütülmesine olanak yoktur. Merkezi idare; 1. Tek bir merkezde toplandığı için daha ahenkli çalışır, 2. Daha iyi organize olur 3. Denetlenebilir, gözükürse de pek çok sakıncalı yönü olduğu da şüphesizdir. 40

a) İI ve c) Köy'ü birlikte inceleyelim. DOÇ. belediye veya köy halkının yerel. Mesafelerin uzun olduğu ve bazı mevsimler ulaşılamayan yörelerde hizmet aksaması ve zaman kaybına yol açacağıdır. Bu maddenin merkezi yönetimi düzenleyen 126 ncı maddeyle karşılaştırılmasında karşımıza çıkacak ilk olgu yerel yönetimlerde "seçim" olduğu. 2. 2) Yerel Yönetim: Ülkemiz açısından yerel yönetimler: a) İl b) Belediye c) Köy olarak kabul edilmiştir. Yerel şartları o yörede oturan vatandaşlar kadar iyi bilemeyecekleri. Bu nedenlerle günümüzde merkezi yönetim yanında yerel yönetim esasını da benimseyip uygulamak ortak bir davranış olmuştur. 1.DR. merkezi yönetimde ise "atama" olduğudur. Bunun yanında göze çarpan bir diğer olgu da il bazında vali.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 41 . maddesi "Yerel Yönetimler il. Anayasamızın 127. ortak ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları yine kanunda gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir" demektedir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Merkezi yönetim için ileri sürülebilecek tenkitlerin en önemlileri bu tarz yönetimin. köy bazında da muhtarların iki yönlü idareci olduklarıdır.

Merkez. mahalli idareler üzerindeki denetim yetkisini "idari vesayet" yolu ile sağlar. Aynı ifadeleri köylerde muhtarlar için de söyleyebiliriz. 127/5 fıkrası bu konuda şu kuralı koymuştur: "Merkezi idare. madde uyarınca merkezi idarenin en büyük temsilcisi. DOÇ. İdari Vesayet: Merkezi yönetimin. yerel idareler üzerinde yerel hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi. yerel yönetimlerin icrai kararlarını ve idari fiil ve hareketlerini denetleme ve bu kararları bozabilme yetkisidir. merkez bunun bir kısmını kendi isteğiyle mahalli idarelere devretmiş. Ancak aynı vali 127. kamu görevlerinde birliğin sağlanması.DR. Anayasamızın Md. toplum yararının korunması ve yerel ihtiyaçların gereği gibi karşılanması amacıyla. Esas güç ve yetki merkezin olup. kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde “İdari Vesayet” yetkisine sahiptir. 42 . ancak denetleme yetkisini de elinde tutmuştur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. amiridir. HASAN BEGEÇ Merkezi Yönetim Yerel Yönetim 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Atama Seçim İl Köy Vali Muhtar Gerçekten ilde vali. 126. maddeye göre yerel yönetimin il bazındaki amiridir.

5393 sayılı kanun. Sonrasında özellikle Ege Bölgesinde bazı sahil kentlerinde belediye teşkilatları kurulmuştur.2005 günü kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle ancak idari makamlar tarafından icra edilir. 43 . ******* Osmanlı klasik sisteminde günümüzde belediyelerin üstlendikleri görevleri kadı. 5393 sayılı Belediye Kanunu 3.DR. yerlerde ve belirtilen derecede kullanılabilir. Adli makamların mahalli idareler üzerinde böyle bir denetim yetkileri yoktur. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinin Osmanlı İmparatorluğu’ndan devraldığı ve yeni kurulan belediye örgütleri ile 1923 yılında toplam 436 olan belediye sayısı günümüzde 3215’e yükselmiştir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. politik.Yerel olarak ikili bir sisteme oturtmuş ise de merkezi teşkilatı kısmen de olsa yerel teşkilat üzerine çıkartmış. bunlar arasında eşitliği öngörmemiştir. 2) İdari vesayet kanuna dayanır. İşte bu ilk belediye örgütü kurulan kentlerden birisi Urla’dır 1866 yılında kurulan belediye örgütünün ilk başkanı da Osman Ağa’dır.7. idari bir denetimdir. Bu Kanun ile 1930 yılında çıkarılan 1580 sayılı “Belediye Kanunu” nu yürürlükten kaldırılmıştır. Her ne kadar Anayasamız idari teşkilatımızı Merkezi . Osmanlı Devleti’nin batıya açılmasıyla birlikte yönetsel. ekonomik ve sosyal bazı değişiklikler ortaya çıkmıştır. Bunun sonucunda da ilk belediye idaresi İstanbul’da 1854 yılında kurulmuştur. HASAN BEGEÇ İdari vesayetle ilgili şu üç esası bilmeliyiz: 1) İdari vesayet. “Belediye Kanunu” dur. b) Belediye: Yerel yönetimlerden olan Belediye ile ilgili açıklamalarımıza ilgili kanun üzerinden devam edebiliriz. Kanunda açıkça belirtilen hallerde. ya da bir başka deyişle. DOÇ. 3) Böyle bir denetleme devletin genel menfaati düşüncesinden kaynaklanır. muhtesip gibi sıfatları bulunan görevliler yürütmüşlerdir. intisab nazırı.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Belediyelerin kuruluşu nerede kurulup nerelerde kurulamayacağı ile ilgili olarak: 1) Nüfusu 5. Bu kanun belediyeleri kapsar. Bazı yerlerde ise belediye teşkilatının bulunması mecburidir. ihtiyaç ve öncelikleri benzer özellikler gösteren ve sakinleri arasında komşuluk ilişkisi bulunan idari birimi ifade eder.000 ve üzerinde olan yerleşim birimlerinde belediye kurulabilir. Belediyenin organları: Belediye meclisi. DOÇ.000 metreden daha yakın olan yerleşim yerlerinde belediye kurulamaz. belediye encümeni ve belediye başkanını ifade etmektedir. yönetimini. Tanımlar: Bu Kanunun uygulanmasında. Mahalle: Belediye sınırları içinde. 3) İçme ve kullanma suyu havzaları ile sit ve diğer koruma alanlarında belediye kurulamaz 4) Birbirlerine 5.DR. 44 . organlarını. Belediye: İl ve ilçelerle. Bu kanunun amacı: belediyenin kuruluşunu. idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini ifade eder. Belde: Belediyesi bulunan yerleşim yerini ifade eder. Bir yerde nüfusun artması ya da köyler arasındaki boşlukların dolarak köylerin birleşmesi gibi durumlarda belediye kurulur. 2) İl ve ilçe merkezlerinde belediye kurulması zorunludur. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Buradan şunu anlıyoruz Büyükşehir belediyeleri ile ilgili eski kanun 1580 sayılı kanunmuş. Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan. görev. yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir. nüfusu 5000 den çok olan yerleşim birimlerinde oturanların ortak gereksinimlerini sağlayan kamu tüzel kişiliğindeki yerel yönetim örgütü olarak da tanımlanabilir.

Bunlar: 1. Belediye Başkanı dır. gerekli istimlakları (kamulaştırmaları) yapmaya yetkilidir.000 metre mesafede bulunması ve nüfusları toplamının 5. Belediyelerin kısaca özetlenecek olursa en önemli görevleri: Bölge halkının gereksinmelerini karşılamak sağlık.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.000 ve üzerinde olması gerekir. elektrik. Başkan ise icra organıdır. kültür ve eğitim etkinlikleri alanında hizmet vermektir. su ve havagazı. merkez kabul edilecek yerleşim yerinin meskûn sahasına azami 5.DR. Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı. DOÇ. Belediye Meclisi 2. İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararnameyle belediye kurulabilir. Belediyenin imarla ilgili yetkileri ve imtiyazları : İmar planları yapıp uygulamaya. Belediye’nin Organları: Belediyenin üç önemli organı vardır. Belediye meclisinin kararı ile mücavir (komşu) alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir. Belediye Meclisi Belediye meclisi. sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar. ulaştırma. Meclisin üye sayısı belediye örgütünün bulunduğu yerin nüfusuna göre 9 ile 55 arasında değişir. 45 . Belediyenin görev. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5) Köylerin veya muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için meskûn sahalarının.000 ve üzerinde olan herhangi bir yerleşim yerinde. 6) Yeni iskân nedeniyle oluşturulan ve nüfusu 5. belediyenin en yetkili karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilmiş üyelerden oluşur. Belediye Encümeni 3.

belediye başkanlığında. önceden kararlaştırdığı günde toplanır. Meclis toplantısı. Meclis görüşmeleri görevlilerce tutanağa geçirilir. belediye başkanı ve meclis üyeleri belediyeye ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir. 46 . başkan ve kâtip üyeler tarafından imzalanır. Öneri. DOÇ. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. Belediye meclisi her yıl bir ay tatil kararı alabilir. Toplantılar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. her ayın ilk haftası.DR. İmar konuları ile yıllık bütçe dışında kalan gündemdeki diğer konular ile üyelerin teklifleri. toplantıya katılanların salt çoğunluğunun kabulü hâlinde komisyonlara havale edilmeksizin belediye meclisince görüşülerek karara bağlanabilir. Meclis toplantıları kamuya açıktır. meclisin kararıyla sesli ve görüntülü cihazlarla da kaydedilebilir. gündemin belediye başkanı tarafından belirlenmesi ve en az üç gün önceden üyelere bildirilerek yapılır ve çeşitli yöntemlerle halka duyurulur. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi gün. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına karar verilebilir. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisinin Çalışması: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye meclisi. Meclis başkanının veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi üzerine. toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme alınır. Meclis toplantısında.

Mülkî idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez. 47 . Belediye başkanı. hukuka aykırı gördüğü meclis kararlarını. Belediye Encümeni Karma nitelikli bir organdır. Kesinleşen meclis kararlarının özetleri yedi gün içinde uygun araçlarla halka duyurulur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mülkî idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine idarî yargıya başvurabilir. DOÇ. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargıya başvurabilir. Üyelerinin bir bölümü hizmet birimi yönetimleri olan daire başkanlarından. Belediye başkanı. bir bölümü de belediye meclisinin kendi içinden bir yıl için gizli oyla seçtiği üyelerden oluşur.  İmar plânlarına uygun şekilde hazırlanmış belediye imar programlarını görüşerek kabul etmek. Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla (yarıdan bir fazla) ısrar edilen kararlar kesinleşir.DR. büyükşehir ve il belediyelerinde il çevre düzeni planını kabul etmek. gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere beş gün içinde meclise iade edebilir. HASAN BEGEÇ Belediye Meclisi'nin başlıca görevleri: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  Belediyenin imar plânlarını görüşmek ve onaylamak. Kararlar kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülkî idare amirine gönderilir.

Genel yönetime ilişkin yasa ve yönetmelikleri yayıp duyurma açısından. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediye encümeni. bulunduğu yerin mülki amirine bağlıdır. Belediye başkanının.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Encümenin imarla ilgili başlıca görevleri:  Kamulaştırma kararı almak ve uygulamak Belediye Başkanı Belediye başkanı.DR. Belediye başkanı bir yönüyle belediyenin temsilcisi. belediye başkanının başkanlığında toplanan (haftada en az bir kez toplanır) sürekli bir organdır. bir yönüyle de genel yönetimin bir organıdır. belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. ******* 48 . en yüksek belediye amiri ve belediye temsilcisi sıfatıyla temel görevleri şunlardır:      Belediye emir ve yasaklarının uygulanması Belediye meclisi ve encümeninin kararlarının yerine getirilmesi Yerel kamu hizmetlerinin yürütülmesi Belediye mallarının yürütülmesi gelirlerinin izlenmesi Belediye tüzel kişiliğinin temsil edilmesi. Çevre halkı tarafından 5 yıl için seçilir. DOÇ.

Tanımlar: Büyükşehir belediyesi: En az üç ilçe veya ilk kademe belediyesini kapsayan. Bu kanunun amacı: Büyükşehir belediyesi yönetiminin hukuki statüsünü düzenlemek. Bu kanunun kapsamı: Büyükşehir belediyesiyle Büyükşehir sınırları içindeki diğer belediyeleri kapsamaktadır. programlı. bu belediyeler arasında koordinasyonu sağlayan. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 23. HASAN BEGEÇ 5216 sayılı kanun. kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren.2004 gün ve 25531 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. hizmetlerin planlı. Ankara ve İzmir Günümüzde 16 adet Büyükşehir belediyesi var.) Mersin Samsun’ dur. DOÇ. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı SAKARYA olarak değiştirildi.DR.) Ankara Antalya Bursa Diyarbakır Erzurum Eskişehir Gaziantep İstanbul İzmir Kayseri Konya İzmit (5747 sayılı. 49 . Bunlar: İstanbul. Bu kanunun ilk yürürlüğe girdiği dönemde Türkiye’de 3 adet Büyükşehir belediyesi vardı. “Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” ile adı KOCAELİ olarak değiştirildi. Bunlar: Adana Adapazarı (5747 sayılı.7. Bu Kanun ile 1984 yılında yürürlüğe giren 3030 sayılı “Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun” yürürlükten kaldırılmıştır. etkin. verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. “Büyükşehir Belediyesi Kanunu” dur.

000 arasındaki) yapmak. maddesinde büyükşehir belediyesinin görev.000'den fazla olan il belediyeleri. Kuruluş: Belediye sınırları içinde ve bu sınırlara en fazla 10. 5216 sayılı Kanun ile büyükşehir belediyelerinin görev. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yetkileri kullanan. En az üç ilçe belediyesini kapsayan şehirlere Büyükşehir denilmektedir. idarî ve malî özerkliğe sahip ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisini.000 ile 1/25. yetki ve sorumlulukları tek tek sayılmış olup.DR. yaptırmak ve onaylayarak uygulamak 2) Nazım İmar Planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak 3) İlçe belediyelerinin Nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını bu planlarda yapılacak değişiklikleri. parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek 4) Kanunlarla Büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje.000 metre uzaklıktaki yerleşim birimlerinin son nüfus sayımına göre toplam nüfusu 750.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar planlarını. parselasyon planlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak 5) Büyük şehir ve mücavir alanların bütününü kapsayacak büyük şehir imar yönetmeliğini düzenlemek ve büyük şehir belediye meclisinin onayına sunmak 50 . yapım. İlk kademe belediyesi: Büyükşehir belediye sınırları içinde ilçe kurulmaksızın oluşturulan ve Büyükşehir ilçe belediyeleriyle aynı yetki. Kanunun 7. kanunla büyükşehir belediyesine dönüştürülebilir. ilgili olanları şunlardır: 1) Nazım İmar Planını (1/5. fiziki yerleşim durumları ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri de dikkate alınarak. bunlar arasında "imar "la. yetki ve sorumlulukları oldukça genişletilmiş bulunmaktadır. İlçe belediyesi: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde kalan ilçe belediyesini. imtiyaz ve sorumluluklara sahip belediyeyi ifade eder.

Büyükşehir belediyesi 3194 sayılı İmar Kanununun 32 ve 42 nci maddelerinde belirtilen yetkilerini kullanma hakkını sahiptir. Bu amaçla istenecek her türlü bilgi ve belgeler en geç on beş gün içinde verilir. Büyükşehir belediyesinin imar denetim yetkisi (Md 11. İmar uygulamalarının denetiminde kamu kurum ve kuruluşlarından. Büyükşehir belediyesi tarafından belirlenen ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlçe belediyelerinin imar ve yapılaşma ile ilgili görev ve yetki sınırları içinde kalmak. gerekli işlem yapılmak üzere ilgili belediyeye bildirilir. Denetim yetkisi. Denetim sonucunda belirlenen eksiklik ve aykırılıkların giderilmesi için ilgili belediyeye üç ayı geçmemek üzere süre verilir. ilçe ve ilk kademe belediyelerinin imar uygulamalarını denetlemeye yetkilidir.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İlçe belediyelerinin meclisleri kararı ile çıkaracakları bu yönetmelikler büyükşehir belediye başkanının aynen veya değiştirerek onayı ile kesinleşir ve de ilan edilerek yürürlüğe girer. konu ile ilgili her türlü bilgi ve belgeyi istemeyi. Belirlenen imara aykırı uygulama. Büyükşehir belediyesi eksiklik ve aykırılıkları gidermeye yetkilidir. 51 . üniversiteler ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yararlanılabilir. Bu süre içinde eksiklik ve aykırılıklar giderilmediği takdirde. incelemeyi ve gerektiğinde bunların örneklerini almayı içerir. mevzuata ve bu yönetmeliğe aykırı olmamak şartıyla ile imar yönetmelikleri düzenleme hak ve yetkileri bulunmaktadır. ilgili belediye tarafından üç ay içinde giderilmediği takdirde.) Büyükşehir belediyesi. DOÇ.

09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bunlardan Meclis ve Encümen müzakere ve karar organı.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. diğer toplantıların süresi en çok beş gündür. Başkan ise icra organıdır. Büyükşehir belediye başkanı büyükşehir belediye meclisinin başkanı olup. her ayın ikinci haftası önceden meclis tarafından belirlenen günde sürekli toplantı yerinde toplanır. Büyükşehir Belediye Başkanı dır. Meclis kararlarının kesinleşmesi (Md 14. Bunlar: 4. Büyükşehir Belediye Meclisi Büyükşehir belediye meclisi. Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır. Büyükşehir Belediye Meclisi 5.) Büyükşehir belediye başkanı. Büyükşehir Belediye Encümeni 6. büyükşehir belediye meclisinin doğal üyesidir. Büyükşehir ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri ile bunların çalışma usul ve esaslarına ilişkin diğer hususlarda Belediye Kanunu hükümleri uygulanır. HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediyeleri’nin Organları: Büyükşehir Belediyesinin üç önemli organı vardır. Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok yirmi. 52 . yedi gün içinde gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere belediye meclisine iade edebilir. Büyükşehir belediye meclisi. DOÇ. büyükşehir içindeki diğer belediyelerin başkanları. hukuka aykırı gördüğü belediye meclisi kararlarını. büyükşehir belediyesinin karar organıdır ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usullere göre seçilen üyelerden oluşur.

Kesinleşen kararlar yedi gün içinde büyükşehir belediyesine gönderilir. Büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye meclisleri tarafından alınan imara ilişkin kararlar. Mülki idare amirine gönderilmeyen kararlar yürürlüğe girmez.DR. meclisin ısrarı ile kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idari yargıya başvurabilir. İlçe ve ilk kademe belediye meclislerinin bütçe ve imarla ilgili olanlar dışındaki kararları dayanak belgeleriyle birlikte büyükşehir belediye başkanına gönderilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yeniden görüşülmesi istenilmeyen kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de büyükşehir belediye meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kararında ısrar ederse karar kesinleşir. Kararlar. İlgili meclis. yedi gün içinde. kesinleşen kararın iptali için on gün içinde idarî yargı merciine başvurabilir. DOÇ. gerekçesini de belirterek hukuka aykırı gördüğü kararların yeniden görüşülmesini isteyebilir. kesinleştiği tarihten itibaren en geç yedi gün içinde mahallin en büyük mülki idare amirine gönderilir. kararın gelişinden itibaren üç ay içinde büyükşehir belediye meclisi tarafından nazım imar planına uygunluğu yönünden incelenerek aynen veya değiştirilerek kabul edildikten sonra büyükşehir belediye başkanına gönderilir. Büyükşehir belediye başkanı. Mülki idare amiri hukuka aykırı gördüğü kararlar aleyhine on gün içinde idari yargı mercilerine başvurabilir. Büyükşehir belediye başkanı. 53 . Belediye başkanı.

eğitim. İmar ve bayındırlık komisyonu. DOÇ. Gündemdeki konularla ilgili olmak üzere. oy hakkı olmaksızın ihtisas komisyonu toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir. çevre ve sağlık komisyonu. Meclis toplantısını takiben imar komisyonu en fazla on işgünü. konu meclis başkanlığı tarafından doğrudan meclis gündemine alınır. Komisyon çalışmalarında uzman kişilerden yararlanılabilir. her siyasî parti grubunun ve bağımsız üyelerin büyükşehir belediye meclisindeki üye sayısının meclis üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşur. İhtisas komisyonlarının görev alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır. plan ve bütçe komisyonu.) Uzmanlık 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye meclisi. diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri sonuçlandırır. 54 . İhtisas komisyonları. kurum temsilcileri. HASAN BEGEÇ İhtisas komisyonları (Md 15. kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları. çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenecek maliyet bedeli karşılığında verilir. Komisyon raporları alenîdir. kültür. üniversitelerin ilgili bölümlerinin. sendikalar (oda üst kuruluşu bulunan yerlerde üst kuruluşun.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. her dönem başı toplantısında. sendika konfederasyonunun bulunduğu yerde konfederasyonun) ve uzmanlaşmış sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ile davet edilen uzman kişiler. üyeleri arasından seçilecek en az beş. gençlik ve spor komisyonu ile ulaşım komisyonunun kurulması zorunludur.DR. en çok dokuz kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. Komisyon bu sürenin sonunda raporunu meclise sunmadığı takdirde.

HASAN BEGEÇ Büyükşehir Belediye Encümeni 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediye encümeni. encümen toplantılarına genel sekreter başkanlık eder. biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üye olmak üzere toplamda 10 üyeden oluşur. belediye meclisinin her yılın ilk olağan toplantısında kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye biri genel sekreter. DOÇ.DR. Büyükşehir Belediye Başkanı Büyükşehir belediye başkanı. büyükşehir belediyesi sınırları içindeki seçmenler tarafından 5 yıl için seçilir. büyükşehir belediye idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir Büyükşehir belediye başkanı. Büyükşehir belediye başkanının görev ve yetkileri Büyükşehir belediye başkanının imarla ilgili görevleri: a) Büyükşehir belediye meclisince onaylanan nazım imar planlarını onaylamak 55 . Ancak. Büyükşehir belediye başkan vekili. Belediye Kanunundaki usullere göre belirlenir. Belediye başkanının katılamadığı toplantılarda. belediye başkanının başkanlığında.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. büyükşehir kapsamındaki ilçe ve ilk kademe belediye başkanları büyükşehir belediye başkan vekili olamaz.

Yeni kurulan büyükşehir belediyelerinde meydan. yol. büyükşehir belediyesi tarafından sağlanır. Büyükşehir. Ancak bu süre belediye başkanının görev süresini aşamaz. diğer büyükşehir belediyelerinde 5 i geçmemek üzere başkan danışmanı görevlendirilebilir. bulvar. ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasında hizmetlerin yürütülmesiyle ilgili anlaşmazlık çıkması durumunda. cadde. Büyükşehir belediyesi mücavir alanlarının ilçe ve ilk kademe belediyeleri arasındaki bölüşümü büyükşehir belediye meclisince yapılır. spor ve kültürel tesislerin büyükşehir belediyesi ile büyükşehir kapsamındaki diğer belediyeler arasında dağılımına ilişkin esaslar büyükşehir belediye meclisi tarafından belirlenir. Danışman olarak görevlendirileceklerin en az dört yıllık yüksek öğrenim kurumlarından mezun olması şarttır. park. 56 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sokak.DR. hazırlatmak c) İmar Programlarını hazırlamak ve uygulamaya koymak Danışmanlar Nüfusu iki milyonu aşan büyükşehir belediyelerinde 10 adet. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Nazım İmar Planına uygun olarak Uygulama İmar Planlarını hazırlamak. DOÇ. Danışmanların görev süreleri sözleşme süresi ile sınırlıdır. büyükşehir belediye meclisi yönlendirici ve düzenleyici kararlar almaya yetkilidir. Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon Büyükşehir kapsamındaki belediyeler arasında hizmetlerin yerine getirilmesi bakımından uyum ve koordinasyon.

kesinleşmiş en son yıl bütçe gelirinin % 3’ünü aşmamak ve bütçede ödeneği ayrılmış olmak şartıyla. 21 ilçe. Yapılacak herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlarından bir veya birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda. 38 ilk kademe belediyesi ve 164 orman köyünü içine alan 526 bin kilometrekarelik alanı kapsayan yeni bir nazım imar planını. Oylamadan sonra yaptığı konuşmada Başkan Kocaoğlu. ilçe ve ilk kademe belediyeleri ile ortak projeler geliştirebilir ve yatırım yapabilir. Büyükşehir belediyesi. 57 .DR. Büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşları. Bu şekildeki ödünç vermelerde faiz uygulanmaz. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Büyükşehir belediyesi. İzmir Büyükşehir Belediyesi de 2004 yılında başladığı İzmir Kentsel Bölge Nazım İmar Planı’nı. yatırımcı kuruluş hesabında alacak olarak gösterilir. büyükşehir belediye meclisi. 9 Ekim 2006 günü yapılan meclis toplantısında oy çokluğu ile kabul etmiştir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebilir. ilgili belediyenin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için büyükşehir belediye başkanının teklifi ve meclisin kararıyla ilçe ve ilk kademe belediyelerine malî ve aynî yardım yapabilir. belediye bürokratları ve bilim adamlarından oluşan 49 kişilik bir ekip hazırlamıştır. İzmir’in 25-30 yıllık gelişimine ışık tutacak “anayasasını” hazırladıklarını söylemiştir. Bu takdirde yatırımın ilgili diğer kurumu ilgilendiren kısmına ait harcama tutarı o kurumun hesabında borç. DOÇ. belediye başkanının onayı ile birbirlerinin nakit ihtiyacını karşılayabilir.

geliştirme. işlem ve eylemlerin tümü olarak tanımlanabilir. İmar: "İmar" (imâr) kelimesinin sözlük anlamı bayındır duruma getirme. yapı yüksekliği ve derinliğini. arazi kullanım şeklini tespit ve bunların uygulanmasını temin. bayındır duruma getirmek. yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini ve ulaşım sistemlerini. yapı. sanayi. imar konulu işlem ve eylemler) olarak adlandırılır. tarım. Daha geniş olarak imar. yol.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. yapı ve değerler ile kentsel ekolojik dengenin korunması ve iyileştirilmesi için yapılan iş. HASAN BEGEÇ İmar kavramı İmar mevzuatı 3194 sayılı kanun İmar Kanunu Gerekçesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI  İmar Kavramı. fiziksel mekanın düzenlenmesi ve mekandaki yapılaşma faaliyetleridir. geliştirme ve güzelleştirme ile bu yerlerdeki yapılaşmaların şart ve teşekkülü yolunda yapılan çalışmaların tümü "imar hareketleri" (imar faaliyetleri. sosyal ve kültürel ihtiyaçları ile sağlığı ve güvenliğini gözeterek daha iyi yaşama düzeni ve koşullarını sağlama. DOÇ. "Bayındır" sözcüğü ise. bayındır hale getirme. taban alanı ve kat alanı katsayısını. yaşayış şartlarının uygunlaştırılması için üzerinde çalışılmış olan (yer) anlamındadır. yapı düzenini. düzene koymak anlamındadır. ulaşım gibi başlıca bölge tiplerini. çeşitli bölgelerin yapı adalarını. bunların yoğunluk ve düzenini. çevrenin ve tarihi eser. yapı yoğunluklarını. gelişip güzelleşmesi. "İmar etmek". inşaat yaklaşma sınırı ve bahçe mesafelerini. belde halkının. şenlendirmedir. 58 . konut. yeşil alan gibi umumi hizmet ve kamu hizmet tesis alanlarını ve imar adalarının biçim ve boyutlarını. Şehirleri ve diğer yerleşme yerlerini belirli bir düzen ve disiplin içinde tutma. Özetle denilebilir ki imar. arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini. turizm. yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin kurallarını belirleme ve bu kurallara aykırılıkları önleme ve müeyyidelendirme.

Bu alanlarda "Plansız Alanlar Yönetmeliği" hükümleri uygulanır. Plansız alanlar. Bu durum imar faaliyetlerine "kurallaştırılmış". "planlı alanlar "da yasa. İmar faaliyetleri. Planlar. Dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de şehirlerin ve yerleşim alanlarının planlı ve düzenli oluşu toplumun sosyo-ekonomik ve kültürel yaşantısının aynasıdır. kullanım amacı belli edilmiş alanlardır. "sınırlanmış" ve "yönlendirilmiş" bir nitelik verir. ise. Bu nedenle de bu hareketlerin "zorlayıcı". "kısıtlayıcı". insan. imar planları da "Nazım İmar Planı" ve "Uygulama İmar Planı" olarak hazırlanır (İK md. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan ve planı bulunmayan alanlardır. Planlı alanlar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar faaliyetleri. toplum ve fiziksel çevreyi yakından ilgilendiren ve etkileyen hareketlerdir.DR. "plansız alanlar "da. 6 ve 8).1972 tarih ve 1605 sayılı kanun ile bazı maddeleri değiştirilmiştir. yasa ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülür. ve "yönlendirici" nitelikte olan yasa hükümleri ve yönetsel kararların sınırları içinde kalması zorunludur.1956 tarih ve 6785 sayılı İmar Kanunu yürürlüğe girdiği yıllardaki ihtiyaca cevap vermesine rağmen daha sonraki gelişmeler nedeni ile 11. gecekondulaşma ve bunların yarattığı sorunlar ile bu sorunların çözümü için gerekli her türlü 59 .7. yönetmelik ve plan hükümleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. köyden şehre göçün kontrol edilememesi sonucu ortaya çıkan düzensiz şehirleşme. kapsadıkları alan ve amaçlar yönünden "Bölge Planları" ve "İmar Planları".  İmar Kanunu Gerekçesi 9. DOÇ. Son yıllardaki hızlı nüfus artışı.7. önceden yapılmış olan imar planı sınırları içinde kalan ve planla.

planların onaylanmasına ilişkin bu yetkinin Belediye ve Valiliklerce kullanılacağını belirtmiştir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tedbirin alınması ihtiyacı İmar Kanununda bugünün ve yarının ihtiyaçlarına cevap verebilecek değişiklikler yapılmasını gerektirmiştir. DOÇ. Uygulamanın planlamanın önüne geçmesi gibi durumlarda ise bu durumu kontrol altına alabilmek için mevzii imar planı (daha basit ve kısa sürede yapılabilen) mekanizması getirilmiştir. Bu imar kanunu ile geçmiş dönemdeki imar mevzuatına aykırı yapılaşmayı belli bir düzenleme içinde ele alarak çözmek ve yeni şehirleşmeyi düzenli bir biçimde sağlamak için valilik ve belediyelerin plan üretimi ve uygulaması sürecindeki etkinlikleri arttırılmıştır. İmar Kanunu. Plan yapımının ve onayının dışında imar programları da Belediye meclislerince görüşülüp kabul edildikten sonra geçerlilik kazanacaktır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. birden fazla belediyeyi ilgilendiren imar planlarının yapımında ve onay aşamasında oluşabilecek ihtilafları çözmek ve hatta re’sen plan yapmak veya yaptırmak Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bırakılmıştır. hatta uygulamaya önceden yön verebilecek nitelikte olması hedeflenmiştir. belediye ve mücavir alan sınırları içi ve dışında kalan şehir ve onunla bütünleşen çevresindeki plansız alanları bir bütün olarak ele alan yeni bir anlayış getirilmiştir. Ülke çapında önem taşıyan tesislerin yapımına imkan vermek. Şehirlerin imar planlarına uygun olarak gelişmelerinin yönlendirilmesinde. Belediye sınırları dışında ise bu yetki Valiliklerce kullanılacaktır. yaptırma ve uygulamayı kontrol konusunda yerel idarelere yetki tanımış.DR. imar planlarını yapma. 60 . İmar kanunu ile ülkemizde planlama ilk defa bir sisteme bağlanmış ve planlamanın gelişmeyi önceden yönlendirmesi amaçlanmıştır. Planlamanın uygulamaya yetişecek.

Yerleşme yeri ve yapı deyimlerinin tanımını yaptıktan sonra. hayvancılık ve tarımsal amaçlı yapıların fen. sağlık ve çevre şartlarına tabi olurlar. "Yerleşme yeri". daimi veya muvakkat (geçici). Bu Kanunun amacı ve kapsamı bakımından. yapı terimini çok geniş anlamıyla tanımlamış bulunmaktadır. 5).MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. belediye ve mücavir alan sınırı içinde veya dışında belirli bir yerde "geçici" veya "sürekli" olarak oturması. Örneğin. Madde gerekçesinde de. bu Kanunun amacının.DR. değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesislerdir (İK md. "Yapı". HASAN BEGEÇ  3194 sayılı kanun 3194 Sayılı Kanun İmar Kanunu’dur. bir ya da birden çok kişinin. "bu yerler" de yerleşme yerleri olarak kabul edilir ve buralardaki yapılar da fen. Kanunun amacını. köy yerleşik alanları ve mezralarda yapılacak konut. bir yerleşme yerinin mutlaka imar planı sınırı (belediye sınırı) içinde kalması gerekmez. plân. sağlık ve çevre şartlarına uygun olması gerekir (İK md. Amaç 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 1 -Bu Kanun yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. yaşaması ve faaliyet göstermesi için seçilen ve düzenlenen yerdir. sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir. "Plansız alanlar" üzerinde yapı yapılması halinde. fen. 27). DOÇ. açılım yaparak şu şekilde açıklayabiliriz: 61 . "Ülke bütününde düzenli yerleşmeyi sağlamak ve bundan böyle imar kargaşasına meydan vermeyecek planlı ve sağlıklı yapılaşmayı gerçekleştirmek" olduğu ifade edilmiştir. Görüldüğü üzere İmar Kanunu. karada ve suda. resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave.

1/1000 ölçekli bir "uygulama imar planı" planlama kademelenmesinde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. projesine göre yapılacak yapıların. "üst ölçekli planlar "a. mevzuatın öngördüğü "teknik şartlar''a haiz olması amaçlanmaktadır. "alt ölçekli planlar ın. Örneğin. "sağlık" ve "çevre" şartlarına uygunluk olarak sayılmıştır. 62 . Örneğin. planda hangi maksat ve hizmet için ayrılmış ise. yerleşme yerlerinin bütününde plan ile getirilen hükümlere (plan şartlarına) uygunluğu ifade eder. Fen Şartlarına Uygunluk Bu şart ile yerleşme planlaması sonucu elde edilen imar planı ve bu plana uygun olarak. her bir yapının plan şartlarına uygunluğunu da ifade eder. Öte yandan. planda sanayi ya da ticaret bölgesi olarak ayrılan yerler ancak bu maksatlarla kullanılabilir. Yapılması plan şartına aykırılık teşkil eder. Yerleşme yerlerinde alanlar. Örneğin. "fen". Mesela bu yerlerde bir turizm tesisi yapılamaz. DOÇ. başka bir maksatla kullanılamaz. kendisinden daha üst ölçekli olan 1/5000'lik "nazım imar planı" hükümlerine (düzenlemesine) aykırı olarak hazırlanamaz. ancak o maksat ve hizmetin gerçekleştirilmesi için kullanılabilir. imar planında bir adadaki yapı nizamı (düzeni) "bitişik nizam " olarak belirlenmiş ise bu yerde. uygun olmasıdır. Plan şartlarına uygunluğun bir anlamı da.DR. Kanunun amacını belirleyen ölçütler (şartlar). "ayrık nizam "da yapı yapılamaz. plan şartlarına uygunluk. yerleşme ve yapılaşmalarda "plân". HASAN BEGEÇ KANUNUN AMACINI BELİRLEYEN ŞARTLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Maddede. Plan Şartlarına Uygunluk Plan şartlarına uygunluk.

Çevre Kanunu'nun 3 üncü maddesinin (a) ve (c) fıkralarında da. sağlıklı yaşamaya imkan verecek bir şekilde hazırlanması ve yapı malzemelerinin standartlara uygunluğu da anlaşılır.DR. arazi ve 63 . sağlık konusunda düzenlenmiş bulunan kanun. bu meyanda sayılabilir. yapının. bunların da mevzuatın öngördüğü şartları taşıması gerekir. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna göre çıkartılan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne göre tespit edilen "koruma alanları" içerisinde. o yerleşme yerinin "jeolojik etüdü"nün yapılması ve bu etüt ile elde edilecek bilgilere göre imar planın yapılması ya da değiştirilmesi gerekir. çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesinin gerçek ve tüzel kişilerle vatandaşların görevi olduğu. bir deprem bölgesinde. Buradaki jeolojik etüt. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Örneğin. Çevre Şartlarına Uygunluk Anayasa'nın 56 ncı maddesinde. Sağlık Şartlarına Uygunluk Yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. Öte yandan. "mimari" ya da "statik proje"si teknik bir çalışma belgesi olup.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. planın hazırlık ve yapımında önemli bir eksiklik teşkil eder. bu yerlerde yerleşme ve yapılaşma "kısıtlama" ya tabi tutulmuştur. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğu anlamına gelir. aydınlanmasına. sağlık şartlarına uygunluk ile. Öte yandan. DOÇ. herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu belirtilmekte. yapının gün ışığı almasına. bir imar planı yapılır ya da değiştirilirken. yapı projelerinin. havalanmasına ve rutubetten korunmasına imkân vermesi ve yapı malzemelerinin ses ve gürültüyü azaltıcı nitelikte olması. Projelerin. Bu nedenle bu alanlardaki yerleşme ve yapılaşmalarda bu hususa dikkat edilmesi gerekir. Örneğin. bu çalışmanın yapılmaması. içme ve kullanma suyu rezervuarlarının korunması ve kirlenmenin önlenmesi amacıyla. teknik bir çalışma olup.

hem yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların. "kültürel" ve "tarihi" dokuya uygun olması ve bunlara zarar vermemesi amaçlanmaktadır. Ancak bundan önce. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 5 inci maddesinde belirtilen usul ve esaslar dairesinde çizilen ve 6 ncı maddede belirtilen merci (vali) tarafından onaylandıktan sonra kesinleşen idari bir sınırdır. Belediye Sınırı. çevrenin korunması ve kirlenmemesi hedefini gözetmekle yükümlü oldukları ifade edilmektedir. Madde üzerindeki açıklamalarımızı aşağıda sürdüreceğiz.Belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu Kanun hükümlerine tabidir. bu imar düzeni ve disiplinine tabi tutulmaktadır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. ülkenin tüm alanları ve bu alanlar üzerindeki tüm imar hareketleri. 64 . Kanunun kapsamı belirtilmiştir. Çevre şartlarına uygunluk ile. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kaynak kullanım kararlarını veren ve proje değerlendirmesi yapan yetkili kuruluşların.DR. hem de yapıların. gerek Kanunda ve gerekse Yönetmelikte geçen bazı terimlerin tanım ve açıklamasını vermek istiyoruz. Görüldüğü üzere bu madde ile yalnızca belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerler değil. mekan itibariyle yürürlükteki mevzuat hükümlerine. DOÇ. Madde ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak "her türlü plan" ile inşa edilecek "resmi ve özel tüm yapılar" ın bu Kanun hükümlerine tabi olduğu belirtilmek suretiyle. Kapsam Madde 2 . proje itibariyle o çevredeki "doğal". açıklamalarımızın daha iyi anlaşılabilmesi için.

65 . Belediye ve mücavir alan "sınırları içinde" kalan yerler. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI nüfusu 80.000'den az olan beldelerde belediye sınırı. "bu plân" ve 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliğinde yer alan hükümler olur. bu yerlerde. 1580 sayılı Kanunda öngörülen sistem değiştirilerek. b) Planın olmaması. "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak usul ve esaslar. Kanunun kapsamı "alanlar" itibariyle ikiye ayrılmaktadır. DOÇ. b) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. nüfusu 80.DR. 2. belediye meclisinin kararı ve ilçe idare kurulunun uygun görüşü alındıktan sonra "il idare kurulu " karan ile. 5393 sayılı (yeni) Belediye Kanunu'nda. Madde ile. HASAN BEGEÇ 1580 sayılı (önceki) Belediye Kanunu ile yapılan düzenlemede. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin "5 ve 6 ncı Bölüm "lerinde yer alan hükümler olur. a) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup. belediye meclisinin kararı. belediye meclisinin kararı (ilçelerde kaymakamın görüşü) üzerine valinin onayı ile kesinleşmektedir. "planı bulunan" yerlerde uyulacak ve uygulanacak usul ve esaslar. il idare kurulunun uygun görüşü ve valinin teklifi üzerine "İçişleri Bakanlığı "nın onayı ile kesinleşmekte idi.Belediye ve mücavir alan sınırlan "dışında" kalan ve “planı bulunan” ve de "planı bulunmayan" yerlerde uygulanacak hükümler. durumuna göre değişir.000'den fazla olan beldelerde belediye sınırı. "Plansız Alanlar Yönetmeliği "nin (Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışında Planı Bulunmayan Alanlarda Uygulanacak İmar Yönetmeliği'nin) "4 ve 6 ncı Bölüm" lerinde yer alan hükümler olur. Bunlar: 1. 1 .Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan yerlerde uygulanacak hükümler. 2. Bu sisteme göre belediye sınırları. daha basit ve kolay bir sistem getirilmektedir. a) Planın olması. Belediye ve mücavir alan "sınırları dışında" kalan yerlerdir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

mesela "konut" yapımı amacıyla kamulaştırılamaz. bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz. planda hangi kullanım amacına tahsis edilmiş ise. bir alan. planlama esasları ve kamu yararına aykırı olmaması ve plan bütünlüğünü bozmaması gerekir. yönetmelik hükümlerine aykırı bir maksatla kullanımı da yasaklanmaktadır. Plandaki Tahsis Amacı Dışında Kullanılamaması Madde.Herhangi bir saha. bulunduğu "bölgenin şartları"na ve "yönetmelik hükümleri" ne aykırı maksatlarla kullanılamayacağı hüküm altına alınmak suretiyle. öncelikle bu hükümlerin uygulanması gerekir. Alanların. ancak o amaç için kullanılabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. ancak yol yapımı için kamulaştırılabilir. 66 . bir alanın her ölçekteki plan esaslarına aykırı maksatlarla kullanımını yasaklamaktadır. Kanunun 1 inci maddesiyle amaçlanan. Kanunun bu maddesi ile de. alanların. Alanların Yönetmelik Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Maddede. başka bir amaç için kullanılamaz. Örneğin. HASAN BEGEÇ Genel Esas 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Madde 3 . kamulaştırmanın. yerleşme ve yapılaşmaların üzerinde gerçekleşeceği sahaların (alanların) "plan şartları" na. başka bir amaçla. daha önce de belirttiğimiz üzere. Plana dayalı olarak yapılan kamulaştırmalarda. imar planında alan kullanımı ve yapılaşma ile ilgili hüküm bulunması halinde. planda "yol”a tahsisli bir taşınmaz. Bir alanın plandaki kullanım biçimi ancak "plan tadilatı" yapmak suretiyle değiştirilebilir. imar planında "sanayi" yeri olarak ayrılmış ise bu alan "konut alanı" olarak kullanılamaz. genel "imar disiplini" nin. alanlar itibariyle sağlanması şartları ortaya konulmaktadır. şehircilik ilkeleri. her ölçekteki plan esaslarına. Bu amaçla yapılacak plan değişikliğinin ise. taşınmazın plandaki tahsis amacı gözetilerek yapılması gerekir. Örneğin. DOÇ. Bu durumda. Bunun anlamı şudur: Bir alan.

Ayrıca şunu belirtmek gerekir ki. parselasyon durumları ve bina kitleleri. Öte yandan. değişikliği.DR. kültürel ve tarihi dokusuna uygun maksatlarla kullanımı ve bu alan üzerindeki yapıların aynı dokuya uygun inşası anlaşılır. iklim. ilave ve revizyonlarında da bölge şartları. DOÇ. planda hüküm bulunmayan hallerde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ancak. o alanın içinde bulunduğu bölgede gerçekleşmesi imkanı ile. Öte yandan. bir alanın kullanım amacının. özellikle bu maksatla etüt edilerek. 67 . Tüm alanların kullanım maksadı ve yapılaşma şartlan plan ve yönetmelikler ile belirlenir. imar planlarında.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. sadece ayrık veya bitişik bina yapılacağını. alanların "bölge şartları" na aykırı olarak kullanımı da yasaklanmaktadır. (jeolojik durum. bulunduğu bölgenin doğal. plan olmakla birlikte. jeomorfolojik ve topoğrafik eşikler. ölçüleri verilmediği takdirde. alanların kullanımı yönetmelik hükümlerine tabi olur. görsel değerler. Bu nedenle de bu konularda yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekir. bu bölge ve çevresi üzerinde oluşmuş yapılaşma durumu da anlaşılır. bitki örtüsü. kaynaklar. planı bulunmayan yerlerdeki alanların kullanımında da yine yönetmelik hükümleri geçerli olur. bunlara ait ifadeler imar planlarının kayıtlarından sayılmaz. binaların tertip şeklini ve yüz alacakları cepheyi tespit maksadı ile şematik olarak gösterildiğinden. toprak kabiliyeti. Bölge şartlarına uygunluk ile bir alanın. Alanların Bölgenin Şartlarına Aykırı Olarak Kullanılmaması Madde ile alanların plan ve yönetmelik şartlarına aykırı olarak kullanımının yasaklanmasının yanında. ön bahçeli ya da bahçesiz nizamın kabul olunacağını. Ancak plan yapımı. bölge şartları ile.

belediyelerin uygun görmesi halinde yapıların "estetiği" ile ilgili kurallar getirmeye yetkili oldukları belirtilmekte olup. sit. bu kapsamda getirilecek kuralların da yine bölge şartlarına uygun olması gerekir. sanayi. bu hüküm karşısında da plan ve yönetmelikte yer almayan hususlarda getirilecek kuralların. lüzum ve ihtiyaca ve “civarın karakteri”ne göre imar kuralları getirmeye yetkili oldukları belirtilmiş olup.DR. "Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik" in 13 üncü maddesinde. Türk Silahlı Kuvvetleri'ne ait harekat. Bu kapsamda. 16 ncı maddesinde de. kent estetiği ve çevresel yapı gibi şartlar) başkaca unsurlar ile birlikte. imar planı ihalelerinde. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. turizm gibi ağırlıkları nedeniyle özel ve ayrıntılı bir çalışma gerektirmesi durumunda veya "bölge şartları" na uymak amacıyla değiştirilerek özel sözleşme ve teknik şartlaşmalar yapılabileceği belirtilmiş. bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır. bu esasların. imar planlarında açıklanmayan ve bu Yönetmelikte de yer almayan hususlarda. Öte yandan. beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimlerin göz önünde tutulacağı ifade edilmiştir. belirleyici bir unsur teşkil eder. 68 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI tarihsel çevre. imar planlarının hazırlanmasında.2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İstisnalar Madde 4 . bölge şartlan gözetilerek getirilmesi zorunlu olmaktadır. İller Bankası Genel Müdürlüğü'nün bu amaçla hazırladığı tip sözleşme ve şartlaşma esaslarına uyulacağı. DOÇ. belediyelerin. Diğer taraftan aynı Yönetmeliğin 10 uncu maddesinde. 3030 sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliği'nin 3 üncü maddesinde. bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ve 3030 sayılı Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. bu Kanun hükümlerinden hangisinin ne şekilde uygulanacağı Milli Savunma Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir. eğitim ve savunma amaçlı yapılar için.

Bu konuda örnek vermek gerekirse. Turizmi Teşvik Kanunu' nun 7 nci maddesine göre. İmar Kanunu dışında diğer birçok kanunda planlama. Kanunun 4 üncü maddesi ile Kanunun uygulanmayacağı haller. 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Bakanlar Kurulu Kararı ile turizm merkezi olarak belirlenen bir alanda 1/5000 ölçekli nazım planlar ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planları. 3194 sayılı Kanunun bu konulara ilişkin 20. özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı esası getirilmiştir. bu hüküm uygulanacak. altyapı bedelleri konularında 2634 sayılı Kanun. 21. Ancak ruhsat. özel kanunlarda imara ilişkin hüküm bulunması ve bu hükmün İmar Kanunu hükümleri ile çelişmesi halinde. Ancak. haliyle bu kanun hükümlerinin de uygulanması gerekmektedir. Bu durumda. planlama ve yapılaşma konuları. İmar Kanunu 'nun 8 inci maddesine göre değil. İşte bu nedenle. Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca ve Turizm Bakanlığınca onaylanacaktır. imar Kanunu 'na aykırı bir hüküm içermediğinden.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. uygulama ve yapılaşma konularına ilişkin hükümler bulunmakta. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu ve diğer "özel kanunlar" ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanunu'nun 2 nci maddesinde. DOÇ. hüküm bulunmaması halinde ise İmar Kanunu hükümleri uygulanacaktır.DR. bir tek İmar Kanunu ile düzenlenmiş değildir. 69 . 23 ve 31 inci maddeleri uygulanacaktır. "istisnalar" başlığı altında düzenlenmiş ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel yapıların. imar kanununun. kullanma izni. ülkemizde. bu Kanun hükümlerine tabi olacağı belirtilmektedir.

28. 17. 8. 2. kararname ve tüzüklerin listesi aşağıda verilmektedir: KANUNLAR 1. 7. 16.DR. 11. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İçinde yerleşme. 15. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu 3194 sayılı İmar Kanunu 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu 3402 sayılı Kadastro Kanunu 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun 25. 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun 3621 sayılı Kıyı Kanunu 3998 sayılı Mezarlıkların Korunması Hakkında Kanun 4342 sayılı Mera Kanunu 4373 sayılı Taşkın Sulara ve Su Baskınlarına Karşı Korunma Kanunu 70 . 10. 22. 3. 9. 19. 13. uygulama ve yapılaşmaya ilişkin hükümlerin bulunduğu kanun. 27. 4.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. planlama. 26. 20. 21. 12. 14. 23. 29. DOÇ. 6. 422 sayılı Köy Kanunu 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu 775 sayılı Gecekondu Kanunu 831 sayılı Sular Hakkında Kanun 1164 sayılı Arsa Ofisi Kanunu 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu 1519 sayılı Erişme Kontrollü Karayolu Kanunu 1893 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu 2872 sayılı Çevre Kanunu 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu 2981 sayılı. 24. İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 sayılı İmar Kanunu'nun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun 18. 5.

9. 180 sayılı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın Teşkilatı ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 383 sayılı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı Kurulmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname 388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kararname TÜZÜKLER 1. DOÇ. 49. 20. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgesi Kanunu 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Hakkında Kanun 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4737 sayılı Endüstri Bölgeleri Kanunu 4759 sayılı İller Bankası Kanunu 4856 sayılı Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun 4957 sayılı Turizm ve Teşvik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu 5393 sayılı Belediye Kanunu 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu 6831 sayılı Orman Kanunu 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun 7478 sayılı Köy İçme Suları Hakkında Kanun KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELER 1. 41.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 34.DR. 48. 44. 36. 33. 43. 37. 40. 2. 46. 38. HASAN BEGEÇ 30. 45. 35.1959 tarih ve 4/11715 sayılı Sivil Müdafaa Bakımından Şehir ve Kasaba Planlarıyla Mühim Bina ve Tesislerde Tatbik Olunacak Esaslar Hakkında Nizamname (Tüzük) 2.6. 42. 31. 47. 3.1961 tarih ve 5/1465 sayılı Yeraltı Suları Tüzüğü 71 . 32. 39.7.

turizm. turizm. Bu tanımlamalara göre Çevre Düzeni Planı. varsa bölge planı kararlarına uygun olarak yapılan. plan notları ve raporuyla bir bütün olan plandır. Metropoliten kentlerin büyümesini denetim altına almak. Bölge Planlarının kaynağında iki önemli etmen bulunmaktadır. ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plandır. sanayi. yerleşmelerin gelişme potansiyelini.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Ülkenin geri kalmış bölgelerini geliştirme ya da değerlendirilemeyen doğal kaynaklarını etkili biçimde kullanmaktır. sanayi. tarım. 1/25. Bunlar: 1. DOÇ. HASAN BEGEÇ Ülke ölçeğinden Kent ölçeğine plan türleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI PLAN VE PLAN TÜRLERİNİN TANIMLARI A.DR.000.000 veya 1: 200. planlama alanı içinde kalan yerleşme ve arazi kullanımına ilişkin ana kararları belirleyen. ulaşım gibi sektörler ile kentsel-kırsal yapı ve gelişme ile doğal ve kültürel değerler arasında koruma-kullanma dengesini sağlayan ve arazi kullanım kararlarını belirleyen yönetsel. 72 . Konut. 1:100.Bölge Planları: Sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini.Çevre Düzeni Planı: Ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut. planlanan alanı makro düzeyde ele alarak belli bir projeksiyon dönemi içindeki fiziki gelişmeleri yönlendiren bir plandır. mekansal ve işlevsel bütünlük gösteren sınırlar içinde. idareler arası koordinasyon esaslarını belirleyen.000 ölçekte hazırlanan. 2. tarım. Gerekli görüldüğü hallerde bu planları Devlet Planlama Teşkilatı yapar veya yaptırır.000. B.1:50. faaliyetlerin ve altyapıların dağılımını belirtmek üzere hazırlanırlar. sektörel hedefleri.

demografik.000 ile 1/100.DR. onlara bir düzen ve disiplin getiren objektif. İmar Planı şu şekilde de tanımlanabilir: Şehir ve diğer yerleşme yerlerinin mevcut ve gelecekte alacağı durumu gösteren. 73 . . açık ve uyulması zorunlu hukuksal bir belgedir. Belediye sınırları il sınırı olan büyükşehir belediyelerinde.Çevre Düzeni Planı. arazi ve arsaları kullanım amacına göre düzenleyen ve bunların üzerindeki yerleşme ve yapılaşmaların kuralını belirleyerek. Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak tespit ve ilan edilen yerlerde Bakanlar kurulunca belirlenecek Bakanlık tarafından 3. 1/50000 ve 1/25000'dir. yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen ve bu amaçla beldenin ekonomik. 1/100000. DOÇ. sosyal. kültürel. arazi kullanımı. tarihsel.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. C.İmar Planı: Belde halkının sosyal ve kültürel gereksinimlerini karşılamayı. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Çevre Düzeni Planı. Büyükşehir olmayan diğer illerde valinin koordinasyonunda belediye veya il özel idaresi tarafından yaptırılır. Çevre Düzeni Planı: 1. kısıtlama kararları. kendisinden daha alt ölçekli imar planlarına esas teşkil eder. plan hiyerarşisinde bölge planlarının altında imar planlarının üstünde yer alır. Bu bakımdan bu plan. sağlıklı ve güvenli çevre oluşturmayı. Bölge ve havza bazında 1/50. Büyükşehir Belediyeleri tarafından 4.000 ölçekli çevre düzeni planları Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 2. fiziksel özelliklerine ilişkin araştırmalara ve verilere dayalı olarak hazırlanan. kentsel yerleşme ve gelişme eğilimlerini alternatif çözümler oluşturmak suretiyle belirleyen. ölçeği: 1/200000. örgütlenme ve uygulama ilkelerini içeren pafta rapor ve notlardan oluşan belgedir. koruma.

ülke. çalışma ve ulaşım gibi kentsel işlevler ile. kadastral harita ve kentin gelişimi de göz önünde tutularak hazırlanır. toplum. olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler. imar plânları. insan. belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla yörenin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri. güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular göz önüne alınarak hazırlanır.DR. DOÇ. donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak. beldenin kullanılışı. yörenin gerek çevresiyle gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları. 74 . kullanma dengesini en rasyonel biçimde belirlemek amacıyla hazırlanır İmar planları. bölge ve kent verilerine göre konut. sosyal ve kültürel gereksinmeleri var olan yada sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirmek ve belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla. nüfus. yatırımların yer seçimlerini ve gelişme eğilimlerini yönlendirmek ve toprağın korunma. Özetle. halkın sosyal ve kültürel gereksinmeleri.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. planlanan yörenin halihazır durumunun. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planlarının hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususlar: İmar planları. çevre münasebetlerinde kişi ve aile mutluluğu ile toplum hayatını yakından etkileyen fiziksel çevreyi sağlıklı bir yapıya kavuşturmak. alan ve yapı ilişkileri.

4. Nüfusu bundan az olan yerlerde imar planının yapılıp yapılmamasına belediye meclisi karar verir.000'i aşan yerleşmelerin tümünde imar planı yapılması zorunludur. 3. diğer bir nüshası da tapu dairesine gönderilir. İmar Planlarının hazırlanmasında mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluk esası aranır. Onanan haritaların bir nüshası Bakanlığa. DOÇ. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YAPILMASINDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. nüfusu 10.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. belediyeler ya da valiliklerce yapılacak mevzii imar planlarına ya da imar planı olmayan yerler de Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre uygulama yapılır. 75 . Son nüfus sayımında. 2. Bu haritaların onama mercii belediyeler ve valiliklerdir. Mevcut imar planları yürürlüktedir.DR. Mevcut planlar yerleşmiş nüfusa yetersiz durumda ise ya da yeni yerleşme alanlarının derhal kullanmaya açılması gerekiyorsa. Halihazır haritası bulunmayan yerleşim yerlerinin halihazır haritaları belediyeler ya da valiliklerce yapılır ya da yaptırılır.

incelenmek üzere Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilir. Belediye Meclisi. 4. Valilikçe uygun görüldüğü takdirde onaylanarak yürürlüğe girer Bu planlar valilikçe saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir. 2. belirlenen ücret karşılığında verirler. gerek valilikçe onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu planlar. HASAN BEGEÇ İMAR PLANLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ 1. (a) (b) (c) Valilik ya da ilgilisince yapılır ya da yaptırılır. Gerek belediye meclisince. Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan yerlerin imar planları. Bu şekilde imar planları yürürlüğe girmiş olup uygulanması zorunludur. Kesinleşmiş planları Bakanlık ilgili belediyelere ve valiliklere tebliğ eder. Kesinleşen imar planlarının bir örneği Bakanlığa gönderilir. 5.DR.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. (a) (b) (c) İlgili belediyelerce yapılır ya da yaptırılır. Belediye Başkanlığı veya vali. 76 . İtirazlar. imar planının tamamını ya da bir bölümünü örnekler ve kitapçıklar haline getirerek isteyenlere. DOÇ. Kesinleşmiş imar planları alenidir. 3. (d) (e) Bu süre içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. itirazları ve planları on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. İtirazlar valiliğe yapılır Valilik itirazları ve planları inceleyerek on beş gün içersinde kesin karara bağlar. 6. (d) (e) Bu bir aylık süre içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye sınırları içinde kalan yerlerin imar planları. belediye başkanlığınca saptanan ilan yerlerinde onay tarihinden itibaren bir ay süreyle ilan edilir.

Öte yandan. değiştirme. Kamu yapıları ile ilgili imar planlarını ve değişikliklerini.DR. Bir kamu hizmetinin görülmesi için gerekli olan yerlerle ilgili imar planlarını ve değişikliklerini. hava meydanı bulunan ya da havayolu veya demiryolu bulunan yerlerdeki imar planlarını ve değişikliklerini. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANLARINDA BAYINDIRLIK ve İSKAN BAKANLIĞININ YETKİSİ 1. yaptırmaya. ilgili belediye ve diğer kuruluşlara bilgi verir ve gerektiğinde bu idarelerle işbirliği yapar. Bakanlık. ilgili belediyeye valilik kanalıyla talimat vererek de kullanabilir. bu yetkisini. yukarıda (5) bendinde belirtilen durumlarda Bakanlık.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 5. revize etme ve re'sen onaylamaya yetkilidir. İçerisinden ya da civarından demiryolu veya karayolu geçen. 4. yukarıda sayılan yetkilerini kullanırken. doğrudan kullanmayıp. yapmaya. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ve 775 sayılı Gecekondu Kanunu uyarınca yapılması gerekli planları ve değişikliklerini 3. 77 . Birden fazla belediyeyi ilgilendiren metropoliten imar planlarını ve değişikliklerini. 2. 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ile.

3. Organize Sanayi Bölgeleri Yönetiminin. 7. Ulaştırma Bakanlığının. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İMAR PLANI YAPMA VE ONAMA YETKİSİ OLAN DİĞER BAZI KURUM VE KURULUŞLAR 1. 10. Ve başkaca diğer bazı idarelerin kendi özel yasalarına göre plan yapma. 2. onama ve uygulama yetkileri bulunmaktadır. GAP İdaresinin. İMAR PLANININ UYGULANMASI ANCAK İMAR PROGRAMININ HAZIRLANMASI VE UYGULANMASI İLE MÜMKÜNDÜR. Ayrıca imar programları. Belediyelerin imar uygulamaları konusunda çok sayıda faktörün hesaba katılmak suretiyle uzunca süreli olarak düzenledikleri tutarlı ve etkin bir tatbikat ve hareket planı olarak da tanımlanabilir. 4. Kültür ve Turizm Bakanlığının. 8. 11. otopark gibi inşaat masraflarını tahmini olarak belirten ve bunların yıllara göre bölünmesini gösteren bir belge olarak da tanımlanabilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Başbakanlığın (Dünya Bankası Proje Uygulama Biriminin). İmar programları. 6. Tarım ve Köyişleri Bakanlığının. (md 10) Belediyelerin imar planlarının uygulanmasını yapmak için gerçekleştirilmesini düşündükleri kısımları belli eden ve bu kısımlarda gerek kamulaştırma ve gerekse yol. Toplu Konut İdaresinin. 5. DOÇ. meydan. 78 . Çevre ve Orman Bakanlığının. Özelleştirme Yüksek Kurulunun.DR. Özel Çevre Koruma Kurulu Başkanlığının. 9. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün.

Özel kanunları gereğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya genel hizmetlerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer kanunlarla verilen haklar devam eder. İmar Kanununun 11. maddesinde yer almış bulunmaktadır. Bu araziler ve arsalar. arsa hariç yalnız binanın o günkü değeri göz önüne alınarak takdir edilecek bedel ödenir. Bu kamulaştırma için gerekli ödenek. imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay içinde bu planı uygulamak üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. Ancak. Kamuya ait gayrimenkuller konusunda yapılacak işlemler. İmar planlarında. 2. hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar. DOÇ. Görüşmelere ilgili yatırımcı kamu kuruluşlarının temsilcileri de görüşlerini bildirmek üzere katılırlar. Bu konuda tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise belediyeye. Hazırlanan bu imar programı belediye meclisinde görüşülür. belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise özel idareye bedelsiz olarak bırakılır ve tapu kaydı terkin edilir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. belediye ya da özel idare tarafından satılamaz ve başka bir amaçla kullanılamaz. Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Belediyeler.DR. 1. Genel hizmetlere ayrılan yerlere. bu yerlerin üzerinde bina varsa. İlgili kamu kuruluşları imar programları sınırları içinde kalan kamu hizmetlerine tahsis edilmiş bu yerleri bu program süresi içinde kamulaştırırlar. İmar programlarında. belediye meclislerinde kabul edildikten sonra kesinleşir. belediye ya da valiliğin önerisi. kamu kuruluşlarının yıllık bütçelerine konulur. Bu programlar. Programda yer alan ve kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar. Bedel ve ödeme şekli taraflarca saptanır. 79 . ilgili kamu kuruluşlarına bildirilir.

hiçbir şekilde resim. Yapıların mimari. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir. madde hükmüne tabi değildir. DOÇ. İmar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. proje. yeşil saha. Yapılacak terkinler. güvenlik bölgeleri ve ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silâhlı Kuvvetlerine ait harekât ve savunma amaçlı yerler. statik ve her türlü plan. otopark. imar planının onaylanıp kesinleşmesiyle bu niteliklerini yitirirler ve imar planında gösterilen kullanma amacına tabi olurlar. 11. konumu. resim ve hesaplarının hazırlanması ve bunların uygulanması ile ilgili fenni sorumluları uzmanlık konularına ve ilgili kanunlarına göre mühendisler ve mimarlarca üstlenilir 80 . Keza imar planlarının yargısal denetiminde yukarıda açıklanan " İmar Planlarının Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Hususlar " a uyulup uyulmadığı da araştırılacaktır. park. toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi genel hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller. çevresiyle ilişkileri ve işlevi açısından imar planlarında ayrıldığı amaca uygun olup olmadığının. Hazine ve Özel idareye ait arazi ve arsalar dışında bazı istisnalar yer almış bulunmaktadır.DR. bu yerler belediye ve özel idarece. İmar Kanununun 11. harç ve vergiye tabi tutulmaz. şehircilik ilkeleri. büyüklüğü. devir alınan idareye aynı yöntemlerle geri verilir. b) Askeri yasak bölgeler. İmar Planlarının Yargısal Denetiminde Dikkat Edilecek Hususlar: İmar planlarının yargısal denetiminde göz önüne alınması gerekli hususlardan olan uyuşmazlık konusu taşınmazın yeri. yol. planlama esasları ve kamu yararı yönünden bilirkişilerce bir değerlendirme yapılması gereği vardır. Bu yerler dışında kalan: a) İmar planlarında meydan. maddesinde. alanlar ve meralar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu yerlerin kullanılış şekli yeni bir imar planıyla değiştirilerek özel mülkiyete konu olabilecek bir duruma getirildiği takdirde. Hazırlanan imar planı sınırları içinde yer alan kadastral yollar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

bunların yoğunluk ve düzenini. b) Uygulama İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine. bir tek belediye sınırları ile mücavir alanlarını kapsayabileceği gibi.000 ve 1/10. genel kullanış biçimlerini. Bu plan türünde en çok kullanılan ölçek 1/5000'dir. 1/5000 ve 1/2000'dir. birden çok belediye ve mücavir alan sınırlarını da kapsayabilir. gerektiğinde yapı yoğunluğunu.Nazım İmar Planı. ulaşım sistemlerini ve sorunlarının çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere 1/2000 veya 1/5000 ölçekte düzenlenen. 1. Uygulama imar planları. . varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hazırlanan ve arazi parçalarının. ölçeği: 1/50. 81 . 2. varsa kadastral durumu işlenmiş olan ve nazım imar planına uygun olarak hazırlanan ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını. DOÇ. yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına temel olacak uygulama etaplarını ve esaslarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren ve 1/1000 ölçekte düzenlenen raporuyla bir bütün olan plandır. başlıca bölge tiplerini. a) Nazım İmar Planı: Onaylı halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olan. Nazım imar planları. 1/25. Bu planlar koruma ve kullanma kararları ve önlemleriyle ayrıntılı olan ve farklılıkları hayata geçiren planlardır. çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini. nazım imar planlarının büyütülmüş kopyaları değildir. HASAN BEGEÇ İmar planı. Nazım İmar Planı 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama İmar Planı olmak üzere iki aşamadan oluşur.000.DR. bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını.000.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. detaylı bir rapor ile açıklanan ve raporu ile bir bütün olan plandır.

bilimsel. nesnel ve teknik gerekçelere dayanan. bu planla bütünleşmeyen yerler “Mevzii İmar Planı”. sürekliliğini. 82 . değiştirilmesi “İmar Planı Değişikliği”. bütünlüğünü. teknik ve sosyal donatı dengesini bozmayacak nitelikte. DOÇ. eklentisi de “İlave (ek) İmar Planı” yapılması yoluyla mümkündür. Öte yandan mevcut imar planı sınırları dışında olup. Revizyon İmar Planı. Uygulamada sıklıkla karşılaşılan bir yanlışlık.Uygulama İmar Planı.DR. “Revizyon İmar Planı” niteliğindeki bir planlama işinin “İmar Planı Değişikliği” olarak değerlendirilerek işlem yapılmasıdır. sit içeren yerleşme alanları da “Koruma Amaçlı İmar Planı” yapılmasıyla düzenlenir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Uygulama imar planları zaman ve şartların zorunlu kıldığı hallerde. kamu yararının zorunlu kılması halinde yapılan plan düzenlemeleridir. HASAN BEGEÇ . ölçeği: 1/1000'dir. ölçeği: 1/50000 ile 1/1000 arasında değişir. kanun ve yönetmeliğin belirlediği usul ve şartlara uymak şartıyla revize edilebilir ve değiştirilebilir. c) Revizyon (Yenileme) İmar Planı: Her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğunun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plandır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Planın revize edilmesi “Revizyon İmar Planı”. d) İmar Planı Değişikliği: Plan ana kararlarını. Ayrıca uygulama imar planlarına ilave (ek) yapılması da mümkündür. Nitelik olarak birbirlerinden farklıdırlar.

İmar planları yapım yönetmeliğinin plan yapım kurallarına uyulmak üzere yapımı mümkün olan. kat artırımı yoluyla veya yeşil alan. bütünlük ve uyum sağlayacak biçimde hazırlanan plandır. ticaret ve diğer kullanımlara dönüştürmesi suretiyle yoğunluk artışına yol açan planlama işlemleri. DOÇ. raporuyla bir bütün olan imar planıdır. Kısa sürede elde edilebilen planlar oldukları için kentin hızlı gelişmesine ayak uydurarak kentin planlı gelişmesini sağlayabilirler. yürürlükteki her tür ölçekteki plan sınırları dışında. Başta anlattığımız “imar planlarının yapılmasında uyulması gereken kurallar” da 3. park. imar planı sınırları içinde arazi kullanışlarının büyüklüğünde. Bu tür işlemeler. f) Mevzi İmar Planı (Yerel Plan): Mevcut planların yerleşmiş nüfusa yetersiz kalması veya yeni yerleşim alanlarının kullanıma açılması gereğinin ve sınırlarının ilgili idarece belirlenmesi halinde. mevcut plana bitişik ve mevcut planın genel arazi kullanım kararları ile süreklilik. maddede mevcut imar planları ile düzenlenmiş alanların yetersiz kalması durumunda bu planların yapılabileceğinden bahsettik. planla bütünleşmeyen konumdaki.DR. sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını kendi bünyesinde sağlayan. plan ana kararlarını etkilemekte ve nazım imar planının da yeniden ele alınmasını zorunlu kılmakta ve de “Revizyon İmar Planı” kapsamına girmektedir. yoğunluğunda veya ulaşım sisteminde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar planı değişikliği. konumunda. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. e) İlave İmar Planı: Yürürlükte bulunan planın ihtiyaca cevap vermediği durumlarda. 83 . imar planı değişikliği kapsamında kalmamaktadır. bahçe gibi kullanımları konut. imar planı ana kararlarını bozmayacak biçimde yerel olarak farklılık getiren planlardır.

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununca tanımlanan taşınmaz eski eser kapsamındaki “anıt”. “ören yeri” ve “doğal sit”ler ile. “külliye”.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. bu alanlara uygun yeni kentsel fonksiyonlar getirilmesi ile bu çevrelerde yeni yapılar yapılabilmesi için uyulması gereken koşulları yeterli ayrıntıda belirleyen plandır. “arkeolojik sit”. HASAN BEGEÇ g) Koruma İmar Planı: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Sit niteliğindeki yerleşme alanlarında düzenlenen koruma ve geliştirme amaçlı plan olup. İMAR PLANLARININ KROKİ İLE GÖSTERİMİ Belediye Sınırı Revizyon İmar Planı Sınırı İmar Planı Sınırı Koruma Amaçlı İmar Planı Sınırı İlave İmar Planı Sınırı Mevzii İmar Planı Sınırı 84 . arkeolojik ya da mimari değeri bulunan eski eser ve sanat yapılarının ya da tek tek sanat değeri taşımasalar bile bozulmamışlıkları ve bütünlükleri açısından belirli bir devri karakterize eden yerleşme dokuları ve kent parçalarının topluca oluşturdukları “kentsel sit” alanlarının korunmaları. “sit”. kent mekanı ve bunu bütünleyen çevresel alanlarda yer alan tarihi. DOÇ.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. HASAN BEGEÇ PLANLAMA KADEMESİ AKIŞ ŞEMASI 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ÜLKE FİZİKSEL PLANI Çevre Düzeni Planı Bölge Planı Ulaşım Planı Nazım İmar Planı Uygulama İmar Planı Revizyon (Yenileme) İmar Planı İmar Planı Değişikliği (Tadilat) Koruma Amaçlı İmar Planı İlave (Ek) İmar Planı Mevzii (Yerel) İmar Planı 85 .DR.

Bu alanlar köyleri de kapsayabilir (İK md.DR. HASAN BEGEÇ Yapı düzeni ve yapılaşmaya ilişkin kavramlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YERLEŞME ALANI İLE İLGİLİ TANIMLAR Yerleşme Alanı (İskan Alanı) İmar planı sınırı içerisindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. Mücavir alan sınırları. köy ve mezralar) olası gelişme alanlarını da içine alan ve sınırları Belediye Meclislerince karara bağlanan alanlardır. belediye hudutlarına bitişik olan alanlardır. DOÇ. 86 . c) Mücavir Alan: İmar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş. Diğer bir deyimle imar planının kapsadığı alandır. 45). ilgili belediye sınırına bitişik olması gerekmez. Yerleşme Alanı Dışı (İskan Dışı) Alan: Her ölçekteki imar planı sınırları. belediye meclisi ve il idare kurulunun kararı ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 'nın onayı ile kesinleşir. yerleşik alan sınırı ve köy ve mezraların yerleşik alan sınırları dışında kalan alanlardır. b) Gelişme Alanı ( İnkişaf Alanı ): Nazım imar planında kentin gelişmesine ayrılmış alanlardır. Yerleşme Alanı: İmar planı sınırı içindeki yerleşik ve gelişme alanlarının tümüdür. a) Yerleşik Alan (Meskun Alan) : İmar planı yapımı aşamasında iskan edildiği tespit edilmiş ve nazım imar planında belirlenmiş alandır. Mücavir alan sınırlarının.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki imar planı bulunmayan mevcut yerleşmelerin (mahalle.

MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 87 . kendisi re'sen mücavir alan sınırları içine alabilir ve çıkarabilir. DOÇ.DR. gerekli gördüğü hallerde bir yeri. Ayrıca. kendisine gönderilen mücavir alan kararlarını (sınırlarını) kendisinin belirlediği şekilde değiştirilmek üzere valiliğe iade edebilir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Öte yandan. Bakanlık. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı.

2. depolama ve konut dışı kentsel çalışma alanları gibi çalışma hayatına ve kent yönetimine ayrılan alanlardır. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. düşük). Bu alanlarda. toplu konut alanları gibi konut alanlarından oluşan iskan alanlarıdır. sanayi bölgeleri. yapı düzeni korunacak. sağlıklaştırılacak ikamet bölgeleridir. 4. 7. b) Gelişme Konut Alanları: İmar planlarında gelişme konut alanı olarak belirtilmiş ve yapı düzeni ile yapılaşma yoğunlukları (TAKS/KAKS oranları ya da yapı emsalleri ile) belirlenmiş. ve sanayi alanları 88 . Merkezi iş alanları (MİA). tercihli ticaret bölgeleri. düzeltilecek. küçük sanayi alanları. 3. HASAN BEGEÇ KENT BÖLGELERİ TANIMLARI 1.Kentsel Konut Alanları: İmar planlarında konut yapımı için ayrılan meskun (yerleşik) konut alanları ve kentin gelişmesi için ayrılan gelişme konut alanlarıyla. Meskun konut alanlarında. 5.Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları: İmar planlarında. Kentsel Konut Alanları Çalışma Alanları ve Yönetim Binaları Turizm Yerleşme Alanları Koruma Alanları Yeşil Alanlar Kentsel Sosyal Altyapı Alanları Kentsel Teknik Altyapı Alanları Kesin Yapı Yasağı Uygulanacak Alanlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI A.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kamu kurumu alanları. DOÇ. 8. orta. metropoliten aktivite merkezi.DR. 6. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. serbest bölge. B. a) Meskun Konut Alanları: İmar planlarında belirlenmiş yapılaşma yoğunluğuna göre (yüksek. binaların zemin katlarında veya bodrum katlarında. gecekondu önleme bölgeleri. yönetim merkezleri. ticaret bölgeleri. sadece günlük ticarete yönelik bağımsız bölümler oluşturulabilir. askeri alanlar. kentin gelişmesine ayrılmış yerleşme alanlarıdır.

oyun alanları (semt spor sahaları). özel koşullu tarım alanları / tarımsal niteliği korunacak alanlar. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında ticari amaçlı yapılar için ayrılmış bölgelerdir. Ancak. kentsel ve doğal sit alanları ile. tiyatro gibi kültürel. tarihi. konut ve ticaret girişlerinin ayrı olarak tertip edilmesi gerekir. çok katlı mağazalar. özel işlevlere ayrılmış yeşil alanlar gibi alanlar bu alanlar kapsamındadır. c) Sanayi Alanları: İmar planlarında orta ve büyük ölçekte üretim yapan sanayi tesislerinin yer aldığı bölgedir. çarşı.DR. a) Aktif Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan kentsel ve bölgesel parklar (dinlenme alanları). İmar planlarında belirlenen koşullara göre bu bölgelerde ticaret bölgelerinde yer alan tesislere ilave olarak konutlar da yapılabilir. bitki örtüsünün yoğun olduğu alanlardır. D. mesire alanları (piknik ve eğlence alanları). b) Tercihli Ticaret Bölgeleri: İmar planlarında belirtilen tercihli ticaret bölgeleridir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. lokanta. iş hanları. bankalar. sinema. bu bölgelerde yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra yeni inşa edilecek yapılarda. C. sosyal tesisler ile yönetimle ilgili tesisler ve benzeri yapılar yapılabilir. 89 .Koruma Alanları: Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre yapılanma şartları belirlenen arkeolojik. çocuk bahçeleri.Yeşil Alanlar: Toplumun yararlanması için ayrılan. günübirlik eğlence ve dinlence ihtiyaçlarını karşılayan. düğün salonu. gazino. gerek aktif gerekse pasif kullanımlı. tarımsal niteliği korunacak özel mahsul alanları / organize tarımsal işletme alanları ve yapı yasağı ya da sınırlaması getirilen alanlar “Kentsel Koruma Alanları”dır. Bu alanlarda yapılacak tüm düzenleme ve tesislerde Türk Standartları Enstitüsünün engelliler ile ilgili standartlarına uyulacaktır. DOÇ. Bu bölgelerde bürolar. oteller.

sadece soyunma kabinleri. süs havuzları. oyun alanları. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark. çeşmeler. pergola ve W.) geçmeyen ve mülkiyet sınırlarına 5 metreden fazla yanaşmayan. oyun alanları. yi geçmemek koşulu ile su ve kara sporlarına ilişkin kapalı tesisler ile lokanta. WC kullanımı için yapı yapılabilir. bu alanlarda ancak WC.Çocuk Bahçeleri: (0-6) ve (7-11) yaş gruplarının oyun ihtiyaçlarını karşılayan alanlardır.Oyun Alanları (Semt Spor Sahaları): İskan bölgeleri içinde yer alan gençlerin spor ve oyun ihtiyaçlarını karşılayan açık alanlardır. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. çayhane. WC ve bulaşık yıkama yerleri ile yapılaşma emsali %3’ü.b tesisler yapılabilir. İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. dinlenecekleri.Parklar (Dinlenme Alanları): Kentte yaşayanların yeşil bitki örtüsü ile dinlenme ihtiyaçlarına cevap veren alanlardır. yemek pişirme yerleri. açıkhava tiyatroları ile yapılaşma emsali %3’ü. yemek pişirme yerleri. oturma ve yemek yerleri.b tesisler 90 . 5. yoğun yeşil bitki örtüsünün yanında yeterli sayıda otopark. toplam inşaat alanı arsa alanının %3’ünü ve aynı zamanda 200 m2’yi ve yüksekliği 1 katı ( 3. DOÇ.Piknik. 3. oturma ve yemek yerleri. İmar planlarında park alanlarının içerisinde park için gerekli başka tesisler gösterilmemiş ise. satış yeri v. çayhane. Bu alanlarda. WC ve bulaşık yıkama yerleri. yi geçmemek koşulu ile lokanta. duş. Bu alanlarda. 2. satış yeri v.C yer alabilir. 4. süs havuzları ve pergola yapılabilir. çeşmeler. yapı yüksekliği 2 kat 6. yapı yüksekliği 2 kat 6.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bitki örtüsü ile çocukların oyun için gerekli araç gereçler.Rekreasyon Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri.80 m. Bu alanlarda. sportif etkinlikler yapabilecekleri alanlardır. sadece günübirlik kullanımlara dönük su ve kara sporlarına ilişkin üstü açık tesisler. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1.DR. Mesire ve Eğlence Alanları: Bu alanlar kentlilerin günübirlik eğlenecekleri ve dinlenebilecekleri alanlardır.80 m.80 m.

b) Pasif Yeşil Alanlar: Orman alanları. doğal karakteri korunacak vb. c) Yeşil Bant: Yeni gelişim alanlarında ve kent çeperlerinde. DOÇ. (Md. Herhangi bir arsanın cephe hattının gerisinde kalan kısmı plan ve yönetmelik esaslarına uygun bina inşaasına yetmiyorsa. mezarlıklar. İmar planlarında gösterilen cephe hattından önde bina yapılamaz. devamlılık gösteren ağaçların yoğun bulunduğu yaya dolaşma ve yürüme olanakları veren yeşil alanlardır. İmar kanununun 18. yola yaklaşabileceği son sınır olarak tanımlanır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI yapılabilir. 91 . İmar planında ayrılan alanın tümü projelendirilir ve emsal bütün alan dikkate alınarak hesaplanır. milli parklar. maddesi (arazi ve arsa düzenlenmesi yapılması) hükmü ile düzenlenemiyorsa 3. ADA ve PARSELLERE İLİŞKİN TANIMLAR Cephe Hattı: Genel olarak cephe hattı. ağaçlandırılacak alanlar.DR. İmar programı içinde kalıyorsa. 2. 12) Bu şekildeki bir durumda idarenin kamulaştırma yapıp yapmama gibi bir seçeneği yoktur. Parsel: 1. şartları plan ve yönetmelikte belirtilmiş olan yapının. alanlardır. Kamulaştırma yapmak zorundadır. belirli bölgeleri veya kullanımları ayıran ve/ya birbirleriyle yaya bağlantılarını sağlayan. Başka bir parsel ile tevhit edilerek. birleştirilerek inşaata elverişli hale getirilemiyorsa mal sahibinin yazılı müracaatı üzerine bu arsanın tamamı ilgili idarelerce kamulaştırılır.

Ancak bina sahibi isterse ayrıca bahçe mesafesi bırakabilir. 4. Binalara kot verilmesinde röperin yerini belirleyen.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 3. 92 . yan yol cephe hattı olarak tanımlanır. HASAN BEGEÇ Cephe hattı: 1. 2.DR.Arka Cephe Hattı : Ön cephe hattına karşıt olan ve ortak noktası olmayan ve binanın parsel arka sınırına veya yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır. Parsel arka cephesinde yol var ise.Yan Cephe Hattı: Ön cephe hattına komşu olan ve binanın parsele oturan kısmının parsel yan cephesine mesafesini tanımlamak üzere belirlenen cephe hattıdır. Planda cephe hattı belirlenmiş ise bu durumda ayrıca “bahçe mesafesi” bırakılması zorunlu değildir. b) Yapı yaklaşma sınırı belirlemek suretiyle. Cephe hattı şu şekillerde de oluşturulabilir: 1.Ön Cephe Hattı (İnşaat cephesi): 1. Diğer cephelerin isimlendirilmesine esas olan. 2. Parsel yan cephesinde yol var ise. 2. DOÇ. Ayrık düzenli yapı adalarında cephe hattı. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. 3. Bir parselde inşa edilecek binanın parsele oturan kısmının yola mesafesini tanımlamak üzere belirlenen. a) Ön bahçe mesafesi bırakılarak. Ön cephe hattı Yan cephe hattı Arka cephe hattı’ndan oluşur. Bina derinliğinin dik olarak uygulandığı hattır. arka yol cephe hattı olarak tanımlanır. 3.

bitişik (B) ve kütle (K) işaretli “özellikli yapı” yapılması söz konusu olan durumlarda “şematik kitle” çizilmek suretiyle cephe hattı oluşturulur. b) İmar Parseli: İmar adaları içerisindeki kadastro parsellerinin İmar Kanunu. sınırlarının ve değerlerinin devlet eliyle belirlenip plana bağlanması işi) Kadastro yapıldığı zaman var olan adadır. Gelişme bölgelerinde (yoğunluk esaslı parsellerde) Yapı Yaklaşma Sınırı çizilmek suretiyle belirlenebilir.Parsellere İlişkin Tanımlar: a) Kadastro Parseli: Kadastro yapıldığı zaman oluşmuş.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2. 93 . alanının. 3. imar planı ve yönetmelik esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir. b) İmar Adası: İmar planındaki esaslara göre meydana gelen adadır. mülkiyeti tescilli parseldir.DR. Bu tip parsellerde cephe hattı. DOÇ. İmar planına göre blok (BL).Ada Tanımları a) Kadastro Adası: (Bir ülkedeki her çeşit arazi ve mülk yerinin. B. “yapı katsayısı” ile ilgilidir. A.

yapı ile yol arasında kalan parsel bölümleri de ön bahçe tanımına girer. Genel olarak. arka ve yan cephelerin tayini.DR. HASAN BEGEÇ c) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Parsel Cephesi: Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesidir. C. d) Parsel Derinliği: Parsel ön cephe hattına arka cephe hattı köşe noktalarından indirilen dik hatlarının en uzun ve en kısa olanının uzunluklarının ortalamasıdır. mevcut teşekküller ve yapı nizamı dikkate alınarak belediyesince belirlenir. DOÇ. İki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar kenar parsel cephesidir. İki veya daha fazla yola cephesi olan parsellerde. ön.Bahçe Tanımları a) Ön Bahçe: Parsel ön cephe hattı ile yapı cephe hattı arasında kalan bölümüdür. adadaki diğer parsellerin konumları.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. 94 . Birden fazla yola cephesi olan parsellerde. köşe başına rastlayan parsellerde geniş yol üzerindeki kenar parsel cephesidir.

D. b) Bitişik Düzen: İmar planında kat adedi.Parsel Zemini İle İlgili Tanımlar a) Tabii Zemin: Parselin hafredilmemiş veya doldurulmamış doğal zeminidir. DOÇ. derinliği. yapının zeminde oturduğu alan olarak. kat adedi ve yüksekliği belirlenmiş tek yapı kütlesinin bir veya birden fazla imar parseli üzerine oturduğu bahçeli yapı düzenidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. d) Yapı Yaklaşma Sınırı: İmar adası veya imar parselinde. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Arka Bahçe: Parsel arka cephe hattı ile yapı arka cephe hattı arasında kalan parsel bölümüdür. ön bahçeli veya ön bahçesiz oluşu ve bir veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olacağı belirtilmiş yapı düzenidir. b) Tesviye Edilmiş Zemin: Bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre hafredilerek veya doldurularak parselin aldığı son zemin durumudur. 95 . YAPI DÜZENİNE İLİŞKİN TANIMLAR a) Ayrık Düzen: Hiçbir yönde komşu parsel sınırına bitişik olmayan yapı düzenidir. c) Blok Düzen: İmar planı veya bu Yönetmelikte. c) Yan Bahçe: Komşu parsel sınırı ile yapı yan cephe hatları arasında kalan ön ve arka bahçeler dışındaki parsel bölümleridir.DR. ada veya parsel sınırlarına en fazla yaklaşabileceği mesafeyi tayin eden sınırdır.

HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İkiz Düzen: İmar planında.DR. binanın bir tarafı komşu binaya bitişik. imar yönetmeliği ile derinliği. DOÇ. kat adedi ve buna bağlı bina yüksekliği tanımlanmış bahçeli blok düzenidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. diğer tarafı ayrık olarak oturacağı alan belirtilmiş olan. 96 .

Yapı Alanına İlişkin Tanımlar 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Taban Alanı (T. genel merdiven dışında tertiplenen yangın merdivenleri. işyeri.A. maddesine göre düzenlenen açık çıkmalar. asansörler. DOÇ. brüt 45m2. su deposu ve hidrofor bu alana katılmaz. sığınak.yi geçmeyen kapıcı daireleri.): Yapı veya yapıların. eğlenmeye ve dinlenmeye ayrılmak üzere yapılan bölümler ile bunlara hizmet veren depo ve benzeri alanlar anlaşılır. taşıyıcı sisteminin zeminle irtibatını sağlayan kolonların dış yüzeylerinin çevrelediği alandır. Bu yönetmeliğin 42. d) Yapı inşaat Alanı. eğlenme ve dinlenme yerleri gibi oturmaya. Bahçeye yapılan eklenti ve müştemilat taban alanı içinde sayılır. imar parseli alanına olan oranıdır. saçaklar.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. hava bacaları. tabii zemin terasları. kalorifer dairesi. Katlar Alanı: Bodrum kat ve çatı arası dahil olmak üzere yapının inşa edilen ve kullanılabilen tüm katlarının ışıklıklar çıktıktan sonraki alanlarının toplamıdır. hava bacaları. Işıklıklar. Kullanılabilen katlar deyiminden konut. c) Katlar Alanı Katsayısı (Kaks) : Katlar alanının imar parseli alanına olan oranıdır.80 m. yi aşmayan ve yalnızca tesisatın geçirildiği tesisat galerileri ve katları.DR. kömürlük. HASAN BEGEÇ YAPILAŞMAYA İLİŞKİN TANIMLAR A. b) Taban Alanı Katsayısı (Taks) : Taban alanının. iç yüksekliği 1. saçaklar 97 . çalışmaya. ticari amacı olmayan ve yapının kendi ihtiyacı için otopark olarak kullanılan bölüm ve katlar. e) Brüt İnşaat Alanı (Toplam İnşaat Alanı): Bodrum kat ve çatı arasındaki piyesler dahil olmak üzere yapının inşa edilen tüm katlarının toplamıdır.

bahçe mesafelerine. kamu kurum ve kuruluşlarınca verilmiş tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri ile. hisseli arsa ve arazilere. Kuruluş ve kişilerce. yapı düzenine. B. bütün ortak alanlar ve açık ve kapalı çıkmalar bu alana dahildir. yeşil alan. DOÇ. b) İmar Mevzuatına Aykırı Yapı: Ruhsatsız yapılar. bina derinliğine.Yapıya İlişkin Tanımlar a) Yapı: Karada ve suda daimi veya geçici. resmi veya özel yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit veya hareketli tesislerdir. Kuruluş ve kişilerin kendilerine ait tapuları bulunmamakla beraber. Eğer ruhsatsız olarak yapı yapılırsa bu durumda kanunun 32. kendilerine ait tapusu bulunan arazi. bina yüksekliğine. başkasının mülküne veya kesin inşaat yasağı olan yerlere inşa edilen yapılardır. parsel sınırına veya imar planlarında yol. yapı inşaat alanına. Maddesi uygulanır ve yapı hakkında “durdurma” ve “yıkım” kararı verilir. İmar planı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yapı yapma koşulları: 1. cephe hatlarına.DR. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ve üstü açık tabii zemin terasları hariç. ruhsat ve eklerine. imar yoluna. 98 . Tapu ya da istisna durumlarda tapu senedi yerine geçerli olan belgeler (tahsis ya da irtifak hakkı tesis belgeleri) olmaksızın bir taşınmaz üzerinde yapı yapılamaz. alınacak ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir. taban alanına. 6785 sayılı eski imar kanununda yalnızca tapulu arazi. imar planı arazi kullanım kararlarına aykırı olan. otopark gibi kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış alanlara tecavüz eden. arsa ve parseller üzerinde yapı yapılmasına izin verilmesine karşın 3194 sayılı imar kanununda yapı yapılması için tapu senedi dışında başka belgeleri de kabul etmektedir. fen ve sağlık kurallarına. bina ve kat nizamına. yönetmelik. arsa ya da parsellerde 2.

üstü örtülü ve insanların içine girebilecekleri ve insanların oturma. sinema.DR. C. hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır. 4. sağlık ve çevre şartlarına uyulmadan yapılan yapılardır.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Fen. a) Resmi Bina: Genel. HASAN BEGEÇ İmar mevzuatına aykırı yapılar: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. Son kat tavan döşeme kotu 30. genel olarak yakın ve uzak çevresini. 2. özel eğitim. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. 3. konferans salonu gibi kültürel binalar ile gazino. d) Yüksek Yapı: Yüksek yapı. otel. müze. katlı otopark. DOÇ. opera. çarşı gibi ticari yapılar. fiziksel çevre.Binaya İlişkin Tanımlar Bina Kullanım Tanımları Bina: Kendi başına kullanılabilen. il özel idaresi ve belediyeye veya bu kurumlarca sermayesinin yarıdan fazlası karşılanan kurumlara ait olan ve bir kamu hizmeti için kullanılan binalardır. ibadet yerleri. İzmir Büyükşehir Belediyesi Yüksek Yapılar Yönetmeliği hükümleri uygulanır.) 99 . genel sığınak ve bunlara benzer. Bu yapılarda. çalışma.80 metreyi ve/veya bodrum kat dahil olmak üzere toplam kat adedi 13'ü aşan (13 kat hariç) yapılar Yüksek Yapı olarak kabul edilir. eğlenme veya dinlenmelerine ya da ibadet etmelerine yarayan. İmar mevzuatını oluşturan diğer kanunlar ve bunlara dayanılarak çıkartılan tüzük ve yönetmeliklere. özel sağlık tesisleri. spor tesisleri. tiyatro. kent dokusu ve her türlü kentsel alt yapı yönünden etkileyen bir yapı (bina) türüdür. katma ve özel bütçeli idarelerle. b) Umumi Bina: Kamu hizmeti için kullanılan resmi binalarla.12. İmar kanunu ve bu kanuna göre çıkartılan yönetmeliklere. kısmen veya tamamen umumun kullanımına mahsus binalardır.pasaj. İmar planlarına. düğün salonu gibi eğlence yapıları. kütüphane.

Bina Ön Cephesi: Binanın parsel ön cephesi yönünde yola bakan ve tüm katların oluşturduğu ön yüzeydir. e) Saçak Seviyesi : Binaların son kat tavan döşemesi alt kotudur. Bina Kütlesi İle İlgili Tanımlar a) Bina Cepheleri: 1. DOÇ. 3. d) Özel Yapı: Resmi yapı dışında kalan. 2. Binaların son kat tavan döşemesi eğik olarak düzenlendiği takdirde. d) Röper Noktası : Binanın ön cephe hattı izdüşümü üzerinde bina yüksekliği tespitine esas olmak üzere.Bina Arka Cephesi: Binanın parsel arka cephesi yönünde yola veya komşu arka parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu arka yüzeydir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI c) Mevcut Bina: Yürürlükte bulunan imar planı ve mevzuata uygun olarak tamamlanmış veya ruhsat alınarak en az su basman seviyesinde inşaatı ikmal edilmiş ve bugünkü imar planlarına göre yükseklik ve yapı düzeni yönünden korunması mümkün olan yapılardır.0.Bina Yan Cephesi: Binanın ön cephesine komşu olan yola veya komşu parsele bakan ve tüm katların oluşturduğu yan yüzeydir. 100 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR. b) Bina Derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka cephe hattının en uzak noktası arasındaki ön cephe hattına dik hattın uzaklığıdır.00 kotuna göre belirlenen noktadır. yeri ve kotu bu yönetmelik ve bina +. c) Bina Yüksekliği ( H ): Binanın kot aldığı röper noktasından olan saçak seviyesine kadar mesafedir. bina ön cephesindeki çıkma hattı dik doğrultusunun eğik döşemeyi kestiği nokta esas alınır. gerçek ve tüzel kişilere ait olan yapılardır.

h) Çıkma Altı Mesafesi: Binada çıkma altı ile bina cephe hatlarının oturduğu kaplamalı veya kaplama yok ise tabii zemin veya tretuvar arasındaki yüksekliktir. c) Kat Net İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme kaplaması üstünden kendi tavan döşeme altı kaplaması veya varsa asma tavan kaplaması altına ve kadar tavan olan net mesafedir. DOÇ. Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine göre bağımsız mülkiyete konu olan bölümleridir (Örn: Apartmanlar da her kattaki daireler).DR. müşterek çamaşırlık ve çamaşır kurutma yerleri gibi iskan edilmeyen mekanlar ile kapıcı dairesi. g) Çıkma Hattı: Binada bu Yönetmelik ile belirlenmiş en fazla çıkma mesafesinin izdüşümüdür. bekçi odası ve kaloriferci dairesi gibi iskana ayrılan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. kömürlük. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI f) Çıkmalar: Binalarda bu Yönetmelikte belirtilen koşullar kapsamında bina cephe hatları dışına yapılabilen konsoldur. Döşeme kaplama 101 . ayrı ayrı ve başlı başına kullanılmaya uygun olup. b) Kat İç Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi altına kadar olan yapı mesafesidir.Bina Kat İçi Tanımları a) Kat Yüksekliği: Binanın herhangi bir katının döşeme üstünden kendi tavan döşemesi üstüne kadar olan mesafesidir. D. E-. binanın ortak hizmetlerine tabi mekanlardır.Bina Bölüm Tanımları a) Bağımsız Bölüm: Binanın. e) Müştemilat: Genellikle binaların bodrum katlarında düzenlenen ve odunluk.

üstü açık ya da fenerle kapatılmış. ışıklıklarının. bağlı oldukları bağımsız bölüm ya da ortak alandan bölme elemanları ile ayrılmış ve bu yönetmelikte belirtilen koşullar çerçevesinde tertiplenmiş. hela gibi piyeslerin aydınlatılmalarını ve havalandırılmalarını sağlayan. banyo. teras tanımı dışındaki açık kullanım alanıdır. Asma tavan derinliğinin.Hava Bacası: Işıklık yapılması gerekmeyen piyes veya piyeslerin ya da ortak alanın havalandırılmasına yarayan bacadır.Duman bacası (Ateş Bacası): Faydalanıldığı piyes veya piyeslerdeki ya da ortak alandaki duman ve kokuları uzaklaştırmaya yarayan bacadır. ebatları ve koşulları bu yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan boşluktur.DR. çıkma hattı içinde kalmak kaydıyla cephe hattı dışında ve/veya içinde açık çıkma ve/veya gömme niteliğinde.00) m. oda. kabul edilir. banyo. yüksekliğe kadar tertiplenen kat hariç olmak üzere.07) m. tavan döşemesi altından asma tavan kaplaması altına kadar verilmesi zorunludur. ışık ve hava alma özelliğini kesmeyecek şekilde üstlerini veya yanlarını kapatan yapı elemanıdır. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI kalınlıkları projede belirtilmemiş ise. DOÇ.odalar). Açık çıkma olarak yapılan balkonlarda. 2. (döşeme+ tavan) kaplaması (0. F. ışıklık hariç çeşitli kullanımda bina içi boşluğudur. d) Fener: Binalarda merdiven kovalarının. c) Işıklık (Aydınlık): Binalarda merdiven kovalarının veya mutfak. tüm katlarda. b) Balkon: Tabii zeminden veya tesviye edilmiş zeminden en fazla (1. belirli bir işlev görerek kendi bağımsız bölümünün kullanım amacını tamamlayan iç mekandır (Örn: mutfak. bağımsız bölümleri ayıran bölme elemanları ve parapet duvarı dışında herhangi bir yapı elemanı kullanılamaz. iç bahçe ve avluların ya da altlarında bulunan alanların aydınlatılması ve havalandırılması için çatıda bırakılan boşlukların. e) Baca: Ebatları ve koşulları Yönetmelikte belirtilen ve faydalanıldığı tüm katlara ulaşan. 1.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.Bina Bölüm İçi Tanımları a) Piyes: Bağımsız bölüm içerisinde iç duvar veya bölme elemanları ile çerçevesi tanımlanmış ya da niş oluşturularak meydana getirilmiş. 102 .

f) Duvar: Düşey doğrultuda koruma. yerlerde bu Yönetmeliğe ve teknik gereksinmelere uygun yapılan koruma elemanıdır.Kalkan Duvarı: Beşik çatı ile örtülü bir yapının mahyaya dik gelen duvarındaki üçgen bölüm. kat ve çatı terasları. g) Korkuluk: Balkon. 2. taşıma.Tesisat Bacası: Binada düşey doğrultuda kablo.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.DR.Parapet Duvarı: Pencere altlarında ve düz çatılarda korkuluk olarak ve çatılarda tesisatları veya çatı kaplamasını gizlemek amacıyla yapılabilen duvardır. den fazla yüksekliğe çıkan merdivenler). 4. gizleme ve bölme amaçlarıyla kullanılan yapı elemanıdır. alın duvarıdır. 6.Dış Duvar: Bina dışı ve balkonlar ile bina iç bölümlerini ayıran duvardır. boru. 5. DOÇ. kendi sınırı içerisinde veya ortak duvar olarak korunma ve gizlenme amacıyla yapılabilen duvardır. 3. kanal gibi tesisat elemanlarının topluca geçirildiği.Bahçe Duvarı: Parsel sınırlarında. Çöp bacalarının Türk Standartları Enstitüsünün standartlarına uygun yapılması gerekmektedir. 4. beşten fazla basamağı bulunan açık merdivenler (50 cm.Ortak Duvar: İki bağımsız bölümü veya bir bağımsız bölüm ile içerisindeki ya da bitişiğindeki ortak alanı ayıran duvardır.Çöp Bacası: Binada düşey doğrultuda katı atıkların zemin veya bodrum kata ulaştırılması için kullanılan bacadır. zemin katın üzerindeki katlardaki açık ulaşım alanları vb. 1.İç Duvar: Bağımsız bölüm veya ortak alan içerisindeki piyesleri ayıran duvardır. 103 . ortak mahallere açılabilen ve müdahale edilebilen bacadır. bina iç boşlukları. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 3.

varsa sabit tesislerden röperlenmesi. bitmiş yolun kaplama üst kotudur.Kırmızı Kot: Ham yollarda. kenar ölçüleri ile birlikte köşe koordinatlarının yazılması ile oluşan krokidir. belediyece hazırlanan ve onaylanan yol profiline göre.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yazı ve kroki ile belirten. imar planı ve imar yönetmeliği ile öngörülen proje yapım koşullarını. d) İmar Durumu: Bir parselde inşa edilecek yapı veya yapıların İmar Kanunu. 104 . ilgili belediyelerce tanzim ve onaylanan yapı ruhsatına esas belgedir. 1. b) Plankote: Ada veya parsellerin en az köşe ve eğim değişim noktalarının. 2. HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni ile ilgili kavramlar Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI YAPI İNŞAAT RUHSATI VE KULLANMA (İSKAN) İZNİ İLE İLGİLİ TANIMLAR AYapı İnşaat Ruhsatına Esas Belge Tanımları a) Kadastro Aplikasyon Krokisi: Ada ve parsellerin Kadastro Müdürlüğünce arazide aplike edilmesi. c) Kot Krokisi: İmar durumu veya vaziyet planına göre ada ve parsellerin köşe noktaları ile yapılacak binaların köşe noktaları ve varsa kademe noktalarının Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak gösterildiği krokidir. oluşmuş kaldırım ve yolların Ülke Nivelman Sistemine dayalı olarak kotlarını gösteren haritadır.Siyah Kot: Yapılacak bir yolun veya tesviye edilecek bir parselin işlem görmeden önceki tabii zemininin kotlarıdır.DR. DOÇ.

meslek odaları tarafından belirlenen mesleki ve teknik standartlara uygun olarak hazırlanmış. Ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. projenin vaziyet planında bahçe tanzimi. gereken tüm ilgili mevzuat ile. kat planları.1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projelerdir. biri merdivenden geçen asgari iki kesit ve bitişik olmayan tüm cephe görünüşleri yerinde ölçüm alınarak çizilen ve gerektiğinde taşıyıcı sistemini anlatan statik raporu ile yeterli sayıda fotoğraf eklenerek oluşan mimari projedir. yönetmeliklere göre hazırlanan. bu Yönetmeliğin izin verdiği durumlarda bahçe içine yapılabilecek trafo ve garajlar ile bahçe ve bina yaklaşım mesafe ve kotları. tüm kat planları ve yeterli miktarda kesitleri. d) Rölöve Projesi: Mevcut bir yapının halihazır durumunun tespiti amacıyla vaziyet planı. ruhsat eki mimari. geçerli imar durumuna göre düzenlenen ve içeriğinde. kazı iznine esas veya zemin iyileştirmesine yönelik kazık ve palplanj yerlerini gösterir ruhsat eki projedir. yapı inşaat alanının hesaplanması için gerekli olan tüm ölçü ve kotları. yangın merdiveni. HASAN BEGEÇ BYapı İnşaat Ruhsatına Esas Proje Tanımları 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI a) Ön Proje (Avan Proje): Bu Yönetmeliğe veya Yüksek Yapılar Yönetmeliğine göre düzenlenmesi öngörülen durumlarda veya yapı veya yapıların özelliğine göre proje müellifince gerekli görüldüğü hallerde ön izin niteliğinde ve uygulama projesine esas olmak üzere. otopark girişi. proje tertibi nedeniyle tam anlamıyla tanımlanamayan yapı kütlelerinde tam anlatımlı maket veya üç boyutlu çizim ve ayrıca yapı inşaat alanı tablosu bulunan ilgili meslek odasının çizim ve sunuş standartlarına uygun 1/500 veya 1/200 veya 1/100 ölçekli ruhsat eki projedir. elektrik ve mekanik tesisat projeleri ile bunların eki detay. ilgili kuruluşların ön vizelerini almış. 105 . ilgili meslek odasının standartlarına uygun 1/500 . hesap ve raporlardır. DOÇ. c) Uygulama Projeleri: Bir yapının inşa edilebilmesi için.DR. statik.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. b) Hafriyat Projesi (Kazı Projesi): Yapımcı tarafından talep edilmesi halinde inşaat ruhsatı alınmadan önce kotları belirlenmiş bir parselde yapılacak kazı durumu ve miktarını belirtecek şekilde ölçümlendirilmiş ve kotlandırılmış plan ve gerektiği kadar kesitten oluşan.

Yeni İnşaat Ruhsatı: Bir parselde ilk defa veya mevcut yapı tamamen yıkılarak yeni yapı yapılması ya da herhangi bir nedenle ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yapıya başlanılmaması durumlarında düzenlenen inşaat ruhsatıdır. belgelere ve eldeki kanıtlara dayanarak özgün biçimini belirlemeye yönelik. gerekli belge ve rölöve projelerinin veya tadil projelerinin incelenerek onaylanması üzerine tanzim edilen tadilat ruhsatıdır. h) Restitüsyon Projesi: Rölöve analizi tarihi araştırma ve örneklerin karşılaştırmalı etüdü sonucunda.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. imar planı ve yönetmeliğe uygun olarak inşa edilebilmesi için gerekli belge ve projelerin usulüne uygun olarak tanzim edilmesi ve görülerek onaylanması sonucu oluşan yapı yapma hakkını belirleyen ve üzerinde binanın yapılacağı parselin ve binanın tanımları bulunan belediyenin ilgili birimince onaylanan resmi izin belgesidir. tarihi belge gibi eklerle desteklenmiş varsayım projesidir. herhangi bir nedenle imar mevzuatına uygun esaslı tamir ve tadilat yapılması durumunda. yenileme. sağlıklaştırma ve işlevlendirme gibi her türlü teknik ve sanatsal müdahalelerin ulusal ve uluslararası koruma ilkelerine dayanılarak hazırlanan rapor ve proje bütünüdür. DOÇ. gelecek kuşaklara aktarılabilmesi ve yıpranmasının durdurulması amacıyla söz konusu yapılara yapılacak onarım. sonradan değişikliğe uğramış. fotoğraf. 2. C- Yapı İnşaat Ruhsatı Tanımları a) İnşaat Ruhsatı: Bir yapının İmar Kanunu. 3. araştırma raporu.İlave İnşaat Ruhsatı: İnşaat ruhsatı alınmış yapılarda. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Restorasyon Projesi: Tarihsel belge niteliğindeki kültür yapılarının.DR. ruhsat süresi içerisinde veya kullanma izni alındıktan sonra yapı inşaat alanı hakkını aşmamak koşulu ile imar 106 . proje müelliflerinin onayı alınmak kaydıyla. 1.Esaslı Tamir Ve Tadil Ruhsatı: İmar mevzuatına uygun olarak inşa edilmiş ve imar plan hükümlerine göre korunması mümkün olan yapılarda. harita. kısmen yıkılmış yada yok olmuş yapıların.

ruhsat eki temel projesine uygun olarak. 4. yapı inşaat başlangıç tarihidir.Ruhsat Yenileme: Yapı ruhsat süresi dolmadan önce süresinde bitme imkanı olmayan ve yönetmeliğin 9. f) Yapı Bitim Tarihi: Yapıya “Yapı Kullanma İzni”nin verildiği tarihtir. beton dökülebilmesi için belediye onayının (Temel Vizesi) alındığı tarih. 5.1957 yılı öncesi yapıldığını belgeleyen özel idare veya tapu kaydı ve röleve projesi dikkate alınarak düzenlenen belgedir. uygun bulunması veya onaylanması ve ruhsat dosyasında saklanması gereken bu Yönetmeliğin 67. maddesinde tariflenen yapılar için yeniden verilen inşaat ruhsatıdır. b) Yapı İnşaat Ruhsatı Ekleri: Yapı inşaat ruhsatı düzenlenmeden önce görülüp. e) Yapı Ruhsat Müddeti Bitim Tarihi: İki yıl içinde inşaata başlanmış yapılarda. betonarme yapı temelinin hazırlanıp. d) Yapıya Başlama Tespiti: İki yıllık yapıya başlama müddeti içerisinde.DR. tesisat ( mekanik. mahallinde hazırlanmış tapu tespit krokisi. resim ve hesapların hazırlanmasında Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu güvencesinde bulunan ve ihtisas ayrımı çerçevesinde uzmanlık konularına göre ön proje 107 . yapı ruhsat müddetinin başlama tarihinden itibaren beş yıllık sürenin bitim tarihidir. DOÇ. Başlanmamış yapılarda iki yıllık sürenin bitiş tarihidir. c) Ruhsat Müddeti Başlama Tarihi: Yapı inşaat ruhsatının düzenlenerek onaylandığı ve ruhsat harçlarının ödendiği tarihtir. plan.Röleve Tastiki: İmar durumu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.elektrik) ve inşaat mühendisliği ile ilgili her türlü proje.maddesinde açıklanan belgelerdir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI mevzuatına uygun ilave yapı yapılabilmesi durumunda gerekli belge ve ilave yapı projelerinin incelenerek onaylanmasından sonra inşaat ruhsatı üzerinde ilave yapı veya yapıların başlama ve bitim tarihleri belirtilerek düzenlenen inşaat ruhsatıdır. g) Proje Müellifi: Yapıların mimari.

bu sınırların dışında ise Valiliktir. plankote ve yapı yeri uygulama krokisi ile temelden su basman seviyesine kadar yapının yatay ve düşey konumunun belirlenmesinde harita mühendisidir. elektrik tesisat projelerinin hazırlanmasında elektrik mühendisi. yapının uygulanması için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlayan. belediye. DOÇ. yapı denetim kuruluşu ve diğer ilgili kurumlarla ilişkileri yürüten.DR. a) Belediyeler: İzmir Büyükşehir Belediyesi ve ilgili belediyelerdir. mekanik tesisat projelerinin hazırlanmasında makine mühendisi. mimardır. b) İlgili Belediye: İzmir için.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. j) Şantiye Şefi: Yapım işlerini mal sahibi veya müteahhit adına yöneten. h) Fenni Sorumlu: İlgili mevzuatında tanımlanan yapı denetim kuruluşudur. İmar Kanunu ve Büyükşehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkındaki 5216 Sayılı “Büyükşehir Belediye Kanunu”nun belirlediği görev ve yetki esası ile İzmir Büyükşehir Belediyesi ve sınırları içindeki diğer belediyelerdir. İmar Yönetmeliğinde Kullanılan Diğer Tanımlar İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediye. betonarme ve/veya çelik projelerin hazırlanmasında inşaat mühendisi. 108 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI ile mimari projelerin hazırlanmasında mimar. İş Kanunu ile İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü’ne göre zorunlu tedbirleri almak ve uygulatmak ile sorumlu olan ve yapı denetim kuruluşunun teknik konulardaki talimatlarına uygun olarak. i) Proje Koordinatörü: İhtisas ayrımı çerçevesinde. proje müellifleri arasındaki koordinasyonu sağlayan. yapım işlerini yöneten ve uygulayan mimar veya inşaat mühendisidir.

imar durumu. plan ve mevzuata uygun olarak inşaata elverişli imar parsellerine ayrılmasıdır. konum. Md. Hissedarlardan her birinin mahkemeye başvurarak. Tapu mevzuatı yönünden ifraz ise. ifraz edilen gayrimenkulden farklı yeni bir hukuki hüviyet de kazanırlar.DR. 2. valilik). Öte yandan bu parseller. İfraz ile oluşan her yeni parsel için. c) Tüm hissedarların "isteği" ile. İfraz ile oluşan parseller. teknik yöntem ve metotlarla düzenlenen haritalarla belli parsellere bölünmesidir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Mevzuatımıza göre ifraz: a) Taşınmaz tek bir kişiye ait ise. 65). arsa ve arazileri "düzenlemesi" yolu ile yapılabilir. 109 . yapı kullanma izni gibi imar ile ilgili işlemlerini yürüten birimidir. İmar Kanununun "Üçüncü Bölüm"ünde "İfraz ve Tevhid İşleri'ne ilişkin hükümler yer almaktadır. eski sayfa kapatılır (Tapu Tüzüğü md. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI d) İmar Müdürlüğü: Büyükşehir belediyesi ve ilgili belediyelerin inşaat ruhsatı. bu kişinin isteği ile. büyüklük ve sınır itibariyle yeni bir geometrik duruma gelirler. DOÇ. kütükte yeni bir sayfa açılır ve ifraz edilen gayrimenkulün kayıtlı bulunduğu önceki sayfadaki kayıtlar bu sayfaya nakledilerek. İmar Kanunu 'nun 18 inci maddesini "re 'sen " uygulayarak.15 İFRAZ (Ayırma) İmar mevzuatı yönünden "ifraz". buradan alacağı "karar" ile. bir taşınmazın. tapu kütüğünde tek parsel halinde kayıtlı bulunan gayrimenkulün. b) Taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise: 1. İdarenin (belediye.

İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilemeyen yerlerde yapılacak ifrazların.10. İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır. İmar planlarına göre yol.DR. birden fazla gayrimenkulün. bir araya getirilmesi. 99). İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez. 18 Mayıs 1994 gün ve 94/5623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 7. park. rızaen birleştirilecek (tevhid edilecek) bitişik taşınmaz malların "aynı" kişi veya kişilere ait olması zorunlu idi (TSN md. ayrı hudutlarla çevrili ve nihayet ayrı yüzölçümü taşıyan parsellere. 75).1994 gün ve 21953 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yeni Tapu Sicil Tüzüğü ile. 8. aynı veya değişik kişilere ait birbirine bitişik taşınmazların. birleştirilecek taşınmazların "ayrı" kişi veya kişilere ait olması yolundaki kural değiştirilmiş ve "ayrı" kişilere ait birbirine bitişik taşınmaz malların da. otopark gibi genel hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına ya da tevhidine izin verilmez. HASAN BEGEÇ TEVHİD (Birleştirme) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar mevzuatı yönünden "tevhid".MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. birleştirilmesidir. tapu kütüğünde ayrı ayrı sayfalarda kayıtlı.1930 tarih ve 10012 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Tapu Sicil Nizamnamesi'ne göre. meydan.6. Tapu mevzuatı yönünden tevhid (birleştirme). maliklerin talebi ile tevhidine imkan tanınmıştır (TSN md. asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir. 110 . yeniden geometrik bir şekil verilmesi ve böylece tapu kütüğünde yeni bir sayfaya tescil yapılmasını gerektiren bir işlemdir. yeşil saha. plan ve mevzuata göre bir araya getirilmesi. DOÇ.

yapı kullanma izni gibi konuları) içermektedir. derz. Maddesindeki istisnalar olarak. yetkili idari makamca izin verilmesidir. dış sıva. nitelik değişmesi yoksa ruhsat vergi ve harca tabi olmaz. "Ruhsat" kelimesinin sözlük anlamı "izin "dir. (İç sıva. tevhid ve ifrazlar konusunda yönetmelikte belirtilen esaslara uyulacağı hükmü yer almıştır. İmar Kanununun 26. yeni bir yapı yapılmasına veya mevcut bir yapının esaslı onarım ve tadilatı ve ilavesine. İmar kanununun 20. Ancak belediyeler yerin özelliğine göre yapılar arasında uyum sağlamak amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatı malzemesini ve rengini belirleyebilir. devletin güvenlik ve emniyeti ile Türk Silahlı Kuvvetlerinin harekat ve savunması bakımından gizlilik arz eden yapılara da proje statik ve tesisatla ilgili olarak sorumluluğun üstlenilmesi üzerine proje olmaksızın ruhsat verilir. İmar kanununun 21 maddesine göre İmar kanununun kapsamına giren bütün yapılar (26. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 15 ve ardı sıra gelen maddelerinde. Ruhsat almış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak ya da yaptırılacak yapılara avan projeye göre. ruhsat süresi. (diğer ruhsat işlemlerinde vergi ve harç alınır) Yerin durumuna göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerine uygun olmak üzere tamirat ve tadilat işleri ruhsata tabi değildir. 111 . DOÇ. ruhsat alma şartları.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. maddesi ile başlayan dördüncü bölümü Yapı ve Yapı ile ilgili esasları (Yapı ruhsatı. Bu kapsamda "yapı ruhsatı" da. maddedeki istisnalar dışında) belediye veya valiliklerden yapı ruhsatı almak zorundadır. Eğer alan artışı.DR. boya badana oluk dere doğrama kaplamalar tesisat tamiratları çatı onarımı vb gibi).

Aplikasyon Tutanağı Bir yapının temel durumunun. 'röperli kroki' bu yoksa 'ebadlı kroki' veya 'imar durumu' nu gösterir 'Çap'ın ve yol kotu tutanağı ile parselin (± 0. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusundan önce: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İlgilisince. yapılara ait projeler hazırlanmadan ve yapı ruhsatı talebinde bulunmadan önce. DOÇ. İmar durumu aldıktan ve aşağıda belirtilen belgeler tamamlandıktan sonra yapı ruhsatı alınması için belediyeye müracaat edilmesi gerekir.DR. 'aplikasyon tutanağı'. Çap: Kadastro plânından çıkartılan. taşınmazın (parselin) geometrik konum ve şeklini gösteren belgedir. yapılacağı arsa üzerinde ayrıntılı olarak gösterildiği belgedir. yapı ruhsatı almış olmak anlamına gelmez. Ebadlı Kroki Ada ve parsellerin paftası üzerinden alınan veya daha önce tespit edilmiş olan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. İmar durumu almak. İmar Durumu Bir taşınmazın (parselin) imar planı üzerindeki yeri ve konumunu belirleyen ve üzerinde yapılacak yapının tabi olacağı şartlan gösteren 'çap' lı bir belgedir.000) kotuna göre pis su kanal bağlantısının hangi nokta ve kotlarda olabileceğini belirleyen 'belge'nin alınması gerekir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Röperli Kroki Ada veya parsellerin yeri değişmeyen sabit tesislere bağlı olarak zeminden alınan ölçülerinin yazılı olduğu krokidir. 112 .

usulüne uygun olarak tayin edilmiş 'vekil' aracılığı ile de yapılabilir. müşterek ya da hisseli mülkiyete konu ise talebin. dışında ise valiliklere yapılması gerekir. Başvuru dilekçesinde. "Eğer malik 'küçük' ise. Sözlü olarak ruhsat talebinde bulunmak mümkün değildir. yeniMKmd. belediyeye. 'veli' tarafından yapılması lazımdır (eskiMKmd. Yapı sahibinin. 1. 113 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. HASAN BEGEÇ Yapı İnşaat Ruhsatı Ve Kullanma İzni İle İlgili Hükümler Yapı Ruhsatı Başvurusu (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 67) 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı ruhsatı almak için belediye ve valiliklere yapı sahipleri ya da yasal vekilleri dilekçeyle başvururlar. Talep. ada ve parsel numarasının. müracaatın. yeniMKmd. 268. 4. 342-343). 3. Ruhsat istenilen taşınmaz. 2. DOÇ. 625. Yapının yeri ile pafta. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise başvuruların. Yapının hangi maksatla kullanılacağının. Yapı türünün. hissedarların tümü tarafından yapılması zorunludur (eski MK md.DR. 693). Ruhsat istenilen yer (parsel). 5. Projeleri yapan fen adamlarının ad ve soyadlarının yazılması gerekir.

14“Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik” uyarınca istenilen yangın söndürme. HASAN BEGEÇ Başvuru dilekçesine eklenmesi gereken belgeler: 1. a) Tapu senedi (1 aylık vizeli) b) Özel kanunlara göre tahsisi yapılıp henüz tapu siciline kaydedilmemiş ancak kanunlarında mülkiyet belgesi yerine geçmesine dair hüküm bulunan ilgili kamu kuruluşlarınca verilmiş tahsis belgesi c) Mülkiyete dair kesinleşmiş mahkeme kararı ve bu mahkeme kararına dayalı olarak yetkili diğer makamlar tarafından verilen belge.DR.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir.) 114 .MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ.Uygulama Projeleri a) Zemin Etüdü b) Mimari Proje c) Statik Projesi d) Mekanik Tesisat Projesi e) Elektrik Tesisat Projesi 3.12.Tapu kayıt örneği 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsat verme aşamasında tapu kayıt örneği yerine geçen belgeler.Kadastro Aplikasyon Krokisi 4567891011İmar Durumu Yapı Yeri Uygulama Krokisi Kot Krokisi Zemin Etüt Raporu Numarataj Krokisi Gerekli ise Yapı Yıkım İzni Gerekli ise Trafo Belgesi Gereken yerlerde Yol –kanal katılım payı bedelleri 12.Proje müelliflerinin ilgili meslek odasınca düzenlenen büro tescil ve sicil belgeleri 13“Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun” ve “Yapı Denetimi Uygulama Usul ve Esasları Yönetmeliği” gereğince istenilen belgeler. algılama ve tahliye projeleri ( İtfaiye Daire Başkanlığından onaylı ) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. d) Kesinleşmiş kamulaştırma kararları 2.

1:2. 1:100. (İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. Gerekli görülen durumlarda ara ölçekler kullanılabilir. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen.Bodrum katları dahil tüm kat planları.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bunların kesitleri. bodrum kat dahil tüm kat kalıp ve donatı planları. detayları ve hesaplarıdır.Makine mühendisi ile birlikte hazırlanan ısı yalıtım projesi ve/veya raporundan oluşur. 1:10. betonarme.Yerleşim ve çevre düzenleme planı (1:50. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Esaslar (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 68) a) Zemin Etüdü: Jeolojik etüt raporlarında belirtilen risk durumuna göre tanımlanan mühendislik hizmetlerini içeren standartta ve Bakanlıkça hazırlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporunun Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uygun olarak jeoloji mühendisi. kolon-kiriş açılım detayları. inşaat mühendisleri tarafından afet yönetmeliğine göre hazırlanan. çelik. 1:200 ) 3. merdiven donatı planları. 1:50 ölçekte) 4. 2. 1:1 ölçekte) bulunan avan ve tatbikat projeleri 5. çatı planı ile bunlara ilişkin en az 2 adet kesit ve bütün görünüşler ( 1:100.Yangın tahliye projeleri 6.12. DOÇ. kolon aplikasyon planı. 1:5. jeofizik mühendisi ve konusunda uzmanlaşmış inşaat mühendisleri tarafından hazırlanır ve müştereken onaylanır.). Bu 115 .Vaziyet planı (1:200.) c) Statik Proje: Mimari projeye uygun olarak. 1:500 ölçekte) (Binanın büyüklüğüne göre A-I boyutlarına sığmayan mimari projelerde 1:500 ölçek kullanılır.DR. yığma. b) Mimari Proje: Mimarlar tarafından hazırlanan 1.Gerektiğinde sistem kesitleri ve nokta detayları (1:20. ve benzeri yapıların türlerine göre taşıyıcı sistemlerini gösteren. çatı planları.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir.

jeotermal enerji tesisatlarının projeleri. yıldırıma karşı koruma tesisatı. yangın tesisatı ve yangın söndürme projeleri ve proje raporları ile elektrik mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. ayrıca. elektrik mühendisleri tarafından hazırlanan. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. yangın algılama ve uyarma tesisatı. 116 . bina otomasyon sistemleri.DR. harita mühendisince koordinatlandırılarak gösterildiği. buhar. güvenlik tesisatı. soğuk hava. sıhhi tesisat. parsel ve yapı köşe noktaları ile imar hatlarının kot ve koordinatlarının parsele uygulamasında ve su basman vizesine esas röleve krokisinin düzenlenmesinde yaralanılacak poligonları. havalandırma. pis su . ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. jeneratör dağıtım tesisatı. kızgın yağ. kızgın su. ısı yalıtım. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI hesaplarda zeminin fiziksel parametreleri. havuz. güneş enerjisi . topraklama tesisatı. LPG . basınçlı hava tesisatı. mutfak. yapı içi alçak gerilim dağıtım tesisatı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. doğal gaz. zemin-temel-yapı etkileşimi ve Bakanlıkça yayımlanan “Zemin ve Temel Etüdü Raporlarının Hazırlanmasına İlişkin Esaslar”a uyulur. filitrasyon. f) Yapı Yeri Uygulama Krokisi: Vaziyet planının. bio-medikal . aydınlatma ve priz tesisatı.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. kesintisiz güç kaynağı dağıtım tesisatı projeleri ile makine mühendisi ile birlikte hazırlanan asansör projeleridir. makine mühendisleri tarafından hazırlanan. ölçekleri yapının büyüklüğüne ve özelliğine göre belirlenen. kanalizasyon. telefon dağıtım tesisatı. bu poligonların kot ve koordinatlarını da içeren 1/50 ve/veya 1/100 ölçekli kroki. d) Mekanik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. arıtma. ortak anten Tv/r ve ya kablolu Tv/r dağıtım tesisatı. iklimlendirme. temiz su. İdare yapının özelliğine göre bu projelerden gerekli olanları ister. kalorifer.) e) Elektrik Tesisat Projesi: Mimari projeye uygun olarak. DOÇ. yakıt.12. çamaşırhane.

HASAN BEGEÇ Ruhsata Esas Uygulama Projeleri ile İlgili Genel Hükümler: 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 1. projeleri incelerken 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa uygunluğunu da denetler. tapu kaydı. arsanın yeri. 4. Yapı ruhsatı verilmeden önce yapıyla ilgili fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması şarttır. ilgili meslek odasına kayıtlı olmaları. meslek mensubunun o andaki sicil durumunun gösterir işin adı yazılı yetki belgesini her proje için ister.Proje müellifi mimarlar ve mühendislerin. kat adedi. proje müellifleri. yapı sahibi. 2. yapı denetim kuruluşu hakkında gerekli bilgileri içeren bilgi tablosunun yer alması zorunludur. 3. İdare. meslek odasına kayıt ve büro tescil belgesi hakkındaki yükümlülüklere tabi değildir. Belediyenin ilgili birimlerine teslim edilir. İdarece.DR. Proje müelliflerinin kanunda öngörülen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini denetlemek üzere ilgili meslek odasınca düzenlenen. 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun uyarınca mühendislik ve mimarlık hizmeti verme ehliyetine sahip mimar ve mühendisler. ada. ruhsata esas belgeler plan ve mevzuat hükümlerine göre incelenir ve İmar Kanununda belirtilen süreler dikkate alınarak Yapı Ruhsatı verilir.Proje müelliflerince hazırlanarak imzalanan uygulama projeleri (4) takım halinde düzenlenerek. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyenlere ait projeler ilgili idarelerce onaylanmaz. büro tescillerini yaptırıp her yıl için yenilemeleri gerekmektedir. pafta.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapı sınıfı ve yapı inşaat alanı. usulüne göre dosyalanıp. kamu kurumlarına ait projeleri yapan. 117 . İdare. yapı müteahhidi.Kamuda görevli olup. parsel alanı. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu uyarınca.Yukarıda adı geçen projeler Türk Standartları Enstitüsünce hazırlanan standartlara ve ilgili tüm yönetmeliklere uygun olmak zorundadır. parsel numarası. DOÇ.Projelerin başında. cinsi. toplam inşaat alanı. yapılacak yapının. kullanım amacı. 5.

Aynı şekilde. md. Büyüklük (parsel genişliği ve parsel derinliği). Örneğin. 24/1). bir kısmı da konut alanına rastlıyor ve konut alanına rastlayan kısım yapı yapılmasına müsait bir imar parseli oluşturmuyor ise. 13). yapının üzerinde yapılacağı parselin. içinde bulunduğu imar adasında parselasyon planının yapılmış ve bunun tapuya tescil edilmiş olması gerekir (Tip İmar Yönetmeliği. Bu incelemede: a. 118 . bu durumda cephe hattının önünde bina yapılamayacağından (İK md. d. c. umumi hizmetlere ayrılan alanlarda kalıyor ise. bu alanlarda daha Önce yapılmış olan bir bina var ise. başvurunun. bu inşaata izin verilmez. başka taşınmazlarla tevhid yoluyla inşaata elverişli bir imar parseli oluşturur ise. planda umumi hizmetlere ayrılan yere. HASAN BEGEÇ Ruhsat Başvurusunun İncelenmesi 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Dilekçe ve eklerinin belediyeye verilmesinden sonra. b. yönetmelikte öngörülen asgari ölçülerin altında ise. Belgelerde eksiklik yoksa.Ruhsat istenilen parselin bir kısmı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. imar planındaki tahsis amacına bakılır. başvuru tarihinden itibaren on beş gün içinde başvuru sahibine tüm eksik ve yanlışlar yazıyla bildirilir.DR. DOÇ. ilk olarak belgelerin tam olarak verilip verilmediğine bakılır. Eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak başvuru tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde yapı ruhsatı verilir. yönetmelik ve planda belirtilen ölçülere uygun değilse ruhsat verilmez. Ancak taşınmazın konut alanına rastlayan kısmı.Parsel büyüklüğüne bakılır. imar planı ve yönetmelik yönünden ve projelerin doğruluk ve standardı yönünden incelenmesine geçilir. bu inşaata ruhsat verilmez. İmar Kanunu. Eksik ya da yanlış varsa. İncelemeden sonra eksik ve yanlış bulunmuyorsa başvuru tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatı verilir. bu binanın tamir ve tadiline de izin verilmez. bir parselin cephe hattı gerisinde kalan kısmı.Ruhsat istenilen parselin. bu durumda ruhsat verilmez. Eğer ki parsel.Ruhsat verilebilmesi için. bu halde inşaat ruhsatı verilir.

çizim ve tanzim esaslarına uygun olup olmadığına bakılır. Bu şerit üzerinde bir bina yapılmak istenirse. yapının bu mesafede olup olmadığını araştırır ve eğer ki mesafe şartına uyulmuş ve diğer şartlar da yerine getirilmiş ise bu yapıya ruhsat verir.DR. Yıkım esnasında ve yıkım sonrasında komşu parsellere ve kamuya ait yerlere zarar verilemez. ruhsat istemi. 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 5 inci maddesinde. Yapı sahibi teknik sorumlu atamak suretiyle kamunun can ve mal güvenliğini sağlayacak tedbirleri almak zorundadır. Yeni inşaat yapmak için yapı ruhsatı almış yerlerde ayrıca yıkım izni alınmasına gerek yoktur. sahil şeritlerinde yapılacak yapıların.RUHSAT ÖNCESİ ALINACAK İZİNLER a) Yapı Yıkım İzni : İmar Kanunu kapsamında işlem gören yıkılacak derecede tehlikeli yapılar ile koruma tescilli yapılar hariç olmak üzere. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gibi). f. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu nedenle. yapı ruhsatı verilmez.Projelerin. Uygun ise.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. yukarıda belirtilen yaklaşma mesafesinde olması gerekir. Örneğin.Ruhsat isteminin. parselasyon planı yapılarak tapuya tescili yapılmayan bir ada içindeki parsele ilişkin ise. kıyı kenar çizgisine en fazla 50 m "yaklaşabileceği öngörülmüştür. yeni inşaat yapma talebi veya başka bir nedenle yıktırılması öngörülen yapılar için. böyle bir yapı için ruhsat talebi önüne geldiğinde. bu yapının. yönetmelikte belirtilen ölçekler ile. e. Yapı İzinleri (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 73) A. İdare. 119 . ruhsat verilir. imara ilişkin hükümler içeren diğer kanun (Kıyı Kanunu. tüzük ve yönetmeliklere uygunluğuna bakılır. yapı sahibinin zorunlu olarak ilgili belediyesinden alması gereken izin belgesidir. değilse verilmez.

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ b) İstinat Duvarı İzni :

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Parsel içinde istinat duvarı yapılması gereken hallerde; yapı denetim kuruluşu tarafından fenni mesuliyeti üstlenilmek kaydıyla, kot krokisi, ham yollarda yol profili, parsele ait vaziyet planı ve istinat duvarı betonarme projesi ile müracaat edilerek, belediyenin ilgili biriminden ruhsat alınması zorunludur. Bu tür parsellerde yapılacak binalara istinat duvarı tamamlanmadan önce hiçbir şekilde inşaat ruhsatı verilemez. İstinat duvarı yapılması gereken yerlerde, istinat duvarı izni, hafriyat izni ile birlikte verilir.

c) Hafriyat İzni (Kazı İzni) :

İnşaat ruhsatı alınmadan hafriyat yapılamaz. Ancak, inşaat ruhsatı alınmadan önce, mal sahibinin talebi halinde, zemin etüdü veya zemin iyileştirmesi (kazık v.b) yapılabilmesi amacıyla, fenni mesuliyetin üstlenilmesi kaydıyla, kazı ve zemin iyileştirme projesine dayanılarak, ilgili belediyesince hafriyat izni verilir. Yapı sahibi, yapı müteahhidi, varsa şantiye şefi, kazıda ve inşaat çukurlarından doğan her türlü kazalardan ve zararlardan sorumlu olup, yol yapılarını, teknik alt yapıları ve komşu parsellerdeki yapıları tehlikeye sokmayacak önlemleri almak zorundadırlar. Kazı toprağı ve molozlarının yolları kirletmemeleri, belirlenmiş döküm yerlerine dökümünün sağlanması, yapı sahibinin, müteahhidin ve şantiye şefinin sorumluluğundadır. Aksi davranışlar hakkında İmar Kanununun 40. ve 42. Maddeleri uygulanır.

d) Vaziyet Planı Onayı:

Bir parselde birden fazla bina yapılması halinde, inşaat ruhsatı öncesi, arsa ölçü krokisi ve plankote dikkate alınarak binaların konumu ile boş alanların düzenlemesini gösterir vaziyet planı hazırlanır ve buna göre düzenlenmiş aplikasyon krokisi ile birlikte ön olur alınır. Uygulama projeleri ön oluru alınan vaziyet planı ve aplikasyon krokisine göre hazırlanır.

120

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ B- RUHSAT SONRASI İZİNLER

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

a) Aplikasyon Vizesi :

Kadastro aplikasyon krokisine uygun aplike edilerek, sınırları belirlenmiş arsa üzerine, harita mühendisi tarafından, yapılacak yapının veya yapıların aplikasyonu yapılır ve ilgili belediyesine müracaat edilir. Belediye tarafından kontrolü yapıldıktan sonra hazırlanan yapı yeri uygulama krokisinin, karşılıklı onayı ile yapının devamına izin verilir.

b) Temel Vizesi:

Ruhsatlı yapının temel betonu dökülmeden önce; ilgili yapı denetim kuruluşunun denetiminde ruhsatlı yapının aplikasyonu yapılıp, inşaat hafriyatı yapıldıktan, temel demir montajı yapıldıktan, çevre ve arsa emniyeti sağlandıktan sonra, yapı sahibi tarafından belediyesine yazılı olarak başvurulur. Belediyesince, yapının temelinin aplikasyon krokisine göre doğru aplike edilip edilmediği ve demir montajının uygulama projesine uygun yapılıp yapılmadığı tutanakla belirlenerek, uygun ise veya uygun duruma getirilmesi halinde beton dökme ve inşaata devam etme izni verilir. Temel kontrolü yapılıp, vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. iki yıl içinde temel vizesi yapılmadığı takdirde ruhsat hükümsüz kalır.

c)

Su Basman Vizesi:

Temel vizesi yapılarak inşaata devam etme izni almış olan parsellerde, su basman kotu seviyesindeki döşeme betonu döküldükten sonra, yapı sahibi, yapı denetim kuruluşunun onayını alarak belediyesine beton numunesi laboratuar raporları ve demir tutanaklarının ekli olduğu dilekçe ile başvurur. Bu seviyeye kadar yapılan imalatın uygulama projelerine ve daha önceki kontrollere uygunluğunun tespit edilmesi ile inşaatın devamına izin verilir. Uygun olmayan imalatlar

121

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

düzeltilmeden inşaatın devamına izin verilmez. Su basman vizesi alınmadan üst katlara devam edilemez. Aksi taktirde İmar Kanununun 32. ve 42. maddelerine göre işlem yapılır.

d) Isı Yalıtım Ve Kaba İnşaat Vizesi:

Yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce ilgilisinin belediyesinden ısı yalıtım ve kaba inşaat vizesi alması zorunludur.

Yapı denetim kuruluşu ve varsa şantiye şefi tarafından her kat beton dökümünde numune alınması, demir kontrolü yapılması ve bu durumun hepsinin imzasını içeren bir tutanakla belirlenmesi zorunludur. İnşaatlarda hazır beton kullanılacaktır. Ayrıca, yapım denetim kuruluşu tarafından yapının onaylı ısı yalıtım projesine göre yapılıp yapılmadığı denetlenerek rapor hazırlanacaktır.

İlgili yapı denetim kuruluşu tarafından yapının kaba inşaatı ikmal edilip, sıvaları yapılmadan önce mahallinde incelenip, rapor hazırlanır ve yapım denetim mevzuatında belirtilen belgeler ile birlikte belediyenin ilgili birimine başvurularak, kaba inşaat ve ısı yalıtım vizesi alınır.

122

MİM 4476 İMAR KURALLARI
YRD. DOÇ.DR. HASAN BEGEÇ İmar Kanunu Madde Açıklamaları 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun Yapı denetim kuruluşları görevleri, sorumlulukları Yapı denetim komisyonu görevleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri

09/10 BAHAR

2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI

Yapı Yerinde Bulundurulması Gerekli Levha Ve Belgeler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 75)

Ruhsat ve ekleri ile şantiye defterinin yapı yerinde bulundurulması zorunludur. Ayrıca inşaat süresince yapı yerinde mal sahibinin, mimarın, statik, mekanik ve elektrik tesisat proje müelliflerinin, yapı denetim kuruluşunun, müteahhidin isimleri ile, pafta ada parsel bilgileri ve inşaat ruhsatı numara ve tarihini içeren en az ( 0.50 / 0.75) m. boyutlarında bir levhanın, herkesçe rahat görülebilecek bir yerde asılı olarak bulundurulması gerekir. Aksine davranışlarda sorumluluk yapı sahibine ve müteahhidine aittir. Aksi taktirde cezai müeyyide uygulanır.

İnşaat Yerinde Alınması Gereken Önlemler (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 76) İnşaatın ve tamiratın devamı ile bahçenin tanzim ve ağaçlandırılması sırasında yolun veya kaldırımlarının, kamuya ve komşulara ait yerlerin işgal edilmemesi ve buralardaki yer altı ve yer üstü tesislerinin tahrip olunmaması ve bunlara zarar verilmemesi, taşıt ve yayaların gidiş ve gelişinin zorlaştırılmaması, yol cephesindeki parsel sınırlarının ve gerekli ise komşu parsel sınırlarının her türlü tehlikeyi önleyecek şekilde tahta perde veya uygun bir malzeme ile kapatılması ve yol cephelerinin geceleri aydınlatılması zorunludur.

Yapı, yol kenarında yapıldığı taktirde, yolun bakım ve onarımından sorumlu belediyece saptanacak zorunlu durumlarda, izin alınarak yaya kaldırımlarının bir kısmını işgaline, ancak, üstü ve parsel cephesi tarafı, tehlikeli herhangi bir durumu önleyecek şekilde uygun malzeme ile kapatılmış yaya geçitleri sağlamak ve aydınlatılmak koşulları ile izin verilebilir.

123

inşaatın müteahhidi. yapının fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve muhtarlıktan izin alınması gereklidir. İmar Kanununun 29. Ancak. hayvancılık ve tarımsal yapılar) için herhangi bir ruhsat aranmaz. sığınak.DR. Maddesi Ruhsata Tabi Olmayan Yapılar ve Uyulacak Esaslar ile ilgilidir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu önlemlerin alınmasında sorumlu olanlar. Maddesi Yapı Kullanma İzni ile ilgilidir. Belediye ve Mücavir alan sınırları dışında kalan Köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli oturanların yapıları (konut. şantiye şefi ve mimari teknik uygulama sorumlusudur. 124 .maddeleri uygulanır. Bu durumda yeniden ruhsat alınması zorunludur. yapı sahibi. (İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği Madde 74) Tasdikli projesine göre bina tamamen bittiği taktirde tamamına. kapıcı dairesi. kalorifer dairesi gibi ortak mahallerin inşa edilerek tamamlanmış olması ve binada gerekli emniyet tedbirlerinin alınması zorunludur. DOÇ. Başlanmış yapılarda müktesep (kazanılmış) aklar saklı tutulur İmar Kanununun 30.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. İmar Kanununun 27. yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne nedenle olursa olsun. kısmen tamamlanmış binalarda ise tamamlanan kısımlarına kullanma izni verilebilmesi için bu kısımların ihtiyaçlarını karşılayacak kömürlük. başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat geçersiz sayılır. ve 42. Bu süre içinde. Yapıya başlama süresi. Aksine davranışlarda İmar Kanunu'nun 34. Maddesi Ruhsat Müddeti ile ilgilidir. ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır.

su basman. biten bağımsız bölüme kısmi yapı kullanma izni verilebilmesi için kolon filizlerinin dış cephede görülmeyecek şekilde kiremit çatı örtüsü veya parapet duvarı yapılmak suretiyle gizlenmesi ve emniyete alınması şarttır.12.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.) e) Fotoğraf zorunluluğunun yerine getirilmiş olması. fen ve sağlık kurallarına ve TSE Standartlarına uygun malzeme kullanılarak bittirildiğini ve Yapı Kullanma İzni almasında sakınca olmadığını gösteren İş Bitirme Belgeleri. Yapı kullanma izni verilebilmesi için.DR. a) Proje müelliflerinin ve yapı denetim kuruluşunun. rapora eklenir. yapı kullanma izni verilebilmesi için yapı sahibi tarafından aşağıda sayılan belgeler eklenerek başvuruda bulunulur. yapının onaylı projelerine. yapının ruhsat sonrası izinlerinin (aplikasyon. ilgili belediye elemanları tarafından yerinde uygunluk kontrolü yapılır ve fotoğraflar onaylanarak.2003 tarih ve 05/296 sayılı kararı ile değişmiştir. c) İz-su Kanal Bağlantı Belgesi d) Mekanik Tesisat Raporları (Isıtma-soğutma sistemleri. binanın bitiminden sonra ön ve arka cephelerinden merkez alınarak en az (13x18) ebadında çektirilen ikişer adet fotoğraf ile yapılan başvuru sonucunda. Belediyeler veya Valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek zorundadır. sıhhi tesisat. ısı yalıtım ve kaba inşaat vizelerinin) alınmış olması zorunludur. İlgili belediyesince. DOÇ. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Devam etmekte olan yapılarda. asansör raporları ve yangın tesisatı raporları) ( İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 09. temel. 125 . yapı sahibince. Aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamen veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır. b) İlgili vergi dairesinden ilişik kesme yazısı.

ana gayrimenkulun tümünün mülkiyeti kat mülkiyetine çevrilmeden o gayrimenkulun yalnız bir veya birkaç bölümü üzerinde kat mülkiyeti kurulamayacağı. o gayrimenkulun malik veya 'bütün paydaşları' nın dilekçeyle tapu idaresine başvurarak istemde bulunmaları gerektiği. HASAN BEGEÇ Yapı kullanma izni alındıktan sonra. ana gayrimenkulün tümünün kat mülkiyetine çevrilmesi için. yapı kullanma izni almaları gerekmektedir. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI 2. 126 . Ana gayrimenkulün bir tek paydaşının dahi yapısına yapı kullanma izni almaması halinde. Yapı Kullanma İzni ile Kat Mülkiyeti İlişkisi 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 10 uncu maddesinde. 12 nci maddesinde ise.DR. projesine aykırı ilave yapılması. 1. kat mülkiyetinin kurulması için.kat sahiplerinin). Bu hükümlere göre. yapı üzerinde esaslı tamir ve tadiller yapılması. hallerinde de. dilekçeye. Kanunun 32 ve 42 nci maddelerinin uygulanması gerekir. Yapı ruhsatı alınmadan.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. tüm paydaşların (daire . yapı ruhsatı alınarak yapılan esaslı tadillerin (değişikliklerin) bu ruhsata aykırı olarak yapılması. kat mülkiyeti kurulamaz. yapı kullanma izin belgesinin ve gayrimenkulun (yapı veya yapıların) ön ve arka cephelerini ve mümkünse yan cephelerini gösteren en az 13x18 büyüklüğünde ve doğruluğu belediyece tasdikli bir fotoğrafının ekleneceği belirtilmektedir. DOÇ. Yapıya.

Belediye Encümeni veya İl İdare Kurulu kararıyla belediye veya valilikçe yıktırılır ve yıkım masrafı yapı sahibinden alınır. İlgili idarenin (Belediye veya Valilik) durumu öğrenmesi üzerine İmar Kanununun 32. yapı tatil tutanağının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. İmar Kanununun 38. 127 . Durdurmaya ilişkin yapı tatil tutanağının yapı sahibine tebliğinden itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi. Yapının ruhsat ve eklerine aykırı yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ruhsatı veren belediyeye veya valiliğe bildirmekle yükümlüdürler. İnceleme sonucunda aykırılık ortadan kalkmışsa mühür kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir Aksi takdirde ruhsat iptal edilir ve Ruhsat ve eklerine aykırı veya ruhsatsız olarak yapılan bina. Bu tebligatın bir örneği de muhtara bırakılır. yapısını ruhsata uygun duruma getirerek veya ruhsat alarak.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yapının fenni sorumluluğunu üstlenen meslek mensupları (Yapı Denetim Kuruluşları) yapıyı ruhsat ve eklerine uygun olarak yaptırmak zorundadırlar. maddesine göre işlem yapılarak Yapı derhal durdurulur ve mühürlenir. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 32. İmar Kanununun "Beşinci Bölüm"ünde “Çeşitli Hükümler” yer almaktadır. belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını isteyebilir. mimarlar ve şehir plancıları üstlenir” demektedir. Maddesi “Halihazır haritalar ve imar planlarının hazırlanması ve bunların uygulanmasının fenni sorumluluğunu uzmanlık çalışma konuları ile ilgili kanunlarına göre mühendisler. DOÇ.DR. Maddesi Ruhsatsız veya Yapı Ruhsat ve Eklerine Uygun Yapılmayan Yapılar ile ilgilidir. Durdurma.

2. İmar Kanununun 42. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI İmar Kanununun 40. şehircilik. Tebliğde belirtilen süre içinde tebliğe uyulmadığı takdirde belediye ya da valilikçe gereği yapılarak sakınca giderilir. tesis sahibinden) alınır ya da sakınca doğuran faaliyetler durdurulur. masrafı % 20 fazlasıyla ilgiliden (mal sahibinden. 128 . DOÇ. evlerde ve diğer yerlerde halkın sağlığını ve esenliğini bozan. mağara ve benzerlerinin sakıncalarının giderilmesi ve bunların ortaya çıkmasının önlenmesi ilgililere tebliğ edilir. Maddesi. (bkz. Arsalarda. Gürültü ve duman oluşturan tesislerin 3. Yönetmelik’ lere ilişkindir.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. lağım.DR. maddesi. Maddesinde Kamunun Selameti için Alınması Gerekli Tedbirler açıklanmaktadır. Maddesi. İmar Kanununun 46. arsa sahibinden. çukur. 47 ve 48. Maddelerini kapsayan Altıncı Bölümü. Enkaz ya da birikintilerin. estetik ve trafik bakımından sakıncalı görülen 1. maddesi. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu ile ilgili hükümleri içermekte ve anılan kanunda yapılan değişiklikleri kapsamaktadır. Yürütme ile ilgili hükümler yer almaktadır. İmar Kanununun 41. İmar Kanununun 44. kuyu. Mücavir Alan’a ilişkindir. İmar Kanununun 45. Boğaziçi Kanunu) Yedinci Bölümünde ise Geçici Hükümler ve Yürürlük. Özel mecra. Ceza hükümlerini içermektedir. Arsaların yola bakan yüzleriyle ilgili hükümler içermektedir.

Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim maliyetlerine ilişkin ilgili mevzuatta belirtilen birim maliyet ile yapı inşaat alanının çarpımından elde edilen bedeli. f) Yapı yaklaşık maliyeti: Binalarda. yapı ruhsatı ve kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip diğer idareleri. sanat ve sağlık kurallarına. asma kat ve çatı arasında yer alan mekanlar ve ortak alanlar dahil yapının inşa edilen tüm katlarının alanını. 129 . kapsam ve tanımlar Bu Kanunun amacı. can ve mal güvenliğini teminen. standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir. 3194 sayılı İmar Kanununun 26 ncı maddesinde belirtilen kamuya ait yapı ve tesisler ile 27 nci maddesinde belirtilen ruhsata tabi olmayan yapılar hariç. 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Amaç. yapı ruhsatını aldığı tarih ile yapı kullanma iznini aldığı tarih arasındaki dönemi. c) Yapı sahibi: Yapı üzerinde mülkiyet hakkına sahip olan gerçek ve tüzel kişileri. belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerlerde yapılacak yapıların denetimini kapsar. binalarda yapılacak değiştirme. d) Yapım süresi: Yapı sahibinin. fen.DR. bu alanlar dışında kalan alanlarda valilikleri. Bu Kanun. a) Bakanlık: Bayındırlık ve İskan Bakanlığını. HASAN BEGEÇ 4708 sayılı kanun 29 Haziran 2001 tarihinde yürürlüğe giren YAPI DENETİMİ HAKKINDAKİ kanundur.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. DOÇ. e) Yapı inşaat alanı: Işıklıklar hariç. imar planına. bodrum kat. b) İlgili idare: Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki uygulamalar için büyükşehir belediyeleri ile diğer belediyeleri. Bu Kanunun uygulanmasında. güçlendirme ve esaslı onarım işlerinin ve bina dışında kalan yapılarda ise yapının keşif bedelini.

Bakanlıktan izin almış tesisi. ı) Yapı denetim kuruluşu: Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile münhasıran yapı denetimi görevini yapan. ahşap. çelik karkas. gerçek ve tüzel kişiyi. ortaklarının tamamı mimar ve mühendislerden oluşan tüzel kişiyi. duvar. temel. h) Yapı hasarı: Kullanımdan doğan hasarlar hariç. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI g) Taşıyıcı sistem: Yapıların. muayene. l) Denetçi mimar ve mühendis: İlgili mühendis ve mimar meslek odalarına üyeliği devam eden ve Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş mühendis ve mimarları. mühendislik tasarım hizmetlerini iştigal konusu olarak seçmiş. j) Yapı müteahhidi: Yapım işini. eksik. döşeme ve çatı gibi yük taşıyan ve aktaran bölümlerini ve istinat yapılarını. İfade eder. k) Proje müellifi: Mimarlık. 130 . DOÇ. hatalı ve kusurlu yapılması nedeniyle yapıda meydana gelen ve yapının kullanımını engelleyen veya yapıda değer kaybı oluşturan her türlü hasarı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. yapının fen ve sanat kurallarına aykırı. m) Laboratuvar: İnşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm. yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticarî amaçla ya da kendisi için şahsî finans kaynaklarını kullanarak üstlenen.DR. yapının etüt ve projelerini hazırlayan gerçek ve tüzel kişiyi. kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden. ilgili meslek odasına kayıtlı. betonarme.

Yapı denetim hizmeti.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yapı sahibi. DOÇ. yapım işi için anlaşma yaptığı yapı müteahhidini vekil tayin edemez. Yapı denetim kuruluşunda görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanlarında ve laboratuvar görevlilerinde aranacak nitelik ve deneyim ile bu kişilere belge verilmesi. yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek. yapı denetim kuruluşunun ve laboratuvarların çalışma usul ve esasları Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir. Bakanlıktan aldığı izin belgesi ile çalışan ve münhasıran yapı denetimi ile uğraşan tüzel kişiliğe sahip yapı denetim kuruluşlarının denetimine tabidir. HASAN BEGEÇ Yapı denetim kuruluşları ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamına giren her türlü yapı. Yapı denetim kuruluşları. yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi veya vekili arasında akdedilen hizmet sözleşmesi hükümlerine göre yürütülür. Yapı denetim kuruluşlarının nama yazılı ödenmiş sermayelerinin tamamının.DR. 131 . mimar veya mühendislere ait olması zorunludur. ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek. Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: a) Proje müelliflerince hazırlanan. proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek. denetçi mimar ve mühendisler ile yardımcı kontrol elemanları istihdam eder. ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan.

teknik şartname ve standartlara uygunluğunu kontrol etmek ve sonuçlarını belgelendirmek. şartname ve standartlara uygun olarak laboratuarlarda yaptırmak. malzeme ve imalata ilişkin deneyleri. uyarıya uyulmadığı takdirde durumu ilgili bölge çalışma müdürlüğüne bildirmek. malzemeler ve imalatla ilgili deneyleri yaptırmak. iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda gerekli tedbirlerin alınması için yapı müteahhidini yazılı olarak uyarmak. g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek. c) Yapının. denetimleri sırasında yapıda kullanılan malzeme ve imalatın teknik şartname ve standartlara aykırı olduklarını belirledikleri takdirde.DR. h) Yapının ruhsat eki projelerine uygun olarak kısmen veya tamamen bitirildiğine dair ilgili idareye rapor vermek. ı) Zemin. yapı ruhsatının ilgili bölümünü imzalamak. e) Yapılan tüm denetim hizmetlerine ilişkin belgelerin bir nüshasını ilgili idareye vermek. 132 . HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI b) Yapı denetimini üstlendiğine dair ilgili idareye taahhütname vermek. durumu bir rapor ile ilgili idareye ve il sanayi ve/veya ticaret müdürlüklerine bildirmek. d) Yapım işlerinde kullanılan malzemeler ile imalatın proje. ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek. f) İş yerinde. bu yapıya ilişkin bilgileri yapı ruhsatı düzenleme tarihinden itibaren yedi gün içinde Bakanlığa bildirmek. DOÇ.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi. Yapı denetim kuruluşları. 133 . denetim faaliyeti süresince başkaca mesleki ve inşaat işleri ile ilgili ticari faaliyette bulunmaları yasaktır. eksik. yapının taşıyıcı sisteminden dolayı on beş yıl. fen. Yapı denetim kuruluşu denetim faaliyeti dışında başka ticari faaliyette bulunamaz. izinsiz tadilat yapan sorumludur. parsel dışında meydana gelen ve yapıda hasar oluşturan yer kayması. Yapı denetim kuruluşlarının yöneticileri. kusurları oranında sorumludurlar. ortakları. laboratuar görevlileri ve yapı müteahhidi ile birlikte yapının ruhsat ve eklerine. proje müellifleri. bu Kanunun uygulanmasından dolayı ortaya çıkan yapı hasarından sorumludur. çığ düşmesi. yazılı ihtarına rağmen yapı sahibi tarafından önlemi alınmayan. HASAN BEGEÇ Sorumluluklar ve yapılamayacak işler 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasında. Yapıda. yapı denetim kuruluşları imar mevzuatı uyarınca öngörülen fenni mesuliyeti ilgili idareye karşı üstlenir. Bu sorumluluğun süresi.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Bu kuruluşun denetçi mimar ve mühendislerinin. DOÇ.DR. taşıyıcı olmayan diğer kısımlarda ise iki yıldır. sanat ve sağlık kurallarına aykırı. denetçi mimar ve mühendisleri ile proje müellifleri. hatalı ve kusurlu yapılmış olması nedeniyle ortaya çıkan yapı hasarından dolayı yapı sahibi ve ilgili idareye karşı. yapı kullanma izninin alındığı tarihten itibaren. kaya düşmesi ve sel baskınından doğan hasarlardan sorumlu değildir. yapı kullanma izni alındıktan sonra. denetçi mimar ve mühendisler. Yapı denetim kuruluşu. ilgili idareden izin alınmadan yapılacak esaslı tadilattan doğacak yapı hasarından.

konu ile ilgili en az genel müdür yardımcısı seviyesinde bir başkan ile en az şube müdürü seviyesinde dört üyeden oluşur ve Bakanlıkça uygun görülen birimin bünyesinde faaliyetlerini yürütür. yapı denetimi hizmet sözleşmesinde yer alan hükümlere. yapı denetiminde görev alacak teknik personel listesi ve diğer yükümlülükler yer alır. Yapı Denetimi Hizmet Sözleşmeleri Yapı denetimi hizmet sözleşmeleri yapı sahibi ile yapı denetim kuruluşu arasında akdedilir.DR. faaliyetlerini denetler ve sicillerini tutar. HASAN BEGEÇ Yapı denetim komisyonu ve görevleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetim komisyonu. varsa yapı sahibi ile yapı müteahhidi arasında akdedilen sözleşmede yer alan yapının fiziki özellikleri. yapı denetim kuruluşunun uymaması halinde ise yapı denetimi komisyonuna bildirimde bulunur. inşaat alanı. DOÇ. Bu sözleşmede. yapı sahibinin uymaması halinde yapı tatil tutanağı düzenleyerek inşaatı durdurur. Bu Kanunun uygulanmasından doğan uyuşmazlıkları inceler ve görüşünü bildirir. Yapı denetim komisyonu bu Kanun hükümlerine aykırı hareket eden yapı denetim kuruluşu hakkında 8 inci maddeye göre işlem yapılmak üzere Bakanlığa teklifte bulunur. yapı denetimi hizmet bedeli. Bu sözleşmenin bir sureti taahhütname ekinde ilgili idareye verilir. süresi. Bakanlıkça görevlendirilecek. Yapı denetimi komisyonu. yapı denetim kuruluşlarına izin belgesi verir. yeri. İlgili idare. 134 . taahhüt edilen hizmetin konusu.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD.

yeniden yapı denetim kuruluşu görevlendirilmedikçe veya yapı denetim kuruluşunca. asgari hizmet bedelinden az olmamak kaydıyla.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Yapı denetim kuruluşu. iki yılı aşan yapılarda. iki yıldan kısa süren yapılarda ise her altı ay için % 5 azaltılır. bu oran. Sicillerin tutulması ve yapılara sertifika verilmesi Yapı denetim kuruluşlarının ve bu kuruluşların mimar ve mühendislerinin yapı denetimine ait sicilleri. her altı ay için % 10 artırılır. ekonomik ve sosyal özellikleri dikkate alınarak bu sözleşmede belirtilir. ilgili idare tarafından verilen sicil raporlarına göre yapı denetimi komisyonunca tutulur. projenin özellikleri ile yapının bulunduğu bölgenin fiziki.DR. Yapım süresi. katma değer vergisi hariç yaptığı hizmetlerden dolayı yapı sahibinden başka ad altında ayrıca hiçbir bedel talebinde bulunamaz. Bu durumda. 135 . herhangi bir sebeple yapı ile ilişkisinin kesilmesi halinde yapı denetim kuruluşu durumu. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Yapı denetimi hizmetleri için yapı denetim kuruluşlarına ödenecek hizmet bedelleri. Asgari hizmet bedeli. yapı sahibince. ayrılan mimar ve/veya mühendislerin yerine yenisi işe başlatılmadıkça ilgili idarece yapının devamına izin verilmez. Yapı denetim kuruluşu ile mimar ve mühendislerinin yapı ile ilişkisinin kesilmesi Yapı denetim kuruluşunun görevden ayrılması veya mimar ve/veya mühendislerinden birinin. yapı yaklaşık maliyetinin % 3’üdür. DOÇ. Aksi takdirde kanuni sorumluluktan kurtulamaz. gerekçeleri ile birlikte en geç üç iş günü içinde yazılı olarak Bakanlığa ve ilgili idareye bildirir.

Denetim faaliyeti geçici olarak durdurulan veya izin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşu hakkındaki bu karar ilgili idareye bildirilir ve denetimini üstlendiği yapıların devamına izin verilmez. Faaliyeti üç defa durdurulan yapı denetim kuruluşunun denetim faaliyetine son verilir ve izin belgesi Bakanlıkça iptal edilir. bu Kanunda öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri anlaşılanların veya son üç yıl içerisinde üç defa olumsuz sicil alanların veyahut 3 üncü maddenin son fıkrası ile 6 ncı maddenin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket ettiği belirlenenlerin denetim faaliyeti. Bu durumda. İzin belgesi iptal edilen yapı denetim kuruluşunun. yapım faaliyetine devam edilebilmesi için yapı sahibince başka bir yapı denetim kuruluşunun görevlendirilmesi zorunludur. yapı denetim komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıla kadar durdurulur ve belgesi geçici olarak geri alınır. verilmişse iptal edilir.DR. Geçici durdurmaya neden olan mimar ve mühendisler Bakanlıkça ilgili meslek odasına bildirilir. Denetim faaliyetinin durdurulması ve izin belgesinin iptali Yapı denetim kuruluşlarından. görev aldıkları bu kuruluşa izin belgesi verilmez. Denetim faaliyetinin geçici olarak durdurulmasına neden olan yapı denetim kuruluşunun mimar ve mühendisleri. DOÇ. bu kişiler hakkında kendi mevzuatına göre işlem yapar. 136 . Resmi Gazetede ilan edilir ve sicillerine işlenir. Durdurma kararı.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. bu süre içerisinde başka ad altında dahi olsa hiçbir denetim faaliyetinde bulunamaz. kusurları mahkeme kararı ile kesinleşen mimar ve mühendisleri başka bir yapı denetim kuruluşunda görev almaları halinde. Meslek odaları. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun kapsamında denetlenerek inşa edilmiş yapılara ilgili idarelerce sertifika verilir.

izin belgesi derhal iptal edilir ve ayrıca gerçeğe aykırı belge düzenlemekten. Bu madde uyarınca hüküm olunacak cezalar paraya çevrilemez ve tecil edilemez.DR. mimar ve mühendisleri. Bakanlığın denetim yetkisi Bakanlık. bu belgeleri düzenleyenler hakkında suç duyurusunda bulunulur. bu Kanunun uygulanmasında yapı denetim kuruluşlarının işlem ve faaliyetlerini denetleme yetkisine sahiptir. Bu Kanuna aykırı fiillerden dolayı hükmolunan kesinleşmiş mahkeme kararları. eylem ve işlemlerinden 3194 sayılı İmar Kanununun fenni mesul için öngörülen hükümlerine tabidirler. 4 üncü faslındaki görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma ile ilgili hükümlerine göre cezalandırılır. DOÇ. Yapı denetim kuruluşu ile denetçi mimar ve mühendisleri. Yapı denetim kuruluşunun izin belgesi alma aşamasında gerçeğe aykırı belge düzenlendiğinin izin belgesi verildikten sonra anlaşılması halinde.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Cumhuriyet savcılıklarınca Bakanlığa ve mimar ve mühendislerin bağlı olduğu meslek odalarına bildirilir. Kanunun uygulanacağı iller 137 . yöneticileri. proje müellifi ile laboratuar görevlileri 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 3 üncü bab. HASAN BEGEÇ Ceza hükümleri 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanun hükümlerinin uygulanması sırasında görevini ihmal eden veya kötüye kullanan yapı denetim kuruluşunun ortakları. yapı müteahhidi. Yapılar ile ilgili diğer düzenlemeler ile yapıların uğramış olduğu yıkım ve zararlardan dolayı genel hukuk hükümleri uygulanır.

Sakarya. HASAN BEGEÇ 09/10 BAHAR 2009-10 İMAR KURALLARI DERS NOTLARI Bu Kanunun uygulanmasına pilot iller olarak. İstanbul. DOÇ. Gaziantep. Pilot illerin genişletilmesi ve daraltılmasına.MİM 4476 İMAR KURALLARI YRD. Hatay. Eskişehir. Ankara. Düzce. Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir. Antalya. Denizli. Bu Kanun gereğince düzenlenmesi öngörülen yönetmelikler. Kanunun yayımı tarihinden itibaren kırk beş gün içerisinde Bakanlıkça çıkarılır. Balıkesir. İzmir. Adana. Çanakkale. Tekirdağ ve Yalova illerinde başlanır. 138 . Bursa.DR. Bolu. Diğer hükümler ve yönetmelikler Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Kocaeli. Aydın.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful