P. 1
HİDROKARBONLAR

HİDROKARBONLAR

4.52

|Views: 4,389|Likes:
Yayınlayan: Kimya Bilimi
ORGANİK KİMYA HAKKINDA GENEL BİLGİLER

ORGANİK MADDELER HAYATIN GÜCÜ MÜ?

CANLILIK VE HAYATTA MADDİ SEBEP VAR MIDIR? (BİYOLOJİK SİSTEMLER İLE HAYAT, CANLILIK, KİMYASAL MADDE İLİŞKİSİ)

SU HESABA KATILMAMAK KAYDIYLA CANLILARDA EN ÇOK BULUNAN ELEMENTİN KARBON OLMASI, KARBONUN HANGİ ÖZELLİĞİNDEN KAYNAKLANIR?

CANLI VE CANSIZ VARLIKLARDA BULUNAN ATOMLAR

İNSAN VÜCUDUNDAKİ ATOMLAR DEĞİŞİR Mİ?

ATOMLARIN YARIŞI (ATOMLAR CANLI MIDIR?)

ATOMLARIN HAREKETİ

MADDİ YAPININ KÜÇÜKLÜĞÜ ORANINDA CANLILIK FAZLALAŞIR

İNSANIN VAR EDİLİŞİ

ORGANİK KİMYA

HİDROKARBONLAR

ALKANLAR (PARAFİNLER) (Doymuş Hidrokarbonlar)

ALKANLARIN ADLANDIRILMALARI

ALKİL

ALKİLLERİN ADLANDIRILMALARI

IUPAC

ALKANLARIN ADLANDIRILMASI (IUPAC’a göre) (Sistematik adlandırma)

ALKANLARIN ADLANDIRILMASI (Özel adlandırmaya göre)

İZOMERİ

PENTANIN İZOMERLERİ

ALKİL GRUPLARININ İZOMERLERİ

ALKANLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ

ALKANLARIN ELDE EDİLME YÖNTEMLERİ

SİKLOALKANLAR

ALKENLER

ALKENLERİN ADLANDIRILMALARI

DALLANMIŞ ALKANLARIN ADLANDIRILMASI (IUPAC’a göre) (Sistematik adlandırma)

SİKLOALKENLERİN ADLANDIRILMASI

ALKENLERDE İZOMERİ

ALKENLERİN ELDE EDİLME YÖNTEMLERİ

ALKENLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

POLİMERLEŞME

ALKİNLER

ALKİNLERİN ADLANDIRILMALARI

ALKİNLERİN ELDE EDİLME YÖNTEMLERİ

ALKİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

PETROL

METAN GAZI PATLAMASI

BERMUDA ŞEYTAN ÜÇGENİ

KÖMÜRÜN OLUŞUMU

PETROLÜN OLUŞUMUNDA İKİ KURAM

ASFALTİT

ASFALT (Hem sıvı hem de katı asfalta, asfalt denir.)

ZİFT ve KATRAN (Her ikisi de petrol kaynaklı değildir, kömür kaynaklıdır.)

ANTRASEN ve NAFTALİN

PETROL RAFİNERİLERİNİN BULUNDUĞU YERLER

PETROLÜN GELMESİNDE İKİ YOL

PETROL BORU HATLARI

DOĞAL GAZ BORU HATLARI

GEMİLERLE ALINAN PETROL VE DOĞAL GAZ

BAZI POLİMER ve DOĞAL ÜRÜNLERİN KISALTMALARI

MONOMER KANSER RİSKİ TAŞIR

KAÇAK PETROL
ORGANİK KİMYA HAKKINDA GENEL BİLGİLER

ORGANİK MADDELER HAYATIN GÜCÜ MÜ?

CANLILIK VE HAYATTA MADDİ SEBEP VAR MIDIR? (BİYOLOJİK SİSTEMLER İLE HAYAT, CANLILIK, KİMYASAL MADDE İLİŞKİSİ)

SU HESABA KATILMAMAK KAYDIYLA CANLILARDA EN ÇOK BULUNAN ELEMENTİN KARBON OLMASI, KARBONUN HANGİ ÖZELLİĞİNDEN KAYNAKLANIR?

CANLI VE CANSIZ VARLIKLARDA BULUNAN ATOMLAR

İNSAN VÜCUDUNDAKİ ATOMLAR DEĞİŞİR Mİ?

ATOMLARIN YARIŞI (ATOMLAR CANLI MIDIR?)

ATOMLARIN HAREKETİ

MADDİ YAPININ KÜÇÜKLÜĞÜ ORANINDA CANLILIK FAZLALAŞIR

İNSANIN VAR EDİLİŞİ

ORGANİK KİMYA

HİDROKARBONLAR

ALKANLAR (PARAFİNLER) (Doymuş Hidrokarbonlar)

ALKANLARIN ADLANDIRILMALARI

ALKİL

ALKİLLERİN ADLANDIRILMALARI

IUPAC

ALKANLARIN ADLANDIRILMASI (IUPAC’a göre) (Sistematik adlandırma)

ALKANLARIN ADLANDIRILMASI (Özel adlandırmaya göre)

İZOMERİ

PENTANIN İZOMERLERİ

ALKİL GRUPLARININ İZOMERLERİ

ALKANLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ

ALKANLARIN ELDE EDİLME YÖNTEMLERİ

SİKLOALKANLAR

ALKENLER

ALKENLERİN ADLANDIRILMALARI

DALLANMIŞ ALKANLARIN ADLANDIRILMASI (IUPAC’a göre) (Sistematik adlandırma)

SİKLOALKENLERİN ADLANDIRILMASI

ALKENLERDE İZOMERİ

ALKENLERİN ELDE EDİLME YÖNTEMLERİ

ALKENLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

POLİMERLEŞME

ALKİNLER

ALKİNLERİN ADLANDIRILMALARI

ALKİNLERİN ELDE EDİLME YÖNTEMLERİ

ALKİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

PETROL

METAN GAZI PATLAMASI

BERMUDA ŞEYTAN ÜÇGENİ

KÖMÜRÜN OLUŞUMU

PETROLÜN OLUŞUMUNDA İKİ KURAM

ASFALTİT

ASFALT (Hem sıvı hem de katı asfalta, asfalt denir.)

ZİFT ve KATRAN (Her ikisi de petrol kaynaklı değildir, kömür kaynaklıdır.)

ANTRASEN ve NAFTALİN

PETROL RAFİNERİLERİNİN BULUNDUĞU YERLER

PETROLÜN GELMESİNDE İKİ YOL

PETROL BORU HATLARI

DOĞAL GAZ BORU HATLARI

GEMİLERLE ALINAN PETROL VE DOĞAL GAZ

BAZI POLİMER ve DOĞAL ÜRÜNLERİN KISALTMALARI

MONOMER KANSER RİSKİ TAŞIR

KAÇAK PETROL

More info:

Categories:Types, Research
Published by: Kimya Bilimi on Aug 20, 2008
Telif Hakkı:Traditional Copyright: All rights reserved

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPTX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/03/2014

pdf

text

original

HĠDROKARBONLAR

1
ORGANİK KİMYA HAKKINDA
GENEL BİLGİLER
2
ORGANĠK MADDELER HAYATIN
GÜCÜ MÜ?
• Organik maddeler, canlı organizmada
bulundukları ve karmaĢık yapıda oldukları
için eskiden bunlara “hayatın gücü”
denilmiĢti.
• Ġnsanlar bu gerçeği uzun yıllar
anlayamamıĢlardı. Organik bileĢiklerin
sadece canlılarda bulunduğunu ve bu
bileĢiklerin canlılığa sebep olduğunu
zannediyorlardı.
3
• 1828 yılında ilk olarak inorganik
maddeden elde edilen organik maddenin
hayatlı olmadığı görüldü. Böylece organik
maddelerin cansızlarda da olduğu ve
“hayatın gücü” tabirinin yanlıĢ verildiği
açıkça anlaĢıldı.

4
CANLILIK VE HAYATTA MADDĠ
SEBEP VAR MIDIR?
(BĠYOLOJĠK SĠSTEMLER ĠLE
HAYAT, CANLILIK, KĠMYASAL
MADDE ĠLĠġKĠSĠ)
• Biyoloji, ”hayat bilimi” manasına gelir.
• Biyolojik sistem, hayatlı sistemlerdir.
5
• Biyolojik sistemlerdeki bütün atom, iyon ve
moleküller kendilerine düĢen görevi hiç
aksatmadan yerine getirmektedirler. Bu
görev, biyolojik sistemin yapısına, genel
düzenine uygun bir uyum ve mükemmellik
içinde sürdürülmektedir. Bu uyum ve
mükemmellik, milyonlarca seneden beri
müthiĢ bir yardımlaĢma zinciri içerisinde
devam etmektedir.
6
• Ġlköğretim, ortaöğretim, üniversite ve
lisansüstü seviyesinde biyoloji kitapları
incelendiğinde, hayatı açıklamadığı
görülecektir. Kısacası biyoloji, canlılık ve
ruhun devreye girdiği hayatı açıklamakta
aciz kalır.
• Günümüzde “Canlılık ve hayat nedir?”
sorusuna verilen cevapların, canlılık ve
hayatı açıklamaktan daha çok canlılık ve
hayata görünüĢte sebep olan perdeleri
tarif etmeye yönelik olduğu görülür.
7
• Havayı teneffüs etmemiz, su içmemiz
veyahut beslenmemiz aldığımız
gıdalardaki atom, molekül ve iyonların
sebep olmasıyla cereyan eder. Böyle
olması, canlılığın ve ruhla irtibatlı biyolojik
hayatın, perdelere bağlı olarak devam
etmesi içindir.
• Koparılan bir çiçeğin, koparmakla hiçbir
maddesi eksilmediği hâlde, çiçek ölmüĢ,
canlılık ve hayatı kalmamıĢtır.
• Canlılık ve hayatta, maddi hiçbir sebep
yoktur.
8
• Sözgelimi, bir bakteri veya virüsün maddi
yapısını oluĢturan yapı taĢları en ileri
laboratuvarda bir araya getirilse bile, bu bir
araya getirilen maddelerin canlı ve hayat
sahibi olabilmesi; sebeplerin, hatta en
büyük sebep olan insanın baĢarabileceği
bir husus değildir. Bu durumda ölü bakteri
veya ölü virüs elde etmiĢ olacağız.
• Hayat ve hayata ait fonksiyonlar acaba
maddenin özelliğinden mi
kaynaklanmaktadır?
9
• Hormonlu bir salatalığın bazen
koparıldıktan sonra da büyümeye devam
etmesi, ölen bir insanın sakalının kısa bir
süre daha uzaması canlılığın kısmen
devam ettiği anlamına gelebilir; ancak her
iki durumda da hayat son bulmuĢtur.
• Aslında canlılık ve hayatta var gibi
görünen sebepler, perde olması için
zahirde sebeptir. Biraz düĢünülse bunların
sebep olmadığı anlaĢılacaktır.
10
• Hayat denilen sırlı durum, bir anda
belirtileriyle ortaya çıkmaktadır. Bu hâl,
hayatın hakikatinin açıklamasını, fenlerin
ve felsefenin dıĢında aramaya, bizi
mecbur bırakmaktadır.
• Hayat en büyük nimettir, hayat bütün
nimetlerden üstündür.
• Evrenin en yüksek hakikati hayattır.
• Kainatın ruhu, mayası, esası, neticesi, özü
hayattır.
11
• Hayatın ne derece ince olduğu
günümüzde anlaĢılmıĢtır.
• Hayat ve hayata ait bütün fonksiyonlar,
maddenin özelliklerinden baĢka bir Ģeydir;
çünkü madde, sürekli olarak insan
bedeninde değiĢmesine rağmen,
hayatımız ve benliğimiz hiçbir değiĢikliğe
uğramadan devam eder. Bu, maddenin
canlı bünyelerdeki ağırlığının derecesinin
düĢüklüğünün göstergesidir.
12
• Madde, doğrudan doğruya kendini idare
edemeyen ve kendi kendine hareket
edemeyen âciz, kör, Ģuursuz ve ölü bir
Ģeydir. Onu meydana getiren parça ve
parçacıkların da kendi kendilerine bu
harika iĢleri yapmalarına imkân yoktur.
Varlığa erme yolunda, atomlar
toplanmakta, zerreler hareket
ettirilmektedir. Ġlim, kudret ve iradeyle her
Ģey var edilmektedir.
13
• Evrendeki en küçük parça ve parçacıktan
en büyük sistemlere kadar her Ģey bir
uyum içindedir ve birbiriyle iliĢkilidir. Bu
düzenlilik, maddenin temel özelliğinden
kaynaklanamaz.

14
“Dünyanın en mükemmel kimya
laboratuvarlarında dahi
elementlerden canlı hücre
yapmak mümkün değildir.”
Oparin*
*Rusya'da mükemmel bir kimya laboratuvarında
canlı hücre meydana getirmek için 20 yıl süreyle
çalıĢma yapan ve sonunda yukarıdaki sözü
söyleyen Rus bilim insanı.
15
CANLILARDA EN ÇOK
BULUNAN ELEMENTĠN
KARBON OLMASI, KARBONUN
HANGĠ ÖZELLĠĞĠNDENDĠR?
• HibritleĢmenin her türünü yapar.Tekli, ikili,
üçlü bağ ile sigma ve pi bağı yapabilir.
• Kovalensi en yüksek elementtir; dört bağ
yapar. Her bağa farklı gruplar bağlanabilir.
• C’ların art arda bağlanabilme özelliği
vardır.
16
CANLI VE CANSIZ VARLIKLARDA
BULUNAN ELEMENTLER
• Canlılardaki elementlerin % 96’sını C, H, O
ve N elementleri oluĢturur. Bu dört madde,
eĢyanın asıl kaynağıdır.
• Canlılarda; karbonhidrat, yağ ve protein
olmak üzere baĢlıca üç grup madde vardır.
• Karbonhidratlar ve yağlar; C, H, O
elementlerinden oluĢur.
• Proteinler; C, H, O ve N elementlerinden
oluĢur. Enzim ve hormonlar da proteindir.
17
• Bunun dıĢındaki kısma mineral maddeler
(madensel tuzlar) denir. Mineral madde
olarak % 2 Ca, % 1 P vardır. Kalan diğer
bütün maddeler % 1’i oluĢturur. % 1’lik
kısmın en önemlileri S, Na, K, Mg ve
Fe’dir. Mineral maddeler, iyonik hâldedir.
• Doğal 90 elementin hepsi insanda vardır.
• C (karbon), organik bileĢiklerin temel
maddesidir.
• C, H, O ve N elementlerine; dört temel
unsur denir.
18
• Dört temel unsur denince hava, toprak, su
ve güneĢ de anlaĢılır. Hava, toprak, su,
güneĢ de baĢlıca C, H, O ve N
elementlerinden oluĢmuĢtur.
• Hava, toprak, su, güneĢ, insan, hayvan,
bitki gibi tüm canlı ve cansız varlıklarda C,
H, O ve N elementleri ile beraber az veya
eser miktardaki bütün elementler bulunur.
• Ġnsanda bütün elementlerin bulunduğu
bilinmektedir.
19
ATOMUN MADDEYE DEĞĠġMESĠ
• Ağaca giren çeĢitli atomların yaprak, çiçek
ve meyvelere eksiksiz bir Ģekilde ayırt
edilip dağılmaları atomun maddeye
inkılabıdır.
• Mideye giren karıĢık gıdaların içindeki
atomların çeĢit çeĢit uzuvlara ve hücrelere
noksansız ayrılmaları atomun maddeye
inkılabıdır.
20
• Yer altında karıĢık vaziyette bulunan
atomların, tohumun sümbül zamanında
tohuma geçmesi ve kemaliimtiyazla
tefrikleri atomun maddeye inkılabıdır.
21
ĠNSAN VÜCUDUNDAKĠ ATOMLAR
DEĞĠġĠR MĠ?
• Her senede iki defa, derece derece ve
yavaĢ yavaĢ; insan vücudunun atomları
tazelenmektedir.
• Her bir ruh kaç yıl yaĢamıĢ ise; o kadar
sene, insan bedenindeki atomlar komple
yenilenmektedir.
• 5–6 senede insanın bütün atomları
değiĢmektedir.
22
ATOMLARIN YARIġI (ATOMLAR
CANLI MIDIR?)
• Bitki, hayvan ve insan olmak üzere üç
grup canlı varlık vardır.
• Her bir cansız atom; canlı olan insan,
hayvan, hatta bitki cismine girince, orada
adeta canlılık kazanır. Bu canlı bünyeler,
cansız atomlar için bir nevi misafirhane,
kıĢla ve okul gibidir. Burada bir talim ve
terbiye yarıĢındadırlar. Bu yarıĢ; bütün
atomların hayat sahibi olduğu bir yerde
bulunabilmek içindir.
23
• Bu dünyada madde olarak atom ve atom
altı parçacıklardan var edildik. Ancak
bütün atomların hayat sahibi olduğu öteki
dünyadaki varlığımızın özellikleri hakkında
kesin ve net konuĢmaktan kaçınmalıyız.
Orada insan, atom ve atom altı
parçacıkların ötesinde bir maddeden veya
atom ve atom altı parçacıklara esas teĢkil
edecek olan daha farklı bir maddeden var
edilebilir. Sonraki hayatta insan varlığını
oluĢturan yapı taĢlarına madde
denilebileceği de aslında bizce meçhuldür.
24
• Aslında dünyadaki atomlarda hayat yoktur.
Atomlar hayata mazhar* olmak için
benzersiz ve insanda hayret uyandıran
tavırlardan geçerler.
(mazhar*: Bir Ģeyin göründüğü, açığa
çıktığı yer.)
• Hayat çeĢitlerinin en basiti bitki hayatıdır.
Bitki hayatının baĢlangıcı, çekirdekte ve
tohumda hayat düğümünün uyanıp
açılmasıdır.
25
ATOMLARIN HAREKETĠ
• Cesedimiz, atomlardan oluĢur.
• Cesedimiz, ruhumuzun evidir; elbisesi
değildir.
• Ġnsan vücudundaki atomların belli bir ömrü
vardır. Organizmadaki atomlar, sürekli
değiĢmektedir.
• Vücudun değiĢtirilmesi ve devamı için;
yıkılan, atılan atomların yerini dolduracak,
onlar gibi çalıĢacak yeni atomlar lazımdır.
26
• Yeni atomların insan vücuduna gelmesi
için çeĢitli bileĢiklere ihtiyaç vardır. Bu
bileĢikler, alınan gıdalarla sağlanır.
• Gıdalarla alınan bileĢiklerdeki atomlar,
giden atomların yerine dağıtılır.
• Örneğin; kalsiyum kemiklere, demir kana,
flor diĢe, kükürt saça, fosfor beyne gider.
• Beyinde ölen bir fosfor atomunun yerine
gelen fosfor atomu; topraktan bitkiye,
bitkiden hayvana, hayvandan insana,
yenilen gıdalar ile geçmiĢ ve sonunda da
beyne sevk olunmuĢtur.
27
• Fosfor atomu bu yolculuğunda hangi Ģeye
girmiĢ ise; görüyormuĢçasına,
duyuyormuĢçasına, biliyormuĢçasına
muntazam hareket edip ve sonuçta gerekli
olduğu yerine ve hedefine giderek,
örneğin; beyne girmiĢ, oturmuĢ ve
çalıĢmasına baĢlamıĢtır.
• Bu bize, baĢlangıçta, o fosfor elementinin;
hangi kiĢinin beyni içinse, o kiĢi için planlı
olduğunu gösterir. “Her adamın alnında
rızkı yazılıdır.” bilimsel bir gerçektir.
28
• Atomlar, vücudun her parçasının
gereksinimlerine göre önceden belirlenmiĢ
bir kanun ile pay edilir ve bedenin her
tarafına apaçık bir nizam ile düzenli,
sürekli ve düzgün bir biçimde dağıtılır.
• Atom, hangi yere girerse, o yerin nizamına
boyun eğer; hangi tavra geçtiyse, onun
özel kanunuyla iĢ yapar ve hangi tabakaya
misafir gitmiĢ ise, muntazam bir hareket ile
sevk edilmiĢtir.
29
• Atomların hareketi boĢu boĢuna değildir.
Kendilerine uygun bir yükselme
içindedirler: Elementteki atomlar maden
derecesine, madendeki atomlar bitki hayat
tabakasına, bitkideki atomlar hayvanın
otlanması sonucu hayvan mertebesine,
hayvandaki atomlar insanın beslenmesiyle
insan hayatı makamına, insanın
vücudundaki atomlar da süzüle süzüle
saflaĢarak beynin ve kalbin en ince ve
kritik yerine çıkarlar.
30
• Canlıların çekirdek ve tohumlarındaki
atomlar, ağaca bir ruh hükmüne geçer.
Ağacın bütün atomları içinde bir kısım
atomların bu düzeye çıkmaları, o ağacın
hayata sahip olması ve hayata hizmet
etmesi gibi önemli görevleri yerine
getirmesiyle anlaĢılır.
• Atomu aksiyona sevk eden yerinde
duramamasıdır ve Ģevkidir.

31
ATOM BAġIBOġ DEĞĠLDĠR
• “Bir tek atom bile baĢıboĢ değildir.”
sözünde atomlar arasındaki sımsıkı iliĢki
ve çekimden, mükemmel ahenkten, belli
gayelere yönelik, çok sayıda hikmet ve
maslahatı içeren davranıĢ ve hareketten
söz edilmektedir ki bütün bu faaliyetlerde
kimyasal bağ görev yapmaktadır.
• Molekül ve molekülü teĢkil eden
atomlardaki bu faaliyetin gösterdiği iĢaret
vardır.
32
• Her bir insan da atom gibi olmalıdır. Zaten
insanlığı tam yaĢayan gerçek insanlar,
atom parçası gibidir; baĢıboĢ değildirler.
• Aile, bütün fertleriyle bir moleküldür.
Akrabalık, milliyet vb. irtibatlar vardır.
• Medeniyet, insan sevgisi doğurur. Rus ve
Ermeni ile olan hürriyet tanıma bağımız
bile hakiki dünya birliği Ģuurunun temelini
oluĢturmaktadır.
33
ĠNSANIN VAR EDĠLĠġĠ
• Ġlk insanın meydana geldiği balçık,
yeryüzündeki çeĢitli elementlerden alınmıĢ
bir karıĢım olmalıdır. BaĢka bir deyiĢle,
yeryüzü üzerinde farklı yerlerde bulunan
elementler bir araya getirilmek suretiyle
insan ĢekillendirilmiĢtir. Ġnsanın yapısını
oluĢturan elementlerin farklı yerlerden
alınmıĢ olması nedeniyle de nesillerde
farklı ırk, farklı renk, farklı karakter ve farklı
tipler oluĢur.
34
• Ġlk insanın iskeleti, Ģimdi olduğu Ģekliyle
yapılmıĢtır. Daha sonra da insan olarak
canlandırılmıĢtır. Ġlk insan, derece derece
ve yavaĢ yavaĢ var edilmemiĢtir.
Bugünkü insanoğlunun Ģeklinde
meydana getirilmiĢtir. Sonra da ona
hayat verilmiĢtir.
• Canlılık vesilesiyle, elementler
birbirinden ayrılmazlar; böylece hayat
devam eder.
35
• Ġlk insanın meydana geliĢi Ģöyledir: Balçık;
önce hamur, sonra belli bir organik madde
karıĢımı Ģekline gelmiĢ, sonra
katılaĢtırılmıĢ, en son da hayat verilmiĢtir.
• Bu elementlerin hepsi apaçık birer
hizmetkar gibi, bizim ve bizden baĢka tüm
canlı–cansız varlıkların ihtiyaçlarına
koĢmakta ve yaĢamlarını sürdürmelerine
yardım etmektedirler.
36
• Ġnsanın yüksek kıymeti olmasaydı, her Ģey
onun yararlanması için hazırlanmazdı.
Ġnsan önemsiz olsaydı, tüm varlıklar onun
sebebiyle var edilmezdi. Ġnsanın konumu
çok büyük olduğundan dolayıdır ki âlemi
kendisi için değil, insan için; insanı da
yüksek görevler için var etmiĢtir. Ġnsan ve
bazı canavarlardan baĢka, en büyük
yaratıktan en küçük yaratığa kadar her Ģey
görevlerini tam olarak yerine getirmektedir.
Ġnsan seçkindir, hayvanlar gibi değildir.
Onun için insan geldiği yere dönecektir.
37
• Hayvan ve bitki türleri için birer âdem ve
evvel baba lazımdır; çünkü türlerin
teselsülü, yani sonsuz uzanıp gitmeleri
batıldır. Bazı türlerin baĢka türlerden
meydana gelmeleri tevehhümü de batıldır;
çünkü iki türden doğan tür ekseriyetle ya
akimdir veya nesli inkıtaa uğrar; çoğalma
ile bir silsilenin baĢı olamaz. Ġnsan, hayvan
ve bitkiler âleminin teĢkil ettikleri silsilelerin
baĢlangıcı, en baĢta bir babada kesildiği
gibi, en nihayeti de son bir oğulda kesilip
bitecektir.
38
• Her tür için evvel babanın gerekliliği,
maddenin ve maddenin hareketinin ezelî
olmadığını göstermektedir.
• Ġnsanın esas atomlarından, asıl
zerrelerinden söz edilir. Ġnsanın bu ilk
zerreleri, insan vücuduna temel
yapılmıĢtır. Ġnsan, bu temel zerreler
üzerinde var edilmiĢtir. Ġkinci var ediliĢte
de o zerreler üzerinde diriltileceği
söylenmiĢtir.
39
• Ġnsanın çekirdeği diyebileceğimiz bu
zerreler acbüzzeneb adıyla bilinir.
Acbüzzeneb, kuyruk sokumu kemiğindeki
atomlar olarak tahmin edilmektedir; ancak
nerede olduğunu tam olarak belirtmek
mümkün değildir. Ġnsana ait özellikleri
içeren acbüzzeneb adı verilen bu zerreler,
genler de olabilir. DNA, bir emir ve
kumanda mekanizmasıdır. Genetik bir bilgi
deposu ve kendi kendini bile kopya
edebilecek Ģekilde var edilmiĢ mükemmel
bir irade aynasıdır.
40
• Ġnsanı yalnız maddeden, atomlardan terkip
edilmiĢ gibi gördüğümüzden onun dıĢında
düĢünemiyoruz. Ancak bunların hakikat
olduğunu bilmek gerekir.
• Yine de bu türlü hususlarda fikir beyan
etmek, net konuĢmak iddia gibi
anlaĢılabileceğinden iddiada bulunmamak
lazımdır, dikkatli konuĢmak gerekir.
41
• 3 boyutlu (buutlu) bir âlemde
yaĢamaktayız. 4. buut, itibari hat dediğimiz
zamandır. Ġçine zamanı da alan 5. buut da
vardır.
• Einstein, hem bu buutlardan hem de 6.
buuttan söz etmiĢtir. Einstein’ın iddia ettiği
bu 6. buut, seyr ü seyahat olarak bilinir. Bu
6 buutla gözlem bu dünyadadır. Zaten
maddenin dalga karakteriyle ilgili
Einstein’ın keĢfettiği süper sicim teorisine
göre üç buut yeterli değildir, ek buutlar
gerekmektedir.
42
• Ek buutlar, dürülmüĢ bir vaziyettedir ve
bildiğimiz bu üç buut içinde gizlenmiĢtir.
• Diğer âlemde insanın görmesi ise belki
100 buutlu olacaktır. Ġnsan öbür dünyada
bir Ģeyi aynı anda 100 buutlu olarak görüp
hissedecektir.
43
MADDĠ YAPININ KÜÇÜKLÜĞÜ
ORANINDA CANLILIK
FAZLALAġIR
• Ġnsan, canlı kısımlardan oluĢan bir
topluluktur. Ġnsanın her bir hücresi, beĢ
duyu kuvvetine sahiptir. Her birinin canlılık
derecesi ve kuvvetleri cirminin küçüklüğü
ile ters orantılı olarak yükselir.
44
ORGANİK KİMYA
45
ORGANĠK KĠMYANIN TANIMI
• Organik kimya, karbon (C) elementinin
kimyasıdır.
• Organik bileĢiklerin yapısında karbondan
baĢka; hidrojen (H), oksijen (O), azot (N),
kükürt (S), halojen (F, CI, Br, I) vb.
elementler de bulunabilir.
• Organik kimyaya karbon kimyası veya
karbon bileĢikleri kimyası da denir.
46
ORGANĠK KĠMYANIN
SINIFLANDIRILMASI
• Organik bileĢikler hidrokarbonlar ve
fonksiyonel gruplar olarak iki kısımda
incelenir.
• 1) HİDROKARBONLAR
• 2) FONKSİYONEL GRUPLAR
47
HİDROKARBONLAR
48
• Yapısında temel element olarak C ve H
bulunan bileĢiklere hidrokarbon denir.
Alifatik hidrokarbonlar üçe ayrılır. Bunlar;
alkan, alken ve alkinlerdir.
ALKANLAR (PARAFİNLER) (Doymuş
Hidrokarbonlar)
• Alkanların genel formülleri C
n
H
2n+2
’dir.
• n; 1, 2, 3, 4, 5, 6 vb. tam sayılardır.
49
ALKANLARIN ADLANDIRILMALARI
• n = 1 CH
4
(Metan)
• n = 2 C
2
H
6
(Etan)
• n = 3 C
3
H
8
(Propan)
• n = 4 C
4
H
10
(Bütan)
• n = 5 C
5
H
12
(Pentan)
• n = 6 C
6
H
14
(Heksan)
• n = 7 C
7
H
16
(Heptan)
• n = 8 C
8
H
18
(Oktan)
50
• n = 9 C
9
H
20
(Nonan)
• n = 10 C
10
H
22
(Dekan)
ALKİL
• Alkanlardan bir hidrojen çıktıktan sonra
kalan gruba alkil denir. –R harfiyle
gösterilir.
• Alkillerin genel formülü –C
n
H
2n+1
’dir.
ALKİLLERİN ADLANDIRILMALARI
• Alkanlardan –an eki kaldırılarak yerine –il
eki getirilir.
51
ALKİLLERİN ADLANDIRILMALARI
• n = 1 –CH
3
(Metil)
• n = 2 –C
2
H
5
(Etil)
• n = 3 –C
3
H
7
(Propil)
• n = 4 –C
4
H
9
(Bütil)
• n = 5 –C
5
H
11
(Pentil)
• n = 6 –C
6
H
13
(Heksil)
• n = 7 –C
7
H
15
(Heptil)
• n = 8 –C
8
H
17
(Oktil)
52
• n = 9 –C
9
H
19
(Nonil)
• n = 10 –C
10
H
21
(Dekil)

53
IUPAC
Uluslararası Temel ve Uygulamalı
Kimya Birliği
The International Union of Pure and
Applied Chemistry
54
ALKANLARIN ADLANDIRILMASI
Alkanların adlandırılması iki farklı Ģekilde
olur:
• IUPAC Sistemine Göre Adlandırma
(Sistematik Adlandırma)
• Özel Adlandırma
55
Alkanların IUPAC Sistemine Göre
Adlandırılması (Sistematik
Adlandırma)
• 1) Adlandırma C sayısına ve alkanın adına
göre olur. Alkandaki en uzun C zinciri
bulunarak dallanmanın yakın olduğu uçtan
itibaren C atomlarına numara verilir.
• 2) En uzun karbon zincirine bağlanan alkil,
atom ya da gruplar her iki uçtan eĢit
uzaklıkta ise alfabetik sırada adının ilk
harfi önce gelen alkil, atom ya da grubun
yakın olduğu uçtan numaralandırılır.
56
• 3) En uzun karbon zincirine bağlanan alkil,
atom ya da grupların karbon numarası
yazılarak kısa çizgi (tire) konulur. Sonra
atom, grup ya da alkilin adı yazılır.
• 4) Aynı cins alkil, atom ya da grup; aynı
veya farklı C atomuna bağlanmıĢsa ilgili C
atomunun numarası (her bir bağlanan için
ayrı ayrı olmak kaydı ile), arasında virgül
olan rakamlar Ģeklinde yan yana yazılarak
belirtilir. Rakamdan sonra da tire konup
birden fazla olan bağlanan sayısı Grekçe
rakamla belirtilir (di, tri, tetra, penta vb.).
57
• 5) Alkil, atom ya da gruplar baĢ harflerine
göre alfabetik sırayla okunur.
• 6) En son en uzun C zincirindeki alkanın
adı okunur.
• 7) Adlandırma tek bir kelime olarak yazılır.
• 8) Ġlk üç alkandan sonraki izomeri olan
alkanlar Ģayet dallanmamıĢlarsa, adının
baĢına “normal” ön eki getirilerek okunur.
“Normal”, n– kısaltmasıyla da yazılabilir.
58
ADLANDIRMADA
KARIġTIRILAN NOKTALAR
• 1) En uzun karbon zincirine bağlanan alkil
ile atom her iki uçtan eĢit uzaklıkta ise
alfabetik sıralamada adının ilk harfi önce
gelenin yakın olduğu uçtan
numaralandırılır. Bu durumda örneğin, alkil
ile klor arasında öncelik sırası yoktur,
alfabetik sıraya bakılır.
• 2) Türkçe alfabe ve Türkçe okuma esastır.
Cl atomu c harfi değil, k harfi kabul edilir.
59
• 3) Adlandırmanın en uzun zincirdeki en
küçük numara ile baĢlaması gerekir,
“numaraların toplamı küçük olmalı” diye bir
kural yoktur.
• 4) Aynı C zincir sayısı birden fazlaysa (iki
tane 7 C’lu zincir olsun) hem doğru zincir
seçilmeli hem de doğru taraftan
numaralamaya baĢlanmalıdır. Bununla da
iĢ bitmez; 7 C’lu zincirlerden en fazla
dallanmanın olduğu 7 C’lu zincir
seçilmelidir.
60
• 5) Adlandırılacak molekül farklı yazımlarla
karĢımıza çıkabilir. Yazılmayan atom C,
eksik bağlar da H demektir.
• 6) Adlandırmanın C sayısına ve alkanın
adına göre olması meselesi tüm bileĢikler
için geçerli olan bir kuraldır.
• 7) Hem –R hem de –X içeren bileĢiklerin
adlandırılmasında doğrudan alfabetik
sıralamaya bakılır; grup önceliğine
bakılmaz.
61
• 8) Diğer bölümlerdeki bileĢiklerin
adlandırılmasında ise; grupların öncelik
sırasına bakılır, bu nedenle grupların
öncelik sırasını ezberlemek gerekir.

62
Alkanların Özel Adlandırma
Kuralına Göre Adlandırılması
• İZO: En uzun zincirdeki ikinci karbona bir
metil grubu bağlanmıĢsa izo ön eki
kullanılır.
• NEO: En uzun zincirdeki ikinci karbona iki
metil grubu bağlanmıĢsa neo ön eki
kullanılır.

63
ĠZOMERĠ
• Kapalı formülleri aynı açık formülleri farklı
maddeler birbirinin izomeridir. Ġzomerlerin
fiziksel ve kimyasal özellikleri birbirinden
farklıdır.
• Örneğin; C
5
H
12
(pentan) bileĢiğinin üç
izomeri vardır.

64
PENTANIN İZOMERLERİ
• n–pentan (normalpentan)
• 2–metilbütan (izopentan)
• 2,2–dimetilpropan (neopentan)
ALKİL GRUPLARININ İZOMERLERİ
• Alkil gruplarının da izomerisi vardır.
Örneğin; propil alkilinin iki izomeri vardır.
• izopropil
• n–propil
65
ALKANLARIN GENEL
ÖZELLĠKLERĠ
1)DoymuĢ hidrokarbonların ilk dört üyesi
gaz, 5–17 karbonlular sıvı, 18 ve daha çok
karbonlular katıdır.
2)Alkanlar suda çözünmezler. Organik
çözücülerde çözünürler.
3)Renksiz, tatsız ve kokusuz yapıdadırlar.
4)Homolog sıra oluĢtururlar. Hidrokarbonlar
arasında CH
2
kadar fark olmasına
homologluk denir.
66
5)Molekülleri arasında Van der Waals
bağları vardır. Moleküldeki karbon sayısı
arttıkça molekülün kaynama noktası
yükselir. Aynı sayıda karbon içeren
alkanlarda dallanma arttıkça kaynama
noktası düĢer.
6)Hidrokarbonlar yakılırsa CO
2
ve H
2
O
oluĢur.
7)DoymuĢ hidrokarbonlar katılma tepkimesi
vermezler. Ancak güneĢ ıĢığında
halojenlerle yer değiĢtirme (sübstitüsyon)
tepkimesi verirler.
67
ALKANLARIN ELDE EDĠLME
YÖNTEMLERĠ
• 1) Würtz sentezi yoluyla
• 2) Grignard (Grinyar) bileĢiklerinin hidrolizi
yoluyla
• 3) Karboksilli asitlerin dekarboksilasyonu
yoluyla
• 4) DoymamıĢ hidrokarbonlardan
• 5) Metan gazının özel elde metotları
68
SĠKLOALKANLAR
• Siklo ön eki aromatik hidrokarbonlar
dıĢındaki halkalı hidrokarbonlar için
kullanılır.
• Karbon zinciri halka Ģeklinde olan alkanlar
sikloalkanlardır.
• Bu hidrokarbonların kapalı formülleri
alkenlerin formülüne benzere; kimyasal
özellikleri ise doymuĢ hidrokarbonlarınkine
benzer.
69
• Sikloalkanların isimlendirilmesinde düz
zincirli alkanların isimlendirilmesindeki
kurallar geçerlidir, farklı olarak alkanın
halkalı yapıda bulunduğunu ifade etmek
için siklo ön eki kullanılır.

70
SĠKLOALKANLAR KATILMA
TEPKĠMESĠ VERĠR MĠ?
• Siklopropan en kararsız sikloalkandır, bu
nedenle katılma tepkimesi verir.
• Siklobütan zorla katılma tepkimesi verir.
• Diğer sikloalkanlar katılma tepkimesi
vermez.
• En kararlı sikloalkanlar sikloheksandır.

71
ALKENLER
• Alkenler doymamıĢ hidrokarbonlardır.
Karbonlar arasında bir tane çift bağ
içerirler. Ġki tane çift bağ içerene alkadien,
üç tane içerenlere alkatrien denir. Mono
alkenlerin (alken) genel formülü C
n
H
2n
’dir.
Çift bağın olduğu karbonlar sp
2

hibritleĢmesi, tek bağın olduğu karbonlar
ise sp
3
hibritleĢmesi yapmıĢtır. Karbon
atomları arasındaki çift bağlardan biri
sigma, diğeri pi bağıdır.
72
ALKENLERĠN
ADLANDIRILMALARI
• Aynı sayıda karbon atomu içeren
alkanların sonundaki –an eki kaldırılarak
yerine –en ya da –ilen eki getirilir.
• C
2
H
4
Eten (Etilen)
• C
3
H
6
Propen (Propilen)
• C
4
H
8
Büten (Bütilen)
• C
5
H
10
Penten (Pentilen)
• C
6
H
12
Heksen (Heksilen)
73
• C
7
H
14
Hepten (Heptilen)
• C
8
H
16
Okten (Oktilen)
• C
9
H
18
Nonen (Nonilen)
• C
10
H
20
Deken (Dekilen)
DALLANMIŞ ALKENLERİN
ADLANDIRILMASI (IUPAC’a göre
adlandırma) (Sistematik adlandırma)
• 1) Çift bağın yakın olduğu uçtan
baĢlanarak ana zincirde bulunan karbonlar
numaralandırılır.
74
• 2) Ana zincire bağlı baĢka grupların ismi
ve bağlı bulunduğu karbon belirtilir.
• 3) Moleküldeki çift bağların baĢlangıç
karbon atomunun numarası belirtilir.
• 4) Molekülde bir çift bağ varsa –en, iki çift
bağ varsa –dien, üç çift bağ varsa –trien
eki getirilir.
• 5) Çift bağ taĢıyan en uzun karbon
zincirine (ana zincir) karĢılık gelen alkenin
ismi yazılır.
75
SİKLOALKENLERİN ADLANDIRILMASI
• Sikloalkenlerin (halkalı alkenler) genel
formülleri C
n
H
2n–2
’dir.
• Ġsimlendirilmelerinde alkenin isminin
önüne siklo ön eki getirilir.
ALKENLERDE İZOMERİ
• Alkenlerde yapı ve geometrik olmak üzere
2 tür izomeri vardır.
• Yapı izomeri çift bağın yerinin farklı
olmasından kaynaklanan izomeridir.
Örneğin: 1–penten, 2–penten.
76
• Geometrik izomeri çift bağlı karbon
atomuna bağlı atom veya atom gruplarının
konumlarından kaynaklanan izomeridir. Bir
alken molekülünde geometrik izomeri
olabilmesi için çift bağlı karbon atomlarına
bağlı olan atom veya atom gruplarının
birbirinden farklı olması gerekir. Çift bağla
bağlanmıĢ karbonlarda belirlenen gruplar
aynı taraftaysa cis farklı taraftaysa trans
olarak isimlendirilir.
77
ALKENLERĠN ELDE EDĠLME
YÖNTEMLERĠ
1)Alkollerden su çekilmesi ile
2)Alkil halojenürlerden hidrojen halojenür
çıkarmakla
3)Dihalojenürlerden halojen ayrılması ile
(dehalojenasyon)
4)Alkanlardan H
2
çekilmesi ile
5)Üçlü bağın kısmi doyurulması sureti ile
(hidrojenasyon)
78
ALKENLERĠN GENEL
ÖZELLĠKLERĠ
• 1) Karbon sayısı arttıkça kaynama noktası
artar.
• 2) Homolog sıra oluĢtururlar.
• 3) Cis izomerlerin kaynama noktası trans
izomerlerinkinden büyüktür.
• 4) Yanma ürünleri CO
2
ve H
2
O’dur.
• 5) Alkenle yükseltgenme özelliğine
sahiptir. Bu özellik Bayer deneyi ile
gözlemlenebilir.
79
• 6) Katılma tepkimesi verirler.
• Halojen katılması
• Hidrojen katılması
• Halojenür asidi katılması (Markovnikov
kuralı)
• Su (H
2
O) katılması
• 7) PolimerleĢebilirler.
80
KATILMA TEPKĠMESĠNDE
MARKOVNĠKOV KURALI VE
DAYANAĞI
• Simetrik olmayan alkene polar molekül
katılırken pozitif kısım, daha fazla sayıda
H atomu taĢıyan çift bağ karbon atomuna
bağlanır.
• Markovnikov kuralının dayanağı
karbokatyon kararlılığı konusudur.
81
ALKENLERE BROM
KATILMASI
• Brom (Br
2
), sıvı bir maddedir.
• Deneylerde saf bromdan kaçınmak
lazımdır.
• Deneylerde bromun karbon tetra
klorürdeki çözeltisini kullanmak gerekir.
82
POLĠMERLEġME
• Küçük moleküllü alkenler; kendi
aralarında, ikili bağın açılması ve art arda
dizilme sonucunda birleĢerek büyük
molekülleri oluĢturur. Bu oluĢan bileĢiklere
polimer bileĢik, etkileĢmeye de
polimerleĢme denir. Polimerin yapı taĢına
monomer denir. Polietilen, polipropilen,
teflon ve sentetik kauçuk polimerlere örnek
olarak gösterilebilir.
83
ALKĠNLER
• Genel formülleri C
n
H
2n–2
’dir.
• Alkinler doymamıĢ hidrokarbonlardır.
Karbon zincirinde 1 tane üçlü bağ taĢıyan
alkinler mono alkin veya alkin olarak
isimlendirilir ve C
n
H
2n–2
genel formülüne
uyarlar. Üçlü bağın olduğu karbonlar sp
hibritleĢmesi yapmıĢlardır. Üçlü bağdan bir
tanesi sigma diğerleri pi bağlarıdır.
84
ALKĠNLERĠN ADLANDIRILMALARI
• Aynı sayıda C taĢıyan alkanların
sonundaki –an eki kaldırılarak yerine –in
eki getirilir. Alkinlerde karbonlar
numaralanırken üçlü bağın yakın olduğu
uçtan itibaren numaralamaya baĢlanır.
• C
2
H
2
Etin (Asetilen)
• C
3
H
4
Propin
• C
4
H
6
Bütin
85
• C
5
H
8
Pentin
• C
6
H
10
Heksin
• C
7
H
12
Heptin
• C
8
H
14
Oktin
• C
9
H
16
Nonin
• C
10
H
18
Dekin

86
HEM ĠKĠLĠ VE HEM DE ÜÇLÜ
BAĞ ĠÇEREN BĠLEġĠKLERDE
ADLANDIRMA
• Hem ikili hem de üçlü bağ içeren en uzun
karbon zinciri seçilir.
• Hangi bağ uca yakınsa o taraftan
numaralamaya baĢlanır.
• BileĢik her iki yönden de aynı numara ikili
ve üçlü bağ içeriyorsa öncelik ikili bağındır.
87
ALKĠNLERĠN ELDE EDĠLME
YÖNTEMLERĠ
• 1) Birbirine bağlı karbon atomlarına ya da
aynı karbon atomuna bağlı 2 halojen
taĢıyan alkanların, deriĢik KOH çözeltisi ile
tepkimesinden alkin elde edilir.
• 2) Alkinlerin metal tuzlarının alkil halojenür
ile tepkimesinden alkin elde edilir.
• 3) Tetra halojenürlerin Zn ile
tepkimesinden alkin elde edilir.
• 4) Asetilen özel yolla da elde edilir.
88
ALKĠNLERĠN GENEL
ÖZELLĠKLERĠ
• 1) Homolog sıra oluĢtururlar.
• 2) Yanma reaksiyonu verirler. Yanma
ürünleri CO
2
ve H
2
O’dur.
• 3) Erime ve kaynama noktaları aynı sayıda
karbon taĢıyan alkan ve alkenlere göre
genelde yüksektir.
• 4) Katılma tepkimesi verirler.
Br
2
katılması: Bromlu suyun rengini
giderirler.
89
H
2
katılması
Su (H
2
O) katılması
HBr katılması
• 5) Üçlü bağ taĢıyan karbonlardan biri veya
ikisi de H atomu bulunduruyorsa alkin,
NH
3
’lı ortamda AgNO
3
ve Cu
2
Cl
2
çözeltileri
ile çökelek verir. (Bu tepkimeler alkinlerin
ayıracıdır.) Alkinlerde üçlü bağ taĢıyan
C’lara bağlı hidrojenler asidik karakter
gösterir. Asetilenürler patlayıcı
maddelerdir.
90
• 6) DeriĢik KMnO
4
çözeltisi, asetileni CO
2

gazına kadar yükseltger.
• 7) PolimerleĢme tepkimesi verirler.


91
METAN GAZI PATLAMASI
• Ġstanbul’da 28 Nisan 1993 tarihinde
Ümraniye HekimbaĢı çöplüğünde
meydana gelen metan gazı patlaması
neticesinde çöp yığınları çığ gibi kayarak
yakınındaki evlerin üstünü kaplamıĢtır.
Yangın meydana gelmiĢtir. 39 kiĢi
ölmüĢtür.
92
METAN GAZI HANGĠ
GAZLARDA BULUNUR?
• AĢağıdaki gaz karıĢımlarının hepsi
doğaldır ve % 90 ila % 99 arasında metan
gazı içerirler:
• Doğal gaz
• Çöplük gazı
• Bataklık gazı
• Biyogaz
93
BERMUDA ġEYTAN ÜÇGENĠ
• Deniz dibinde biriken fosiller ve çeĢitli
atıklardan zamanla çıkan metan gazı,
deniz suyunun kimyasal karıĢımını
etkileyerek deniz suyunun yoğunluğunu
düĢürmektedir. Yoğunluğu sıfıra
yaklaĢan suda gemi, yüzebilme
özelliğini yitirmektedir. Bunun
sonucunda da gemi metan gazının
bulunduğu ve metan kuyusu adı verilen
bölgeye doğru çekilmektedir. Kuyuya
girer girmez de batmaktadır.
94
• Bermuda ġeytan Üçgeni gibi gaz
akımlarının Ģiddetli olduğu bölgelerde
seyreden uçaklar da büyük tehlike sınırı
içinde bulunmaktadır; çünkü su yüzeyine
ulaĢan metan gazı kabarcıkları atmosfere
karıĢarak yukarıya doğru Ģiddetli bir
metan gazı tüneli oluĢturmaktadır. Bu
tünele giren uçak da kontrolden çıkarak
denize çakılmaktadır.
95
DOĞAL GAZ BORU HATLARI
• Rusya’dan Karadeniz’den Samsun’a gelen
boru hattı
• Rusya’dan Trakya üzerinden Marmara
denizinden Bursa’ya gelen boru hattı
• Ġran’dan gelen boru hattı

96
GEMĠLERLE ALINAN PETROL
VE DOĞAL GAZ
• Petrol gemilerle Ġskenderun, Ġzmir ve
Ġzmit’e gelir. Brezilya, Venezuela vb. petrol
çıkan her ülkeden alınabilir.
• Boru hattı ile gelen doğal gaz mevcudun
% 95’idir. Doğal gazın % 5’i ise gemilerle
Cezayir, Tunus vb. ülkelerden spot
piyasadan boĢ gemi varsa alınır.
97
PETROL
• Petrolün günümüzde önemi büyüktür.
Ġnsanlığa faydası çok büyük olan ve siyah
altın olarak da adlandırılan petrol, zaman
zaman insanoğluna korkulu rüyalar
yaĢatmıĢtır. Dileğimiz onun,
sorumluluğunu bilen, hırsını yenen ve
insanlığı ön planda tutan kimselerin elinde
olmasıdır.
98
PETROLÜN OLUġUMUNDA ĠKĠ
KURAM
• GeçmiĢ jeolojik çağlarda deniz olan
yerlerdeki bitkilerden ve hayvanlardan
oluĢur. Bu petrol, günümüzde karalardan
çıkarılan petroldür.
• GeçmiĢ jeolojik çağlarda da günümüzde
de deniz olan yerlerdeki canlılardan oluĢan
petrol ise denizden çıkarılan petroldür.

99
PETROL RAFĠNERĠLERĠNĠN
BULUNDUĞU YERLER
• BATMAN
• KIRIKKALE
• ĠZMĠR ALĠAĞA
• ĠZMĠT
100
PETROLÜN GELMESĠNDE ĠKĠ
YOL
• PETROL BORU HATTIYLA
• GEMĠLERLE
101
PETROL BORU HATLARI
• KERKÜK–BATMAN–DĠYARBAKIR–
ADIYAMAN–YUMURTALIK BORU
HATTI
• BAKÜ–TĠFLĠS–CEYHAN BORU HATTI
(2006 YILINDA AÇILDI.)
• 2008 YILINDA ĠHALESĠNĠN YAPILMASI
PLANLANAN SAMSUN–BAFRA–
KAYSERĠ–YUMURTALIK BORU HATTI:
Samsun’a Rusya’dan gemilerle
getirilecek olan petrol bu hatta verilecek.
102
KAÇAK PETROL
• Ülkemizde en büyük kaçakçılık ham
petrol kaçakçılığıdır.
• Akdeniz’in açıklarına, sınırımız dıĢına,
kontrol edemediğimiz açık sulara, 60
milyon tonluk gemilerle kaçak ham petrol
getirilmektedir.
• Açık sularda büyük gemilerden küçük
gemilere ham petrol aktarılmaktadır.
103
• Küçük gemilerle sahile getirilen kaçak ham
petrol buradan gideceği yere çeĢitli yollarla
götürülmektedir.
104
RAZĠ (864–925)
• Petrolün ilk defa damıtılması ve
günümüzdeki adı olan nafta ismiyle
kullanılmaya baĢlanması Razi’nin
buluĢudur.

105
KÖMÜRÜN OLUġUMU
• Ağaçların yapısında bulunan selüloz ve
lignin baĢta olmak üzere protein, reçine,
terpen, flavonoit, alkaloit, sterol, tanin gibi
maddeler milyonlarca senede kömür
hâline gelir.
106
ASFALTĠT
• Petrolün katısıdır. Petrol ile kömür arası bir
maddedir. Halk arasında katı petrol olarak
bilinir. ġırnak’ta bulunur. Senelerce kömür
diye satılmıĢtır.
107
ASFALT (Hem sıvı hem de katı
asfalta, asfalt denir.)
• SIVI ASFALT: Ham petrolün ağır
ürününün (dip ürün) viskozitesi daha
yoğun hâle getirilmiĢidir. Rafinerilerde
asfalt üniteleri vardır. Bu ünitelerde dip
ürün prosesten geçerek farklı asfaltlar elde
edilir.
• KATI ASFALT: Sıvı asfalta kum, çakıl
ilavesiyle elde edilen yollara serilen asfalt
olarak bilinen üründür.
108
ZĠFT ve KATRAN (Her ikisi de petrol
kaynaklı değildir, kömür
kaynaklıdır.)
• KATRAN: Kömürün damıtma ürünüdür.

• ZİFT: Katranın damıtılması esnasında
damıtılmayan çökelektir.
109
ANTRASEN ve NAFTALĠN
• Antrasen: Maden kömürü katranının son
damıtma ürünüdür.

• Naftalin: Katranın fraksiyonlu destilasyonu
ile elde edilir.
110
BAZI POLĠMER ve DOĞAL
ÜRÜNLERĠN KISALTMALARI
• PL polyester (polyester)
• PA poliamit (naylon)
• PE polietilen
• SE silk (ipek)
• WO wool (yün)
• WM moher
111
• WP keçi yünü
• WS kaĢmir
• LĠ linen (keten)
• LY likra

112
MONOMER KANSER RĠSKĠ
TAġIR
• Teflon tavalar çizilirse sıcaklığın etkisiyle
polimerden monomer ayrılır.
• PVC fabrikalarında PVC tozunda monomer
bulunur.
• Plastik bardaklar içine konan 70 derece
santigradın üzerindeki içecekler, içinde
bulunduğu plastik malzemeyi ısı etkisiyle
çözüp monomerine ayırır.
113
• Köpük bardakların ısıya dayanıklılığı daha
yüksektir. Ancak daha yüksek sıcaklıktaki
sıvılar bu materyali de monomerine ayırır.
• Plastik ve köpükten imal edilen
bardaklardan uzun süre sıcak sıvı içenler
kanser tehlikesiyle karĢı karĢıya kalabilir.
• Monomerler tehlikeli kanserojen
maddelerdir.
• Plastik bardak yerine kâğıt bardak
önerilebilir.
114
SOSYAL ALANDA KULLANILAN
KĠMYA KELĠME VE DEYĠMLERĠ
• KarbonlaĢmak: Karbon durumuna gelmek
ve kömürleĢmek demektir. Bir insanın
kazandığı iyi durumunu koruyamayarak
manen yıkılması, kararması ve
sönmesidir.
• KarbonlaĢmamak: Bir insanın kazandığı
elmas değerindeki değerli durumunu
koruyarak manen ayakta kalması,
kararmaması ve sönmemesidir.
115

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->