P. 1
9.Sınıf.Kimya.Ders.Kitabı

9.Sınıf.Kimya.Ders.Kitabı

|Views: 1,838|Likes:
Yayınlayan: Şafak CanbuLat

More info:

Published by: Şafak CanbuLat on Jan 23, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/04/2011

pdf

text

original

ORTAÖGRETÌM 9.

SÌNÌF KÌMYA DERSÌ KÌTABÌ
(2008÷2009 EGÌTÌM VE ÖGRETÌM YÌLÌNDA YÜRÜRLÜGE GÌREN
YENÌ ÖGRETÌM PROGRAMÌNA GÖRE HAZÌRLANMÌSTÌR.)
MEHMET TAHSÌN BAYHAN
Kimya Ögretmeni
"Kimyager, her seyi yerli yerine koyandìr.¨

ÖNSÖZ
Günümüzde din ve ilmin beraber ele alìnmasìnìn yeni ufuklar açacagì hususu
en önemli meselelerimizdendir. Bundan dolayì din ile ilmi birlestirmek için çalìsma
yapmamìz, kendi dünyamìzì kurmaya çalìsmamìz gerekmektedir.
Ìnsanlìk, her geçen gün biraz daha fazla ilim ve fenne dökülecektir. Bütün
kuvvetini ilimden ve fenden alacaktìr. Karar mekanizmalarì, güç ve kuvvet ilmin eline
geçecektir. Bu sebeple ilme sahip çìkmalìyìz; ilmin hikmet olarak kalmasì, zulmet ve
abesiyete dönüsmemesi için çok çalìsmalìyìz.
Mevcut kimyanìn bir kìsìm asìrì pozitif yanlarìnì ayìklamaya çalìsmalìyìz,
hakikatle uyum içinde olanlarìnì almalìyìz.
Metafizik ve akìl, her ikisini de ihmal etmemeliyiz; bundan dolayì da aklìmìzìn
nurunu, vicdanìmìzìn ziyasìyla birlestirip himmetimizi kamçìlama yolunda olmalìyìz. Aklì
ihmal etmemeliyiz; çünkü zihnin gayesi marifettir. Vicdan kültürü de dedigimiz marifet,
bilginin tabiata mal edilmesiyle kazanìlìr. Kalbi, devre dìsì bìrakmamalìyìz; çünkü kalbin
gayesi müsahededir. Hissimizi hakikat ve ilim askìna kanalize etmeye çalìsmalìyìz;
çünkü hissin gayesi muhabbettir. Bunlarda basarìlì olabilmek için rehber olan irademizi
gerçek gayesine yönlendirmeliyiz.
Ìnsan gerçek kimya ilmini, evreni okuyarak elde eder. Elde ettigi bu ilim
neticesinde kendini tanìr (tümevarìm); veya degisik bir yolla önce kendini tanìr, sonra
evreni okuyarak gerçek kimya ilmini elde eder (tümdengelim).
Kimya kanunlarìn dogru anlasìlmasì ve arka planlarìnìn ne gösterdiginin
bilinmesi çok önemli hususlardìr.
Kimya tanìmlarì; efradìnì (bütün fertlerini) cami (içeren), agyarìna (kendinden
baska olanlarìnì) mani (engel) olmalìdìr. Bu kurala da her an uyulmalìdìr.
Her bir fen dalì gibi kimya ilmi de kendi nevindeki düzenliligi ve intizamì
gösterir; her seyin hikmet üzere konuldugunu, faydasìzlìk ve abes olmadìgìnì bize
ögretir.
Kimyanìn kendine özgü dili dinlenmelidir. Bu sayede kimya ilmi evham
olmaktan, ondaki hikmetler de abese dönüsmekten kurtulacaktìr. Zihnin darlasmamasì,
aklìn göze inmemesi için kimya ilmi ruhlu olmalì, aynì zamanda ruha bilimsel olgunluk da
kazandìrìlmalìdìr. Böylece kimya ilminden beklenen gaye yerine gelmis olacaktìr.
Her ilmin bir lisanì oldugunu gibi kimya ilminin de kendine mahsus bir lisanì
vardìr. Günümüzdeki her bir kimya kitabì da farklì bir dildir. Ancak kimyanìn lisanìna eslik
eden kimyacìlarìn da anlatmasì lazìmdìr.
Ìlmî çalìsmalarda basarìya ulasmada iki yol vardìr: Birincisi; düsünmek,
ezberlemek, fikri çalìstìrmaktìr. Bu; zamanla olanìdìr. Ìkincisi; sezgi (sezi) adìnì
verdigimiz bir anda ulasìlan basarìdìr. Bu da iki kìsìmdìr: Kesbî olanì; çalìsmakla,
tecrübe suretiyle elde edilenidir. Kekule'nin rüyasìnda benzen halkasìnì bulmasìnì; yine
Bohr'un rüyasìnda kendi adìyla anìlan atom modelini kesfetmesini buna örnek verebiliriz.
Bir anda ulasìlan basarìnìn ikincisi ise; ilhamdìr. Herkes potansiyel olarak buna açìk var

edilmistir. Bu yolda; peygamberler, dogruluktan sasmayan akìl, kusursuz kalp ve temiz
duygu/düsünce tasìyan kalp sahipleri vardìr. Bu basarì; mevhibeiilahiye olarak verilir.
Sezi yoluyla ulasìlan kesifler, kimyadaki metafizige örnektir.
Basarìnìn sìrrì, melek saflìgìnda olmaya baglìdìr. Melek safiyetinde olmak;
kâinattaki dengeyi koruyarak çalìsmak demektir. Dogal dengenin kimyasì iyi bilinmelidir.
Ancak o zaman; melek, sìrrìnì insana verecektir. Ayrìca maddenin emrimizde oldugunu
anlamalì, duymalì ve görmeliyiz. Maddenin sìrlarìnì aklìmìzla görme azmimiz, her an
devam etmeli ve bizimle beraber olmalìdìr. Etrafìmìzdaki olaylarì aydìnlatmak,
kavramak, kesfetmek azminde olunmalìdìr. Bilgiler, sìrtta yük olmamalìdìr. Bilgi hamalì
olunmamalìdìr. Ìlimler gayeli ögrenilmelidir. Hayattaki olaylar ile vicdan arasìnda iliski
kurulmalìdìr. Hayatìn en büyük muallim oldugu unutulmamalìdìr.
Kimyanìn lisanì bizi büyülemelidir. Ögrendiklerimiz bize cazip ve orijinal
gelmelidir. Bu konulardaki konsantremiz tam olursa, sürekli huzurlu oluruz. Böylece hem
stres yenilmis hem de kinetik enerji dengelenmis olur.
Meseleleri sürekli olaganüstülüklere baglamak ise kâinat kitabìnì anlayama-
manìn ifadesidir.
Batì dünyasìnda bilimde metafizigin yerinin ayrì bir önemi vardìr.
Hazreti Ìsa'nìn getirdigi mesaj, Batì medeniyetinin en güçlü, en saglam ve en
önemli temelini olusturur. Batì medeniyeti böylece varlìk sahnesine çìkmìstìr; çünkü Batì
medeniyetinin esasì, Grek felsefesi (matematiksel düsünce), Roma hukuku ve gerçek
Hìristiyan dinine dayanmaktadìr. Batì'da; hem laikligin dogusundan hem de
Rönesans'tan sonra Galileo, Newton, Einstein, Pascal gibi dindar ve dinin ilimden kopuk
hâline üzülen, metafizige önem veren insaflì Batì bilim adamlarì mevcuttur.
Batì, tarihinin hiçbir döneminde metafizige karsì tamamen duyarsìz
kalmamìstìr. Batì'da metafizige önem veren hem düsünür de çoktur. Eflatun milattan
önce 427÷347 tarihleri arasìnda yasamìstìr. Hem Eflatun ve hem de Henry Bergson
(1859÷1941) düsüncesinde bilimde metafizigin ayrì bir yeri vardìr. Batì, tarihinin her
döneminde farklì zaman dilimlerinde, bu iki düsünür gibi düsünce adamlarì yetistirmistir.
Batì'daki bilimsel gelismeye Rönesans'la beraber zemin hazìrlayan aslìnda
bizim ilim tarihimizdir.
Metafizigi ihmal ettigimizden dolayìdìr ki hem eskiye hem de Batì'nìn
hâlihazìrdaki durumuna göre bilim ve teknikte geri kalmìs vaziyetteyiz.
Ìslam dinini Hìristiyan dinine kìyas edip Avrupa gibi dine lakayt olmak, çok
büyük bir hatadìr. Ayrìca; Avrupa, dinine sahiptir. Basta Wilson, David Lloyd George
(Deyvid Loyd Corc), Venizelos gibi Avrupa büyükleri dindardìlar. Bu büyüklerin bir papaz
gibi dinlerine mutaassìp olmalarì, Avrupa'nìn dinine sahip oldugunun göstergesidir.
Ìslamiyet'i Hìristiyan dinine kìyas etmek, yanlìs kìyastìr; çünkü Avrupa, dinine
mutaassìp oldugu zaman medeni degildi; taassubu terk etti, medenilesti.
Ne vakit Müslümanlar dine ciddi sahip olmuslarsa, ilimde o zamana göre çok
yüksek ilerleme kaydetmislerdir. Ne vakit dine karsì lakayt vaziyeti almìslar, fen ve
teknolojide perisan vaziyete düserek tedenni etmislerdir. Baska dinin aksine, dinimize
baglì olma derecesinde milletimiz ilerlemis; ihmali nispetinde de geri kalmìstìr. Bu,
tarihsel bir gerçektir.
Türk milleti fen ve sanatì metafizik ile yogurarak eskide ilimde ileri gittigi gibi
ileride de gidecektir. Hakiki medeniyete sarìlarak insanlìga yine rehber olacaktìr.
Ankara, 3 Eylül 2009

"Bizim dinimiz için herkesin elinde bir ölçü vardìr. Bu ölçü ile hangi seyin bu
dine uygun olup olmadìgìnì kolayca takdir edebilirsiniz. Hangi sey ki akla, mantìga,
amme menfaatine uygundur; biliniz ki o, bizzat dinimize uygundur. Ìslamiyet son ve
kâmil dindir. Akla, mantìga ve hakikate uymaktadìr.*¨
Gazi Mustafa Kemal Atatürk

* Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri, 2. Cilt, 98.sayfa, Atatürk Arastìrma Merkezi Yayìnlarì, 2006.
ÍÇÍNDEKÍLER
1. ÜNÌTE: KÌMYANÌN GELÌSÌMÌ
ÜNÌTENÌN KONU BASLÌKLARÌ
· 1. SÌMYADAN KÌMYAYA
· 2. KÌMYANÌN TEMEL KANUNLARÌ
· 3. KÌMYASAL BAG KAVRAMÌNÌN GELÌSÌMÌ
2. ÜNÌTE: BÌLESÌKLER
ÜNÌTENÌN KONU BASLÌKLARÌ
· 1. BÌLESÌKLER NASÌL OLUSUR?
· 2. ÌYONÌK BÌLESÌKLER
· 3. KOVALENT BÌLESÌKLER
3. ÜNÌTE: KÌMYASAL DEGÌSÌMLER
ÜNÌTENÌN KONU BASLÌKLARÌ
· 1. REAKSÌYON NEDÌR?
· 2. REAKSÌYON TÌPLERÌ
· 3. POLÌMERLESME VE HÌDROLÌZ
4. ÜNÌTE: KARÌSÌMLAR
ÜNÌTENÌN KONU BASLÌKLARÌ
· 1. KARÌSÌMLARÌN SÌNÌFLANDÌRÌLMASÌ
· 2. KARÌSÌMLARÌN AYRÌLMASÌ
5. ÜNÌTE: HAYATÌMÌZDA KÌMYA
ÜNÌTENÌN KONU BASLÌKLARÌ
· 1. TEMÌZLÌK MADDELERÌ
· 2. YAYGÌN MALZEMELER
· 3. BÌYOLOJÌK SÌSTEMLERDE KÌMYA
· 4. ÇEVRE KÌMYASÌ
1. ÜNÌTE: KÌMYANÌN GELÌSÌMÌ
ÜNÌTENÌN KONU BASLÌKLARÌ
· 1. SÌMYADAN KÌMYAYA
· 2. KÌMYANÌN TEMEL KANUNLARÌ
· 3. KÌMYASAL BAG KAVRAMÌNÌN GELÌSÌMÌ

KÌMYANÌN TANÌMÌ
Kimya; maddenin iç yapìsìnì, birbiriyle uyumunu, iliskisini, intizamìnì,
ahengini, bizimle iliskilerini, içerdikleri fayda, önem ve gereklilikleri inceleyen;

düzenliliklerdeki perdeyi kaldìrarak kanun olarak ifade eden ve buradan elde ettigi
bilgileri insanlìgìn faydasìna sunan, zamanla degisme ihtimali olmayan gerçek teoriler
üreten, elde ettigi kimya bilgi ve kazanìmlarìyla insanlìgì dogruya, varlìgìn hakikatini
kesfetmeye götüren ve insana kendi özünü tanìttìran bir ilim dalìdìr.

1. SÌMYADAN KÌMYAYA

MESHUR TÜRK VE ÌSLAM KÌMYA BÌLGÌNLERÌNÌN HAYATLARÌ VE KÌMYA ÌLMÌNE
KATKÌLARÌ

CABÌR BÌN HAYYAN (721÷805)

Horasan'da dogdu. Kufe'de vefat etti.
Kimya ilminin babasìdìr. Türk bilim adamìdìr. Büyük dâhidir. Dönemin en büyük ilim
merkezlerinden Harran Üniversitesi'nin rektörüdür. Adì Latince'ye Geber diye
geçmistir.
Cabir bin Hayyan'ìn basta kimya olmak üzere tìp, eczacìlìk, fizik, astronomi,
matematik, felsefe ve egitim alanlarìnda çok hizmetleri olmustur.

Bunlarìn içinde süphe yok ki en önemlisi atomla ilgili bulusudur. Yunanlì bilginler
maddenin en küçük parçasìna, bölünemeyen en küçük parçacìk anlamìna gelen atom
demislerdi. Ìslam bilginleri, bu kelimeyi o zamanìn bilim dili olan Arapçaya çevirirken
cüz÷ü layetecezza dediler. Cüz÷ü layetecezzanìn diger adì cüz÷ü ferttir. Hem atom
hem de molekül yerine kullanìlabilir. Cabir bin Hayyan ise Yunanlìlarìn atomun
parçalanamayacagì yolundaki teorilerine karsì çìktì.

Bu konuda gerçek mahiyeti asìrlar sonra anlasìlabilecek farklì görüsü ortaya koydu.
Günümüz dünyasìnda, atomla ilgili ilk çalìsmalarìn Ìngiliz kimyager John Dalton (1766÷
1844) tarafìndan yapìldìgì, uranyumun çekirdeginin parçalanabilecegi fikrinin de 1944
Nobel Kimya Ödülü sahibi Alman kimyacì Otto Hahn (1879÷1968) tarafìndan ortaya
atìldìgì fikri yaygìndìr.
Hâlbuki onlardan 1000 yìl önce yasamìs olan Müslüman kimyacì Cabir Bin Hayyan'ìn
asagìdaki sözleri asrìmìzìn ilim adamlarìnì dahi hayrete düsürecek mahiyettedir:
"Maddenin en küçük parçasì olan cüz÷ü layetecezzada yogun bir enerji vardìr. Yunan
bilginlerinin iddia ettigi gibi bunun parçalanamayacagì söylenemez. O da
parçalanabilir. Parçalanìnca da öylesine bir enerji meydana gelir ki Bagdat'ìn altìnì
üstüne getirebilir. Bu, Allah'ìn bir kudret nisanìdìr.¨

Cabir bin Hayyan da simyacìlar gibi kalay, kursun, demir ve bakìrdan altìn elde
edilebilecegini düsünüyordu. Ancak bunun yolunun atomlarìn kontrol altìnda
parçalanìp degerlerinin degistirilmesiyle olacagìnì belirtmekteydi.

Günümüzde nükleer laboratuvarlarda kontrollü çekirdek reaksiyonlarìyla yeni yapay
elementler veya mevcut elementlerin yapay izotopu elde edilmektedir. Ìleride altìn da
elde edilebilir. Simyacìlar, fiziksel veya kimyasal yolla elementleri altìna çevirmek
istedikleri için bosuna ugrasìyorlardì. Yine kontrolsüz çekirdek reaksiyonlarìnìn atom
bombasì oldugu da bilinmektedir. Cabir bin Hayyan, çok eski yìllarda bütün bunlardan

söz etmisti.

Cabir bin Hayyan, Lavoisier'den önce Lavoisier kanununu (kütlenin korunumu kanunu)
ifade etmistir; Newton'dan önce Newton kanununu (yer çekimi kanunu) açìklamìstìr;
Gay Lussac'dan önce Gay Lussac kanunundan (gazlarda basìnç÷sìcaklìk iliskisi) söz
etmistir.
Günes enerjisinden faydalanma çìgìrìnì açmìstìr.
Kimya ilminin hem teorik hem de pratik alanda büyük gelisimine sebep olmustur. Cabir
bin Hayyan'ìn en bariz vasfì deneyciligidir.

Modern kimya laboratuvarìnì ilk kuran kisidir.
Cabir bin Hayyan'ìn kimyadaki diger hizmetlerini söyle sìralayabiliriz:
· HCl formülüyle gösterilen hidroklorik asidi (tuz ruhu) elde etmistir.
· HNO
3
formülüyle gösterilen nitrik asidi (kezzap) elde etmistir.
· 3 hacim derisik HCl ile 1 hacim derisik HNO
3
karìsìmìndan olusan, günümüzde de
bütün dünyada kullanìlan kral suyunu kesfetmistir.
· Altìn, yalnìz kral suyuyla kimyasal reaksiyona girer; baska hiçbir elementle reaksiyona
girmez. Kral suyu, hem altìnìn saf olup olmadìgìnìn anlasìlmasìnda hem de altìn
alasìmlarìndaki altìnìn yüzde bilesim miktarìnìn bulunmasìnda kullanìlìr. Altìnìn
saflìgìnìn belirlenmesi ve sahteciligin önlenmesinde bugün de kullanìlan en yaygìn
yoldur.
· Üretilen asitler sayesinde, hem Cabir bin Hayyan hem de günümüze kadar bütün
kimyacìlar bazì metal bilesiklerini elde edebildiler.
· Cabir bin Hayyan'ìn elde ettigi bazì bilesikler sunlardìr: Sap (KAlSO
4
), nisadìr (NH
4
Cl),
gümüs nitrat (AgNO
3
) vb.
· Cabir bin Hayyan kristalizasyon, süzme, eritme, buharlastìrma, süblimlestirme,
damìtma, çözme vb. metotlarì gelistirdi veya kimya ilmine kazandìrdì.
· George Sarton (Corc Sörtìn), "Fen Bilimleri Tarihine Giris¨ adlì önemli çalìsmasìnda
750 ile 800 yìllarì arasìndaki dönemin en önemli ilim adamì olarak Cabir bin Hayyan'ìn
adìnì vermistir.
· Bir kìsìm tabirler vardìr ki Cabir bin Hayyan ve diger kimyacìlar sayesinde Batì
dillerine geçmistir. Bunlardan bir kìsmì sunlardìr:
· Alcohol (Arapça aslì el kuhl)
· Alkali (Arapça aslì el kali)
· Kimya (Arapça aslì kimie)
· Alembic (Arapça aslì el imbik)
Görülüyor ki Cabir, günümüzün modern ilminin dayanmìs oldugu gözlem ve deney
metotlarìnì, asìrlarca önce kullanmìstìr.

Ünlü Fransìz bilim tarihçisi Marcellin Berthelot (1827÷1907) Cabir bin Hayyan
hakkìndaki düsüncelerini söyle açìklamìstìr: "Aristo'nun mantìk ilmindeki yeri neyse,
Cabir bin Hayyan'ìn kimya ilmindeki yeri de odur. Aristo, mantìgìn kurucusu ve üstadì
olarak kabul edildigi gibi Cabir bin Hayyan da kimyanìn kurucusu ve üstadìdìr."

Alman oryantalist ve fen bilimleri tarihçisi Julius Ruska da (1867÷1949), kimyanìn
temellerinin Yunanca tercümelerle atìlmadìgìnì, Arapça eserlerin tercümeleriyle
atìldìgìnì belirtmektedir.

Ortaçag felsefecilerinin önemli isimlerinden olan ve felsefenin görevini; "insanì Tanrì
bilgisine götürme ve insanì O'nun hizmetine kosturma¨ olarak dile getiren Roger
Bacon (1214÷1294), Cabir bin Hayyan'ì "ustalarìn ustasì¨ olarak anmaktadìr.


RAZÌ (864÷925)'NÌN KÌMYA ÌLMÌNE HÌZMETLERÌ

Razi'nin önemi büyüktür.
Asìrlar boyunca Avrupa'ya ders veren Arap kimyager ve doktordur.
Tahran'a yakìn Rey'de dogdu, Bagdat'ta vefat etti.
Asìl adì Ebubekir Muhammed bin Zekeriya'dìr. Dogum yerinden dolayì Razi adìnì
almìstìr.
Ìskit Türklerindendir.

H
2
SO
4
, etil alkol, antiseptik vb. kimyasal maddeleri kesfetmistir.
Devrinin en büyük bilginidir.
Dogum günü olan 27 Agustos Ìran'da her sene Tìp Bayramì olarak kutlanìr.
230 kitabì vardìr. Bu kitaplardan 12 adedi kimya eseridir. Kitab÷ül Esrar (Sìrlarìn
Kitabì) adìndaki en meshur kimya kitabì, 14. asra kadar kimya ilminin bas eseri olarak
Batì'da okutulmustur.
Kimyayì tìbbìn hizmetine sunmustur.

Bütün esyayì fiziksel ya da kimyasal yolla altìna çevirme iddiasìnda olan simyacìlarìn
saçma düsünceleriyle mücadele etmistir.
En büyük hizmeti tìp sahasìnda olmustur.
Böbrek mesanedeki taslarì ilaçla parçalìyor veya cerrahi müdahale ile çìkarìyordu;
bundan dolayì operatörlügün ilerlemesine katkìsì büyüktür.
Hayvan bagìrsagìndan ameliyat ipligi (katgüt) yapìlarak cerrahide kullanìlmasì, onunla
tìp tarihine girmistir.

Bitkiden ilaç yapmayì ilk gelistirendir. Bir ilaç terkibi yaparken onu önce hayvanlar
üzerinde denerdi. Bitkilerden ilaç yapma konusunda Ìbni Sina, Razi'den çok daha
ileridedir.
George Sarton, An Ìntroduction to the History of Sciences (Fen Bilimleri Tarihine Giris)
adlì kitabìnda 750 ile 1100 yìllarì arasìnda geçen 350 senelik ilim tarihinin her birini 50
yìllìk 7 döneme ayìrmìs ve her bir döneme o dönemdeki en önemli ilim adamìnìn
ismini vermistir. 850 ile 900 yìllarì arasìnì da Razi'nin adìyla anmìstìr. Petrolün ilk defa
damìtìlmasì ve günümüzdeki adì olan nafta ismiyle kullanìlmaya baslanmasì Razi'nin
bulusudur.

ÌBNÌ SÌNA (980÷1037)'NÌN KÌMYA ÌLMÌNE HÌZMETLERÌ

Ìslam hükemasìnìn Eflatun'udur. Filozoflarìn üstadìdìr.
Eserleri Avrupa üniversitelerinde 600 sene temel kitap olarak okutulmustur.
Doktorlarìn sultanì unvanìyla anìlmìstìr. En büyük hizmeti tìp sahasìndadìr. Çaglarìn
en büyük tìp arastìrmacìsìdìr. Tìp noktasìnda "Tìp ilmini iki satìrda topluyorum. Sözün
güzelligi kìsalìgìndadìr. Yedigin vakit az ye. Yedikten sonra dört, bes saat kadar
yeme. Sifa hazìmdadìr. Kolayca hazmedecegin miktarì ye. Nefse ve mideye en agìr
ve yorucu hâl, taam taam üzerine yemektir.¨ demistir. Yemek konusunda vücuda en
zararlì olan, dört, bes saat ara vermeden yemek yemek veyahut lezzet için çesitli
yemekleri birbiri üstüne mideye doldurmaktìr.
Kimya ilmini tìbbìn hizmetine sokmada, Razi'yi örnek almìstìr; bu konuda dünyada
Razi'den sonra ikincidir diyebiliriz.
Zamanìnìn en büyük dâhisidir.
Tìp ve kimya ilminden baska felsefe, jeoloji, cografya, fizik, matematik, botanik, zooloji,
müzik dallarìnda da çok arastìrma ve kesifleri vardìr.
Ìsì ve gaz basìncì konularìnda kesifleri olmustur. Toriçelli'den önce açìk hava basìncìnì
ölçmüstür.
Sularìn temizlenmesiyle ilgili çalìsmalar yapmìstìr. Ìçme suyunun, saglìk üzerindeki
etkisini arastìrarak suyun kalitesinin önemini belirtmistir.
Farklì branslardaki 29 meselede Avrupalì bilim adamlarìna öncülük yapmìstìr.
Tìp alanìnda onlarca hastalìgì ilk teshis ve tedavi etmistir. Örnegin; seker hastalìgìnda,
idrarda seker bulgusunun varlìgìnì ilk kesfeden odur. Bulasìcì hastalìklara küçük
mikroorganizmalarìn sebep oldugunu tespit etmistir. Ameliyatlardan önce hastaya
anestezik ilaç yapmak da onun bulusudur. Etil alkolü tìpta steril amaçlì olarak ilk
kullanandìr. Damar içine yapìlan sìrìnga da Ìbni Sina'nìn icadìdìr.
Koruyucu hekimlik ve tedavide Ìbni Sina'nìn belirttigi 780 ilacìn istisnasìz hepsi
günümüzde kullanìlmaktadìr.
Batìlìlar ona Avicenna derler.

EBU'L HEYSEM (965÷1051)

· Atmosfer basìncìyla ilgili öncü çalìsmalar yapmìstìr.

EBU'L VEFA (940÷988)

· Matematik ve astronomi âlimidir.
· Yogunluk ölçmeye yarayan piknometre aletini ilme kazandìrmìstìr.

TÜRK VE ÌSLAM BÌLGÌNLERÌ, KÌMYA ÌLMÌNÌN GELÌSMESÌNE ZEMÌN
HAZÌRLAMÌSLAR VE BU KATKÌYÌ BATÌLÌ BÌLÌM ADAMLARÌ ONAYLAMÌSLARDÌR.

MESHUR TÜRK÷ÌSLAM KÌMYACÌLARÌNÌN ÖZDEYÌSLERÌ

Maddenin en küçük parçasì olan cüz÷ü layetecezzada yogun bir enerji vardìr. Yunan
bilginlerinin iddia ettigi gibi bunun parçalanamayacagì söylenemez. O da
parçalanabilir. Parçalanìnca da öylesine bir enerji meydana gelir ki Bagdat'ìn altìnì
üstüne getirebilir. Bu, Allah'ìn bir kudret nisanìdìr.

Cabir bin HAYYAN*
(721÷805)

* Kimya ilminin babasì, Türk bilim adamì, büyük dâhi, Harran Üniversitesi rektörü.

Ben gerçek düsünür diye kimya ilmini bilene derim.
Razi*

* Arap kimyager, Tahran'a yakìn Rey'de 864'te dogdu, 925'te Bagdat'ta vefat etti, asìl
adì Ebubekir Muhammed bin Zekeriya'dìr, dogum yerinden dolayì Razi denmistir.
H
2
SO
4
, etil alkol, antiseptik vb. kimyasal maddelerin mucididir. Dogum günü olan 27
Agustos Ìran'da her sene Tìp Bayramì olarak kutlanìr. 230 kitabì vardìr.


Maddenin içi, dolu gözüktügü hâlde aslìnda bostur.
Ìmam Rabbani*
(1563÷1624)

* Ìkinci bin yìlìnìn müceddididir. Türkistanlì mutasavvìftìr. Evren ve nesnelerin
olusumuyla ilgili düsünceleri günümüze ìsìk tutmaktadìr.


Madde, sonsuz denecek ölçüde parçalanabilir.
Nazzam*
(792÷845)

* Ìslam âlimi, Basra'da dogdu, Basra'da yasadì, hayatìnìn son devresini Bagdat'ta
geçirdi.

MESHUR TÜRK÷ÌSLAM KÌMYACÌLARÌNÌ TASDÌK EDEN BATÌLÌLARDAN
BAZÌLARÌNÌN SÖZLERÌ

Kimya Müslümanlar tarafìndan kurulmustur. Müslümanlar binlerce kesif ve metotlarìyla
kimya ilminin kurulusuna yardìm etmislerdir.
William James Durant*
(Vilyìm Ceymìs Dürant)
(1885÷1981)
*Amerikalì filozof, tarihçi, yazar.


Orta çagda Ìbni Sina tìp yazarlarìnìn en büyügü, Razi en büyük Doktor, Beyruni en
büyük astronom, Ìbni Heysem en büyük optik âlimi, Cabir bin Hayyan en büyük
kimyagerdi.
William James Durant


Kimya Ìbni Sina'nìn buluslarìyla bugünkü seviyesine ulasabilmistir.

Berthold Schwartz*
(1318÷1384)
*Barutu bulan Alman kimyager.

Kimyanìn babasì Cabir bin Hayyan'dìr.
Britannica Ansiklopedisi

Razi modern kimyanìn kurucusudur.
Eric John Holmyard*
(Erik Caan Homyard)
(1891÷1959)
*Ìngiliz bilim adamì, kimya tarihçisi.


Cabir'den sonra yasayan Razi kimya ilminin büyük kurucularìndandìr.
Eilhard Wiedemann*
(1852÷1928)
*Alman fizikçi.


Ìslam kimyacìlarìnìn kendilerinden sonra gelenlere bìraktìklarì miras saymakla bitmez.
ROGER GARAUDY*
(1913÷.)
* Fransìz filozof ve yazar, 1982'de Müslüman oldu, Müslüman olmadan önce
Marksizmin önemli savunucularìndandì.



Gerçek kimyager Razi'dir.
Dr. Sigrid Hunke*
(1913÷1999)
* Alman felsefeci, Avrupa Üzerine Dogan Ìslam Günesi kitabìnìn yazarì.


Müslümanlardan önce kimyanìn mevcut olmadìgìnì söylersek mübalaga etmis olmayìz.
Haydar Bammat*
(1890÷1965)
* Dagìstan'da dogdu, Paris'te yasadì, devlet adamì, diplomat, yazar.


Simdiki kimyayì deney malzemeleriyle ilk defa kuranlar Müslümanlar olmustur.
Corci Zeydan*
(1861÷1914)
*Hìristiyan Arap tarihçi, Beyrut dogumlu.

Müslümanlarìn ayrì bir mesai gösterip gelistirdikleri Ìslam'da ilk ele alìnan disiplinlerden
biri kimyadìr.
Dr. Philip K. Hitti*
(1886÷1978)
*Arap tarihçisi.

Kimyaya deneyciligi kazandìran Müslümanlardìr. Cabir bin Hayyan kimya ilmine
buharlastìrma, süzme, saflastìrma, eritme, damìtma, kristalizasyon metotlarìnì
kesfederek uygulamaya soktu.
Max Meyerhof*
(1884÷1951)
*Alman bilim adamì.

BATÌ'DA BÌLÌMSEL GELÌSMEYE ZEMÌN HAZÌRLAYAN BASLÌCA ÜÇ FAKTÖR

BATÌ'DA BÌLÌMSEL GELÌSMEYE ZEMÌN HAZÌRLAYAN BASLÌCA ÜÇ FAKTÖR
VARDÌR:

1. HAZRETÌ ÌSA'NÌN GETÌRDÌGÌ MESAJ

2. RÖNESANS'TAN (XVÌ. YÜZYÌL ÌLE XVÌÌ. YÜZYÌL) SONRA BÌZÌM ÌLÌM
TARÌHÌMÌZDEKÌ BÜYÜK ÌLÌM ADAMLARÌMÌZÌ ÖRNEK ALMALARÌ

3. FRANSÌZ ÌHTÌLALÌNDEN (1789) SONRA LAÌKLÌGÌN DOGUSUNUN BÌLÌME
KATKÌSÌ

HAZRETÌ ÌSA'NÌN GETÌRDÌGÌ MESAJ

· Hazreti Ìsa'nìn getirdigi mesaj, Batì medeniyetinin en güçlü, en saglam ve en önemli
temelini olusturur. Batì medeniyeti böylece varlìk sahnesine çìkmìstìr; çünkü Batì
medeniyetinin esasì; Grek felsefesi (matematiksel düsünce), Roma hukuku ve gerçek
Hìristiyan dinine dayanmaktadìr.

RÖNESANS'TAN (XVÌ. YÜZYÌL ÌLE XVÌÌ. YÜZYÌL) SONRA BÌZÌM ÌLÌM TARÌHÌMÌZDEKÌ
BÜYÜK ÌLÌM ADAMLARÌMÌZÌ ÖRNEK ALMALARÌ

· Batì'daki bilimsel gelismeye Rönesans'la beraber zemin hazìrlayan, aslìnda bizim ilim
tarihimizdir.

RÖNESANS'TAN VE FRANSÌZ ÌHTÌLALÌ'NDEN SONRA BATÌ'NÌN BÌLÌMDE
ÌLERLEMESÌ

· Rönesans; basta bilim olmak üzere çesitli dallarda Batì'nìn ilerlemesidir.
· Rönesans, XVÌ. ve XVÌÌ. yüzyìllarda yasanmìstìr.

· Fransìz Ìhtilali 1789 yìlìnda olmustur.
· Batì'nìn Rönesans'tan ve Fransìz Ìhtilali'nden önceki problemi dinle degil; bozulmus
din adamlarìyla ve dinin emirlerini kendi kisisel çìkarlarì için kullanan o günkü kilise
teskilatìylaydì. Eski sisteme teokratik düzen deniyordu. Ìhtilalden sonraki sisteme laik
düzen denildi. Laiklikten önce ruhban sìnìf ne söylerse dogruydu, asla
sorgulanamazlardì. Ruhban sìnìfìn baskìsìna karsì laiklik dogmustu. Hìristiyanlìk tahrif
oldugundan (bozuldugundan) ve tam hayatìn içinde olmadìgìndan kilise teskilatì ilme
karsìydì. Gerçek Hìristiyanlìgìn dinle çatìsmasì düsünülemezdi. Kilisenin yanlìslìgì,
bilim adamlarìnda tepki olusturdu. Bilim adamlarìnìn çogunlugu Descartes (1596÷
1650) (Dekart)'ìn "Metafizik, bilim olmaz; bilgi ancak ölçülebilirdir.¨ sözünü esas alìp
bilimin konusunu maddeyle sìnìrlandìrmak istediler. Din ile bilim arasìnda Batì'da
uzun süren çatìsmalar yasandì. Sonunda bilim adamlarì yanlìs olarak, din ile bilim
arasìnda ayrìlìk var sandìlar. Sonuçta da, din ile bilim ayrìsmasì gerçeklesti. Din ve
bilim, iki ayrì alan olarak ele alìndì. Din ve bilimin iki ayrì alan olarak ele alìnmasì,
Batì'daki çaresizlikten basvurulan bir seydi.
· Günümüzde, üniversitelerimizde benimsenen de budur.
· Dekartçì düsünceye, Kartezyen düsünce baska bir ifade ile Kartezyenizm de denir.
Kartezyen felsefe, din ile ilim ayrìlmasìnì netice vermistir. O dönemde Kartezyenizm,
pansuman tedavi olarak ortaya atìlmìstìr. Ìlerici ve gerici deyimleri de ilk olarak Batì'da
kullanìlmìstìr. Kilisedekilere ve kilise taraftarlarìna gerici, kiliseye karsì gelenlere ise
ilerici denilmistir.
· Batì'da; hem laikligin dogusundan sonra hem de Rönesans'tan sonra Galileo,
Newton, Einstein, Pascal gibi dindar ve dinin ilimden kopuk hâline üzülen insaflì Batì
bilim adamlarì da çìkmìstìr. Bunlarìn içinde en meshuru Pascal'dìr. Pascal (1623÷
1662), Hìristiyanlìk ile bilimin beraber olabilecegine inananlardandì; ancak basarìlì
olamadì; birlesmeyi saglayamadì. Pascal gibi digerleri de her ne kadar din ile ilmi
birlestirmek için gayret göstermis olsalar da belirtilen sebeplerden dolayì bu hususta
bir ilerleme kaydedememislerdir.
· Böyle bir ayrìlìk Müslümanlar olarak bizim inanç sistemimizde de, ilme bakìsìmìzda
da, tarihimizde de yoktur. Bilim zihnin, din ise kalbin ìsìgì olarak görülmüstür. Din ile
bilim, bizim tarihimizde hiçbir zaman çatìsìr görülmemistir, birbiriyle iç içe yer almìstìr.
· Bu konuda Müslümanlar, çok sanslì sayìlìr; çünkü simdiye kadar ilim adìna kesfedilen
çok sey vardìr ve bundan sonra da pek çok sey olacaktìr. Ìbni Sina, Cabir bin Hayyan,
Razi hem büyük birer kimyacì hem de çok iyi bir dindardìlar. Diger branslarda da
durum aynìydì ve daha bunlar gibi on binlercesi vardì.
· Ìslam dininin ilme karsì olmadìgì açìktìr. Nutuk'u dikkatle okuyanlar Atatürk'ün dinine
sahip çìktìgìnì apaçìk görürler. "Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri¨ kitabìnìn 2. cilt 98.
sayfasìnda Atatürk söyle demektedir: "Bizim dinimiz için herkesin elinde bir ölçü
vardìr. Bu ölçü ile hangi seyin bu dine uygun olup olmadìgìnì kolayca takdir
edebilirsiniz. Hangi sey ki akla, mantìga, amme menfaatine uygundur; biliniz ki o,
bizzat dinimize uygundur. Ìslamiyet son ve kâmil dindir. Akla, mantìga ve hakikate
uymaktadìr.¨ Atatürk bu sözleriyle, dinimizin Hìristiyanlìkla mukayese
olunamayacagìnì belirtmistir.
· "Bütün bilimsel buluslarì dinimiz daha önceden söylemistir.¨ demek asagìlìk

kompleksini hatìra getiren bir cümle olabilir. Bu nedenle böyle bir yaklasìmda
bulunmamalìdìr. Fakat ilim adìna ortaya konan hususlarìn hiçbirinin dinimizle
çelismeyecegini bilmek gerekir. Günümüzdeki bilimsel gelismeler incelendiginde her
bir gerçegin dinimizle örtüstügünü ve uyum içinde bulundugunu görmek mümkündür.
· Ìslam dinini Hìristiyan dinine kìyas edip Avrupa gibi dine lakayt olmak, çok büyük bir
hatadìr. Ayrìca; Avrupa, dinine sahiptir. Ìslamiyet'i Hìristiyan dinine kìyas etmek,
yanlìs kìyastìr; çünkü Avrupa, dinine mutaassìp oldugu zaman medeni degildi;
taassubu terk etti, medenilesti.
· Basta Wilson, David Lloyd George (Deyvid Loyd Corc), Venizelos gibi Avrupa
büyükleri dindardìlar. Bu büyüklerin bir papaz gibi dinlerine mutaassìp olmalarì,
Avrupa'nìn dinine sahip oldugunun göstergesidir.
· Thomas Woodrow Wilson (1856÷1924), Amerika Birlesik Devletleri'nin 1913÷1921
tarihleri arasìndaki 28. Baskanìdìr. 1919 yìlìnda Nobel Barìs Ödülü'ne layìk
görülmüstür.
· David Lloyd George (1863÷1945), 1916÷1922 tarihleri arasìnda Ìngiltere
basbakanìdìr.
· Elefterios Venizelos (1864÷1936) ise Yunanistan'ìn 1910÷1915 tarihleri arasìndaki
basbakanìdìr.
· Ne vakit Müslümanlar dine ciddi sahip olmuslarsa, ilimde o zamana göre çok yüksek
ilerleme kaydetmislerdir. Ne vakit dine karsì lakayt vaziyeti almìslar, fen ve teknolojide
perisan vaziyete düserek tedenni etmislerdir. Baska dinin aksine, dinimize baglì olma
derecesinde milletimiz ilerlemis; ihmali nispetinde de geri kalmìstìr. Bu, tarihsel bir
gerçektir.

BATÌLÌ
BÌLÌM ADAMLARÌNDAN BAZÌLARÌNÌN HAYATÌ VE
MESHUR OLMUS ÖZDEYÌSLERÌ

Bana bir dayanma noktasì gösteriniz. Dünyayì yerinden oynatayìm.
Arsimet*
* Yunan matematikçi, fizikçi, astronom, filozof ve mühendistir. Milattan önce 287 yìlìnda
dogmustur. Milattan önce 212 yìlìnda ölmüstür. Hamamda yìkanìrken suyun kaldìrma
kuvvetini bulmustur. Bilime en büyük katkìsì bu kesfidir.

Ìnsan, hangi fen dalì ile fazla mesgul olursa onda fani olur.
Prof. Dr. Sir James Jeans*
(Sör Ceyms Jiyns)
(1877÷1946)

*Sir James Jeans ikinci Einstein olarak bilinir. Esrarlì Kâinat ve Etrafìmìzdaki Kâinat
isimli eserleri Milli Egitim Bakanlìgì tarafìndan tercüme ettirilip yayìnlanmìstìr.

Modern ilimlere göre ìsìnìn degismesi olayì son noktasìna ulasmìs degildir. Sayet böyle
bir sey olmus olsaydì bugün biz yeryüzünde bulunup bu konu üzerinde düsünemezdik.

Bu olay zamanla atbasì yürümektedir. Bu sebeple evrenin bir baslangìcì vardìr.
Prof. Dr. Sir James Jeans*
(Sör Ceyms Jiyns)
(1877÷1946)
* Ìngiliz fizikçi ve gök bilimci, en çok termodinamik ve ìsì konularì ile ilgilendi.
"Etrafìmìzdaki Kâinat¨ kitabì, termodinamik ve ìsì konularìyla özellikle ilgilidir.


Sözün kìsasì evrenin ezeli olmasì imkânsìzdìr.
Prof. Dr. Sir James Jeans

Gördügümüz alev alev yanan günes, pìrìl pìrìl parìldayan yìldìzlar ve çesitli hayat
sahipleriyle dolup tasan dünyamìz bütünüyle evrenin belirli bir noktadan basladìgìnì,
muayyen bir zamanda var oldugunu açìkça göstermektedir.
Prof. Dr. Frank Allen*
(Firenk Ellìn)
(1908÷2001)
* Kanadalì fizikçi, Ìskoçya'da yasadì.


Evren sonradan meydana gelmis bulunmaktadìr. Eger maddenin baslangìcì olmasaydì
(madde ezeli olsaydì) termodinamik kìyametin çoktan kopmus olmasì lazìmdì.
Prof. Dr. Frank Allen

BLAÌSE PASCAL (1623÷1662)'ÌN HAYATÌ

· Meshur Fransìz matematikçisi, fizikçisi ve kimyacìsìdìr. Aynì zamanda filozof ve
yazardìr.
· Maddenin bosluklu yapìsì üzerinde çalìsmalar yaptì. 1647 yìlìnda bu çalìsmalarìnì
"Boslukla Ìlgili Yeni Deneyler¨ ve "Bosluk Ìncelemesine Giris¨ adlì kitaplarìnda
yayìnladì.
· Ìlk hesap makinesinin mucididir.
· Basìnç üzerine çok sayìda çalìsmalarì vardìr. Toriçelli (1608÷1647)'nin varsayìmlarìnì
yaptìgì deneylerle dogruladì.
· Uluslararasì sistemde (SÌ) basìnç ölçüsü birimi, pascaldìr. Pa kìsaltmasìyla gösterilir.
Pa tanìmìnì Pascal (Paskal) su sekilde yapmìstìr: 1 m
2
'lik yüzeye dik dogrultuda etki
eden kuvvet 1 Newton ise bu yüzeydeki basìnç 1 pascal olur.
· 1652'de manastìra kapanarak kendini ilme verdi. 1654'te yasadìgì bir vecd hâlinden
sonra kesin kararlar aldì. Bundan sonra Pascal, bütün varlìgìyla Tanrì'ya yöneldi.
Hayatìndaki bu kararìndan sonra yogun bir sekilde bilimsel arastìrmalarìna da devam
etti.
· Descartes (Dekart), bilimin konusunu maddeyle sìnìrlandìrmìstì.
· Hìristiyanlìk tahrif oldugundan (bozuldugundan) ve tam hayatìn içinde olmadìgìndan

kilise teskilatì ilme karsìydì. Kilise teskilatìnda ilme karsì olmayan, azìnlìk bazì kisiler
de az da olsa mevcuttu.
· Tahrif olmus din ile bilim arasìnda Batì'da uzun süren çatìsmalar yasandì. Sonunda
bilim adamlarìnìn bir kìsmì yanlìs olarak din ile bilim arasìnda ayrìlìk var sandìlar.
Böylece din÷bilim ayrìsmasì gerçeklesti.
· Aslìnda kilisenin yanlìslìgìna karsìn bilim adamlarìnda olusan tepki, dine karsì
olduklarìndan degildi, zaruretten ileri geliyordu. Descartes (Dekart) bu tepkiyi
gösterenlerin basìnda gelen akìlcì insan olmasìna ragmen "Allah vardìr.¨ diyordu.
· Dekartçì düsünceye, Kartezyen düsünce baska bir ifade ile Kartezyenizm denir.
Kartezyen felsefe, din ile ilim ayrìlmasìnì netice vermistir.
· O dönemde Kartezyenizm, pansuman tedavi olarak mecburiyetten dolayì ortaya
atìlmìstì.
· Ìlerici ve gerici deyimleri ilk olarak Batì'da kullanìlmìstìr. Kilisedekilere ve kilise
taraftarlarìna gerici, kiliseye karsì gelenlere de ilerici denilmistir.

BLAÌSE PASCAL'ÌN MESHUR OLMUS SÖZLERÌ

· "Between us and heaven or hell there is only life, which is the frailest thing in the
world.¨
· "Bu dünya ile öbür dünya arasìnda çok ince bir perde vardìr, her an oraya da
geçebiliriz veya burada da kalabiliriz.¨
Blaise Pascal

· "Faith certainly tells us what the senses do not, but not the contrary of what they see;
it is above, not against them.¨
· "Ìman bize kesinlikle aklìmìzìn zìddìnì degil; aklìn geregini hatta daha da üstünü
söyler.¨
Blaise Pascal

· "Ìf you gain, you gain all. Ìf you lose, you lose nothing. Wager then, without hesitation,
that He exists.¨
· "Kazanìrsan, her seyi kazanìrsìn. Kaybedersen, hiçbir sey kaybetmezsin. Tereddüt
etmeden, bahse gir, ki O var.¨
Blaise Pascal

Galilei Galileo (Geliley Gelileyo) (1564÷1642)'nun Hayatì

· Ìtalyan astronom, matematikçi ve fizikçidir.
· Dinamik ilminin kurucusudur.
· Sìvìlì termometrenin mucididir.
· Ìlk mikroskobun kâsifidir.

· Dürbünü bulmustur.
· En çok gök cisimleri üzerine çalìsmìstìr.
· Çevresine ragmen bilimsel mücadelesinde "Her seye ragmen dünya dönüyor.¨
demesiyle meshurdur.
· Dünyanìn yuvarlak oldugunu kesfeden bilim adamìdìr. 1633'te "Dünya yuvarlaktìr.¨
dediginden engizisyon mahkemesine çìkarìlmìstìr. Söyleminden vazgeçti gibi
gözüktügünden giyotinden kurtulmus; fakat bundan sonraki hayatì, ömrünün sonuna
kadar göz hapsinde geçmistir.
· Bunun iki nedeninden birincisi kilisenin ilme karsì olusudur. Ìkincisi ise Galileo'nin
ilimle dini birlestirmek isteyen gerçekten inançlì biri olmasìdìr.

Galilei Galileo (Geliley Gelileyo)'nun Meshur Sözü

· "Ì do not feel obliged to believe that same God who endowed us with sense, reason,
and intellect had intended for us to forgo their use.¨
· "Allah bize verdigi bu aklì, akìldan istifa etmemiz (vazgeçmemiz) için vermemistir;
Allah aklì bize idrak edelim, muhakemeli ve mantìklì olalìm diye vermistir.¨
Galilei Galileo (Geliley Gelileyo)

ÌSAAC NEWTON (AYZÌÌK NÌÜVTÌN) (1642÷1724)'ÌN HAYATÌ

· Ìngiliz fizikçisi, matematikçisi ve astronomudur.
· Newton çekim kanununu (evrensel çekim teorisi) bulmustur. Newton çekimi veya
Newton kanunu olarak da adlandìrìlan bu kanun söyle ifade edilir: Gezegenler
arasìnda kütleyle dogru, aradaki uzaklìgìn karesiyle ters orantìlì olan bir çekim vardìr.
· Aynì çekimi atomda da görüyoruz.
· Tarih ve dinle ilgili kitaplarì da vardìr.
· Dinle ilgili eserleri, iki tanedir.
· Simya üzerine çalìsmalarì vardìr.
· Yere düsen bir elma gibi önemsiz bir olay, Newton'da büyük ilhamlara kapì
aralamìstìr.

ÌSAAC NEWTON (AYZÌK NÌÜVTÌN)'ÌN MESHUR SÖZÜ

· "Nature and nature's laws lay hid in night;
God said "Let Newton be" and all was light.¨
· "Tabiattaki Allah'ìn kanunlarì karanlìktaydì (insanlar tarafìndan bilinmiyordu); Allah
Newton'a emretti ve her sey aydìnlandì (insanlar kanunlardan haberdar oldu).¨
ÌSAAC NEWTON (AYZÌÌK NÌÜVTÌN)

Albert Einstein

(Elbìrt Aynsstayn)'ìn Hayatì
(1879÷1955)

· 1905 yìlìnda izafiyet (rölativite=görelilik) teorisini ortaya koydu.
· 1921'de Nobel ödülü aldì.
· Yapay einsteinium elementine Albert Einstein'ìn adìna izafeten bu isim verilmistir.
· Einsteinium elementinin atom numarasì 99'dur ve Es sembolüyle gösterilir.
· Einstein atomu bir canavara kaptìrdìgìnì ancak Hirosima ve Nagazaki'nin yerle bir
olmasìndan sonra anlayabilmistir. Aglayarak Japonyalì bilgin dostundan özür
dilemistir. Nükleer enerji, Batìlìlarìn elinde akìl ve vicdanìn kontrolünden çìktìgì için
Japonya'da dev sehirlerin yerle bir olmasìna, binlerce insanìn ölmesine sebep
olmustur.
· Günümüzde de atom bombasì, tehdit ve tedbir unsuru olarak degisik ellerde
tutulmaktadìr.
· Bu bakìmdan insan unsurunun iyi egitilmesi gerekir. Akìl ve düsünce prensipleri
üzerine oturtulan fen ve teknik; beraberinde, insanlìgì düsünme ile kalp ve vicdan
duyarlìlìgìnì da getirebilmelidir.
· Maddenin dalga özelligi ile ilgili "süper sicim teorisi¨ veya uluslararasì ismiyle
"superstring teorisi¨ 1915 yìlìnda Einstein tarafìndan kesfedilen bir teoridir.

Albert Einstein (Elbìrt Aynsstayn)'ìn Meshur Olmus Sözleri

· "Dinsiz ilim kör, ilimsiz din de topaldìr.¨ ("Ìlimsiz din topal, dinsiz ilim ise kördür.¨)
Albert Einstein
(Elbìrt Aynsstayn)

· "Kâinatìn yaratìcìsìna olan inanç, ilmi arastìrmanìn en kuvvetli ve en asil muharrik
(tahrik eden, harekete geçiren) gücüdür."
Albert Einstein

· "Allah zar atmìyor. Buna ikna oldum."
Albert Einstein

METAFÌZÌK AKLA TERS DEGÌLDÌR

· Descartes, Gottfried Wilhelm Leibniz, Nicholas Malebranche akìlcì insandì ama "Allah
vardìr.¨ diyorlardì.
· Shakespeare ve Goethe de Allah'a inanìyordu.
· Bunlar gibi baska Batìlì düsünürler de iman hakikatlerinin akla ters olmadìgìnì
rahatlìkla her ortamda belirtebiliyorlardì.

"Cehalet Tanrì'nìn laneti olduguna göre, bilgi göklere uçabilecegimiz kanatlardìr.¨

William Shakespeare *
(1564÷1616)


* Ìngiliz tiyatro yazarì ve düsünürüdür.

"Mezardakilerin pisman olduklarì seyler için dünyadakiler birbirlerini yiyor.¨

Johann Wolfgang von Goethe *
(1749÷1832)

* Alman romancì, oyun yazarì, sair, hümanist, bilim adamì, filozof ve politikacìsìdìr.

Gottfried Wilhelm Leibniz (1646÷1716)

· Ünlü Alman filozofudur.
· Bilim dünyasìnìn en önemli sistemci düsünürlerindendir.
· Matematik, metafizik ve mantìk alanlarìnda ileri sürdügü yeni düsünce ve görüsleriyle
tanìnìr.
· Akìlcì insandìr ama "Allah vardìr.¨ demektedir.

Nicholas Malebranche (1638÷1715)

· Nicholas Malebranche, Fransìz filozofudur.
· Malebranche, zihinle beden arasìndaki gözle görülür bagìn Tanrì'nìn müdahalesiyle
kuruldugunu ifada eden okkasyonalist görüsü gelistirmistir.
· Akìlcì insandìr ama "Allah vardìr.¨ demektedir.
· Malebranche; "Tanrì, gücünü insana aktarmìs degildir. Bir seyi bildigimiz zaman
Tanrì'nìn bildirmesiyle biliriz. Tanrì zihnindeki idealarì bilir. Bizi aydìnlatmak suretiyle
insana herhangi bir seyi bilme olanagì veren Tanrì'dìr.¨ demistir.

MADDENÌN YAPÌSÌNDA VURGULANMASÌ GEREKEN BASLÌCA ÖGELER

W Maddenin yapìsì taneciklidir.
W Maddenin yapìsì boslukludur.
W Maddenin tanecikleri hareketlidir.
W Tanecikler arasìnda çekim kuvveti vardìr.
W Tanecikler arasìndaki mesafeler farklì farklìdìr.
W Tanecigin fiziksel özelligi yoktur; tanecik hâl degistirmez.

ATOM ALTÌ PARÇACÌKLAR GÖRÜLEBÌLÌR MÌ?
ATOM VE MOLEKÜLLER GÜNÜMÜZDE GÖZLEMLENEBÌLÌR MÌ?

· 30 milyon defa büyülten STM (tarayìcì tünel mikroskobu) ile atom ve moleküller

görülebilmektedir.
· Bilgisayardaki renklendirme dìsìnda, görülen gerçek görüntüdür.
· Kitaplardaki molekül modelleri yanlìstìr, gerçek görüntü degildir.
· Atomlar yuvarlak olarak, moleküller de birbirine geçme modeli seklinde görülürler.
· Atom çapì 10
÷8
cm olduguna göre, atom mikroskopta 0,3 cm büyüklügünde görülür.
Günümüzde çekirdek, proton, nötron, elektron zaten görülemezler. Esirin de
görülmesi mümkün degildir. Ancak belirtilen ispat yollarìyla varlìgìna delil
getirilmektedir.
· Göremedigimiz, mikroskop veya X ìsìnlarìyla bile tespit edemedigimiz madde de
vardìr. Bunlara ancak günümüzün teknolojisi ile ulasìlmaktadìr.

PARTÌKÜL TEORÌSÌ
(ATOM ALTÌ PARÇACÌKLAR VE ESÌR)

ESÌR ÌLE ÌLGÌLÌ BÌLDÌKLERÌMÌZ

· 19. asrìn sonlarì ve 20. asrìn baslarìnda bilim dünyasìnìn yogun bir sekilde tartìstìgì
esirin varlìgì konusunda günümüzün bilim adamlarì arasìnda birlik oldugu söylenebilir.
Yine de bazì kisilerin kabul etmedigini söyleyebiliriz.
· Esir, atomdan çok küçüktür. Esirin de zerreleri vardìr. Günümüzün bilinen en küçük
parçacìgì, esirin zerreleridir.
· Önce esir, sonra atom var edilmistir. Atom esirden yapìlmìstìr. Atomun yapì taslarì
esirdendir.
· Esir, atomlarìn tarlasìdìr. Esiri bir deryaya benzetirsek onda yüzen varlìklar; atomlar,
moleküller, iyonlar, formül÷birimler ve galaksiler olur. Yeryüzü de esir denizinde yüzen
bir gemi gibi düsünülebilir.
· Esir, su gibi akìcìdìr. Hava gibi nüfuz edicidir. Esirin nüfuz etmedigi madde yoktur.
· Ìsì, ìsìk, elektrik ve sesin yayìlmasì esirin varlìgìnì gösterir; çünkü boslukta bunlarìn
yayìlmasì düsünülemez. Dolayìsìyla uzay boslugu yoktur. Uzayìn derinlikleri, sonsuza
kadar uçsuz bucaksìz bir bosluk degil; uzay, kesinlikle esir maddesiyle doludur.
Gezegenler arasìndaki çekme ve itme kanunlarì da ancak esirin varlìgìyla
açìklanabilir. Yine uzay boslugu dìsìndaki her çesit boslukta da esir vardìr.
· Atomlarìn yapì tasì birdir. Proton, nötron ve elektronun farklì adetlerinin bir araya
gelmesiyle farklì atomlar ortaya çìkìyor. Bunun gibi proton, nötron, elektron ve diger
atom altì parçacìklarìnìn da aynì yapì tasìnìn farklì adetlerinin bir araya gelmesiyle
ortaya çìktìgìnì söyleyebiliriz.
· Buz ile su buharìnìn birlesmesinden su olusabiliyor. Bunun gibi atom içinde de
birlesmeler, dönüsümler ve esitlikler gerektiginde oluyor.

TANECÌK DÖNÜSÜMLERÌ, ENERJÌ VE ESÌR ÌLÌSKÌSÌ

· Bu birlesme, dönüsüm ve esitliklerden bazìlarì sunlardìr:
· Proton + Elektron ÷ Nötron

· Nötron ÷ Proton + Elektron
· Bu durum bize hem esir maddesinin enerji ile ilgili oldugunu ispat eder. Hem de
atomdaki taneciklerin yapì tasìnìn aynì oldugu konusunda fikir verir.
· Esirde tabir caiz ise büyük bir enerji oldugu düsünülüyor.
· Kandiller bir zaman zeytinyagì ile yakìlìr. Sonra petrol ve elektrik enerjisi devreye
girer. Petrolün devrinin bitmesi yakìn görünüyor. Yer ve gök hazinelerinin üstündeki
perdenin kalkacagì ve yeni enerji kaynaklarìnìn açìlacagì bir dönem beklenmektedir.
O dönemin ulasìm vasìtalarì temiz enerjiyle veya enerjiye bile lüzum görülmeden
çalìsacaktìr.
· Maddenin 4 hâli oldugu gibi esirin de hâlleri vardìr.
· Maddenin hâllerinde formül aynì kalmakla beraber isimler ve görünüsler farklì oluyor.
Su buharì, su, buz örneginde oldugu gibi gaz, sìvì ve katì üç tür maddenin de formülü
H
2
O'dur. Bunun gibi esir maddesi de esir kalmakla beraber, diger maddeler gibi farklì
sekil alabilir ve ayrì suretlerde bulunabilir.
· Hem madde esirden yapìlmìstìr hem de madde içinde esir vardìr.
· Esirin farklì sekillerinden bir kìsmì tartì ve ölçüye gelir, bir kìsmì ise tartì ve ölçüye
gelmez. Demek ki ölçülemeyen de bilim oluyor. Esir, tartì ve ölçüye gelmeyen
ortamlarì da olusturur. Esir; madde ve mana âlemlerinin arasìnda bir yapìya sahiptir.
Bu nedenle esir maddesi, manevi varlìklarìn da yasama ortamì olarak düsünülebilir.
· Demek ki bilimin konusu maddeyle sìnìrlì degildir; metafizik de bilim kabul edilmelidir.
Esir ruha yakìn bir yapìda olup vücudun en zayìf mertebesidir. Esirle ilgili ortaya
çìkacak ispatlar, bizi, din ile ilmin bulustugu noktalara götürebilir.
· Maddenin % 96'sìnì olusturan ve günümüzde bilinmeyen madde olan karanlìk
maddenin esir olabilecegi düsünülmektedir.

ATOM ALTÌ PARÇACÌKLAR DA ESÌRDEN YAPÌLMÌS OLABÌLÌR

· Esir maddesi atom altì parçacìk oldugu gibi diger atom altì parçacìklar da esirden
yapìlmìs olabilir.
· Atom teorisini ilk ortaya koyan Yunan bilginleri maddenin en küçük parçasìnìn atom
oldugunu söylerken bir Ìslam âlimi olan Nazzam, maddenin sonsuz denecek ölçüde
parçalanabilecegini söylemis ve günümüzün ilim adamlarìndan biri gibi konusmustur.
Bugünün partikül teorisi perspektifinden atom altì parçacìklar düsünülerek bu
meseleye bakìldìgìnda Nazzam'ìn 12÷13 asìr önce, çok derin seyler söylemis oldugu
iddia edilebilir.

NAZZAM "MADDE, SONSUZ DENECEK ÖLÇÜDE PARÇALANABÌLÌR.¨ DEMEKLE
NELERÌ SÖYLEMÌSTÌR?

· 1. Atomun parçalanabilecegini belirtmistir.
· 2. Atom altì parçacìklara isarette bulunmustur.
· 3. Maddenin bir baslangìçtan itibaren var oldugunu ifade etmistir.

· 4. Yarì ömürden söz ettigi düsünülebilir.

HÌGGS PARÇACÌGÌ (HÌGGS BOZONLARÌ): KESFEDÌLMEMÌS ATOM ALTÌ PARÇACÌK

· Higgs parçacìgì (Higgs bozonlarì), günümüzdeki madde kuramìnìn henüz
kesfedilmemis tanecigidir. Higgs bozonlarì atom altì parçacìklardandìr.
· Higgs bozonlarìnìn esir olabilecegi düsünülmektedir.
· Cenevre'de Avrupa Nükleer Arastìrma Merkezi (CERN)'in yerin altìndaki büyük
laboratuvarìna dünyanìn en büyük süper iletken mìknatìsì indirilmistir. Mìknatìs,
Büyük Hadron Çarpìstìrìcìsìnda (LHC) "parçacìk çarpìstìrma deneyi¨ için
kullanìlacaktìr. Büyük Hadron Çarpìstìrìcìsìnìn niçin insa edildigini tek bir cümleyle
yanìtlarsak bu yanìt "Higgs bozonlarìnìn kesfedilmesi amacìyla insa edildigi¨ seklinde
olacaktìr.
· Higgs kelimesinin sözlük anlamì "çok büyük bir sìçrama¨ demektir.

AVRUPA NÜKLEER ARASTÌRMA MERKEZÌ (CERN)'DEKÌ YÜZYÌLÌN DENEYÌ

· CERN Cenevre'dedir.
· CERN'de 2008 yìlìnìn eylül ayìnda büyük bir deney gerçeklestirilmistir.
· CERN'de görevli bilim adamlarìnìn bazìlarì Türk bilim adamìdìr. Ancak CERN'e üye
degildirler.
· Maddenin baslangìcìnìn oldugu, baska bir ifade ile maddenin belli bir baslangìçtan
itibaren var edildigi konusu, CERN'deki deneylerin sonucunda deneysel olarak da
ispat edilecektir.
· Big Bang (Büyük Patlama) teorisine göre madde zaten ezelî (öncesiz) degildir.
· Ìlk var edilisin nasìl oldugunu tam olarak bilemeyiz; çünkü göklerin ve yerin
yaratìlìsìna sahit tutulmadìk.
· Zamanì geriye götürüp bu gerçege sahit olma konusu ise..!

BÌG BANG (BÜYÜK PATLAMA) TEORÌSÌ

· Big Bang (Büyük Patlama) teorisi basitçe söyle özetlenebilir: 13,7 milyar yìl önce
evren bir nokta olarak var edildi ve genisletildi. Bu teoriye göre evrenin bir baslangìç
noktasì vardìr. Bu baslangìç noktasìndan önce madde ve zaman yoktur.
· Evrenin baslangìç noktasì denildiginde, noktanìn boyutunun olmadìgì bilinmelidir.
· Var edilis ve genisleme, bir emirle baslamìstìr. Genisleme, devam etmektedir.

ZÌT ÌKÌZ ATOM ALTÌ PARÇACÌKLAR

· Kâinatìn herhangi bir noktasìnda bir partikül yaratìlìnca onunla birlikte zìt ikizi de
meydana gelir.
· Elektronun zìt ikizi pozitron, protonun zìt ikizi anti proton, nötronun zìt ikizi anti nötron,

nötrinonun zìt ikizi anti nötrinodur.

KUARK ADÌYLA BÌLÌNEN ATOM ALTÌ PARÇACÌKLAR

W Kuarklar; proton ve nötronlarì olustururlar.
W Kuark adì verilen partiküller de çiftler hâlindedir: Yukarì kuark÷asagì kuark, üst
kuark÷alt kuark, tuhaf (garip) kuark÷tìlsìm kuark.
W Kuarklar; hem elektromanyetik kuvvet, zayìf kuvvet ve nükleer kuvvetin ortaya
çìkmasìna sebeptir hem de bunlarìn etkilerini duyarlar.
W Kuarklar belki de esirdir.

ANTÌ MADDE ADÌYLA BÌLÌNEN ATOM ALTÌ PARÇACÌKLAR

· Bildigimiz atoma karsìlìk olarak çekirdegi negatif, elektronu pozitif (pozitron) olan
atomlar da vardìr. Bu atomlardan olusan madde; maddenin zìt esi veya anti madde
olarak adlandìrìlìr.
· Sebepler dünyasìnda her seyin çift yaratìlmìs olmasìnì, anti madde ile evren bazìnda
da görmüs oluyoruz.
· Madde, enerjinin yogunlasmìs sekli olarak da tarif edilebilir ve tekrar enerjiye
dönüsebilir.
· Fisyon ve füzyon reaksiyonlarìnda, kütlenin binde bir, on binde bir gibi çok küçük bir
kìsmì enerjiye dönüsür. Geri kalan kìsmìndan ise baska element olusur.
· Anti madde, kuantum mekaniginin en sìrlì konularìndandìr.
· Dünyada anti madde yoktur.
· Anti maddenin varlìgì CERN'de tanecik hìzlandìrìcìlarda ortaya konulmustur. Atom altì
parçacìklarìn ìsìk hìzìna yakìn hìzda parçalanmasìyla CERN'de çok küçük miktarda
bir görünüp bir kaybolan anti madde ispatlanmìstìr.
· Anti madde bazì yìldìz sistemlerinde bulunmaktadìr.
· Evren var edildiginde, esit miktarda madde ve anti maddenin yaratìldìgì tahmin
edilmektedir.

ANTÌ MADDE NÌÇÌN BÌR GÖRÜNÜP BÌR KAYBOLUYORDU? (DÜNYADA ANTÌ
MADDE NEDEN YOKTUR?)

· Beta bozunmasìnda, nötron protona dönüsür ve dìsarìya bir elektron ile bir anti
nötrino denilen tanecik nesrolunur.
· Nötron ÷ Proton + Elektron + Anti nötrino
· Bazì nadir izotoplarda ise çift beta bozunmasì görülür.
· Çift beta bozunmasìnda, nötronlarìn ikisi birden aynì anda bozunur. Ìki protona
dönüsür. Bu esnada iki elektron ile iki anti nötrino yayìlìr.
· Çift beta bozunmasìnìn farklì bir versiyonunda ise anti nötrino olusmaz.
· Beta bozunmasìnda dìsarìya bir anti nötrino nesredilir. Çift beta bozunmasìnda ise
dìsarìya iki anti nötrino nesredilir. Bu; bir nötronda bir anti nötrino bulundugu anlamìna

gelir.
· 2Nötron ÷ 2Proton + 2Elektron
· Çift beta bozunmasìnìn farklì versiyonunda olusan anti nötrino çekirdekten dìsarì
çìkamadan, çekirdekteki bir baska nötron tarafìndan absorbe edilir. Bizim bunu
gözlemimiz, anti nötrinonun bir görünüp bir kaybolmasì seklinde olur. Buna, anti
nötrinonun gizlenmesi de diyebiliriz. Dünyada anti maddenin olmayìsì, anti maddenin
gizlenmesinden dolayì olabilir. Sayet böyleyse; nötronun yapìsìnda gizlenmis anti
nötrino maddenin temel parçacìklarì arasìnda ayrì bir yer alacaktìr.
· Anti madde, tanecikler arasìnda müstakil olarak mevcut degildir.
· Anti madde, evrenin baslangìcìnda yüksek sìcaklìk sartlarìnda mevcuttu.

DÜNYADA NÌÇÌN ANTÌ MADDE YOKTUR?

· Anti madde ile madde birbirine temas ettiginde her ikisi de büyük bir enerji açìga
çìkararak ortadan kaybolurlar.
· Madde ile anti madde karsìlastìgìnda; maddenin %100'ü enerjiye dönüsür. Bu,
patlayan bir hidrojen bombasìnìn bìraktìgìnìn, 143 katì fazla enerji demektir.
· Sayet dünyada anti maddenin gizlenmesi olmasaydì, dünya olmayacaktì.

ELEKTRON ÌLE POZÌTRON BÌRBÌRÌNÌN ANTÌ MADDESÌDÌR

· Elektron ve pozitron arasìndaki temas neticesinde, 511000 elektron volt (eV) gibi
enerjiye sahip gama ìsìnlarì meydana gelir.
· e elektron, V ise volt demektir. eV elektron volt olarak okunur. Bazì kitaplarda elektro
volt olarak geçmektedir. Dogrusu elektron volttur.
· Gama ìsìnì, enerjisi en yüksek ìsìndìr.
· Elektronun (madde) atom numarasì ÷1, kütle atom numarasì 0'dìr. Pozitronun (anti
madde) atom numarasì +1, kütle atom numarasì 0'dìr.
· Ìkisini topladìgìmìzda atom numarasì da kütle atom numarasì da 0 olan gama ìsìnì
olusur ve enerji açìga çìkar.

ATOM ALTÌ TANECÌKLERÌN DÌLÌ

· Atom altì tanecik arastìrmalarìnda daha derinlere inildikçe, çok küçük kütleli, kütlesiz,
çok hìzlì ve çok kìsa ömürlü taneciklerin varlìgì bize sunlarì düsündürüyor:
· Madde her an, sanki varlìk÷yokluk sìnìrìndan ve hatta yokluktan var ediliyor.
· Atom altì dünyasì sabit ve hareketsiz degildir. Var edildikten sonra kendi hâline
bìrakìlmamìstìr.
· Bu kadar küçük, hìzlì, her an olusan ve baska seylere dönüsen bu kadar çok
tanecigin var edilmesi bizim, büyüklügü, ilmi, hesabìn inceligini ve sonsuzlugu
anlamamìz içindir.

ETER VE ETER ALTÌ ADÌYLA BÌLÌNEN ATOM ALTÌ PARÇACÌKLAR

· Küçük âlem diyebilecegimiz atom altì partiküller, degisik çevrelerde eter, eter altì gibi
adlarla da anìlmaktadìr.
· Eteri bazìlarì kabul eder, bazìlarì kabul etmez.

MUON ADÌYLA BÌLÌNEN ATOM ALTÌ PARÇACÌKLAR

· Uzaydan dünyaya gelen muon adì verilen parçacìklara da atom altì parçacìk denebilir.

FOTON (ÌSÌK PARÇACÌGÌ), ÖZELLÌKLERÌ VE GÖREVÌ

· Foton adì verilen parçacìklara da atom altì parçacìk denebilir.
· Foton, evrenin en hìzlì parçacìgìdìr. Kütlesiz ve elektrikçe yüksüzdür. Saniyede 300
milyon km yol alìr.
· Fotonun görevi, günesteki enerjiyi dünyaya tasìmaktìr.
· Elektromanyetizmanìn tasìyìcìsìdìr.
· Elektrik yüklü parçacìklar üzerine etkir.

FOTONUN MEYDANA GELÌSÌ

· Ìlk var edildigi yer, günesin merkezidir. Günesin merkezindeki sìcaklìk 15 milyon
°C'tìr.
· Günesin merkezinde var edilen her bir foton ilk basta yüksek enerjiye sahiptir.
· Fotonlar günesin merkezindeki çarpìsmalar sonucunda sogur. Böylece farklì özellikte,
düsük enerjili birçok degisik foton meydana gelir.
· Günesten çìkan foton, yaklasìk 8,5 dakikada dünyaya ulasìr.
· Foton çesitlerinden zararlì olanlarì, dünyamìza ulasamaz. Ozon tabakasì, bunlarì
tutmakla görevlidir.
· Güneste füzyon sonucu 4 adet hidrojen çekirdeginden, 1 adet helyum çekirdegi olusur
ve 2 adet pozitron meydana gelir. Böylece her saniye 564 milyon ton H (hidrojen)
elementi, He (helyum) elementine dönüsmüs olur.
· Bu dönüsüm esnasìnda günes, her saniye kütlesinden E=mc
2
formülüne göre 4
milyon ton kaybeder.
· Bu azalan kütle enerjiye dönüstürülür.
· Günes enerjisi hâlinde dünyamìza gelir.
· Foton ve nötrinolar da böylece meydana gelir.
· Fotonlar çesitlidir.

FOTON (ÌSÌN) ÇESÌTLERÌ

· Alfa ìsìnì (kozmik ìsìn), beta ìsìnì ve gama ìsìnì
· X ìsìnlarì
· Ultraviyole (mor ötesi) ìsìnlar
· Görünen ìsìk
· Ìnfrared (kìzìl ötesi) ìsìnlar: ÌR ìsìnì
· Mikro dalgalar
· Radyo dalgasì
· Lazer ìsìnì

GÖZÜN ALGÌLAYABÌLDÌGÌ ÌSÌNLAR

· Nanometre, nm kìsaltmasìyla gösterilir.
· 1 nm = 1 milimikron = 10 angström
· 1 milimikron = 10
÷3
mikron
· 1 mikron = 10
÷3
mm
· 1 mm = 10
÷3
m
· Gözün algìlayabildigi ìsìnlar 380 nm ile 780 nm arasì dalga boyundaki görünür
ìsìnlardìr.

NÖTRÌNO
· Nötrino atom altì parçacìklardandìr.
· Nötrino da; fotonlar gibi, güneste, hidrojenin helyuma dönüsmesi anìnda, maddenin
enerji karsìlìgì olarak meydana gelir.

GULON

· Atomun yapìsìnda gluon adì verilen parçacìk da belirlenmistir.
· Siddetli çekirdek kuvveti, gluon diye bilinen sekiz parçacìk tarafìndan tasìnìr.
· Kütlesiz ve elektrik yüksüzdür.
· Elektromanyetik kuvvet ve zayìf kuvvete karsì duyarsìzdìr.

LEPTON

· Çekirdek kuvvetinden etkilenmez.
· Yalìtìlmìs bireyler olarak gözlemlenir.

KARANLÌK MADDE

· Maddenin % 96'sìnìn ne oldugu günümüzde bilinmiyor. Buna karanlìk madde
denmektedir.

KARANLÌK ENERJÌ VE KARANLÌK MADDE

· Bir görüse göre de bilinmeyen % 96'nìn; % 70'i karanlìk enerji, % 20'si ise karanlìk
maddedir.
· Evrendeki maddenin sadece % 4'ünün ne oldugu bilinmektedir.
· Varlìgìn gözlemledigimiz kìsmì; bütününe göre çok azì, ufak bir parçasìdìr.
· Atom altì parçacìklarla ilgili ortaya konan günümüzün partikül teorisi, perdenin
arkasìnda daha nice varlìklar olabilecegini kanìtlamaktadìr.

ÌSÌNLAMA GERÇEKLESECEK MÌ?

· Günümüzde ses nakli radyoyla, görüntü nakli de televizyonla gerçeklesmis oldu.
· Radyo ve televizyon ile yapìlan suretin naklidir.
· Henüz aynen nakil olmamìstìr. Gelecekte daha çok ìsìnlama konusu üzerinde
çalìsmalar olacaktìr.
· Gerçi radyo ve televizyonun ileri dereceleri konusunda da daha yapìlacaklar vardìr.
· Sayet çok çalìsìrsak, yakìn bir gelecekte, zemin yüzünü; her tarafì, her birimize
görülen ve her kösesindeki sesleri herkes tarafìndan isitilen bir yer konumuna
getirebiliriz.
· Ìsìnlama konusu bize, su an için mümkün olamayacakmìs gibi geliyor; çünkü cisimler
hareket ettikleri yönde boylarìndan kaybetmekte ve ìsìk hìzìna çìkìnca da yok
olmaktadìrlar. Bu durumda insanìn kalbi ve nabzì nasìl olur bilinemez...!
· Ancak gelecekte ilimler çok gelisecektir.
· Bu gelismeler, beraberinde birçok sürprizi de getirecektir.
· Teknik ve teknoloji ilerledikçe, simdi bize imkânsìzmìs gibi gelen olaylar
gerçeklesecektir.
· Uzak mesafelerden esyayì aynen hazìr etmek, mümkündür. Kisisel çabalarla o
noktaya yetisilmezse de, insanlìgìn ortak çalìsmasìyla yetisilebilir. Maddeten
erisilmezse de, manen erisilebilir.

MADDENÌN ÌSÌN HÂLÌ

· Plazma hâl veya akkor hâl de denir.
· Plazma hâli, her maddede vardìr. Plazma hâline geçis; her maddede, her zaman,
belirlenen ve planlanan düzeyde olmaktadìr.
· Ìnsanìn plazma hâlinden etkilenmesi; solunum yoluyla veya deriden dogrudan kana
geçmek suretiyledir. Havadan beslenme konusu, maddenin plazma hâliyle ilgilidir.
Plazma hâli havayla karìsìnca ve solununca tedavi eder.

MADDENÌN ÌSÌN HÂLÌNÌN DELÌLLERÌ

· Altìn gibi kìymetli metaller ve yakut gibi kìymetli taslar, maddenin 4. hâli olan ìsìn
hâline kolay geçerler. Eskiden beri, deriye temas ederek kana geçmek suretiyle veya
temassìz solunum yoluyla, koruyucu hekimlikte ve tedavide kullanìldìgì bilinmektedir.
Madde ìsìn hâline geçince kütlesinden kaybetmez; çünkü ya hava ve suda sarj olur,
ya da hassas tartìm aletleriyle bile kütle kaybì ölçülemez.
· Cisimlerin ileride ìsìnlanabileceginden söz edilmektedir.
· Esir maddesinin farklì durumlarìndan bir kìsmì tartì ve ölçüye gelir, bir kìsmì ise
gelmez. Demek ki ölçülemeyen de madde oluyor ki; bu konunun ìsìn hâliyle iliskisi
olabilir.
· Uzayìn derinlikleri, sonsuza kadar uçsuz bucaksìz bir bosluk degildir; uzay, kesinlikle
esir maddesiyle doludur. Uzayda maddenin ìsìn hâlinin olduguna dair görüsler vardìr.

MADDE TRANSFERÌ HANGÌ SÌCAKLÌKTA OLACAK?

· Madde transferinin sìfìr kelvin sìcaklìgìnda olacagì öngörülüyor. 0 K bilindigi gibi en
düsük sìcaklìktìr. Günümüzde 0 K'e inilememistir.
· Sìcagìn yakmasì gibi sogugun da yakmasì vardìr. Buna "bürüdetiyle ihrak etmek¨
baska bir ifadeyle "sogukluguyla yakmak¨ denir.
· Demek ki sogugun da yakacagì bir sìcaklìk derecesi vardìr. Kìs mevsiminin en soguk
günleri olan zemheride sogugun yakmasìnì görüyoruz.
· Maddenin ìsìn hâli, yüksek sìcaklìkta olmakla beraber her bir sìcaklìkta da olur;
maddenin diger üç hâli için de bu böyledir.
· Öyleyse en düsük sìcaklìkta da plazma hâli olabilir. Belki de 0 K'e erisebildigimizde
madde transferini de gerçeklestirmis olacagìz.
· Madde transferi (maddenin ìsìnlanmasì) için maddenin ìsìn hâlinde olma gerekliligi
bilinmektedir.

TAKYON (TACHYON)

· Takyon, Latince'de "çok hìzlì¨ demektir. Takyonlar ìsìktan hìzlì, kütlesi eksi, boyutlarì
sìfìrdan küçük olan atom altì parçacìklardìr. Takyonlarìn kesfi, enerjinin ìsìktan hìzlì
gidebilecegini göstermistir.

MADDE NAKLÌ OLMASÌ ÌÇÌN ÌZAFÌYET (RÖLATÌVÌTE=GÖRELÌLÌK) TEORÌSÌNÌNÌN
GEÇERLÌLÌGÌNÌ YÌTÌRMESÌ MÌ GEREKÌR?

· Cisimlerin hareket ettikleri yönde boylarìndan kaybedeceklerini ve ìsìk hìzìna erisince
de yok olacaklarìnì belirtmistik.
· Einstein'ìn izafiyet teorisine göre ise, ìsìk hìzìna erisen bir cismin kütlesi sonsuz
oluyordu. Günümüzde böyle olmadìgì ortaya çìkmìstìr. Ìsìk hìzìnìn asìlmasìyla,
kütlenin sonsuz olmadìgì ispat edilmistir.

GYRON (JAYRON) DENÌLEN ATOM ALTÌ PARÇACÌK

· Bazì bilim adamlarìna göre gyron (jayron) denilen atom altì parçacìk, esir maddesinin
temelini teskil eder ve evrenin en küçük parçacìgìdìr.
· Bir adet atomda yaklasìk 1020 gyron vardìr.

ESÌRÌN BÌLÌM DÜNYASÌNCA 1990'LÌ YÌLLARA KADAR KABUL EDÌLMEMESÌNÌN
NEDENLERÌ

· Birlesik Alan Teorisi'nde hata yaptìgìnì sonradan Einstein'ìn kendisi de kabul etmistir.
Buna ragmen fizik dünyasì Einsteinizm diyebilecegimiz görüs dìsìndaki her görüse
karsì uzun süre kapalì yasamìstìr. Bu sebeple de esir ile ilgili çalìsmalar 1990'lì yìllara
kadar yayìmlanamamìstìr.

ESÌR MADDESÌNDEN SÖZ EDEN BASLÌCA BÌLÌM ADAMLARÌ

PROF. DR. PAUL DÌRAC (1902÷1984)

· Prof. Dr. Paul Dirac, fizik profesörüdür.
· Prof. Dr. Paul Dirac, esir maddesinin kabul edilmesi sonucunda ilmî görüslerde yeni
degisiklikler olacagìnì ve ucuz enerji üretiminde faydalar elde edilecegini belirtmistir.
· Prof. Dr. Paul Dirac, her yanì kaplayan ve hareket eden bir tanecik denizinden söz
etmistir.
· Prof. Dr. Paul Dirac, 1933'te Schrödinger ile beraber Nobel Fizik Ödülü almìstìr.

PÌTTSBURGH ÜNÌVERSÌTESÌ'NDEN DR. FRANK M. MENO (1934÷.)

· Pittsburgh Üniversitesi'nden Dr. Frank M. Meno adlì bilim adamìnìn esir maddesiyle
ilgili hipotezi vardìr. Dr. Meno, esir üzerindeki çalìsmalarìna 1961 yìlìnda baslamìstìr.
1990 yìlìnda Kanada'da "Physics Essays" isimli uluslararasì bir dergide esirle ilgili
yazìsì yayìmlanmìstìr.
· Dr. Meno'nun teorisine göre; gyron (jayron) denilen atom altì parçacìk esir maddesinin
temelini teskil eder. Gyron küresel degildir. Ìki ucu sivri ve ortasì dar bir kalem
seklindedir. Kâinatta her sey bu maddeden ve bu maddenin dinamiginden ibarettir. Bir
adet atomda yaklasìk 1020 gyron vardìr. Dolayìsìyla evrenin en küçük parçacìgì
gyrondur. Dr. Meno'ya göre; esirin uygulama alanlarì ileride; telepati, düsünce akìsì,
iletisim, enerji kontrolü, tìbbi tedavi gibi alanlar olacaktìr.

Rus Fizikçi Nikolai Aleksandrovich Kozyrev (1908÷1983)

· "Rusya'da Tanrìya Dönüs" isimli kitabìnda Rus fizikçi Nikolai Aleksandrovich Kozyrev,
esir maddesinden söz etmektedir.
· Ayrìca zamanì bir madde olarak ele almakta ve ona enteresan özellikler
yüklemektedir.

ESÌR MADDESÌNÌN BÌRKAÇ CÜMLE ÌLE FARKLÌ TANÌMLARÌ

· Esir gayet latif, nazenin, itaatkâr bir icraat sayfasìdìr.
· Emirlerin nakil vasìtasìdìr.
· Tasarrufun zayìf bir perdesidir.
· Yazìlarìn latif bir mürekkebidir.
· En nazenin bir icraat hullesidir.
· Sanat eserlerinin mayasìdìr.
· En küçük maddelerin yaratìldìgì bir ham madde ve bir tarladìr.
· Atomlar esir maddesinden yaratìlmaktadìr.

ESÌR MADDESÌNÌN YOKLUGUNU ÌSPAT ÌÇÌN YAPÌLAN DENEYÌN HATALÌ BÌR
DENEY OLDUGU AÇÌGA ÇÌKMÌSTÌR

· Michelson ve Morley, kendi isimleriyle anìlan meshur Michelson÷Morley deneyini
yapmìslardìr.
· Bu deney, esir maddesinin yoklugunu ispat için yapìlmìstìr.
· Sonraki yìllarda deneyin hatalì oldugu ispatlanmìstìr.

ESÌR MADDESÌ ÜZERÌNDE ÇOK DURULMASÌNÌN SEBEBÌ

· Kimyacìlar ve fizikçiler esir maddesine özel bir önem vermelidirler.
· Esirle ilgili kesif ve buluslar, enerji probleminin çözülmesinde yenilik getirecektir.
Çaresi bulunmamìs bazì hastalìklarìn tedavisinde rol oynayacaktìr.
· Yerlerin ve göklerin insanlìk için bütün hazinelerini açmasì belki de bu yolla olacaktìr...

MADDENÌN ÌKÌ KARAKTERÌ

1. TANECÌKLÌ YAPÌ
2. DALGA KARAKTERÌ
· Atom ve daha küçük boyutlara inildiginde maddenin tanecik özelliginin yanì sìra dalga
özelligi de deneylerle gözlemlenebilir.
· Ìsìk da madde gibi hem tanecik hem de dalga özelligine sahiptir.

MADDENÌN DALGA KARAKTERÌ

· Atom ve daha küçük boyutlara inildiginde maddenin tanecik özelliginin yanìnda dalga
özelligi de deneylerle gözlemlenmektedir.
· Mesela; atomdaki elektron ispat edilirken elektronun dalga özelliginden yararlanìlìr.

SEMANÌN MEKFUF MEVC OLMASÌ

· Mevc, dalga demektir.
· Mekfuf kelimesinin degisik anlamlarì vardìr. Her bir anlam dalganìn farklì bir yönünü,
degisik bir özelligini, ayrì bir karakterini açìklar.
· Sema, mekfuf mevc özelligine sahiptir.
· Sema; dalgalarì kararlasmìs, durgunlasmìs, sakin hâle gelmis bir denizdir.

DALGANÌN ÖZELLÌKLERÌNDEN BAZÌLARÌ: KARARLASMAK, DURGUNLASMAK,
SAKÌN HÂLE GELMEK

· Evren, dalgalardan meydana gelmis bir denizdir. Kararlasmak, durgunlasmak, sakin
hâle gelmek; dalganìn baslìca özelliklerindendir.

SCHRÖDÌNGER, KARARLASMÌS DALGALARDAN SÖZ EDER

· Kuantum mekanigine göre belli bir hìza sahip olan her kütleye karsìlìk olan bir dalga
vardìr.
· Dalga boyu Broglie'nin ortaya koydugu denklemle hesaplanabilir.
· Mesela; 1 cm/s hìza sahip bir elektron dalgasì yaklasìk 7 cm boyundadìr.
· Hìz arttìkça dalga boyu kìsalìr.
· Daha karmasìk sistemlerde dalga özellikleri, Schrödinger'in buldugu "Schrödinger
denklemi¨ ile ifade edilir.
· Schrödinger, kararlasmìs dalgalardan söz eder.

Broglie (1892÷1987) ve Schrödinger (1887÷1961) Kimdir?

· Broglie, 1929 yìlì Nobel ödülü sahibidir. Fransìz fizikçidir.
· Schrödinger, kuantum mekanigine olan katkìlarìyla, özellikle de 1933'te kendisine
Nobel ödülü kazandìran "Schrödinger denklemi¨ ile tanìnìr. Avusturyalì fizikçidir.

DALGA ÖZELLÌKLERÌNÌN DAHA FAZLASÌNÌ ÖGRENMEMÌZ YASAKLANMÌSTÌR

· Mekfuf kelimesinin bir manasì da "yasak edilmis veya menolunmus¨ demektir.
· Mekfuf mevc, yasak edilmis dalga anlamìndadìr.
· Kuantum mekaniginde dalga özelliklerinden en önemlisi; dalganìn konum ve
momentum bilgilerinin, belli bir sìnìra kadar ölçülebilir olmasìdìr.
· Dalga özelliklerinin daha fazlasìnì ögrenmemiz yasaklanmìstìr. Fiziksel olarak da bu
zaten mümkün degildir. Buna "Heisenberg belirsizlik ilkesi¨ denir.
· Bu özellik aynì zamanda, mutlak determinizmi reddeder ve kader gerçegine kapì
aralar.

Süper Sicim Teorisi (Superstring Teorisi)

· "Süper sicim teorisi¨ veya uluslararasì ismiyle "superstring teorisi¨ maddenin dalga
özelligi ile ilgilidir. Bu teoriye göre maddenin en temel özellik parçacìgì sicimlerdir.
Kütle ve elektrik yükü gibi özellikler, sicimlerin belli salìnìmlarì ile ortaya çìkar.
Dolayìsìyla bir dalga hareketi söz konusudur. Sicim teorisi; açìk sicim ve kapalì sicim
olmak üzere iki ana gruba ayrìlìr.

AÇÌK SÌCÌM TEORÌSÌ VE KAPALÌ SÌCÌM TEORÌSÌ

· Açìk sicim teorisine göre, sicimlerin uçlarì hem birlesebilir hem de ayrìlabilir. Kapalì
sicim veya açìk bir sicim sekli olabilir.
· Kapalì sicim teorisinde ise sicimin açìlabilme özelligi yoktur. Her zaman kapalì bir
halka görünümündedir. Zaten mekfuf kelimesinin bir diger anlamì da "kulplarìndan
sìkìca baglanìp heybe gibi asìlmìs¨ demektir.
· Dügümün açìlìp kapanabilme özelligi göz önünde tutuldugunda, açìk sicim teorisinin
tercih edildigi düsünülebilir.

DÜRÜLMÜS DALGA KARAKTERÌ (ÜÇ BOYUT DÌSÌNDAKÌ DÌGER BOYUTLARÌN ÜÇ
BOYUT ÌÇÌNDEKÌ DÜRÜLMÜSLÜGÜ)

· Mekfuf kelimesi, "dürülmüs¨ anlamìna da gelmektedir. Süper sicim teorisi için üç boyut
(buut) yeterli degildir, ek boyutlar gerekmektedir. Ek boyutlar, dürülmüs bir vaziyette
bildigimiz üç boyutta gizlenmistir. Bu görüs, bu konudaki en yaygìn yorumdur.
· 3 boyutlu bir âlemde yasamaktayìz. 4. boyut, itibari hat dedigimiz zamandìr. Ìçine
zamanì da alan 5. boyut da vardìr. Einstein, hem bu boyutlardan hem de 6. boyuttan
söz etmistir. Einstein'ìn iddia ettigi bu 6. boyut, seyr ü seyahat olarak bilinir.
· Mekfuf kelimesinin "dürülmüs¨ anlamìnda da; maddenin dalga karakterine, süper
sicimlere ve 3 boyut dìsìndaki diger boyutlara çarpìcì bir isaret görülmektedir.
· Süper sicim teorisi, 1915 yìlìnda Einstein tarafìndan bulunan bir teoridir.
· Diger âlemde insanìn görmesi ise belki 100 boyutlu olacaktìr. Ìnsan öbür dünyada bir
seyi aynì anda 100 boyutlu olarak görüp hissedebilecektir.
· Sonuç olarak kuantum mekanigine göre, evrendeki her bir zerreye karsìlìk gelen bir
dalga vardìr. Evren, bu dalgalardan meydana gelmis bir denizdir.

KÌMYANÌN GELÌSÌMÌ ÌÇÌN KÌMYA DÌLÌNÌ OKUMAK VE DOGRU ANLAMAK GEREKÌR
(BASARÌLÌ BÌR KÌMYACÌNÌN ÖZELLÌKLERÌ)

· Maddenin birbiriyle uyumunu ve iliskisini
· Ìntizamìnì
· Ahengini
· Bizimle iliskilerini
· Ìçerdikleri fayda, önem ve gereklilikleri fark edebilmelidir.

· Maddenin emrimizde oldugunu anlamalì, duymalì ve görmelidir.
· Evrendeki nizamìn tasìyìcìsì olan ve arz etmekle görevli bulunan fizik ötesi varlìklarìn
saflìgìnda olmalìdìr.
· Maddenin sìrlarìnì aklìmìzla görme azmimiz, her an devam etmeli ve bizimle beraber
olmalìdìr.
· Dogal dengenin kimyasì iyi bilinmelidir.
· Bütün bunlar yapìlìrsa kimya ilmine karsì tavìr alìnmamìs, düsmanlìk vaziyetini
takìnìlmamìs olur.
· Kimyacì, inandìgì degerleri bozacak seyleri müthis feraset ve marifetiyle hemen ayìrt
edebilmelidir.
· Baskalarìna ait yanlìs bilgi kìrìntìlarì ile zihnini ve hafìzasìnì kirletmemelidir.
· Zihni temiz, duru ve diri olmalìdìr.
· Anlama ve yorumlama konusunda kimyanìn temel kaynaklarìndan faydalanmalì,
baska yanlìs kaynaklara müracaat etmemelidir.
· Merak ilmin hocasìdìr. Merak edene teveccüh olur, merak karsìlìksìz kalmaz.
· Bilimsel çalìsmalardaki ilk sart; bakìstaki derinlik oldugundan, kimyacì bir seyler
kesfedecegine itimat ederek, tam bir inanmìslìk içinde maddeye bakmalìdìr. Böylece
ilim hazinesi açìlìr; sìrlar paylasìlìr.
· Gerçek bir kimyacìnìn kimyaya yaklasìmì, natüralistler gibi degildir. Basarìlì bir
kimyacì, kimya ilmine zemin teskil edecek kanunlarìn; dogru okunmasìnìn, dogru
anlasìlmasìnìn ve arka planlarìnìn ne gösterdiginin bilinmesinin çok önemli hususlar
oldugunun bilincindedir.
· Ìnsan gerçek kimya ilmini, evreni okuyarak elde eder. Elde ettigi bu ilim neticesinde
de kendini tanìr (tümevarìm). Veya degisik bir yolla önce kendini tanìr. Sonra evreni
okuyarak gerçek kimya ilmini elde eder (tümdengelim).
· Kimya tanìmlarì; efradìnì (bütün fertlerini) cami (içeren), agyarìna (kendinden baska
olanlarìnì) mani (engel) olmalìdìr.
· Kimyanìn kendine özgü dili dinlenmelidir. Bu sayede kimya ilmi evham olmaktan,
ondaki hikmetler de abese dönüsmekten kurtulur.
· Zihnin darlasmamasì, aklìn göze inmemesi için kimya ilmi ruhlu olmalì, ruha da
bilimsel olgunluk kazandìrìlmalìdìr. Böylece kimya ilminden beklenen gaye yerine
gelmis olacaktìr.
· Hedefi ve gayesi belli olan kimya bilgi ve kazanìmlarì; insanì dogruya, varlìgìn
hakikatini kesfetmeye götürür ve insanìn kendi özünü tanìmasìna yardìmcì olur. Bu
nedenle bilmenin ne anlama geldigini ve ne demek oldugunu anlayarak, kendi
özümüzü kesfedip, potansiyelimizi ustalìkla harekete geçirmeliyiz.
· Ìnsanlìk, her geçen gün biraz daha fazla ilim ve fenne dökülecektir. Bütün kuvvetini
ilimden ve fenden alacaktìr. Karar mekanizmalarì, güç ve kuvvet; ilmin eline
geçecektir. Bu sebeple ilme sahip çìkmalì; ilmin hikmet olarak kalmasì, zulmet ve
abesiyete dönüsmemesi için çok çalìsmalìdìr.
· Vicdan kültürü de dedigimiz marifet, bilginin tabiata mal edilmesiyle kazanìlìr.

· Meseleleri sürekli olaganüstülüklere baglamak kâinat kitabìnì anlayamamanìn
ifadesidir.

KÌMYA ÌLMÌ GELECEKTE DAHA DA GELÌSECEKTÌR

· Gelecekte kimya ilmi çok gelisecektir. Ìnsanlar, her geçen gün, kimya ilmine daha çok
önem vereceklerdir.
· Ìleride kimya ilminde daha da inkisaf oldukça, insanlar her seyi daha net, daha açìk ve
seçik göreceklerdir.

KÌMYA ÌLMÌNÌN AÇÌKÇA GÖSTERDÌGÌ GERÇEK

· Her sey, belli bir hesap ve planla yerli yerine konmustur.
· Zaten kimyager, her seyi yerli yerine koyandir.
· Bu yerli yerinde olustan hiçbirisini tesadüflere vermek mümkün degildir.
· Kimya ilmi bize bu gerçegi açìkça gösterir.

KÌMYA FENNÌ

· Kimya dili ile evrene bakìlmalì ve evrenin sayfalarì okunmalìdìr. O zaman akìllarì
hayrette bìrakan yüksek nizam görülür.
· Tek bir kimyacìnìn fikri ve bakìsì yüksek nizamì bulmakta yetersiz kalìr. Zaten bir tek
sahìs, kimyanìn her alanìnda ihtisas sahibi de olamaz.
· Kimya fenni de her fen gibi fikirlerin birlesmesinden ortaya çìkmìs, zamanìn
geçmesiyle de gelismistir.
· Kimya fenni, gözlemledigimiz nizamìn bir kìsmìnì içerir.
· Kimya fenni de her fen gibi evrende yüksek bir nizamìn bulunmasìna bir delildir.
· Kimya fenninin rapor ettigi nizam maddedeki fayda ve menfaatle ilgilidir.
· Kimyanìn lisanì bizi büyülemelidir. Ögrendiklerimiz bize cazip ve orijinal gelmelidir. Bu
konulardaki konsantremiz tam olursa, sürekli huzurlu oluruz. Böylece hem stres
yenilmis hem de kinetik enerji dengelenmis olur.

2. KÌMYANÌN TEMEL KANUNLARÌ

KÌMYA TEORÌLERÌ

· Bütün teorilerde oldugu gibi kimya teorileri mutlak dogru olmayabilir.
· Ìleride dogru olmadìgì anlasìlacak bir teoriyi islemek insanì sorumlu yapar.
· Teori (faraziye), her ne kadar birtakìm ön bilgilere dayansa da, temelde, tecrübe
edilmemis görüsler, iddialar demektir.

KÌMYA KANUNLARÌ

· Her kanunda oldugu gibi kimya kanunlarìnda da kanunlarìn zihnimizde varlìklarì söz
konusudur. Dìsla ilgili bir varlìklarì söz konusu degildir.
· Dìsla ilgili varlìklarì olsaydì, örnegin; atomun içinde hem itme hem de çekme
kanunundan söz edemeyecektik; çünkü bunlar birbirine zìt kanunlardìr. Aynì yerde
bulunmalarì hayret vericidir.
· Bu kanunlardan söz ettigimize göre varlìklarì zihnimizdedir.
· Kanunlarìn nasìl gerçeklestiginin anlasìlmasì veya kanunun bir isimle ifadesi, olayìn
harikalìgìnì azaltmaz.
· Kanun, kanun koyucuyu gerektirir ve kanun koyucuyu görmeden kanunlarì varlìgìn
esasì, meydana getiricisi saymak, su örnekteki duruma benzer:
· Akìlsìz bir adam büyük bir saraya girer. Muhtesem bir mimari eser olan sarayìn çok
muhtesem donatìlmìs oldugunu görür. Koltuk, masa, sandalye, vazo, çiçek, tablo,
soba, kalorifer vb. her sey yerli yerindedir. Bu akìlsìz adam, böyle bir tefrisatì kimin
yaptìgìnìn merakì içinde sarayìn içini dolasìr, fakat kimseyi göremez. Masanìn
üzerinde bir kitap bulur. Kitapta, sarayìn tefris programì yazìlìdìr. Akìlsìz adam,
kimseyi göremediginden "Bu sarayì böyle güzel döseyen, iste bu kitaptìr." der.
· Bir sarayìn tefrisi, onu tarif eden kitaba verilebilir mi?
· Aynì sekilde bir makinenin yapìmì ve çalìsmasì, o makinenin isletim kìlavuzuna
verilebilir mi?
· Kanunlar; sonsuz bir kuvvetin eseridir.

HER BÌR FEN DALÌ GÌBÌ KÌMYA ÌLMÌ DE BÌZE NEYÌ ÖGRETÌR?

· Her bir fen dalì gibi kimya ilmi de kendi nevindeki düzenliligi ve intizamì gösterir; her
seyin hikmet üzere konuldugunu, faydasìzlìk ve abes olmadìgìnì bize ögretir.

KÌMYA PROBLEMLERÌ

· Kimya problemleri matematikselligi öne çìkarmaktadìr; bu dogru degildir.

ATOMDAKÌ TEMEL KANUNLAR

· ÇEKÌM (CAZÌBE) KANUNU
· MERKEZKAÇ KUVVETÌ
· ÌTME (DAFÌA) KUVVETÌ
· ZÌT SPÌNDEN DOLAYÌ ORTAYA ÇÌKAN, ELEKTRONLARÌ BÌR ARADA TUTMAKLA
GÖREVLÌ KANUN
· NÜKLEER KUVVET (BAGLANMA ENERJÌSÌ)

· ÇEKÌM (CAZÌBE) KANUNU: Atomun çekirdeginde pozitif yüklü protonlar, etrafìnda ise
negatif yüklü elektronlar bulunmaktadìr. Bu iki zìt deger birbirini çekmektedir.

· MERKEZKAÇ KUVVETÌ: Protonlar, etrafìndaki elektronlarì dagìlmadan çekebilmesi
ve döndürebilmesi için, çekirdek maddesinin çok büyük ve agìr olmasì gerekmektedir.
Bu yüzden de protonlar, elektronlardan yüzlerce kez daha büyüktür ve agìrdìr. Mesela;
1 elektronun agìrlìgì 1 birim ise bir proton ondan tam 1836 defa daha agìrdìr. Bu agìr
cisim etrafìnda, hafif olan elektronlar kendilerine göre çok hìzlì hareket etmektedirler.
Elektronlar, bu süratli dönüsleriyle yörüngede kalmaktadìrlar.
Her elektronun hìzì farklì farklìdìr.
Bu hususun genel bir tasvirini yapacak olursak; etrafta siddetli hareket etme,
çekirdekte ise agìr bir yük yüklenme vardìr. Dolayìsìyla agìrlìk merkezdedir.
Çekirdegin veya merkezi tutan agìrlìgìn önemi büyüktür.
Çekirdegin etrafìndaki elektronlar biraz yavas dönse veya elektronlar dagìlìp gitse,
atom çekirdegiyle beraber evren müthis bir gürültü ile infilak edip yok olacaktìr.
Elektronlar, dönmesi gereken hìzda dönerler. Elektronlar biraz yavas dönseydi
çekirdege yanasacaktì, biraz hìzlì dönseydi dagìlìp gidecekti. Bu kanunun sosyal
boyutuyla ilgili sunlarì söyleyebiliriz: En iyisi konumumuzun geregini yerine
getirmektir. Gerekli donanìmì olmadìgì hâlde, oldugundan fazla gözükerek kendini
ülkesine hizmet ediyor gibi göstermek tehlikelidir.
Büyük gözükerek yavas dönmesine ragmen çekirdege yanasanlar, bu yanasmanìn
geregi olan samimi çalìskanlìgì, baska niyetleri oldugundan dolayì
sergilemediklerinden kendilerine zarar verirler, çekirdege zararlarì olmaz.
Çekirdege yakìn elektronlar daha hìzlì dönerler. Bu kisiler bu dogal kanuna
uymadìklarìndan, bunlarìn yakìnlìgì uzaklìk sebebi olmustur.
Oldugundan hìzlì gözükerek maddi ve manevi donanìm, imkân ve kabiliyetlerini
kendini göstermek için kullananlarìn durumu ise söyledir: Çekirdegin cazibesi devam
ettigi, çekirdek fìrlatmadìgì hâlde, onlar kendiliklerinden dagìlìp giderler, çekirdekten
uzaklasìrlar. Burada çekirdegin de yok olmasì söz konusudur ki bu çok tehlikeli ve
veballi bir durumdur; çünkü insan, iradesi olan bir varlìktìr. Dogrusu elektron gibi
insanìn da kendi makamìnda olmasìdìr. Oldugundan fazla ya da noksan
görünmemelidir. Asìrì alçak gönüllülük de gururdandìr.
Çekirdek çok agìr yük tasìmaktadìr. Elektron ise çok rahatlìkla akìp gitmektedir.
Elektronlarìn çekirdekten uzaklìklarì, 1 mm'nin milyonda biri kadardìr. Saniyedeki
hìzlarì ise 1000 km ile 15 000 km arasìnda degisir. Bu hìzdaki elektronlar, çekirdek
etrafìnda minicik yollarìnda saniyede milyarlarca defa tur atarlar.
Elektronlarìn dönüs hìzì her atomda farklì farklìdìr. Merkezkaç kuvvet bu dönüsle
olusur.

· ÌTME (DAFÌA) KUVVETÌ: Aynì yükler birbirini iter. Çekirdekte birden fazla proton
bulunursa bunlar, pozitif yüklü, yani aynì yüklü olduklarì için birbirlerini iterler. Hidrojen
hariç bütün atom çekirdeklerinde birden fazla proton bulunur. Elektronlar da, negatif
yüklü, yani aynì yüklü olduklarì için birbirlerini iterler. Bunlarìn nasìl gerçeklestiginin
anlasìlmasì harikalìgì azaltmaz.

· ZÌT SPÌNDEN DOLAYÌ ORTAYA ÇÌKAN, ELEKTRONLARÌ BÌR ARADA TUTMAKLA
GÖREVLÌ KANUN: Hidrojen hariç, bütün atomlarda birden fazla elektron vardìr.
Elektronlar, negatif yüklü, yani aynì yüklü olduklarì için birbirlerini iterler. Bu durumda

her iki elektrondan birisinin saat yönünde, digerinin ise saat yönünün tersi istikamette
dönmesi; elektronlarìn birbirlerini itmelerini önleyerek bir arada kalmalarìnda rol oynar.
Zìt spin, farklì yönde dönüs demektir.

ELEKTRONLARDAN ENERJÌSÌ DÜSÜK OLAN MÌ YOKSA YÜKSEK OLAN MÌ HÌZLÌ
DÖNER?

· 7 enerji düzeyi vardìr. Çekirdege en yakìn olan 1. enerji düzeyi, en uzak olan da 7.
enerji düzeyidir.
· 1. enerji düzeyinden 7. enerji düzeyine dogru enerji düzeylerinin enerjisi fazlalasìr. 1.
enerji düzeyinin enerjisi en az; 7. enerji düzeyinin enerjisi en çoktur.
· Çekirdege yakìn elektronlar daha hìzlì, çekirdege uzak elektronlar ise daha yavas
dönerler.
· Herhangi bir atomun üst enerji düzeyindeki elektronlarìn enerjisi daha fazladìr. Buna
ragmen digerlerine göre daha yavas dönerler. Elektronun hìzì ile enerji düzeyinin
enerjisi ters orantìlìdìr; bu iki konu birbiriyle karìstìrìlmamalìdìr.
· Kimyasal bag, en üst düzeydeki elektronlarìn bir kìsmì ile meydana getirilir.

· NÜKLEER KUVVET (BAGLANMA ENERJÌSÌ): Nükleer enerji, çekirdek reaksiyonlarì,
radyoaktivite, radyoaktif atom, radyasyon, kararlìlìk kusagì, kararsìz atom gibi tabirleri
konuyu iyi anlamak için bilmek gerekir.
Ìsìn yayan atomlara radyoaktif atom, bu konuya da radyoaktivite denir.
Atomun çekirdeginde pozitif yüklü protonlar bulunmaktadìr.
Aynì yükler birbirini iter. Çekirdekte birden fazla proton bulunursa bunlar, pozitif yüklü,
yani aynì yüklü olduklarì için birbirlerini iterler.
Hidrojen hariç bütün atom çekirdeklerinde birden fazla proton bulunur.
Çekirdekteki nötronlar, protonlarìn birbirlerini itmelerini önleyerek baglayìcì rol
oynarlar.
Bu da protonlar, nötronsuz bir arada bulunamazlar demektir.
Bunun tersi de söz konusudur; nötronlar da her zaman protonlara muhtaçtìrlar; çünkü
onlar da tek baslarìna kaldìklarì zaman 13 dakikada yarìsì bozulmaya ugrayarak
proton ve elektron çìkartìrlar.
Nötron = Proton + Elektron
Atom çekirdegi büyüdükçe proton ve nötron sayìsì esit olarak degil, nötron sayìsì daha
fazla olacak sekilde artar.
Tabii her seye ragmen bu artìsìn yine de bir sìnìrì ve ölçüsü vardìr: Nötron sayìsìnìn
proton sayìsìna oranì en az 1, en çok da 1,5 olmalìdìr. Sayet nötron sayìsìnìn proton
sayìsìna oranì bu ölçüyü geçmisse atom çekirdegi kararsìz bir durum arz eder; bu
atomlara kararsìz atom denir; grafikteki kusak da kararsìzlìk kusagìdìr. Kararsìz bir
çekirdek de kendi içinde meydana gelen radyoaktivite ile kararlì hâle kavusur.
Çekirdeginde 83 ve daha fazla proton bulunan elementler ne kadar çok nötrona sahip
olurlarsa olsunlar kararsìzdìrlar. Bu kadar çok pozitif yük, atom çekirdeginde devamlì
tutulamaz. Çekirdek küçülerek kararlì bir duruma düser.
En istikrarlì atom hidrojen, en istikrarsìz atom ise uranyum atomudur.
Uranyum atomunun protonlarì, bulunduklarì yerde sürekli gürültü ve infilaklara

sebebiyet verirler.
Onun için atom bombasìnda da temel unsurlardan biri olarak uranyum
kullanìlmaktadìr.
Uranyumun atom numarasì 92'dir. Proton sayìsì da 92 olur. Nötron sayìsì ise; 238÷
92=144 olur.
Alfa ìsìmasì yapmak, helyum çekirdegi yaymak demektir.
Alfa ìsìmasì yapan atomun atom numarasì 2, kütle numarasì 4 azalìr.
238
U (Uranyum÷238) atomu, bir alfa parçacìgì nesrederek proton sayìsìnì 92'den 90'a,
nötron sayìsìnì da 146'dan 144'e düsürür. 90 protona 144 nötron biraz fazladìr.
Uranyum bu defa bir beta parçacìgì nesreder.
Beta ìsìmasì elektron yaymaktìr. Beta ìsìmasì yapan atomun atom numarasì 1 artar,
kütle numarasì ise degismez.
Nesredilen beta ìsìnì sonucunda uranyum çekirdegi proton sayìsìnì bir arttìrìr, nötron
sayìsìnì degistirmez. Böylece proton sayìsì 91 olur, nötron sayìsì 144'te kalìr. Beta
bozunmasì sìrasìnda çekirdekteki nötronlardan biri, proton ve elektrona
parçalanmìstìr.
Nötron Proton + Elektron
Proton sayìsìnìn her degismesinde farklì bir element olusur. Bir seri hâlinde bu is
devam eder gider. Nihayet uranyum atom çekirdegi, 82 protonlu ve 124 nötronlu olan
kararlì kursun atomu çekirdegine dönüsür.
Radyoaktif bozunma, yalnìz nötron÷proton dengesizliginden (nötron sayìsìnìn proton
sayìsìna oranìnìn yüksekliginden) kaynaklanmaz.
Bazen sadece proton sayìsìnìn yüksek olusu da buna sebep olabilir (pozitron
bozunmasì).
Pozitron, elektronun zìt ikizidir; kütlesi elektronun kütlesine esittir; her seyi elektronla
aynì, sadece yükü farklìdìr. Elektronun yükü ÷1, pozitronun yükü ise +1'dir. Pozitron
bozunmasìnda; atom numarasì 1 azalìrken, kütle numarasì degismez.
Çekirdekteki nötronlar, elektrik bakìmìndan yüksüzdür. Yüksüz olduklarì için bir madde
içinde uzun yol alabilirler. Bu agìr parçalar, agìrlìklarìna göre süratlenirler. Hìzlarì, ìsìk
hìzìndan saniyede birkaç km'ye kadar degisir. Nötronlarìn bazìlarì çok agìrdìr; bu
agìrlìklarìndan dolayì öyle hìz kazanabilirler ki, en kesif maddelerin bile bir tarafìndan
girip öbür tarafìndan çìkìverirler.
Nötronlar bu süratle, 30 cm kalìnlìgìndaki demir ve kursundan bile geçebilirler. Ancak
atom çekirdegiyle çarpìsmalarìnda enerjilerini kaybederler.
Kus havada ne kadar rahat uçuyor veya balìk denizde ne kadar rahat yüzüyorsa,
nötronlar da o hìz sayesinde o kadar rahat hareket ederler.
Bu özellikleri tasìyan nötronlar, çekirdek içinde, enerjilerini, protonlarì bir arada tutmak
için kullanìrlar.
Hidrojen hariç bütün atom çekirdeklerinde, mutlaka nükleer enerji bulunur. Hidrojen
atomunun çekirdeginde proton 1 adet oldugundan, hem nötrona hem de nükleer
enerjiye ihtiyaç yoktur.
Einstein, çekirdekteki nükleer enerjiyi E=mc
2
formülü ile açìklar. Formüldeki m
maddenin kütlesi, c ìsìk hìzì, E ise enerjidir. Nükleer reaksiyonlarda, atom numarasì
ve kütle numarasì korunmaktadìr; bu durum kütlenin korundugu anlamìna gelmez.
Nükleer reaksiyonlarda kütle kaybì olur.
Hidrojen dìsìndaki bütün atomlarìn, bir tartìlan kütlesi bir de hesap edilen kütlesi vardìr.
Tartìlan kütle, mutlak surette her zaman daha az çìkmaktadìr

Bu azalan miktar kadar madde, daha ilk olusumda, hidrojen hariç tüm atomlarìn
çekirdeginde, enerjiye dönüsmüstür. Ìste bu enerji, nükleer enerjidir.
Olay, saatin kurulup bìrakìlmasì gibi de degildir: Protonlarìn birbirlerini itmemeleri için
baslangìçta maddenin enerjiye dönüsmesiyle baslayan görevi, nötronlar her an
sürdürmektedirler.

NEREYE GÌDÌLÌRSE GÌDÌLSÌN KANUNUN DEGÌSMEDÌGÌ GÖRÜLMEKTEDÌR

· En büyük âlemdeki en büyük sistemlerdeki itme ve çekme kanunlarì ile en küçük
atom parçacìklarìndaki kanunlar aynìdìr. Eger bu tür kanunlar degisseydi, hiçbir ilim
inkisaf edemez ve kanunlar belirli, kararlì olamadìgìndan hiçbir formülden, sabit
sayìdan vb. hususlardan bahsedilemezdi. Ìlimlerin meydana gelmesi, bu degismez
kananlar vasìtasìyla olmaktadìr.

GÜNES SÌSTEMÌ ÌLE ATOM ARASÌNDAKÌ BENZERLÌKLER

Atomun çekirdegi ile elektronlarì arasìndaki mesafe ve münasebet, adeta günes
manzumesinin bir minyatürü gibi küçük bir günes sistemini andìrmaktadìr.

Hendrik Antoon Lorentz*
(1853÷1928)
* Atom üzerinde çalìstì. Bu çalìsmalarì 1902 yìlìnda Nobel ödülüne layìk görüldü.

Günesin etrafìnda dönen gezegenleri, atom çekirdeginin etrafìnda dönen elektronlara
benzetebiliriz. Bu dönüs hiç sasìrmadan ve nizamì bozmadan olmaktadìr. Günes sistemi
ile atom arasìndaki bu benzerlik, kâinatìn her zerresinde görülen birligi sembolize eder.

Baslìca 4 benzerlik vardìr:

Bir kìsìm kürelerin günesin etrafìnda peykler hâlinde sürekli dönmeleri gibi elektronlar da
atom çekirdeginin etrafìnda hareket etmekte ve dönmektedirler.

Günesin büyüklügüne nazaran dünya ile olan uzaklìk mesafesi ne ise, atom çekirdeginin
küçüklügüne nazaran elektronlar arasìndaki uzaklìk mesafesi de aynìdìr.

Elektronlarìn hìzì, çekirdege olan uzaklìklarìna göre degisir. Günese en yakìn gezegen
en fazla hìza sahip oldugu gibi çekirdege en yakìn elektron da en yüksek hìza sahiptir.

Elektronlarìn öz kütlesi, çekirdege olan uzaklìklarìna göre degisir. Günese en yakìn
gezegen en fazla öz kütleye sahip oldugu gibi çekirdege en yakìn elektron da en büyük
öz kütleye sahiptir. Dünyada en çok bulunan element demirdir. Günese bizden daha
yakìn olan gezegenlerin öz kütlesi demirden fazladìr. Günese bizden daha uzak olan
gezegenlerin öz kütlesi ise demirden azdìr. Elektrolarda da öz kütleden söz edilir.

BOHR (1885÷1962)'UN RÜYASÌ, GÜNES SÌSTEMÌ ÌLE ATOMUN YAPÌSÌ ARASÌNDA

BENZERLÌK DÜSÜNMESÌNE VESÌLE OLDU

· Niels Bohr, Danimarkalì bilim adamìdìr.
· 1922 yìlìnda Nobel ödülü almìstìr.
· Bu rüya Bohr'un günes sistemi ile atomun yapìsì arasìnda benzerlik düsünmesine
vesile olmustur.
· Bohr'un rüyasì söyleydi: "Bohr, günesin kìzgìn gazlarla dolu merkezinde duruyordu.
Gezegenler de ince ipliklerle baglì olduklarì günesin etrafìnda dönüyorlardì. Her
gezegen Bohr'un yanìndan geçerken bir düdük çalìyordu. Sonra kìzgìn gazlar
soguyup katìlastì.¨

GÜNES SÌSTEMÌ ÌLE ATOM ARASÌNDAKÌ BENZERLÌGÌ BOHR'UN RÜYADA KESFÌ
BÌR ANDA ULASÌLAN BASARÌDÌR

· Ìlmî çalìsmalarda basarìya ulasmada iki yol vardìr:
· Birincisi; düsünmek, ezberlemek, fikri çalìstìrmaktìr. Bu; zamanla olanìdìr.
· Ìkincisi; sezgi adìnì verdigimiz bir anda ulasìlan basarìdìr. Bu da iki kìsìmdìr: Birisi
gayret gösterme sonucunda ilhamla olanì digeri de o bransta çalìsmadan ilhamla
olanìdìr.
· Gayret gösterme sonucunda ilhamla olanì, çalìsma ve tecrübe ile ama çalìsma
sonucu degil de farklì bir zamanda ele geçer. Bohr'un günes sistemi ile atomun yapìsì
arasìndaki benzerligi rüyada kesfetmesi buna örnektir.
· Bir anda ulasìlan basarìnìn ikincisi, o bransta çalìsmadan gelen ilhamdìr. Herkes
potansiyel olarak buna açìk var edilmistir. Bu yolda; peygamberler, dogruluktan
sasmayan akìl sahipleri ve temiz duygu, temiz düsünce tasìyan kalp sahipleri vardìr.
Bu basarì; mevhibeiilahiye olarak verilir.

ELEKTRON BULUTU

· Elektronlar, çekirdek etrafìnda dönerken bulut görünümü olustururlar.
· Elektron bulutunun görevi, çekirdegi korumaktìr.

Elektronlar, çekirdek etrafìnda hìzlì dönerken bir bulut görünümü arz ederler.
James Chadwick*
(Ceymìs Çeedvik)
(1891÷1974)
* Ìngiliz atom fizikçisi ve kimyacìsì, atomda elektronlarìn dönüsünde bulut modelini
kesfetti, nötronu buldu, 1935 yìlìnda Nobel fizik ödülünü aldì.

HEÌSENBERG BELÌRSÌZLÌK ÌLKESÌ

· Bulut içinde elektronlar, her an herhangi bir yerde bulunabilme özelligine sahiptir.
Buna Heisenberg belirsizlik ilkesi denir.

Elektronlar, çekirdegin etrafìnda hìzlì döndüklerinden her an, herhangi bir yerde bulunma
özelligi gösterirler.
Werner Karl Heisenberg*
(1901÷1976)
* Heisenberg belirsizlik ilkesini ortaya koyan Alman kimyacì, 1932'de Nobel ödülü aldì.

MEVLEVÌ GÌBÌ DÖNENLER

· Elektronlar
· Akyuvarlar
· Uydular
· Gezegenler
· Digerleri

ATOMDA VE YÌLDÌZLARDA AYNÌ KANUN GEÇERLÌDÌR

· KÜTLESEL ÇEKÌM KUVVETÌ: Gezegenlerdeki kanundur. Çekim; gezegenlerin
kütleleriyle dogru, aradaki uzaklìgìn karesiyle ters orantìlìdìr. G, kütlesel çekim
kuvvetine ait sabit sayìdìr. Sonuç Newton cinsinden çìkar.

· COULOMB (KULOMB) ÇEKÌM KUVVETÌ: Atomdaki kanundur. Elektron ve protonun
birbirini çeker. Çekim; elektron ve protonun yükü ile dogru, aradaki uzaklìgìn karesiyle
ters orantìlìdìr. k, coulomb çekim kuvvetine ait sabit sayìdìr. Sonuç Newton cinsinden
çìkar.

· G ve k sabit sayìdìr. F, çekim kuvvetidir; birimi Newton (N)'dur. r, uzaklìktìr. m
gezegenlerin kütlesi, q ise elektron ve protonun yüküdür.

· Gezegenlerdeki ve atomdaki kanunun adì degismistir, ama aynì kanundur.

· En büyük âlemdeki en büyük sistemlerdeki itme ve çekme kanunlarì ile en küçük
atom parçacìklarìndaki kanunlar aynìdìr. Eger bu tür kanunlar degisseydi, hiçbir ilim
inkisaf edemez ve kanunlar belirli, kararlì olamadìgìndan hiçbir formülden, sabit
sayìdan vb. hususlardan bahsedilemezdi. Ìlimlerin meydana gelmesi, bu degismez
kananlar vasìtasìyla olmaktadìr.

SABÌT ORANLAR KANUNU

· Oksijen, nefes içinde kana temas ettiginde kimyasal asktan dolayì kanì kirleten
karbonu kendine çeker. Ìkisi birlesir. CO
2
olusur. Bu birlesme gerçeklestiginde hem
karbonun hem de oksijenin tamamì da birlesmistir. Karbondan da oksijenden de her
ikisinden de arta kalan madde kalmamìstìr (sabit oranlar kanunu).

· C + O
2

CO
2
+ ìsì

· Örnegin; kanì kirleten 1 mol karbon varsa 1 mol de oksijene gereksinim vardìr.
· Bu mikro düzeyde de böyledir. Örnegin; 1 adet karbon atomu ve 1 adet oksijen
molekülü dahi arta kalmama kaydìyla bu is hayatìmìz boyunca devam eder. Böylece
yasamìn saglìkla devamì temin edilir.
· Kanì kirleten karbon elementinin tamamìnìn ne kadar oksijenle reaksiyona girmesi
gerekiyorsa o kadar oksijeni solunumla alìyoruz.

KÌMYA KANUNLARÌNDAN SAPÌSÌN (ÌSTÌSNA KANUNLARÌN ORTAYA ÇÌKÌSÌNÌN)
SEBEPLERÌ

· Âdetin harikalìgìnì göstermek içindir.
· Alìsìlmìslìk perdesini yìrtmak içindir.
· Dikkatimizi toplayìp bakìsìmìzì sebepten baska tarafa çevirmek içindir.
· Tanrì, evrendeki her kanuna bir istisna koymustur ki, insanlar, bu kanunlara takìlìp
onlarìn gerisindeki asìl Yaratìcì'yì unutmasìnlar.
· Su gibi bazì maddeler; çok önemli olduklarìndan, yeknesaklìk kaidesine girmemek
için, çok yönlerden farklì kanunlara tabidir.

SUDAKÌ FARKLÌ KANUNLARA GENEL BAKÌS

· Normalinde maddenin katì hâlinde moleküller, birbirine sìvì hâline göre daha yakìndìr;
sìvì donunca hacim büyümesi degil, hacim küçülmesi olur. Yalnìz suya has olan farklì
bir durum ortaya çìkmìstìr. Su donunca, diger sìvìlara zìt olarak genlesir.
· Suyun benzeri olan moleküllerde hidrojen bagìndan hiç söz edilmezken, suda
hidrojen bagì vardìr. Bu sayede; suyun kaynama noktasìnìn ÷80 °C olmasì
beklenirken, +100 °C olmustur.
· Buz erirken kristal yapì bozulur. Moleküller birbirine yaklasìr. Hacim küçülmesi istisna
bir kanun olarak +4 °C'a kadar devam eder; 0 °C'ta kalmaz. +4 °C'a kadar az da olsa
kristaller bulunur; bunlar H
2
O
(s)
kristalleridir.
· Simdi bunlarì daha detaylì görelim:

BUZUN YOGUNLUGU SUDAN AZDÌR

· Genelde maddelerin katì hâli, sìvì hâli içinde batar. Suda istisna olarak farklì bir
durum vardìr. Genel kaidenin tersine buzun yogunlugu, sudan küçüktür. Su katì hâle
geçince hacmi genisler. Bu nedenle buz, su üzerinde yüzer. Kìsìn buzlarìn su
yüzeyinde durmasì, yogunlugunun sudan daha az olusundandìr. Denizler, göller,
akarsular donsa bile, bu olay yüzeyde olur. Böylece, suyun içindeki canlìlar için,
donma olayì, adeta koruyucu bir tabaka meydana getirir. Kìsìn tarlalarì örten karìn
altìndaki ekinlerin korunmasì da sudaki bu özelliktendir. Diger maddeler gibi katì hâl
en yogun hâl olsaydì, denizler, göller, akarsular alttan donardì. Bu durum denizlerin,

göllerin ve akarsularìn buz hâline gelmesine neden olurdu ve canlì kalmazdì. Bu da
bütün sularìn buz olmasì ve hayatìn sona ermesi demek olacaktì.

SUYUN YOGUNLUGU HANGÌ SÌCAKLÌK DERECESÌNDE EN BÜYÜKTÜR?

· Sìcaklìk +4 °C iken suyun yogunlugu en büyüktür. Denizlerde ve büyük göllerde en
alttaki su +4 °C'ta bulunur. Yukarìya dogru çìktìkça suyun sìcaklìgì yazìn yükselir,
kìsìn düser. +4 °C'taki su ìsìtìlsa da sogutulsa da yogunluk düser. En yogun hâlin +4
°C olmasì denizlerde hayatìn devamì için sarttìr.

BUZDA H
2
O
(k)
MOLEKÜLLERÌ ARASÌNDA KOVALENT KRÌSTAL ÖRGÜ BAGÌ VE
HACÌM GENÌSLEMESÌ

Su, buz hâlindeyken H
2
O
(k)
molekülleri neredeyse hareketsizdir ve su moleküllerine
kìyasla buz molekülünde, moleküller arasì mesafe fazladìr.

· Buz molekülü; birisi düzgün dört yüzlünün agìrlìk merkezinde, diger dördü de dört
kösesinde olmak üzere beserli moleküllerden olusur.
· Buzun kristal örgüsü, düzgün dört yüzlüdür. Bu kristal örgünün bozulmamasì için
moleküller hareketsizdir. Bu sekliyle kararlìdìr.
· Buz molekülleri arasìndaki uzaklìk, su molekülleri arasìndaki uzaklìga göre % 11
oranìnda daha fazladìr. Baska bir ifadeyle su donunca % 11 hacim büyümesi
gerçeklesir.
· Suyun bu istisnai özelliginin hayat için çok faydalarì vardìr.
· Su donma noktasìna gelince, H
2
O
(k)
molekülleri arasìnda kovalent kristal örgü bagì
ortaya çìkar.
· Kovalent kristal örgü bagì, en kuvvetli kimyasal baglardandìr. Bu nedenle su
dondugunda, içinde bulundugu demir kabì bile parçalar.

· SORU: Moleküller arasì bag oldugu hâlde niçin kovalent bag denmistir?
· CEVAP: Çok kuvvetli bir kimyasal bag oldugundan ve kristal yapì olustugundan
denmistir.
· SORU: Buz molekülleri arasìndaki kimyasal bagìn kuvvetli olmasì nereden anlasìlìr?
· CEVAP: Su donunca içinde bulundugu demir kabì parçalamasìndan anlasìlìr.
· SORU: Buzdaki kimyasal bag çok kuvvetli diye niçin yanlìs olarak kovalent bag
denmistir?
· CEVAP: Tanecik içi kimyasal bag, tanecikler arasì kimyasal bagdan daha kuvvetlidir.
Kovalent bag tabiri, tanecik içi bagì anìmsatmaktadìr. Kuvvetli oldugunu ifade için
denmistir.

KRÌSTAL SUYU ÌÇEREN BÌLESÌKLERDE, ORTAMDA SU OLDUGU HÂLDE BÌLESÌK
NÌÇÌN ÌSLANMAZ?

· Bazì iyonik katìlarìn kristal olabilmesi için H
2
O
(s)
içermesi gerekir. Buna kristal suyu
denir. Asagìdaki örnekler verilebilir:
· Göz tasì (CuSO
4
x 5H
2
O)
· Alçì tasì (CaSO
4
x 2H
2
O)
· Boksit (Al
2
O
3
x H
2
O)
· Bu bilesiklerde H
2
O katì hâlde degil, sìvì hâldedir. Buna ragmen 0 °C'ìn üstündeki
sìcaklìklarda çözünme olmaz. Ìyonik bilesiklerdeki kristal su, toz hâldeki maddeyi oda
sìcaklìgìnda ìslatmamakta ve kristal yapìyì bozmamaktadìr. Kristal suyu içeren iyonik
bilesik güneste az bir zaman kalsa veya kìsa bir süre ìsìtìlsa kristal yapì bozulur,
bilesik bulamaç hâline gelir. Buna ragmen kristal suyu içeren bilesigin içindeki su, toz
hâlindeki katìya zarar vermemektedir.
· Bu konunun +4 °C'a kadar suda bulunan H
2
O
(s)
kristalleri ile ilgisinin oldugundan su
yönlerden söz edilebilir: Buz erirken kristal yapì bozulur. Moleküller birbirine yaklasìr.
+4 °C'a kadar hacim küçülmesi devam eder. +4 °C'a kadar az da olsa kristaller
bulunur; bunlar H
2
O
(s)
kristalleridir. Kristal yapì +4 °C'ta tamamen bozulur. +4 °C'ta
yogunluk en büyüktür. +4 °C'tan sonra su ìsìtìldìkça hacim genisler, yogunluk azalìr.
Suya 0 °C ile +4 °C arasìnda H
2
O
(s)
kristallerinin bulunabilme özelligi verilmistir.
Kristal yapì, yalnìz buzda degildir. Buzda oldugu gibi, suda da kristal yapì vardìr.
Kristal yapì, katìlara ait bir özelliktir. Su, kristal olunca, katìyla etkilesmez. Demir kabì
dondugunda parçalayan su, kristal oldugunda tam tersine yan yana oldugu suda çok
çözünen toz hâlindeki katì maddeyi ìslatmìyor bile..

H
2
O'DA ÖZEL OLARAK BULUNAN KÌMYASAL BAG: HÌDROJEN BAGÌ

· VÌ A grubu elementleri, hidrojenle birleserek sìrasìyla H
2
O, H
2
S, H
2
Se, H
2
Te bilesikleri
olusur.
· Bu bilesiklerin hepsinde moleküller arasìnda dipol÷dipol etkilesimi ve Van der Waals
bagì vardìr. Molekül kütlesi arttìkça, bu baglarìn kuvvetliligi de artar.
· H
2
O'nun molekül kütlesi en düsük oldugundan kaynama noktasìnìn da an düsük
olmasì beklenirdi. Ancak öyle olmamìstìr. Bu durumu daha iyi anlamak için hidrojenin
VÌ A grubu elementleri ile yaptìgì bilesiklerin kaynama noktasì ve molekül kütlesini
karsìlastìralìm: H
2
Te'ün molekül kütlesi en büyük oldugundan, kaynama noktasì da en
yüksektir. Molekül kütlesi azaldìkça, moleküller arasì kimyasal bag zayìfladìgìndan,
kaynama noktasì da azalìr. Suyun kaynama noktasìnìn ÷80 °C olmasì beklenirken,
+100 °C olmustur.
· Suyun benzeri olan moleküllerde hidrojen bagìndan hiç söz edilmezken, suda ayrìca
bir de hidrojen bagì vardìr. Bu sebeple kaynama noktasìnìn +100 °C olmasì
saglanmìstìr.
· Bu istisnai sebep, diger bir deyimle suya has bu özel ayrìcalìk; suya ayìrt edici farklì
özellikleri kazandìrmakla görevlidir. Hidrojen bagì, su molekülleri arasìna
konulmasaydì; su ÷80 °C'ta kaynayacaktì. Bu kaynama noktasìndan ötürü de
yeryüzündeki sularìn tamamì su buharì olacaktì. Bu durumda içecegimiz,
kullanacagìmìz suyu nasìl bulacaktìk? Canlìlar hayatlarìnì nasìl devam ettireceklerdi?

3. KÌMYASAL BAG KAVRAMÌNÌN GELÌSÌMÌ

Kimyasal baglarìn tamamì, zìt degerlerin birbirini çekmesidir. Ancak her zìt degerin
birbirini çekmesi, kimyasal bag adìnì almaz.

Ne kadar sey varsa hepsi de çift (zìt kutuplu baska bir ifadeyle pozitif ve negatif olarak)
var edilmistir.

Farklì yükler birbirini çeker.
Bu çekimin bir kìsmì kimyasal bagdìr.

HER BÌR TANECÌGÌN YA POZÌTÌF (+) YA DA NEGATÌF (÷) OLMASÌ

· SORU: Her bir tanecigin + veya ÷ olmasìna "Küçük seylerle ugrasìyor.¨ diyebilir
misiniz?
· CEVAP: Ugrasmasaydì eksiklik olurdu. Kìyamet kopardì. Bir tek zerre günesin ìsì, ìsìk
ve yedi renginden ayrì kalìrsa günese noksanlìk olur.

MÌKRO ÂLEMDEKÌ TANECÌKLER

Kimyanìn çogu olayì maddenin tanecikli yapìsìyla açìklanìr.
· Atom
· Molekül
· Ìyon
· Formül÷birim
· Proton
· Nötron
· Elektron
· Atom÷altì diger tanecikler

POLARLÌK

· Polar madde, kutuplu madde demektir.
· Kutuplu madde, hem pozitif hem de negatif yük içerir.
· Kimyasal bagìn polarlìgì baskadìr, bilesigin polarlìgì baskadìr.
· Kimyasal bagìn polarlìgì: Polar kovalent bagìn diger adì polar bag, apolar kovalent
bagìn diger adì ise apolar bagdìr.
· Bilesigin polarlìgì: Ìyonik bilesiklerin tamamì polardìr. Apolar kovalent baglì bilesikler,
apolardìr (polar degildir). Polar kovalent baglì bilesiklerin bir kìsmì polardìr, diger bir
kìsmì ise apolardìr.
· Polar kovalent baglì bilesikler, farklì ametal atomlarìndan olusmustur. Yapìlarìnda
pozitif ve negatif zìt iki kutup vardìr. Bu durum molekülün polar olabilmesi için yeterli

degildir.
· Polar kovalent baglì bilesiklerin, polar olup olmamasì molekülün geometrisine baglìdìr.
· Ìyonik bilesiklerde geometri söz konusu degildir.
· Geometrinin belirlenmesinde periyodik tablodan faydalanìlìr. Örnegin; hidrojen atomu
ile VÌ A grubu elementleri arasìnda olusan moleküllerin tamamìnda geometri kìrìk
dogrudur, baska bir deyimle açìsaldìr. H
2
O molekülünde açì 104,5
o
'dir.
· Hidrojen atomu ile VÌ A grubu elementleri arasìnda olusan diger moleküllerin
tamamìnda açì farklì farklìdìr, ancak kìrìk dogru olma mecburiyetinden dolayì
hepsinde de açì 180
o
'den daha küçüktür.
· Molekülün geometrisindeki atomlar arasìndaki kimyasal baglar vektörmüs gibi
varsayìlìr. Sayet vektörel toplam, baska bir söylemle dipol moment; sìfìrdan büyükse
molekül polardìr, sìfìrsa polar degildir.

MADDENÌN TANECÌKLÌ YAPÌSÌ VE KÌMYASAL BAGLAR

· Kimyasal bagìn daha iyi anlasìlmasì için; maddenin tanecikli yapìsìnì kavramak ve
polar madde, polar olmayan madde, kimyasal bagìn polarlìgì, molekülün polarlìgì,
elektron÷nokta yapìsì, açìk formül gibi konularì önceden bilmek gerekir.
· Evreni mikro âlem, normo âlem ve makro âlem olarak üçe ayìrabiliriz. Her üç âlemde
de farklì isimlerle çekim bulunur.
· Kimyasal bagì tanecik içi kimyasal bag ve tanecikler arasì kimyasal bag olmak üzere
ikiye ayìrabiliriz.
· Tanecik içi kimyasal bag iki grupta incelenir.
· Tanecik içi kimyasal bagìn birincisi elektron alìs verisi sonucu olusan iyon yapìlì
bilesiklerde görülür. Ìyonik bag adìnì alìr. Anyon (÷) ile katyonun (+) birbirini çekimi
olarak ortaya çìkar.
· Tanecik içi kimyasal bagìn ikincisi; elektronlarìnì ortak kullanarak soy gaza benzeyen
kovalent yapìlì bilesiklerdeki çekimdir. Bunlardaki çekim söyle olusur: Bag elektronlarì,
elektron severligi fazla olan atoma daha yakìndìr. Bag elektronlarìnìn yakìn oldugu
atom kìsmi negatif, uzak oldugu atom kìsmi pozitif olur. Böylece bilesigi olusturan
atomlar arasìndaki kìsmi pozitif ve kìsmi negatiflikten dolayì çekimin ortaya çìkmasìyla
kovalent bag olusur.
· Mikro âlemdeki taneciklerden bazìlarìnìn (atom, molekül ve iyon) arasìndaki çekim
kuvveti de kimyasal bagdìr. Baska baska sekillerde ortaya çìkarak görülür ve degisik
adlarla anlatìlìr.
· Bilindigi gibi elementler; metal, ametal ve soy gaz olmak üzere üç çesittir.
· Atom da, molekül de nötr taneciklerdir.
· Atom, erkek ve disi olarak iki cinstir. Atom nötr hâldeyken de; atomlardan birisi pozitif,
digeri negatif gibi olur.
· Aynì seyi molekül için de söyleyebiliriz.
· Simdi üç grup elementte zìt kutuplarìn nasìl olustugunu görelim.
· Yan yana olan iki metal atomunun birinde elektron verme istegi öne çìkar, digerinde

ise bos degerlik orbitalinin bulunmasì etkili olur. Böylece metal atomlarìnìn biri pozitif,
digeri negatif gibi davranarak birbirini çekerler. Aslìnda nötrdürler. Yük olusumu
düzenliligin geregi olan çekim içindir. Bu çekim kimyada, metal bagì olarak tanìmlanìr.
· Örnegin; 1A grubunu ele alalìm. 1A grubunda en üstteki metal lityumun metal bagì, en
kuvvetlidir; çünkü 1A grubunda çapì en küçük olan metal, lityumdur. Bundan dolayì da
lityum atomlarì arasìndaki mesafe, gruptaki diger metal atomlarì arasìndaki mesafeye
göre daha fazladìr. Bu nedenle elektronun gidecegi yol, gruptaki diger elektronlarìn
gidecegi yola göre daha uzundur.
· Bir diger konu da lityum atomunun çapì küçük oldugundan, aksi yönde çekim güçlü
olmasìna ragmen elektronun dìsa dogru hareket etmesidir.
· Aksi yönde çekim güçlü ve gidecegi mesafe fazla olmasìna ragmen lityum atomunun
elektronunun hareket etmesi, lityumdaki metal bagìnì kuvvetli kìlmìstìr.
· Kendine ragmen ve mesafelere ragmen ziyarete götüren sevgidir.
· Metal bagìnìn bir görevi de metal kristalinin olusumudur. Metal kristali, metal
atomlarìnìn düzenli dizilisiyle ortaya çìkar.
· Ametaller, yapì tasì molekül olan elementlerdir. Ametal molekülünün birinde
elektronun dìsarìya dogru, digerinde içeriye dogru hafif kaymasì sonucu simetri
bozulmasì dedigimiz bir düzenlilik ortaya çìkar. Dìsarìya dogru kayan elektronun
bulundugu ametal molekülü pozitif, içeriye dogru kayan elektronun bulundugu ametal
molekülü negatif olur. Görüldügü gibi ametallerde de iki zìt deger÷ molekül nötr
kaldìgì hâlde÷ birbirini çekmektedir.
· Soy gaz atomlarì arasìndaki çekim de ametal molekülleri arasìndaki çekim gibi
açìklanìr. Soy gaz atomunun birinde elektronun dìsa dogru, digerinde ise içe dogru
hafif kaymasì sonucu simetri bozulmasì dedigimiz bir düzenlilik ortaya çìkar. Dìsarìya
dogru kayan elektronun bulundugu soy gaz atomu pozitif, içeriye dogru kayan
elektronun bulundugu soy gaz atomu negatif olur. Görüldügü gibi soy gazlarda da de
zìt kutuplar birbirini çeker.
· Moleküller; polar molekül ve apolar molekül olmak üzere iki çesittir.
· Moleküller arasì kimyasal bag da diger baglar gibi, pozitif yük ile negatif arasìndaki
çekimdir.
· Polar molekülde moleküller arasìnda çekimin olacagì zaten malumdur.
· Apolar moleküller; aynì cins atomdan olusan apolar molekül ve farklì cins atomdan
olusan apolar molekül olmak üzere iki çesittir.
· Aynì cins atomdan olusan apolar molekül, ametal molekülleridir. Ametal molekülleri
arasìndaki kimyasal bag daha önce açìklanmìstì.
· Farklì cins ametallerin birlesmesiyle olusan apolar moleküller arasìnda da çekim
vardìr. Bu cins apolar moleküllerde de elektronlarìn simetrisinin degismesi ile her bir
molekülde farklì kutup olusur. Sonuç olarak apolar moleküller de birbirini çeker.
· Apolar moleküller ve nötr atomlarda da (metal, ametal ve soy gaz atomlarì) bir sekilde
zìt iki kutup olusuyorsa demek ki kimyasal bagsìz madde yoktur.

HÜSNÜNÌYET ÖYLE BÌR KÌMYADÌR KÌ; KÖMÜRÜ ELMAS YAPAR

FARKLÌ BÌR GÖRÜS: Kömür ile elmas allotroptur. Aralarìndaki fark kitaptaki bilgilere
göre fizikseldir. Ancak iç yapìda kovalent kristal örgü bagìndan dolayì degisiklik
olmaktadìr. Bu nedenle olaya kimyasal olarak da bakabiliriz.

KÖMÜR ÌLE ELMAS

W Madenlerin en düsügü kömürdür; en kìymetlisi ise elmastìr.
W Kömür ile elmas arasìnda tek basamaklì çok basit bir fark vardìr.
W Bu konuya dikkat etmek lazìmdìr.

MÌKRO ÂLEMDE KÌMYASAL BAG DÌSÌNDAKÌ ÇEKÌMLER

· Atom içinde, her sey zìddìyla dengelenmistir:
a) Protonlarìn birbirini itmesi nükleer kuvvetle (baglanma enerjisi) dengelenmistir.
b) Elektronlarìn birbirini itmesi zìt spinli dönüsle dengelenmistir.
c) Protonla elektronun birbirini çekmesi merkezkaç kuvvetiyle dengelenmistir.
· Atomun yapìsìnda esit sayìda proton (+) ve elektron (÷) olmasìyla denge saglanmìstìr.
· Proton ile elektron birbirini çeker. Elektrondaki merkezkaç kuvveti bu çekimi zìt yönde
dengeler.
· Elektronlar, atom çekirdegi etrafìnda ikiserli dolanìrlar. Biri saat yönünde, digeri ise
saat yönünün tersi yönde döner. Böylece elektronlar da, kendi aralarìnda eslenmistir.
· Kâinatìn herhangi bir noktasìnda bir partikül yaratìlìnca onunla birlikte zìt ikizi de
meydana gelir. Elektronun zìt ikizi pozitron, protonun zìt ikizi anti proton, nötronun zìt
ikizi anti nötron, nötrinonun zìt ikizi anti nötrinodur.
· Proton ve nötronun meydana geldigi kuark adì verilen partiküller de çiftler hâlindedir:
Yukarì kuark÷asagì kuark, üst kuark÷alt kuark, tuhaf kuark÷tìlsìm kuark.
· Bildigimiz atoma karsìlìk olarak; çekirdegi negatif, elektronu pozitif olan atomlar da
vardìr. Bu atomlardan olusan madde; maddenin zìt esi veya anti madde olarak
adlandìrìlìr. Anti madde bazì yìldìz sistemlerinde bulunmaktadìr.
· Elektrigin de pozitif ve negatif olmak üzere iki cinsi vardìr.

NORMO ÂLEM VE MAKRO ÂLEMDE GÖRÜLEN ÇEKÌMLER

· Vücut sìvìlarìnda pozitif iyon kadar da negatif iyon vardìr.
· Ìnsanlar ve hayvanlar, erkek ve disi olarak çift var edilmislerdir.
· Bitkilerde çogalma tozlasmayla saglanmaktadìr.
· Yagmur damlalarì pozitif ve negatif tanecikler olarak inmektedir.
· Bulutlarìn pozitif ve negatif olanì vardìr.
· Mìknatìsìn da iki ucunda güney kutup ve kuzey kutup olmak üzere birbirine zìt iki
kutbu vardìr. Bir mìknatìs ne kadar küçük parçalara ayrìlìrsa ayrìlsìn her seferinde iki
ayrì kutup meydana gelir.
· Dünyamìz da dev bir mìknatìs gibidir. Kuzey kutup ve güney kutup olmak üzere iki zìt
kutba sahiptir.

· Gezegenler arasìnda da kütleyle dogru orantìlì, aradaki uzaklìgìn karesiyle ters
orantìlì olan Newton çekimi veya Newton kanunu olarak adlandìrìlan çekim vardìr.


EVRENÌN SÌNESÌNDEKÌ CÌDDÌ VE HAKÌKÌ ASKÌN BÌR ÇESÌDÌ OLAN KÌMYASAL
BAGLAR (KÌMYASAL BAGLARÌN FARKLÌ BÌR BAKÌS AÇÌSÌYLA OKUNMASÌ)

CANLÌLARDAKÌ MUHABBET MADDENÌN TANECÌKLERÌNDEKÌ KÌMYASAL BAGDÌR

· Agacìn mahiyetinde olmayan bir sey, esaslì bir surette meyvesinde bulunmaz. Evren
(kâinat) agaca benzetilirse meyvesi insan olur. Ìnsan meyvesindeki ciddi ask gösterir
ki; evren agacìnda ÷fakat baska baska sekillerde÷ hakiki ask ve muhabbet bulunuyor.
· Evrenin sinesindeki su hakiki muhabbet ve ask, çekim kuvveti adìyla karsìmìza
çìkìyor.
· Evren agacì mikro, normo ve makro âlemden olusur.
· Mikro âlemdeki çekim kuvvetinin bir kìsmìna kimyasal bag adìnì veriyoruz. Mikro
âlemde bir de proton ile nötron arasìndaki çekim vardìr.
· Mikro âlemdeki varlìklarda çok suretlerde tezahür eden kimyasal bag adìnì verdigimiz
çekimler ile normo ve makro âlemdeki diger incizaplar, cezbeler, cazibeler; uyanìk
olan akìl ve kalplere insaniyete layìk bir surette yükselmeyi, hakiki insan olmayì
gösterir!..
· Gezegenler arasìnda da kütleyle dogru orantìlì, aradaki uzaklìgìn karesiyle ters
orantìlì olan Newton çekimi veya Newton kanunu olarak adlandìrìlan çekim vardìr.
· Daha bunlar gibi çift olan bilmedigimiz nice seyler vardìr.
· Kimyasal bag, insanì hakiki askìn derinliklerine çeker; çünkü kendi kalbinde oldugu
gibi sonsuz evrende de her seyin ask etrafìnda cereyan ettigini bilimsel olarak
ögrenmis olur.

ATOM BASÌBOS DEGÌLDÌR

· "Bir tek atom bile basìbos degildir.¨ sözünde bir atomun diger atomlarla çekiminden
söz edilmektedir. Bu çekim, kimyasal bagdìr.
· Her bir insan da atom gibi olmalìdìr. Zaten insanlìgì tam yasayan gerçek insanlar,
atom parçasì gibidir; basìbos degildirler.
· Aile, bütün fertleriyle bir moleküldür. Akrabalìk, milliyet vb. irtibatlar vardìr.
· Medeniyet, insan sevgisi dogurur. Rus ve Ermeni ile olan hürriyet tanìma bagìmìz bile
hakiki dünya birligi suurunun temelini olusturmaktadìr.

SOSYAL ALANDA KULLANÌLAN KÌMYA KELÌME VE DEYÌMLERÌ

FENNÌMÜNAZARA
· Temel kültür kaynaklarìmìza baglì gelisen, bir kìsìm disiplinler çerçevesinde olusan
bizim münazara seklimizdir. Herhangi bir konuda hakkìn emrinde ve hakkì tutup

kaldìrma istikametinde gerçeklestirilen fikir yürütme ve karsìlìklì konusmadìr. Bu
münazarada diyalektige girmeden, mugalatalara sapmadan mantìk yürütme önemli
bir ahlaki disiplindir.
· Böyle bir münazarada mesnetsiz, delilsiz ve pesin hükümlere baglì anlayìslardan
olabildigine uzak durulur; her sey gerçek bilgi yörüngesinde götürülür.
· Münazaraya katìlanlar birbirlerine kìzmaz, öfkelenmez, saygìlì davranìr, centilmence
hareket eder, kimse kimseyi hafife almaz, onunla alay etmez.

MERKEZKAÇ (ANÌL MERKEZ) KAÇÌS
· Geriye dönüsün çok zor oldugu kaçìslara merkezkaç (anil merkez) kaçìs denir.

KÌMYA
· Üstün özellik tasìyan çok degerli kìymetleri ifade için kimya kelimesi mecaz olarak
kullanìlìr. Örnegin; Resat Nuri Güntekin "Emniyetlerini kazanmak için bu esrar bir
kimya gibi gizli kalmalìdìr.¨ demektedir.

KÌMYA OLMAK
· "Bulunmaz olmak¨ demektir. Bir halk türküsünde;
"Sìla kimya olmus burnuma tüter
Yol ver daglar ben sìlaya gideyim.¨ ifadeleri yer almaktadìr.


VÜCUDUN KÌMYASÌNÌN BOZULMASÌ
· Bazì olumsuz degerlendirmeler sonucu ruhta gerilim olusmasì, tansiyonun
yükselmesi, hatta psikosomatik rahatsìzlìklara insanìn sürüklenmesi ile vücudun
dengesinin bozulmasì durumudur.

SÖZ KÌMYAGERÌ
· 1. Sözlerdeki deger, samimiyet, dogruluk vb. dereceleri rahatlìkla fark edebilen. 2.
Yüksek kìymette, gönülleri aydìnlatan nurlu sözler karsìsìnda, siir gibi kendi
sözlerinden bile vazgeçerek o güzel sözleri anlamaya çalìsan.



2. ÜNÌTE: BÌLESÌKLER

ÜNÌTENÌN KONU BASLÌKLARÌ

· 1. BÌLESÌKLER NASÌL OLUSUR?
· 2. ÌYONÌK BÌLESÌKLER
· 3. KOVALENT BÌLESÌKLER

1. BÌLESÌKLER NASÌL OLUSUR?

BÌLESÌKLERÌN TANÌMÌ

· Farklì cinsteki atomlarìn belirli oranlarla kimyasal özelliklerini kaybederek
birlesmeleriyle olusan yeni saf maddeye denir.

BÌLESÌKLERÌN ÖZELLÌKLERÌ

· Aynì cins molekül ve farklì cins atomdan olusmuslardìr.
· 2 Saftìrlar (Arì).
· 3 Homojendirler.
· 4 Yogunluk, erime ve kaynama noktalarì karakteristiktir.
· 5 Kimyasal yolla bilesenlerine ayrìsìrlar.
· 6 Formülle gösterilirler (CO, H
2
O, HNO
3
).

BÌLESÌK FORMÜLLERÌ

· KABA FORMÜL (BASÍT FORMÜL) (AMPÍRÍK FORMÜL): Bir bilesigi olusturan
elementleri ve bu elementler arasìndaki en basit oranì gösteren formüldür.
· 2 MOLEKÜL FORMÜLÜ (KÍMYASAL FORMÜL): Bilesigi olusturan temel birimi ve
bu birimdeki atomlarìn sayìlarìnì gösteren formüldür.

KABA FORMÜL (BASÌT FORMÜL) (AMPÌRÌK FORMÜL)

· Kaba formülden; bilesikte hangi elementlerin bulundugu, bilesikteki elementlerin
sayìca (molce) oranì, eger atom agìrlìklarì verilirse bilesikteki elementlerin kütlece
oranì bulunabilir.

MOLEKÜL FORMÜLÜ

· Molekül formülünden; kaba formülden anlasìlan her sey anlasìlabilir, ayrìca bilesigi
olusturan elementlerin sayìlarì ve atom agìrlìklarì verilirse bilesigin mol kütlesi
bulunabilir.
· Her iki formülden de fiziksel veya kimyasal özellik anlasìlamaz.

DEGERLÌK VE YÜKSELTGENME BASAMAGÌ FARKÌ

W Degerlik, bir atomun baglayacagì hidrojen atomu sayìsìdìr. Degerlikte + ve ÷ söz
konusu degildir, rakamsal degerlerdir.
W Yükseltgenme basamagì ise tanecigin elektriksel yüküdür. Nötr atom, verdigi
elektron sayìsì kadar + yükseltgenme basamagì; aldìgì elektron sayìsì kadar da ÷
yükseltgenme basamagì kazanìr.
W Örnegin; sodyum iyonunun degerligi 1'dir, yükseltgenme basamagì ise +1'dir.

W Bu farka çok dikkat edilmez. Degerlik de yükseltgenme basamagì gibi aynì anlam
için kullanìlmaktadìr.

FORMÜL YAZMA

· Formül yazarken çaprazlama yapìlìr.
· Öncelikle pozitif degerlikli element yazìlìr.
· Degerlikler bilinmelidir.
· Degerligi degisken olanlar bilinmelidir.

BÌLESÌKLERÌN ÌSÌMLENDÌRÌLMESÌ

METAL + AMETAL
· NaCl: Sodyum klorür
· CaF
2
: Kalsiyum florür
· MgO: Magnezyum oksit
· AlN: Alüminyum nitrür
· K
2
S: Potasyum sülfür
· Ba
3
P
2
: Baryum fosfür

· 2 METAL + KÖK
· LiNO
3
: Lityum nitrat
· Mg
3
(PO
4
)
2
: Magnezyum fosfat

· 3 KÖK + AMETAL
· NH
4
Cl: Amonyum klorür
· (NH
4
)
2
S: Amonyum sülfür

· 4 KÖK + KÖK
· NH
4
OH: Amonyum hidroksit
· (NH
4
)
2
CO
3
: Amonyum karbonat

· 5 DEGERLÍK DEGÍSTÍREN METALLERÍN BÍLESÍKLERÍ
· FeO: Demir (ÌÌ) oksit
· Fe
2
O
3
: Demir (ÌÌÌ) oksit
· PbCl
2
: Kursun (ÌÌ) klorür
· PbCl
4
: Kursun (ÌV) klorür
· Bilesiklerinde degerligi degiskenlik gösteren metaller: Fe, Mn, Pb, Sn, Cr, Au, Hg, Cu.

· 6 AMETAL + AMETAL

· 1÷ mono
· 2÷ di
· 3÷ tri
· 4÷ tetra
· 5÷ penta
· 6÷ hegza
· 7÷ hepta
· 8÷ okta
· 9÷ nona
· 10÷ deka

· NO: Azot monoksit
· NO
2
: Azot dioksit
· N
2
O
5
: Diazot pentaoksit
· PCl
3
: Fosfor triklorür
· CS
2
: Karbon disülfür
· CO: Karbon monoksit

BÌLESÌKLERÌN SÌNÌFLANDÌRÌLMASÌ

· ASÌTLER
· 2 BAZLAR
· 3 OKSÌTLER
· 4 TUZLAR

OKSÌTLER

· Oksijenin yanìnda tek cins elementin bulundugu (OF
2
hariç) bilesiklerdir.

· ASÍT OKSÍTLER (AMETAL OKSÍTLER)
· Ametallerin oksijence zengin oksitlerine denir. Örnegin: CO
2
, NO
2
, N
2
O
5
, SO
3
, SO
2
.
· Asit oksitlerin suyla tepkimelerinden asitler, bazlarla tepkimelerinden tuz ve su olusur.

· 2 BAZÍK OKSÍTLER (METAL OKSÍTLER)
· Metallerin oksitlerine denir. Örnegin: Na
2
O, CaO, Li
2
O.
· Bazik oksitlerin suyla tepkimelerinden bazlar, asitlerle tepkimelerinden tuz ve su
olusur.

· 3 NÖTR OKSÍTLER

· Ametallerin oksijence fakir oksitlerine denir. Örnegin: CO, NO, N
2
O.
· Nötr oksitler; suyla, bazlarla ve asitlerle tepkime vermezler.
· Oksijenle yanarak asidik oksitlerine dönüsürler.

· 4 ANFOTER OKSÍTLER
· Anfoter metallerin oksitlerine denir. Örnegin: Al
2
O
3
, Cr
2
O
3
, ZnO, PbO, SnO.
· Anfoter oksitlerin bazlar ve asitlerle tepkimelerinden tuz ve su olusur. Suyla tepkime
vermezler.

· 5 PEROKSÍTLER
· Oksijenin ÷1 degerlikli oldugu oksitlerdir.1A ve 2A grubu metallerinin peroksitleri
vardìr. Örnegin: Na
2
O
2
, Li
2
O
2
, H
2
O
2
, K
2
O
2
, CaO
2
, MgO
2
, BaO
2
.
· Peroksitler ìsìtìldìklarìnda normal oksitlerine dönüsür.
·
H
2
O
2
+ ìsì H
2
O + 1/2O
2

· 6 BÍLESÍK OKSÍTLER
· Birden çok degerlik alan metallerin birden çok degerliginin bir arada bulundugu
oksitlerdir. Örnegin:
· FeO. FeO
2
Fe
3
O
4

· PbO. PbO
2
Pb
2
O
3

· PbO. Pb
2
O
3
Pb
3
O
4


TUZLAR

· Anyon ve katyon içeren, suda genelde çözünebilen, suda çözündügünde veya sìvì
hâlde elektrigi iletip katì hâlde iletmeyen, oda sartlarìnda katì hâlde bulunan
maddelerdir.

TUZ ÇESÌTLERÌ

· ASÍDÍK TUZ
Kuvvetli asitle zayìf bazlarìn tepkimesinden olusan veya yapìsìnda H
+
iyonu (NaHSO
4
)
bulunduran tuzlardìr.

· 2 BAZÍK TUZ
Kuvvetli bazlarìn zayìf asitlerle tepkimesinden olusan veya yapìsìnda (OH)
÷
iyonu
bulunduran tuzlardìr (MgOHCl).

· 3 NÖTR TUZ
Denk kuvvetlerde asit ve bazìn tepkimesinden olusan tuzlardìr.

· 4 ÇÍFT TUZ
KAl(SO
4
)
2
K
+
+ Al
+3
+ 2SO
4
÷2

· 5 KOMPLEKS TUZ
Fe
3
[Fe(CN)
6
]
2
3Fe
+2
+ 2[Fe(CN)
6
]
÷3

ELEMENTLERDEN BÌLESÌK OLUSMASÌ

· EVREN VAR OLDUGUNDA OLUSAN BÌLESÌKLERE ÖRNEK
H + H H
2
+ enerji

· HER AN OLUSANAN BÌLESÌKLERE ÖRNEK
C + O
2
CO
2
+ enerji

DALTON'UN TANECÌKLÌ YAPÌYÌ AÇÌKLAMADA TAKÌP ETTÌGÌ YOL

· Dalton, maddeleri tarttì.
· Birlestirdi.
· Bazìsìnìn 1/2, bazìsìnìn 7/4, bazìsìnìn 1/8 oranìnda birlestigini gördü.
· Buradan su sonuca gitti: Madde tanecikli yapìdadìr.


BÌLÌM ADAMÌ ELEMENT BULMAK ÌÇÌN MÌ ÌSE BASLAMÌSTÌR?

· EVET! Günümüzde nükleer laboratuvarlarda yapay elementler elde edilmektedir.
· HAYÌR!
Fe
2
O
3
+ 3C + yüksek sìcaklìk 2Fe + 3CO
· Fe
2
O
3
, dogada hematit adìndaki demir bilesigidir; kömürle ìsìtìldìgìnda demir elementi
elde edilir. Ìlk elde edilisi gayriiradi olabilir.

ÌNSANLAR SÖNMÜS KÌREÇ BÌLESÌGÌNÌ NASÌL KESFETTÌ?
(SENORYA ÜRETMEK..!)

· Kireç tasìnì ìsìttìlar.
CaCO
3
+ yüksek sìcaklìk CaO + CO
2
· Yagmur yagìnca bulamaç oldu.
CaO + H
2
O Ca(OH)
2
· Elleri kirlenince duvara sürdüler.
· Duvarìn kirliligi gitti.
· Böylece badana maddesi kesfedilmis oldu.

ELEMENT TANÌMÌYLA ÌLGÌLÌ SÖYLEM HATALARÌ

· Her elementin yapì tasì atom degildir. Yapì tasì molekül olan elementler de vardìr.
Bunlara element molekülleri denir.
· Element tanìmìnda; "aynì cins atomdan olusan saf madde¨ derken izotoptan söz
etmelidir; çünkü her bir aynì cins atomun farklì izotopu vardìr; bu yönden farklì atom
olmaktadìr.

BÌLESÌK TANÌMÌYLA ÌLGÌLÌ SÖYLEM HATALARÌ

· Her bilesigin yapì tasì molekül degildir. Yapì tasì formül÷birim olan bilesikler de vardìr.
· Bilesik diyebilmemiz için farklì cins atomlarìn kimyasal yolla birlesmesi gerekir. Aynì
cins atomlarìn kimyasal yolla birlesmesinden olusan element molekülleri, elementtir;
bilesik degildir.

2. ÌYONÌK BÌLESÌKLER

· Ìyonik bilesikler anyonlarla katyonlar arasìnda meydana gelir. Genelde metal atomu
son yörünge elektronlarìnì vererek katyon, bunu alan ametal atomu da anyon
olusturur. Bu iyonlar bir kristal yapì olusturmak üzere elektriksel çekim kuvveti ile
birbirlerini çekerler. Bu etkilesimden iyonik bilesikler olusur.

ÌYONÌK BÌLESÌKLERÌN ÖZELLÌKLERÌ

· Ìyonik bilesikler kristal yapìda bulunurlar.
· Ìyonik bilesikler katì hâlde elektrik akìmìnì iletmezler. Sulu çözeltileri ve sìvì hâlleri,
elektrik akìmìnì iletir.
· Kristalleri saydamdìr.
· Aktif bir metal ile aktif bir ametal arasìnda olusan bilesik kuvvetli iyonik karakter
gösterir.
· En kararlì iyonik bilesikler iyonlasma enerjisi düsük element ile elektron ilgisi yüksek
elementler arasìnda olusur.

ÌYONÌK BAGLÌ BÌLESÌKLERDE NÌÇÌN MOLEKÜL FORMÜLÜNDEN SÖZ EDÌLEMEZ?

· Ìyonik baglì bilesiklerin erimis hâllerinde ve çözeltilerinde, molekül formülünden söz
edilemez; çünkü iyonlar serbest hâle geçmislerdir. Katì hâlde zaten molekül yoktur;
formül÷birim vardìr.
· Molekül, kovalent baglì bilesiklerin yapì tasìdìr. Ìyonik baglì bilesiklerin yapì tasìna
molekül denmez; formül÷birim denir.

YEMEK TUZU KRÌSTALLERÌ VE FORMÜL÷BÌRÌM

· NaCl
(k)
'da 1 tane Na
+1
(k)
iyonu 6 tane Cl
÷1
(k)
iyonu ile 1 tane Cl
÷1
(k)
iyonu da 6 tane
Na
+1
(k)
iyonu ile çevrilidir.
· Böylece kristal yapì olusmustur.
· Kristal yapìnìn formülü, Na
6
Cl
6
seklinde gösterilir.
· Formül÷birim ise NaCl seklinde gösterilir.

3. KOVALENT BÌLESÌKLER

· Kovalent bilesikler, elektron çiftinin atomlar arasìnda ortaklasa kullanìlmasìyla olusur.
Burada ortaklasa kullanìlan elektronlarla, pozitif atom çekirdekleri arasìndaki çekme
kuvveti etkisiyle kimyasal bag olusur.


APOLAR KOVALENT BÌLESÌKLER

· Aynì cins ametal atomlarì arasìnda olan kovalent baglì bilesiklerdir. Örnek olarak iki
hidrojen atomu arasìnda olusan hidrojen molekülünü inceleyelim: Her bir hidrojen
atomu 1 elektrona sahiptir. Bu birer elektronun ortaklasa kullanìlmasìyla hidrojen
atomlarì arasìnda bir bag meydana gelir. Olusan molekül H
2
molekülüdür.
· Hidrojen molekülü; HH veya H÷H seklinde gösterilir. Birincisi elektron nokta yapìsì
(Lewis yapìsì), ikincisi ise açìk formüldür.
· O
2
, F
2
, Cl
2
, Br
2
, Ì
2
ve N
2
moleküllerinde de apolar kovalent bag vardìr.

POLAR KOVALENT BÌLESÌKLER

· Örnek olarak HF molekülünün olusumunu inceleyelim: Florun son enerji düzeyinde 7
elektronu, hidrojenin ise 1 elektronu vardìr. Hidrojen ve flor arasìnda bir kovalent bag
olusur. Florun elektron severligi hidrojenden fazla oldugundan ortaklasa kullanìlan
elektronlarì kendisine daha fazla çekeceginden kìsmi negatif yükle, hidrojen de kìsmi
pozitif yükle yüklenir.
· Bagda kutuplanma meydana gelir.
· Olusan HF bilesigidir.
· H..F elektron nokta yapìsìdìr.
· Açìk formül H÷F seklinde gösterilir.
· Molekül dogrusaldìr.
· Farklì cinste ametal atomlarì arasìnda olusan kovalent baglì bilesiklerdir.
· HF, HCÌ, CO, NO molekülleri polar kovalent bilesiklerdir.

HÂL DEGÌSTÌRME ANÌNDA KÌRÌLAN KÌMYASAL BAGÌN CÌNSÌ; ÌYONÌK
BÌLESÌKLERDE KOVALENT BÌLESÌKLER ARASÌNDA FARKLÌLÌK GÖSTERÌR

· Hâl degisikliginde tanecikler arasì mesafenin degismesi, kovalent bilesikler için
geçerlidir; burada kìrìlan tanecikler arasì bagdìr.
· Kovalent bilesiklerin hâl degistirmesinde tanecik içi kimyasal bag aynen kalìr.
· Ìyon yapìlì bilesikler hâl degistirirken ise tanecik içi kimyasal bag olan iyonik bag
kìrìlìr.


KSENONUN OKSÌJENLE YAPTÌGÌ BÌLESÌKLER

·
XeO
3
·
XeO
4
· Na
4
XeO
6
x nH
2
O
·
2Ba
2
XeO
6
x 3H
2
O



KSENONUN OKSÌJENLE VE FLORLA YAPTÌGÌ BÌLESÌKLER

·
XeO
2
F
2
·
XeOF
2
·
XeOF
4
· KXeO
3
F
· (NO)
2
XeF
8


KSENONUN FLORLA YAPTÌGÌ BÌLESÌKLER

·
XeF
2
·
XeF
4
·
XeF
6
·
XeF
6
x SbF
5
·
XeF
6
x AsF
5
·
XeF
2
x 2SbF
5
·
XeF
2
x 2TaF
5
·
XeF
6
x BF
3
·
RbXeF
7
·
NaXeF
8
·
K
2
XeF
8
·
Cs
2
XeF
8
·
Rb
2
XeF
8

KRÌPTON VE RADONUN FLORLA YAPTÌGÌ BÌLESÌKLER

·
KrF
2
·
KrF
2
x SbF
5
·
KrF
4
·
RnF
n

SOY GAZLAR YAPAY BÌLESÌK OLUSTURUR

· Soy gazlardan He (helyum), Ne (neon), Ar (argon) elementlerinin hiçbir bilesigi yoktur.
Kr (kripton), Xe (ksenon) ve Rn (radon) elementleri ise özel sartlarda O
2
(oksijen) gazì
ve F
2
(flor) gazìyla bilesik olustururlar.
· Neden soy gazlardan ilk üçü bilesik yapmìyor da son üçü bilesik yapìyor?
· Neden yalnìz O
2
ve F
2
elementleriyle bilesik olusturuyorlar?
· Elektronegatiflik; bag elektronlarìnì çekme kabiliyetidir.
· Elektronegatiflik, periyodik tabloda soldan saga dogru artar. Soy gazlarìn
elektronegatifligi diger gruplara göre yüksektir. Bununla beraber O ve F elementlerinin
elektronegatifligi; Kr, Xe ve Rn'dan daha fazladìr. He, Ne ve Ar elementleri için
elektronegatiflik söz konusu degildir. Oksijenin elektronegatifligi 3,5, florun 4,
kriptonun 3, ksenonun 2,6, radonun ise 2,4'tür.
· Oksijen ve florun elektronegatifligi ile son üç soy gazìn elektronegatiflikleri arasìnda
fark azdìr. Bu nedenle olusan bilesik, kovalent özelliktedir. Elektronegatifligi az olan
Kr, Xe ve Rn kìsmi pozitif konumunda; elektronegatifligi fazla olan O ve F ise kìsmi
negatif konumundadìr.
· Soy gaz bilesikleri, yapaydìr. Arastìrma amaçlì üretilmistir.
· Kullanìm yerleri yoktur.
· Olusturulma reaksiyonlarì, endotermik oldugundan masraflìdìr.
· Tabloda görüldügü gibi çok farklì bilesik olustururlar. Ìki element arasìnda çok sayìda
bilesigin meydana gelmesi; kararsìzlìgìn ve zorla olusturulmanìn göstergesidir.
· Kararsìz bilesik, hemen bozunan bilesik anlamìna gelir.
· Soy gaz bilesikleri, ametal÷ ametal bilesikleri gibi adlandìrìlìr.
· Soy gazlar, havada elementel bulunan elementlerdir.
· Soy gaz bilesikleri, 1964 yìlìnda üretilmistir.

METALLERÌN SERBEST YA DA BÌLESÌK OLARAK DOGADA BULUNMASÌDAKÌ
KURAL

· Ìndirgenme yarì pil gerilimi listesinde; indirgenme potansiyeli hidrojenden yüksek olan
elementler, soy (altìn, platin, gümüs) metaller ve yarì soy (bakìr, cìva) metallerdir.
· Soy metaller dogada yalnìz elementel hâlde bulunur, bilesikleri hâlinde bulunmaz.
· Yarì soy metaller ise hem elementel hâlde hem de bilesigi hâlinde bulunur.
· Amalgam dis dolgular; cìva ve gümüs içerir. Altìn dis dolgusu da vardìr. Platin metali
ise, protezlerde kullanìlìr. Bütün bu kullanìmlarda altìn, platin, gümüs ve cìva; aynen

dogadaki gibi metalik hâldedir. Sìfìr degerliklidir. Bu nedenle de saglìga zararlarì
yoktur.
· Bakìr ve cìva da soy metaller gibi genelde dogada serbest hâlde bulunur.
· Bakìr ve cìva metallerine, yarì soy metal denmesinin sebebi; dogada dogal
bilesiklerinin de olmasìdìr.
· Bu 5 element dìsìndaki bütün metaller, yaklasìk 70 metal dogada yalnìz bilesikleri
hâlinde bulunur, hiçbiri serbest hâlde bulunmaz.
· Örnegin dogada Na, Ca, Al yoktur. NaCl (yemek tuzu), CaCO
3
(mermer), Al
2
O
3

(alüminyum metalinin elektroliz yöntemiyle elde edildigi boksit cevheri) vardìr.
· Tabiatta bulunan ve suda çözünmeyen dogal inorganik metal bilesiklerine cevher
(filiz) denir. Formülü basit olan cevherler oldugu gibi, kompleks olanlarì da vardìr.
· Genellikle kaya tuzu gibi suda çözünenler yerin derinliklerinde, suda çözünmeyenler
ise yerin üstündedir.
· Demir ve nikelin indirgenme potansiyeli hidrojenden az olmasìna ragmen, yerkürenin
merkezinde erimis elementel hâlde de bulunurlar.

AMETALLERÌN SERBEST YA DA BÌLESÌK OLARAK DOGADA BULUNMASÌDAKÌ
KURAL

· F
2
gazì ve Cl
2
gazì, tabiatta bulunmaz. Dogada florür bilesikleri ve klorür bilesikleri
vardìr.
· Bu ikisinden baska bütün ametaller, hem elementel hâlde hem de bilesigi hâlinde
bulunur.

BÌLESÌKLER KONUSUYLA ÌLGÌLÌ SOSYAL ALANDA KULLANÌLAN KÌMYA KELÌME VE
DEYÌMLERÌ

· Aile, toplumun molekülüdür.






3. ÜNÌTE: KÌMYASAL DEGÌSÌMLER

ÜNÌTENÌN KONU BASLÌKLARÌ

· 1. REAKSÌYON NEDÌR?
· 2. REAKSÌYON TÌPLERÌ
· 3. POLÌMERLESME VE HÌDROLÌZ

1. REAKSÌYON NEDÌR?

KÌMYASAL TEPKÌMELERDE DEGÌSMEYEN ÖZELLÌKLER

· Toplam atom sayìsì ve cinsi
· Toplam kütle
· Toplam proton sayìsì
· Toplam nötron sayìsì
· Toplam elektron sayìsì
· Çekirdek yapìsì
· Toplam yük

KÌMYASAL TEPKÌMELERDE DEGÌSEBÌLEN ÖZELLÌKLER
· Mol sayìsì
· Molekül sayìsì
· Tanecik sayìsì
· Kat sayì
· Madde sayìsì (çesidi)
· Tanecigin elektron sayìsì
· Hacim ve basìnç (gazlar için)
· Fiziksel ve kimyasal özellikler

DENKLEM KAT SAYÌLARÌNÌN YORUMU

· Denklem kat sayìlarì maddelerin tanecik sayìsìnì
· Molünü
· Ayrìca madde gaz ise hacmini ve basìncìnì oranlamamìza yardìmcì olur.

BASÌT DENKLEM DENKLESTÌRME

· En kalabalìk tanecigin basìna 1 yazìlarak denklestirmeye baslanìr. Bilesiklerin ve
atomal hâldeki elementlerin basìna kesirli sayì yazìlamaz.


KÌMYASAL REAKSÌYON VE KÌMYASAL TEPKÌME

· Kimyasal tepkime ile kimyasal reaksiyon es anlamlìdìr.
· Eskiden kimyasal reaksiyon denirdi, bir ara kimyasal tepkime tabiri kullanìldì,
günümüzde yine kimyasal reaksiyon deniyor.
· Türkçemizde reaksiyon, tepki göstermek demektir. Bu nedenle de reaksiyon ile tepki
göstermek aynì anlama gelir.
· Türkçede aynì anlamì tasìyor diye kimyasal reaksiyon sözcügünden tepki göstermek,
karsì koymak gibi anlamlar çìkarìlmamalìdìr. Anlamì baskadìr.
· Kimyadaki reaksiyon, batì dillerinden Türkçemize geçtiginden batì dillerindeki
anlamìnì tasìmaktadìr. Bu anlam söyledir:
· "Re¨, yeniden demektir.
· Reaksiyon, yeniden aksiyon manasìnadìr. "Reaksiyondan önce de aksiyon vardì.
Reaksiyondan sonra da aksiyon var.¨ demektir.
· Kimyasal reaksiyona, kimyasal tepkime dedigimizde; bütün bu anlamlarì aklìmìza
getirmeliyiz. Sonra söyleyebiliriz.

REAKSÌYON ÇESÌTLERÌ

· KÌMYASAL REAKSÌYON
· FÌZÌKSEL REAKSÌYON
· NÜKLEER REAKSÌYON

DOGAL KÌMYASAL REAKSÌYONLARDA GEREKLÌ SARTLAR

· Tepkimenin ekzotermik olmasì
· Birlesme kabiliyeti olmasì
· Esik enerjisini asabilecek gerekli aktivasyon enerjisine sahip olmasì
· Birlesecek maddelerin yeterli olmasì
· Uygun sartlar olmasì

BÌLESÌKLERÌN SAG ALTÌNA YAZÌLAN, FÌZÌKSEL HÂLÌDÌR

· NaCl üzerinden açìklayalìm: NaCl
(k)
, NaCl
(s)
, NaCl
(g)
ve NaCl
(suda)
olmak üzere dört
farklì yazìm vardìr.
· Hâller parantez içinde, küçük harfle, küçük puntoyla, kìsaltìlarak yazìlìr.
· NaCl
(k)
, katì yemek tuzu; NaCl
(s)
, erimis yemek tuzu; NaCl
(g)
, gaz hâlindeki yemek
tuzu, NaCl
(suda)
ise suda hazìrlanmìs yemek tuzu çözeltisi demektir.
· NaCl
(suda)
,NaCl
(aq)
seklinde de yazìlabilir.
· Aqua, Latince'de su demektir; (aq), (aqua) kelimesinin kìsaltìlmìsìdìr.
· Çözücü, hangi maddeyse o yazìlìr. Örnegin; iyot, suda çözünmez. Alkolde çözünür.
Bu nedenle Ì
2(alkolde)
seklinde yazìlìr.

· Kastedilen hâl, oda sìcaklìgìndaki hâl ise malumu ilam olmamasì için yazìlmayabilir.
Örnegin; suyu belirtmek için H
2
O yazìlabilir; su buharì kastediliyorsa kesinlikle H
2
O
(g)

diye yazìlmalìdìr.
· Bazen de hâller yazìlmamìs olsa da, reaksiyon denkleminden anlayabilmelidir:
AgNO
3
+ NaCl AgCl
(k)
+ NaNO
3
Girenlerdekilerin oda sìcaklìgìndaki hâlleri katìdìr. Ancak katì olduklarìnda reaksiyona
girmeyecekleri malumdur. Bu nedenle çözeltidirler. Ìyonik bilesiklerin sìvì hâlleriyle bir
tepkime kimyada zaten yoktur.
AgNO
3(suda)
+NaCl
(suda)
AgCl
(k)
+NaNO
3(suda)

· Bununla ilgili bir diger husus daha vardìr:
· H
2
denilince 1 tane H
2
molekülü anlasìlìr.
· H
2(g)
denilince ise 1 mol H
2
anlasìlìr.

2.REAKSÌYON TÌPLERÌ

1÷ ASÌT÷ BAZ TEPKÌMELERÌ
2÷ METAL÷ ASÌT TEPKÌMELERÌ
3÷ AMFOTER METAL÷ BAZ TEPKÌMELERÌ
4÷ AKTÌF METAL÷ SU TEPKÌMELERÌ
5÷ ANALÌZ (AYRÌSMA) TEPKÌMELERÌ
6÷ SENTEZ (BÌRLESME) TEPKÌMELERÌ
7÷ YANMA TEPKÌMELE
8÷ EKZOTERMÌK (ÌSÌ VEREN) TEPKÌMELER
9÷ ENDOTERMÌK (ÌSÌ ALAN) TEPKÌMELER
10÷ YER DEGÌSTÌRME TEPKÌMELERÌ
11÷ REDOKS (YÜKSELTGENME÷ ÌNDÌRGENME) TEPKÌMELERÌ

TEPKÌMEDEKÌ REAKSÌYON ÌSARETÌNÌN TEK YÖNLÜ OK VEYE ÇÌFT YÖNLÜ OK
OLMASÌNA GÖRE TEPKÌMELER ÌKÌYE AYRÌLÌR

· Kimyasal tepkimelerin bir kìsmì iki yönlü, bir kìsmì tek yönlü tepkimelerdir.
· Ìki yönlü tepkimelere tersinir tepkime, reversibl tepkime, çift yönlü tepkime de denir.
· Tek yönlü tepkimeler ise geriye dönmeyen tepkime, tersinmez tepkime, irreversibl
tepkime adlarìyla bilinir.

3. POLÌMERLESME VE HÌDROLÌZ

BAZÌ POLÌMER ve DOGAL ÜRÜNLERÌN KÌSALTMALARÌ

· PL polyester (polyester)
· PA poliamit (naylon)
· PE polietilen
· SE silk (ipek)
· WO wool (yün)

· WM moher
· WP keçi yünü
· WS kasmir
· LÌ linen (keten)
· LY likra

MONOMER KANSER RÌSKÌ TASÌR

· Teflon tavalar çizilirse sìcaklìgìn etkisiyle polimerden monomer ayrìlìr.
· PVC fabrikalarìnda PVC tozunda monomer bulunur.
· Plastik bardaklar içine konan 70 derece santigradìn üzerindeki içecekler, içinde
bulundugu plastik malzemeyi ìsì etkisiyle çözüp monomerine ayìrìr.
· Köpük bardaklarìn ìsìya dayanìklìlìgì daha yüksektir. Ancak daha yüksek sìcaklìktaki
sìvìlar bu materyali de monomerine ayìrìr.
· Plastik ve köpükten imal edilen bardaklardan uzun süre sìcak sìvì içenler kanser
tehlikesiyle karsì karsìya kalabilir.
· Monomerler tehlikeli kanserojen maddelerdir.
· Plastik bardak yerine kâgìt bardak önerilebilir.




4. ÜNÌTE: KARÌSÌMLAR

ÜNÌTENÌN KONU BASLÌKLARÌ

· 1. KARÌSÌMLARÌN SÌNÌFLANDÌRÌLMASÌ
· 2. KARÌSÌMLARÌN AYRÌLMASÌ

1. KARÌSÌMLARÌN SÌNÌFLANDÌRÌLMASÌ

HETEROJEN KARÌSÌMLAR

EMÜLSÌYON

· Lipo ve hidro olmak üzere iki çesittir.
· Lipo, yag içindeki su emülsiyonudur. Bazì kremler örnek verilebilir.
· Hidro, su içindeki yag emülsiyonudur. Balìk yagì örnek verilebilir.

SÜSPANSÌYON

Süspansiyon, heterojen karìsìmdìr.

· Ca(OH)
2
(KALSÌYUM HÌDROKSÌT) SÜSPANSÌYONU: Sönmüs kireç ismiyle satìlan,
suda çözünmeyen beyaz tozun suyla karìstìrìlmasì ile olusur. Kireç denince, sönmüs
kireç anlasìlìr. Badana yapìmìnda kireç süspansiyonu kullanìlìr.
· Mg(OH)
2
(MAGNEZYUM HÌDROKSÌT) SÜSPANSÌYONU: Magnesi kalsine adìyla
bilinen antiasit mide süspansiyonudur.
· BaSO
4
(BARYUM SÜLFAT): Ameliyat esnasìnda kullanìlan sargì bezi, pamuk, makas
vb. steril ameliyat malzemeleri baryum sülfat çözeltisine batìrìlmìstìr. Ameliyat
esnasìnda vücudun içinde unutulan ameliyat malzemelerini, röntgen çekiminde
BaSO
4
gösterir. Ayrìca BaSO
4
süspansiyonu ve hint yagì karìsìmì; XM solüsyonu
adìndaki ilaçtìr. Röntgen filmi çekiminden az önce hastaya içirilir. Ìçirilen sìvìnìn
mideden bagìrsaga kaç dakikada geçtigi BaSO
4
ile anlasìlìr; geçis süresine göre
hastalìga teshis konur.

KOLOÌTLER

· Katì taneciklerin bir sìvì içerisinde çìplak gözle görülemeyecek kadar küçük tanecikler
hâlinde heterojen olarak dagìlmasìyla olusan karìsìma koloit karìsìm denir.

HOMOJEN KARÌSÌMLAR

ÇÖZELTÌLER

· Homojen karìsìmlara çözelti denir. Çözeltilerin iki bileseni vardìr.
· 1÷ Çözücü
· 2÷ Çözünen
· Çözücü: Genelde miktarì çok olan ve digerini çözen maddedir.
· Çözünen: Genelde miktarì az olan ve digeri tarafìndan çözülen maddedir.

ALASÌMLAR

· Katì ile katì arasìndaki homojen karìsìmlara alasìm denir.
· Alasìmì olusturan elementler, kristal yapìlarìnì kaybetmezler.
· Sìcaklìk yükselince metalin kristal formu degisebilir.
· Yüzey merkezli küp, düzgün sekiz yüzlü (oktahedral) vb. metal kristal tipleri vardìr.

ALASÌM ÇESÌTLERÌ

· Yer degistirme alasìmlarì: Alasìmì olusturmadan önce kristal yapìlarì aynì olan
alasìmlardìr. Bu çesit alasìmlarda, alasìmì olusturan element atomlarìnìn yarìçaplarì
en fazla %15 farklìlìk gösterir.
· Konumlar arasì alasìmlar: Kullanìlmayan bosluklara küçük elementler yerlesir.
Örnegin; çelikte bosluklara karbon atomlarì yerlesmistir.

ÇELÌGÌN PASLANMAMASÌ

· Çelik, demire göre daha kararlì oldugundan kimyasal tepkimelere karsì ilgisiz hâle
gelir.

BASLÌCA ALASÌMLAR

ALASÌMÌN ADÌ BÌLESÌMÌ
PÌRÌNÇ % 63 Cu
% 37 Zn
BRONZ (TUNÇ) % 70÷95 Cu
% 5÷30 Sn
LEHÌM % 60 Sn
% 40 Pb
SAÇMA % 99,5 Pb
% 0,5 As
MATBAA HARFÌ % 73 Pb
% 15 Sb
% 12 Sn
AMALGAM DÌS
DOLGUSU
% 40÷55 Hg
% 45÷60 Ag
22 AYAR ALTÌN % 91,7 Au % 5 Ag
% 2 Cu
% 1,3 Zn

ALTÌN ALASÌMLARÌ

Renk Ayar Alìsìmdaki Elementlerin Yüzdeleri
Sarì 22 Altìn 91,67%
Gümüs 5%
Bakìr 2%
Çinko 1,33%
Kìrmìzì 18 Altìn 75%
Bakìr 25%
Gül 18 Altìn 75%
Bakìr 22,25%
Gümüs 2,75%

Renk Ayar Alìsìmdaki Elementlerin Yüzdeleri
Pembe 18 Altìn 75%
Bakìr 20%
Gümüs 5%
Beyaz 18 Altìn 75%
Palladyum veya Platin 25%
Beyaz 18 Altìn 75%
Palladyum 10%
Nikel 10%
Çinko 5%
Gri÷Beyaz 18 Altìn 75%
Demir 17%
Bakìr 8%
Yesil 18 Altìn 75%
Gümüs 25%

Renk Ayar Alìsìmdaki Elementlerin Yüzdeleri
Açìk Yesil 18 Altìn 75%
Bakìr 23%
Kadmiyum 2%
Yesil 18 Altìn 75%
Gümüs 20%
Bakìr 5%
Koyu Yesil 18 Altìn 75%
Gümüs 15%
Bakìr 6%
Kadmiyum 4%
Beyaz÷Mavi
veya Mavi
18 Altìn 75%
Demir 25%
Mor ÷ Altìn 80%
Alüminyum 20%

Renk Ayar Alìsìmdaki Elementlerin Yüzdeleri
Sarì 22 Altìn 91,6%
Gümüs 5,5%
Bakìr 2,9%
Sarì 18 Altìn 75%
Gümüs 16%
Bakìr 9%
Yogun Sarì 22 Altìn 91,6%
Gümüs 3,2%
Bakìr 5,1%
Sarì 14 Altìn 58,5%
Gümüs 30%
Bakìr 11,5%
Koyu Sarì 9 Altìn 37,5%
Gümüs 31,25%
Bakìr 31,25%

ALTÌN ALASÌMÌ FOTOGRAFLARÌ

EMÜLSÌYON

Mor
Mavi ÷ Yesil ÷
Pembe
Gül
Beyaz
Sarì (24 Ayar)
Sarì (22 Ayar)

· Lipo ve hidro olmak üzere iki çesittir.
· Lipo, yag içindeki su emülsiyonudur. Bazì kremler örnek verilebilir.
· Hidro, su içindeki yag emülsiyonudur. Balìk yagì örnek verilebilir.

2. KARÌSÌMLARÌN AYRÌLMASÌ

KARÌSÌMLARÌN BAZÌ AYÌRMA TEKNÌKLERÌ

· Suyla yìkayarak sürükleme: Altìnìn kumdan temizlenmesi
· Ekstraksiyon: Seker pancarìndan seker elde edilmesi
· Eleme
· Durultma: Katìnìn sìvìdan ayrìlmasì yöntemi
· Santrifüjleme: Santrifüj cihazìyla yapìlan çabuk çöktürme
· Kurutma ile ayìrma: Etüv cihazìnda yapìlan; rutubetin giderilmesi, suyun süratle
uçurulmasì gibi islere yarayan metot
· Flotasyon: Genelde madencilikte cevherdeki bazì maddeleri elde etmek için kullanìlan
yüzdürme ile ayìrma yöntemi

AZOT VE OKSÌJEN GAZLARÌNÌN ELDE EDÌLMESÌ

· Hava yüksek basìnçta sìvìlastìrìlìr. Sìvì havanìn ayrìmsal damìtìlmasìyla azot ve
oksijen gazlarì, linde cihazìnda elde edilir.
· Azotun kaynama noktasì ÷194 °C, oksijenin kaynama noktasì ise ÷183 °C'tìr. Bu
nedenle önce azot gazì, sonra oksijen gazì ele geçer.
· Sìvì hava; dewar (devar) kaplarìnda saklanìr.

UÇUCU YAGÌN SUYU, ÖRNEGÌN; GÜL SUYU, KEKÌK SUYU NASÌL ELDE EDÌLÌR?

· Bitkisel uçucu yaglar, ayrìmsal damìtmayla elde edilir.
· Bu yaglar uçucu olduklarìndan, ayrìmsal damìtma esnasìnda su üstünde
toplanmalarìna özen gösterilir. Böylece hem israf önlenmis hem de yeni bir ürün
ortaya çìkmìs olur.
· Ayrìmsal damìtmanìn sonunda uçucu yag üstten alìnìr.
· Uçucu yaglar, suda çözünmemelerine ragmen, su ile temas hâlinde olduklarìndan
zamanla; doymamìs veya doymus gül yagì çözeltisi, kekik yagì çözeltisi vb. uçucu yag
çözeltileri alttaki kìsìmda elde edilir ki, iste bunlara gül suyu, kekik suyu vb. isimler
verilir.

KARÌSÌMLAR ÜNÌTESÌ LE ÌLGÌLÌ SOSYAL ALANDA KULLANÌLAN KÌMYA KELÌME VE
DEYÌMLERÌ

· Yumusak alasìmlì üslup: Herkesin birbirine karsì ses tonunu yükseltmeden sevgi ruhu
ile hareket etmesi, her söylenene laf yetistirme yerine, dövene elsiz, sövene dilsiz
olma hâli (Yumusak alasìmlì üslup mevzuu herkesten beklenemez; özellikle zihniyet
degisikligi gereksinimini hissetmek lazìmdìr).


5. ÜNÌTE: HAYATÌMÌZDA KÌMYA

ÜNÌTENÌN KONU BASLÌKLARÌ

· 1. TEMÌZLÌK MADDELERÌ
· 2. YAYGÌN MALZEMELER
· 3. BÌYOLOJÌK SÌSTEMLERDE KÌMYA
· 4. ÇEVRE KÌMYASÌ

1. TEMÌZLÌK MADDELERÌ

ÇAMASÌR SUYU

· Çamasìr, bulasìk, fayans, ìslak zemin, tuvalet, banyo temizliginde kullanìlìr.
· Çamasìr ve bulasìkta; 2 litre suya 1 yemek kasìgì çamasìr suyu katìlìr.
· Diger temizliklerde; saf olarak kullanìlabilir.
· Çamasìr suyunun formülü NaClO'dir. Sodyum hipoklorür veya sodyum hipoklorit diye
okunur.
· Saf (% 100'lük) sìvìdìr; çözelti degildir.

TUZ RUHU ÜRETÌMÌ

H
2(g)
+ Cl
2(g)
HCl
(g)

HCl
(g)
+ su HCl
(suda)

Temizlikte dogrudan kullanìlan % 36'lìk derisik HCl (hidroklorik asit), tuz ruhudur;
sìvìdìr.

Fayans, tas vb. ìslak zeminde, agìr kirleri temizlemek için kullanìlìr.
Tuvaletlerde de kullanìlmaktadìr; fakat saglìga zararlìdìr.

ÇAMASÌR SUYU VE TUZ RUHU BÌRLESÌNCE AÇÌGA ÇÌKAN KLOR GAZÌ ÖLDÜRÜR

NaOCl

2HCl NaCl

H
2
O Cl
2

Tuvalet temizliginde aynì anda hem çamasìr suyu hem de tuz ruhu kullanìlmamalìdìr.
Açìga çìkan Cl
2
öldürücü dozdadìr.

SEHÌR SULARÌNÌN TEMÌZLENMESÌ

· Büyük belediyeler Cl
2
(klor) gazì katarak sehir suyunu temizliyorlar.
· Küçük belediyeler NaClO (sodyum hipoklorit) sìvìsì katarak sehir suyunu temizliyorlar.
· Eczanelerde musluk suyunun dezenfekte edilmesi için satìlan bilesik ise kireç
kaymagì diye bilinen Ca(ClO)
2
(kalsiyum hipoklorit) tabletleridir.
· En zararlìsì Cl
2
gazìyla yapìlan klorlamadìr.
· Cl
2
gazì yesil renklidir.
· NaClO (sodyum hipoklorit), renksiz ve saydam sìvìdìr.
· Ca(ClO)
2
(kalsiyum hipoklorit) ise beyaz tozdur.

KLOR YERÌNE ÇAM ÇÌRASÌ KULLANÌLABÌLÌR MÌ?

· Çam çìrasìnìn sudaki dezenfektan etkisi, ispatlanmìstìr.
· Dezenfektan etki; mikrop üremesini engelleyen ve mikrobu öldüren etkidir.
· Eskiden su depolarìna çam çìrasì konurdu.
· Çam agacìndan imal edilmis su testileri, geçmiste çok yaygìndì.

AMONYAK ÜRETÌMÌ

N
2
3H
2
+ yüksek sìcaklìk ve basìnç ɔ 2NH
3
22 kcal
Amonyak, çogu temizlik malzemesinin bilesimine girer. % 25'lik olan derisik amonyak
5÷10 misli seyreltildikten sonra dogrudan temizlik maddesi olarak koltuk, döseme, halì
temizliginde ve kumas lekelerinin çìkarìlmasìnda kullanìlìr. Gümüs esyalar da
amonyakla temizlenir.

SODA (ÇAMASÌR SODASÌ)

· Van gölü suyu, çamasìr sodasì çözeltisidir. Ancak, içinde her çesit deterjan da vardìr.
· Soda saf hâlde Beypazarì'nda bulunur.
· Dogada beyazìmsì renksiz, seffaf ve tas seklindedir.
· Piyasadaki sodalar, sodanìn toz edilmisidir.
· Çamasìr sodasìna, trona da denir.
· Van gölündeki çamasìr sodasì, dünyanìn ihtiyacìnì karsìlayacak kadar çokluktadìr.
· Formülü Na
2
CO
3
'tür.
· Ìleride sabun ve deterjanìn yerini alacak kìymette bir kaynagìmìzdìr.
· Soda denildiginde çamasìr sodasì anlasìlìr, yemek sodasì anlasìlmaz.

2. YAYGÌN MALZEMELER

HAYATÌMÌZDAKÌ BAZÌ ELEMENTLERÌN ELEMENTEL HÂLDE ÌKEN ÖNEMLÌ
KULLANÌM ALANLARÌ

· H
2
(HÌDROJEN): Sìvì hidrojen roket yakìtìdìr. H
2
gazì; margarin elde edilirken sìvì
yaglarìn doyurulmasì isleminde, uçan balonlarda, NH
3
(amonyak), HCl (hidroklorik
asit) ve CH
3
OH (metil alkol) bilesiklerinin sentezinde kullanìlìr. Havanìn hacimce %
0,00005'i hidrojendir.

· Pb (KURSUN): Matbaacìlìkta, çatìlarìn kaplanmasìnda, boru, halat, akü ve boya
yapìmìnda kullanìlìr. Lehim; kursun ve kalay karìsìmìdìr. Saçma; kursun ve arsenik
karìsìmìdìr. Matbaa harfi; kursun, kalay ve antimon karìsìmìdìr.

· Zn (ÇÌNKO): Pirinç alasìmìnda çinko ve bakìr vardìr. Çatì kaplamalarìnda, otomobil
endüstrisinde, kaplamacìlìkta ve boyar madde üretiminde kullanìlìr.

· Ti (TÌTANYUM): Ìlk olarak titan uydusunda kesfedildiginden bu isim verilmistir. Tìpta
beyin tümörlerinin tedavisinde, güdümlü mermi ve uçak gövdesi imalinde, uydu
alìcìlarìnì saptìrmada ve asìnmayan balata üretiminde kullanìlìr. Titanyum ile krom
karìsìmìndan olusan alasìmdan, elektrik israfìnìn olmadìgì elektrik kablosu yapìmìnda
faydalanìlìr.

· W (VOLFRAM VEYA TUNGSTEN): Ampullerin içindeki teller volframdìr.

· Ì
2
(ÌYOT): Tentürdiyot; Ì
2
(iyot) ve KÌ (potasyum iyodür)'ün C
2
H
5
OH (etil alkol)'deki
çözeltisidir. Radyoaktif izotopu, hipertiroidizimde kullanìlìr.

· P (FOSFOR): Kìrmìzì fosfor, kibrit üretiminde kullanìlìr.

· Ne (NEON) VE Ar (ARGON): Flüoresanlì lambalarda tüplerin içine bu gazlar
doldurulur. Havanìn hacimce % 0,0012'si neon, % 0,94'ü ise argondur.

· Bi (BÌZMUT), Po (POLONYUM), At (ASTATÌN), Rn (RADON), Fr (FRANSÌYUM), Ra
(RADYUM), Ac (AKTÌNYUM), Th (TORYUM), Pa (PROTAKTÌNYUM), U (URANYUM):
Radyoaktif elementlerdir. Enerji üretimi ve ìsìn elde edilmesinde kullanìlìr.

· Sn (KALAY): Teneke, kalaylanmìs sacdìr. Sac, ince demir÷çelik ürünüdür. Bronz
(tunç) alasìmì; kalay ve bakìrìn karìsìmìdìr. Lehim; kursun ve kalay karìsìmìdìr.
Matbaa harfi; kursun, kalay ve antimon karìsìmìdìr.

· Mn (MANGAN): Sert çelik imalinde kullanìlìr. Panzer paletleri, manganlì çeliktir.
Madeni para alasìmìnda da, mangan metali de vardìr.

· Pt (PLATÌN): Platin tel ve platin elektrot gibi laboratuvar araçlarìnda, takì yapìmìnda,
sanayide sìvì yaglardan hidrojenlendirmeyle margarin elde edilmesinde katalizör
olarak, cerrahide ve dis protezlerinde kullanìlìr.

· Cu (BAKÌR): Elektrik kablosu, mutfak aracì, elektrot ve süs esyasì yapìmìnda
kullanìlìr. Bronz (tunç) alasìmì; kalay ve bakìrìn karìsìmìdìr. Pirinç; bakìrìn çinkoyla
olan alasìmìdìr. Bakìrìn erime noktasì düsüktür. Bakìr, dogada elementel hâlde
bulunan bes metalden birisidir. Bakìr, korozyona karsì dayanìklì bir metaldir. Bu
sayìlan özelliklerinden dolayì; eskiden beri, hatta günümüzde de bakìrdan
faydalanìlmìstìr. Ìnsanoglunun geçmisten günümüze; medeniyette ilerlemesi ve maddi
güç yönüyle önemli bir kalkìnma elde etmesi; bakìrìn eritilmesi iledir.

· Si (SÌLÌSYUM): Kuvars, akik tasì ve çakmak tasì silisyum kristalidir. Kuvars kristali,
enerji verir ve tansiyonu düzenler. Bütün akik taslarì stres ve gama iyi gelir. Kìrmìzì
akik tasì meni noksaniyetini tamamlar, kan dolasìmìnì düzenler. Mavi akik tasì,
düsünce yetenegini gelistirir ve güzel konusmayì saglar. Pembe akik tasì, kötü
duygulara fìrsat vermez ve sempati kazandìrìr. Mor akik tasì, ametist olarak bilinir.

· Cr (KROM): Çelik üretiminde ve kaplamacìlìkta kullanìlìr.

· Hg (CÌVA): Termometre yapìmìnda, bilesik elde edilmesinde, barometre üretiminde,
cìva buharlì lamba imalinde kullanìlìr. Amalgam alasìmì, dis hekimligindeki dis dolgu
maddesidir; cìva ve gümüsten olusur.

· Ni (NÌKEL): Paslanmaz çelik üretiminde, madeni para yapìmìnda kullanìlìr. Magma;
erimis demir ve erimis nikeldir.

· S (KÜKÜRT): Tarìmsal mücadelede ve akülerin sìvìsì olan sülfürik asit üretiminde
kullanìlìr.

· O
2
(OKSÌJEN): Havanìn hacimce % 21'i azottur; azot solunum maddesidir.
Kaynakçìlìkta ve çelik endüstrisinde kullanìlìr. Oksijenin allotropu O
3
(ozon); havanìn
hacimce % 0,00006'sìdìr. Ozon tabakasì, günes ìsìnlarìnìn zararìnì filtre eder.

· Al (ALÜMÌNYUM): Otomobil, gemi, vagon ve uçak yapìmìnda; elektrik ve kimya
endüstrisinde; mutfak araç÷gereçlerinin ve elektrikli ev aletlerinin imalinde kullanìlìr.
Vagonlar, alüminyum metalinden olmalìdìr; çünkü alüminyum metali hafiftir.
Vagonlara demir tasìtmamalìdìr. Manavgat suyu adì altìnda Toros daglarìnda Al
arastìrìyoruz.

· Fe (DEMÌR): Ìnsanlìk, sosyal yasamìnda demire çok muhtaçtìr. Ìnsaat sektöründe,
harp sanayisinde, otomotiv ve ulasìm alanìnda demir÷çelik endüstrisinin önemi çok
büyüktür. Mekanik, elektronik vb. her dalda kullanìlan, her çesit alet demirden yapìlìr.
Demiri hamur gibi yumusatmak, tel gibi inceltmek ve sekil vermek, endüstriyel

kalkìnmanìn aslì, anasì, esasì ve kaynagìdìr. Bu sebeple demirin önemine vurgu için;
"Demir yerden çìkmìyor, gökten iniyor.¨ denmistir. Yerkürenin merkezi; erimis demir ve
erimis nikel karìsìmìdìr. Semadan düsen taslara, gök tasì denir. Düsen gök taslarìnìn
tetkik edilen parçalarìnda; demir, çelik ve baska maddeler karìsìk olarak
bulunmaktadìr.

· Os (OSMÌYUM): Kaliteli tükenmez kalemlerin ucu osmiyumdur.

· N
2
(AZOT): Havanìn hacimce % 78'i azottur. Azot; amonyak ve nitrik asit üretiminde
kullanìlìr.

· Th (TORYUM): Önümüzdeki yìllarda nükleer reaktörlerin yakìtì toryumdur.

· Mg (MAGNEZYUM): Alasìmlarì uçak, füze ve ev esyasì yapìmìnda, ayrìca
fotografçìlìkta flas olarak kullanìlìr.

· Kr (KRÌPTON) VE Xe (KSENON): Fotografçìlìkta, çok hìzlì hareket eden cisimlerin
görüntülenmesinde kullanìlìr. Havanìn hacimce % 0,0001'i kripton ve % 0,94'ü ise
ksenondur.

· He (HELYUM): Uçan balonlarìn sisirilmesinde kullanìlìr. Havanìn hacimce %
0,000009'u helyumdur.

· Rn (RADON): Kanser tedavisinde alfa ìsìnì kaynagì olarak kullanìlìr.

· C (KARBON): Kömür, elmas ve grafit olmak üzere üç allotropu vardìr. Kömür
yakacak, elmas ziynet esyasì, grafit ise elektrot ve kursun kalem ucu olarak kullanìlìr.

· U (URANYUM): Nükleer reaktörlerde hâlen kullanìlan yakìttìr. Agrì dagìnda, Soma'da
ve Van gölünde uranyum yataklarì vardìr.

· As (Arsenik): Agìr metaldir. Agìr metallerin hepsi, hem kendileri hem de bilesikleri
zehirdir. Kaynak sularìnda bulunmazlar. Yer altìndan gelen agìr metal içeren sular
Burdur gölü, Acì göl gibi göllerde, agìr olduklarìndan toplanìrlar; yeryüzüne
çìkamazlar. Diger sularla bulunan arsenik, çevre kirlenmesi sebebiyledir. Halk
arasìnda zìrnìk adìyla bilinen madde arseniktir.

B (BOR)

· Dünya bor rezervinin % 76'sì Türkiye'dedir. Bor madeninin üretiminde ve ihracatìnda
Türkiye dünyada birinci sìradadìr.
· Ülkemizde en çok bor Kütahya÷Emet'te bulunmaktadìr. Bolu tüneli havalisinde de bor
bulunmustur. Bolu tüneli yapìmì 15 sene sürmüstür.

· Ülkemizdeki bor üretim merkezleri; Balìkesir÷Bandìrma, Balìkesir÷Bigadiç, Eskisehir÷
Kìrka, Bursa÷Kestelek'tedir.
· Bor bilesikleri, hidrojen kaynagìdìr. Bordan elde edilen hidrojen, yakìt olarak kullanìlìr.
Bor bileginin içerdigi hidrojen yakìtìyla çalìsan arabalar vardìr. Bunlara bor arabalarì
denir. Yine bor cevherindeki hidrojenin, hava oksijeniyle yanmasì suretiyle çalìsan bor
pili ve bor reaktörü de vardìr. Borun yakìt olarak kullanìlmasì, en önemli kullanìm
alanìdìr. Bu alanda, gelecekte çok ileri gelismelerin olacagì tahmin edilmektedir.
· Önemli bir diger kullanìn alanì da bor alasìmlarìdìr. Borun çelikle olan alasìmì
elastikiyet kazanìr. Bu özelliginden dolayì 150 katlì binalarda kullanìlìr.
· Uzay mekigi yapìmìnda da bor kullanìlmaktadìr.
· LCD televizyon ekranì yapìmìnda da bor kullanìlmaktadìr.
· Bor madeni 400 farklì alanda katkì maddesi olarak kullanìlmaktadìr.
· Bor; cam, deterjan, seramik, ìsì izolasyonu, ilaç, elektronik, tarìm, saglìk, tekstil, cam
vb. pek çok sektörde yaygìn olarak kullanìlìr.
· Hìzlì tren raylarìnda kullanìmìnìn ayrì bir önemi vardìr.
· Borun dünya fiyatìnì Türkiye belirlemektedir. Bor madeni Türkiye için stratejik öneme
sahiptir, ülkemizi ilerilere götürecek bir kaynaktìr.
· Günümüzde bor, en çok borik asit olarak ihraç edilmektedir. Borik asit, yapay bir
bilesiktir.
· Bor, dogada genelde cevherleri hâlinde bulunur.
· Nadiren elementel hâlde de bulunur.
· Elementel haldeki kullanìm alanlarì ve yakìt olarak kullanìmì aslìnda çok daha
önemlidir.
· Çesitli yöntemlerle, dogal bor bilesiginden bor elementi elde edilir. Türkiye'de bu
üretime henüz baslanmamìstìr.

BOR CEVHERLERÌ

· Na
2
B
4
O
7
x 10H
2
O (SODYUM TETRABORAT DEKAHÌDRAT): Tabiattaki boraks
bilesigidir. Cam yapìmìnda ve sularìn sertliginin giderilmesinde kullanìlìr.

· NaBO
2
H
2
O
2
x 3H
2
O (KATÌ PETROL): Dogadaki bor filizinin en önemlisidir. Bu
bilesikten elde edilen H
2
ile havadaki O
2
yakìlarak enerji elde edilir.

· NaBO
3
X 4H
2
O (SODYUM PERBORAT TETRAHÌDRAT): Otomobil camì imalinde
yaygìn olarak kullanìlìr.

· KALSÌNE TÌNKAL: % 33 B
2
O
3
bilesigi içeren bor cevheridir. Bilesim; CaO de ihtiva
eder.

· KOLEMANÌT: % 45 B
2
O
3
bilesigi içeren bor cevheridir. Bilesim; SiO
2
ve CaO de ihtiva

eder.

BOR NÌÇÌN ÖZELLESTÌRÌLMEDÌ? (BOR POLÌTÌKAMÌZ)

· Yakìn bir geçmiste Türkiye'deki bor rezervlerini uluslararasì tröstler ele geçirmeye
çalìstìlar.
· Özellestirme günlerinde bora talipmis gibi gözüken yerli firmalar, yabancìlarìn
taseronuydu.
· Bu ayak oyunlarìndan dolayì bor özellestirme kapsamìndan çìkarìldì.
· Bor, Eti Maden Ìsletmeleri tarafìndan çìkarìlmaktadìr ve islenmektedir. Eti Maden
Ìsletmeleri, bir devlet kurulusudur.
· Bor madeni Türkiye için stratejik öneme sahiptir, ülkemizi ilerilere götürecek bir
kaynaktìr.
· Kütahya Emet'te borik asit fabrikasìnda; yine Emet'te çìkarìlan bor cevherinden, borik
asit elde edilmektedir.

YAPAY BOR BÌLESÌGÌ

· H
3
BO
3
(BORÌK ASÌT): Alerjik göz kasìntìlarìnda borik asit çözeltisi kullanìlìr. Yapay
oldugundan ve toksik etkisinden dolayì hassas kisilerde yan etki olarak gözde agrì,
yanma ve kìzarìklìk görülür. Ayrìca bas agrìsì ve görmede geçici bozukluk da yapar.
Borik asit, beyaz toz hâlinde katì yapay bir bilesiktir. Kütahya Emet'te, Eti Maden
Ìsletmeleri Genel Müdürlügüne ait devletin borik asit fabrikasì vardìr. Borik asitten,
ayrìca pek çok sektörde yaygìn olarak faydalanìlìr.

Au (ALTÌN)

· Altìn, kadìnlarda yüksek ahlakìn temini içindir.
· Altìn, hem erkekte hem de kadìnda kadìnlìk hormonunu arttìrìr.
· Erkek ile kadìn arasìndaki muhabbeti altìn, sayet kadìn takarsa arttìrìr.
· Altìnìn bakìr ve gümüs alasìmlarì, altìnìn yumusaklìgìnì gidermek için üretilir.

ALTÌN REZERVLERÌMÌZ NEREDEDÌR?

· Altìn yataklarì ülkemizde Hatay ve Konya'da bulunmaktadìr.
· Bakìr madeninin bulundugu her yerde altìn da çìkarìlìr. Bakìr ile altìn, beraber bulunur.
· Fìrat nehri Murgul'dan geçmektedir. Murgul'da bakìr madeni vardìr. Henüz bulunmasa
da Murgul'da altìn rezervi arastìrmalarì sürdürülmektedir.

ALTÌN REZERVÌNDE DÜNYA DOKUZUNCUSUYUZ, KAYNAKLARÌMÌZÌ ÌSPAT
ETTÌGÌMÌZDE DÜNYA ÌKÌNCÌSÌ OLACAGÌZ

· Dünyada takì olarak kullanìlan 650 000 ton altìnìn 65 000 tonu Türkiye'dedir.

· Fìrat'ìn suyu çekilince altìndan altìn çìkacagì söylenmektedir.

TOPRAKTAKÌ ALTÌNÌ SÌYANÜR YÖNTEMÌYLE ÇÌKARTMAK ZARARLÌ MÌDÌR?

· Bergama'da altìnìn çìkartìlmamasì için, uzun zaman yürüyüs yapìldì. Necip
Hablemitoglu ölümünden az önce siyanür yürüyüsünün bahane oldugunu açìklamìstì.
· Bergama'da altìn çìkarìlmaya baslandì. Senede 100 ton siyanür kullanìlìyor, tamamì
yok ediliyor. Bu sebeple çevreye zararì olmuyor.
· Ülkemizde çevreye baska sebeplerle atìlan zaten 265 000 ton siyanür vardìr.

SÌYANÜR YÖNTEMÌYLE ALTÌN ELDE EDÌLMESÌNE AÌT KÌMYASAL REAKSÌYON
DENKLEMLERÌ

· 4Au + 8NaCN +2H
2
O + O
2

4NaAu(CN)
2
+ 4NaOH

· 2Na + 2Au(CN)
2
+ Zn
2Au + Na
2
Zn(CN)
4

ALTÌNÌN AYARÌNÌN BELÌRLENMESÌ (ALTÌN SAHTECÌLÌGÌNÌN ÖNLENMESÌ)

· Cabir bin Hayyan; HCl formülüyle gösterilen hidroklorik asidi (tuz ruhu), HNO
3

formülüyle gösterilen nitrik asidi (kezzap) elde etmistir.
· Cabir bin Hayyan bu iki bulusundan baska bir de; 3 hacim derisik HCl ile 1 hacim
derisik HNO
3
karìsìmìndan olusan, günümüzde de dünyada kullanìlan kral suyunu
kesfetmistir.
· Altìn, yalnìz kral suyuyla kimyasal reaksiyona girer. Kral suyu, baska hiçbir elementle
kimyasal reaksiyona girmez.
· Bu özellikten, hem altìnìn saf olup olmadìgìnìn anlasìlmasìnda hem de altìn
alasìmlarìndaki altìnìn yüzde bilesim miktarìnìn bulunmasìnda (altìnìn ayarìnìn tayini)
yararlanìlìr.
· Altìnìn saflìgìnìn belirlenmesi ve özellikle sahteciligin önlenmesinde günümüzde de
kullanìlan dört islem basamagì olan en yaygìn ve önemli bir yöntemdir.
· Birinci basamakta; altìn yüzdesi tayin edilmek istenen metal karìsìmìndan olusan
bilesimden (ayarìndan veya sahteliginden süphe edilen altìn) hassas tartìm alìnìr.
· Ìkinci basamakta; üzerine kral suyu ilave edilir. Kral suyuyla, yalnìz altìn kimyasal
reaksiyona girdiginden yalnìz altìnìn bilesikleri olusur; gümüs, bakìr, nikel, çinko gibi
altìnla beraber bulunmasì muhtemel olan metallerin bilesikleri olusmaz. Altìn
yükseltgenmis; diger metaller ise kimyasal reaksiyona girmemis olur.
· Üçüncü basamakta ise; ikinci basamakta olusan altìn bilesigindeki altìn katyonu,
tekrar sìfìr degerlikli altìna indirgenir. Bu islem söyle yapìlìr: Altìn bilesigindeki altìn
katyonu, Fe
+2
çözeltisi ile reaksiyona sokulur; böylece altìn katyonu tekrar elementel
altìna indirgenir, Fe
+2
ise Fe
+3
'e yükseltgenir.

· Dördüncü (son) basamakta ise; ele geçen saf altìn tartìlìr; bastaki tartìmla oranlanarak
altìnìn yüzde safiyeti bulunmus olur.

HAYATÌMÌZDAKÌ BAZÌ BÌLESÌKLER

· HCl (HÌDROKLORÌK ASÌT): Tuz ruhu adìyla bilinir, kütlece % 36'lìk derisik HCl
(hidroklorik asit) çözeltisidir. Mide asidi de HCl'dir.

· NH
3
(AMONYAK): Temizlik malzemesidir. Arì sokmasìnda kullanìlìr. Yapay gübre
sentezinde temel maddedir. Kimya laboratuvarìnìn temel çözeltisidir.

· NaClO (SODYUM HÌPOKLORÜR): Çamasìr suyu adìyla bildigimiz renksiz ve saydam
saf sìvìdìr.

· Ca(OH)
2
(KALSÌYUM HÌDROKSÌT): Sönmüs kireç ismiyle satìlan, suda çözünmeyen
beyaz tozdur. Kireç denince, sönmüs kireç anlasìlìr. Badana yapìmìnda kireç
süspansiyonu kullanìlìr. Kireç suyu; doymus veya doymamìs Ca(OH)
2
çözeltisidir.
Harç; Ca(OH)
2
'in kum, çimento ve suyla olan karìsìmìdìr.

· CaSO
4
x 2H
2
O (KALSÌYUM SÜLFAT DÌHÌDRAT): Cevher adì jipstir. Dogal bilesiktir.
Piyasada alçì olarak satìlìr.

· CaCl
2
(KALSÌYUM KLORÜR): Nem çekicidir. Gelismis ülkelerde, toz kalkmasìnì
önlemek amacìyla yollara serpilir. Laboratuvardaki hassas elektronik cihazlarì
nemden korumak için kullanìlìr. Örnegin; üstü camekânla kapalì hassas elektronik
terazilerde, camekânìn içinde, naylona sarìlì CaCl
2
bulunur.

· H
2
O
2
(HÌDROJEN PEROKSÌT): Derisik H
2
O
2
% 30'luktur; perhidrol adìyla bilinir.
Eczanelerde oksijenli su diye satìlan çözelti, % 3'lük H
2
O
2
çözeltisidir; tìpta yaralarì
temizlemek için yararlanìlìr. Saçlarì hafif sarartmak için de oksijenli su kullanìlìr.
Boyamadan önce saçìn dogal rengini gidermek için de 3÷4 kez seyreltilmis perhidrol
kullanìlìr. Perhidrol açìk renk saçlarda 3 kez sulandìrìlìr, koyu renk saçlarda ise 4 kez
sulandìrìlìr. Saçì boyamadan önce, rengini açmak için kullanìlan yaklasìk % 10'luk
H
2
O
2
ciddi bir ilaçtìr. Bu nedenle sanatkâr, isinin ehli bir kisilere saç boyatìlmalìdìr;
insan, saçìnì kendisi boyamamalìdìr. Dikkatli olmalìdìr. Saçìn derisine H
2
O
2

degirilmemelidir; çünkü sìcaklìk, 50 °C÷ 60 °C'a çìkar. Temas durumunda; kafada
sismeler, yaralar, alerjik reaksiyonlar olur.
Ayrìca H
2
O
2
pamuklu kumas endüstrisinde renk agartìcì olarak kullanìlìr.

· NH
4
Cl (AMONYUM KLORÜR): Nisadìr olarak bilinir. Pil yapìmìnda ve kalay
kaplamacìlìgìnda kullanìlìr.

· KOH (KOTASYUM HÌDROKSÌT): Teknikteki adì potas kostiktir. Yapay gübre ve arap
sabunu sentezinde kullanìlìr. Dogada bulunmaz, yapay elde edilir.

· NaNO
3
(SODYUM NÌTRAT): Yapay gübre üretiminde kullanìlìr. Sili güherçilesi de
denir. Dogada bulunmaz, yapay elde edilir.

· Ba(OH)
2
(BARYUM HÌDROKSÌT): Diger adì barittir. Barit suyu, doymus veya
doymamìs Ba(OH)
2
çözeltisidir.

· Ca(ClO)
2
(KALSÌYUM HÌPOKLORÜR): Kireç kaymagìdìr.

· BaSO
4
(BARYUM SÜLFAT): Ameliyat esnasìnda kullanìlan sargì bezi, pamuk, makas
vb. steril ameliyat malzemeleri baryum sülfat çözeltisine batìrìlmìstìr. Ameliyat
esnasìnda vücudun içinde unutulan ameliyat malzemelerini, röntgen çekiminde
BaSO
4
gösterir. Ayrìca BaSO
4
ve hint yagì karìsìmì; XM solüsyonu adìndaki ilaçtìr.
Röntgen filmi çekiminden az önce hastaya içirilir. Ìçirilen sìvìnìn mideden bagìrsaga
kaç dakikada geçtigi BaSO
4
ile anlasìlìr; geçis süresine göre hastalìga teshis konur.

· KMnO
4
(POTASYUM PERMANGANAT): Antibiyotik, antibakteriyel ve antifungal
(mantar hastalìgìna karsì) etkilidir. Toz hâlinde veya tablet seklinde satìlìr. Hamamlara
ve yüzme havuzlarìna girerken; önce ayagìmìzì KMnO
4
çözeltisinin içine daldìrìp
sonra gireriz. Mantar pomatlarì kullanìlmadan, sürülecek yer önce bu çözeltiyle
yìkanìr. Kimyada manganometrik titrasyonlarda da kullanìlmaktadìr. Dogada
bulunmaz, kimyasal yolla elde edilir.

· CaC
2
(KALSÌYUM ASETÌLENÜR): Karpit adìyla tanìdìgìmìz kirli beyaz görünümlü
tastìr. Olgunlasmamìs muzlar, olgun gösterilmek için karpitlenir; saglìk açìsìndan
dalìnda olgunlasmìsì tercih edilmelidir. Ayrìca karpit üzerine basit bir düzenekle su
dökülür, asetilen gazì açìga çìkar; açìga çìkan asetilen gazì ile de kaporta kaynagì
yapìlìr.

· H
2
CO
3
(KARBONÌK ASÌT): Kola ve gazoz gibi içeceklerdeki gazìn esas maddesidir.
H
2
CO
3
, CO
2
(karbon dioksit) çözeltisidir.

· Al
2
O
3
(ALÜMÌNYUM OKSÌT): Boksit cevheridir. Alüminyum oksit bilesiginin
elektroliziyle Seydisehir alüminyum tesislerinde alüminyum metali elde edilir. Ìlkel bir
metot olsa da, Seydisehir alüminyum tesislerinde alüminyum metali, hâlâ bu yöntemle
elde edilmektedir. Alüminyum kaplar, mutfakta kullanìlmamalìdìr; sayet kullanìlìrsa,
alüminyum korozyonu sonucu kronik zehirlenme tehlikesi vardìr.

· PbS: Kursun(ÌÌ)sülfür galen filizidir.

· CaCO
3
(KALSÌYUM KARBONAT): Kalsiyum karbonatìn piyasa adì, kireç tasìdìr.
Mermer tasì, % 98 ile % 100'lük; kalker tasì ise % 90 ile % 98'lik kalsiyum karbonat
bilesigidir. CaCO
3
'tan; çimento, tugla, fayans ve harç gibi çesitli maddeler üretilir.
Çimento; CaCO
3
'ìn pisirme, sogutma ve ögütme islemlerinden geçirilmesiyle elde

edilir.

· CaO (KALSÌYUM OKSÌT): Sönmemis kireçtir.

· CH
3
COOH (ASETÌK ASÌT): Sirke asidi de denir. Yapay sirke kütlece % 5'lik
CH
3
COOH'tir. Sirke ruhu ise % 100'lük CH
3
COOH'tir. Sirke ruhunun kimyasal adì,
anhidr asetik asit veya susuz asetik asittir. Dogal sirke de % 5'lik CH
3
COOH'tir; ayrìca
içinde yüzlerce az veya eser miktarda çesitli maddeler vardìr. Bu maddelerin
baslìcalarì; mineral maddeler, vitaminler ve faydalì mikroorganizmalardìr.

· Fe
3
O
4
(FeO + Fe
2
O
3
): Manyetit filizidir.

· SiO
2
(SÌLÌSYUM DÌOKSÌT): Kumun asìl maddesidir.

· (NH
4
)
2
SO
4
(AMONYUM SÜLFAT): Fenni sülfat gübresidir. Yapay maddedir.

· (NH
4
)
3
PO
4
(AMONYUM FOSFAT): Fenni fosfat gübresidir. Yapay bir maddedir.

· NH
4
NO
3
(AMONYUM NÌTRAT): Fenni nitrat gübresidir. Yapay bir maddedir.

· H
2
SO
4
(SÜLFÌRÌK ASÌT): Akülerdeki asittir. Yapay bir maddedir.

· Mg(OH)
2
(MAGNEZYUM HÌDROKSÌT) ve Al(OH)
3
(ALÜMÌNYUMYUM HÌDROKSÌT):
Talcid, Mucain vb. antiasit mide ilaçlarìdìr. Yapay olduklarìndan kabìzlìk yaparlar ve
uzun süreli kullanìmlarda fosfat yetersizligi görülür.

· NaHCO
3
(SODYUM BÌKARBONAT): Yemek sodasì ve kabartma tozu olarak satìlan
maddedir.

· FeO: Demir(ÌÌ)oksit siyah zeytinleri çabuk olgunlastìrmak için hile amacìyla kullanìlìr.
Zeytin boyasì olarak bilinir.

· Sb
2
S
3
(ANTÌMON SÜLFÜR): Kibrit çöplerinin bas kìsmìndaki madde karìsìmìnìn
bilesimine girer.

·
C
6
H
12
O
6
(GLÌKOZ): Kan sekeridir. En çok üzüm ve balda bulunur. Serum dekstroz, %
5'lik glikoz çözeltisidir.

· NaCl (SODYUM KLORÜR): Yemek tuzudur. Serum fizyolojik, % 0,9'luk NaCl
çözeltisidir.

· Na
2
CO
3
(SODYUM KARBONAT): Soda, çamasìr sodasì, trona diger isimleridir. Dogal
bilesiktir.

· C
12
H
22
O
11
(SAKKAROZ): Çay sekeridir.

· ZENCEFRE: HgS

formülüyle gösterilen

cìva(ÌÌ)sülfür filizinin özel adìdìr.

· NaOH (SODYUM HÌDROKSÌT): Teknikteki adì kostiktir. Beyaz sabun imalinde
kullanìlìr. Ayrìca yesil zeytinlerin tamamì kostiklidir. Kostik; zeytini, normal süresinden
çok daha kìsa sürede, yaklasìk 5÷6 günde sarartìr. Kostikli zeytinlerin farklì bir kokusu
olur. Kimya laboratuvarlarìnda, nitel ve nicel analizlerde çok kullanìlìr. Yapay bir
maddedir.

· KAlSO
4
(POTASYUM ALÜMÌNYUM SÜLFAT): Sap adìyla bilinir.

· HNO
3
(NÌTRÌK ASÌT): Yapay gübre üretiminde ve patlayìcì madde yapìmìnda
kullanìlìr. Kezzap; derisik nitrik asittir. Yapay maddedir.

· CH
4
(METAN): Dogal gaz adìyla bilinir.

· C
2
H
2
(ASETÌLEN): Kaporta kaynakçìlìgìnda kullanìlan gazdìr.

· C
3
H
8
(PROPAN) VE C
4
H
10
(BÜTAN) GAZLARÌ KARÌSÌMÌ: LPG gazìdìr.

· C
8
H
18
(OKTAN): Benzinin bilesiminde en fazla bulunan bilesiktir.

· C
2
H
5
OH (ETÌL ALKOL): Etanol diger adìdìr. Yüzlerce alkol vardìr. Alkol denince de,
etil alkol anlasìlìr. Ìçkilerdeki alkol, etil alkoldür. Kolonya, hacimce % 80'lik etil alkol
çözeltisidir.

· KROMÌT FÌLÌZÌ: Cr
2
O
3
formülüyle gösterilen (krom oksit) ve FeO formülüyle gösterilen
demir(ÌÌ)oksit karìsìmìndan ibaret cevherdir.

· CaF
2
(KALSÌYUM FLORÜR): Florit filizidir.

· C
2
H
4
(ETÌLEN): Erken toplanan turunçgillerin kabugu yesildir. Kabugun dogal rengini
almasì için, hile amacìyla, C
2
H
4
(etilen) gazì odalarìnda; turunçgiller bekletilir. Bu
suretle; portakal, mandalina ve limonun erken toplandìgì ve eksi tatta oldugu saklanìr.
Saglìk açìsìndan dalìnda olgunlasmìs portakal, mandalina ve limon tercih edilmelidir.
Ayrìca kuru temizlemede etilenin türevi olan bir bilesik kullanìlìr.

· CuSO
4
x 5H
2
O (BAKÌR SÜLFAT PENTAHÌDRAT): Çiftçilerin göz tasì veya gök tasì
dedikleri bilesiktir. Mavi kristallerden olusan, suda çok çözünen bir maddedir. Elmanìn
kabugu, çok faydalì olmasìna ragmen yenmemelidir. Elma, kabugu soyularak
yenmelidir; çünkü elma agaçlarì CuSO
4
çözeltisiyle ilaçlanìr. Bol suyla yìkansa bile

kabukta Cu
+2
kalìr. Cu
+2
sapta en çoktur. Cu
+2
düzeyinin kanda yükselmesi ile Wilson
adì verilen ölümcül karaciger hastalìgì bas gösterebilir. Yapay bir maddedir.

· PbO
2
: Kursun(ÌV)oksit göze çekilen sürmedir. Erkekler gece, kadìnlar her zaman
kullanìrlar. Gözü radyoaktiviteden korur.

· AlPO
4
x nH
2
O (HÌDRATLÌ ALÜMÌNYUM FOSFAT): Kìymetli taslardan turkuazdìr.
Firuze tasì da denir. Yetenegi arttìrìr. Tansiyonu ayarlar. Kalp ve damar hastalìklarìna
karsì iyi gelir. Küpe ve yüzük tasì olarak kullanìlìr. Yesilimsi mavi renktedir. Saydam
degildir.

· Al
2
(SiO)
3
(ALÜMÌNYUM SÌLÌKAT) VE BeSiO
3
(BERÌLYUM SÌLÌKAT) : Cam
parlaklìgìnda, yesil renkte, saydam ve zümrüt adìyla bilinen süs tasìdìr.

· ZEBERCET: FeSiO
3
ve MgSiO
3
formülüyle gösterilen demir(ÌÌ)silikat ve magnezyum
silikat tasìdìr. Sarì renkte ve cam parlaklìgìndadìr. Kalp çarpìntìsì ve korkuya iyi gelir.
Krizalit adìyla da bilinir.

· TiO
2
(TÌTANYUM DÌOKSÌT): Pomza veya diger adìyla ponza tasìdìr.

· STRONSÌYUM BÌLESÌKLERÌ: Strese karsì iyi gelir. Suda çözünmeyen herhangi bir
stronsiyum bilesigi, içme suyunun içine konur veya odanìn bir kösesinde bulundurulur.

· % 99 Al
2
O
3
(ALÜMÌNYUM OKSÌT) VE % 1 Cr
2
O
3
(KROM OKSÌT): Yakut tasìdìr. Koyu
kìrmìzì, kìrmìzì÷turuncu ve hafif morumsu renklerdedir. Yakutun pembe olanì safir
adìnì alìr.

· MALAHÌT: CuCO
3
ve Cu(OH)
2
formülüyle gösterilen bakìr(ÌÌ)karbonat ve
bakìr(ÌÌ)hidroksit filizi veya degerli tasìdìr. Sol elde bulundurulursa, vücuttaki elektrigin
fazlasìnì alìr.

· FeS
2
(FeS + S): Demir(ÌÌ)sülfür ve S (kükürt) elementini beraber bulunduran pirit
cevheri veya tasìdìr. Altìn sarìsì renktedir. Ìrade gücünü arttìrìr.

· HEMATÌT: Fe
2
O
3
formülüyle gösterilen demir(ÌÌÌ)oksit filizi veya degerli tasìdìr. Diger
adì kìrmìzì demir tasìdìr. Kan dolasìmìnì düzenler. Mafsal romatizmasìna iyi gelir.
Dalagìn sìhhatli çalìsmasìnì saglar. Fe
2
O
3
'ün C (kömür) ile ìsìtìlmasìndan Fe (demir),
elde edilir.

· FELDSPAT: Kil endüstrisinin ana ham maddesidir. Volkanik kayalarìn yapìsìnda üç tip
feldspat bulunur.
· Potas feldspat: K
2
O. Al
2
O
3
. 6SiO
2
(potasyum oksit) (alüminyum oksit) (silisyum
dioksit)

· Soda feldspat: Na
2
O. Al
2
O
3
. 6SiO
2
(sodyum oksit) (alüminyum oksit) (silisyum dioksit)
· Kireç feldspat: CaO. Al
2
O
3
. 6SiO
2
(kalsiyum oksit) (alüminyum oksit) (silisyum dioksit)

· KÌL: Hidratlì alüminyum silikattìr. Kil adìyla bilinen birçok mineral vardìr. Bunlardan en
saf olanì Al
2
O
3
. 2SiO
2
. 2H
2
O formülüyle gösterilen kaolindir. Kaolin; feldspatìn, su ve
karbon dioksit ile ayrìsmasì sonucu olusur.
K
2
O. Al
2
O
3
. 6SiO
2
+

CO
2
+

2H
2
O
K
2
CO
3
+

Al
2
O
3
. 2SiO
2
. 2H
2
O +

4SiO
2
Yapìsìnda demir oksitleri içeren kaolin, adi kil adì ile bilinir. Seramik, fayans, porselen,
emaye ve tugla yapìmìnda kil kullanìlìr.


· OPAL: Silisyumlu bilesiklerin tamamìnì içeren, çok kìymetli bir tastìr. Opalde, bütün
degerli taslarìn hasiyeti vardìr. Özellikle eklem iltihabìna iyi gelir.

· KEHRÌBAR, MERCAN, ÌNCÌ, SEDEF: Organik kaynaklìdìrlar ve formülleri komplekstir.

· KEHRÌBAR: Fosillesmis reçinedir. Guatr, astìm, bronsit ve alerjiye iyi gelir. Açìk
sarìdan kìzìla kadar türlü renklerde olan, yarì saydam, kolay kìrìlan, süs esyasì
yapìmìnda kullanìlan bir tastìr.

· SEDEF: Midye vb. deniz hayvanlarìnìn kabuklarìnìn iç kìsmìnì astarlamìs olarak
bulunur. Kalker tasì (% 90 ile % 98'lik kalsiyum karbonat bilesigi) ile organik madde
karìsìmìndan ibarettir. Gök kusagì gibi görünen, parlak yüzeyli olan bir tastìr.

· MERCAN: Mercan iskeletinden elde edilir. Solunum açìcìdìr. Kìrmìzì renkli bir tastìr.
Süs esyasì yapìmìnda kullanìlìr.

· ÌNCÌ: Ìstiridye vb. deniz hayvanlarìnìn içinde olusan sedef renginde süs tanesidir.

· FULVÌK ASÌT: Bütün elementleri içeren organik moleküldür.

· HUMÌK ASÌT: Fulvik asit zamanla humik aside dönüsür.

· SÜLFATO: Sülfonamit grubundan, fulvik asit türevi olan bir maddedir. Gelecekte
birçok ilacìn yerine geçecegi tahmin edilmektedir.

TASLAR

TASLARÌN GÖREVLERÌ

· Taslarìn degeri, en az kìymetli taslar kadardìr.
· Taslarìn çogunlugu topragìn altìndadìr.
· Yerkürenin temel tasì, tas tabakasìdìr.

· Tas tabakasìnìn üç önemli görevi vardìr:
· Birinci görevi; topragìn, bitkilere analìk edip yetistirdigi gibi, tas da topraga dayelik
edip yetistiriyor.
· Ìkinci görevi; yeryüzü bedeninde kan damarlarì hükmünde olan sularìn düzenli olarak
dolanmalarìna hizmetidir.
· Üçüncü görevi; ìrmaklarìn, nehirlerin, çaylarìn muntazam bir ölçü ile çìkmalarìna ve
devamlarìna kaynaklìk etmektir.
· Taslarìn aslì suydu. Suyun katìlasmasì sonucu tas olusmustur.
· Daglar, yekpare tastìr.
· Geçmiste daglarìn bir kìsmì ufalanìp topraga dönüsmüs, bitkilerin olusumuna vesile
olmustur. Diger bir kìsmì tas kalarak, yuvarlanìp derelere, ovalara dagìlìp zemin
yüzündekilere hizmetkârlìk etmislerdir.

TASLARÌN KÌMYASÌ

· Taslarìn bilesiminde 2000÷3000 kadar bilesik belirlenmistir.
· Tek bir tas cinsinde bile onlarca bilesik vardìr.
· Taslarìn bilesiminde bazì elementler de bulunur.

TASLARÌN BÌLESÌMÌNDEKÌ ELEMENTLER

· Au
· Ag
· Pt
· Hg
· Sn
· S
· C

TASLARDAKÌ BÌLESÌKLER

· Taslarìn bilesimindeki bilesikler; hidroksit, karbonat, oksit, silikat, sülfat, klorür, sülfür
bilesikleridir.

TASLARDAKÌ HÌDROKSÌT BÌLESÌKLERÌ

· Ca(OH)
2
(KALSÌYUM HÌDROKSÌT)
· Mg(OH)
2
(MAGNEZYUM HÌDROKSÌT)
· Al(OH)
3
(ALÜMÌNYUMYUM HÌDROKSÌT)

TASLARDAKÌ KARBONAT BÌLESÌGÌ

· CaCO
3
(KALSÌYUM KARBONAT)

TASLARDAKÌ OKSÌT BÌLESÌKLERÌ

· K
2
O (POTASYUM OKSÌT)
· Al
2
O
3
(ALÜMÌNYUM OKSÌT)
· MgO (MAGNEZYUM OKSÌT)
· TiO
2
(TÌTANYUM DÌOKSÌT)
· SiO
2
(SÌLÌSYUM DÌOKSÌT)
· SnO
2
(KALAY DÌOKSÌT)
· MnO
2
(MANGAN DÌOKSÌT)
· Na
2
O (SODYUM OKSÌT)
· Fe
3
O
4
(FeO + Fe
2
O
3
) (DEMÌR OKSÌTLER)

TASLARDAKÌ SÌLÌKAT BÌLESÌKLERÌ

· Al
2
(SiO)
3
(ALÜMÌNYUM SÌLÌKAT)
· MnSiO
3
(MANGAN SÌLÌKAT)
· MgSiO
4

TASLARDAKÌ SÜLFAT BÌLESÌKLERÌ

· CaSO
4
(KALSÌYUM SÜLFAT)
· BaSO
4
(BARYUM SÜLFAT)

TASLARDAKÌ FLORÜR BÌLESÌGÌ

· CaF
2
(KALSÌYUM FLORÜR)

TASLARDAKÌ KLORÜR BÌLESÌKLERÌ

· NaCl (SODYUM KLORÜR)
· KCl (POTASYUM KLORÜR)

TASLARDAKÌ SÜLFÜR BÌLESÌKLERÌ

· HgS

CÌVA(ÌÌ)SÜLFÜR
· PbS

KURSUN(ÌÌ)SÜLFÜR
· ZnS

ÇÌNKO SÜLFÜR
· FeS
2
(FeS + S) DEMÌR(ÌÌ)SÜLFÜR ve S (KÜKÜRT) ELEMENTÌ KARÌSÌMÌ

POLÌSLÌKLE ÌLGÌLÌ BAZÌ KÌMYA BÌLGÌLERÌ

POLÌSLÌKLE ÌLGÌLÌ BÌLESÌKLER

· BÌBER GAZÌ: Toplantìyì belli etmeden dagìtìr. Toplantìya katìlacaklarda aksìrìk ve
öksürük baslar.

· AMYANT: Bugün insanoglu amyant maddesini kesfederek, ateste yanmamanìn bir
kìsmìnì gerçeklestirmis sayìlìr.

· SÌHÌT OTU VE TATULA BÌTKÌSÌ: Her iki bitki de mazi ile irtibatì keser.

· VX GAZÌ: Odaya sìkìlìr veya uçakla belli bir bölgeye havadan verilir. Mankafa yapar.
Buna karsì ardìç yagì veya titanyum kullanmalìdìr.

· SÌNÌR GAZÌ

· HARDAL GAZÌ

· SÌYANÜR

· ARSENÌK (ZÌRNÌK)

AFYONUN EN ÇOK BULUNDUGU ÜLKELER

· TÜRKÌYE
· AFGANÌSTAN
· ÌRAN

AFGANÌSTAN VE SOMALÌ

· Ruslar, geçmiste Afganistan daglarìndaki madenleri bosalttìlar.
· ABD de Somali daglarìndaki madenleri bosalttì.

SPEKTRAL ANALÌZ (ALEV RENGÌNDEN MADDE TAYÌNÌ)

· Her bir maddenin alevdeki rengi farklìdìr. Bu esasa dayanarak yapìlan analize
spektral analiz denir. Spektral analiz; spektroskopi veya kolorimetri cihazlarìyla nicel
olarak yapìlìr. Platin tel vasìtasìyla da nitel olarak yapìlìr.
· Tayini istenen maddenin hazìrlanan çözeltisine, temiz platin tel önce daldìrìlìr; daha
sonra aleve tutulur. Alev rengine göre maddenin cinsine karar verilir.

· Stronsiyum bilesikleri, alevin rengini koyu kìrmìzìya degistirir.
· Bakìr bilesikleri, alevin rengini yesile degistirir.
· Sodyum bilesikleri, alevin rengini sarìya degistirir.
· Baryum bilesikleri, alevin rengini parlak yesile degistirir.
· Lityum bilesikleri, alevin rengini kìrmìzìya degistirir.
· Potasyum bilesikleri, alevin rengini soluk viyola rengine degistirir.
· Kalsiyum bilesikleri, alevin rengini tugla kìrmìzìsìna degistirir.

HAVAÌ FÌSEKLERE HANGÌ ELEMENTLER ÌSÌGÌNÌ VERÌR?

· Havai fisekleri yerden kendine has sesiyle çizgi hâlinde yükselir.
· Belirli bir yükseklikte patlar.
· Patlama ile gökyüzünde, elementlerin farklì alev renkleri ortaya çìkar.
· Stronsiyum koyu kìrmìzì, bakìr yesil, sodyum sarì, baryum parlak yesil, lityum kìrmìzì,
potasyum soluk viyola, kalsiyum tugla kìrmìzìsì, magnezyum ise parlak beyaz ìsìk
vererek yanar.

KÜTLE SPEKTROMETRESÌ ALETÌ

· Elementlerin izotoplarìnìn tabiattaki bulunma yüzdeleri ve dolayìsìyla da küsurlu ve
net olarak atom kütleleri, kütle spektrometresi aleti ile belirlenir.

ÌZOTOP

· Belirlenen ve tayin edilen yüzdede her elementin dogal izotopu vardìr. Örnegin;
12
C,
13
C karbonun dogal izotoplarìdìr.
· Ìzotopu olmayan element yoktur.
· Sentetik izotoplar da vardìr.
· Yan etkisi olanlar, sentetik izotoplardìr.

SENTETÌK ÌZOTOPLARÌ KULLANMA
(Sentetik izotoplar, radyoaktiftir.)

·
Belirli bir dozajì geçerse, kansere sebep olur.

·
60
Co sentetik izotopu, ambalajlì gìdalarìn ìsìnlanmasìnda kullanìlìr. Ìsìnlamadaki
radyoaktif madde belirli bir limiti geçerse, alet otomatik olarak durur. Bu amaçla
eskiden
60
Cs de kullanìlìrdì, kanser riski fazla oldugundan artìk kullanìlmamaktadìr.
·
14
C sentetik izotopu eskiden, agaçlarìn ve fosillerin yasìnìn tayininde kullanìlìrdì.
Bulunan sonuçlarìn yanlìs oldugu belirlendiginden günümüzde terk edilmistir.
Güvenilir bir metot olmadìgì açìga çìkmìstìr.
·
99
Tc,
201
Tl,
67
Ga,
111
Ìn,
123
Ì sentetik izotoplarì, sintigrafi çekimlerinde kullanìlìr.

·
131
Ì ve
60
Co sentetik izotopu, kanser tedavisinde kullanìlìr.
· "Sentetik izotoplar bilimde hiçbir sekilde ve hiçbir alanda kullanìlmamalìdìr.¨ diyen ilim
adamlarì çoktur.
· "Kanserden öldü.¨ denilen hastalarìn çogu kanserden degil, kanser ilaçlarìnìn yan
etkisinden ölmektedir.
· Sentetik izotop vb. ilaçlarla son derece riskli olan kanser tedavi yollarì denenmektedir.
Gelecekte bir kìsìm antikorlarìn üretilmesiyle kanser tedavisinde daha basarìlì
olunacaktìr.
· Radyoaktif sentetik izotoplarìn ve radyoaktif ìsìnlarìn kansere karsì kullanìmì
önümüzdeki günlerde terk edilecektir. Böylece hastalar günümüzün kanser ilaçlarìnìn
ölümcül bile olabilen yan etkisinden kurtulacak ve zarar görmeyeceklerdir. Kanser
hastalìgì, insanlìgìn korkulu rüyasì olmaktan çìkacaktìr.

EN ÖNEMLÌ KAYNAKLARÌMÌZ (YER ALTÌ ZENGÌNLÌKLERÌMÌZ)

Madenlerimizi, degerli taslarìmìzì ve cevherlerimizi bulmak, zamanì gelince çìkarmak
ve islemek; endüstriyel kalkìnmamìzìn aslì, esasì ve kaynagìdìr. Yerin derinliklerinde
çok zenginlikler vardìr. Enerjinin hem kolay ele geçmesi hem de pahalì olmamasì
tercih nedenidir.

· TORYUM (TOR)
· BOR
· TÌTANYUM
· URANYUM
· ALTÌN
· GÜMÜS
· HÌDROJEN
· ALÜMÌNYUM CEVHERÌ
· BAKÌR
· PERLÌT
· TUZ
· SODA (TRONA)
· PETROL
· DOGAL GAZ
· SU
· FOSFAT CEVHERLERÌ

DOGAL KAYNAKLARÌMÌZDAN BAZÌLARÌNÌN BULUNDUGU YERLER

· Petrol, Sìrnak'ta bulunur.

· Alüminyum, Hakkâri'de, Seydisehir'de ve Toros daglarìnda bulunur.
· Titanyum Ìsparta'da bulunur.
· Ülkemizdeki toryum madeni kaynaklarì Eskisehir÷Sivrihisar÷Beylikahìr÷Kìzìlcaören
köyünde ve Malatya'da Hekimhan÷Kulancak'tadìr.
· Tuz, Kìrsehir'de bulunur.
· Altìn, Hatay ve Konya'da bulunur.
· Bakìr, Ergani ve Murgul'da bulunur.
· Bor; Kütahya÷Emet, Balìkesir÷Bandìrma, Balìkesir÷Bigadiç, Eskisehir÷Kìrka ve
Bursa÷Kestelek'te bulunmaktadìr.
· Uranyum; Agrì dagìnda, Soma'da ve Van gölünde vardìr.

HANGÌ ÖNEMLÌ CEVHER REZERVÌNDE DÜNYADA BÌRÌNCÌYÌZ?

· Dünyadaki bor cevherinin % 76'sì Türkiye'dedir.
· Dünyadaki toryum cevherinin % 80'i Türkiye'dedir.
· Dünyadaki titanyum cevherinin % 100'ü Türkiye'dedir.

ÇESÌTLÌ KAYNAKLARDA ÜLKELERÌN MADEN YÜZDELERÌ NÌÇÌN FARKLÌDÌR?

· Bir element, farklì cevherlerden elde edilebilir. Sayet herhangi bir elementin;
cevherdeki yüzde içerigi azsa ve günümüz teknigine göre henüz o cevherden elde
edilmesi ucuz yolla gerçeklestirilemediyse, o kaynak yok sayìlìyor.
· Ülkemizde çok bulunan titanyumun bir görevi de, uydu haritalarìnda maden
kaynaklarìmìzì tam göstermemektir.
· Hazinelerin üstünü örtme konusu, kaynaklarìmìzìn üstüne üsüsülmesini önlemesi
açìsìndan günümüzde önem tasìmaktadìr. Biz, hazinenin üstünü örtüyor veya
örttürüyor olabiliriz.
· Kapatìlmìs araziler bor dìsìnda olabilir. Bor madeni devletlestirilmistir. Kapatìlmìs
araziler, devlet dìsìnda cereyan eder. Devlet kendi, arazi kapamaz. Kapasa da,
"kapadìm¨ demez. Derse Abdülhamit siyaseti olmaz.
· Cevher olmasìna ragmen, bizi uyutmak için yabancì güçler "yok¨ diyebilirler.
Gerçekten, özellikle de eski yìllarda, aldanmìs olabiliriz veya salaga yatìyoruzdur.
· Yer altì zenginliklerinde degisim de vardìr. Örnegin; günümüze gelene kadar kaç defa
denizler dag, daglar da deniz olmustur.
· Henüz muttali olmadìgìmìz baska zenginliklerimiz de vardìr. Zenginliklerimizi
arastìrma askì, sonsuza dek ilim insanlarìnca sürdürülmelidir. Maddeten terakkimiz
buna da baglìdìr.

KENDÌ DERÌNLÌKLERÌMÌZDEN GAFÌL YASAMAMALÌYÌZ

· Kendi derinliklerimizden gafil yasamamalìyìz. Diger derinlikler gibi, yerin derinlikleri de

insanì mest eder. Bor, toryum ve altìn bizi mest etmeye yetecek en önemli yer altì
zenginliklerimizdir.
· Yaratìcì kendine "Gizli Hazine¨ demistir. Bunun anlamì, yer altì hazinelerinin kesfi
oranìnda, insanìn Yaratìcì'ya da yanasmasìdìr.
· Yaratìcì, arz ve semaya sìgmamìs, mümin kulunun kalbine sìgmìstìr.
· Ìnsanlar, madene benzetilebilir. Her bir insan, farklì bir maden gibidir. Altìn, en
kìymetli madendir. Altìn, Türkiye'de azdìr. Yeryüzünde de altìn rezervi azdìr. Bununla
beraber ekstradan altìn yaratìlabilir; buna inancìmìz tamdìr.

PERLÌT

· Cam gibidir. Ìnci tasì da denir. Dogaldìr.
· Volkanik kayadìr. Feldspat cinsindendir.
· Pudra hâline getirilerek yem maddelerinin preslenmesinde kullanìlìr.
· Bilesiminde asagìdaki bilesikler vardìr:
Na
2
O
K
2
O
CaO
Al
2
O
3
SiO
2


EVRENÌN %90'ì ELEMENTEL HÌDROJEN

· Yìldìzlarda ve gezegenlerin birçogunda elementel hidrojen bulunur. Evrenin %90'ì
elementel hidrojendir. Elementel hidrojen, sìfìr degerliklidir. Elementel hidrojene
serbest hidrojen de denir.
· Dünyada elementel hidrojen çok azdìr. Dünyamìzdaki hidrojen kaynagìmìz sudaki
hidrojendir. Sudaki hidrojen +1 degerliklidir.

HÌDROJEN ENERJÌSÌ (SU ÌLE ÇALÌSAN ARAÇLAR)

· Bir yönüyle "Aracìn benzin deposuna su koyacagìz, araç gidecek.¨ diyebiliriz.
· Sudaki hidrojen elektrolizle elementel hidrojene ayrìstìrìlìr.
· Ayrìstìrma islemi için uygun olanì günes enerjisidir.
· Elde edilen elementel hidrojen, havadaki oksijenle birleserek enerji verir. Su veya su
buharì da açìga çìkar.
· Açìga çìkan su veya su buharìndan tekrar hidrojen üretilir.
· Bu sekilde çalìsan sisteme hidrojen pili denir.

GELÌSMÌS ÜLKELERDE HÌDROJEN ENERJÌSÌYLE ÌLGÌLÌ ÇALÌSMALAR

· Çalìsmalar henüz deneme amaçlìdìr; çünkü günes enerjisini belirli bir noktada

odaklayarak elektrolizin gerçeklestirilmesi zor bir islemdir. Yaygìn olarak
yapìlamamaktadìr.
· Buna ragmen gelismis ülkelerde hidrojenle çalìsan piller ticari olmustur.
· Hidrojenle çalìsan otomobil, otobüs ve uçak yapìlmìstìr.
· Ìnsanlarìn merak konusu oldugundan dolayì gelismis ülkelerde su ile çalìsan araç
kiralamak mümkündür.

HÌDROJEN ENERJÌSÌ VE TÜRKÌYE

· "Uluslararasì Hidrojen Enerjisi Birligi¨ baskanì Nejat Veziroglu'dur.
· Nejat Veziroglu, Miami Üniversitesi profesörlerindendir. Bu üniversitenin Temiz Enerji
Arastìrma Enstitüsü'nde görev yapmaktadìr.
· Nejat Veziroglu, 2000 yìlìnda Nobel'e aday gösterilmistir.
· Nejat Veziroglu, aynì zamanda Ìstanbul'daki UNÌDO÷ÌCHET müdürlügünü de
yürütmektedir.
· UNÌDO (United Nations Ìndustrial Development Organization), "Birlesmis Milletler
Endüstriyel Gelisim Organizasyonu¨dur.
· UNÌDO'nun alt kurulusu olan ÌCHET (Ìnternational Centre for Hydrogen Energy
Techologies) ise "Uluslararasì Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi¨dir.
· Karadeniz bölgesinde, özellikle Samsun'da mavi akìm projesi adì altìnda hidrojen
arastìrmasì yapìyoruz.

DEGÌSKEN DEGERLÌKLÌ CEVHERLERÌN TEKNÌKTE ÖZEL ÌSÌMLERÌ

· Hg (Ì) bilesikleri: Merküro
· Hg (ÌÌ) bilesikleri: Merküri
· Cu (Ì) bilesikleri: Kupro
· Cu (Ì) bilesikleri: Kupri
· Fe (ÌÌ) bilesikleri: Ferro
· Fe (ÌÌÌ) bilesikleri: Ferri adìyla bilinir.

ASÌTLERÌN ELDE EDÌLMESÌNE AÌT REAKSÌYON DENKLEMLERÌ

W
SO
3
+ H
2
O ɔ H
2
SO
4
W
P
2
O
5
+ 3H
2
O ɔ 2H
3
PO
4
W
N
2
O
5
+ H
2
O ɔ 2HNO
3
·
H
2
+ Cl
2
ɔ 2HCl


ALTÌN, GÜMÜS, PLATÌN BAKÌR, AZOT VE OKSÌJEN ELEMENTLERÌNÌN ELDE
EDÌLMESÌ

· Altìn, gümüs, platin gibi soy metaller dogadan dogrudan alìnìr.
· Bakìr gibi yarì soy metaller de dogadan dogrudan alìnìr.
· Azot ve oksijen havadan fiziksel yöntemle elde edilir.

HAYATÌMÌZDAKÌ BASLÌCA METALLERÌN ELDE EDÌLME REAKSÌYONLARÌ

ELEKTROLÌZLE ALÜMÌNYUM ELDE EDÌLMESÌ

2Al
2
O
3
4Al + 3O
2

CÌVA ELDE EDÌLMESÌ

HgS + O
2
+ yüksek sìcaklìk Hg + SO
2


NÌKEL ELDE EDÌLMESÌ

NiO + H
2
+ yüksek sìcaklìk Ni + H
2
O

DEMÌR ELDE EDÌLMESÌ

Fe
2
O
3
+ 3C + yüksek sìcaklìk 2Fe + 3CO

KURSUN ELDE EDÌLMESÌ

PbO

+ C + yüksek sìcaklìk Pb + CO
ÇÌNKO ELDE EDÌLMESÌ

ZnO

+ C + yüksek sìcaklìk Zn + CO

ANTÌMON ELDE EDÌLMESÌ

Sb
2
O
3
+ 3Al + yüksek sìcaklìk 2Sb + 3CO

KROM ELDE EDÌLMESÌ

Cr
2
O
3
+ 2Al + yüksek sìcaklìk 2Cr + Al
2
O
3

MEYVE SULARÌNDA ETÌL ALKOL YOKTUR

· % 100 dogal meyve sularìnda etil alkol yoktur. Meyve suyu nadiren de olsa
bozunabilir. Meyve suyu bozununca; önce maltozun (meyve sekeri veya malt sekeri)
hidrolizi, sonra da olusan galaktozun fermantasyonuyla etil alkol meydana gelir ve
CO

gazì açìga çìkar.

C
12
H
22
O
11
+ H
2
O ÷ C
6
H
12
O
6
+ C
6
H
12
O
6

Meyve sekeri Galaktoz Galaktoz
(Malt sekeri)

C
6
H
12
O
6
÷ 2C
2
H
5
OH

+ 2CO
2
Galaktoz

· Bozunan kâgìt ambalajlì meyve sularìnda açìga çìkan CO

gazìndan dolayì kâgìt
ambalajìn sismesi, etil alkolün olustugunun göstergesidir.
· Dogala özdes meyve aromasì içeren meyve sularìnda etil alkol vardìr. Bu etil alkol
çözücü amaçlì ilave edilen etil alkoldür. Bu tür meyve sularìnìn tadì ve kokusu dogal
degildir. Hos olmayan kokusu vardìr. Bogazì yakar, genizde gìcìk yapar.
MESRUBATLAR VE ETÌL ALKOL

· Mesrubatlardaki alkol; dogala özdes meyve aromasìndan kaynaklanmaktadìr.
· Gazozlarda tat ve koku verici esanslar kullanìlmaktadìr. Bu esanslar suda çözünmez,
etil alkolde çözünür.
· Etil alkolden baska çözücüler de kullanìlabilir, ancak maliyet artar.
· Mesrubatlarda genelde bu nedenle alkol vardìr.
· Gazozlardaki alkol oranì % 0,05 ile % 0,15 arasìndadìr. Sarì içeceklerde ve kolalarda
ise en fazla % 0,01 alkol vardìr.
· Sonuç olarak; gazoz, kola, sarì içecek gibi mesrubatlardaki etil alkol, ortama dìsarìdan
ilave edilmistir. Kefir, kìmìz, boza, koruk eksisi ve bozulmus meyve sularìndaki etil
alkol ise ortamda tahammür sonucu olusmustur.

BAZÌ MEYVELERDE ETÌL ALKOL VAR MÌDÌR?

· Yedigimiz dogal hiçbir besin maddesinde etil alkol yoktur. Bu konu; halk arasìnda
yanlìs bilinen bir mevzudur.
· Alkoller, bir konu baslìgìdìr. Baska bir ifadeyle, alkol denince yüzlerce alkol anlasìlìr.
· Ìçkilerde bulunan alkol, etil alkol (etanol) adìyla bilinen alkoldür.
· Etil alkol ise yüzlerce alkolden sadece birisidir.
· Ìnsanlarì sasìrtan husus; meyvelerde etil alkolden baska bazì faydalì alkollerin
bulunmasìdìr.
· Örnegin; karbonhidratlar, polihidroksi alkoldür.
· Bazì alkoller de faydalì olmamalarìnìn yanì sìra çok zararlìdìrlar. Örnegin; metil alkol,
sarhosluk vermez ama gözleri kör eder, insanì öldürür.

SARAP ELDE EDÌLMESÌ (FERMANTASYON)

Üzümün posasì ayrìldìktan sonra kalan suyuna sìra denir. Sìra fìçìlara aktarìlìr. Fìçìnìn
tìpasì O
2
gazìnìn girmemesi gerektiginden kapalì olmalìdìr. O
2
gazì girerse sirke olur.
Bununla beraber tìpa, karbon dioksit gazìnìn da çìkmasì için sìkì kapatìlmamalìdìr. 3÷
5 ay sonra sarap elde edilir.

C
6
H
12
O
6
÷ 2C
2
H
5
OH

+ 2CO
2

FERMANTASYONLA ES ANLAMA GELEN DÌGER KELÌMELER

· Mayalanma, eksime, tahammür etme fermantasyonla aynì manaya gelir.
Fermantasyonun anlamì; glikozdan etil alkolün olusmasì islemidir. Etil alkol, sarhosluk
veren alkoldür.

HANGÌ ÜLKEDE HANGÌ ÌÇKÌ EN ZARARLÌ OLMUSTUR?

· Votka Rusya'da
· Bira Almanya'da
· Sarap Ìngiltere'de
· Rakì Türkiye'de en zararlì olmustur.

SAHTE ÌÇKÌ

· Ìçkilerde yalnìz etil alkol vardìr.
· Metil alkol etil alkolden daha ucuzdur. Metil alkollü içkiler sahte içkidir.
· Metil alkol gözü kör eder, insanì öldürür.
· 2004 yìlìnìn Yesilay haftasìnda sahte içki imal ederek piyasaya süren içkili restoran
sahibi iki kisi sahte içkiden ölmüstür.
· 2005 yìlìnìn Yesilay haftasìnda ülke genelinde 5 milyon rakì toplanmìstìr (Yesilay
haftasì 1÷7 Mart tarihleri arasìndadìr).

EKMEKTE ETÌL ALKOL YOKTUR

· Hazìr mayalarda % 1,5 etil alkol vardìr.
· Ekmek piserken etil alkol uçar.
· Eksi mayalarda etil alkol yoktur.
· Eksi mayayla yapìlan ekmekler daha lezzetlidir. Hazìr mayayla yapìlan ekmegin tadì
yarì yarìya azalìr.
· 1 gün beklemis hamur eksi mayadìr ve dogaldìr.
· Hazìr maya yas ve kuru olmak üzere ikiye ayrìlìr. Kuru maya bira mayasìdìr, yas
maya ise pak maya adìyla yaygìn olan mayadìr.
· Hazìr mayayla yapìlan ekmekte etil alkol yoktur. Etil alkol, ekmek piserken buharlasìr.
Etil alkolün kaynama noktasì 76 °C'tìr; bu nedenle 76 °C'tan sonraki sìcaklìklarda, etil
alkolün zerresi kalmaz.

FERMANTASYONA UGRAMAYAN TEK SEKER: LAKTOZ

· Süt sekeri (laktoz) özel sartlarda ve çok zor fermente olur. Bu bize sütün önemini
gösterir.
· Örnegin; sütten yapìlan ve etil alkol içeren kefirin yapìmì ile ilgili su bilgiler bize bu
zorlugu gösterir.

KEFÌR

· Kefir kuru iken kirli beyaz renkli, kìkìrdak görünüsündedir. Taze hâldeyken ise parlak
beyaz renkli, nohut büyüklügünde küremsi tanelerdir.
· Kefir yumrusu içinde birçok mikroorganizma bulunur.
· Sütün fermente olmasì için kefir yumrusuna ihtiyaç vardìr. Laktoz dìsìndaki fermente
olan sekerlerde hiçbir dìs etkene gerek olmaksìzìn dogal olarak maya olusur.

DÌSAKKARÌTLERDEN KEFÌR VE KÌMÌZ ÌMALÌ

Kefir ve kìmìz imalinde; sütte bulunan süt sekeri adì verilen laktoz fermente olarak etil
alkole dönüsür.

C
12
H
22
O
11
+ H
2
O ÷ C
6
H
12
O
6
+

C
6
H
12
O
6
Laktoz Glikoz Galaktoz
(Süt sekeri)

C
6
H
12
O
6
÷ 2C
2
H
5
OH

+ 2CO
2


DÌSAKKARÌTLERDEN MUTLAK ETÌL ALKOL ELDE EDÌLMESÌNE AÌT REAKSÌYON
DENKLEMLERÌ

Seker pancarìndan mutlak etanol elde edilir.

C
12
H
22
O
11
+ H
2
O ÷ C
6
H
12
O
6
+ C
6
H
12
O
6

Sukroz Glikoz Fruktoz
(Çay sekeri)

C
6
H
12
O
6
÷ 2C
2
H
5
OH

+ 2CO
2

ÜZÜMDEN ETÌL ALKOL ELDE EDÌLMESÌNE AÌT REAKSÌYON DENKLEMÌ

C
6
H
12
O
6
÷ 2C
2
H
5
OH

+ 2CO
2
Glikoz


POLÌSAKKARÌTLERDEN MUTLAK ETÌL ALKOL ELDE EDÌLMESÌNE AÌT REAKSÌYON
DENKLEMLERÌ

(C
6
H
10
O
5
)
n
+ nH
2
O ÷ nC
6
H
12
O
6

Nisasta Glikoz

C
6
H
12
O
6
÷ 2C
2
H
5
OH

+ 2CO
2

ARPADAN BÌRA ELDE EDÌLMESÌNE AÌT REAKSÌYON DENKLEMLERÌ

(C
6
H
10
O
5
)
n
+ nH
2
O ÷ nC
6
H
12
O
6
Arpa nisastasì Glikoz

C
6
H
12
O
6
÷ 2C
2
H
5
OH

+ 2CO
2

DÜNYA SAGLÌK TESKÌLATÌNÌN ARASTÌRMASÌ

· Cinayetlerin % 85'inin
· Siddet olaylarìnìn % 50'sinin
· Trafik kazalarìnìn % 60'ìnìn
· Eslerin maruz kaldìgì siddetin % 70'inin
· Akìl hastalìklarìnìn % 40'ìnìn sebebinin etil alkol oldugu bu arastìrma ile gösterilmistir.

ETÌL ALKOLÜN TEDAVÌDE KULLANÌLMASÌ

· Dezenfekte edici olarak kullanìlìr.
· Ìlaçlardaki etken maddeyi çözmek için kullanìlìr.
· Yüzlerce ilaçta yardìmcì madde olarak bulunur.
· Ìlaçlarda adì; etanol, ethanol, etil alkol veya alkol olarak geçer. Sadece "alkol¨
denildiginde etil alkol kastedilmistir.
· Ìlaçlarda bulunan izopropil alkol, dikloro benzil alkol, setil alkol gibi çözücüler
sarhosluk veren alkol degildir. Etil alkol dìsìndaki alkoller için yalnìzca "alkol¨ ismi
kullanìlmaz.
· Alkol en çok; surup, agìz gargarasì, sprey, bugu, enjektabl preparat, losyon ve
damlalarda bulunur.

ETÌL ALKOL KOMASÌNDAN ÖLÜM

· Alkol komasì, alkol yüzdesi % 40 ÷ % 50 olan içkileri bir kerede fazla miktarda
içenlerde görülür.
· Etil alkol dogal olarak en fazla % 16'lìk olur. Bundan fazla yüzdelerde maya bile ölür,
fermantasyon sona erer.
· % 16'dan daha fazla etil alkol içeren içkiler, dìstan dogal veya sentetik etil alkol ilave
edilerek üretilmislerdir. Etil alkol oranì % 16'dan fazla olan içkileri içenler alkolik
olmasalar dahi, alkol komasì sonucu ani ölüm riski ile karsì karsìyadìrlar.

MUTLAK ETÌL ALKOL

· Etil alkol su çekicidir. Bu sebeple % 100'lük elde edilemez. Ancak % 95,5 saflìkta
olabilir. Buna mutlak etil alkol denir.
· Etil alkolde, havadan nem kaparak kendini seyreltme egilimi vardìr.
· Mutlak etil alkol, dogal yolla elde edileni ve yapay yolla elde edileni olmak üzere iki
çesittir.

DOGAL MUTLAK ETÌL ALKOL ELDE EDÌLMESÌ

· Dogal mutlak etil alkol elde edilmesinde; etil alkol % 16'lìk olunca maya öldügünden
dolayì bu yüzdeye gelmeden önce etil alkol ortamdan destilasyonla çekilir. Kalan
kìsìmda fermantasyon devam eder. Bu islem sürekli tekrar edilir. Böylece % 95,5 etil
alkol içeren mutlak etil alkol elde edilmis olur.
· Dogal mutlak etil alkol seker pancarì, üzüm ve polisakkaritlerden elde edilir.

ETÌL ALKOL ORANÌ YÜKSEK ÌÇKÌLERDEKÌ DOGAL ETÌL ALKOL NASÌL ELDE
EDÌLÌR? (SUMA FABRÌKASÌ)

· Etil alkol oranì % 16'nìn üzerinde olan içkiler rakì, votka, viski, cin, kanyak ve likördür.
· Bu içkilerde bulunan belirli yüzdelerdeki dogal etil alkol, sumadìr.
· Rakì imalatìnda genelde dogal etil alkol kullanìlìr. Etil alkol oranì yüksek diger
içkilerde sentetik etil alkol olabilir. Bu nedenle suma kelimesi rakìyla özdeslesmistir.
· Rakì üretiminde içine henüz anason konulmamìs ve damìtìlarak elde edilen % 40 ila
% 50'lik etil alkole suma adì verilir.
· Suma da mutlak etil alkolün elde edilmesinde oldugu gibi damìtmayla elde edilir.
Suma, ilk damìtìlandìr ve etil alkol yüzdesi daha düsüktür.
· Suma kelimesi Osmanlìca lügatte "gizli riyakârlìk¨ anlamìnì da tasìr. Bu belki de,
düsünülmesi gereken bir denk gelistir.
· Ìçkilerdeki etil alkol genelde üzümden elde edilir. Bildigimiz etil alkol, bu fabrikalarda,
fermantasyon ve damìtma yoluyla üretildigi hâlde adìna, etil alkol fabrikasì
denilmemistir. Özellikle Anadolu'da suma fabrikasì denilmistir!..
· Suma fabrikasì, rakìnìn esas maddesini elde etmek için açìlìr.
· Tìpta kullanìlan dogal etil alkolün elde edildigi fabrikaya mutlak etil alkol fabrikasì
denir, suma fabrikasì denilmez.
· Zaten 2005 Baskì TDK Türkçe Sözlük'te, suma kelimesinin karsìlìgìnda "Ìlk damìtìlan
ve içinde anason bulunmayan rakì.¨ denilmektedir. Dolayìsìyla "Rakì fabrikasì
açìyoruz.¨ demelidir. Halk isin dogrusunu bilmektedir.

YASAMÌMÌZDAKÌ YAPAY KARBOKSÌLLÌ ASÌTLER

· Asetik asit, yapay sirkede bulunur.
· Salisilik asit, nasìr ilaçlarìnda bulunur.

· Askorbik asit, C vitaminidir.
· Asetil salisilik asit, aspirindir.
· Sitrik asit (limon tuzu), koruyucu katkì maddesidir.

HAYATÌMÌZDAKÌ DOGAL ÌNORGANÌK ASÌTLER

· HCl: Hidroklorik asit ÷ Mide asidi
· H
2
CO
3
: Karbonik asit ÷ Maden sodasì

HAYATÌMÌZDAKÌ YAPAY ÌNORGANÌK ASÌTLER

· HCl: Hidroklorik asit ÷ Tuz ruhu adìyla bilinen maddedir.
· H
2
CO
3
: Karbonik asit ÷ Mesrubatlarda kullanìlìr.
· H
2
PO
4
: Fosforik asit ÷ Kolalarda kullanìlìr.
· H
2
SO
4
: Sülfürik asit ÷ Aküde kullanìlan sìvìdìr.
· HNO
3
: Nitrik asit ÷ Kezzap ÷ Gübre ve patlayìcì elde edilmesinde kullanìlìr.
· HBO
3
: Borik asit: Çözeltisi alerjik göz kasìntìlarìnda kullanìlìr.

HAYATÌMÌZDAKÌ BAZLAR

Ca(OH)
2(süspansiyon)
: Badana yapìmìnda kullanìlan kireçtir.
Ca(OH)
2(k)
: Sönmüs kireç veya kireç adìyla bilinen maddedir.
Ca(OH)
2(suda)
: Kireç suyu olarak bilinen CO
2
'nin ayìracì olan çözeltidir.
KOH (Potas kostik): Gübre ve arap sabunu yapìmìnda kullanìlìr.
Mg(OH)
2
: Antiasit mide pastilleridir.

Al(OH)
3
:

Antiasit mide pastilleridir.

NaOH: Kostik adìyla bilinir. Sabun imalinde ve yesil zeytinleri 5÷6 günde sarartìp
piyasaya sürmek için katkì maddesi olarak kullanìlìr.

NH
3
: Gübre yapìmìnda, Ag esyalarìn temizlenmesinde, kumas lekelerinin
çìkartìlmasìnda kullanìlìr.

ÌÇKÌLERDEKÌ ETANOL YÜZDELERÌ

Birada % 6 etil alkol vardìr.
Sarapta % 16 etil alkol vardìr.
Rakìda % 40 ÷ % 50 etil alkol vardìr.
Votkada % 65 ÷ % 70 etil alkol vardìr.
Viskide % 65 ÷ % 70 etil alkol vardìr.

ETANOL YÜZDESÌ YÜKSEK OLAN ÌÇECEKLER

Kìmìz: Disi at (Kìsrak) sütünün fermantasyonu ile elde edilir. % 2 etil alkol vardìr.
Boza: Mìsìrìn (Darìnìn) fermantasyonu ile elde edilir. % 0,3 (Mevzuat limiti en fazla %
2'dir.) etil alkol vardìr.

Kefir: Ìnek, koyun veya keçi sütünün fermantasyonu ile elde edilir. % 0,5 etil alkol
vardìr.

3. BÌYOLOJÌK SÌSTEMLERDE KÌMYA

BÌYOLOJÌK SÌSTEMLER ÌLE HAYAT, CANLÌLÌK, KÌMYASAL MADDE ÌLÌSKÌSÌ

· Biyolojik sistemlerdeki bütün atom, iyon ve moleküller kendilerine düsen görevi hiç
aksatmadan yerine getirmektedirler. Bu görev, biyolojik sistemin yapìsìna, genel
düzenine uygun bir uyum ve mükemmellik içinde sürdürülmektedir. Bu uyum ve
mükemmellik, milyonlarca seneden beri müthis bir yardìmlasma zinciri içerisinde
devam etmektedir.
· Biyoloji, ¨hayat bilimi¨ manasìna gelir. Biyolojik sistem, hayatlì sistemlerdir.
· Ìlkögretim, ortaögretim, üniversite ve lisansüstü seviyesinde biyoloji kitaplarì
incelendiginde, hayatì açìklamadìgì görülecektir.
· Kìsacasì biyoloji, canlìlìk ve ruhun devreye girdigi hayatì açìklamakta aciz kalìr.
· Günümüzde "Canlìlìk ve hayat nedir?¨ sorusuna verilen cevaplarìn, canlìlìk ve hayatì
açìklamaktan daha çok canlìlìk ve hayata görünüste sebep olan perdeleri tarif etmeye
yönelik oldugu görülür.
· Havayì teneffüs etmemiz, su içmemiz veyahut beslenmemiz aldìgìmìz gìdalardaki
atom, molekül ve iyonlarìn sebep olmasìyla cereyan eder. Böyle olmasì, canlìlìgìn ve
ruhla irtibatlì biyolojik hayatìn, perdelere baglì olarak devam etmesi içindir.
· Sözgelimi, bir bakteri veya virüsün maddi yapìsìnì olusturan yapì taslarì en ileri
laboratuvarda bir araya getirilse bile, bu bir araya getirilen maddelerin canlì ve hayat
sahibi olabilmesi; sebeplerin, hatta en büyük sebep olan insanìn basarabilecegi bir
husus degildir. Bu durumda ölü bakteri veya ölü virüs elde etmis olacagìz.
· Koparìlan bir çiçegin, koparmakla hiçbir maddesi eksilmedigi hâlde, çiçek ölmüs,
canlìlìk ve hayatì kalmamìstìr.
· Canlìlìk ve hayatta, maddi hiçbir sebep yoktur.
· Aslìnda canlìlìk ve hayatta var gibi görünen sebepler, perde olmasì için zahirde
sebeptir. Biraz düsünülse bunlarìn sebep olmadìgì anlasìlacaktìr.
· Hayat denilen sìrlì durum, bir anda belirtileriyle ortaya çìkmaktadìr. Bu hâl, hayatìn
hakikatinin açìklamasìnì, fenlerin ve felsefenin dìsìnda aramaga, bizi mecbur
bìrakmaktadìr.
· Evrenin en yüksek hakikati hayattìr.
· Kâinatìn ruhu, mayasì, esasì, neticesi, özü hayattìr.

ÌNSAN VÜCUDUNDAKÌ ATOMLARÌN ÖMRÜ

· Bazì atomlarìn birkaç saniyelik ömürleri vardìr.
· Her senede iki defa, derece derece ve yavas yavas; insan vücudunun atomlarì
tazelenmektedir.

· Her bir ruh kaç yìl yasamìs ise; o kadar sene, insan bedenindeki atomlar komple
yenilenmektedir.
· 5÷6 senede insanìn bütün atomlarì degismektedir.

ATOMLAR CANLÌ MÌDÌR?

· Bitki, hayvan ve insan olmak üzere üç grup canlì varlìk vardìr.
· Canlìlìkla, atomun canlìlìgì arasìnda dogrudan bir iliski yoktur.
· Dünyadaki canlìlarìn bünyesindeki atomlar canlì degildir. Cansìzlardaki atomlar da
cansìzdìr. Her bir cansìz atom; canlì olan insan, hayvan, hatta bitki cismine girince,
orada adeta canlìlìk kazanìr. Bu canlì bünyeler, cansìz atomlar için bir nevi
misafirhane, kìsla ve okul gibidir. Burada bir talim ve terbiye yarìsìndadìrlar. Bu yarìs;
bütün atomlarìn hayat sahibi oldugu bir yerde bulunabilmek içindir.

SANKÌ CANLÌ GÌBÌ ORGANÌK BÌR MOLEKÜL: FULVÌC ASÌT (FULVÌK ASÌT)

· Fulvik asit; sanki canlì gibi organik bir molekül olarak literatüre geçen tek organik
maddedir.
· Fulvik asit; bütün elementleri ihtiva eden ve molekül kütlesi 500 ile 2000 arasìnda olan
bir organik moleküldür.
· Fulvik asit; Türkiye'de Ìsparta'nìn kazasì Keçiborlu'da, dünyada ise Himalaya
daglarìnda ve ABD'nin Utah (Yuta) eyaletinde vb. bazì yerlerde yer altìndan çìkar.
· Fulvik asit; magma tabakasìndan gelerek yeryüzüne ulasan sularìn içinde bulunan
kompleks bir bilesiktir.
· Fulvik asidi 2005 yìlì kasìm ayìnda U.S. FDA [United States Food & Drug
Administration] (Yunaytìd Steyts Fuud end Drog Edministreysìn) (ABD Gìda & Ìlaç
Ìsletimi) ilaç olarak kabul etmistir.
· Fulvik asit organizmaya girdiginde, acilen vücutta ihtiyaç olan maddeler sentezlenir.
· Fulvik asit; lagìm suyu, agìr metal iyonu, kimyasal kalìntì, kimyasal atìk madde,
kimyasal artìk madde ve çesitli zehirlerin karìstìgì kirlenmis sularì 2 ay içerisinde
berrak hâle getirir.
· Fulvik asit zamanla humik aside dönüsür. Humik asit, siyah renktedir ve molekül
kütlesi 1 000 000'dur.
· Sülfato adìyla bilinen sülfonamitler, fulvik asit türevidir. Gelecekte birçok ilacìn yerine
geçecegi tahmin edilmektedir.
· Fulvik asit, genetik bozuklugu birinci jenerasyonda kalìcì olarak düzeltir.
· Fulvik asit, ölümcül olan en agìr gìda zehirlenmelerini, birkaç dakikada ortadan
kaldìrabilir.
· Fulvik asidin bulundugu sìvìda 5 grup faydalì mikroorganizmanìn tamamì bulunur.
· 5 grup faydalì mikroorganizma; fotosentez bakterileri, laktik asit bakterileri, mayalar,
küf mantarlarì ve aktinomiset adìyla bilinen toprak mikroorganizmalarìdìr.

· Bu faydalì mikroorganizmalar, yeryüzüne çìktìgìnda ìsì, ìsìk ve oksijenle aktif hâle
gelerek eseysiz ve eseyli üreme ile probiyotikleri üretirler.
· Probiyotikler; dogal amino asit, vitamin, nükleeik asit, enzim, hormon, esansiyel yag
asidi, antioksidan, antibiyotik, antifungal, nano gìda zerresi, keton, sterol, tanen,
flavon, flavonoit vb. biyoaktif maddelerdir.
· Fulvik asidin bulundugu sìvìda bu bilesiklerin tamamì dogaldìr.

ATOMLARÌN HAREKETÌ

· Cesedimiz, atomlardan olusur.
· Cesedimiz, ruhumuzun evidir; elbisesi degildir.
· Ìnsan vücudundaki atomlarìn belli bir ömrü vardìr.
· Organizmadaki atomlar, sürekli degismektedir.
· Vücudun degistirilmesi ve devamì için; yìkìlan, atìlan atomlarìn yerini dolduracak,
onlar gibi çalìsacak yeni atomlar lazìmdìr.
· Yeni atomlarìn insan vücuduna gelmesi için çesitli bilesiklere ihtiyaç vardìr. Bu
bilesikler, alìnan gìdalarla saglanìr.
· Gìdalarla alìnan bilesiklerdeki atomlar, giden atomlarìn yerine dagìtìlìr.
· Örnegin; kalsiyum kemiklere, demir kana, flor dise, kükürt saça, fosfor beyne gider.
· Beyinde ölen bir fosfor atomunun yerine gelen fosfor atomu; topraktan bitkiye,
bitkiden hayvana, hayvandan insana, yenilen gìdalar ile geçmis ve sonunda da beyne
sevk olunmustur.
· Fosfor atomu bu yolculugunda hangi seye girmis ise; görüyormusçasìna,
duyuyormusçasìna, biliyormusçasìna muntazam hareket edip ve sonuçta gerekli
oldugu yerine ve hedefine giderek, örnegin; beyne girmis, oturmus ve çalìsmasìna
baslamìstìr.
· Bu bize, baslangìçta, o fosfor elementinin; hangi kisinin beyni içinse, o kisi için planlì
oldugunu gösterir. "Her adamìn alnìnda rìzkì yazìlìdìr.¨ bilimsel bir gerçektir.
· Atomlarìn hareketi bosu bosuna degildir. Kendilerine uygun bir yükselme içindedirler:
Elementteki atomlar maden derecesine, madendeki atomlar bitki hayat tabakasìna,
bitkideki atomlar hayvanìn otlanmasì sonucu hayvan mertebesine, hayvandaki
atomlar insanìn beslenmesiyle insan hayatì makamìna, insanìn vücudundaki atomlar
da süzüle süzüle saflasarak beynin ve kalbin en ince ve kritik yerine çìkarlar.
· Canlìlarìn çekirdek ve tohumlarìndaki atomlar, agaca bir ruh hükmüne geçer. Agacìn
bütün atomlarì içinde bir kìsìm atomlarìn bu düzeye çìkmalarì, o agacìn hayata sahip
olmasì ve hayata hizmet etmesi gibi önemli görevleri yerine getirmesiyle anlasìlìr.
· Evrendeki atomlarìn her birisi, her tür özelliginde, her sey olabilme ihtimalinde iken, o
atom sonsuz yollar içinde yalnìz tek bir yola yönlenir, sìnìrsìz durumlara girebilme
alternatifinde sìyrìlarak bir vaziyete girer, sayìsìz sìfatlardan bir sìfatla sìfatlanìr. Dogru
bir kanun üzerine programdaki hedefe dogru harekete baslar ve görev aldìgì herhangi
bir gerekliligi derhal yerine getirir. O faydalì hâllerin ortaya çìkmasì ancak o atomun o
çesit hareketiyle olabilir.

· Atomu aksiyona sevk eden yerinde duramamasìdìr ve sevkidir.

SOLUNUM

C + O
2
÷

CO
2
+ 94 kcal

FOTOSENTEZ

6CO
2
+ 6H
2
O + günes enerjisi + klorofil ÷ C
6
H
12
O
6
+ 6O
2

SEKER PANCARÌNDA SAKKAROZUN OLUSUMUNA AÌT REAKSÌYON DENKLEMÌ

6CO
2
+ 6H
2
O + günes enerjisi + klorofil ÷ C
6
H
12
O
6
+ 6O
2

C
6
H
12
O
6
+

C
6
H
12
O
6
÷

C
12
H
22
O
11
+ H
2
O
Glikoz Fruktoz Sakkaroz

DÌSAKKARÌTLERÌN SÌNDÌRÌMÌNÌN REAKSÌYON DENKLEMLERÌ

C
12
H
22
O
11
+ H
2
O + Sakkaraz ÷ C
6
H
12
O
6
+ C
6
H
12
O
6
Sakkaroz Glikoz Fruktoz

C
12
H
22
O
11
+ H
2
O + Maltaz ÷ C
6
H
12
O
6
+ C
6
H
12
O
6
Maltoz Glikoz Glikoz

C
12
H
22
O
11
+ H
2
O + Laktaz ÷ C
6
H
12
O
6
+ C
6
H
12
O
6
Laktoz Glikoz Galaktoz

POLÌSAKKARÌTLERÌN (NÌSASTA, SELÜLOZ VE GLÌKOJEN) OLUSUMUNA AÌT
REAKSÌYON DENKLEMÌ

6CO
2
+ 6H
2
O + günes enerjisi + klorofil ÷ C
6
H
12
O
6
+ 6O
2

nC
6
H
12
O
6
÷

(C
6
H
10
O
5
)
n
H
2
O + (n÷1)H
2
O
Polisakkarit

MÌDE EKSÌMESÌNDE KULLANÌLAN MÌDE PASTÌLLERÌNÌN GÖREVÌNÌN REAKSÌYON
DENKLEMÌYLE GÖSTERÌLMESÌ

Mg(OH)
2
+ 2HCl ÷ MgCl
2
+ 2H
2
O

Al(OH)
3
+ 3HCl ÷ AlCl
3
+ 3H
2
O

MÌDE EKSÌMESÌNDE KULLANÌLAN KARBONATÌN GÖREVÌNÌN REAKSÌYON
DENKLEMÌYLE GÖSTERÌLMESÌ

NaHCO
3
+ HCl ÷ NaCl

+ H
2
O + CO
2


MÌDE EKSÌMESÌNDE ÌÇÌLEN MADEN SODASÌNÌN GÖREVÌNÌN REAKSÌYON
DENKLEMÌYLE GÖSTERÌLMESÌ

(HCO
3
)
÷

+ H
+
÷ H
2
O + CO
2


YASAMÌMÌZDAKÌ DOGAL KARBOKSÌLÌK ASÌTLER

· Bütirik asit (Tereyagì asidi): Tereyagìnda bulunur.
· Katì yag asitleri (Palmitik asit, stearik asit): Katì yaglarda bulunur.
· Sìvì yag asitleri (Oleik asit, linoleik asit, linolenik asit): Sìvì yaglarda bulunur.
· Sitrik asit (Limon asidi): Limonda bulunur.
· Malik asit (Elma asidi): Elmada bulunur.
· Asetik asit (Sirke asidi): Sirkede bulunur.
· Okzalik asit: Kuzukulagì bitkisinde bulunur.
· Laktik asit (Süt asidi): Yogurtta, eksimis sütte ve yorulunca kaslarda bulunur.
· Formik asit (Karìnca asidi): Karìnca salgìsìnda ve ìsìrgan otunda bulunur.
· Askorbik asit (C vitamini): Kusburnu, limon, portakal vb. meyvelerde bulunur.
· 22 amino asit: Proteinlerin yapì tasìdìr.

4. ÇEVRE KÌMYASÌ

ASÌT YAGMURU

SO
2
+ ½O
2
÷ SO
3


SO
3
+ H
2
O ɔ H
2
SO
4

Filtresi olmayan fabrika bacalarìndan çìkan $
2
gazì; havadaki
2
ile birlesir, $O
3
gazì
olusur$O
3
gazì; yagmur yagdìgìnda H
2
O ile birlesir. Asit yagmuru adìyla bilinen H
2
$O
4
meydana gelir.


SULARÌN ACÌLASMAMASÌ

N
2
+ 3H
2
ɔ 2NH
3
+ 22 kcal

NH
3
+ H
2
O ɔ NH
4
OH


Havada N
2
ve H
2
bulundugu ve tepkime ekzotermik oldugu hâlde NH
3
olusmaz.
Olussaydì sular acìlasacaktì. NH
3
, sularì acìlastìran bir maddedir.

KÜRESEL ÌSÌNMAYA BAGLÌ KURAKLÌKTAN SÖZ ETMEK, BUNA DAÌR SOMUT VERÌ
BULMAYA ÇALÌSMAK BÌLÌMSEL SKANDALDÌR

· Türkiye son senelerde kuraklìk yasìyor.
· Dünyada yagìslar azalmadì.
· Yagìslar yer degistirdi.
· Dünyanìn bazì bölgeleri çok yagìs alìrken bazì bölgelerinin daha az yagìs aldìgìnì
görüyoruz.
· Örnegin; Türkiye'de yagìslar azaldì, Amerika'da yagìslar arttì.
· Sorun da buradan çìkìyor.

SÌYANÜR YÖNTEMÌYLE ALTÌN ÇÌKARTMAK

· Bergama'da altìnìn çìkartìlmamasì için, uzun zaman yürüyüs yapìldì. Necip
Hablemitoglu ölümünden az önce siyanür yürüyüsünün bahane oldugunu açìklamìstì.
· Bergama'da altìn çìkarìlmaya baslandì. Senede 100 ton siyanür kullanìlìyor, tamamì
yok ediliyor. Bu sebeple çevreye zararì olmuyor.
· Ülkemizde çevreye atìlan 265 000 ton siyanür vardìr.

NÜKLEER SANTRAL ATÌKLARÌ

· Yanmìs yakìt, 10 sene yüksek sìcaklìk ve basìnca dayanìklì havuzda muhafaza edilir.
Bu suretle radyoaktivitenin % 99'u ölmüs olur.
· Kalan % 1'i plütonyumdur. Plütonyumun yarì ömrü 24 000 yìldìr. Yenilse bile zararì
olmaz. Plütonyum çesitli sekillerde degerlendirilebilir veya depolanabilir.
· Plütonyum atìgì, tekrar yakìt olarak kullanìlabiliyor; yapay elementtir.

NÜKLEER SANTRALÌN ZARARÌ YOKTUR

· Evde veya is yerinde otururken bile bir nükleer santralin çevreye yaydìgì
radyasyondan 460÷470 misli daha fazla radyasyona maruz kalìnìr. Reaktörün yanì
basìna oturulsa dahi bu kadar radyasyon olmaz.
· Dünyanìn her tarafìnda uranyum vardìr.
· Uranyum zamanla bozunup radona dönüsür veya baska bir element uranyuma
dönüsür. Radon gazì her yerden geçer. Sürekli etki hâlindeyiz. Bunlar dogal ve faydalì
olaylardìr.
· Ayrìca dogal kozmik ìsìnlarla gelen radyasyon bile, bir nükleer reaktörden gelen
radyasyondan 120 kat daha fazladìr.
· Nükleer santraller, kaza durumunda ìsìnìnca kendi kendini kapatìp zincirleme
reaksiyonu kapatacak sekilde tasarlanmìstìr.
· Nükleer kaza riski ve çevreye zarar konusu ve iddialarì, kasìtlì ve cahillige baglì
abartìlardìr.

· Sogutma suyu nedeniyle kaybolan enerji ihmal edilebilir boyuttadìr.

SAGLÌGÌMÌZA ZARARLÌ BAZÌ MADDELER

SÌYAH ZEYTÌNLERÌN ÇOGUNDA ZEYTÌN BOYASÌ VARDÌR

· Siyah zeytinleri çabuk olgunlastìrmak için hile amacìyla FeO formülü ile yazìlan
demir(ÌÌ)oksit kullanìlìr. Zeytin boyasì olarak bilinir.

NARENÌYE ETÌLEN GAZÌ ODALARÌNDA BEKLETÌLÌR

· Erken toplanan turunçgillerin kabugu yesildir. Kabugun dogal rengini almasì için hile
amacìyla turunçgiller, C
2
H
4
(etilen) gazì odalarìnda bekletilir. Bu suretle; portakal,
mandalina ve limonun erken toplandìgì ve eksi tatta oldugu anlasìlmamìs olur.

YESÌL ZEYTÌNLERÌN HEPSÌ KOSTÌKLÌDÌR

· NaOH (sodyum hidroksit)'in teknikteki adì kostiktir. Yesil zeytinlerin tamamì kostiklidir.
Kostik; yesil zeytini, normal süresinden çok daha kìsa sürede, yaklasìk 5÷6 günde
sarartìr. Kostikli zeytinlerin farklì istenmeyen bir kokusu olur. Kostik, siyah zeytinin
rengini koyulastìrmak için de kullanìlìr.

ELMAYÌ SOY DA YE..!

· Elmanìn kabugu, çok faydalì olmasìna ragmen yenmemelidir. Elma, kabugu soyularak
yenmelidir; çünkü elma agaçlarì, göz tasì veya gök tasì denilen CuSO
4
çözeltisiyle
ilaçlanìr. Bol suyla yìkansa bile, kabukta Cu
+2
kalìr. Zehirli Cu
+2
kalìntìsì, en çok elma
sapìnda bulunur. Karaciger, Cu
+2
'nin yìkìlmasì ve

kanda yükselmemesi için çok
çalìsìr, sonunda iflas eder. Cu
+2
düzeyinin kanda yükselmesi neticesinde Wilson adì
verilen ölümcül karaciger hastalìgì bas gösterebilir.

KLORSUZ DOGAL KAYNAK SUYUNUN ÖNEMÌ

Dr. Masaru Emoto, Japon bilim adamìdìr. 1943 yìlìnda Japonya'da dogmustur. Alternatif
tìp doktorudur. Yaptìgì deneylerden elde ettigi su kristalleri fotograflarìnì ''Suyun Verdigi
Mesajlar'' isimli kitabìnda yayìnlamìstìr.

Dr. Masaru Emoto "Su cansìz bir madde degildir. Canlì ve duygularì algìlayan
kristallerden olusmaktadìr. Çevresinden pozitif ve negatif bilgileri alìr ve ona göre tepki
verir.¨ demektedir.

Suyun Verdigi Mesajlar adlì kitabìnda suyu çesitli yönlerden ele alan Dr. Masaru Emoto,
çalìsmalarìnìn bilimsel temelini olustururken din gerçegini de göz ardì etmemistir. Dr.
Masaru Emoto söyle demektedir: "21. asìrda en önemli olayìn ilimle dinin yeniden
bulusmasì olacagìnì düsünüyorum. Eger din olmasaydì insan aptallasacak, modern ilim

de hiçbir zaman ortaya çìkmayacaktì."

Dr. Masaru Emoto yaptìgì deneylerde; temiz kaynaklardan alìnan su örneklerinin ve
kendilerine sevgi dolu sözcükler söylenen su örneklerinin aynen kar tanesi kristallerine
benzeyen çok parlak, yogun motifli, simetrik, estetik, çok ince dizayn edilmis, çok renkli
ve altìgen kristallerden olustuklarìnì göstermistir.

Kar tanelerinden hiçbirisinin birbirine benzemedigi bilinmektedir. Bunun gibi su kristalleri
de birbirinden farklìdìr. Zaten karìn sudan meydana geldigi de malumdur.

Dr. Masaru Emoto klorlu çesme sularìyla, çevre kirliliginin çok oldugu bölgelerden aldìgì
su örnekleriyle ve negatif düsüncelere maruz bìrakìlan su örnekleriyle yaptìgì deney
sonucunda ise kristal yapìnìn bozuldugunu gözlemlemistir. Küfür sözlerinin aksettigi
suyun kristal yapìsì tamamen parçalanìp dagìlmìstìr.

Demek ki kötü söz de iyi söz de su üzerinde tesirli oluyor.
Dr. Masaru Emoto, bu çalìsmalarìyla görünmeyen bir ruh âleminin varlìgìna da isaret
etmektedir.

Dr. Masaru Emoto, dünyanìn her tarafìna konferanslar vermek üzere davet edilmektedir.
Japonya, Avrupa ve Amerika'da yaptìgì canlì deneylerle düsünce, davranìs ve
duygularìmìzìn çevre üzerinde ne derece derin etkileri oldugunu göstermistir.

Bu konu ile ilgili olarak Amerikan Holistik Tìp Dernegi (American Holistic Medical
Association) Baskanì Dr. Norman Shealy su yorumu yapmìstìr: ''Dünyanìn yarìsì sularla
kaplìdìr ve bizim vücudumuzun dörtte üçü de sudur. Su, bizim içinde yasadìgìmìz
dördüncü boyutla ruhumuzun besinci boyutu arasìndaki baglantìyì temsil eder. Suyun
infrared (kìzìl ötesi) ÌR ìsìnlarìnì emmesi gibi su ile ilgili pek çok çalìsma, suyun gözle
görünmeyen etkilerini meydana çìkartmìstìr. Ancak, bu çalìsmalarìn hiçbirisi Dr. Masaru
Emoto'nun zarif çalìsmasì ile boy ölçüsemez. Düsünce ve güzelligin etkisi bundan evvel
bu kadar iyi bir seklide bilim adamlarìnca hiç anlatìlmamìstì.''
Holistik düsünde; hayatìn fiziksel, mental ve ruhsal yönlerine baglantìlì, bütüncül ve
dengeli bakìstìr. Baska bir ifadeyle bilim ve ruhun birlesmesiyle dünyayì algìlamaktìr.
Naturally Well mecmuasìnìn editörü olan Dr. Marcus Laux ise söyle bir yorum
yapmìstìr: ''Galileo, Newton, Einstein gibi Dr. Masaru Emoto'nun net vizyonu da bize
hem kendimizi hem de evreni farklì bir sekilde algìlamayì göstermistir. Burada bilim ve
ruh birleserek bizim dünyayì algìlayìsìmìzla ilgili inkâr edilemeyecek bir kuantum
sìçramasì yapmìs, saglìgìmìzì kazanarak nasìl huzur duyabilecegimizi göstermistir.''

SOSYAL ALANDA KULLANÌLAN KÌMYA KELÌME VE DEYÌMLERÌ

· Kaynaga cìva akìtmak: Kaynagì kurutmak demektir.
· Zìrnìk: Arsenik.

· Zìrnìk bile koklatmamak: En ufak bir sey bile vermemek demektir.

0/2 97  : 4/, 50,2-0707  /4 7::9,3 , 2,,3 ,   :8:78: ,5 ;0 902 /::

/Q Q3.09, ,3,58,507;,7/ 7 :-, ,7 20;-0,04,7,;077  $04:,:, ,30 107 2,/,209,1 073097  , ,7 3 3 8 77  200 8,1 3/, 42,, -,  / 7  00 8,1093/0 42, 3,99,/03047:,7,, 2,/02097 4 ,/030332,8 -320/7  3.,4,2,3 200 8 77 3 38,3,;070.097 7 .,2,//0330272/04/: :3: ,3,2,  /:2,  ;0 720  ,//033 8 7,7 3  , 2 , 720 ,22  07 ,3 /0;,2 0920 ;0 -20 -07,-07 42, / 7  97,1 2 /, 4,,7  ,/ 3,92,  ,;7,2,  0 10920 ,23/0 4:32, / 7  07  8 799, Q 42,2, / 7   ,2,  4:32,2, / 7  207 ,0  70320/7  ,,99, 4,,7 0 ;./,3 ,7,8 3/,   :7:2, / 7 ,,9 303-QQ2:,24/: ::3:9:2,2, / 7  2,3 3 8,3  - -QQ020/7  C 703/072 -0 .,5 ;0 473, 020/7 :43:,7/,438,397029,24:78, 8Q70::7:4:7: 0.002 89708032 02/03090307/030032 4:7  080007 8Q70 4, ,3Q89QQ070 -, ,2, 80 3,9 9,- 3  ,3,,2,
2,3 31,/08/7  ,9 /Q3,8 3/,-2/0209,1 30733,7 -7302;,7/ 7  ,709 8, 3 3097/ 208, ,9 20/03093303QQ 038, ,2;003 302902034: 9:7:7 ,9 20/0309-0.0;,7 8,30830 2 9 7Q3Q,9  20/030933 08,8  70 1080108 2,902,980 /Q Q3.0  #42, ::: ;0 070  789,3 /330 /,,32,9,/ 7  ,9 /, 02 , 3 /4 : :3/,3 02 /0 #308,38 9,38437,,04 0943 38903 !,8.,-/3/,7;0/332/0345: 30QQ03 209,1 0302;070338,1 ,9 -2,/,2,7 20;.:99:7  ,9  9,733 -7 /3023/0 209,1 0 ,7  9,2,203 /:,78  ,2,2 9 7  ,9 /, 209,1 0 302 ;0703 02 /Q Q3Q7 /0 49:7  1,9:3 2,99,3 3.0   9,707 ,7,8 3/, , ,2 9 7  02 1,9:3 ;0 02 /0 037 07843    /Q Q3.083/0 -2/0 209,1 3 ,7  -7 07 ;,7/ 7  ,9  9,733 07 /3023/01,7 ,2,3/2073/0 -:/Q Q3Q7-/Q Q3.0,/,2,7 09 972 97  ,9 /, -280 0 200 #308,38 , -07,-07 023 , 7,,3 ,8 3/, -229,72/7  09,1  2, 099 2/03 /4, / 7  02 080 02 /0 ,9 3 3 , 7/,/:7:2:3,70-2;09039007,2 ;,0990  8,2 /33  789,3 /330  ,8 0/5 ;7:5, - /30 ,,9 42,  4 -QQ -7 ,9,/ 7  7 ., ;7:5,  /330 8,597  , 9, 843  ,;/ 4/ 0470 0;/4/47. '03048-;7:5,-QQ07/3/,7/ ,7 :-QQ073-75,5, -/307302:9,,88 542,,7 ;7:5, 3 3/3308,54/: :3:3890708/7  8,209  789,3/330 ,80920 ,3  ,89 7Q3Q;7:5, /330 2:9,,88 54/: :,2,320/03/0 /9,,88:-:907099 20/030 9  0;,9Q8Q2,3,7/30.//8,542: ,78, 2/04,2,3,704 Q80 07020 ,/092 07/7  0 ;,9 /30 ,7  ,,9 ;,09 ,2 ,7  103 ;0 90344/0 507 ,3 ;,090 /Q 070 90/033 092 07/7  , , /33 ,830  /320 -,   42, /070.083/0 2092 0702  2, 385093/0 /0 07 ,2 9 7  :  9,780-707097  %Q7209103;08,3,9 209,104 :7,7,08/02/00799 - 07/0/0/0.097 ,20/030908,7 ,7,38,3 ,3070-074,.,9 7  3,7, Q    

9.9Q7 Q3$0. 9 72.3 03-: /30 ::3 4:5 42./ 3  4.9Q77.90:2.02. 2.2 /32 3 07083 03/0 -7 Q .:89.2 3  . 9..7/ 7  : Q0 ..0 07007 3./7 0/0-783  ./ 7  . 2.1.1../.033  -20  073  07/07 1..0.9 /320 ::3/:7  8.5 8 3  -7-70 ::2:3:   83  39.39 . 9...0 2/3/7 .070.  2.220 2031.7    @  #  D %    D %  & # W  $   W   %&# W   $ '#    D %  # D %  & # W    #$ & &# W       # W   '%  #  D % $ # D %  & # W  #$   # W  #$  % !#  W  !  # ' #    D %# # D %  & # W  # #$#$ W  # ##$  D %%  D %  & # W  %  #  W  # W      $ $%#  W  @'# $  D %    D %  & # W  $   W   %&# W   $ '#     % 2.  302 .930 ::3/:7 -3  4  -.209 843 .39 .3 0  .  .0003   ...002007  9  8. 3.9Q7  9.//033  .9.

.0 3/Q Q3Q47/: 3.843.-7 .3. -Q30200303QQ5.03/Q3Q9.2.-7-3.7/..7.7 .7 3/. 3/ 7  -:43.7.2.8 3.7 3 .2 3.942.3.3D3.32.Q Q.2 / 7 QQ//7 302303-QQ2 2070073/03..807.3 /. 3 -0792090/   Q3Q2Q/03Q007. 42..0..8974342  2.3 3 .7.7/ 7 :3.. .9 3.942:3 5./ 7..-:: :/:7 :3. 3-7:/7093 .8. 9.03.2.7.7..3 3 1.Q Q.3.9 3/.8 3. 7/.2 4.02.7/.-7-3./Q0307/0 507/0 .7 3..43974Q07/070.7 343974.3 -30733//.-7-3.8 4/: :/.3:3 4.3479. .//03303QQ5.3 408 .42090742: 9:7   :3.07.5.//03303QQ5.0830-7030720/.3.0 -:7.20..3 3-2/4..9 108010... /. 5.3  3.. 38.7..9 / 17.09.942..942..3.3./.942 -42-.7/ 30439748Q07/070.9099  2..2.8 4.8 / 7 %Q7-2.3 5/0 070733/0  9720804.: 7.-7 !.7-..3 .7././0/07 Q Q.2.4 :3-70307.3 3-.9 3  Q89Q300970-7 : . / 7    $     &#%D#' $   #  %#'    %#   #       47.3 070 904707 Q70903  0/0 099  2. 00203907.3..3 -307 2..Q Q107997 02.3-72/. /0  20 92. .-../ .3 / 7   .3.0..8 7.943   9.0 .-73..-0.8.7/.77.3:2:307/0 335..3 ..93..82.090. .  994..3  /4 7:.233-.5.7 33/0 Q504033028.0.3   9. 2.0 1733/0 4-02.3. 5.0..3.:9002039073.5. 803020  /.7090/Q Q70.3Q8Q2.4/:  Q3Q2Q/Q3..3 3.-:3:34:3:3.-32090/7 .9 30/0 0/0-0. 8:3.3 0/0 099  -07 38.. .78437.37. 0/00/0-7 $2.7 ...0-..93 0 1092009Q703.7. 47.1 3/.3 3/ 07.87 2  32.7.01.9 3/.. 4:3/.-0.7.4945:0/00/2090/7  07/0..0.-7-3..9:.099 --:3:35. ../.01.0990/7 .0.078908 337097Q/Q7 / .90470730.32.902.7  9   :43:/.  . ./4 /: :10 /0.00203907./.843. /.038.8 3/.7 180.3 99 7. ../0 0/03 ..0.090.003.0702.-47.   1 ..42.. .720 890/073-4 :3.7 3 /..5 / :7.3  .3 2.3.3/.3.942 02/0240Q0730:.7703 .7.2. :7 :3 /027.0743.00 92.9 3.7.7.-Q9Q3-:3. .090.380:3./.3.7 3 3.1 3/.942 /02 07/  8.0.7/.2.C/QQ8. 1.7 7Q Q479.7.7 3 32. - .0 00-07/0 02 97  .3   ..2-307 -:0204.Q0709 5 0./.4.-2.

:88.-7 -3. 2.23302904702/057.9.707-./ / 7    .3789./..3.7 3 3-::32. 209.843.8/ 0.5 0/0092 97  W ..3-7 82  :3.7/ 7 .2/07 0.. 7.8::.3 ...7 . 3 4/:7  W D70903.8 3/.8:: 02.9 3 38.9   .4807.39 23/0073080  .-7-3..3 32.7.3  7 9 3 3 8.0.70.8 3/.-  W .81 /030. .2 9 7  2.5.:88.3:3:3: 0702.7.3:3:  1.8::3:0 1092 97  W 9 3 ..90.7 3 .8 0:  W .9:.7 3/. 9 72. 7 3 .7..9 3 3Q/0-0 229. -0 07 :3.3 3 .2.230.78.2 9 77894 3:32../  4.14:542.5.33.302/0Q3Q2Q0.8 3/.072 97  W 7 8 29.  W 2./ 3 3.5.:...- 20949. 2./.083/0 02.3 303-.-707.39 3:7:.-7-3..33..:8:.00943.3 /7  .4807 /033./3023033022./ 7   Q2Q 397.-7002039070.-7 Q3Q2QQ324/073233/.3/.5.  8 8 092 97  Q30 030783/031.-:0// -.5 $  3 ..08.03079049    .3 Q3Q2Q/0/0 -Q9Q3/Q3.3 30/0099 -.3 7...8.8 3/...3:3: .0Q89.-.0:.0/030 20949.8 20  W 02-.0/ 072.44 7.3 .-7-3.7.0. 33032083/0-:Q3/0:./ 07209073 08 7. /.-7-3.0..-7-3.$79 3  03207%.34: .2 92.2 4./Q Q3...1 3 3-0703208..7/.7 0 97/...7 3 :7.89078. 2.0073 0.3:3:3/. .9 3 .:..-7-3.083/0..-7-3.32.. 8Q-20 9720  /.32 9 7   D3Q7..7/ 7 W .78. .7-..7.2.-7-3.8 0.7/.0Q89..  0  . 20.7.-QQ0 23080-0542: 9:7 . 720 7../ 3 .3 .3 .2./ 302.3 32.9  /073002 97 :3./.. . 7.37. ..8 02-  7QQ47.3 3:7:.7/ 7.-0 0730/00/0-/07  W .7943 47.-7-3.2 9 7 .3/ 7/  W 0470$.3 .:8:.32 4/: :02.-47.8 7./0092 970943 /.843 8Q20 07920 -:.7 2 3/.38 -29.. 7..-7-3...7-Q9Q3 2.02/0.303.2/07  . 3/./.-7 W 1472QQ0890703/7447..8/ 9:7:: 0/0092 97  W  1472QQ0890703397.3/.8092 9   ...7.3./.3:3:3: Q903347:3:2:.7307 .843. /7   4/0732.23/007/04/:7 7894 2..3..8 3 8 .

7/.5.9 3. 33. / 7 4 :2073/03/4.7/ 7 :9.0.33.5.01080103370.- 2.#.3 2.7 . 78. .87./0:.220/-3007.19.9 9.7 47/: -:3/.52.8 .3./ 3  .   2.07.907-.3 /./00092 97  3-QQ2099 58.2 9 7   89%Q7073/03/7   $  09./.7 Q073/0/0307/ 907/03..233-.73303-QQ-3/7  4 :2Q3Q4.3 7   9.../ .43   .//0070 1092 97  0.9.-.720//.32 9 7 !0974Q3/01. 4507..0320 :72..7.78::8#:8.3 3 90200733:3.8 3/....9 2.2 3 3 823..Q20070 .4:9:2: 9:7  2.07037.2..0. .3/4./ 4.7 $ 7.01./ 9.3 %.7307  ... /.Q87.3 2. ...9099  8 . #./0/2.. 33302-QQ9Q7  8 7.820:.Q20070. 3#0 /0/4 /: ..39....97Q Q307020830./.70343:3.3. #.8 3 /.7.3 38. 0  .3  3:3209304 9:72..7 3 9./078.4.9 / 3 -0792090/7    79.3..7. 72 .9Q9 .03.8. 9 -..0.7.3 :8948 7.0/4947/:7  %. 07/0/7  0470$...003 803029.7.. 0 9703/7 7. 4.5 .32..2.8.3-.3209308:32: 9:7   Q9Q30 .7.43:8:3/.00702Q.8 #../Q Q3.9 /.73072 97   9/03.7:5.3/. 08074. 108010.4.2Q/.2 9 2. .078030% 5. 180./ 7    #         %#   #.00 .347.42: 9:7  -70208.7.2..30/09...52../009703#407 .3.0807/7 9.5.073330282073/034./ 3 7. .8 3/.32.20. 47..:9.0807073907.077.7..7-4:3. /034/.4 ..52.7.. .7 3:89.9.89.5.8 43:3. 33 -:: :/:7    $         %#     .7. -3$3.7 .382.0103-2079. 2./ 3/.95  .398059. 9 59./. 3/.9 8 -QQ9Q7  .7 .7 3 8.907.8 4.072 97  0  .7943 33974/:.0Q3Q2Q/0.9439490894741$.08 03207%.3  :89./.73307-73    /3020.3.007-7/30204/302/0033022...72./ -:-07:.038.-7-3. /.37  -8309Q720.3 .2 4.077.8 3/.

.3 -30733//..20/0.02/0003.7.090/.2.7 0 0180.7 -7.090/.0 10742: 9:7 %470 /033.0.././0 -3$3.52 9 7  208::3:3 8. -3$3.8 3/.3 2 9 7 3-QQ2099 58.8 3 31.. 3 3-0799  .047:..89743422/7  W 4 :3:200.../.30890.3 7 3.2 9 7-:43:/.3 3 303-QQ/8/7  % 5.43:3-:: :/:7 9.7.23/03-.3 2.00 107. #..3. /.743... 803020  /. .3 . 9 72.4 :3-70307.9  .3.0 329.7.7./79 -0 8.0./.7/.54.9.89.7/. 2.2... 43:.Q3.908333023-0792 97  ./0707   & $      W 9248107-.7. 38983..Q Q.3 / 7    .099 --:3:35.3..0720/03020020./. 1 2.9. 8.2.2.32.2.7. 90 8.2Q073002097 /02 97 02043:8:3/...7.4.4:9:2: 9:7  4947.:900930 9 02007-7-7Q89Q302/00/4/:72.9.. :.Q. . % 5238.7/ 7  8 .7..353420970.7././ 7 4.9.033.  /7. . 3 3.0830-7030720/.090.-./Q3.7 3 03-QQ9 5.0./.7 3902032080..108010 044 . -2.52 9 7  % 5. . 730.:/. 9 72.3/ 72 9 7   %D#' $  #      $   # #'&%%  #  ##    &#%D# $ #C #   .7.89.9 7  2././ 7  .7.Q. 3-7:/7093 ...092 97 C730 3 007.320930842..3....7.7:5.1. 3/.8 3..7/ 7 :3.33.  Q073/0 0983.: 9..9 3  Q89Q300970-7 : . ..QQ 27447..0 0/9038437.7 3/. 007-::8:3:3. 4.8 3/.3...9 -49.-7 !. 5.7 380-054/: :3:90859092 97 20.3/ 7 .QQ.8::3.3 3.09320.03 .8 3.7 3Q89.7/.7. /038437.20800/0.. 3/./7/0-7  .7 4.//03303QQ5.07890073/0 803090209.9..7 38:9././ 7 0/ 3.7 3 0 10/034/:7 :..4 7.07..0.29.. 7 .3.902.7.7:5.8 4.945:47:2 $Q3 Q0  8..3 444  2Q/.2Q02..9:3 :/:7 441./ / 7  80707.0.3 .902.9 7/. .52 9 7   & '     W ./ 7 @. .3 3/.02.7.3.7. 2..7 3/.0.9 3../ / 7  47::.3 /79 -0 8.9..-.52.. #.4Q9 59..:02.89.3. 2/. 9 7.7 020  1.7 3.89.239 -.7.3 :3./.8 058 Q3Q2Q/0:. .8907.5 .43. 3  2Q 9Q7  $:.730..8 3.. 8 / 7 % 5349.

8..7.:9.9. 3 3-:: .9 3 3843/0.. /. 2.87.208:7.//0 8438:/030.00 1.7.3 /.1 3/.7    79.7 .07/  .7083.39   ' 202 8Q7.7 .0Q/05.3 7  9..9 9.8974342  -3080203-QQ4592 .9099 ..87.8  .8 3/.. /.- 2. 19 7 .9 5./032 97  $  09..-:Q3Q80.--. 07/    &#%D# $ #%$ %# #$C#   2.2#.-7  ..3.07 %. -3$3..2        8.7..0////7 %Q789.3.7.4 . -3$3..7/ 7    .8 %Q7-2.39   2.2.398059. /.22 ..3 2:9.-4 9:7    2.303-QQ 2.Q8Q2..-2 97    ../ . /.77.7. #.078030% 5.233:7:: :3.2 4..   7.030830073 4: :2:.3D3.//7 4 :2Q3Q4.79.0830:./ 7    .208:7. /.220/-3007./4 /: .3        3.01.7 3 303-QQ Q #.2 -QQ/ ..8./Q Q3.-7-3.7. 3#0 /0 90/4 /:  90.9 9. / 7 /4 :2073/03/4.-.3:7:2: 9:7 Q8Q2.3 ... .//00732:.3.-3  3 32Q./.39       207.2.03-QQ4947 07:303 -QQ.7/ 2092 07/7  .703.0789087097Q   03070/Q Q3Q7/02. ./ -:-07:.23-030/072  #. 1441 9.007Q3Q2Q0 9:92.233-.//033 /4:Q9Q Q/0.020949.2.3  :8948 7.-7-3        2.7 .52.7-307.

78    .7:5.7 27..0 .3 320.7..3. .233-QQ:7:.78 90.3 /.   .3/ 7  .3 3-.31    8.7    Q8Q2.7 3/.02.09.7    2/2.:942.34/: Q8Q2.7.342...24/0732.342..3 8.22.:.9 . .4342.7/      3-2.9 .7:9:-:.38 1441.-.32.:3:..2. /0302./..-7 /038437.742: 9:7  47.7/0/02.33      2.78233028.33.3.7Q8Q2.33.3        789../ 3 807802Q-.3108010. .38450/8   #.3 3.3 3:7:.2Q30 9.. ./.3.7/.59.79      . 89. .22..3#.33.88..9      .32.7 07:9/4 :2:     .0/.:8:/:7       7.:7.-7-3.07    2.7  /0Q8Q2.     0794/$. /7  7 $7/:30      2..D07304 ..:.-920  # ##&     7.0.9.8 ..2 2.3 / 7  79./4 /: !.092 42.020070/01.7 3 303/073/038437./ /0.2.003070./.7 3/..2 /542.37./.7/   7.3/     0702.07#.

-07.38 . 9. 07920 /.:::. 3 3097/ 208.7 3..-07023.7.9 20/0309-0.7 3  0 10/070::.849:   .7 -7208.2 /. .59.-2800 200#308.38 ' .Q0700 9/. 3.3. 7.8 3/./.3/330/..0.9 /.38-.709 8..2   %   $  # D@%C#  %   $  # D@%C# '##   #%  $ % # $   #C$$ % ' D ' D $ #     %#    DD  #C##   #$ %    $ #   & &&   %$  #%  $ % # $  W . 9 72.902.2 92.003302 902034: 9:7:7 ..32 9 7     .230 -:.1.32..0 #42. ..9 3 3070208/7  W #308.7/..../030.890750 97/07 8.-7-3./ 7   #C$$ % ' D ' D $ #    %#     DD  #C##  W . .3-2.980/Q Q3.3Q8Q2.72/7   #C$$ %'#$ %  $ #%    #$   W #308.9 20/03093303QQ 038.0' Q . Q8Q2.9  20/03093308..0070  789.9.78    2. 8Q20 8.2.3/85307/03 -72. 9 72.7 8. . 789.00741      2.3.30830 2 9 7Q3Q.7/ 7 .00.84320949.3/ 7..32./ 7      7 !5 99       7.-22 9.2.-242.3 .8 701080108 2.7/.

//008 3 7.9Q7 0/02090/7 2/3230708303/0-7Q ..9 3 3#308...04  0943 38903 !.3 . .0-23.504 04.7/.00..-2.7.7..7 .790032  5.34. 9.2:.9./.7 00307080 07.79 /Q Q3..02/0#308.7/ #:-.2./..19.. 32.7 4 . .7Q2Q 9Q7 30 -2 -29..2..  3/./038437.7 33/00320 :7:!.3.39 .9 7  -3$3.2.-7-3..7 3/.71 4/: :3/.9  -2.2.70989072 48.8 3/.38 3 13080780/4 7:/: .7 .09.7 / 070 789.. 9 7 :9: :/./.0/332/0345:30QQ0338.Q8Q2.3 2 9 7 80/0070. -::8:89.1 .1 -242.74.. :. 2.1..0574-02/30/0 .0/03802 97 /020.7/ .080 4:3..8 0700 9 3. 3 -0792 97  W Q9Q3-280-:: .3 4.3. 02/04-7/3/. /.9Q7-:8070 /323 789.9 /.7.3   -2. /30-2 .38090 .90 :2.7/ 7.9.2.3-7 0/  W Q3Q2Q/0 Q3..904:.-71.00 .708903-.7908    0.3 .3/ ..34.-/ 0707/00730../ .007.79003108010 /302.7.8 3 309.7 2./.-074..9 /.38437.8.72/0/049:7 233 /380.9033.79.38  9. .9 2.2.. 5 -2343:8:3:2.0/.3/ $43:3/.2 9 7  W :43:/.7/ 7 :Q0.-23..9. .8 3/.02.Q0-7/7 8Q3Q08.8 3/././7 0/0-783 .9/Q03/0347/:  9.9Q7 Q3/330 8.930::3/:7-34  -. -707020.38  9..0/3302707303/ 80 ./ !.7/  W 8.3.3 -4:/: :3/.2. / 7 !.08..3.-0790380-0507/03/4.38 9.7/.9 2 9 7  07.7 3.889020.. ::38Q703.-:3..0 303.7./.2.7   4.38 8.2.38 9.3 / ./.7 42.07890072/0-03280303/0-:/:7  W 0.5.7/. .7 3:.78.79003/Q Q3./ 3.7 /32/.00.0 -2 .5 9 3 .3  #./ 88890209047./0207/04./.-0./ 3/. 3/033.  7Q3Q 2/0.8.9 20 .02/3/7 .79 3 09..2/33320.8.72/0-7. 800.2.7 3 34 :3: :08..3.8.    789./ 7 9..7 .2.3 03-:/30::34:542.8  ./4 2: 9:  789.3/ 72.0-.42: 9:7  W .7/302 -70 97203.9  8.7  07-7.7 $43:9.0809.7.07.9054: 9:7/: 2./ -70 208.3. 2 9 7 :3.7 2./00.07. 2 /. /Q03/03/ .-/3/.7.9 /.0 10/03 4 0.9 /.209843.3...890/07 30-2.7.479..34Q3Q80 90 .2202031.9 33/042..7-43-307. 7Q707  9.-.72..07:-.9/320::3/:7  8.7 .8.-.002007 9.0-:3/.072 97  /302/0..7.3 3/30..9 77Q202 97 -7-70007.7. 3/4 : :3/.4.:7:.-3 4.8.3889022/0/0 20-.. 2. /30-2.38:2. 3/ 3.390/.38437.-4:2:  /3.3/ .790032/0/037  .0.8 8 3.3 0..3./ 3 4./0/0202 07/7  W 0-7...9Q7 Q3$0.3 .8 /Q Q3Q020/ 8033.7.3.39 .38437.3 3 . .7.9 .. .7 . /:7:2.7  ..38 3 1 3-.7 /.9 2.3./032 97  W .3 0-23-07...02-QQ-7072..0.3. 847:.3 9. .     W 7.3.7  Q8Q2..././.7.7.

2/.3103/.3907.54/: :3:3890708/7  W %42.33.3. '03048-./ 3.7.902. -::32.8 3.0907 33  9.385093/0/007.704Q80 07020.0 3-200707 Q3Q2Q/0-2800 20073. 4-QQ-7 .479.7 3-733/320 0 200.7/30.7 C/QQ 30.-7/.3.5.2 . ..3 / 7  W 0.09703-7.-7 :30/030-0-7.-/307302:9.80920  .9 7.090344/0 507 . -.3.9.083/020920702 2..7:5.2..320/03/0 / 9./4/0470    9.1.32.99..1 3/.9.3..  7Q2Q 9Q7  W .//8.844/74843   207.. ..70 0.349.38   $702838       $7.88 542.32..92.7:5.7/ .Q204.2Q 9Q7 . 2/04.88:-:907099 20/030 9  W .389..7:5.707. 9.707.8 89073 Q3..003/ 3/007 -7070 3/32079Q 9Q Q3Q. /3308.7. 843349.097..9 82080707 92.0  3/.09.7 .3:8:8. 3 3/3308.-/30.2080.  42.2/33 789.843 ...2080..8 3/. 2 /0 /7  . .89 7Q3Q../4/0470 0.20 :4:78. 2  7 209  :3.7:5.3 .542: .88 54/: :..3 3 9.78. -QQ07/3/.7:5.425083.9.33.389034..0  3/.34:7  !741 7 $7. -.780-7 07097   %   ##%'  &# & C #   ..3 9.9.-37 87.1 2 /. /070..9/30.8974342 1441.32 9 7   4/073207070 8 3 3/0  2084.8 3/.2 9 7 : 9../092 07/7 0..830 /320-.7.209  789.9 1 .3  .9 8 -:0 1/7    38.80/5.Q2009975.3/330 .093-:2: 9:7 2003-QQ.2/.02Q03/897 . /3302:9.942.3 7038::3.:./33./ 7 7 .707.597  8.7 :-QQ073-75.3 / 7  W 0190748'03048   80:3.43/. 073/0343.7.2. / 7 ..7 103.090/Q 07090/033092 07/7 .43.7./ -:Q3-07QQ3/0-::3:5-:43:Q073/0/Q Q3020/    .8 3/.0::23/0-::3/: :3:7202Q2Q3/Q7  W 8.3. :.383.. /4 2: 9:7 ./4/47./ 72.2.2.09-0 -7 042: 48.7  .3 / 7   3/.3/330 . 01. . -.99.7 3. 39070 -. 3.4-0.9Q8Q2.

00/7    $Q3 8.52 9 72 Q00//4 7:9:/.7 3/..714/: :3/.5 8 Q073/0.//033-4 ::.00 9. .7038437.7..38  7/Q Q2Q..3/./.1 2 /.8 3Q8Q-72 5.3.7 /.38   $702838       31.8./0./ 9. 8 / 7 3 ./  W &:8.3 / .8.2.7 .0.70330042. /.//033-.89077  !.3/..3.7 3  4 :.59   3/.4 :3-7 0/0-280.0 8 43:.3..38437..5070/4:59.2.320/.38437.2.!.3 .2 . .2 -Q9Q3Q00./  W 08. 9 72.00208307 .8 238 / 7  !741 7 $7. 03490724/3.303   $!$   %  W 0 :77.7.0. 1  84.  : 0/0./.8.//00048.7/ 7 %470    33.7./    . .8.8 0./. -Q9Q3..09094380-:Q0/0-.3.3./ 7  072.3   .. .2 099  W 08.3 ..3/Q3.7.7 3  .9-./ 90724/3..9 3/.209349.8 88902/0 $ -. 2.02 -::32./ :3/.902.8 . 2./ 7 !.. Q7Q2090/7 :80-0500.74/: :3:./ -7..3/ 72 9  W  789.5..8. !.308332:.//008 3 7./. 2.03/320.90724/3.3452: 42.7.7 003/  97..30/  . ..7.7908 0../  2.98 18.. 0303007 .-:...02.5..3.07/  90..2080.03-7./3/03 8437.7 3.9..2.78.9 9.7 .%.92.8 35.3Q30 5 7 5 7 5.3...7 3/.8.38 2.2.7.0.9 8.59 /030070/4 7:.7033-07-7349.083. /.7.37 . .3 -4:/: :3/.//7  W ..3-.3 9.09./ 3  2:.7.9..303   703 3        .2080.0 4 : 3.4:7  W  /02...89072090/7  !741 7 7.7/ 7  W .52.:4. 42. ./ 3/.3 . 3.3 2 3 !.09 0/03:.7 ..7033-7-.79 -2343:8:3:2..89 7.-:.0 . . .0 8 43:.0-2.9 33/042.7.7/ 7  !741 7 $7. 8.2.8 3Q073048. 2.8 .. 2/  !741 7 7.1441.

.   W 14:.3905 /30.20.7.80!.   W . 800.7.3.  .7 2.7.-4.7.8 3.80!.3/ $43:3/.0.48.00 .342. .080 9.. 3/.99.390/./..0.Q89Q3Q 807  .7 3/.389902  W 2.990803808/4349 -:934990.7 / 8090 ./.20.::38Q703. 3 -.. 00-7.2233:7:.4397. 203 .7.3/0 / .8974342 2.007...8 3 309.7  4/:.9 3/.943  9. 38.3  3..-092083 %070//Q9 0920/03 -.89017.003.7 3.0.8 3/.7 003070/007.3908:8.:99:  W %.9..3 78.38:2./30-2..8090 .7  .9. ./032 97   $!$  &# & $C#   W 09003:8.3 4.78.3 78 3 .9 2.20.8 3/.7.:8:/:7  W $ .7 2.79 /Q Q3.790032 5.79 -:905 890703073-.-:709903/4...-71.. 3070 3.8.7:70990307047/: 08.9 /.807  ..:.7908 0.902.2.9   W 9...19. -2..990800 98.7..3/0.7.0 349.741.01/7  W 3.347.790032/037  .079.8.-:7.3 2 9 7 80/0070.7 42.9 2 9  W 07.04 00004    3:3./.8 3/.7.8.79003108010 /302.7/ 7 07.3..072 97  W /302/0.3 .07.-7  .80!.3 07 0./. .4...4: ..8 0700 9  W 8 3/.9 20..  07 /0.7..0-.0-7507/0..0/3 -2. 2  3 // 3 /0 ./..07903 94:9089.900898  W .9 /.43..7 3 3-7 82 . 479.. .79003/Q Q3././.7  0./.7/ 7 /47/:  W 0.2..7142: /30-2.03470907084310 ..  9072420970332:.3 4:. 14:480 4:4803493 ..8033.7  ./00.3-00830./02074.-0/07803 -7 0.0-Q7/Q3.7 3/.08993390 47/  W :/Q3.7 3-2.//7  W 27484-:3 1/7    .3/ .

 3./090943-0.3:3:3: 0.7 /.020..072 97  .38437.3/. 0943 /.9 7  /0/ 3/03038432./.7.3 3:.30/7  W $2.-07/.39  4.7 2 9 7 $023/03.0/309.04 00004 3:30 :7$Q  W /43491004-0/94-00.8207Q0730.02.9-:3/.843  ./00/7000307 .020830 .7.Q0730.0.7.09.09202 .0/02 2:..3/  38.2 / 7  90 Q3./3903/0/147:8941474907:80  W . 2/0. 3.583/002 97  W :3:330/033/03-73.7. -0/7.3-:.3:3:4./3Q47  /0208020 :7/:7  W Q3./339 4/8.-QQ.7Q47:  W %. /.5.-3028-74... 203-2802Q.74/:  $%    D'%    -07938903   W Q7-Q3Q-:2: 9:7  W 34.:.Q900/4 7: ././. 0943.3:3./.98.8 / 7   .2 9 7   $%    D'%  &#$CD  W .9.0.7..4/: :3:0 10/03-2.902.04 00004   $%    D'%    %  W 318 2.027099.7./.09- Q9Q Q3/03493/03:79:2: 1.3:3..880..7.3..99. 2..:.7/ 7  W 30080707 9..3-3247/: .2.-0.9 27Q3Q3843:3.7 4: :/:7  3.8.3 9.7 .7.9:70.7/ 7  W 070/Q 03-702../0083/0 07 .0.89  W %.3.0202 3.3/3.79.0.007 0.7 . 2 9 7  W @0.8974342:/:7  W 094302. .../ 3.07202 97 .204/403/40/:8980380 70.3 -742.5  . ./.3.7.07/ -:.7080907847.-.7.04 33 20/3-70 9720890030709033.7/ 7  W 3 02.942/.3-702.8 3/..7.007.3:3 01. 0943 .3891..3/3900.703800290478 -:2: 9:7 094302.8803320.98.7.1 3/.3/ 7 .39  4. 203/Q3....9:70 8..7/./  38.708307.

3/ .3 32083080-05 42: 9:7  W Q3Q2Q/0/0. -3/489:3/.09.-0.08802-4Q089077  W 38903.::8.9423:2.0 0 8Q5078.0.37 3 3. ../  W .7/   0.793889.4.090/-7:38:7:4.09%.543.3 30 :7 2: $07  W 3827 28/3/0945. 9 72.7.8 820 8:507897390478   3/. 33070-7 .70.70/03 .4/:2  -07938903  %  %#$  #  W 08.0.057038507 Q073049:79:. .3 343974Q3/03 9 3 .9  /Q Q3Q707/02..4.0-7.3.9.038./ 3..-0790-47.7--.9 ..2/.700900703 Q././.8 3/. 2/.3..07479.3.2.Q/Q7  -07938903  W ..3.793889.70 -070:.38437. 8 3./ 7  W :-.3. .8 3.59 7/ 3 .9.109 7.82:. .942-42-.8.7. /. .7 303/0.7/ 7 /47.3103..543.8 90/9.3.5.7...0/Q Q3./ 3  7.7.9  .038903:200203930-07938903 3.3Q7 /02 97 Q0070307 ...0.3094/: :3.-073/0 38..//033/.9 .942:-7.7.3   W 3.5.30 10/03-79047/7   -07938903 .0.793889.1 3/..3 /:.7/  W $./ 7  28/3945.3.77 9.90733.338..3 303:.7.0 2..072 97  W 38903:200203933....7  3 /.4/:  W  /04-0/QQ..290478 .7..7....3 /Q Q3200.003.9.0903-07.33.. 38.0970-20/7  W .7908 499170/020-3 .7/ 7      W    3/.0850.0.9070 904783479.389039.7.9 3..04090/0.3 3.8  /:7..74 2.3:38:7:3:30 92080707  . /382807/Q7  -07938903  . 07073070-742.3. -307.10903-:82.9       42..3 2./0.92 47 :3..3 47/:  W :3.-2 97  . ./0  007/0 9:9:2.907842.7.

3 %.07.07-7-707347    4.8 3 30330288902.0/034.0 7.7  .92.0850.38 1441:/:7  W .8:7090 38.07Q 070 9.//033.0703%.3.3742.7.078Q7/Q Q03/Q Q3.3-7 0-204.0-7.30.37 3 32Q/.8.3.080 :7:/: :3:1..3. 3%.02.0 30-0/03./Q Q3Q7073/03/7  W .0735 2.3.7.7 -7 .09.0/Q Q3Q7Q/Q7   0.7 / 7  W %..7 1. 31800 49:79.07./.2.4.0-7.0 %.8 3/.974.10071.07. 38.5 8 -4 ::/:7  W .7 Q2.897Q Q0 972 97  W  .7.7 3/.30. 4:3.07QQ7-.3./.37 3 3-/72080-7 %..37 Q.8.37 / 7 /02 97    !$'&#&$# C#  W . .3.208.434090       2.0-7.942.//0339.902.7009/7  W %.Q3Q38.. 9Q3027484-: 0.2 1441..3.2$../.4.0240Q07   .0549.389 -2.39 .7.3..5 8 9. ../ 3.7/.9 209..30..3/ 7.2.3..34/:.843.-QQ903$% 9.0     W .3.7/ 7 /02090/7  W .1./7  W .7/ 7 /02090/7   .7 .30.8 3/.07.9. 38.37 33/0/0.//033.31441:/:7  W 2/Q3.72 /0 /7 7 0-/ 2. . .3/ 7.7/ 7  W %.8 3/.3341.7  0073/Q3.02:.2.0-7.30..0.70         39./0  9720   % %!#@#C#D  #  % ' D#DDDC  #   W  243/01.3 3 7  W  ... 8 / 7   499170/020-3     W D3Q2.30.

7 43:8:3/.942/.7 39..7.3 .240Q24/007. -7/7 !74943 39743../090733-7.7 .7 3.. ..9.0009743:31.87 3-.7.//080/4:/:7  000307.7479..7/ 7 W !74943 09743 9743   ...8 3/..7 .-2/Q3./.7/ 7 :3.7 3 89077Q3Q-4 :9. 9 3 800-7  W :08:-:. 3 31.7 .94. ./0 0972090/7  W 7020/ 2 274845. .5.7.942.8 3/.  47 :3:3-574943 39743 009743..7..-4 : :49:7 &.9037Q02007 873/0 7Q2082Q2Q3/0 /7 3.3.7 /.0920.7/ 7 Q3Q2QQ3-30303QQ 5. / 7 .-0790385.7 .4.87 3843./7 8733Q1:0920/ 2./090733-7.8 /Q Q3Q020 4.02080 479..Q3Q2QQ3-2.  073.8 0873...7 .8 / 7 87-7/07.9423/0/0 -70 2007 /3Q Q207.070 9-4 :9. 3/07307 8438:.7 3 .7Q0-2090/7  W 8.8 -7-4 :/0 :.7:8:-:.-:3.. 2.7  :3.Q03..7/ 7  W 942. 2.Q3Q2QQ39034480:.7. 8 .70303/720/ 3/.942.7.020.5 2 9 7 942:3..7 1472Q -7207.942.2.08083..0/ 07 .8 3 34 :3-7 0/09.//049:7  W 8   0097...24/: :3.7  087/03/7  W 87 .-3Q1:0/.-7 30:.5 9.2-QQQ Q3/07QQ7  Q3Q2Q/007/0 574943 39743 009743..7/.-4 : :/ 3/.5  .00 9070709 3/04:47   % CD D# # '$ #   $   W :-70 20 /3Q Q2.3:3.7 ..7 . .942.0087 8437.7  240Q07 43./.7 .70/2 97 942087/03..0 ..8074:7 07QQ/0087/033/0Q03 -702-/Q Q3Q0-7  W 87 8:-. 08300872.3.0.942.-0908590/020/ 22. .0. 020801.7 3 3/./.-030978043/.7 3. 0873077007/7  W C3..70 .-47 :3:3-. 2.7. .3.7 3 3-70 2083/038:4: . .0873.//0/0 ..-:0920/ 3800-7  W 87 .087.7.3 9 7 0707Q39Q/0 /7  W 942.. 3./ 7   !#% D% # $   % %!#@#'$ #   $ #      #    W  .5 9..7/.. 7Q030707Q39Q/Q7  W 9.79 9  0873.00 907/03-.9422748459.7.7. .7:...7.34QQ9Q7 873/0077007.7 .5 9.:. 240Q07/0-7-73002024/0 03/07QQ707  W 942.7 3/.-74/: :8030-7  30/0-.9 5. .

4: 9:7:7 872.7.9 5.077  W 87/09.7 3/.//033/01472QQ  /:7 :3:3-0872.7 8:70907/0-::3.7. 8 .03070-0Q:27Q20/03 . -7/302-0032090/7  /3023:.-7.7.-0.0 4/073 007802 4/: : //.5 9..0Q007 -7 82 809.7  0073/03-7 82 9.073.9 5. .0.0Q/0 5.7 3/.733-9208.7 - /3023-:: 9: :349./Q Q3Q0-7  W 020-2343:8:2.0.85. 120790-08/7 870479.7 8: -:730 3/04/: :-.3/07-7..//04.79 ...  ....0 /Q Q3Q2090/7    % %!#@#$ #!    #  W 872.224.-07.7/ 7  W ./0092 97    W 9743 !74943 09743 W :/:7:2-0020872.-0.3-3072.3.3 .9Q70-7  W .Q.479.0 3-0792 97  W  942..7..-7...50974.//033-7-.9 5.9 7  W .8 9.//0087/03.7 90203070.0009703078/0.2.3.942..7 /..-0.7/.//0338438:/030. .0/0-7     $ $&C@D!#@  #  # $C % #  W  942:35..//0330874.0Q0 020 020Q02003/0-24:47 87 9.79 .3 4/: :43:8:3/.0Q3Q2QQ32.79Q90478507850913/03.2 2.-7.703. 3 3.//08 2.300733Q89Q3/0 507/033.5 2 9 702/02.5 .087/03 .942/.0.8 73. ..2.7.597  :30/0300872..0.7.2.8 3/.//0334/: :-0873/007.2 4. . 3-7.//03303QQ5..942..70990-::32: 9:7  W  .7. .74/: :3:1.020733.0 3802 .-7  W 942904783479.7.9 Q9Q72.9 5.-7  W 022.39-..0Q002003 479..30. .2.//033073/01472Q..7/Q Q3Q070-: 208000-.07Q3Q 071. .7.:3:85.3093..79 .3:3.-078207. ..5 2 4.8 3 3.30.-:0/20/7  877:.0030307.9. .17.2.4:5....9./.3  2..1/0-2.8.. 0.3.3.942.//08/0087.//0. 2. 4/: :-/ 07.7/ 7  W 8731.7 4:47  $:-:.2 3 .//03/0087.80-QQ-703074/: :/Q Q3QQ47  W .700 707 !0974Q3/0.7 . 37Q3Q47 07.7..//033 8 3 4: 9:7.7.3 9.//007-1.942 4/: :3:80703-7 8..2.7  0. / 3/.7..3.90/07 02/0 .7 3 3.//0833030704/: . .  7 $437...0Q3Q2Q/0-320032.3..02.4.//008 3 7 /0 /7209.-07 / 072.3.3-7-43: 2: 9:7  :Q3Q35.:/:303.-07..//08.5 /.

Q0077.-2.0.9. .9  3.43:8:80     DD!% % # $   W .7/.7 3 30 10/208.942.43:3. 90478-.7033-.0073 ..7.3.78.-QQ .7./743@.2. .3/ 7  W 8-443.3 .3 .7/ 7 :-. ../002.70 /0/7  W # /0   3 30Q.9 8  QQ.33../030 3 :.349:7  W ...7..0// 390-7.890 009030-7 2. 9 72.70// 43:8: # /0/030073843:.7.24.097  W .70/ 33.3 9.9 7  W 80208338Q.-75.4..90/0.3 QQ!.8 /03/ 3/0 349.-790 9/0 20/.003 09/ :90470700.9  3./030804.3939743     W  ..-:.02.942.3.2 / 7 3.3 QQ!.7:5.2.7.75 9 72.7 Q3Q2Q/02.3 .-47.70//.//0.2. 8 3 3333 .-020Q3Q073./Q3...-71.2. .99:9:2.3 349. 8 3/.//0.7..703-7349.9 307.2. 9047830702.   5.3 9-.  $!#@   $  #    % %!#@  W 85./.9 7 QQ./   W .3 0709Q7Q5-:070 0 .# 0Q0 /0 /707  W .8 3/.2.70 /0.8 3/.7 3.9 8 3/72 97  3.2092090/7   %  % %!#@#  W 3. 3/.Q200 .-QQ-7/0300700 972 97  W # /070./.75 9 7 .0//   03/0 4.7.3 303-QQ8Q50709032 3. .90300L 3.3 349. 85. .9 5.70/ .79Q.-0.//0:7. .//033-.3  349.703..003 020 -70270-.75 9 7 ..07  W 09743:3 9549743 574943:3 9. .7 3 30874.8 4/: :3:9. .:3/.39574943 39743:3 9. . /7 8-443.7033-7-.2  4-QQ-78 7. /02097   '#&!D## %##  #  D   W #030.//033-0-7-..7 ..070 # 3073.2 9 7 03 020 /0.  8-443./.8 .9 3/.0 /Q Q3Q2090/7  W 030.9:.. .30.3 9 8-443.0 0./743@.7 3 3-.3 9.2 3 303Q 0 10/202 9.7.3-7349.2. 3 34/: : -.08 /0 /7  W .7 %Q7-2./ -320/7  W '.7 2Q7/038099 /Q Q3Q0-7  .9.3 3-4:9:3:342.7 3. ..

.7 .9.9 2 42.843. 3 /..0/ .9  5.30 74:3:7  W 9743 !74943 09743 3939734 W .07035..8 .702009742.942.7 9 8 2:.//0.309:.7 Q89 :.7 309073/:.. .7/.7574943.703.3/ 7  W Q3.3 .7.9 / 9.392.7.392.-4:32.  2. 3/. -77Q3Q5-7..# /04QQ29./.43:2: 9:7 942.//0-.380-.//0 0307334 :3. ..7  W :.03Q007:.32 9 7  W 392.80-059702/0-:3.-4:32.32.//02.9.7/.39 39734/03039...-70097430-7.  / 88902073/0-::32.7.7.39:220.2 3. /3Q Q7 :083.  7  W @19-09.093479.3/.7  4.-4:32.7 4: 9:7:7..  W 09.5.07843:3/.07 0319.3 .8019-09.-4:32.392.7/.//0 4.8 3/.7.3/ 7  7  W $0-0507/Q3.30.3939734/:7   &#  % %!#@#  W :.7 38-7/03.397343:3 9. .80 / .8 7QQ7  W @19-09.01Q4370.393973430 70/7 :-739743/..8 3/.3939734-::3/: :. 39743.//0 :.75 :. /.09.09 .8 3/.//033./.7/.8 3/. 39743574943..942.72Q 4:47:  W .7 .//049:7  W 392.-7.79Q07/019073/0/7:.9:. .942.393973430 70/7 @19-09.-4:32.7.3 33038 7 43:.7/.3939734..7-0/0087/7   %   % %!#@#  2.7 .703-.7 # /09.0..8 3 .32.7 3/.07/0 30.39397344: 2.-4./. 2  04.7.2.7 .8 3 31./ 7  W . .7.   W / ./ .34: .-4:32.703070 /3Q 0-7  W 843.0097430.//033 90 ..7 3   3.3. :.7.392./3Q Q7. 3.0020394: :7  W 392..7. 1:. Q9033-3/0-7 43-3/0-7-4QQ-7  82 03070/3Q Q7 07..7.479.3 82 3/./..70// 3/0 0 929.392.0907.7 .//000.23 0/2090/7   %  @  #C#DD! # & #& D%   %&#   W 09.7 :./ .3.039743.8 3.30.0.7/.//085.7  W :.9.91 009743:5491 549743 4..7  W :.//033.80.7 -7.7 3/.7.-4:3:7  574943.1 .710/0-7.7 9:.8 3/./74945.-7.7/ 7 :.3/ 7 .

.3.7 3/.7.8  03/04:7 :3.70//9038437. .07  W 9743 !74943 09743 W @19-09.74 9.//03390205.7 20/. .2.//0 0.5.30.3 07/090-7-.3.392.0-.42. .2 3/7     .7 3/.7.3.2 9 7  W :.70098/0 /7 '.7..9   %#  !  %#  # #  % $  #  W 09743.07  W 0009743 '80.5.7/.7033-.7 .0307/02097  W .8 /.0./ 2 /.49/02097 0'009743.Q90..083/0  009743.7.3. 3.499:7  W .00307.9 3 3 ./0730703/0 4QQQ90 Q908  4  ..7 -707. 9 3/.3..//033 032083/03/4.9423:2. 4.8 3 3.8 3/. 9. .-9.2.//0 9.393973407/0903/ . ..//0-7-730902. 4.34: .99.3.7   % %% #     W 942.. .7 -0 :3.-7  .//0 ..494.9 1.3..30.494.2Q7Q9.07843:3/.:99:   D @ %  %&#  W 392..30.7   .39 397343:303208/0/0-7 Q3. 3 0307803Q80 3/ 7  W 09743:3 2.7  4:8 3 7 3/. 3  4: :7.4. ..4:3:7 .7 .8.3.7 /Q Q3/Q7Q47 W .9 9.04 8./ /Q3.2. .9423:2.7.3.7.7.7 .9423:2.4: .3. 3.02090/7 4 7:8:009743.07..9.08438:: : .30.70/47  W 942.1 3/.. 0070/3Q 03-:.:9/0 /7  W 392.8099 3/0078/0-QQ-70307.//03342.79.392.2.7.7./.7.09/Q3.8 8.392.//0330320842.2Q89.5 8 3/.//033 Q03070/3Q Q7 :  5..33.073.//007./.2.9 7  W 392.8   Q90.8 /..8 3 31.2.392.7. 9 72.  .9423:2.39 2.9423:2.0.3-7/7403-42-././/0 .7QQ   07.8 3/..70/208-2 -QQQ Q 2 08.7.4:9.//0.9 /Q3..7.8309.397439.7.032 .20.39397343:3-77Q3Q5-7.03/30 .//002./.  .8  / 7  W 83945.. 3/.7.9423:2.Q808 .7  W .7.-847-00/7 2-:3: 022 .3 .8   Q90./.../.20.-42.8  / 7 !49743:3 .49 0' - 030708. .7..-4:32.8 3/..3 8.//00..902.0 3. 2.7.09-08039743:3.7..-4:7./.00974 .0549743.39 397342.479.

8 / 7  W 097QQ5.9 5.942./090:207/0 4: :7 ./0954974320/.70 9/7    %    @ %#     W QQ02/0-0.0 .314943 ...75 2. 2.7.7/.%#'%#%  % %!#@#  2.020/..3.07035./ 7  W 907-. / 7 Q908.942..-0.1472QQ3070 243943.597  W 4943.9 - .039734.9.7  9:92.942.-:0920   &   % %!#@#  W &.3/Q3.7 .  /.7.3092. 7  W 4943:370.07  W 4943./.. 9.. ..01..7..:3/.. . .-.79Q07 /0  0. ..7.2.3. /030-7    %   !#@  C # 'C#'   W 4943..0.7 4.70/0307-714943-./7  W Q30 901Q43843:.7007/00907 0907.  .70// 07 Q30 32070/7 Q30 320703/08 . .Q80030708.0078../.9 5..0032:43..2 .30Q9083/032.84 :7 0.8 3/.7 . 7  W 49430 9073/03./09/740307/0 3/03 .7.3.Q30 078../Q3..3Q9003070/3Q 9Q7QQ7  W Q30 030783/0/Q3.70.7./.:..9.7.3 39..9 7  W 09742./ .7.9 5.000970Q8Q/Q7 $.3. 243 S 9 7  W Q30 320703/0.703303  5.07  W 4943.07  W Q30 903 .7.7Q30 320703/0.:.07035.. /030-7  W 4943 0.. Q30 900307/Q3.7843:.30/0  24324.-0/07  W :.7..3 2.-:0/07 -. ./ .8 -:3.30243943 /7403  002039 0 0:2 00203930/3Q 2Q 4:7  W :/3Q Q2083.  439.7Q0730097    % &   W ./././.07 0.7 090  /Q Q0307-74/0  1494320/.2 .:.7 /Q3.

//033 0307.09 :43/0-303805.3/ 7  W 9734/..7.7Q3Q7 3. .0.3.0.78 / 7   !%   W @07/0:.7./ . W  3.89077  W 3222743 .:43.//033 8 3 3304/: :Q3Q2Q/0-3247 :3.70/   908  3.7 W 7Q303  W 317.7- Q30 90 /740330:2.8 /.39.7/ 7   C%#   W 9734..14943./4/.09. 9.07035...5 8 3/.7.7.//0 /032090/7    ...7 /:. 1:.7# 3  W 74/.-/  3.090.2. /.8 .....-4:3/.. 2.7  4.40 247908  3.7.W 1.1 3/. 3 7  W Q908.7  W &97.. 9 2 -70074.7 320 32.07   &   W 942:3.3420970 32 8.-07032 97  W //0907/0:..9 5.7.92.7/.7.8  W .38972 W 22743 2743 W 2743 22 W 22 2 W Q3. 3  42 3 -09.07 3   3  CD   # W .942. ..7 W #.3 2.093/03090320  W .3 3/./3Q 208.7.309:.20/. 3 .00097Q8Q/Q7  W 09742.02037   #  W .

 ## '#  070/0-32003 3 3 ,7,3 0307  880,7,3  2,//0/7  W ;703/02,//0338,/0.0 Q3Q3304/: :-32090/7  W ',7 3020/ 2 82 -Q9Q3Q30704, :1,-75,7,8 / 7  W 942,9 5,7,. ,7,479,,43,3Q3Q2QQ35,79Q90478 507/033 ,7,8 3/,/,,3.0;,7 ,74,-0.0 3,3 9,2,9,/ 7    #@    W Q3Q2Q/08083,7,/4, 7Q39Q3,/0900;43,0700 2 4/:  W #,/4;0900;430,5 ,38:70933,/7  W 03Q,3033,42,2 9 7 00.090/,,4 3,2,43:8:Q073/0 , 2,,74,.,9 7  W 077,/4;0900;43:307/070.00743:8:3/,/,/,,,5 ,.,,7;,7/ 7  W ,094, 78, , 3-700.090 023QQ3Q079,7,1 07-720 7Q03;007 083/08080707089,7,1 3/,3 903-70743:2:3, 0970-7  W  3,2,43:8:-0  :,332Q2Q34,2,,.,2 -047Q3Q.8207 ,7009099073/0-4,7 3/,3,-092090;0   3,  3.,/,4 42,9,/ 7,7 :/:7:2/,38,3 3,-;03,- 3,8 4:7-3020  W 3.,00.09020740 0.097  W :0 2007 -07,-073/0-748Q757/00970.097  W %03;090344070/0  2/-0238 2 -0034,,7 0700 0.097  W &,208,1007/030 , ,303, 70920 2Q2Q3/Q7  80,-,,7,4 349,,09 2080/0 38,3 3479,, 2,8 ,09 0-7 ,//0903 07 2080/0 2,30307 0-7         W !,2,;0,,47/0/037  W !,2, 072,//0/0;,7/ 7 !,2,300 072,//0/0 07,2,3  -070303;05,3,3,3/Q0/042,9,/ 7  W 38,3 35,2,3/03090320884:3:24:,;0,/07/03/4 7:/,3,3, 0208:7090/7 ,;,/,3-08032043:8: 2,//0335,2,0/7  !,2,,;,,,7 3.,;084:3:3.,90/,;0/07         #    

W 77Q

,7 2,//033 4,3 3 304,00707 8/03-07 /070902,80/070,3,0208:7090;0, 902,88 84:3:24:, 47::.:0290;090/,;/0:,3 / -32090/7  ,//0 33003.0Q9083/03,-0920Q3Q,,;,;08:/, ,74:7  ,/,,88,89,79 2,09070-0Q90,- Q020  W 8207307/0 3,3,-0.0 3/0380/2090/7  W 872,//08331,7 /:7:2,7 3/,3-7 82 9,79 ;0Q007 -7 82 80 020 020Q02003/02,//04:47-:43:3:3 30 8 4,-7  W &, 3/07307 8438:,,/,7:8:-:.,8 -7-4 :/0 /7:, 0830 0872,//080/4:/:7 &,/,2,//033 3334/: :3,/,77Q 07;,7/ 7   %#$#  $%   W ,//097,38107338 1 70;38 ., 3/,4,., 37QQ47  -3/ -03 /Q Q8 ., 9 7 Q3Q2Q/0  030202 97  W $ ., 3,2,8 -84 : :3/,,2,8 ;,7/ 7 :3, -Q7Q/0907,0920  -, ,-71,/00 84 :: :,,2, /037  W 02084 : :3/,,,., -78 ., /070.08;,7/ 7  20;82330384 : Q3074,30207/084 : :3,2,8 3 7Q47:  W ,//033 3 Q808 ., 9,42,,-07,-0707-78 ., 9,/,4:7 2,//033/ 07Q3/0-:-0/7  W C08003/Q Q8 ., 9,/,5,2,4,-7 0/0  007 0-/ 2/0 2,//097,381073/00700 972 4,.,   W ,//097,38107 2,//033 3,32,8 32,//033 33/042,070  -32090/7   %  %    W %,43 ,93.0 /0 4  /02097 %,43,7 9,3  Q90808 -4:9,7  8 1 7/,3QQ4,3,942,9 5,7,. ,7/ 7 %,43,7 30 1 030733 9,3   /0-0.0 389072 97     $ @   % #C% ' %C#   % # $    @#    % #$  # #  W 82073,7009099073/0-4,7 3/,3,-0/0.0073;0   3,07 3.0 /044,.,,7 3 -0792 9  W 38903 3,10990478307080    3,07 03-7.823Q9088438: 4:47/: Q3Q2Q/0-042,/ 479,, 2 9 7    3 3, 2,8 ,  Q90338438:42,/ 85,90/2 97     

W 9 3- 209209,07;0,:9- 2099,

#  #   % %!#@  9020390 0/07;00;703303QQ5,7,. / 7  W 7,/09,942/,,,   743;,7/ 7   $ #   D$ ##& $   #   W 70 ,3%0478 3/0,9,,59 3 8437,/,338903 303/8/0,-:092 97  :3,7, 2031/Q3,8 389032/0-0.0 27Q / 3/,077Q 0 ,7 ::38Q70,5, , ,2 9 7 :80-050/00870, 2,,7   ,7, ,/,7, 2,3,2,2 9 7   $ #$ $C   #  !#  # !& #      W !741 7 !,:7,. 15741087Q/Q7  W !741 7 !,:7,. 0872,//0833,-:0/208843:.:3/,2L7Q 07/003 /0  074,., 3 ;0:.:0307Q70923/01,/,,70/00/0.0 3-0792 97  W !741 7 !,:7,. 07,3 ,5,,3;0,70090/03-79,30./033/038 092 97  W !741 7 !,:7,.  90$.7/3070-07,-074-0C/QQ,2 9 7   ! %%$&#D '#$ %$ # #      W !998-:7D3;078908 3/037 7,3 034,/ -2,/,2 3 30872,//080 5490;,7/ 7 7 034 087Q073/0, 2,,7 3,  3/,-, ,2 9 7     3/,,3,/, /,!8.888,882::8,7,7,8 -7/07/00870 , 8 , 2,32 9 7  W 7 034 3:3904783070743 ,743 /0303,942,9 5,7,. 0872,//0833 9020390 0/07 743Q7080/0 /7  :.:8;7;0479,8 /,7-7,02 03/0/7 3,99,07 0-:2,//0/03;0-:2,//033/3,2 3/03-,70997 7 ,/09,942/,,,   743;,7/ 7 4, 8 ,0;703303QQ5,7,.  743/:7 7 034 ,700873::,2,,,3,7 07/09005,9 /Q Q3.0,  09 2 030743974Q 9 --90/,;-,,3,74,.,9 7   #:84,08,3/74;.470;      W #:8, /,%,37 ,3Q 829,- 3/,#:814,08,3/74;.470;  0872,//083/038092090/7  W 7 .,,2,3 -72,//04,7,00,2,9,;043,0390708,3007 Q02090/7   

W , -2,/,2,7 3,70743 ,743 /0303,942,9 5,7,.  0872,//0833

7 390/.9 7  W 07073.0-79...5 2 9 7  W $437./0303.00974385.//0339..89.0843 470/0303 .7.597    #%#   W 942. $ #$   #@D #%#   $ #$   & && $!% @ ! % #  & &@ @ %#  W .9080707332.3/ 3/02.7. .7.7..0 33.97-7.9:08/7  W $..30.//083/03.. .//08300-7302. 4/: :85.7.93.2.. . ..7.7 3.83/07443.09.30073...3 8 7.0470 03/82070.3/ 3/02./ 7  W 942.//0073.033 9.8.097  @.2 -.0 3/03.320 :7.9.2.90/703009743:3/..3..91-72Q700-/7  W 33.7 0307574-0233Q2083/0030970.22..QQ-4:9.70872.033-7.8 / 7  W 270733.0 308.01070872.3  7   $&' $   W 87..77:1:3.9 7      #%#    %  !  #%#  W 942./.91 3.//08334: :3:85./ 7  .7.9.52 .30.02/0/.3 3/.//0-029.8 9..9 / -7.//0. 1-7507/08/7  W . .0720/707  W 8700 1.942/.//0339.708-::32.007338.0/.. 0 /0/03007002032090/7  W 080.8 -0/0-:4.7/.0843.30.3 3-Q9Q3. 0 /0/03007002030-7  W  /..3 .7/ 7  W :/030 0872.7.1.9.0-:: .9 2.4.0 33.QQ-4:9.8 / 7  W 3QQ2..0/.32 9 7   $ #$ D# @ &#&$$   W 2./.7...7.98.8 / 7  W %.

2 8.  .-7  W 080.597  W $02.7/.3 31..3.7/ 7 07-7.. 2.7.. .703 /. 201:120.2/.7 .3-7/. .3 3070-0-7 .02 -7/03/7 ..0073/03/7   $#C # ##  #$C#  W :.5.. 2.307Q900.3.3002 -7/03/7   C # ###  &#&   $    W ..3.320/. 8.8..7.0 308.7.3.2.. .7  W $02.3 0020/... /:7:3.9073...2.7/ 7  W .54./..39:220.7  4.7. 2 /:7:3.7 ..-4:740 33479.4/: :/0302008.7 -73Q3Q  /0  -70 3 .7 -7.7.3 3-.

2034:32: /02097  W 01:120.9032Q2Q3/0 /7 :3./ 7  W :.-: ../ 7  W  ..3 343:2.32 9 7 804..7/.8 .7/307 .-4: 8./090723270//0/07.2-4:3/.7/307   2/7  W 740   4-0/QQ8. 00/0 9003/830 4-0/QQ..8. ..72.8 3  703202..7/307 :./.7./07070 30.3..799 ..3/.7. 8890207/0/.38 1/7  W $.:89:7. 2 /.0.0/2 .8 ..2...2 3/.5-7009743/.7.3 3 7 .3 3/0/.0.3/ 7..0 242039:2-0733 -0-78 3 7..8 /./.7/307 /0302 01.39:220.0073/03033028/./02097  W 01:1020833/0  .8..7/307 3-:/: : $.007 $. . 2:9... 7  W ../.39:220.7Q0-742. 0803-07-07808 /037  W :0.2%0478 $:5078973%0478    W 0....3 ./00/7  W $.. .5  .3.3.1.7.8.-/7 7.8 / 7  W . /.7/307/0302 09.380/07   740   .9 .3 304. 1/7   C #  $C # $ %#  W 01:1020833-72.7   $Q507$.8.0$.00733/.0/2 /.7 ..3 $.

-7 ..-200 3Q3/09:9:/: :3/.::8. 347:2/:7  W -4:9:-702/0.3 -4:9/. .75 .70702090/7 -4:9.//033/. W $Q5078.3.02 -7/03/7       @      &' #&# #  # # C #   W .0// /Q Q3Q0-7   D#DD #%#  D@ &%   # &%#D@  &% @  D#DD D D   W 01:10208  /Q7Q2Q ..3-79047/7  W  0702/038. 8.903201:1020833-7/ 07.3/ 7  30 .29047833 907.290478 .. .2 3  W 033 W 20 073 W 07/071.. -7 .7.3.8 820 8:507897390478 2.5.703 -:/.7Q3Q2Q3/0/7 ./.7/. 8.2904783/0808.:.7.   -4:9 9-.7097Q2090/7  W $Q5078..39:220.7..3 3070 0.94.Q070.//03303902005.3-Q7/Q3.5.290478.3 8092 97 38903 3//.7 3/.. 8.7009843:8:/:7 $.2 /.3.290478   3/. .23.7.2073-08.0 83 W 39. 8.0990 -/ 2Q-4:99.. 8 . -4:9:4.032 97 :7Q -:43:/.099 -: -4:9 807Q80.2070.//033/./.3.7.207/7  Q90. 8.8 2 /02097  W Q Q2Q3.389039.0./ 07-4:9.7.2904783Q-4:9 -::9 0907/0 /7 0-4:9.2 04.7.2 3/.2...-200 49:7 07. :5.  5../..03.3 .302/0 -4:99.90730 8Q507 8..7:-..0.02090/7 $Q5078. -78.703/007-707700..70/0-20/7     W  8.1 3/.7 /Q7Q2Q -7./.2073:..7 .0070071.-37  W 01:1020833 /Q7Q2Q .3/.0.-7 0.3 8  .3 /.7Q5880/0-0.. 3 2..7/ 7 ..7.7 02-70 .5.5..  8.//033-7-70::2:3:.7/ 7 38903 02-:-4:9.00097QQ-007 8.2904783070 8.2..7  7   @$  % # $ '!$  % # $   0-702/0.7  003-7 /.. .7 0479.2.2.097  W $43:4.3.2.-.7.2 3.0-4:9/ 3/.3 50-0-.9 7  38. 302.3-::3.2 42..3 3720880-0 -4:9:4.9/0/ 2.5..3.320/.-7  W .-7/.2.7.3..7  4.9.-7 .2.7/. . 0 0/7 :90470702.

7  8 ..0 2.7  -7 2.0 3092. 0072Q9 107.8 3 3 /4 7: .242.7.0.02. 2 .0/2080.... / 7  W 2. 3 32.7.308.Q4:7 207.8 -320/7  W Q9Q3-:3.1 ..0..3/ /0 0707-4.809.7 033. 232094.097 Q9Q3:.0.9092020/7  W 07.32  3/02.7.0/ 3.3..093 9.0702.003/39.2.2-73. .7 38.. / 7 0.  78 7.3  43/..7 . 7.0/742. .7.7..7 3 . 03/3/03-.30702.3..43:8:3/./.3.230/00/07 9Q2/0302  W 2.9Q7./.8.720.7 9.2 /Q 2.20907/0.3 2.-.7 3   .27::42.7 2 '0. 2.3 303/30Q//30320/7 :8.2.0. 3.3.2.9. 8 4.0 .31908.2Q7.22 07.. 2.7/ 2.7 4/: :3:3-3.8 3 7092020/7  W 3902 /:7:.083/0 /003/39.0720/7  W .8907-/0 /7 .0..  7  W 070-72.0.3 2.230.. 03/ Q2QQ0 10/5 549. 4:7 : 30/030-203330.9 7 . / 7  W 3.. 2.3..3 2.3802:89../0  -74.7109 -339.703 4:.20.5.20920.2.  W 280.7 3/.3 39020.2...047:2.70920070.700900720  W 38.02.0923030 00. /:2. / 7  W .. .7..1./..//0330272/04/: :3:.. 2.234.7.2.0/02./0734/: :3/.3 7 $437..-08090/3Q 2020834..0/03090.9.093 2/03.3.7 3 ..0/00/07 /0099 -:2309.7 3.90/070 9.  -.2.32.3 . .030/0204/: :3:. -7 007 0 10/0.0103/03.3:3.720.2 4:7  W 2.2....3.9 7  W 0/01.3/0/7  W 38. -2804:3:.23002390 0/0.0:.31.08-04.7/..2 39.3.8 / 7 07.42..2.3.75.00730 02 4.7 3 2. 4.0.//0338 7.0-20-07.2 0703 ./ 3  -Q9Q31079073 .7034:.7 3 3308907/ 33-3208334302:8:8.010330/Q0. 3032020832.79-.7 017. ../030332. . 2 3.7 3. ..3 303/Q3Q9.7 Q. .3  7  W ..23/03-00303.703/03..3 030 42. . 79 0/0-20/7  W .8 .3..23 0.-080/3Q 20903:79::7  W 33/.5 2.0. / 7  W '.9.2.. 2.9.3  07003Q3-7.1 3/.8 :209. 7:.3Q9Q7Q/0/0/ 22..-07 42.7..038.3 - 7 39 . 3 2.3/0. / 7  W 4 ...8 3 3. / 7 0.32.  .5  78.-::3.7 3/4 7:4:32.//00-.3 /4 7:.2.710900203./.3 7 9Q20.930 1092009Q7Q7.097 :80-050208...7.3 ..8 3..2.. 9.32. 32.3 2.-..3/ 7 2....

-7/0/7  W 2.3Q803.99.7.7 4:32.0-.0 0730.3-783908.2 -:2../Q1070. .707 0/./4 7:42.020/7 : 43:...3 .3 3     % % #  302..22. 9020/0 90.1./.5. 23-070/.7. / 7  .3.9047072:9. 8 2.7 07003Q3 2. .3Q89QQ070-.1033337./.9032.1033/007103-0../.703/0Q80-73.14/:.2 3-7 82 3 077  W 2. 1. .24:78.00. 3 317.23/0/.5.3 847:2:.3 3/.07 07 00707304.  W 2.7Q-0 0/202 7Q 07 //.3.05.3.309 /.438./08/7  .2.-7  W 07/0/4 7:42.2-0-:070 .0 8070..0473.2..8 3./00../ . .547099 3.//0/01. 38.38.-79047 02038.070.3 38.007/7  W 07/02....1033 020/ 23.. 8Q70::7:4:7: 0.2 3-::32.W 0800078Q704..070730432: 9:7  W . 7 .7030-.09078.7-79.2.7/02097    &#   W 00.3 3 02080/00 2 97  W 2./. 2 ..89077       W 2.07202Q2Q3/0 /7  W 2.3..-/04.90/7  W 2.7  W %047 1.903-790 .3.7  .70990. 2.230/...2...5.9.097  38.3.88.02031.1033/007103-17073-70 2083/03479.3 .00289708 032 02/03090307/030032 4:7     %&#   % # #   W Q9Q3904707/04/: :-2.98.3.70338.27QQ7  W %0-72. .007/7       @@C$%# #@  W 07 0 -0-708.3 307.4 .397029.0902.3/ 7  W :07073/04: 9.240 0. Q803.3 --QQ020/7 C 703/072-0..7/.2.2. .

9.3:3..574-02072.7 843:8:/0 /7  W  .0..2./.0 .38099 2070.7 33.8  .09Q3Q-:3. 2. .7 3 08.92807020 .2 8907707 03209Q07043:/: :3: 1. 34 2:90 02/43.2/003/30.7 .8 . -2.039.7 ..7 .3:3.070-72 W .3 3 Q073/0-79.8 20/..3:3.708074.92...7.7/ 7 3 07/0 -::32.3:34:.7..709..0930807/7   # #       C #% #  W 07-7103/.3:34:..0.2 -0-79017 .3:3.5 2 . 39017 5747.  :73090/:7:2.942:33/00292002/0020 .0.8.0.59 3 3207.3033.3:3 ./ 3 -0 7097    !# #   W 2..3:3.88.78438:-7:.7 .3/0/Q03 .3:3:3-78201.7.3:3.3033 092 .72.902.7.3:3.3. 8 .7 .9 23 .097.3:3:3/.9.7 332/0.. 8. 2.::720/03.380/0200.4 0 9.3./.710/039.980 30 .59.5-::7 9.. .-.3:3/.8 0700 9 33.070-72 W 3  0/0-72..-0307 W  8 -7. 33/4./ 7-:/4 7:/0 /7   %  %&#  W @    && W #@&''%  W %   &''%  W %$!   #%@ %# # ##%&% C#' & W D#&''%  # $   W @    &&942:307/0 3/05491QQ574943..  / 7  8 . :-2.7 8 43:8:/:7  . 8.2-QQ-78.7 48.7./.7 32/0/7  W .2 .::070977. 3 .47107.8 42.3/.::3.7.59 7 /07  W 78.2  2807020/ 3/03:8.07./ 7 : 9/0 07-7-7302090/7    W 07.-4  84-.7 097.8.7/.91QQ009743..7 3/.  W ./.- 07 007073/0/7 :.9 2 4/: :3:7Q7 49: 2.7-7-730 9. -0Q0/ 003  90-:9. 7 1. 3 .7-::32.38./ 730 3./7  W :./.-7..4/: .707 :90 02-722.1 3/.-0842.7./08 4.7 . 3/08.80 30. 39017  43:9..

 5/0.38. 7-7QQ0320. 7Q9.. 2.9 .  @07/0 0. 7 3302-QQ9Q7  @07/0 3097..//. .8 / 7  /: :3/.0-. .7-7.1 3/.8 0700 9 33 .0.03/2.2/01.0.20709:9. :3.8 0702090/7  :Q/03/0574943. -4:9:. 30. 592090/7  09743./ .7 -:8Q7.7 1.:.7 / 7 070.2 099  07/01 7. 2.7 009743./ /0 43..3 2 23..7 3/.3..7.7 42.574943-::3:7 09743.  /30707 : 07-:/4 ..7.1.7  07009743:3  1.703/073/03/.00/.348.3 7.7032Q9 -7Q7Q9Q031.3.3 2 42. 7 -7280-757494343/.009743.3:3:3848. 7/ 7 080.7 / 7  ::8:8:3030-79./..3.574943 -::3:78..9:7.7 3-7-707390707 :3...942.7./.7 1.02. 2..91 QQ .94207/0073/0-7/031.3 7Q32020/7  7 .7 33.-09073 03/38907203:.3Q07.1 3/./ 7. :2.7 3. .7/ 7 $.009743.. 7 2070/0/7  @07/0 3.009743.7.7.7 80 20 2.. /380/ 07/0 0.94207/0 0-07.30.7.7 3/:7:2:80 0/7@07/0 3.3 -.42.300-208 .8./0  7 : /.2.1 3/.30/02.39..  5/0707 07/0903 :.30/0  .114.   W #@&''% !74943.82097.7/.9 -7.7/..23.3 -:3..3.3.7 3/3Q   07.09 :.0.....7 -:.7 30.7-Q9Q3. /380. 742.-7.9..7/.  /380//..3  Q0702.3:3.3 QQ4/:.-070.0 . 80-0-42: 9:7   /: :3/.7 3-7-707390707 /7403 . 7 . .1 3/.7 307/0903:..942/./084.Q07003/3 Q08302090/47-890720900/7  QQQ070./30707 09743.09-:/3Q 0 4: :7   W %   &''% 3 Q07-7-73907 @07/090-7/031.7 097.92...3.7/. 3 :./.9 7  09743..7/ 7  09743.3QQQ/0:7:7/.73.//08334-QQ.7/ 7 4.7 5491QQ .7  09743.3/ 7  @07/04.7 -Q9Q3.3.009743.91QQ .92./.3-7. 20307/0 0.8 843:8:/:7-:4900./ /0 4/: :3/.-QQ9Q7.9. 7.8..3 3/.. 7/ 7 :.   W %$!   #%@ %# # ##%&% C#' &/7403.3.0./01.0/544.5. //09..7 :7.0.7 /.9/3Q 0707Q30/0.009743.7.7.7 3-7-707390707 :/:7:2/. 8 .7 9 7 4 7:8:009743- 38.  807020/073/0303/0730./.-7/031.19.4:78.  5980  .8 3/.07707 07/0 0.7/.3.309074/: :3/..7 07/0 097.2 3/./ 7 097438047.703/0730704  ...7-7.4.0/3/Q70-2083 07/02.8 . 2.31. 009743:3. 3009743.3.3/4.70090920  07/09080.07/0 3/0442..22... .7.097.31. /3208307.3009743. ./43.-7/:7:2/:7Q3Q38.7 3/..-08/0.3.-:3. .7 800-73843:2:2::3070 30730 0972097 070/43..3 QQ4/:.7 22 33243/..9.3 3 070 4.7009092090/707  09743.3 QQ4/:.. .7 /320807003 /.

2.07. 8 3 3 5749438. 1.78  : ..7 3/./..009743.7.9.3:2./4.7.30020390730.7  9743!74943 09743 94207/0 -QQ/Q0574943.7 3-7-707392007330070-.7 3. 0/0.0/...0397438.7 3/0/3Q /02097   %# ## $ D D  $D$  C#  W 0307/Q0./ .78 -7 07/0/003/3/020/.7.942/0377.574943-::3:78.48:3.7.7/.942:3Q890307/Q03/0009743..7-Q9Q3. . 3009743.79 7..9.7 5491QQ  .0037.0977   W D#&''%  # $ Q0070307 07/070.2  9:9:.78.70/07-: .2.3.0Q8Q.39  / 7-:43:-7-70./. 8 3 3574943 8.3-7.  07/0 0:.  0307/Q0/7  W  0307/Q03/03 0307/Q030/4 7:0307/Q00733030781. @07/0QQ070.7 8 -4:2.7.7 07/08Q70Q7Q9Q. 7   0307/Q0330307803./ 7 :3.7-::32.7 397438:-7.-...942 -:43:.2. 03Q89/Q0/0009743.843 ..7439743..79.4.3.900.-:3.574943.2..94280:7.942/7403 03897.745491Q .3574943...7.1.8././4...942.7 .90 7.574943-::3.78 ./0  397438.7.7.7./.78 -7/:7:2.3:2.2.7.. 8 3.7/02097  :3:39078/0843:8:/:739743.574943-::3:7  @07/09039743.90/037  942:307/0 3/05491QQ574943./4.7 574943.7/.-707 43::.3-78338. / 7 ..7 3-7 82 020/./.  /30707  W 07. 7..7.7 :.   .78 / 7.7.7. 203/ 07073070/. 0307/Q033030780349:7  W @07/0 0.: 7.3 -:QQ02 80..9.7/ 797438.09397438./Q 07  3897.90-. ..843.2.7 ..3/.3-200707   3..78 .. 8 /.3. 74 43..47.07009743/.9 7..942.7. 8 0 94...7 0...942 7.7.7  : . 34.7/.780/..7.942-9.94207/0 .3 0307/Q0 03:./..78 .7  7..3/.7.-::3.7. .: :7  @07/0 3/0./.91.91.3 QQ4/:.7  %.8. / 7  . 034/..9. 574943.4...5 4:7./4. 8 3. / 7  W 2.93Q3/0 / 0733808.7 -7/:7:2.2:9.47.7./. 42. .-07 007.79 330/0-78 3 7 .3 03.7Q3Q 43..7 -::3/:.7 3-7-707390707  /7403.7/ 7 @07/0 003..7443.942:3:3574943.3./4.94207/0073/0-7/031.942:/:7  &7.20990 /3208009743..7 9 7 2.1.7  :/.2.93Q3Q3907889.031.7. 203-:.7. /30707 09743:3  00307/Q033 03078907847./ 7  3 Q07-7-73907 @07/090-7/031.190: .3..0009743 .7 3-7-707392007330070-7.7 303078/.7   9853 1.94207/0 3/0/0.

8 /0  20  @07/09039743.-707 :./ 7  &7.7/.7/.3Q908-7/008.9..90  .-7-09.-707 030812.05749438./.3 8.7 3/./..7 / 7 09743:3QQ  549743:3QQ80  /7 !49743 -4:32.8  .7 07/03/0 0307073 574943.903707  .  . 30 70/0705749438.7.0307073.20/07/07 .47.2.09:7./ 7  &7.8 8 7..3:2-:/01. .3:2. 7 . 8 3  /03 .9::47./.Q90. /03/030. 703 Q903:2.5. 8 80 4:7  1. 3:.-7 549743 -4:32.3Q0070307-::3:7 /7403 .7.7 3.8 .3.3../.799 7 7 39743 8.7. . 2.1. 8 3 3Q804: :/.7. 7 .7 3/.7.3:2 :.7.8 80/0  20  0 70/03-09. 7 09.1 3/.3 2.2.7-Q9Q3.7     3/.3-74. . 0 .7.3  ...3Q8Q/Q7 Q8Q4/:.79 .7/0  7 9743.7 ..//033Q908 .07707  9743... /.7 :7 :3.083/04..942:3. 5.8 3/. 8 /.05749438.3/.39743-7.9:92..0QQ1.75 2.80-054.4 8..7.942-42-.. 8 3 -7.4:7 97438.7.9.32. 3 843:.//0073-0-79. 8 3 /./ 7   .7 3-72.94207/0073/0 2:9.8:7099007.2 0. -4:32.:7.7 3 -79.77.7 0097-.3:2  ./094/: :3/.1472QQ0.7.7 -70020394: :7 78073/0-:  /0.8  Q903:2. 2.3.94207/0 0. 2..0Q903:2..3/4. 75.-:3.80-0-09.942:07/0 30/3Q Q7  #. 0:207/0 .5.5.3./.7  Q903:2.9423:2. . 8 4:7 397438.77./027.91-4:32.8 .7.2.3:207/0 5749438. 2.8  !49743 009743:3 9/7Q908009743:3Q908300 99707 0009743.-.7. 7   & &7.0009743.8 47:32.3Q90 2:9.3-7 574943.942: -7.1.7 4.7.8 .8 3/.07707   3:33. 7/ 7-: .4:7  /7403/ 3/. 30 70/07  09. 8  90.8 .9.3 0239743.50/03Q908.77.-0/0707  : . 2 3/./0..3 39743 574943/0308 3/03 397438.7.3:2:3.7.7-:8Q7./. .8  /7 !749438.49:7  38903 07/0903Q00703072..9423:2.9 7 09.7.7/.339743.8 009743.7.   800307/7 Q00770.70090/0707  :0079.8 .3 7.7/ 7  %.5.3 3 3Q80 3/03 .7  /7403./4.843. 3 3/.30/0-7.7 3-.02/03Q007 030709..07/09039743.  397438..2.30.7.8 .9423:2. 2.9423:2.843.0.9020:38:7.7 -7.3 .8 3/. 8 3 307/0  2083/01..7/. 8 3.:7.7 472Q/02 2. 8 3 3574943 8.3-000-707 3.038.708Q7.9..0:7 :3/. .2 3.039743:4.9QQ478.//0 3/0::34.:3/.942.79 .942:3.-Q9Q3.3 0/Q Q7Q7  574943.79.32 9 7  9743 !74943 09743 !749438.9423:2.942:3:307/0 3/0574943./ 7-:/:7:2Q903347:3/: :..  39743.38.3 75-Q79. 8 3 /0  9720 0./02097  1.7/.3.1 3/..94207/0  574943:./0.52./..020  Q00770. .

4.1083080 ./ 7   D $ $%  % #$ # #   942:307/0 0009743./ 7 Q30 88902 0..7 .8 3/. .70/0  7 Q30 003.7..54/: :-07/0 003.1 3/.. 2.3. 3 0003031.7 3-7-707392020073 -.3:.7.. 9 :.8 9.8. 72.3002039/027/7 Q30 0-/03/.Q90/0380/7    #   &#D$ D $ $%  % &!$#$   .7.0208 -:/0  20 .7 3..54/: :-07/0 003.:...7.2./.370.02Q3.03Q80 .0020.3 / 7  07-:9Q7.7 3  07/0 04.7 3/.3:3. 208.//0 /.1 3/./ 7 Q30 0-/03/.3:3. /7403. .03-QQ Q9008./ 7   03/73944347039      942Q073/0.3:20833-723.3:.7..4-0/QQ30.Q9008.30003073Q908/027/031. 30003 031.7./.208.2.7/0  80/ -72 3 ..1 3/.72. 3009743/.7.7. -03090-7 :/3Q  .9Q7Q-QQ-7Q30 889023.3/Q3.3 0003073Q90880/027/03.3:3..10/020.94207/0 33097.942..7    3/.80-09 .1 3/.3-71472Q/03 8.94207/0 33 QQQ Q303. 34. 39743../09.-9 8.50073/08Q70/32007-009743.Q30  2.03.3.7-07 ./.2 -42.:.93:7::5.- :8:8.79Q2..7 3 07/0 3/0 03070/3Q 2Q 9Q7  90-:0307 3Q0070307/7   .7 3. 208..3.80/020/  207320/.04./303000307 .. .7.8 3/./303009743.7/.329.3:3.7 3Q908 07/0 04.7/.0/32090/707   Q30 3-QQQ Q303.7/.8.//03303070/3Q 2080-.7. .7.3./ 7 0974.-0307.3-.942.9.. .3 8Q7/Q72090/707   #   #$  $ &&  C#D% #  W 3-QQ02/003-QQ8890207/0920. 7Q/Q   Q30 3097. ..9.9.3009743.3 9.3 / 7   09743. 8.:.42..3:.707. 3009743/..4: :2/.7.70/0  7 Q30 003.597 Q3./.7/ 7  7 8 2Q70073Q30 3097.7 003QQ .7 4. /.9425.7009092090.034-::3.3/ 72. .7.3.10.0. .8 -/0/0 /7!74943./ 3/.9 307077083/07Q03-7 802-400/07   .342.-:-0307 3.597   09743. 2./.8 3/.  .8 .108/0.94207/0 33097.

3.3.# D D$ '$  &  Q320830 .709890720843:.3. -2.:/0 /01./. .05070-.:3/...3/..32.2-0707 /4 7::9...8/Q Q320 0-07020 17.3/.3003..94218.-.00007 47 :3Q30 889020.:.3 / 7  W 3./ 3 .2/ 7 0708 549.8 4-7.3 3/. .7 07.2 9 7  W :7Q.7 07/0097.-0307/Q .-:3.-0307 7Q.70/2 97 :4/.7  W 09743-::9:3:370.7 3/3Q Q3/0-::924/03 0 1099 39743:-:/:   3/.5 8  .4-0/QQ.2.1 3/.7. .7.  4/:.4..090..04.58.3-707/0-::3.507.7 Q30 3097. .0803-07-07808/037    W 0847 . 8.7Q-00.70/0707  .3 / 7  W .:3/.4.3 .2.208. 843:. 8 . 2. 07/0 47:2.7 -7.2.7/. 2.3804. 9   D $ $%  % #$ #  # &#D    #&  ##  W 2L.-0.2.7/ 07 000347 :3. 4.8 3/.7.5 8 . 2.1 3/.2. 9 72. 2.7 3 33.009743.7 07/0097.. 47/: $437.8 3/./...3-./.9 7 :.   02 8@00/.880.-200 308.0 109208-:3./..3 .3 9.7 / 7 :/.3.  /30703-7-::97Q3Q2Q.1 3/././3Q47. .4-01/QQ3Q. 8 2/ 778 .0902/:: 902/Q Q3.3-.2./30703-::97Q3Q2Q4: 9:7:7.9 .4. .7/ 7  :-.. ..709890720843:.47 :3Q30 889020.942:3.3 / 07/04-7.597  :3. .7 84 ::5.73097  W 7.3/.942:3. 2.077   %# &&%&  W 09743.4.:./    $# #$   $   W ::93/0009743.942/.7./.300703-7/Q/Q.2 / 7  W   3/.9 7   09743.8  0/ 47 Q30 3  3...  3.507.307.07/ 2-7./4:20703/0/:7:47/:  000307/03.7 20.7 .02.09. 2.3 9.:.7.       3. 2.50.08042: 9:7  W 47 :37Q.7.7/ 7 W 73.

10/020.79.7 3/.8 . 3..7 W 000307 W  0707  % '#&@#  #  W D%$@ &''% 000307/0.39  / 7  Q908002 :./ 3/.-98.8099 3/02. / 7  02:.7   W  &  &  @ &''% 942/.7 003QQ .3 / 7  07-:9Q7.80/020/  207320/.8 9. 9..3:3:3..7.3:3.:.- :8:8. .:.902. 3.7-43:03/30007  8-70 7  4: :7 :-70 200700 9 3/002 ...-98.3. / 7 $43:0943.0.3 .32..3:3.8.7.0930.2.0208 -:/0  20 .7-43:302/0480339.7080 907847.383/03 .4:42-02:.9425..2 9 7 8.7.7080907847.7.7 07/0 3097.3-707/0-::32.7.3/.-947.. 9 7 2 0003073Q908 680009743.7..08.3-.942/.0930..42.7-07 .-9 8.7 W &/:. / 7 $43:0943.3.0574943:3QQ0/4 7: .3:3./.2.1 3/.70803-07       0803-07-078083479.2.0574943:3 -7-73007 @02009743.. 0 8907707  07307.//0..3.2 /.98.3:3:     .3./   ''   C#  W 09743.0.7. /.2..  /04-0/QQ.3.3-71472Q/03 8.7 W :. ./.3 70903 .0574943:3QQ/Q7   W 000307/0.39  / 7  .  /3/Q073/0307.32.3/4..9.-70 2 97 .4803/03/007 83/03/0./ /0  2 97 ..0020./ 7   $ % ##&&  W 803 301083/0.7.09/7-720943  /:7 7 :.-98.3.7/0  80/ -72 3 .3:3/:7 @020003073 Q90070/4 7: .7   W .3:3/:7   W 3-QQ02/003-QQ8890207/0920. 09743.4.3:3.98.7 4.3 07.32.7/.3:3/:7 09743.383/03  .7-43/.

79.7/0.8  -003703   S42: 9:7  W :07703789.7.0307347:32.4: :3/.3:3.4.7-43002039339.8 3.7/ 7 030.-78983.7.7 .8 .. . /43:3. 2 9 7 $:/43:3.7.92945.7  -7/:7:2479.9.7  W $:--.:-79.0 . 5-..2 38./ . .7..703/007.//0073.1..0/08::3..3:3. 3070/.84.7 $:/.8 /.7 -7 /:7:2. 789.2./09...3/02.2.7 /.37 0.7 30783/0..203 07 :30/030-: 8:Q073/0Q07  3-:.3:3.9  034 :348.2 3 330.7 38: Q03/0/:72.-0 -:4.942:.0977  39.7../083072020 3 4307/031.8:/.9 3/0240Q07 -7-7308 . 3/ 7 8 ...9 .20/07 0.24/048030070832.7 -:..7-43.  .2 90230/7  W ../094803 . .9  8 .3 8:.  5 43./033907830-::34 :3: : 8:/..8 3 3  S42.74803070....9 2 -4:3.0 8::33/0.3.3 .7/ 7 :8.7 3/.030 7  W $::3-03074.3/./0.7.3..47::.99.. 3 8907203/7  W  2  507/083 792.9.20/07 S 9.7.2QQ2088983. -7.380/2003 8:/.1.. 47:    &#$!  $% $&# #%@   $!#   W /093..3 7090324..7.-:0903/7  072.5 -4::7 40Q07-7-730.7/ :/:7:2/03073     W C730 3.349..3:34.7.2..-: .//033.48. /7403-. 2.7.31.73  /432.4. S .. / 078 ..7480384:3:2..-/7   $& #&#   W 472. 94./ /0307 07 ..2.8983..2-QQ208/0  .7.9.//007-.0...7 8 789.07-::3:7-:3.0.8 4 :3: :3:38:/. . 3/0-.//00743024/:.3.3 70903..3QQ9Q7 $:..  :3:92../0.7208 070478./.78.9 0 03.  S ./09. 7 .9 3/. .0./.7.7-43..W        8  240QQ/.7/ 7  W :274/Q0/0/0-0/7 C730 3.3/7  W .843.2.42: 9:7 38./..3 0308.7/438.7 7903. .07/7  W 2/-:3.Q0/04:7 0. 2  80-05903-.3/43. 3/./.3/ 7 0307 07  ./.2QQ2084:7 .4. 702  && && &$&#  W 030/02.7203/7  W %.78:.-..7 3 .9.78:./09.20/.3240Q07/0/7403-.

/.  7 W '!$:/43:3.073.0.039789.8 -.92...7/ 7  W $:/432.30.8 208.039789.-.7/./ 7 .2.8.2 3 .5.039-.8 3/.9 3843.-05.7Q-.8 /0307/0.7Q8Q /QQ3/79QQ/Q7 :789.09/033.8 2.  7  W $ #&:/..799 7  &    D# #$ '%# $%C#D '   $   $: -:3/003  240Q073070/080.094/: :3:1. ... 3/0-::3/: :/027.-::3:7 :.039-.:.9.07.8 ..5 4: 9: :3/..8 3.3.3 . 7 20703/0 / 07/7/Q/0/79  083/042...8.-.  8:240Q07.:.3/0-::3/: :/027.  S038::34 :3: :03-QQ9Q7 0307/0..  479.4 :3:/Q 07 34 :33  S42.:.-:240QQ3/0 240Q07.0789.349.3 28.70098/7 : 00.8 3/.. 3Q807   3/Q 07  S 9./ 7   W :240QQ-78/QQ3/79QQ3Q3..9   $&& && & $#$ DD%D#  W $ .7. ./4 7: 9 .0   240Q07.8.. 3:.-./ :/.092. 4:. 4/: :/0334.. 9./..8.7   W $ #&40Q07..-7 9.07208/0204.03.70098/7..0-QQ07/003 .9341. .7 3-:3002083030/034:7/:.2-QQ208 0700 7  W $::3-:8983.7.1..8: S 9.9 3/0. /032 97 W '!@4:.0...-...0942.8.-..-71.8 3/.2.7 ./03 /032 97   # $%$&& @#  #  #%$& & &     @ $    . /.7.3/./.09-72..7Q3Q3-4:2. -Q9Q38:...Q070-0 07240Q07/034: :7  W ::3789.7.7.2.8 3/.7 / 7  W :240Q07./008:/43:3.7..78:. . 03:.8 3070/03./.0 33.8 3 240Q07.7 ..30..8 3/..7.7  W 4. 4/: :3/.08:240Q0730  .8.09/7  4.3 /032 97  W $ #&:240Q07. 9..3. .101.7..7..  /032 97 W '!%.30.70 47.0.7Q-.4.039-.3/ 7 :30/0308: /43/: :3/.-...2..2.3 3/.4.7 3-:42./ 7 :.99.7.3 4. .84 :9:8.-.2.8.3.3.8: 8 9 8.8::38 .7..

.8 3. 1...2.2 8:-:..349.3.-..07202090/7  W :43:3:3 S .20/07  S .349.7/.8 /0.Q32042.799 .3 -:/.0 2  :.0789.4/: :- 8:/..7.. /...2../.3.3/ 72..203-4::7  S 9.8-:0..3/07.3.92.8.70.8 .32 9 7  W :8983.349. .$   W 489    W :-0 07/0 .38: 789.2.3.7 .2.. 3/... 8:240Q07.38437.3  .9.2..3 .8 2..7  007.789.8 3/.8  8.9.7.8: 8 9 / .5 . 8.9 . 2 8::3.8 3/.7.-7.9 .4 Q303943/0.3.59 -0 073.380/2003 8:/.2....9 /0/0  8 .07 -::3:7-:3.. 8:.3. 7  $:./0 /7 :/.4/: :3/.7.8 /..3.0.07/7 789.2.78:/..8 3/.2 9 7 :/:7:2:/..9 .2907830.7 .7 3:.39Q7Q/0 07QQ3/08:.3 8 789.2. $ $0 %0-0 07 4: :7  W :-0 0730583/0240Q07.7 .1.. /0/7 :3.9-7097 $: 789./ 8:  S 9.5..80-05 / 07-7/0208:.8::0703-0  33/08: 94 3/0.. 8..3/74033 '7:-:002039070.8 3 3/.209970.5 -4::7 40Q07-7-730.9.7 39.8 /.7. 9 7..4:3.4.92 47-0    C #&& $  #    W '7:-:00203907 /74030-70 0708 7..48.8.7.7  W  3:3240QQ90803/Q Q4/: :3/.789.-::3.7.3/Q Q 42.072 97  789.7 3 3.9.8 -.2.5 . 43:2..9 :/:7:2/.7 3789.3 : 307/0380/0-7:07703789.8 -:.0708334/: :3/.3..4/: :8:/.//0 8..7. 8 ./. 8 789.7/ 7 40QQ908. 7  S .7.8: 94/02.9 :.9 ..2QQ208/0. .2.2.7 4.0240QQ9083 ...../.8 . 7 $::3.349.789. ..3 .3. 3/.7..8::070343 -0 Q30 90. 43.042. -7/0/7403-. 790/..9 2..5  S 9./ .  .2.7/ 7 :80-050.. 2%0 Q3240QQ90803-QQ4/: :3/./.8 3 3  S42.3.7 8 789.-200 .  :$   W  9.8 3 3  S42.2.789.0733-::3.9.3.8 -0037/ 3. 240Q07.203 07 4 :3:.. -:-.7.3240Q07/0/7403-. .3.9 . 203 S 3Q89Q3/0 8 ..7.090 20 027./7 /7403-.-2083 8 072080707 :3.09 /0.8...7.349.3007 :3.5  -42.-78Q70 8 9 8..8 -003703   S42: 9:7  W $::3-03074.3. .. 203789. .W . 4 :3:03-QQ9Q7  S 9./ 7 789...8:: /037  ...5 .0..0'.5 -4::7  -0 -:.070-7 W 9.007/    .349. .79..349./ 3/. S0 S.  43-0 07/0789.2.//04/.. /43/: :3/.03 Q8097 40QQ908./..3.7/ 7  789./54 /54090 2.73007.

  .54. 78.030.8. .3 4:7    #   % #  2.-.7/ 7 :/:7:2240QQ354.30.8..7 3/..07 9/0 073 -7-730208 2..  -0 07 1.030.209.2.7.7-. 2.039 -.039-.. 5491.7/ 7 / 07-7  82 80..914.54./ 54.74.7/ 7  W !4.0.942. 354.-./ 80.7 . ..54.3 7  W 942 W 40Q W 43 W 472Q -72 W !74943 W 9743 W 09743 W 942 ...7 39.7 -./005491..//0 :9:5:2.039-.2.//0 02549102/030.-. ./ 3 .5 .7/ 7 54. 42. .8.7 Q07-7-73007  :023-7 82 2.78.70/2 97   .-20830907   W $ .30.8. 3 . .  $ '#   2.2  9/0 07073-7-730208/7 3. / 7  W 0  354.91 9:9:5. 3/ 07.91Q077  W 2.7 -.30. 354.//0339.5 8 .00/7033/03.7 0.8 3.7  43-0 0739.07  ! #  W !4.74.74. 2.  -0 073-7 82 54.058/019  9:9:5:-.20945.039-./ 084:7/:  .-.34: 2: 9:7 .54./ 7  W 2.   0.72.7 3/.9 / 079.. / 7   # #% !  %  %   $  #&07-79.74. .7/0 /7 !4.-.7/ 7 54.74.8..74.2 54.2.7-.  -0 07  . QQ 0070: 7. .7 !4.7/ 7900770Q30 3 8   .-71..039-.//0/02097  W :9:5:2.8./. 3/ 07./ 7 -0  354.Q30 0348.3 34 :4. 47 /0-7 283 W '!& 7.7 .

009743.30./. 7:59.3240Q0739. .7  W %.:.09.343.. .3/ 07240Q073 9.91903/4.-.7QQ7.3209..07 1.8..2.7/0 /7    %  !$' $ #  W 2.8 32. .3.7..20.30.942.084.4. 1.8 2. 42.8.7.3  7 C730 3/7403.0 54.742. 8..039-.-.7/ 7 8 1 78.7 1.4: . 3/ 7 .042097 7  /4 7:/:7 -.8 3/.31.3..039.09/02.07/03-. . 3/.30.07../ 3 . .//0 54.2.7. 240Q/03979.2 3/.3.7. 009743..8 3/.0 8230.7 240QQ354.2.30..  7  . .5 8 .8 .8 3/.//0 2.3-QQ80 240Q54..2 -.209. 4: :7  W 7402/09.78.8009743.7.3.2.-:7093/03/4.-.3.942: 0'7:-:00203907.-. / 7 .942 8254914:7 0.02 :.8.8.2 3/.2.. 023479.8 3/.8 3/.7.8 4: 9: :3:702  W .7. .-.02.5  -0 07/002/7 :3..7 / 073/0   .942. 2.7.7 3.2.7 3 479.30. 34/: : ./ 7  240QQ3/0.0970945.942 240Q..74:542.72..-7  W %.8 240QQ3042097830-.9  7  W 3/ -00203907209.0/ 4.07/7  W 942 070.30.84./.7 33. 354. 9.8. 33.942:0'7:-:00203907.7/.3.8.0-0  4: 9:7.4.-7 07Q02/0 /01.942 8230.2.07 843:.. 7 /4 7:42.943:3 -7-7302 4.7 / 7 .-.8.3.-.7.Q0.30.:4: .7..8009743.039-..  -0 073 54.4: .-. 2..91-4:7  W 3  0240Q3/0800-7  W 2/Q7:500203990 9:9:5..043 .-4/.0/0   . 007/0479.//0339.3897 942397/003/0.942:3:3-73/0009743.8.-.479. 7 343 0..7.2.91 :.8.42.  / 7  W 43-0 07/0042097843:8:/0 /7  W 04209733-07032083/05074/9.74024.942.942.QQ9Q7  W 40QQ304209783/0. .2.7.7 3 3. 7.4/: :.  0583/0/0.0720890 30 . 825491.. 7./.32.7/..54./0 /7  W !4.-.70327402 3472402.-.   4 /7  W /7403.Q070Q0 997  W 942/.7 8207002-::3:7  W 2.-03003 4.0972Q - .5 8 3 .0037  W %.02 04: :7.7  00974380.7.0/03-200707  W .-7/020.-78020/542420398 1 7/.Q070 0..3 .7..7 3 3 .3-785491  / 0730. . .8.7  009743 349.09.74. . 4.30.3.5   -0 07/07QQ7  43-.  4 /03/. .. 1472Q-43:.7.7.. 3-73..

7.240QQ3Q3-73/0 009743:3/ .32 9  W .073-70 20804: ..7.. 03 :.209. 209.7.942:30./4 7:.7- 5491Q030.2.10 7:59.7.8 3/.942.942../4 7: / 073/0070/4 7:.209./ /0 -7-7302090/7  W $4. 209. 240QQ30. .100 70/.2.38.0208.7.240Q07 .7240Q .789.8 094:7 0. /.:2/:7  W 54.3..7.3009743:3 -::3/: :.02/0.300203907/7 209.3 2..8 3/.3 009743:3-::3/: :84./4 7: / 073/0800/4 7: .942/. 4.-7-7300707 8 3/.942.34: .209.7 .. 9:2/:7 :3/.240QQ5491 070/4 7:..209.0 4.54.38.-.914:7 7Q/Q Q-.. .7 3 /0.084.8 3/.3/4.70909Q70380..0/0.240Q07. 3 3-770.3 7  W C730 37:-:3:00./ 07009743. .8 /0/ 2-7/Q03479. 203009743:3/ .91-/.3..0209.101.38..8 3/. 209.7.01.7 3 3-75491  / 0730. ..2./4 7:.3 .Q0700 997  W 3 .7240Q42.8 843:.942.7 .38..11.7240Q.209.. 8 2.7-7-73007  W 40Q0754.942:3:3 009743:3:3.70/.::3/:7  W 7/ 0743:/.7.7.3209.9:2:3209.7 .54.3.942/.7.7 ./ 07209.0 4 7:59.209.7240Q.5 9.-. 2 7:-:3/.34: .942/.91.07 . 203./ 07-.7240Q07/0/0009743.7/.1.07/0/0 9/0 07 240Q397 . /4 7:.09/7Q3Q7:-:3/..7.-.8 2.33-::32.83/002QQ 42.//049:7   D$D %C # # CD#D$!#    .209.3 7 $4./.8 3/.7 .7240Q07..7.8.942.8 843:.3. /..42. .3009743:3-::3/: :84. 2039:2.8 /0/ 2-7/Q03479./0202.54..5 03QQ4.Q0700 997  W 40Q07./.. 02/7  W !4.11.02- .3.7240Q07....700909208/7  W 83/002QQ..-.397/Q707 Q4: :2: /Q03 3070 4.54. ./.100707.38.5 QQ4/: :3/.:82097 -4:2. .8 3/.3.9.7 3 3/Q03/ 0479.7 .334: :2:/:7 09.7240Q/0240Q07.208.942.7/ 7 :.7  W 209.7 -7 0/0  9:9:54: :478. ./0209.-.789.942:5491 070/4 7:..7240Q07/0-7-73007  W 54.80-4 /0 0747-9.54./7  W 09.7  ..240Q07/7 209.8.9032.03Q8990209. 3 :.54.7.02 .7 382097833/0  208007-7 240Q/01.7/./.7..700909208 9:2/.208.8 3.54.8. 203.:82097-4:2.942:3:3-73/0009743:3/ . .3023/7 :022..914:7 7Q/Q Q-84.942:3:3.3 .7  .09 2 9 7  W 03/307.9:2. 240Q4.209.8 3/.7 :9:54: :7 $43:4.-.7 .8 3.. /.8 3/. 9:2.942.0397.7240Q07.7 .0234.3 4: .7.-./ 7 :30/030009743:3/0.0 208.0./0  9:9:5.0..7240Q42.3009743:3-::3/: :..

Q070 9 :9-.-75.7 8 307801073/0 .7/ 7    #  '#  C#D@ #  W 'Q.090/030032 97  W 942:3.9142.3939734/:7  W !74943.7..2.009743:3-7-7302082070.7.//033 90 .32 9 7  W !749430009743-7-73007 09743/.8 3/.3.7/.7 3-7-739208 9853/3Q 0/030032 97   .2070. .7 .-.8.07  W Q3./.942.7 78.32.:98 .039789./ .7.07/0 30. . 07/4.7  78.497459:7 7.:.9143.7.9 830. ../.Q070.7.9 8-/7 :0:9:5..1:.3.7 070.7 9 8 2:.:.7QQ5.34: .0Q30:9:542..0./0.030.7 5491.9 8 3/.3-7349.8.30.5 8 3/.39574943 39743:3 9 .7/.7Q-.914../.4.7 Q89:..7  W / 2.-72 3.94207/0 097.0/ :.32.0 032 97  W 3.574943 ./0307303/Q Q Q2Q7/Q703 20988002.8.-7   CD# $  W .7/ 7 72 3.5 /.2./.3.7.79.Q30:9:5..59.7./0308.  / 88902073/0-::32.70/2 07/7  W 907/04 .09743.7  4.7 3/..2.8 3/. .0 98.-070 70180/7 3. 3/.91 009743:54914.7 9:..93Q3Q390783/0/307 0..94. .039743:320/.7 :9:520/.3.43:3./ 7 :30/0304../.79Q.3 7.//02...7 3/.3.3.8 .7.. .090 -.597    ./ 7  W .3939743 397343:3 9.9  3..7 3/..32.2.0.93Q3/0 / 0780 8.7..7/ 7  W  3.8.0009743.7 3-7-7392083Q007:.:3/.392.//0-.0009743 42.30.09-:02 93/0 /03007  W 09743. 4-.03078 /030032 97   . !74943.1..89-71...3 .7 .90-.030.074.942.:..7.. 2:7/..7.9.4.//04.919. 2/ 7    #   $   @ #  W 9423/0 07 0 // ..0/ 4.32090/7  W ::9.7/.8. .030.7/ 7  W :43:.-790 9/0 20/.3/4.7..7.7/ 7  W 38.19.549143.3/ 7  7 392. 03/.9 307..9:.8.7 .89 7  W 2Q7002. 2.Q070-7-730 9 :9-:.07 09743:3 9549743 574943:3 9.9.# #C#D 2Q7002.2 /./ 7  W 097 3/05491.90920. :.0:0:9:542.. !74943.7/ 7 :.7 :.942.9./030032 97 ..1 3/.7 35491.38..07035. /. /0   42.79Q07/019073/0/7 :.7/.

8/4 :7:7 #:8.3.0. 3..  0 03 -7 8 2/85307070.//.70809078 47.7..7./.3.083/0. .Q70/032..7 .39  4. 89077 0.3:3:4.2:.302.7/ 7  W . .  209.3 -22Q3.02..39  ..7  .023/03 80/2090/7 :02 2.3 2.7 2 .8. -4 /0 /707  W 0 -Q9Q31079070-7240Q/Q7 7. . ./ 3 .0747: 74 02/0-7/0574943039743. 274 34724../ . .:./...34:7  38.8..-.7-194.. 02/7 07.9.703.8 3/..0720304.302. 32./.-7  ::7:3:3902034: 9:72...0.3 9.90338.2.3094302.0943.3099 3-2804.-.703.9 ../ 3 . 097.7 2 . .39  ...7/ 7   '# $ $    '    #@    $  #  $ ## # @$ &$   # &% % #   $ #  .-...-030978020.:.0 007.0838...703/0/007 03.070.5.942-42.3/ 7 ..0943.0933-7 82 3.7/.083/04: ..7 .3:3:4.  3/0730730007Q3Q03/.7.8.-.- 79-.3/ 7 ..--09-::3:47  W .-007:.9. 30273/0.38.1 3/. 007/0 .-.7.380.7/ 7  W 2.9425.0-007 . . 1.-3/04/: : -8438:0.7/ 7  W 7402/0.70809078 47.3/. 38.-.7.Q900/4 7:47.7.02.2.3  4.3Q77099. -78:70990Q8020 .3 .--09.  02:.7. .942-0-.8 3/.8 -78:7099020. -4 /0 /7 8Q3/0-7.7.02.942.9-.7402/034: :7  W 7402/002:./.7./Q3..7. 3/.942:3/ 07.0.02:.  89077  W 000307.  7032 4:7   %     #  W 790. 9:9:5   W  .3090.-.-.507038. 2 -0 .3094302./.307038.   47  W ./. .3-20/ 23.0. 3.3.-:3.8.7402/0/ 073.39  4. .083/0-::32.07/ 2 0207034724.093/042.7..48:70907/090.3-743:/..320.. .W 000307.09./ 7   $ $&  ' #    D# W %020Q9Q7.3-7 0 08.703383083/0 :.7.Q900/4  7:47.342.703 3. / 7  W 07-738..8 -/7-.8 3/.0. / 7 ..7/ 7  W 0/0309 38.

:7:9..32./ 7    'D&& $ &$ W ./ 3.8 /:7:2:/:7   $C #  W  $07/0/0 07 8.-/ 30:../02 1.7.3      D %  #   D %  & #  W    #$ & &# W       # W   '%  #     #$ & &#   .0 .2.3. .7.2070.00704Q0807.7-7-70730 2.. /037     W D89Q309.  .. /02097 7.7./00707.34/0 07 209071...3  7 C730 3#0 . .42: -:73:2.110./.3.7.  7-03/ 8073/03-0..020820.0920   #@  # @  W 070/3Q Q34474/: :..Q..7.9Q7Q8Q3/0  $ .32..3843:3 Q80208 .39 Q7Q920302 -7.0..9..584842.70/0-03   Q80 20990 3Q07.7-7 2.2.8.7/.89.98  .7   43: 2.7-038 .8 9.- /070.039203.2.2083098 /08.3 4.99.  /./:7::707 0070-7Q3083/09Q7QQ7  W Q3..7.32070 .07/./ 72.52. / 7 /02090/7      W ::32./..70090/07 280280.7. .38.7 8 3/.4. :. 4:28:/0 0703/72007843:.2.9. . .2093/00700 970317Q7Q920.9 .3-:087.7./. .09 0720/03 2:./032.2.3 38Q7Q032080.33:7:807./.:/:3 /030833-4:2.42.0724: 2./ 7 : 2Q3.9Q907 4..0077.9 ..3 7 .97. 43:3./853/7  W 0-72Q3.9:7Q3903 2309073..050 3QQ2070-..1.-.3.2209 /4 7::.9.. 100320 8..

7 .3.2..942:3-.3 00203907.8.7 .0.0 -:-72/0.7 .3.7 .28. 24.-0/070 -70 200704: .7 .3 8907031472Q/Q7  W   D #DD  $ #D 0  4: 9:7.01.3.7 .-7 .8. 8 .7 Q8090320-.8947.0 8 43:8:/0 /7 7. .8 3/.8. 3009780QQ/Q7 97. 80  /7    W  .12.30020390738.-0   4: 9:7.2.-7  W 071472Q/03/0180.3.3 0 07.38240Q.3038.30.7.7  472Q08907707          #D#   #D $ % #D  ! #  #D 7-0  4: 9:7./. .-.7 3 8907031472Q/Q7    #D $ % #D  ! #  #D   W ..    # 'D$%$ #  W 0 07 -7.7 7.0 47.19 7.3.0.2. /7403.-0 030730.8./0 0707/7  W Q8090320-.307 0...942:8.942 .942. 7 .   # %  W .8.0073.4.2.7 38.07780-0 90002039073Q90.//00/037     # C #   W  W  W  W  W  W   3 .. 809.34: 2: . .942. 7 .  Q8090320-.942.-7    D #DD  W 40Q1472QQ3/03. ./ 0097438.9078997  2.. .7/ 7  $.2.38.942/. 8 . .8.0.3002039073-::3/: : -0 90002039073 8..1472Q/03-0 90.1472Q/03.0-:00203907.2.7. .2.7.8./.7 7  42403/707  4 :3: 0720.-.3 -::3.0.07780-0  324Q908 -::3..7 3-0747.03-.07/  0097438. 8 / 7 0 0790 .0 47.2.942. .3 7  W C730 384/:243:3:3/0 07  /7 Q8090320-.7/.39020-72. .7 .349.3890.

4/.$4/:247Q7 W ..3. -.703.57..3.2 3:.7-320/7     #  $  # $    % % W .2.070 3 !.8:2147Q7 W  .W :1.3 ...7:21481Q7  W  % C W  9:2397.  7  W 0 0707-320/7  W 0 07 /0  034.$3 7 :  :   W  % %    .5  7  W C3.7-43.30:21481.!.9  W  C % W 243:247Q7 W  $243:28Q1Q7  W  C C W  243:2/7489 W   243:2.90/20 0 07/0Q8090320-.9.8.8:28Q1Q7 W .2.30:2489 W Q23:2397Q7 W $!49.9  W   #  % #%#   #  W 0 027  489 W 0 027  489 W !-:7 :3  47Q7 W !-:7 :3 ' 47Q7 W 0 073/0/0 07 /0  03890703209./ 7    #D  W 472Q.9 W  !  .005491/0 07002039.7.3 2.

 W  /0.495039.00334890730/037 C730 3      $  $   W 894890738:..7 -0 07/7   W    $ %# % $ %#  W 09.7-43/8Q1Q7 W  .90520073/03.90.7. W  059.7 .   W .08:4: :7    .90520073/03-. W  0.489 W !481479747Q7 W $..8907090520073/039:.7-43243489    # $#$    W  W  W  W  $ %# #  $ %# %&# $ %# W  8033. W  343.90520073/039:.4890738:. W  49.W  2434 W  / W  97 W  9097.  W  49243489 W  49/489 W  .08: 4: :7   W  C%# $ %# W  $ % $ %# % $ %#  W 209. .0734803.8907 -.380020393-::3/: : .3 3/. W  5039.0734890730/037 C730 3.

8/4890730/3Q Q707    W   %# $ %# W 314907209.0734890730/037 C730 3  7  3 !.7.7/ 7 C730 3.7 3/..7.07:-:209.74890730/037 C730 3  W 97489078:.90520 . -..0734803..$3  W 314907489073-.0. W 209.7.8907090520..   W !0748907 8 9 / .072007   :48907/7 .    .073350748907 ..4890730/3Q Q7  W    8    .8907090520073/039:.0.3472.3.        .072007  W 8030.01.08:4: :7 $:.

890709052083/034: .-::3/: : 48907/7 C730 3 W 0 0  0  W !.0.39:.9430703 8:/..9 /0-::3.7 39052083/034: .0..0. !. 1-.030/0Q30-03 8:/. 43: . .5 8 3/.0.8 ...09-..39:.79.073-7/034/0 07 33-7./. 39052083/034: .7 3/.$ -::3/:7. 1.3.890.3.   W     $ %# W 7/034/0 07.//007/7   %&@ %#   W  $  %& :. !-  W !.7..7/ 7     W  C%#%& 03:.3 2.Q3/Q Q3/0.  /00097 095..3209.9 /0092003 4/.39:..7/ 7   W  !# $ %# W 8033 /0 074/:     .7 3.. !-  !-   %&#  W 343.  43: -::3/:7.7/ 7   W   %& :.89.5 8 3/.09.0-.0907/0.

W  @ %%&  $       $    W   !$%& 00  ( 0  0  (    %#   & $  W '#'# & & &   #C#    0307  &   #C#      0307  %  &%  !@% !%%    W .799  W 70 97/  W .943 2. 8 3 3.//0079.

 8 3 3. -.

 -. 8 3 3.

.3 3/./...99.2.  .//080 10/2 4/:     W # ..2.5.7 37 99  W 0./.4/:  ./4.30../.9:.  0   W 0  /4 .7.5 /.77./027002039 0/00/7  0/00/ .7  .-:.//09.../ 3/.-47..002039070/00/2090/7  W # 0   Q808 . 3  8 99 .8Q7/Q07  W :.3. 2:7./ 7      %& @     %#  W '%Q3Q2Q/03Q007.0-.3 :843:.    .7/.7. 3.99.0/:.   W 077033.-7   $#$CD  #@   $ %%  $ #D#%    W 709.02.-70 9 37/Q  W :7.  Q808 ./027-0  /72Q70 8 9 / 3/.47.    W ..

7 43-0 0743. 2.090 -7-707300707 :090 2/0343-0 074: :7        # C #   W 43-0 07789..7807-089002 07/7 .8 3/.7/ 7-:3/031.7/ 7  W 0 /0-20231.3002039240Q07 00203997 -0 /0 /7         #  W 43-0 07./ 7     %   $C%#  W 07-0  3..38.8 3/.%%   $C%#  ../.300203907/0.20/.002039240Q07/037  W 020399..5 9.3 .343 4: 9:7:7 :43. . 07  0097.12.943.5 9. / 7  43-.9 /00097..942 42. .03078/Q Q00203900097438Q80 00203907. 240Q4.3 2 3/. 3.5 /.7.7/ 7  W 40Q 4.-70 2083/034: .942.3. 2 3 097  W 789.//0 /070349459.039-.4: .38.3-0 :.942:/.5 4: 9:72..91-7.38.5 9.942.7 .  -0 073.7.209.4: :7         # @  D #DD$C   W 43-. 240Q/0 /7 ...7 3 .942: 8437Q30009743.7/ 7  :3. 240Q/03201472Q -72/037   %&&# $%# ' #D  #    W 070020393.Q07000978002:...7 32.-70 2080707 3  .943 -:3:...0943.9 /0. 2 3 092007 $::0907.942/0 /7 .3 .5 9.7.-::3:7.078.5 9.7.7.  -0 073.9.4.2/ 7  W 91-7209.942:31.07 030/0209.209.7  W 43-0 07.907 89077  W 3.7.08 .3-0 07/0.7.343.4.5 9.8..0.07070.7 32.7 .942/.  -0 073072 073/0.38.7-7789.7 4945:.8 3/.3.8.7.34: .38..38 0920/7Q3Q07-7. 1472Q -724.903240Q49:7 1472Q -72..009073/0 240Q1472QQ3/038 0/020Q3Q43.

34.7 03/830/.91Q0 /7403/0 82 5491Q0Q037  W .7 . ./ 7  W .7.  03/089077 73.3.3.30 .942:.4: .8 3/..3240Q240QQ/Q7  W /7403240QQ ..3479.1.3/7403240QQ3Q3.7 ..000207-7/7403 .  43:00. 5491.  -0 07/7 C7304.942:009743..5 8 3.7 ...7.039-0 07/7      % ## $  $       # '%  ##$#C$%# #  W .4: .-74.039-./7403 .:9:5.039-.8.3009743.7/ 7 /7403.8 3/.8 .597 :-707009743:3479.8 3/.30   43:/.. .0147.7/7  W 0.3890..8.7. 03/089077     '%  #  W 4..0 3/03 8230.479.-7-.8 3/..8 3/.0789. 03/089077  W 472Q -7280.54..5 8 / 7  W  1472Q  03/089077  W 40Q/4 7:8.32.5 4: 2: 9:7  W 789.8 . 4: :7    ! # '%  #  W 3 ./.7. .3 .30   43:09. /.7.8009743349.942. /7403.7 ..8 3/.00..3-0  /7  W  009743349.    .3 2..942..0909802.74..8 3/..4.:.9.039-0 07 0097431933.9. /.07 /7403/031.  4: :7 47:300974380.3 2.240QQ3Q34: :2:3:3.942.4/: :3/.880.0240Q073/0/0.   43:9..5 8  08.000247:38430307/Q03/0 009743: /7403380009743:.479..34.:.209.07  W : .020 :.74..07  : .94207/007. .3 009743.4: :7  :7.039-.7/ 7   ! # '%  #  W C7304..039-. 1472Q/Q7  W    7 .-.  -0 07/7  W     240Q0754.7.7.30.5 3 31472QQ ..7.942.:.0.38.7.20/.7.:. 20/.209. .3 .7.

343-.8 208..7.039-0 073 007/7-:7.39.07.   7  7    $ & $ !%   #  W 0  W 0  W .2. 0 #-0 .2.303.-. 4.7.30.0     W /0 $ & $ ' #!%   #  W 0  W 0  W 0  W  0  W W W 0   $ & #!%   # W W W W W W W W W W W 0 0 0 0$- 08 0$- 0%..   3/09. 7  W 43. 7 .8.30.30.0 0 80 #-0   # !% '# & #!%   #    . .0 3  W .-.07.039-0 073/0  972083/09.8 -. / 7  W 4.1033/0  208 4.30./.8.5  -0 07/0  97703809.

7/.0#3 82549143:2:3/.0002039070-0 4: 9:7:47.Q7092 97   %# $#$%   # &&$  &#  W 3/70320. .91 0843Q84.91 / 077:5..-0 4: 9:7:7.3 00203907 84 ...07/7  W $4209./.07002039073 0097430.080 82 30.3-0  4.. 9 72.4: 9:7:2.0097430.. .7/. 1. /.9 3 5.91 5074/9. . .78  3./ 7  W $4.00020390733 0097430./.-0 07 .7. .7 W 097430.93 Q2Q .0#3 /.-0 07 .  W ..7  002039.3 3890708/7  W ..303   W $4.209..78 -0  0203-4:3.300203907/7  W $4.8 3/../ 7 :30/0304: .7/.039090/7 097430.380/7403/03Q804..7 507289083/03/70320549.7/ 7 !.3  .7.8 3/./ 7 7.7.38. Q7092 97  W :.3 7 0.91 . 30097430. 80 5749007/0:.3-0 . -0  320/..7 03/490724/: :3/. 7 .-4/.2.743 0020390733-7-0  49:7  7 75943 0 80343 .047./ 7 0 0.3QQ-0 ./43 00203907800 .32.W #33 W 7 W 7$- W 7   $ #!   & %&#&# 0 3043 7 .  .3.7Q/Q Q-41..3 .91-./43:380  9Q7  W 803.0147:30097430.7 84209..5.0208..84/.07  W $4.79.843..-4/.7.91843:8:/0 /7  80330097430./4 7:.7 .7 3 0097430.79.91 7 0.0 147 .1 / 7  W %.07/4 .5 47 W 0/03.-0 07-.3.9107.-07.0#3 7.7 84 -.7/.3 0020390/0-::3:7 -0 073/0-::32.3 2.9 3 5...07.48.30 0:2 .7 3 020.7 $4.-0 07   3/.-09/7  W 097430.3  7 Q9Q3-::..0Q2Q 077 9 3/ /4:8:/.7.7. 209.70.2 3.7 -0 4: 9:7:7.3/.70Q8097 :3:3.843QQ-0 .91   147:3  75943:3 80343:3  7.4.2/ /4:.-07 .9143:2:3/..209.3 2070749:7  W : 9:7:2.0020390-::3./.  4803 .1.4.93 Q2Q 209.52 47/. 009743.3/ 7  7  W $4.7  W 0/0384..93209.87.91 1.0.7.0780020020390/002/0-0  3/0-::3:7  W 2. .0..

-209.8 / 7  W :002039/ 3/./.3 -0 07 3/0-::3:7 -7807-089/0-::32.894.7  49:7  W .Q32003/4 ..3.147Q7-0 07. 0209:: .... 49:7 .9::-8:/.07 1 /037 472QQ-.380/7403/03. .-::32.99./0/7 $ 1 7/0 07/7 :30/030/08.0..7/ 7  W 0300. -0 0733/042.0.047Q7-0 07 ..07074/: :- 425084. 7./4 .209.  207207   ./032083380-0-/4 .  .07 020020390/002/0-0  3/0 -::3:7     # &$&   $ $&  '  #   W 0 945:2:3240QQ/Q7         D % $ #    D %  & #  W  #$   # W  #$  % !#  W  !  # ' #     .07 .-.0. .Q3200307 80073Q89Q3/0/7  W 027.Q23:2209.7 84209.-.7.3209.0.7 /.-::3. 7.-Q9Q3.7.0.347.7./.807-089/0-::3:7  W ./4 .07 .-0 0730.8 3./. ..08:/./..07-030/0/4 . 9.../.0730 ..0.7/ 7  W %. .-Q9Q3209.3.42.03033/70320549. 203 07Q7033 20703/0072 0020390/0/0-::3:7.  209./.209.3300974390200/00// -489.7   %# $#$%   # &&$  &#  W .  W C730 3/4 .7/ 7  W :83/03-.3.99. ./4 . 4 .84209./.Q30307073/073073/0 8:/.

2Q   $%! #  C # W 48.  W .8 3 . 3 47.2.//08.//00739..2Q90 W %45.007   %$# #&&    W 0302.02.   $#$  ' $%!     .3./0002039073-.942.2.2397438.//0. 8  0 /  W %.0-.0878.80.3 7 0 073. 4:7  $ % % # W 3.38 W %45. 8  W .7 2.5 8  W %45.8. 8  W %45.. .30..98.    #$   #    $%! #  C # W %45. 8  W %.30.23..8.7. 8  W ..8 3.2.20097438. . 8 3  W 4Q3Q W 7 .30./030 97200-.98. 8 . 3.30.2.2. 8  W %45.7/ 2.25749438.73  W 80. .9428.0. 9. 30097438. . .0-.-.2 .8. 8  W @07/0. 3..   3-. 8  W 40Q8.0 ..

.3.8430905 890720.2.-0.0/0.70. .6:.742.70.710 QQ5:394.. 09720 $437. 2.3. 47/02.8.843/.7.2. .2 / 7  W 8/032.7.7 2./.9.2 3 9.9 /073/03%Q702009 3/03-.843.8     # $ %   $   #  W .7/  #0.8  W 70 0.2 0/7 W #0 03/03/02097  W #0.-7:.0 /08:/02097 .843/0347  W %Q702/070.  ..Q073/03.  . .02. 2 .843.//0073090742.  7     W 2.2 9.  8..0.843/.Q070/79 1.542.84303078308.7/ 7  W 075.90520/0/ 2/0-Q9Q3-:.Q320 4/0Q3Q7  :30/030 .-0942.Q .  . 808:/. 8:/.Q Q3/03905890720  .  7 C730 349 8:/.843 905890720/02097 :30/030/070./.8.70.0070..843 -. 8:/.-. ./ 7  #0. 2. .2 -.Q3Q2Q/0302.70. / 7 3.2.9 2 / 7  W @Q.  . 2./ 7 :.38437.8. 7.33.70.  . 8 072 0209::..3.32.3.79..07  W %Q70/0.32 0209::098/02097  W .3/0020 9:: .843.8.7 .8438.9052002.3 /  .7 .7 /02097  W 2.4/0  03/0.7.8.2. 020833 8.3. 2.8.8  W &:3 .7 42.8432. 42.9 /073/0 .3903/0 QQ.3.905209.8  W 70 20.800-7   #$  @ %#   W  $#$   W   $#$   W D##$      $#$  ##  #%#  W %05203304907242.8./ 7  W 2.-7  W 6:.3 .3.8  W  030783.8 3.843/037/ -7..3..//0804.843 03/03.2.6  .6  03/0/0.70.7 .93.9.9 .8430 . 8 .3 . 8:/.8.9 0209::.  7  W .

 W :3:3.90520073-7 82 3Q -7 82 903Q9052007/7  W 3Q9052007090783790520 70. .90349:7    8:/.-37    !  # ' #    !  #. 3/.3.242.08024.8 .802. 70.0072.0 D#D# $%#  W !5408907 5408907  W !54.43  W !540903 W $8 50  W  44 Q3    W .8 .3.7 3/.. 070-7 905202./..7/ 7 W /033. 2. 7200.   .  7    #$  % !#    $ % %! #   % $ %%! #    %#% %! #   % % $&%! #     #  %! #   $%  #  %! #   %!    %#  $'# %! #   %#  $ %! #  # % #%! #   # $ D$%   # %! #   %!  #$   #%  %CD '@ %CD  $C#%! #  ##  W 2.-20/7   .  7  W   /033.890/478.2. 8:/. .0830   /0.2 48.:2/:7 :30/03009/707  43-0 0738 ... 2. ./...078-90520 193Q90520/0/037  W %03Q905200780070/3200390520 907832090520 770.3.09.70.890/03 4/.  70307/00734/.   .078- 90520.03/007..3/.-78:-:.  8:/.-7  C730 38::-079203 . / 7  W .:2:.8.8 3..9 4/:.29 3. 2.7 ..7 .843/03023/03.843.30240QQ.-7/ 07:8:8/./.9 / 7 3.07..

W W W W W  

2407 !0Q3Q $, 27  303 0903  7,    #$## $ % #

-::3/: :5,892,020 8 0980Q5243420730, 7 7  W 5Q-,7/,,7 3 8 ,/,,3   /,,Q8097 3.,/,,Q808 ., 9, 8 ; ,7-:2,907,/0243420730, 7 7  W !,89;05Q9032,0/03-,7/,,7/,3::38Q708 .,8 ; 0307,3807 90080,7 ,7 ,,,-7  W 43420707900,38074032,//007/7  W !,89-,7/,0730 9-,7/,3070-7       D %# #   D %  & #  W  # #$#$ W  # ##$    # #$#$  %# # #  D$    W 54;0/7442,Q0700 997  W 54 , 3/08:02Q843:/:7 , 70207730;070-7  W /74 8:3/0, 02Q843:/:7 , , 730;070-7   $D$!$    $Q85,3843 0907403,7 2/ 7   

W %01439,;,,77808 ., 3098054207/032434207,7  7  W !'1,-7,,7 3/,!'94:3/,2434207-::3:7  W !,89-,7/,,73043,3 /070.08,397,/ 3Q073/00.007 3/0

  $ & # $ % $D$!$  &$32Q 708208,9 ,3  8:/,Q32003-0,94:38:,,7 9 7 2,8 04: :7 70/033.0 832Q  70,3,  7 ,/,3,,5 2 3/,708Q85,3843::,3  7  W    & # $ % $D$!$  &,308,830,/ , -303,39,892/08Q85,3843:/:7  W ,$  #&$D% 20,9083,8 3/,:,3 ,38,7 -0 5,2: 2,,8 ;- 8907,20,92,02007-,7:28Q1,909830-,9 7 2 9 7 20,9 083,8 3/,;Q.:/:33/0:3:9:,3,20,92,020073 73903023/0 ,$ 89077 7 .,,$ 8Q85,3843:;039, ,7 2 84Q843: ,/ 3/,,9 7 #390312023/03,3.0,89,,77  7038 ; 3 3 2/0/03-, 78, ,,/,,/,09 ,$ 0,3,  70 8Q7083070 ,89, ,90 843:7     %#  W ,9 9,30.073-78 ; 0783/0 5,07Q0200.0,/,7QQ9,30.07 3/009074034,7,/, 2,8 ,4: ,3,7 2,449,7 2/037     # #  @C% #  W 42403,7 2,7,09/037 @09073-0 03;,7/ 7  W  @Q.Q W  @Q303 W @Q.Q030/029,7 44,3;0/ 073032,//0/7  W @Q303030/029,7 ,4,3;0/ 079,7,1 3/,3Q032,//0/7    #  W ,9 0,9 ,7,8 3/,42403,7 2,7,,, 2/037  W , 2 4: 9:7,300203907 789,,5 ,7 3 ,-092007  W $ ., Q803.0209,3789,1472:/0  0-7  W Q02070Q5 /QQ380QQ 49,0/7, ;- 209,789,9507;,7/ 7    @ %#   W 07/0  9720,, 2,7 , 2 4: 9:72,/,33.0789,,5 ,7 ,3 4,3 ,, 2,7/ 7 :0 9,, 2,7/, ,, 2 4: 9:7,3002039,942,7 3 3,7 ,5,7  031,,1,7  89077  W 43:2,7,7,8 ,, 2,7:,3 2,,3-4 :,7,QQ00203907070 7  C730 3090-4 :,7,,7-43,942,7 070 2 97    

W ,

@  

!$$ :3/,32,8,90520070,7 80

W @0 /027070/,,,7,7 4/: 
07  

  #    ! # @ #  %&@    $@ %#     &$& #%  % #  #03 $,7  ,7   2/,02039073Q/007 9 3  Q2Q  , 7 @34  9 3 , 7 9 3 , 7  Q2Q       : 3  :   $3  $3  !-  !-  8 !- $- $3       : :  3 

72    

Q  



/2:2 9 3 Q2Q   . 7 9 3 Q2Q   2/. ..0. 0./:2. 7  Q2Q  9 3 !. 7 .93 9 3 !. 47    ../2:2 9 3 027 9 3  Q23:2    0   4:0   0.   7 0.!.7   0   9 3 ..7  2/. .02039073Q/007 !02-0  9 3 .  0   #03 . 7 ../:2  0  @34 9 3 027 .02039073Q/007 0..0. #03 . 7 9 3 Q2Q  .

 7 9 3  Q2Q   .7     47 . 7  9 3 Q2Q  . 7  %  % ## $.7  $.#03 . 0   !02-0 Q 0.7  $.7  .7  D$       .7  4 :3$.7  ..7  2/.7   9 3  Q2Q   . $. 7  9 3  Q2Q   .7     4:$. 7  9 3  Q2Q   .02039073Q/007 $.

9 3 38 . 00007  W $ .0.0.7 . 730.3 3..4803./.Q0700 997  W 54 ..Q8:: 08::.083.07/0-./0.- ::.077   # #D %$    $ $&  '  #     W $:.2 92.2 .7::./.8 80 S 9 7 : 30/0303.070-7  W /74 8:3/0. 8437.  0907..320949 W 49. 203 8:0902.0.::.32.3 0070/00/208 W 020 W :7:92.Q80-.7 3.7 3/0.7 28.37:9:-093/07208 8::38Q7.8 .0389077 0. .3 Q/Q7200.3.:.8 39..7 2.349. 2.0/00/7  90-:3./42.0 4803./.843030/02.843 0075.. Q89903. 3 7  W &:.49..8:Q89Q3/0 945.3..83/04/:.3 .3971Q020$.13032 02/003-7Q7Q3 479. .49.. 02Q843:/:7 .8Q7Q0209 3 3:2/.00287.8 3/.5 .3.9Q.7 3/...390203208 W 897.:.8 - 070. 3/.070-7      # ##$  # ##% #   ::7:2.5 ..7 3/. 098. .3 7   &@&& $&& C# D$&&  $&&$  #  W 980::..3 ....7 3/.8./03.7.0/00/7  W 49:3.7.349..3971Q.8 . 3/. 72.2 9 2.7 /0.3./.0/00/7  W :...0/7442. 098 0. .7 .8 3902 W $.7 8:/.Q3202007307.7 3/.W 54. 8 2/..3 ..7 28.//0070/009203:.-:9Q720 W :7:92. 9 7  7 $ . .90.8  S 48033.- 8207 ...0. /.2 92..5.90 .3.2. 70207730. 3/08:02Q843:/:7 .2 92.3 3843:3/.:4/:.7.3. . . 72. .:./42: Q.2.7 28. .3902   %' $ # $   W .99. 2 4:7  W 7 28.:.2.

2 Q8:507083-7-730.  1. / 7 ..3 2.2.38 9..7:: 0.14.-7  W @.7 808943:3:Q80920/0380.7. 78::3:31472QQ.3 .03008 8.2.2.7 / 7   @ #$&&'%&#&& # @ @ #CD#D#  ..2.W :2: . 78::. 77079020203:. /7 $4/:25447Q7.   %0290/4 7:/.023 9:.9.   .3  7  %:.34902 3/0:. 7 -:.89 9:7::/:7 8 .3  /07  /7447.9  7  W  0790207/08.98.. :2: ..:. 7.84/:254479/0 4:3:7  W $.1  Q 8 .-  8.. 9. / 709/0 /7              %&#&&D#%      8:  8:/.3 .09 -.  .109 97200730 /. 2 Q8:520.0-:.7./ 71. 2/ 7   D %%      D %  & #  W  %  #  W  # W      $ $%#  W  @'# $      %  #   @ #$&&  W @.3  7  W @..023/0 ..9708:.3:.030/8 42.       . .020.0907/0/0:.700909208 07803030.::0708903-00302000309 /0   0708323880920. .38  8...0.

0:2.7 84/. / 7   ..-0.-::3:7  W 4 . 784/.3 3940/2 /7  W @.74:9.  7 02084/. 3/0070 9/0907.8 43:7/:  W @.7 2. / 7  W .  9Q7  W 07/08.7. 078::3:90247.28 .84/.8 /Q3.7. 9743.32 9 7  W 003109.3098 85.. 20990-7. 0 703/7  W . .9.7 3.2./037  W '.7 3/..7.7/. 2 / 7  W $4/.   .8 3/.7/ 7  W $4/./03/ 3/0.3 .   .39022.2./4 7:/.09902 3/0././.3Q8:: .3/07 . .3 3073.3/.9..32.8 3 38:/.49: / 020 .1. ..0274-:/Q70309/7  W 8/038:/054.8 .3/.7 8 .020833-0 230707  4.-:3.8 3  .  03/0/7  W !.7  W QQ-00/007.3/Q7Q./.02.2.3.2 7. .Q/4/...3.  902 3/0. 3/    D#%      Q808 ..3Q3/0.. 000733 .//084.9 ./ 7    #$&#% $   W QQ-00/007 47 ..902037   $  @ #$ $   W '.%:.7. 784/. 243.3  7 Q2Q 0 .3. 8 . 784/.2 7.  84/:254479 8 .7  W .0-.2.8 3..0/2 8:908907 02 904.1/005.  84/:254479 7038.2.5 .243..0/0907.8:254479 9.8 098/7 3..94/:7    ## @@#$&  #   W @./ 7  W 472QQ. 3/.:. . 78::02/09:7:::..3 39. 784/.8. 28 7038  011.2.3092745Q702083030003.7 . 2. .2./003109.8 .8:254479 80-0.2.3 2.. 3 .243..3-0 8070 .   2880709/9038437..     ..3007/02:8:8::3:3/00310900/20838.-0907/7  W 3..9..08. 4 :9022.347./. /0-303..09.8. 078::3:90247.2.././ 7  W .

.89 ..7 2 / 7 02:7 :3.9-.7803 .7.0 549.730/00/7038 . -47: . -039Q27073390/.0..34: .8 3/.7 2 / 7  .. .2/ 7   W   % %039Q7/49 49 .3 .2-.3/0 :/: . 2 3/.243.2.. .....//0Q70923/0:.0-. 32. 3.3-.3:20742 .3.. 2.4 /0 098/7 #.3  7 02:7 :3.0  83043   Q80...7 3/4:7:2..34..5 2 3/..3  7   W 0   '7 #  Q4708..99. 2/.71:7 :3 . !# %% & & &#&  #.2..0-4. #& .3  7   W  ' #'%&$% 25:0733/09007..3  7 %9.3  7   W !  $ #  72  148147 -79Q70923/0:.0-4. 49424- 03/Q89783/0 ...3  7   W % % %&  4. 2.7 3/.32.9.71:7 :3 .2.0-./.0. 2 . #  % %# %  C  &#  W   #  $ ...9Q507330-:./082.3-.5 2 3/..743/:7   W   &% !4 !  & 9 $%%  #3 #  7 #$ & #.3 097  .9-.3 3.7 2 / 7   W 3 @  !73.  /7447 .39243.3  7   W $3  %0300 .3.7 2 / 7   W 3  $07902../ 7 $.914945: 507974/2/0:.8:24/Q7 Q3  09.7.0  /7403/7   W !- &# & .7 2 / 7 ../4./035. 7.0 10// 3/03-:82.072 97 % 59.0.2.5.:.9-.  9..3075.7 /4/:7::7 ./4..  .9100203907/7 307Q7092. % & % % #& !..7/ 7      .7.Q70923/0:. 9 / 7 ./.2.4 -0 0733803903/0:.59 72..3 009787. ..0.7/ 7 @.0907 2.3  7 . ..  9.5.. 1.417.7 2 / 7 $..8  023/0 :.7 3 8..3.0.7 2 3/.72.9 .. 7 3./0.  .0 30/00/2083/0:.3209.83/0 Q/Q2Q2072.9 .32 8.3 3..-48:...3:/:8:3/. 2 3/. /74037409..39243.3  7 !..0/027 0Q7Q3Q/Q7 743 9:3 .43. ./...0:.5../ 0097.Q.:7 :3.3/0:.0  209..7 3.0.7/.9 .7/..1 3 342.

%4748/.78 ..02.3 3/.43.02.3843:/Q0307 Q9Q3. 7/.. 9Q /::. .209894.. .9:.8.30939..2-.0920.3  7 743 9:3 . .0 ./ .Q23:2209.78789.93009749-.:...3/4./0279./0.7.5 2 3/.3 3. 9 7 47:   W 0  #  38.-47.5 2 3/.9.2Q. 2 .7.0/009208-. 0700733.  9.0003/Q89783/0:.49745:  443 . -0 0/00/2083/0 -.-48: 2:91.0Q043: 2.0Q2Q 9034: :7   W    !. 8 4./7 : 8.7.43./03-78/7 ..:. 7 /4 .3 1..2..8.0:.Q3Q2Q/0/0-.2.3  7  8033..7 3/. .3/ 7 7 47.34 :3:302 903Q3Q2Q020/030990070208.3  -7209. 8.0720 03/Q8970   W !9 !%  !./027042:9..077.0.9.0  8 / 7  439.9.7 .2.09/027/03..3-0 209./.7 .98097Q3/0  . 88:2789.7.499:7. :.7 28.3..- 07/.:..7.9.7.5 2 3/...38Q1Q7.2:7-:2: .0../7 :.92.2./.43... 9. 90-3.3/740303/72002. .9390.7.0-. 2 3 /Q0307 .3/0:.7 3/..08025.7 3 3. 03/Q89783/02:91.3  7   W : # 097. .0072 30/7   W $ DD#% %.3  7   W  ' %072420970.-:.0 0.3 .8 /Q Q9Q7 ..009030 30 977..9.7 3 19700/07   W  D &  9424- 02 .9 3/..2.9 7  3 ..9.08Q80 . 009749.//08/7  .7. / 7Q3Q.3  7  '. / 7 . .3  7 . 92.7.9.0:. 7 30792080/7   W $ $  $& :. .1 78.  /Q Q3.83/0 494249.  9. 4..5..8 Q30  3..98::. 7 30720349. 7 3.2.7 /./08 .7420970Q70923/0  . . .0.3.. 2 / 7 .3. 32.0907332. .3.7.1197  '.3 3 .. 7 334.7.//08/7.Q23:2209.2.// Q3Q0302-7.8 .5 2 3/.7 !02-0. 072 /027.7./027 003/Q8978333024 -QQ9Q7 0.../035..3/0342.0097./.  .5 2 3/.09.30073/03/4..2 3/.2.-.3  7   W  $  .7 4. 2.4984:3:22.000970.99.3 070 9.758.05...3  7 2.Q0738 .077..89Q70923/0 :.2.0.9.0/ 57490073/0:.3 2 9 7  38..07  72   .9.7/.32. 2 / 02 3/0/ /4: 2..7 89708.0Q70923/0 2.-37   W 7 #  @0Q70923/0.3  848.. 08/03-07 .0720.7 . .7 2 / 7 !73-. 203348./00/0.3/0:.9.  0307..5  7  027..3 009743..730/00/2083/0.3.0020390/0 -::3.2. 7 47443.. . .2.

74/:.3  7   W & &#& Q00770.3 3.7 3 3 9090/035.499:7 49.7/.7 3/.707QQ30  ..3Q3/0:7.. 2.2...07.1./.7.0  Q80 80343/:7   W 0 & &.7803 0.7 .2.83/0.. 4  .8 08.7 4.0.7 07./027 0..-73.49745:.2./ ./ 7   W 8 $ & .7..1  9. /037 Q 039.780397     #   W Q3../ 7 4:9Q30.3  7   W  #  2Q7 02.Q070Q.33 8 %Q70 /0/7 472..0 .83/0/0-47 -::32: 9:7 4:9Q30.:.7..83090 . -07/0 .2.3. 3 .7 3/.07.7 3/. .. $42.. 4.3945.-477007. ./7  7209. / 7 :80-050/027330230.5 2 3/.3  7 .. 9.1.8.07038:..89Q70923/0 :.7.7070320880-0-0/7 ..5 2 80308Q72Q 9Q7    ..//007. 7209.:482:2/:7   W   % .9 3/.0397.0'./.3 .7/ 7   W 8 7803  7209..7.7 :. 1494 7.3. 02.02073:.:.7.8 . 9 947:2/:7   W  & .. .7 3  72083/0:.3.7/ 7 2Q7 ..3 3.8 .-::3.3003.9.7.9707/003:.-::32..0:7 :3.:.0  75943..8 3/.7.3  7   W 7 # !%  '0 $  494 7./0333Q70923/0.//0. 3/.8 7.7 2 / 7 $02. 99 7  7 /.3 3. 32.2.909Q0320. 4. 1Q0.43.380790/..00. 209 90-::32.02:.0  :0:2/:7   W #3 #  .3Q00770.3.3/Q 039..3 7..3. .1980009749.0 .073058 0203/0702/0-0 07 07/7 .:7:3 02707/03 2 47 903347 /032 97 07Q70332070072 /027. %Q70/Q3..8 7.0-.:4.1  9../ 7  W D02/0034-47Q9.1942./. /.7 :7/:7Q .70090/03.97073.3.82073 7Q39Q032083/0:.3 3.3-.8 .7 .243.9.0 072 30.-3032..7  078:. -::32.3  7 .3:2. .9 3/.3  7   W % % #& C3Q2Q/0 .9.8:. . 73 .

0-4770.0.8909.9 2.3/. 302/7  W @0 93902070 /4 .3 2. 2  0.7.   9089 .0/2090/7 47.-47./.7..-47./. 94.903020 8..3 7 :0 3/03/4.2 9 7    #'##   W .5 2 3/.843: .3 3.2./.4/.7.7 3/. 00.3.89 .3. .5 2 3/.-.:.:.    $ &%%# #% #% %.7/ 7  W 47:3/Q3.:.- 5048097/0.9..0.  .8 8:7090.894.30/00/03/7403 . .7. 94. 34./ 7  W 47.-47-0  3/03-470020390/00/7 %Q70 /0-: Q7092003Q-. / 7 47/.7/ 7 47:3.2 /0907..230/2090/7  W C302-7/ 07:.3/.3 ..7  /037 30-47.32.7 2 8.3.-47:... 087 .7./ 7  W 900.    %!%#  4 .3.-.9..:.   $ &!# #%%%# #%  9424-.7/.32....../ 8 07  7. ..3/0 .3 / 7 :.0. 9 .9 7  W Q3Q2Q/0-47 034-47../03 1.-47.3 2.-47:.073/0/74033 .7...8 -0  /7 .. .2 2.3 2.07073/0-::3:7  W .7../7030020390/0/0-::3:7  W 020390.-47133033028/7 : -0 9030/00/030.5 2 3/.3 2 .-..:. :78./ 7  W 472.9.7...7 -7302.:.48030.2 .   W D02/0-47Q7092207007..3 2.9 3 %Q70-0702090/7 472..//084.0.1.3 2 3 3.07/7 0 2.7/ 7 :3. 2.08:. 34..0.597 Q02070709Q70. 08900 90/7  W 47-0 07 /7403. 9.7 / 7 47:3004.0904070 200734.3.7 ./.20 .3  7   W $ %  -0  0703-47.2  8 4..0../. . /09./03%Q703897. /09. 009743 9..8 3/.3 807.7./0:.-7 -0 97  W 47 /4 .4307.3-47 5.07/7 0 2$ .8 03302:.9 -3. 94.3  7  W &.0-7.030/0.7 38079 33/072083/0:..7..3/ 72.:. 0/07   W   % -0  0703-47.:.03070/00/7   W . 087 .7.3  7  47-0 3307/ /7403.7 .7.3 2.3 /. .97Q/0.3  7   W .5.7.3  7  W   97037..99.3 2 .

7  47. -4700 9720.9.1 3/.-4::/.3-47. 4.7 . 390233/7  W 9 3 020709002/0..9./ 3.9. 2./03 092007030Q/Q7Q Q30.209 90 9. 34.0 032090/7 9.0720/00./03 0920079. 7.8 .7.093-47.0Q2Q ..9 3  .1.-. 7 8 .Q80./03.8 9789070007200 .9 3 3 943:%Q70 /0/7    W .8.09480983/03/4.9307:7: /.9/0.209 90-47.943/0. /.7.30209 90 .9030208.3  7   : %   W 9 3 .799 7 7  W 700.891. .3.4:3.-07-::3:7  W  7. 4/: :3/.9. 70.7  7QQ7 7 ../03 092007 -7/0.9 7  W Q9./03%Q703897.2 3/.7 .58.2:.-.7/.3  943.7 2.. 39 .0-7 . 7  .7  W C00 9720Q3073/0-47.9 3 3:2: .8 3/.7 .7 3 9.89098:..:.0/07    # @ C % #    #!  %    90%Q70 /0-477007./ 7.. 0743:/:  W :.7.3 .3  7 ..7././ 3 47243:3:.073/03 -47 .7 8Q7/Q7Q2090/7   %##' D &&&$&& # $!% %%  D   $     W Q3.7./0.7 3/. ../ 3.302090/7 :7: /. 3 /07203Q7097   %##'#  # #  W 9 3..7.9 . 3-702 .-47. 9 .3094.7.-7.88. .7 Q02/0.. 72.89903  .-.3 .09:7:: :/:7  W 472..7/ 7 47..0 .89 -0.7 3/.5.7/ 7 03Q-::32.5.8 07/0.9 3/.597 Q02070709Q70.799 7 7  W 9 3 3-. 9 72.7.0.32..043.. .073::8..-7.7 ./ 3/.890/00/2090/7   ! #    W    # $ % 07.-::32..891.78..3..3/4.9 37007.5048097/0.8 3/./ 39..9../ 7  W .09..7 /  W 47 9.3.9. /.--09.:7: /.9 3 -07.5.3 .7  7 . 72./0333-::3/: :0707/0.52 -Q0307172./.-7-0 97 Q9.

.7202 4:7  W DQ3.9.37.2.303.34: ..943: 0 098070.  W  7.304/: :3:.3. 8032090/7  % !#% %$ D#C% @#%### .8.3Q7QQ .3  47 9.9 3..3/79 02-.8/ 0.3Q7:.-.-07-::32.7 2.2.9 3 .7 3/.843. .3  7  W 9 3 38. /..843.90 3/03 Q500/03.14:542.3. 9 3 Q809032 / 07209.8::.8.9.70.-70020390 2..3-.4: .5 0/0092 97  W .8.2.9 3 3-0 074: :7Q2Q -.9 3.843.9 3 3.803.2  40/47 :80-0500.8 2:90204.7/ 3/03.8.3Q7.9 3.-07.3 .9 3 .9 3 ..8::.3.7.0008.0.Q07307.-7-3. 2.7 3 39.3 Q3Q2Q/0/0/Q3..8.9 3 38.8. .9.07802.3 -0 2/03 .. .9 3 .8::3: 0 1092 97  W 9 3 .2.720  W :0903 02.70020390 .8 3/.7 42:47  W D02/00.3  .-7-3. .8/ 9:7::   1472QQ0890703397.073-0 074: 2....5  79 3-0  3/0. 2. 3 7  W 3.8.3.2 9  W 07. 7 30 34- .79 2..9..3/7037 : 02 0.0.7 3 3-::32.2.-. 33032083/0Q3Q2Q/0/0 :.3 7.3 .8.7 2 3/.9 .84::7-0.3 .9 3 .31472QQ0890703/7447.70.8.08.3.80-05070.903 9438.8 3/. 70.2.-.0.-0294 :Q2Q3/03.3/7037 0 800  0Q809037    W 07..34: .9 3/.7.7 3/.9 32.700.9 3. 3.9 3.. . /. .7./.79 2.8.2 /07  .8 3 ::3.3 .3209.3-:-:: :3/.3Q7Q7QQ Q3Q3-.1 3 3-0703208.30/20890303209.843.89. 4.2.5 .7 2 3/. :   3  : .943:  907.707 7.2/07 0. .9 3 3 .0302-73902/7  W 73.5 / 0.9 3-0  3/0.9 38::03./ 3 3.-.9 3 3Q/0-0 229.70.   W ..8:: -.2.2.7/ 7   $ D#C% % $  % $#$   #   W : .      .2.02/0.700-..8::.3    %# #$  %$%   C$   W .943:907.9 3Q/089.00/7 7.2.843.:   .78 1 7/0 07..88.Q-.90.3/ $030/0 9438.:.-7/0.3.

.5 8./ .-47.8 3/..5.9 .3  7 ./ .800 8:.79 .7..9..08:.33. -4.7  9020203.7 2 / 7   W .88.3  7 708::/42: .  2007 .3.9:././42. .-::32.9  7   W .-::3:7   W    # !# $ % 07   :9:7507/74.70 8Q85.-37 !. . 03/Q89783/0703.2.:. 4.7.7 %02.:.97  330-7 0708.7  302/0347:2.Q-70 803903/090202.  3/.3843::.7.0 7033.Q 843 -./.  7 . 3 03/8-4.  $ & !  #D# @.08.1. ./.8.7.3.0  /07  /7447.7/.3/048038::.8.2.-37  . 3/07830  /0 72020/7Q3Q8 .0208/7 7 842.3  7 C730 3Q89Q.3  7 4 .8009743 907.80757 .3. W   #   # $ % %:7::.0.94/:7 70/033.. 5.//0/7 2.7.7.7./7 0 2 Q007/0 94.   3:2 20394.942.9 2.3:.7.Q-70.  :  ..-/ 27038.9 39.88.8//0 /7   %022.80000038.   $ & # $ % $32Q 708208. ..5 2 3/. .8.5.3.3007/048038:/08. 78::..08.9:. .../.3 8:/.  098/7  ..9 3 3Q/08.Q32003 -0.. 3/4 .-37 Q90..8 3  3020.18 .2.7.08:.7.5.8/:7:2:3/.7/.0.7033/07203/0 0807092 507/74 :.79 2.2.792.7 3 39020098/7   W .7..   S  S .848997 .7 ./ 5897 4 .5 2 3/..2..07.3  7 $.4./.7  .9. $ & #D# 020. / 7 $./ 549.. / 7   W .0 832Q 70.3 . 4.3.9 7 :30/0308..4./.2 .9 .2.89 098/7 /0.3  7 !07/74.2.:.$   $ &$D%  #% 0.8.203.43.3.-4./ 74.W 7/Q3.33../.2.-:3:803903/0:.3.79  7-./ . .2 8.74:7  7 .3  7  4. / 7 ..3  7   W    %$& # $ % %0390.5.07/0 ..0770.-0 97  !.2.0/00/7    W   .3/ 7  7 4:7038.. 7038.1.3  7   W   & #D#  .2.309  Q 098/79 59.118.3/ 7  7 $..-47. / 7 38.7/..3 8.//-7.203 33/0 3.2:::2.3:.7.5.0..7 .47.843..109-::32: 4:7   %   #  9.8009743.

9. ..759Q0730-.9  7 .4.9070.02007-.0/00/7    #& # $ %  07.7/ 7   W !-$:7 :3  8Q1Q7.  $ & %#% .0/20/7 7 .3..843.5. 2.909830-.007/0.. .0..2 .3  78. $ &$% D# .9.3 /. .031/7   W .89.9.38..  9. 3/.-::32.0-:090  .Q-70Q70923/0:.7 09/7 %43/0.3 / 2 7-0.2 2:.8 .7.9. 3 32/0/03-. .8:2.39.:7430703209008.92..Q23:247443:843:. W .. -:39020 0/00/2090/7 Q23:2.707033.90 843:7   W 3  ! %$&!#% 39-49 .Q23:2209.7 4:38907203./ 3/.320394 9: .7Q3Q2Q 9.2.82.5..5. .5  7   W   #  $ % 4./. . 9 7  :3.2: 2.7 -0 5.9 35.3 2.09 ./ -.92.0.:.798:: /42: .07/7 Q23:2489-0  33 009740$0/ 07.9 -0  /7 .707 ./.7 :.759..3 7 2.. / 7  072079.Q23:2209.2.  . 1.342097997.9 083. 3.039.7:28Q1.$ 89077 7 .89.  35 720 84 :92.  .  70 8Q7083070.0.7542.0073.. ./.3 .  098/7    W .Q23:29088073/0.391:3.38.-09 03/08.$ 0.89.80903. ../ 7 5 8437.7-43.3. -::32.9 7  #390312023/03.7-0 92.7997 .8:2.020073 73903023/0 .09:.8.:/:33/0:3:9:.  $ & !  #D# 70.7.7-43/489 098/7   W   D & $ % 489.3 2../ 709.0/00/7   W . 78.0.9. 2  3 0983330/..4-0.8 3/.7/. /42. 0/0.0.20. 2. 0 Q.4:3.3  7  Q0708/0 /037 4 .079. 2.39.Q.- 8907. .$  #&$D% 20.9083. 8 3/.:.20.3.0/00/7  0-7 2094948.7 2:91./.89-7/Q03008: /QQ7 ..3.:./..5479. / 7 ./.2.80903.Q23:29088073/0.39-.:. 80 0 ./.7./.  $ &# % . 308.0.0.2.7-43.//007Q7097  @20394.3 2.7 3.. 2 907.7590378./ .$ .8 3/.7 2 84Q843:.9 7 2 9 7 20.8.  .//08/7      .  .3. .3 8Q7Q0. / 7   W ..77  7038 .3.2.0 Q920 02073/030720800/0   W . ./ 7 4 .0. $0/ 07.0Q20.

.94:4.7/ 7 :2.8..//0/7   W    & %#% 033397.30.-:4:3.8 9743..7.0 92.//0/7   W  !   & $% 0331481.9 .  $ &# % $4/.7 / 7 ./.7 2307..5.0   D && # $ %  %.  .8 4..792. 098/7   W . 9 72. .-72.-.-72...5..909078 7QQ7   W .0-. $ & #D# 0209::/:7 $07:2144   :.809..8 2.-37   W $-$ %  $DD# -7950733-.080729.7/.8997 .0.5.7/ 7   W 0  0  0  .9Q-708/7 .2307.2.0 ::38Q70:.892/0.09307.0..:.7/.3 007/7 34QQ2.7.3  7  093-4.  $ & # % 02084/./ :.32. 27447. .8:8:.//0.3.5.-::3:7 $07:2/08974   4098/7   W .2.3 2.30991/7   W $  $  $& $ % :2:3.89.0.2.5.3/7.8997 4 .9Q-708/7 .3 2.8 .2. -0 97    W .809.870Q90.8.  82 3/. 3/0Q07.870/0   97.0    97 $707::80 Q  97 $707::3:32.8//0/037 .7 2 3 3 -0 230707   W      .//0/7   W    & # $ % .9.3./ 078207/7 4 .//0073 -.5..7 .7 3/.1481.. 784/.01.39.0./  .//0/7   W $  $D # $ % Q07/0. .2.- .9Q-708/7 .4/:.//0/7   W 0 027  4898.5.//007 .7.-72.0/7    $ & $ % $3202 7097   W   $% $ % $70.//08/7   W  $   &$D% 0338Q1..7././/007.

.  0903 . .2 489/7 489093 3472.//0/7   W  % 4 .2.0. 4/../ / 7 Q07.4.4/Q7 443.-47. 203032020/7 2.4:3.7/ 7 4/033.3 3 .8./.  Q3/08.00 1472QQ0890703 /027  489..05./ 48997 0.. 007/7   W .0/20/7  7 . . 2.8 3 0.:7:902020/0090339Q70..2..9:..4..0 09..07/7   W .3 .  7  07/0.99.3.0243:30703945.3/..3-7-0 :.-: :0 /7 .3/.-37   W    %# $ % .  3/.3.7.5479.-: : 41.4Q303-72.4/: :8.0. 3/.7033 . .4.//0/7 2.03.  .8Q7083/03 4/.3/0 :.3 8:/.-37   W  $%  . 2 5479..3  7   W :$   #$D%!% #% @190739. . 2. 0320/7Q3Q02. ..2.5. W    $#  @.8997 . 8 3/.5 2 3/../ 7   W  !# ! '  D% ## !.3. 8.2.7. .3.-: :84:.  /0/07-0 97 .  8Q1Q71330.3 7  $.0/0  09.-: :3/4 .709.3-0 97   W   %   9..8Q70/0 .0.//0.7 3/.3 7 48:.. :./ .789.8 3.9:7:307-0097 : 8:70905479..3.5. 390.7 -74:8: 4:7 2.-:32.//0/7   W $  ! %$&D &$D%  .-0   W #$1472QQ0890703.3/. 2../ .38.7 2 3/. $ & #D# 4791/7   W  %  703945.3  7 0.  $ & # $ % %0390.34/ 07.3/ .07/04:.7.4 09.9.. / 7   W  % 0333-0 23/0031.4 098/7   W #  %   7 1472QQ0890703 742489 .5..5.9.3  7 7 ...3-./ / 7  .79 7 4890930731.2.5/07 397.Q-70Q70923/0..3  7 .0.07/034: .7.0243907.-::3..7 :$ 0980..0 0930739.:.3.39:7:3073.-7 2. .7 3/.3.00 9.. 42.

70390/7 $.0:  1472QQ0890703-. .0.0./ .8 3 .0.7.2 /0 /7   W  $  D &$  % '0$  # &$  % . .92.17 .8 3/.3  7 0 282./. 3/...-37   W %  % %& $ % !42.//0/7   W !./037 09030 .Q802080843 . / 7 $40/0-::3/:7::78./ .07  .90/0347:7   W ! 3   #%D & $%  2099./0 079.0349:7 : /Q033.30 /027  0/00/7   W $!%03/Q897833.3 :.0Q27Q9.:99.99.7-43.-3038Q89.7.0QQ9. / 7 .7 8 70390/7  7.810/85.Q23:2489  88:2 /489     ../4.3579 . .5.2.2..799 7 7 %./0Q.0.8 3./ 07.3 7.7 Q7.0703Q2.7.02.7. / 7 9 38.3843:.5..07.9. /. 0 70390 8.5 8 3/..30:2 8.3-7 897438:2-0   208::3:33043:7.Q3Q.9-::3:7  W !49.: ./0 079.-07-::3/:7. / 7  07 .0$ 1472QQ0890703/027  8.3.Q.9.8 3 8./  72  /0279.0.7/. 7  .2.7 07 Q50.18.-72.07  7.8:2489  . 3/.3/4.9. 2 3 /Q0307 .25. / 7 $.742.22. 7  /74891./ 7  7:09.:7 :3 ' 48900038Q720/7 70070..75 39 8 .2 5.9. 2.3.:9:3502-04. 7   W 0$ 0$ $ 027  8Q1Q7. -. / 7   W $%# $ &  # $97080.7 07 $:/. / 7 4:  72   72  9:7:3.5./.:.3 8.0$ QQ79 0020393-07.4/. 89070-7 ./ .89.:99.3/. 07.:.0. 38 .0 -.7 3.7 0  Q3 2Q7 0 8 9 2. ./ 7 .. 7   W  %: .11247:28:70307/0/7 .7.0/.7 3. / 7   W #%0$ .-:9. 4./ 3 ./ . 7 : 8.0.707.Q.0097 3 1.Q3200307.047:.7 70390.39:7:.59.89.543. ..7./ 3.9.//08/7 '4.9   $  549.799 7 7   W % %0 1472QQ0890703/027  4891.9.9.0 .0.3 3-7 083/0-::3/:7::7   W   D & $ % '7  #  $ % ./..7 .Q95 10/85..

.7.Q23:28./ 0-37 $07.8  .7 8.43 ./.5 2 3/.-303-742307.8 843:.8:2489  .. 9 7   W $/0.380/017033/08Q89.3 8Q80 .7 2. ..07   W # # #   $ 7.32.3 1:./ 7  W 07Q703390209./0 -Q9Q3 /0 079.0 9.-:.3. 9 7   W #07.99 7 .38 5478003  02.3.7 3 3 82 3 .70997 : .   0 . .2.3  .5 8 3/.7/. W  /7. 9 7  5.3   $   1472QQ0890703.809. 7 .   $  84/:2489  ..0.8:2.Q04.9-0   047. 3.43/7 .5 2 3/.3  7   W !$8:2:-0 0739.7 3 3.3  7   W   897/0..3-79. -7Q303 5.8 / 7    W $4/.3240Q/Q7   W & $ %:. 9..7.5 2 3/.79Q7Q70307/04.7 3.090 -74.4.9 . / 7  72  703-79.3.3-79.8 .-.10/85.079../ .3.7-43.- /03.:2. -::3:7 .2 1.230/2090/7   % #  % #C#'#   W %./027489070703.//0 .3 .7/ 7  W %.   $  . 9.2 3 0703 4 209-79.89 2 -743 9.7. 2099.9 3 8:.7 2 3/.//0/7 00..7 34 :3: :9457.9.7..9. 3073000.3.9 3/.7 3 33/04: .89..0.7.380093/030/00/7 $4:3:2.Q23:2489  88:2/489  .7 3/0 07 03.3.3-.4310/85..:.- /03. .308/7   W &' $ %Q9Q300203907070347.0 .14./.07007   8..2.89.97 ./. .3 .:.7/ 7 :3.7-43/4890.:4: :7     $           $    $  .2 4.09: .303 8.297:-:3/. .:../.7/ 7 C000029.899Q70..01472Q074250897   W # #480 2 7030/7 :.. / 7.Q23:2489  88:2/489  W 7010/85..3-72. 9 7  $Q80 .7 /.2 4.8/0/3Q Q7   W $D% $Q143.

-. 9 7  W 02 90/. 092097  W %.7 Q2Q3/04. /4. 72.0 /0.70.7.9457.8 3 3Q30270. .. ..2-7Q0 2..7 3.080 42: 9:7  07-7 82 9.7/ 7  W %.7/ 7 W 73.9 47Q7 8Q1Q7 -0 07/7   % #  # $ %  #   W .   $ & # $ %  W    & # $ %  W    D && # $ %   % # # %     W %.-0 . 4: 2: 9:7  W .209/7  W DQ3..  5023 QQ3/00702097 092 07/7   % # $  W %.:9.. 3 -9070./3Q 2Q -90734: :2:3.9457.Q70....2. .. ./. :.2.. .8 8:/: $::3..07QQ-0/033/0.32.9 . 9...3 5/070070 4. ./..7-43.7 3-0 23/0-0 07/7489 .3.7 3/Q034.7.7 3-7 82 :1.383/0-043.9 489 8.7 05.70./.3 59457.7.8 843:.7 3. /.7.38:.3.7 3 307073 . .0 .7-0 -07032 97  W %0-79. 2.7 3-0 23/0-..709. 00203907/0-::3:7   % #    %#  W : W  W !9 W  W $3 W $ W   % #   #  W %.. ..7 3.9 8Q1. .7 3-0 23/0  . 0/509 97/ - 9. .7 3.7 32:39..0/509 9747  W 3.7.7..3/.

  % #  $ %  #   W   ! %$& $ %  W   D & $ %  W   & $ %  W %  % %& $ %  W $  $  $& $ %  W $3   $ %  W 3   $ %  W . $ & #D#   % #  #D#  #   W .0$ DD#% % #    W . $ & #D#  W  ! %$& #D#   % # $DD#  #   W $'  $DD# W !-$&# &  $DD# W 3$@  $DD# W 0$ 0$ $  #  $DD#.  $ & $ %  W 0  0  0    # $ %#   % # $  %  #   W  $  D &$  %  W 3$  $  %  W $   % # $D%  #   W .  $ &# %  .$  $ &$D%  W .$  #&$D%   % #  #D#    W .

0.3 3-7  82 3 0700 972 8.850974845.93903...9 .7.9 0807  W $  %  W '  /.99  $!%#  '# %   85097.7 3/./.7.7.0. 8Q7Q-..392. .2.38903032.90 90.3/.0 4.39 .7 . 7. .0/..3.0.32..5 ./ 7  7/....077    W 07-72.:.8 9.0... 8437.70330702./07031./037 $5097.99 .8.7/ ..3.8 7 .7 3/.  7  %&'%%& % $ 07-9/02..7 / 7 :08. / 7  W $  #  W #  W $ D#  W #$  #    &@ &&& &D#  W %D#  W  $% W #    $%'$   .3830.39  -00920/03/...0..2..3.8 .//033.99.7 .3.7.3.//033.8   7. ./.5  7  W %.-0-7-00.3904.//0830 10/070 .5.7/.079-.0 W %:Q338.3..7.5  7 !.34  :.2.  !  $       #   !  $      #  W  #%45.//033.3.0 .3.309830 9025./.077 .7    W #:8.3..9390.389.2./0307-4 .7  :3.7 02 901.7   9 7 %45. ..4472097.3:2:././0307-4 W /0$42..32..1..09:9::7 0.

/4. 72  8 2. ./ 7  W 8039094945:08/03 .094942.7. 3 8039094945.3807080-054:7  W  48039094945: .0/4.4945.07070.0.9.7 7./.7.2. ...7 / 7  W 4945:42.370339: .7 3./0  977  W !49. 70  84/:28.880803/0Q807  W 07-7Q80905.370334: 72  . 00780 .4.. 08/03 8/0:./ .30/03Q/0/0070020393/4 .9. 7-0 07 .3  7    .370338.8:284:.Q/007.8:2-0 07 .7 . .7/ 7  .33/0:.4/: :3/.  % . ..7 -.0.3 2.  W $97438:2-0 07 .3.0 0/0  977  W 9:2-0 07 ..99.:.9.3.2.3  7/ ./.1 00707/0303/30./4.7  W $97438:24: 72  -.9197    07-7/4.0..30984./0  977  W .0.7 3 3.4.370335.090-07037    % !   W 070303.037-72094942.7.//0-07-72900780 .70307479.0148073.79 :.102073/0:. . 3 39.3.-..7 . 72  8 3..7 8039094945.7/ 7 C730 3   $%%   % !#& $039094945.8 3/.7.3703384:.370330 0/0  977  W $4/:2-0 07 .0 3094.Q8:7:..7:2-0 07 .2..2./0  977  '  # %#  '# # W .-0.7 8397.7   D%$!%# %#$ %     W 020390734945.7  W !.37033 72  .942Q9007 Q90850974209708.7/.3807781.7/ 7  W .09.3 4/: :-0703/ 3/03Q3Q2Q/09070/2 97  Q.-::32.0. 7.4945:..0  9:2 72  549.7.  /.3  7/  ::3.0. 2 9 7  W %.3843:.7:25.3  7  W 3.912.300203949:7  W $039094945.70330/0  977  W ..7 3.0.30:2805./0  977  W .8:29: ./:7:7 :.7 3 39.32.94.2-. 8 .0QQ3/0 0020390731..7-43:3/4 .8:2-0 07 .0.

.380790/.097 0.9 7  W #.380790/.07.7 34 :. 38. 32./03072 /0 079.-::3:7    W .7 :.8 42.Q-04.3 0983/032090/7  W $039094945...- .3..7 3 3.3807.0..3807 .83/0:.91 3.2  3.0.3807/03/Q /0303. 9.00020802/05.843/070.3947. ..89..9.7..-.3.3  7  W $039094945.38070.7 3.-03.7/ 7 30733024.2. 42.:.83/0/.0 48039094945: .0 ..0.30/03/7   W % #& % #  W  # W % %& W &#& W % W DD  W  #  W D &'#  W # W !# % W %& W $  %#   W !%#  W   W $& W  $%'##    ##&&& &##  W !0974  73.3 03.380790/. ..7-2/0-7 0/0.89.007/7 .7 3Q7092080.3/.7 3./4.2.8 .2.7 2  .0.7 3 3 Q2.7 /03032090/7  00.89....3807/03/0  .0.3 ./.3 2.9 7   C # #%  #     .3807.30983/03:79:. / 7 /032 . .3 347::7Q.77200.8  907.7   4:3..2..4.7 49:7  W .7Q3Q2QQ3.0 02003/Q8970. / 7 073/073073/0 403307.090-7 8 2..0-7./4.0784.3 2  3Q2Q/0Q307/09070/0.. ..7...07072-:2.72.918039094945.8 08.

203 -::92.-::3:7  W D02/0947:22.4.79.0733 8 %Q70 /0/7  W Q3.7 .9 2  .9././0 :/:..7 /0 $0/ 07 /0. /.. .  47  W D02/04-::3.7.78.0.0742.3Q3/0.0700 97020/80 4.3 :.7 3/. . 087 .7.298. 08900 90-::32.8./03/0.0 :78.3:2:3-770.79.3:2 7 /./..7 3.. .0./ 2 /020 0780-/Q..0..2. /. ./.0:7: /.7.0.3/ 72.-::3:7  W ./ 7  W %:  7 07 /0-::3:7  W 9 3 .0.../0342: 9:7  W 03Q2:99.8.30073Q89Q3Q792043:8: .3Q3Q2Q/03029. 7 .090 972 97 .3-70020393 .7..-7  W ..  / 7    #  #      W 03//073072/03. . /0307/.  8438:.9. .0.7/ 7 C730 3Q3Q2Q00030./ 7  W &7.070..0'..3.9 033073/0/0  2/0.30/07 0. Q07 4 /0-707  070903 00/008 .07/030/0 0/208:.28907202097  W .8 3.5.3.9.703 Q3/0./01.9 2 .9.-7 472.7.3.1... 209 .0707/030/00/0-7  .7/.  W 0.5.-.09/ 3/..0.0903/ .0907.7/ 7    C '###' D #     W Q3. 8 3/. 2..-::3:7  W %9.9 47:/:7  W 07. 3/.3. .7 2  9.7 3/./ 7  .3.7 0./ 2 -.. /.2.  ./03.2. 087 .3.7/ 7 033072 .033072/0./03 . 9.7 8 07 $.3:285./. /. /.3:2.7. 9 72.2 -:3.-47.3..0.5.3.07/0Q/007 .7/.32 4.-7.0Q3Q2Q903 307003Q4.2.7 2  3Q89Q30Q Q Q208330208 .48..8Q7/Q7Q20/7 .0733 %Q70 /0/7  W Q3././.-.99.07-47/ 3/.0733 Q%Q70 /0/7   @ % #D# D#  @ ##  W 7002039 1.5.947:2. 7 7.:4.0%4748/.0.80942.3033Q89Q3Q79Q47././/0903907.42... .399.02.3./ 8 07  7.043./0238.07 /0.    07/07307- 073/07307/0   W Q23:2 . 799Q7Q474. $42.  .-::3:7  W 47Q9.5.8.

7033  0020390/7403/7 020390/7403 8 1 7/0 07/7 020390/74030 807-089/7403/0/037  W Q3.00003073-74 :3/..3. 03/30 . 38./030-03090-7 07-738.2 /.. ./ 7  W '4.38.7/ 7 ..-070897.9 .48030-70 0700307./.0020390/74034.3./7403 /0 07/7    # # $  $& @ #@#   W 73Q0 7.7 -72.././74030097400020390/74030./03-/7 9 3 03  2092.-7-:3./ 7 Q3.9.7.3 3/. /.8 / 7  W . .//007335708032083/0:...38:.-308 2 9 7  W 38.9 3-208909200090. .. .7.3907.3007330 1 47..9 ..3 3.30097070022. . .9 3../0.2-/7  3.0020390/7403-::3:7 .9.9 .8:-:.    . 2.077 $:.0.3.2/ 7   !# %  W .8:4./. /.3.8: -:. .7 3/.   .703Q/03020.3 Q30 03078/7  W /00/030020390/7403 . 2 8:/.7 /.30 /02 97 :3:3.383/03/7  W !:/7.9 .9 ./.7.0 /0-7  W $:/. /7403/7 $:/.. 3-033/0548:3. 2.3 1.7 9 7  7  W 7 9 72.-0 07. 2 9.  ./.3.3889020/74035/037     D# # # $    @ #  W @.7.7 2.0.00330207.7  W  . 023::34.3  7  W 0 23/0.7/.2.7../ 7 07QQ3/0/0.    $   '#  % #   W  / ./ 7 :3:3.8 2.3. -07.3.2 07./037 4 ./ 7 0/85.9  033072/7  W .9 37007.7.2 2Q23::3:3..0802.3 20890/07 47 947:2. / 7Q3QQ30 030783-07-7349.0./7403.7/7403Q7097  W : 0/0./03/7 9 3 %Q70 /0.3.

3./ .9'074 : .7 3207. .94383/:897.52.2.3.843: /:7  W & 3:3.28:3 /. 9 72.7..3/.03970147/7403307 %0. 0 2 Q007/08:0.7.0.7.742: 9:7  W /74030.3% 39073.4-0 0.9 3/.943  70 2 0907 3/Q89700 2 7.2.3 0.9'074 :    3/.9:7:: :4. ./. 7..-37   $ %#  $  %#$  #   W $    $  W !    !  W       W     % DD !% #  %' $ %#    $     .3 .9'074 : ..3-: /./ 7  W 0.3.3899Q8Q 3/070. .0:.0789085741087073/03/7 :Q3. 89.349424- 494-Q8. .7. 34. 2030 2 Q007/0/74030. 9 72.2. 257408.5 2 9 7  W 38.7.7.2D3./ ..9..2..7.35079.5 47:     #  '## % %C $ #   W   -0 0707Q74 W   -0 0707Q7 W :  -0 07:574 W :  -0 07:57 W 0  -0 070774 W 0  -0 07077.4408 80 &:8./ 7  W :3.43:8:4/: :3/./7403 ..89072 97  W 0.3.5 .0452039 7..8 /74033078%034407070 /7  W .0789033%02307 7.8 /740330787  -.7.8 .2. ./03-083/0 00$.7.7.0097430700 9720847-7 02/7 .2Q2Q3/Q7    # # $ '%D#   W &:8.4/.943.3/4.& %2Q/Q7Q Q3Q/0 Q7Q92090/7  W &  &390/.9'074 : /:7  W 0.9.

 3 7  W 49.. 7-.9 007  /74 8437.07.0  ./.07/0/4 ./.       # $   0   ! 3   $-   7   Q808 .3. .  !-   @   $   Q808 ..7              .3/4 7:/.08::3.09..W 9 3 Q2Q 5..3180390200/00/7    %  %#  #$  # %#  D & $         ' $   $    Q808 .  $-   #  $    Q808 ..3/4 7:/././703/048.843:.3.-7 0. .4: .94:3 20.   $    $      Q808 . -4:3..3.07/4 .3.420/. 3 7  W .2.39. .0 007.08:..02.  7    '$&#%   %&#  W  /4 .7 3/.04803.7 84209.94:31072.09.3.0..  0   &# & $    Q808 ../.449:7 0..08::-4:3:3.20..93-84209.  3   %   $     Q808 .

9 007         .2.7-43/489.2-./ . 3/. 2.3 2.79..9.3 9.447.7 3 39.4/Q7 :9Q720.0.9.08:.449:7 :43:..09.:4: 2: 9:7   '#%  '##  W 0/ 2/4 .. .:/:7  W 407 -743:-.2/.9.7.08. .4.08:.3 . 8.8 3/.4/03-.4.Q.  7  W 07/0-::3. 79. . 3 37202080709 3/03.Q320  09.3/4./.  9 .7/ 7 4 .04:.3.9 2.-7-0832.-..5.7/.742.7/ 7  W $43:4.7/.0.-71.7 3/.94..007/0.4.04.0.//083/009.3  0 .4/033.3:8:820. ./.8 38  .00/2 97 017  2  -4. 3 3/.7 0. 80031./ 7  W ./037  7.3.3 /Q7Q7   #! $  #%$    DQ2Q3548.2.4/Q7  W ..8437..38.7 / 7.-079 5.407/01.07..7 3/.00/0309..08:.4 09..38.9. 42.2.-303.7-43/7.4073 -::32. . 20.7/. . .50/00/7    .7. ..09.-7 .38::3.4/Q7  W 9.8 / 7  W C730 3.3 .7 0.7   #&%#'%    W 0 7:-. ..3 .74 :.7/.4/0Q3Q7  W 9.7 C730 3209.94  W 4:3..3.3./0 20.4/038.4/4 . 7.5. 47:0 8. .0770/07 38.030/0-:30/030.34:8:.7. 42.0.Q.007/009.8 .3.7  .0720.4 479.1  . 707808704:7  :3:3. .7 54/748./0...7/..4.4  8.7:.0Q07./0 20.4..7/ 7  W .3.5. .7 /.32.8  .7  W 0 7:-.09.2.08:.7 03/0 .4.0-20 7:-./ .22Q7843:.0 007.2.4/03-.2.7  7   3 3 9 5.7 3/.8 3/.7/../ 7 $.8 070320.4 Q..742.34 .Q07/0:./ . 3  208 09.38437.7 3 3./00 .9.2-...4Q34: 9: :3:3890708/7  W 4 .04:8:/4 . / 7  ...7. ..94 .0-4:2: 20...4 4.3 -303-720.9.4 09.4.7/ 7 :09./ 7 :08.480Q07..3 8 7.7.7.  / 7 .9. / 7  .9. 1.7 / 9.0.9...78:/. /0 /7 4 42.480479.-07.09 .0-78/7  W 38. .9.8 3/.

4 8... 72. /...449:7  W  2.09.0:7:42. 72./  .3 09.32 9 7 0 .Q00303/02437.39.38437.  2. W 7......22Q709201072. 7  W Q3-002 .8./ .5 39070 /0 W #.2.3.409.4Q70/07 38..7/...843:3.4Q307708.3020 39..90/032Q 9Q7  W    3 30 .Q0700..4:.5 .902..5 .2.39.. 72..7 42:   9:7  $% @  8. 945.-7.8 / 7 .7/ 7  W 205 070309.7 ..4/Q7   D  @ ## & %&#  W '49.32.32.4Q078.:/:7 09.8  02/7 9.8 .2.4..8  .7  W  2.009/7 ..449:7 9.4Q3..19.2 4/.7 ..2:70 2.8Q703708947.3 .07  072.. 09. ..30209009. 34.0/4 .- 8.90/7  W 09.....19.805.3 /Q7Q7  W    3 30 .2.   #%$ & #% #%     W 07/0.7/ 7  W 09.5 .8 3/.4Q34: 2.8 3/..3 2.4/03/.8 3/./ 7   %%   %&#  W . 09 .0703.349. W . 7  9.4.7.309. .7.19.8.8 S 9 7-:30/030S 9.7.        #%$   # #  W .843.7/. . /. %Q70 /003.. 72.2...3.:.0/0705../ 7  W .799.302007/../ 7..7  7 :7:2.7/.#:8.7.3.707.4 0205 0703-:. 0  20 9..74 : .../ 7  W .3.

340/00/7           $:7447:94 @.10720390 4..94107203904.7Q3Q Q3/0/7 %.703   7/..7.0/003805. 007          DD%   $  %#$           4   !  $# %#&%%   $  %#$   #     3 3  3    W $Q9 ./ .007 .3007/7  W 017:27:8:3/0-7427447.0703.3.94 0 ..407030173.009.40/3Q Q7           .7/.09 .2.38Q9 007.7 3/.94  4.7.5 .703 34:9-QQQ Q3/0Q70289.3/08Q990-::3.4.09.9..8  3/4 .79.94  $Q9 007           $# %#&%%   $  %#$   #    0075.32:9.3..0447107203904:7 :-08Q9Q33023 89077  W C730 38Q9903.4: :7    $# %# #'    017.94/ 3/.7.3 00707/0-7/ 0903007042.-::3:7  W $Q9Q31072039042.5 2 0 :-07-0-: 47: :89077    #  W 017:7:037-0.32.8 3017:27:8:3.7/ 7 . -0.0 2 2..

3 2.4/4 .09073 33 W //094.4-Q.0 /. .7 ..7/.3  7  W Q07.007 $.7/.4.-0Q7  1072.2. 0307/07QQ7  W 9.89..3/.4 42.345745..0 ..09032.3  /.4070307 / 9.4 82 :.4.34 09.7..0707  W  /.0 0/070Q7092 07/7 9.89.Q/007/02.74 :.7.7   &%%     .9..442...29.7.7 3 3 833 W %7./0..7.31.3Q2780.9 4843.4Q/08   4.8 4         D$ %  %# %#$  W 3.7/./ 7.0.3 . .80390909..7/.4/ 3/.44/: :-:.4.8 ..3070307.3 .3  7  W . 9 72.7 3 3 3 380-0-3309.  W 4034 :7:5 .89..4 809.4 /474-03.39..3/4 . .44.4  /03/ 3/009.307-7070/01..4073.//0203:.:.31.8 8570 -: : 0309.843843.-::3:7  W . .7.0703.7..1. .0...4           #! # $  %#$  #      3 3  3  75.8 843:.//04./ 09.7.4/0 /7 9.7 . 2..1..-5705.890/2 97  W .8.4.-::3...7 3 3 3 3 W  0732.447.7.34 09./  //093 33 W  .-::3:7   %   $CD  W 442.  4:7 :3/.7:.:.7/.4.089072 97   %  D%' &$  W 00310900/.7/ 2.7/.Q07 8.0.031.09..4.

4Q30/00// 1.4Q/08/.-7.09.09.3077. 8 .-7.4 /4 ./ .4/037  W 9.0/00/03 .8:2.07 .4479.447. /032090/7 4.903 . 4.843/0.2:9.7 3/.8 /0320  W .2.39.-7.2 9 .8  /037 8:2.09.03/380709200 2. /..407032:9. 09.48:0.0/.2 92.09.2:9. 1.4 8:2. 2.4  4:3.9 3/.990 7.4:.7.3.0548.2 3 /.09.4Q30/00/2083/04/: :-/.5.3  8 2/.44.  7  W % 59.82.09.3 .84343:2.2/...-7..7  .3 ./ 3.3 .3.408:2.0/00/7  $:2.9. 3 308.5.8.. #.-7 :3.3.//0830/009203..  09.8  /03202 97 C003. -:Q/00020/033.8 /032 97  W $:2.3/089.-7.-7.3-07Q/007/0/4 . . .3302.8  ..2:9./ 7  W #./0 0 2 97  W #.89 .5.0208 82.09.7/ 7  W :9./Q Q3/03 /4.7  3/.40/00/2083/009...1.020833. 8.41.1.4030/0QQ2/030/00/7 / 209./.447.3 .0.  1072.0 09 ..09.843.3  7 9.1 9.8 7..7907/030/00/7   %   #D$ @ #  %  $   # $&# $   W 9.3.2 92.8 .:.009.39.7.0/00/03.41.009.09.4:..-7 :30/0308:2.077  W $:2.49.3 Q80/ 07 07/080390909..89 3.030/0/4 . .2 ./.843.2:9..870/0-::3:7  W $./4: /. Q70923/03003Q.3/4 .843-::32..-7.Q070 0 997    &%%   $   W 4 .03/0.8 7.4/0 .2:9.4 0075.3./7 :80-050 Q0/00/020 3.37.09. .2 9 ..-::3:7    W 9.02087..0/00/0342.4./Q Q9Q7  W $:2.0/..7/.Q709/ /0.Q.3  3 3Q073/04..-7.1.20/07 : 028Q70907.1072. 47: /020/7 .4. /.40/00/2 4:7  W 4 .70/7 0.. 7 :-0/0  /Q Q3Q20807003-7/030 97  W 07/009. 3/4 7:8:3:-2090/7     !# $  $ %#  W 809.7 QQ2.2 9 .8 %%Q70$Q 90 8:2.3/ 7.07/Q7  W :07/0-::3.4 -:1.

00 09307 Q3/08./ .09.:./.7/.:.9 2.37097  .4.09. 7.9.3  7  W ! 48147. .-:32..79 2.3 . 489.89 0 7:-.5 2 3/.23/7  W 8098..7/ 7  '8/0  09.-3032.-303  33.3  7  Q-70.:.5 Q-70.0.-:3:.:.3  7  W $ $Q1Q7.89 ..//084.8 3/.4.05.   8:/.9.8907/7  .:.4.8    % !  # $ %# W /7447.7-43. /.3843 .9.39.3.    $32Q 70./0384/.79 5 5. 4. 708::4.59.:.4.3/0.8489 Q-70.89 2439:: 47::.7/ 7  '49.0.70. 39 .89 Q/0:..  /7 09.-3032.7.-37 $.8/ W  .07.7/ 7   % D$ D$  @#   2  .58.  09./ .5 2 3/.   09. 8Q9Q3Q31072. 000733  ..4.89 0.3  7  W  47.4.8907/7    39.89 /0.7.:.7/.7.89 .3  7    39.7/ 7  #.892/05.W 847-. 8 7 3 .8Q7203..   8Q85.3 .843:00/00/7   0.9 2.4.5 2 3/..89@098./ .39.38 .7 3902032083/0 :2.89 .:.89 4.8573/7  W $97.//0/7  ..7.843:00/00/7 09./.309/7    !49.7 3/.7.3  7   % #  .892/05.. 0/00/2083/0:.89 %:7::. 0 .3  7   @ # % D#   7.//0/7  W  ..8.7/ 7  4..:.7-43.7/ 7    .929031.//08/7    %    # $ %#    W /7447.9  87./. / 7  W  97...7/ 7  .7 3 3 1072.8.

-7.9  ..-72.. ..9.-47.7/. .7.8 08...307300972090/707 :70.0/070.3.8 .4 .../ 2  /.08Q9Q3Q31072.0.010801033/ 3/.7. 030 /Q0330::3-7::2.843:00/00/7  09.3/.7..9 37:: 2.907.9 7  W ..3  3...7../0.07 4488902 . 38.933.7 380-0542.7-7Q30380-0507 507/042..0...942.2.9/03038 7 /:7:2 -7.-:7 .-4.7 380-0542.9 . .0.5 9.9 8890207/7  W  7092 479.2092090/7  W 44  .9 8.302Q707.0.3  .99.097032.0.07::3/0.//.7 .8030/03-072Q9 -7.9.3.7..79-.0 7:. ..0.3  .2.2..0.4.8 -44 .0..9 3 ..07890.7 0307 .7/ 2.017 30 4:3.3 . -44889023. .2.7Q80/0092 4.. .30/07 042.3507/0079. .02Q02203/08Q7/Q7Q2090/7 :::2.7109200 304/: :7QQ7  W .....5.38Q89Q80..9.:/:3:3..08 Q.7.08.7/0 80-0597 7.7Q8Q32.99.0032090/7    .8 309.3..5.942..0..Q.:9-0803202.097  W  8..9.3  .3 3-.//080820/ /0 02Q  ..070. /070.3  .3-70 3 45. 2.043./Q Q3Q80-:3..09780-0 -:-7....03-QQ80-054.3  ..8 3 103073.7Q3Q 9080-054.-20880-05073 .942 240Q.. ../...3...0.942 43.0240Q0703/0730/Q 0370.338. .70783/0 /0.0.99 7  W 3.7/ 7  W 078030/0/01.7 3-7.-079070479.0..92..99 7   $'D&& % #C#D  W . 2.7  9.8.9 -44.3  .9-2 2.  4..39.72.9 3 507/0070-.0 -7 :8:8/0 /7 :/:7:2/./ 7  W .//0073.9 .3/.-0. 2.Q..0703.2./ 7Q0..5 8 3..//-780-0549:7  W 8 3/..5 8 3 4: 9:7.Q-.8 3. 7092 Q3.7.9..907..8 3.9:.8.7  3...99..7 3 .703303Q80.8 .083/0-449.7007/ .9.0. .0.3../ 7 : . ..0 2Q0220 243.003/ 3/0 .   W 45.7/ 7        $ $%#       $ $%# %   $   $   W 448890207/0-Q9Q3./ .930/7 847:8:3.9 .2092083/7  W $02 -7-.7/... 7  W Q3Q2Q/0 . .2.3  .2..2 9 7  W . -20. 903011Q809202 8:202..

30  .8947. 4... .-9.& $ &390/$9.8 3/.823073.Q4.8.. /.0783/0 -077.Q070Q7:5.093/0.7.802. .3 7 :.0.3  ..907./.2 -::3:7  W 7:51.-.7  W :.942.3-7240Q4..2907 1:.7..32.0 33&9.00977  W :.8.7. 27447.9.8/3-::3/: :8 . /Q3./ ./ . 092 .3-7 49:7  W Q3.3...32../.3 -Q3007 ./..7 33/0-::3.0240Q Q908  /:7  W $Q1.9 2.942.3 /0 /7 .38 . 39 2.03....  ...338. 0.8 0-47: /.9342809.7 3-Q3083/0.-79.342.32.3 39.942.3  .90844/ 7: /23897.3 ..3..7 / 7    W 07-77:.7  -Q9Q3.38 ....3 3-Q9Q3...7 3/.79.8/   .:2...3 .230/2090/7  W :.843/.8/0/3Q Q7 :2.7/. /..38:. ./ 7./..9 3/.38 / 7 07-7./Q097  W :.3 ./.090-74.942:3./.89-Q9Q3002039079.070320073 -7.942.3 -47.-4/: :-707/0-::3..89..7.2.7 3/.2.-3039457.89%Q70 /085.... 27447.-3038Q143.3 .149480390-..7 ..9..2.43: 2.78030 38.943( :3.303.8.0907-0.7.892./.2./7 00..0/03...7 /0  2090/7   % ##  W 9 .4.38 .7/ 7  W .4./09./4 7:/..3 -747. ..3-0/033/0.99.98. .0307.:99.00 907073.. ..7/ 3/0 .942.7.7 ..2 804...94. 28:: .//00780390037  W :.899Q70..3007007QQ30:.89.3..89 Q2..3 .7 9 7032 8:.7.90707 .7:51.9.7  Q12.04:-/7 :7.3 .3 42508-7-0 97  W :.8 2.7 3./..3 2.3  .- -. 3 3..90707 2. 28.038...74250 03032090/7  W  8030/038. 3/.8 3/.7 :.//0  2.0  47.898.32.-203/7   $    #  # D&' $ % &' $ %   W :. .942./ 7.0 9.39.89 8. 0707/007..9Q700039047..3240Q/Q7  W :.17.27447.7 . 7209.//0.-:092 97  W :.9 /$9098::/03/74/238970 3   /.479.. 7 /.//0/7  W :.89 0309-4:: :-73.7/.73-730.3 4.Q./.79 2. 30730 00.32.70390/7.4.0240QQ908 0 .-7  W :.89-./.942.8 3/.. :9.

 -9/0. 27447.700904..03.- -4..0/0.39-49 .3 9.0707300972080./.2 /4 . ..-3033.2 9 7  W :-0 -.9..942.-7    W :1.8 843:..942..303  1.8 .. 2.942:34 0 9.9 .34 /.738.7 3073/4/:7.7/ 7  W 7.3  4/: :3:89077  07.4:32: 9:7  W 48147.3.7 8Q70/0  2090/7  W 'Q..07708 0943 89074 9.8/3-::3/: :8 .3.3-90  -9/03.7  .70090-.. 38.391:3.0.7 3-:/Q00 2./ 7   % ##%   W 080/2 .2/. 3....7. ..7 307/0. 3.7 ...942.7 3-0-727Q.8/ ..090707 8.942.7  W .Q.3-78 1.3 90-74./03/070.3 .3/..32. 2. .3/.3 33-03380 4 35.942:3:30730003148147..3 .7 07QQ30 9 .8QQ08QQ08.3 7  W  /.32. .2.7.3-0 07/0.3. .3:3Q07305747.7.7..0843:9.7-.3 3-0803208038.8 1. -. .-:-0 0739.72.43 1.9.  .7 /03.//007/7  W :..70-20 ..23 3Q00.-033.00 0Q70200574-4907Q709707  W !74-4907/4 .320790-0830 .8.7 /.89 032 47243 08.7002 .942.7.Q.-7..:/:3/.0.3.3.:/:3.7 338.942.7 30730/.942:-:4..942./ 07.-.7-9.2. 073479.9073..1.89 .-77:Q2Q30007  . 9  7  W C730 3.7. .32.8 3.73/0. 3.-2092.. .-030 80.8:202070 /027.234.3 -7070 /07..2 3..9.0.7/ 7 : -0 07 .3948/.3 349.8 3.7 4.8./.912. -472: .0/010/4 7:.942.7 3/.094:2./.7/.070 4/: :0730...Q...:...0790730 . 0303 /.8 3.9 2.3 0072 807Q472: .07300977  1.. ..9428438:4.3 /.2 3.0843:3/./70-808/0 /7  W 38.7.942. 2/ 7  W 03. 148147-030/07  W 03/003-7148147. 414814700203933.3 7 4 7: -7.070.4.3.5 42.020830 9-0 0709.3 3.. 8 8 1.7.  /::472: .3 3/.20909208-30270.9.. 3..9.34: :7  W 080/2 7::2::30. 8  .00/0130/070 730 3-03072 49:72: . 147/ 0 QQ798.8 3.  7  W .2:39..942.3....0.:/:3/0  97208.942..9.  / 7 -280-707097  W 942.3 ./03/0.8 3.338.3/003 4 .3.942.942. .7009-4 :-4 :3.942.8 .048030.:/:3/.0830 2..9.942. 3 -Q9Q3.7 307-78 079Q70 3/0 07 04./.7.99.7 3.4349.2 3  .942.3..703/0.3/.942.7 3/0-7 8 2.3037 8 3 78 /:7:2.../.380./0 /7 03/0730::3-7Q80203/0/707 0203990.7/. /..910 00700 08.  43..913/08 7 .942:9457.:: :3/.70090/5.

     .     .0/03073/0/:7.7447:94      ..8 / 7.9444      .W 942:.     $...944.7.80...9..2./7     .79    $ & !$% #  C#'  #$    C$%# $                $ &# %C#'  #$    C$%# $          .2.9.  % $%      Q30 03078 4741       #!#$# & & && %#$         Q30 03078 4741              47:94$.94  !  $# %#   $% $D '    & && % #$         Q30 03078 4741      3     3   3    !48.74   $# %# $  #   #$  #       $.0  $ &&     0.843.

89 890. .89 .89 ..9.         .8907 !.89 243../.-7.8/ 4 :799..89:::.3 .9 .8/ . .234.29.. / 3/. 8 3/.7/...7 3/...9 .-::3:7    $    $    $    $   970842.-::3:7  W 472.-::3:7  W 847-... 9 7./.-::3:7  W .7/. 2:7.. .31..-::3:7  W $ ..5 9.8/ 243/.89 340. 0 2 8Q990.//0/7      . . .- 20.349:3/.-::3:7  W .89 .8/ 2. 2:7:..-::3:7  W $97.  4: :7$ . 0-70 7 $ .89!74903073.7 3. 3/.07   $&# $     .7.89 3403. -983/0-::3:7  W .8/ %070.7/..0 8 7.7.007/0-::3:7  W .-. . . .              # $  $ %#  W 809.89 2.8.-303$  20/.. 0-70 7 89..9..89 $ .3$ .7 . ..89 $Q9. / 7    @'# $  $ % &#& W Q97.././ . ..047::3.. . .0-::3/: :.8.7 3.8907 0.3-72.8/ $70/0-::3:7  W ./ 8:..3.    $  @ $ $C#'  #$    C$%# $         .0905200490724/: :/04: 2.  : 8..9  8:.89 $70.89 %070.23 : -:73: 243 5479. ..

 0-.2.00.7...7. 703-.7.7/4 .7  42.9 53.5 / 0.1.3 . 0707/03007 $Q70093/0 :3.7020 70.2.9033 :2Q 4:7  W ..8.30.79 .-.2./../. /3Q Q7 #.-:.2. 47  W Q3.  W Q3. 8 3 3.0.-47.843:./.7:.7/ 7   D#$%#%#  W .9/.3 . ... 0/09.3Q7QQ .. .7..08. .3 5Q943:2/:7 !Q943:2:3.3/ $030/0 9438./.   .3Q7./.5.:7././. -00733/.7 .3:2.-0294 :Q2Q3/03..-4:3:57.7 42:47  W D02/00.79 2. 073/049:7:703-0-73Q0078..3Q7Q7QQ Q3Q3-.707/0  97/  W Q3.0/7  :8:70907.2 9  W 07.0..-.:.843././054. 94..3  47   $ D#C% %@#%  W 07..78..9 907.3  47 9.8 3 ::3./.7/ 7  W 7 .-7002039:7.5.0.7.7.3Q7:.32 9 7  W Q007.397./ 207. .743:8:.3  -.49:7:8.7..-:7./. 3 7 #0.84342.3 3079..0-../4../43.2.7.7.3 3-./ 7  W Q0078.9 3 ..1. 3./4 .5.00203997   D#$%# ## %&#  W ././  W .2. .799  W $47:3/.9 3 3 .3 9438.97Q3. .9 .7.9...77.3  .843-0 -73Q00770..3.03/03/3..3  28/.7/ 7     . /..  4.42 3.0//.. 9  8030Q808 ..2. -0074..0.7 2./43.700. .. /.304/: :3:.9.7/ 7  W &7.700.1.07 .843/./ 3  7Q47:  W C730 3%Q70 /0. .8 9 .700.3. .7 27Q  / 7 0380-0.01..:/.2  40/47 :80-0500.32 .../3Q Q7.7.-7  W !Q943:2.1 3/.D#$$ &#%$C% & #$ &%'#  &@   $$#  W %Q70843803007/0:7./:7:2:3/.2.843/. /.-.397..3:2./0. .0037.3:2. .700.97/03003 7./  7.2:.5 . !Q943:20 9 007/0/0 0703/70-7.7.8 3..3.

3.7 9.9.0703Q2.3/.3/.2...-: :0 /7 .0243:30703945.7033.-37   # %  #%  #  W 703945.7 3/. ./.37 .3  7   $    : 41. .59 /03007/030/0099 8:789.-0 .09307. 9 72.0 1472QQ0.7.9:7:307  0903 .8 4.8.2 / 7   3/....3.3 .3 3.5 3/.-:9. ... . 7.  2.033024.89./ 7   $  ###  $ % # @ &%  $'##  W $.8 3..7.70905 .2.38.8.8::30/030.1.2.3 7 48:. .4/: :.7. .8 4./ 7 @0..3. 320/3303/03 -:: 2.071494 7.7..1.79 7 4890930731.083/0843..-::3:7 .0/0-7-4:99.0. 89070-7    #$& $&&&C   7 ..8 30 . 2.8../ 38.543.91 9 5/4947:/:7 .3/. 07 :  33  2. /./ 48997 0 0930739.Q.91-07.2.38 -72.. 39 8 03402.7:2494 0/02090/7 .7 829.3 789. .39:7:3073.-: . 203032020/7 2.8 .07/034: 2.8 7/.00 9.59. 07.7 3  $::3'07/  08.7 .0933 70334:.-4.7 3 3-280902034: 9:7:703/3070 3/0.8Q7083/034/.7:2494 .7.2 4:7    % # !$  $%   #  W .. 3 /Q Q3Q47:2  07/342.8. 3.W $4 :92.7/ 09202 97 7  ./.543-2. 7 07: .80/07 : /Q033. /0303:$ 0980 .. 42.  Q3/0 8.9.077 /02090/7   $::3'07/ 08.3/..  84/:2/7489 390390.3 /027  489:..3/0:.7.303072.7 89032003-74:8:4:7 489 8.99.. . -.8::0 9307/0300.-: :84:. 24/0732    W 2.030. 8. 4/..//0/0 /7 .7:2494  .0.7:2494 $:.: ./ 9.-0097 :8:70905479.3/..0/::.8Q70/0 .2 489/7  4890 093 3472.30. 8..2 9 7   7 .Q80208309.7083/035491. 0320/7Q3Q02../  ..3/ . 2.Q802020834 .-:4:3.3  7 093-4.043../4 2: 9:7 9073. 7 843:3/.8.. 9 72.. .-: :3/4 .3.7.

Q07803038:7300733.8. .030..3 7 472.:3/.43107.3.3.0Q0 3098-:3/.7. /. .0/.7.39  90280/07 $::3 317.7:5. ...59 .70/   908 # 3.8 .. 2 ...0 /.3489.7.0-7:.7::2::3-0 3.7Q32003-77:0233.090/2090/7  .7:249447:0 208:. 884.943 .07::3-70 2080/Q3. .59 /030 843:.0 289072 97   $ $&  ' #   W .8 3 30/97Q4./ 2  /7/Q3.7 3 02208-8:0504.0/.-0 0203/202/00.8. 2.0207.2./.8099  8::3789.2.30. .0 7:-70 070-2/Q3./.3. .9   7 ..9 7  .8.7..3 3079.07:8. 8::30 7Q320030907320/..7: 2494 3:3.7 38:/.7 2  30.8 ::7/:..52 9 7 ...7 -7 0/0.-.3./.0 03/073080.. .320/..709 092090/7   7 .370/0200.7. 0.3.792 9 7 3.7 . W  73 7803   :7:92.:8. ..Q-4:9.9 2..3.39:2 8 7.7..5 8 9.7-7 0/0-2.9:7.30730-.3. .7031.79.9 3180 2039./02097    .3 /030070/Q Q3.543. 92.7.7 3. 2.8.020.0 /030-. . 2.2.7 3.52 9 7 Q3.52 8. . .2 9  489/Q Q3/0.3.  2  .30073/03-7833-7-730-03020/ -32090/7 :3:3-8:789. 4 :32491 82097 08909 43.:2/:7   7 .07/034: 9:..5 / 7.30/2 4703 .37 .07 /0-7-73/031.2.2:.7:2494 3:3309.0/07309074/: :3:89072 97   :43:04.:/:2::3/7990QQ/08:/:7 $: -23/0.3 .8 3/.8 0-4Q 020 Q Q3..39  -Q9Q3../. 3.71.7 .8.0720Q070/.0/ /02. 2 9 7   0209Q8/08/08:Q073/090874:47  7 .79.3 5/. -:..38:730070.3.3479.80789.0730 -0300345. . 9 7 .7:..5 3 3-4:/: :3:0202 97 Q1Q780733./0-7.0 -:.7 3-787 ./4:8.0.7 / 7 ..70Q073/030/070.-71.Q.3$0.3489% 50730  207. ..00702..7 8 8:. 2.59 /03007/0902. 2.7:2494 /Q3.207.7. :47:2:.-2.1 3.7.9 03789.308789. .0.303.:80 0-747:2 .707 3344/: :-007/03. .7.-4:9:.2.91/Q Q3..2./  8:730070.7.3 3.04 0943 38903-7 .0-2./00-2.7:2494 -:.903.38:7300733..7:2494. ..8.43:/.-0. 89072 97 :7.2035.Q.7 3 89072 97   .38.7/..0 /::..

2.W  73 -04.3:1.072020/02097     .92.-7 0-0.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->