T.C.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

ORTAÖĞRETİM YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

2009-ANKARA

KOORDİNASYON Medine KARAPINAR Ortaöğretim Genel Müdürlüğü Program ve Ders Kitapları Şube Müdürü Hayriye ARGÜN Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Program Geliştirme Uzmanı

Mustafa ÇAKAL İzmir Milli Eğitim Müdür Yardımcısı

PROGRAM DANIŞMANLARI Yrd. Doç. Dr. Semiha ŞAHİN Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitim Yönetimi, Denetimi Planlanması ve Ekonomisi ABD

KOMİSYON ÜYELERİ Şerafeddin BİLİR Ayşen GÜLEN İlker BIYIK Yalçın ALBAYRAK Züleyha ÇELİK ATEŞ Nuray SUNAR Eğitim Yönetimi Uzmanı (Sınıf Öğretmeni) Rehber Öğretmen Felsefe Grubu Dersleri Öğretmeni İngilizce Öğretmeni Program Geliştirme Uzmanı Ölçme Değerlendirme Uzmanı

İÇİNDEKİLER 1. TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI 2. GİRİŞ 2.1. Yönetim Bilimi Dersi Programının Temel Yaklaşımı 2.2.Yönetim Bilimi Ders Programının Yapısı 2.3.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı İle Kazandırılmak İstenen Beceriler 2.4.Öğretim Yöntem ve Teknikleri 2.5. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Genel Amaçları 2.6. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar 2.7. Etkinlik Örnekleri 2.8. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programında Kullanılan Semboller 2.9. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Ünite, Konu ve Sürelerine Göre Dağılım Tablosu 2.10.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programına Göre Yazılacak Ders Kitaplarının Forma Sayıları 3. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ KAZANIMLARI 4. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 5. KAYNAKÇA

Sayfa 1 2 3 5 8

13 13 15

17 23 24 25 26 55 71

yapıcı. 2. 1 . öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadi. insan haklarına saygılı. Türk Millî Eğitiminin genel amacı. manevi ve kültürel değerlerini benimseyen. 3. Beden. kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak. yaratıcı seçkin bir ortağı yapmaktır. yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek. insan haklarına ve Anayasa’nın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik. istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi. laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek. ailesini. ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere. Böylece. Genel Amaçlar Madde 2. beceri. bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak. vatanını. milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan.TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’na göre Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları 1. sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı. insani. Türk milletinin bütün fertlerini. kişilik ve teşebbüse değer veren. ahlak. 1.YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 1. topluma karşı sorumluluk duyan. koruyan ve geliştiren. İlgi. hür ve bilimsel düşünme gücüne. geniş bir dünya görüşüne sahip. zihin. ahlaki. davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların. Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasa’da ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı. Türk milletinin milli.

Türkiye’de yönetim bilimi yakın yıllara kadar ağırlıklı olarak kamu yönetimi alanında gelişme göstermiştir. Kamu yönetimi disiplinin başlangıcı olarak Woodrow Wilson’ın “İdarenin İncelenmesi” başlıklı yazısının 1887 yılında yayınlanması kabul edilir. onları yönlendirir ve kontrol eder. 1960’lardan itibaren karşılaştırmalı yönetim incelemeleri hem kamu yönetimi hem de işletme yönetimi alanında görülmeye başlamıştır. yüzyılın başında ABD’de şekillenmeye başlamıştır. Anne babalar işlerini. bu sorunlara ilişkin çözüm alışverişlerinin sağlanması amacıyla. dekan fakültesini yönetir. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi bünyesinde. onların çeşitli etmenler altındaki davranışlarını inceler. Yönetim bilimi bir akademik disiplin olarak 20. farklı amaçlara yönelik örgütsel çabaların yönetilmesidir. Öğrenciler okulda çeşitli konu ve derslerde başarılı olmak için zamanı yönetirler. Bu çeşitli uğraşlar farklı alanlara aitmiş gibi görünmekle birlikte hepsinin ortak yönü. Yönetim. 1960’tan sonra hem örgüt kuramını hem de yönetim bilimini günümüze kadar etkileyen durumsallık düşüncesini gündeme getirmiştir. ustalığını. yönetim sorunları üzerinde araştırmalar yapılarak bu tür araştırmaların desteklenmesi. Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün 1953’te açılmasıyla yönetim bilimi çalışmaları somutlaştırılmıştır. zamanını ve faaliyetlerini planlayıp örgütler. ABD’deki bu başlangıçtan sonra ‘‘bilimsel yönetim’’ olarak kabul edilen kronolojide ilk eksiksiz yönetim kuramı olarak nitelendirilen Henry Fayol’un ‘’Genel ve Endüstriyel Yönetim’’ adlı kitabının 1916 yılında yayınlanmasıyla yönetim işlevleri ve ilkelerini konu alan. insanın toplumsal yaşamı gereği diğer kişilerle ilişkilerini. Bu başlangıçtan sonra ABD’de klasik yönetim kuramının ana ögeleri ortaya çıkmıştır. normatiflik ve evrensellik özelliklerinin belirginleştiğini ve klasik yönetim kuramının ana hatlarının ortaya çıktığı görülür. Böylece her insan öncelikle kendini yönetir. ev faaliyetlerini ve çocuklarını yönetirler. Kamu ve özel örgütleri bilimsel yönetim anlayışı ile yönetilen kapalı sistemler olarak tasarımlayan klasik kuram 1930 yıllarında İnsan İlişkileri Akımı ya da Davranışçı Akım verimlilik ve etkililik açısından yetersiz görülmüştür. Bununla birlikte yakın yıllarda pek çok üniversitenin İktisadi 2 . genel müdür şirketini. Wilson bu yazısında yönetimin bir iş alanı olduğunu ve sağlam ilkelere dayandırılması gerektiğini ve bunun da yönetim biliminin işi olduğunu vurgulamaktadır. müsteşar bakanlığını. Bu anlamda her insan bir yönetici sayılır.2. Başhekim hastaneyi. kamu yönetimi öğretiminin geliştirilmesi. Yakın zamanda da işletme yönetimi ve örgüt bilgisine gerek duyulmuştur.GİRİŞ Evrensel bir kavram olan yönetim önceden ne yapacağının kestirilmesi oldukça zor olan insanla uğraşır.

Bu amaçların gerçekleştirilmesi etkin ve etkili bir yönetim anlayışının geliştirilmesi ile mümkündür. Yönetimde sorumluluk. değişimleri ve geleceğin ihtiyaçları iyi araştırılarak ileri dünyanın eğitimdeki düzeyine ulaşılması ve Avrupa Birliği ülkeleri ortalamasıyla eğitimde aynı düzeye erişilebilmesi için mevcut öğretim programlarının geliştirilmesine karar verilmiştir. karar verme.ve İdari Bilimler Fakülteleri ile Kamu Yönetimi Bölümlerinde yönetim bilimine ilişkin dersler okutulmaya başlanmıştır. yönetim ve çevre ile personel yönetiminin belli bir sistematiğinin olması gerektiğinin bilinmesi yönetim biliminin ortaöğretim düzeyinde ele alınmasını zorunlu kılmıştır. verimlilik. Bu amaçların gerçekleştirilmesinde öğrencinin derse aktif katılımını sağlamak. sorun çözme ve karar verme becerilerini ve yaratıcı düşünmeyi geliştirmelerine olanak sağlayacak biçimde. yönetim biliminin esasları doğrultusunda ortaöğretim öğrencilerine yol gösterip kaynaklık etmek asıl hedeftir. Bununla birlikte yönetimin yasal ve yapısal yönlerinin olduğu. kullanan ve yöneten toplumlar çağımızda her anlamda ileri ve üstün durumdadır. Bu nedenle öğretim programının bilginin taşıdığı değeri ve öğrencinin var olan deneyimlerini dikkate alarak yaşama etkin katılımı. 2. Bilgiyi üreten. Bilginin kazanılmasında. bunların özgün model ve kuram geliştirme ile olabileceği bir gerçektir. iletişim olanaklarının küçülttüğü dünyamızda en önemli ve değerli etken durumuna gelmiştir. planlama.1. 1996 yılında yapılan 15. Millî Eğitim Şurası’nda 2000’li yılların gerçekleri. yaratıcı düşünebilen. bilgi kaynaklarının ve insan gücünün yönetimi ayrı bir önem taşımaktadır. kullanılmasında ve donanımlı insan gücünün yetiştirilmesinde en önemli görev eğitim sistemimize düşmektedir. yeniden düzenlenmesine gereksinim olduğu Millî Eğitim sisteminin çeşitli birimlerince vurgulanmaktadır. Ortaöğretim programlarının. etkililik. uygulama ve değerlendirme aşamalarında yaparak ve yaşayarak öğrenen. öğrencilerin bilgiyi arama ve bulma yöntemlerini. yönetimin yapısal ve işleyişsel sorunlarına çözüm bulmaktır. Bu dersin öğretim programı ile yönetim bilimi alanıyla ilgili becerilerin geliştirilmesi. bilimsel araştırma yapabilen ve yönetim bilimine sempatiyle yaklaşan bireyler yetiştirmek amaçlanmıştır. doğru karar 3 . Tüm bu gereksinimler doğrultusunda ve dünyada yaşanan gelişmelere paralel olarak öğretim programlarımızda yeni yaklaşımların kullanılması zorunlu hâle gelmiştir. sorun çözen. Yönetim bilimi eğitiminin temel amacı yönetimi daha etkili ve verimli kılmak. eşgüdüm ve yönetimin davranışsal boyutunun bilimsel bir nitelik taşıdığı. Üretilen veya günlük hayatta kullanılan bilginin. yönetim ve organizasyon. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMEL YAKLAŞIMI Bilgi.

inceleyen. analiz eden. Mücadeleci. Öğrenmeyi eleştirel düşünme ve problem çözmeye dayandırmayı. 2002).2002a. Bilgiyi elde etme konusunda güdülenmiş. Yukarıda kısaca belirtilen eğitim felsefesini temel alan yaklaşımlardan bir tanesi öğrenenlerin etkin katılımıyla bilgiyi zihinsel olarak yapılandıran yapılandırmacı yaklaşımdır. yorumlayabilmesi ve yeni bilgiler oluşturabilmesini gerektiren bilişsel temelli bir süreçtir (Şaşan. Öğretmenin rolü. bilginin nasıl öğretileceğine. 2002). Etkin öğrenme ortamında öğrenenlerin içeriği ve süreci aynı anda değerlendirmelerini sağlamaktır. bulduklarını tartışan. 1994). yönergeler verir. programların ayrılmaz bir parçasıdır. girişimci ve sabırlıdırlar. yorumlayan. 4 . eğitimde felsefe. Bu yaklaşım öğretenin değil öğrenenin merkezinde gelişmektedir. hangi yöntem ve materyallerin kullanılacağına yanıt bulmaya yardım eder. öğrenme öğretme sürecine ve genel olarak okul ve sınıflarda hangi etkinliklerin yer alacağına ilişkin bakış açısı sağlamasından dolayı. Uygun öğrenme ortamlarını ve gerekli öğrenme materyallerini sağlar. Eğitimin felsefesi. Öğrenenlerin bireysel farklılıklarına uygun seçenekler sunar. karşılaştırma yapan. içerik ve organizasyonuna. Öğrenenin rolü. eğitimin hedeflerine. Demirel’in (2002a) belirttiği gibi. yapıcı ve etkindirler (Ülgen.Şaşan. Programlarda belirlenen yaklaşımların dayandığı felsefeler eğitim öğretimin temel taşını oluşturmaktadır. Öğrenenlerin öğrenmelere etkin olarak katılmasını. Kendi kararlarını kendileri alırlar.vermeyi. okulların ne için olduğuna. meraklı. Yapılandırmacı öğrenmenin temel amaçları aşağıda sıralanmıştır (Demirel. problem çözen. eleştirel soru soran. Öğrencinin öğrenmeye etkin katılımını sağlar. Geleneksel ezberci öğrenmenin aksine öğrenenin var olan bilgiyi yeni durumlarla karşılaştırdığında transfer edebilmesi. sorun çözmeyi destekleyici bir yaklaşım doğrultusunda bilgiyi yapılandırmayı önemseyen bir gelişim göstermesi önem kazanmaktadır. Yapılandırmacı yaklaşımda öğrenenler seçici. yorumladıklarını nedenleriyle savunan kişilerdir. Öğretmen otorite değil sınıf içinde gözlemcidir. Öğrenenlerin bilgiyi araştırıp keşfederek tekrar yaratarak yorumlayarak ve çevreyle etkileşim kurarak yapılandırmasını.

siyaset bilimi. insan ilişkileri.2. yönetim bilimi. diğer alanlarla ilişkilendirme. içinde bulunduğu çağın koşullarına uyum sağlayacak bilgi ve donamıma sahip olmanın yanında. yorum yapma ve düşünme becerilerini geliştirmesi esas alınmıştır. psikoloji. eğitim bilimleri. film. dil bilimi.) çeşitli kaynak ve yöntemlerden yararlanırlar.öğretme sürecinde öğrenme materyallerinin kullanımı. Öğrenme . sosyoloji. 2. amaçlı öğrenme. çözümleme. hukuk. Öğrenenler düşüncelerini dile getirmede. senaryo yazma vb. iletişim ve etnoloji gibi disiplinler sosyal bilimleri oluşturan disiplinler olarak kabul edilmektedir. akıllı tahta. Çağdaş toplumlarda birey. coğrafya. sosyal yaşayış. insan davranışlarını etkileyen değişmelerin neden ve sonuçlarının saptanması. drama. sergi. sürecin değerlendirmesi yapılır. öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini ortaya koymaktır. anlaşılması ve yorumlanması gibi konular üzerinde durmaktadır. Yapılandırmacı yaklaşımda öğretmen ve öğrenci birlikte değerlendirilir. demografi. yerinde inceleme vb. yorumlama gibi bilişsel terminoloji kullanır. Yukarıda belirtilen yapılandırmacı yaklaşımın özellikleri doğrultusunda Yönetim Bilimi dersi öğretim programı hazırlanırken öğretim programının öğrenciye hazır bilgi vermekten çok. özgün öğrenme ve işbirlikli öğrenme amacıyla öğrencilere teknolojiyi kullanma becerisi kazandırılır. arkeoloji. Gelişen dünyada eğitim. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ YAPISI Sosyal bilimler. alan gezileri. Yapılandırmacı eğitimde. Yapılandırmacı yaklaşımda etkin öğrenme. şehir ve bölge planlama. 1998: 6). oyun. antropoloji. araştırma ve inceleme. onun yönetim bilimi alanında yaratıcılık. Değerlendirme. Bu açıdan sosyal bilimleri oluşturan disiplinler zamanla çeşitlenmiştir (Sözer. öğrenmede bir son değil. iktisat. bir sonraki öğrenmeye yol göstericidir. Değerlendirmenin amacı. Yapılandırmacı eğitimde değerlendirme: Sonucun değerlendirmesi değil. yalnızca bilgi aktarma anlayışının hâkim olduğu yapıdan uzaklaşmaktadır. problem çözme. probleme ilişkin bilginin toplanabileceği (görüşme. sınıfta etkili iletişim kurmak için çoklu iletişim araçları (bilgisayar. tepegöz vb. felsefe. ekonomi.- Sınıf içinde sınıflama. internet erişimi. Son yıllarda tarih. yaşadığı sorunlara çözüm bulma 5 . araştırılması.) kullanılır. tahminde bulunma. sosyal kurumlar.) ve gösterebileceği (fotoğraf.

niçin ve nasıl öğretileceği. Bu ders programı dersin verileceği öğrencilerin gelişim özellikleri dikkate alınarak hazırlanmıştır. yönetimde çağdaş gelişmeler ve Türkiye’nin yönetim biçimi hakkında öğrencinin genel bir bakış açısı kazanması dersin temel içeriğini oluşturmaktadır. örgütlenme. uluslararası ilişkiler. yönetme. toplumun akılcı ve bilimsel biçimde yönetilmesinin ilke ve kurallarını araştırır. anlaşılması ve yorumlanması özellikle önem kazanmıştır. Yönetim bilimi özel ve kamusal ayrımı gözetmeyen ilkeler ışığında ve evrensel bir çerçevede yönetimin genel sorunlarını inceleyip çözme amacındadır. yönetim bilimi konusuna çok boyutlu bakış açısı getiren bir derstir. yönetim alanında yaşanan karmaşık problemler. Öğrencilerin geçmiş bugün ve gelecekteki sosyal. Bir bilim olarak yönetsel olgu ve olayları incelemekle yetinmez. değişen dünyada yönetim süreçlerinin kazandığı önem. ekonomik. Kişilerin ihtiyaçlarıyla toplumun beklentileri arasındaki dengeyi sağlamak için insanlara gerekli bilgi. yönetimsel ve toplumsal olayları değerlendirirken yönetim bilimine ait olan kavramları. yönetimin amacına ulaşması için nasıl bir örgütsel yapıya ve işleyişe sahip olması gerektiğini inceleyen. seçmeli bir derstir. planlama. sosyal. Bu bağlamda karar verme. Yönetim kavramının içeriği. beceri ve tutumları kazandırmada sosyal bilimler öğretiminin büyük bir önemi vardır. Yönetim bilimi. toplumsal ve teknoloji gibi alanlarda yaşanan hızlı değişmeler. yöneticilerin sahip oldukları bilgi ve becerileri kullanabilmelerinin hedeflendiği. siyasal. yönetim biliminin öneminin daha da artmasında etkili olmuştur. yönetsel olgu ve olayları bireysel. Bu liselerin temel amaçları arasında edebiyat ve sosyal bilimler alanlarında ihtiyaç duyulan üstün nitelikli bilim adamlarının yetiştirilmesinde kaynaklık etmek vardır. her bölümde öğrencilerin neler kazanacağı belirlenmiştir. ulusal ve uluslararası düzeyde ele alan bir disiplindir. Kalkınma planlarımızda da belirtildiği gibi Türkiye’de yöneticiliğin taşıdığı önem ve nitelikli personel ihtiyacı. kazanımlar ve etkinlikler ise tablo hâlinde verilmiştir. bulur ve yönetsel eyleme yol gösterebilecek duruma getirir. yönetsel olayları 6 . Sosyal bilimleri oluşturan disiplinlerin çeşitlenmesi ve bu disiplinlerin öğretiminin öneminin artması sonucu Millî Eğitim Bakanlığınca çeşitli illerde sosyal bilimler liseleri açılmıştır. Bu nedenle yönetim bilimi. Yönetim bilimi dersi tarih. Öğretim programı hazırlanırken amaçlar liste hâlinde. koordinasyon. demokrasi ve insan hakları eğitimi gibi derslerdeki konularla da ilişkilidir. denetleme gibi yönetim bilimi ile ilgili konularının araştırılması. ekonomik. iletişim.zorunluluğu ile karşı karşıyadır. sosyoloji. Yönetim bilimi dersi. Her ünitede neyin. yönetim ile ilgili süreçler. örgütsel.

öğretmeöğrenme işleminin yapılmasını ortaya koyması ve ölçmelere kılavuzluk etmesi açısından gereklidir. problem çözme becerisi geliştirebileceği. Programda kazanımlar belirlenirken öğrencilerin gözlenebilir. Öğrenmenin anlamlı ve kalıcı olmasında önemli bir rolü olan aktif öğrenme yaklaşımı etkinliklerin hazırlanmasında temel alınmıştır. öğretimi yönlendirmesi. konu ve içerik oluşturulurken özellikle öğrenciler için hedeflenen kazanımlar dikkate alınmıştır. güdülenmişlik gibi duyguları kapsar. Psikomotor alan. Bu alanda bireyin kişisel özellikleri göz önünde bulundurulur. konular arası bağlantılar. 7 . zihin ve kas koordinasyonunu gerektiren becerileri kapsar. Kazanımların yazımında Bloom Taksonomisi adı verilen sınıflama kullanılmıştır. basitten karmaşığa ilkeleri benimsenmiştir. basitten karmaşığa doğru sıralanmıştır. Öğrenmenin anlamlı olması önemsenmiştir. Demirel’in (2002b) belirttiği gibi. Programın hazırlanması. bir bütün olarak dünyayı farklı şekillerde algılamasına ve yorumlamasına fırsat verebilecek öğrenme etkinlikler ile oluşturulmuştur. korku. Bu etkinliklerde özellikle öğrencilerin ilgi yetenek ve tutumları göz önüne alınarak öğrenme öğretme yöntem ve tekniklerinde çeşitliliğe önem verilmiştir. tutum. derse aktif katılmasına ve öğrenmede sorumluluk almasına yardımcı olacaktır. ölçülebilir ve istenilir davranışlar geliştirmeleri hedeflenmiştir. Duyuşsal alan. Programda konular belirlenirken yönetim biliminin bu temel özelliklerinin kazandırılmasına dikkat edilmiştir. Programın içeriği. ilgi. Bilişsel alan çoğunlukla zihinsel öğrenmelerin gerçekleştiği ve zihinsel yeteneklerin geliştirildiği alandır. Programda kapsam. kapsamı ve içeriğin sıralanmasında öğrenci davranış özellikleri. öğrencilerin okul içinde ve okul dışında yaşadığı toplumla iletişim kurabileceği. Bu ilkelerle işlenecek konular öğrencinin yaşadığı toplumsal çevreye indirgenerek onun güdülenmesine. ilgi ve tutumları. ve Böylece çevreyle öğrenciler iletişim öğrenme kurma öğretme sürecinde deneyimlerini Etkinliklerin kullanabilecek olanağı sağlayacaktır. değerlendirilmesinde temel amaç öğrencileri sadece başarı durumlarına göre sıralamak değil. nefret.“disiplinler arası” bir bakış açısıyla inceler ve bulgularını “evrensel” bir çerçeve içinde sunar. Etkinliklerde yakından uzağa. Bu sınıflamada belli bir alana giren hedefler kolaydan zora. somuttan soyuta. sevgi. eğitimde hedefler. yaşadığı toplumsal sosyal ve kültürel değerler açısından hazır bulunuşluluk düzeyleri dikkate alınmıştır. Etkinlikler yazılırken öğrencilerin bireysel farklılıkları göz önünde bulundurulmuştur.

Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurma. sorunu uygun şekilde çözmek için planlama yapma. sorunlara benzersiz ve kendine özel çözümler bulma. Sorunu anlama. Bilişsel Beceriler Türkçeyi doğru ve etkili kullanma becerisi. 2007). çeşitli ölçütleri kullanarak sıralama yapma. Son olarak programın açıklamalar bölümünde programı uygulayacak olan öğretmen ve bu programa dayalı ders kitaplarını yazacak olan yazarlara kazanımlar ve ders konularıyla ilgili öneriler ve uyarılar verilmiştir. Eleştirel düşünme becerisi. değerlendirme. gerekirse alt basamakları ya da sorunun köklerini bulma. Buna ek olarak yönetim bilimi dersinin temel amaçlarına dayalı olarak belirlenen kazanımların süreç içerisinde değerlendirilmesi için değerlendirme yöntemleri önerilmiştir. anlamlandırma. ayrıntılarda benzerlik ve farklılıkları yakalama. 8 . Sorgulayıcı bir yaklaşımla konulara bakma. ÖĞRETİM PROGRAMINDA GELİŞTİRİLMESİ PLANLANAN BECERİLER Bu programla. Sebep-sonuç ilişkilerini bulma. analiz etme. 2. farklı bilgiler üretme ve olaylara farklı bakabilmeyi kapsar. Okuduğunu. duygu. insan ilişkileri. Problem çözme becerisi. bir fikre.3. birleştirme yeniden farklı ortamlarda kullanma ya da tamamen kendi düşüncelerinden yola çıkarak yeni. sosyoloji. yorum yapma ve karar verme becerisidir. tarih. bütünsel bakma alt becerileri içerir. gerektiğinde stratejileri ve planları değiştirme. işlemler sırasında çalışmaları gözlemleme. gördüğünü doğru. uluslararası ilişkiler. Yaratıcı düşünme becerisi. yöntemleri sınama. düşünce. derslerin programlarında olduğu gibi öğrencilerin ortak becerileri kazanmaları istenmektedir. zengin bir söz varlığına sahip olma ve estetik bir bakış açısı kazanma gibi alt becerileri içerir. ürüne çok farklı açılardan bakma. verilen bilgilerin kabul edilebilirliğini. Öğrencilerin bir temel fikri ve ürünü değiştirme. geçerliliğini belirleme. hayal ve isteklerini açık ve anlaşılır bir şekilde eksiksiz ifade edebilme. tam ve hızlı olarak anlayabilme. çıkarımda bulunma gibi alt becerileri içerir. Ayrıntılı fikirler geliştirme ve zenginleştirme. dinlediğini. demokrasi ve insan hakları eğitimi vb.öğrenme durumlarıyla ilgili geri dönüt vererek öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerinin farkına varmalarını sağlamaktır (Tan. fikirler ve çözümler ortaya çıkarma. Öğrencinin yaşamında karşısına çıkacak sorunları çözmek için gerekli olan beceriyi kapsar.

risk alma. üretme. uygun şekilde hitap etme. araştırmada ne tip ve ne kadar veri toplaması gerektiğine karar verme. bu teknolojilerin kullanılması için gerekli becerilere sahip olma. bilgi teknolojilerini kullanırken planlama yapma. plan yapma. sonucu destekleyici verilerin yeterliliğine karar verme. nasıl gözlem ve karşılaştırma yapacağını belirleme. aktif olarak dinleme. uygun araştırma ortamına karar verme. sunulması ve değerlendirilmesinde teknolojiyi kullanabilmeyi kapsar. sonuçları uygun bir dille ifade etme. iş dünyasında ve benzeri alanlarda gerekli ve etkili davranışları uygun bir şekilde ve uygun zamanda ortaya koymak veya talep görebilecek bir ürünü veya hizmeti daha iyi üretebilmek ya da pazarlayabilmek amacıyla yeni bir sistem kurmak için gerekli olan becerilerdir. insan ilişkilerinde uyumlu davranışları gösterebilme. problemi çözmek amacıyla neyi nasıl yapması gerektiği ile ilgili araştırma planlaması yapma. dinleme. grup içerisinde etkin bir şekilde arkadaşlarıyla etkileşim içerisinde olma. vücut dilini gerektiği yerde gerektiği ölçüde kullanma. seçilen bilgileri değerlendirme. Sosyal ilişkilerde. Bilgi teknolojilerini kullanma becerisi. işlenmesi. elde edilen sonuçlarla asıl fikrin bağlantısını kurma. pazarlayabilme gibi alt becerileri içerir. çözüme ulaşılınca çözümün anlamlılığını ve işe yararlılığını değerlendirme ve yeni sorunları fark etmeyi içerir. bu kaynaklardan bilgiye ulaşma. Girişimcilik. okurken etkin ve hızlı bir şekilde okuma. pazar araştırması yapma. ürünü planlama. Doğru ve anlamlı sorular sorarak problemi fark etme ve kavrama. okuduğunu anlama ve eleştirme. Anlamlı tahminde bulunma. sonuçları sunma yollarını belirleme. sonuçların tekrar incelenmesi gerekip gerekmediğine karar verme. Bilgi teknolojilerini yerinde kullanma konusunda doğru karar verme. empati kurma. okuma. işe yarayanları seçme. çıkabilecek sorunları göz önüne alma. söz hakkı verme.çözüm aşamasında elde edilen veri ve bilgileri değerlendirme. sonuca varma. herhangi bir alanda ihtiyaç duyulabilecek bir ürünün gerekliliğini sezme. sonuçları tahmin etme. verileri ortaya koyma. Konuşma. taranan bilgilerin işe yararlılığını sezme ve ayırma. bulunması. Girişimcilik. Araştırma ve sorgulama becerisi. yazarken ve 9 . Bilginin araştırılması. sonucu uygun formda sunma ve yeni alanlarda kullanma alt becerilerini içerir. bilimsel yaklaşımı kullanarak araştırmayı planlama. yazma gibi sözel ve vücut dili. İletişim becerisi. ayrılan bilgileri analiz etme. sonucu test etme ve fikirleri geliştirmeyi kapsar. işaret dili gibi sözel olmayan iletişim becerilerini etkili ve bulunduğu ortama uygun olarak kullanmayı kapsar. iletişimde. Bulunduğu ortama uygun olarak kullanması gereken konuşma üslûbunu belirleme. planlarını uygulayabilme. bulunanların ilk beklentileri karşılayıp karşılamadığına karar verme gibi alt becerileri içerir.

gruplar ve toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için bireyler. Bu anlamda öğrenciler. kurumlar ve sosyal örgütler arasındaki ilişkiyi tanıma. Olayların içinde olarak ve yaşayarak öğrenirler. geçmişteki problemlerin neden sonuç ilişkisini tanıma. bu genel yargıları sorun çözme veya geleceğe yönelik planlamalar yapmada kullanmaları çok önemlidir. Çeşitli şekillerde olay ve olguların incelenme becerisidir. Öğrencilerde zaten var olan merak duygusu gözlem becerisinin gelişmesine yardımcı olur. Gözlem becerisi aynı zamanda gelişmiş bir öğrenci araştırma. Değişim ve sürekliliği algılama becerisi.konuşurken hedef kitleye uygun üslûp kullanma. Bu beceri benzerlik ve farklılıkları bulma. gözlediklerini kaydetme ve aktarma. rol oynama. zamanla oluşan süreklilik ve değişimi algılama. Sosyal katılım becerisi. kendi ve başkalarının yazdıklarını eleştirme gibi alt becerileri içerir. sorunların farkında olmalı. sosyal 10 . sosyal katılımı etkileyen faktörlerdir. Gözlem yapma becerisi. birbirlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için insanlar arasındaki ortak ilişkiyi tanıma. yönetsel problemin çözümüne alternatif çözümler bulma alt becerilerini içerir. yaşadıkları toplumun sosyo ekonomik durumu. toplumsal olaylara ilgi duymalı. yönetimsel olguları ve yorumları ayırt etme. çevresindeki kişilere ve doğaya değer vermesini öğretmektir. benzer ya da farklı yönlerini ortaya koyma. doğru ve tarafsız tanımlama. çevresindeki olay ve olguları dikkatle inceleme. katılım. gözlediklerini araştırmalarda veri olarak veya gelecek ile ilgili planlamalar yapmak için kullanabilme. Modern toplumlarda eğitimin en önemli amaçlarından birisi. drama ve problem çözme gibi becerilerini de kolayca geliştirebilir. Sosyal katılım. kendisini ve yakın çevresini etkileyen konularda bilgi sahibi olma. gerektiğinde hem kendi hem de başkalarının iyiliği için harekete geçebilmelidir. benzer olaylarla ilişkilendirme ve böyle bir olayla karşılaştığında ne yapması gerektiğine dair davranış geliştirme alt becerilerini içerir. farklı grup ve durumların dinamiklerine uyma. Öğrenci. bireyin kendisine. toplum ve çevre sorunlarına duyarlı olmalı ve çözümüne yönelik sürece katılımda istekli olmalıdır. Öğrencilerin gözlem sonucu elde ettikleri bilgileri bir şekilde düzenleyip genellemelere ulaşmaları. olay ve olgular arasında ilişkiler kurabilme. karar verme. gruplar. Gözlem becerisi. Sosyal bilimlere ait bilginin değerlendirilmesi ve kullanılması açısından önemlidir. bireyler. Öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları. Yaşadığı toplumun bir parçası olan bireylerin öğrenim çağının ilk yıllarından başlayarak toplumsal hayattaki işleyişi ve rollerini kavraması gerekir. Dikkatlerini belli bir olay veya olguya yoğunlaştırarak olay ve olguların farkına varır ve çevrelerindeki olayları algılayarak daha etkin öğrenirler.

yakın çevresini ve toplumu etkileyen konularda ihtiyaçların karşılanması için fikir üretme. lider ya da izleyen olarak gruba.katılımın gerekli olduğu durumları belirleme. görüşme. planlama. Duyuşsal Beceriler Programda öğrencilerin olumlu duyuşsal gelişimleri de dikkate alınmıştır. kuruma. tartışma. uzlaşma ve eylemde bulunma. sosyal örgütlere ve topluma hizmet etme alt becerilerini içerir. bu fikri çevresindekilere iletme. Yönetim bilimi dersiyle ilgili. dersin işleniş sürecinde kavram ve beceriler kazandırılırken öğrencilerin duyuşsal gelişimleri de göz önünde bulundurulmalıdır. Kazandırılması gereken duyuşsal özellikler şunlardır: Problemlere karşı duyarlı olma Özgüven duyma Araştırmadan zevk alma Merak etme Proje hazırlamaya istekli olma Sorumluluğunu geliştirme Sabırlı olma Kendini sorgulama Özen gösterme Yardımlaşmayı isteme Proje hazırlarken kendini motive etme Zihinsel gelişimine olumlu etkisi olduğunu düşünme Yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma Tartışmayı isteme 11 .

Psikomotor Beceriler Yönetim Bilimi dersi. Bu beceriler öğrencilerin yaparak yaşayarak kalıcı öğrenmesini sağlamaktadır. Bir yönetsel projenin planlanmasından sonuçlandırılmasına kadar öğrencilerin kazanması gereken psikomotor beceriler şunlardır: İlgili araçları kullanma Projesini tanıtma ve sunma Olayları inceleme ve tekrarlama Bedensel yeteneklerini kullanma 12 . bilişsel ve duyuşsal beceriler kadar psikomotor becerileri de geliştirmeye yöneliktir.

temel kavramları. sosyal beceriler. iyi bir yöneticinin sahip olduğu nitelikleri bilen öğrenciler yetiştirmek. İşbirlikli öğrenme. Bu derste yönetim süreci içerisinde kamu yönetimi ve işletme yönetimi vurgulanacaktır. bilgilerini günlük yaşamlarına aktarmalarını sağlamaktır. Felder. McKinney. çevreyle etkileşimine ve iletişimine olanak sağlayan yeni bir anlayışın oluşturulması amaçlanmıştır.ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ Öğrencilere yukarıda belirtilen becerileri kazandırabilmek amacıyla öğrenme öğretme sürecinde. Aynı zamanda bilgiyi işlerken ve uygularken sadece bilginin aktarımı değil. öğrencinin geçmiş yaşantılarını ve bireysel farklılıklarını dikkate alan. Aktif Öğrenme öğrenciyi bilgiyi keşfetmeye. bireysel değerlendirilebilirlik. 2007). 2003. öğrencilere yönetim biliminin önemini. yüz yüze etkileşim. aktif öğrenme ilkelerinin uygulandığı bir öğrenme sürecidir. 13 . İşbirlikli öğrenmeyi küme çalışmasından ayıran ve işbirlikli öğrenmenin sınıfta gerçekleşmesini sağlayan bazı temel ilkeler. yönetimde karşılaşılan sorunlara ilişkin genel bilgileri vermek ve öğrencilere bu sorunların çözümü için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmaktır. işlemeye ve uygulamaya yönlendiren bir öğrenme sürecidir. etkinliklerde. grup sürecinin değerlendirilmesi ve eşit başarı fırsatıdır. olumlu bağımlılık. İşbirlikli öğrenmede bir grup içerisinde önceden belirlenmiş kriterlerle öğrencilerin hem bireysel olarak hem de grup olarak yapılan çalışmadan sorumlu olduğu sosyal etkileşim ve üst düzey bilişsel becerilerin kullanıldığı bir süreçtir (Açıkgöz. Öğrenci bilgiyi keşfederken aynı zamanda kendi değer. grup ödülü. yetenek ve tutumlarının farkına varır ve öğrenme süreci ile ilgili öz düzenleme yapma fırsatı bulur. öğretme yöntem ve tekniklerinin yanında ağırlıklı olarak aktif öğrenme yaklaşımlarının kullanılması üzerinde durur. bilgi ve beceriyi bir arada kullanan. 2007). Aktif öğrenmede öğrenciye karar verme ve öğrenme sürecinde sorumluluk alma fırsatları verilir (Açıkgöz. üst düzey düşünme alanlarında zihinsel yeteneklerin geliştirilmesi söz konusudur. 2003. Yönetim bilimi dersinin bir diğer amacı. kazanımların edindirilmesinde diğer öğrenme. öğrencilerin özgüvenlerini arttırmak. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL AMAÇLARI Yönetim Bilimi ile Türk Millî Eğitiminin genel amaçlarına bağlı olarak öğrenci merkezli. Yönetim bilimi dersinin amacı.

güdülenme ve liderliğin önemini kavramaları. 4. Sosyal bilimler alanında araştırma yaparken sosyal bilimlere ait bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini doğru kullanabilmeleri. 15. 14.Bu programla öğrencilerin. kültürel ve yönetimsel olayları ve olguları değerlendirirken yönetim bilimine ait olan kavramları ve nitelikli yöneticilerin sahip oldukları becerileri kullanabilmeleri. 9. Somut durumlardan soyut ilkeler elde edebilmeleri ve yönetime ilişkin kuramsal açıklamalara dayanarak somut ilkelerden soyuta gidebilmeleri. Bilimsel düşünme alışkanlığı kazanabilmeleri ve bilimsel düşüncenin bir gereği olarak bilgiye ulaşmada. Yönetsel olgu ve olayları analiz etmeleri. analitik düşünme becerisi ve sentez yapabilme becerisi kazanmaları. Geçmiş kuram ve uygulamalar ışığında günümüzde ortaya çıkabilecek yönetim ve örgütlenme sorunlarına ilişkin çözüm yolları bulmaları. 8. Yönetim ile ilgili problemlerde neden sonuç ilişkisi kurarak çözüm yolları geliştirmeleri. bugün ve gelecekteki siyasal. 11. 13. verileri kullanmada ve düşünce üretmede bilimsel ahlakı gözetmeleri. 5. Her türlü örgütte ve o örgütün her düzeyinde yöneticinin yapması gereken işlevleri kavramaları. Yönetim biliminin ortaya çıkış nedenlerini kavramaları. sosyal. Yönetim biliminin temel ilkelerini kavramaları. iletişim. Problemleri bağımsız olarak ve işbirliğine dayalı yöntemlerle çözme becerisi edinmeleri. 7. 14 . 3. Yönetim biliminin disiplinler arası ve evrensel niteliğini özümsemeleri. Yönetimde belirlenen amaca ulaşılması için kullanılan karşılaştırma yapabilme becerisi. 6. 12. 10. İyi bir yönetimin parçası olan işbirliği. Özel yönetim ile devlet yönetiminin arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri ayırt etmeleri. Geçmiş. 1. 2.

Bu süreçte şu aşamalara dikkat edilmelidir: i. öğrenme . örnek olay. Çatışma. 19. Yönetim bilimi dersi zümre öğretmenleri tarafından ders yılı başında yapılacak toplantı ile öğretim programının içeriğinde yer alan konu ve kazanımlar dikkate alınarak bir plan yapılmalıdır. Gerek örgüt ve gerekse devlet düzeyinde planlamanın önemini kavramaları amaçlanmıştır. Öğretmen. beklentilerini. eğitim ortamı ve çevre etkenleri göz önünde bulundurularak gösteri. gösterip yapma. hazırbulunuşluk düzeylerini ve dolayısıyla da ön bilgilerini dikkate almalıdır. bilgisayar destekli öğrenme. grup çalışmaları. Programdaki üniteler ve ünitelere ait konuların sıralanışı. Seçilen konulara uygun olarak belirlenecek günlük hayattan alınmış problemler öğrencilerin elde ettikleri bilgileri somutlaştırmasına yardımcı olacaktır. gezi gözlem gibi yöntem ve teknikler kullanılmalıdır. problem çözme. tanımı ve sınırlandırılması yapılmalıdır. proje tabanlı öğrenme. 4. yaparak yaşayarak öğrenme. öğrenci grubunun ilgilerini. Yönetim biliminde ortaya çıkan yeni yaklaşımları günlük yaşama indirgemeleri. ii. beyin fırtınası. 2. 18. işleniş sırasıdır. Dersin işlenişinde öğrenme-öğretme etkinlikleri hazırlanırken öğrenci düzeyi. kriz yönetimini öğrenerek. sınıf içi etkinliklerinin planlanmasında ve gerçekleştirilmesinde bu sıraya uyulmalıdır. 15 . Ders kitapları ve diğer yardımcı materyallerin hazırlanmasında. 5.16. yönetiminde ortaya çıkabilecek sorunlara gerçekçi çözüm yolları bulabilme yeteneğini geliştirmeleri. işbirlikli öğrenme. Sorunun tespiti. Türkiye Cumhuriyeti devlet örgütlenmesinin temel ilkelerini ve genel işleyişini kavramaları. 17. ihtiyaçlarını. Sorunun çözümüne ilişkin hipotezler üretilmelidir.öğretme sürecinde çevre özelliklerini. tartışma. 3. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ UYGULANMASINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 1. Programda içerik kazanımlara göre belirlenmiştir.

içinde yaşadıkları sosyal ve doğal çevreye yöneltildiğinde karşılaşacakları problemleri fark etmelerine. projeler. uluslararası ilişkiler gibi derslerle ilişkilendirilmelidir. Öğretmen. açık uçlu sorulardan oluşan testlerdir.iii. örnek yönetim organizasyonları gerçekleştirerek oluşturdukları ürünler sergilenmelidir. öğrenci ürün dosyaları (portfolyo). 16 . Öğrencilerin etkinlikler çerçevesinde fotoğraf çekerek. çoktan seçmeli. film. posterler. Öğrencilerin dikkatleri. Öğrenciler çevrelerindeki problemleri görebilmeli ve bu problemlere çözüm üretmeye yönelik tutum ve davranışlar geliştirmelidir. eşleştirmeli. Yönetim bilimi dersi sosyal bilimler. proje hazırlayarak. gazete. boşluk doldurmalı. demokrasi ve insan hakları eğitimi. v. gözlem. 7. 8. performans ödevleri. iv. işitsel ve basılı araç gereçler kullanılmalıdır. geleneksel değerlendirme yöntem ve araçlarını kullandığında öğrencilerde geleceğe dönük düşünmeye yol açan özellikte sorular sormalıdır. Bu değerlendirme yöntemleri ve araçları. doğru yöntem ve tekniklerle çözüm üretmeye istekli olmalarına rehberlik edilmelidir. CD-ROM vb. Değerlendirmede geleneksel yöntemlerle alternatif değerlendirme yöntemlerini birlikte kullanmalıdır. Değerlendirme ve yorumlama sonucu formüle edilmelidir. Öğretim etkinliklerinde kazanımların edinilmesine yardımcı olabilecek fotoğraf. araç ve gereçler ile İnternet gibi görsel. 6. Hipotezler için bilgi ve veri toplanmalı. 9. Bu aşamada sosyal sorunlarda ulaşılan sonuçların geçici olabileceğini görmek ve benimsemek önemlidir. görüşmeler. Yeni veriler ile elde edilen bilgi test edilip hipotezin geçerliliği sorgulanmalıdır. dergi. süreç ve ürün birlikte değerlendirilmelidir. bu bilgiler değerlendirilmeli ve organize edilip yorumlanmalıdır. Öğrenme öğretme sürecinde. makale yazarak. öz değerlendirme ölçekleri.

Ders kitabında bulunan okuma parçası öğrenciler tarafından sınıfta incelenir. yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma ve araştırmadan zevk alma KAZANIMLAR ARAÇ GEREÇLER yapardım? tekniği. Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışmak için sınıfta akvaryum tekniği kullanılır. 3. Sınıf sıraları tartışma konusu hakkında konuşmak isteyenlerin oturacakları bir iç çember ve bunun dışında da bir dış çember halinde oturulacak biçiminde düzenlenir. 6. sosyal katılım. : Okuma parçaları YÖNTEM VE TEKNİKLER: Aktif öğrenme yöntemi. Öğrencilere verimlilik ve etkililik kavramlarıyla ilgili düşünceleri sorulur. Dış çemberde oturduğu halde ileride iç çembere katılacaklar için iç çemberde boş yer bırakılır. Bu okuma parçası üzerinden verimlilik ve etkililik kavramları tanımlanır. 4.ETKİNLİK ÖRNEĞİ . akvaryum tekniği. :Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışır. 17 . Verimlilik ve etkililik kavramları ile ilgili dokümanlar (okuma parçaları ve araştırma raporları) sınıfa getirilir. Konuyla ilgili hazır bulunuşluluk düzeyleri belirlenir. sorumluluk becerisi geliştirme. Öğrencilere verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışılacağı açıklanır ve tartışma kuralları söylenir. 5. tartışmayı yapacak öğrenciler ise iç çembere oturtulur. Dinleyiciler dış çembere. 2. Ben olsam ne ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. iletişim.I DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER :Yönetim Bilimi :Seçmeli :Yönetim Bilimine Giriş :Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik :Eleştirel düşünme. Öğrencilerin tartışma için hazırlanmaları istenir.

Vakfın yönetiminin verimliliğinin ve etkililiğinin nasıl arttırılabileceği “Siz olsaydınız ne yapardınız?” tekniğiyle tartışılır.7. 9. Verimlilik nedir? 2. Öğrencilerden bir hafta önce bir vakıfla (Eğitim Gönüllüleri Vakfı) gibi. Yapılan araştırmalar sınıfta paylaşılır. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. Verimlilik ve etkililiğin yönetim açısından önemi nedir? 4. 18 . Etkililik nedir? 3. kar amacı güden bir işletmenin örgüt yapısı ve çalışmalarıyla ilgili araştırma yapmaları istenir. Tartışma sonuçlandırılır. tartışmanın sonuçlarını kendi grupları içinde özetlerler. 8. Öğrenciler gruplara ayrılır. Tartışma başlatılır. “İşi doğru yapmakla doğru işi yapmayı” verimlilik ve etkililik açısından açıklayınız. Öğrenciler gruplara ayrılarak vakfın ya da işletmenin yönetiminde yer aldıkları varsayılır. 10.

: Ders kitabı. Sisteminin iyi işlemesi için gerekli unsurları belirler. Gruplar. 5. beden dilini kullanma KAZANIMLAR ARAÇ GEREÇLER YÖNTEM VE TEKNİKLER : Sistem yaklaşımı ile ilgili çıkarımlarda bulunur. ülke ekonomisi şeması : Dramatizasyon tekniği ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. 4. Öğrencilerin konuyla ilgili ön hazırlık yapmalarını sağlamak için bir hafta önceden bir saat tamircisinde saatin parçaları ve işleyişini incelemeleri istenir. yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma. Öğrencilerden gruplar halinde bu sistemleri oluşturmaları ve her bir öğrencinin sistemin bir parçası olması istenir. sınıfta dramatizasyon tekniğiyle sistemin çalışmasını canlandırır. Öğrenciler sistem yaklaşımı ile oluşturulmuş ülke ekonomisi şemasını inceler.ETKİNLİK ÖRNEĞİ – II DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER : Yönetim Bilimi : Seçmeli : Yönetim Biliminde Yeni Yaklaşımlar : Sistem Yaklaşımının Tanımı : Yaratıcı düşünme. 19 . 2. gözlem yapma. fabrika) ve alt sistemleri inceler. 3. sosyal katılım. iletişim ve ulaşım sistemleri. insan yapısı. 6. iletişim. sorumluluğunu geliştirme. Öğrenciler günlük yaşantılarında karşılaştıkları sistemleri (saatin işleyiş sistemi. özgüven duyma.

Şema 1 : Sistem yaklaşımına göre ülke ekonomisi şeması

(Koçel, 1998)

7. Okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkarır.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. 2. Sistem yaklaşımının ortaya çıkış nedenleri nelerdir? Okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkartınız.

20

ETKİNLİK ÖRNEĞİ – III DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER :Yönetim Bilimi :Seçmeli :Yönetim Biliminde Yeni Yaklaşımlar :Toplam Kalite Yönetiminin Tanımı ve Özellikleri :Yaratıcı düşünme, iletişim, sosyal katılım, sorumluluğunu geliştirme, yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma, gözlem yapma, özgüven duyma KAZANIMLAR :Toplam Kalite Yönetimi (TKY) hakkında çıkarımlarda bulunur. ARAÇ GEREÇLER YÖNTEM VE TEKNİKLER :Ders kitabı, görüşme notları :Aktif öğrenme yaklaşımı, dedikodu tekniği

ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. Öğrenciler bir hafta önceden yakın çevresinde bulunan insanlara “Sizce TKY nedir?” sorusunu sorar ve verilen cevapları not alır. 2. Sınıfta öğrenciler küçük gruplara ayrılır. Elde ettikleri cevapları karşılaştırılır. 3. Sınıfın tamamı öğretmenin rehberliğinde beyin fırtınası yaparak “ TKY nedir?” sorusuna yanıt bulmaya çalışır. 4. TKY’ nin temel özelliklerini belirlemek amacıyla dedikodu tekniği uygulanır. 5. TKY ile ilgili sıfır hata, takım çalışması, müşteri memnuniyeti, sürekli gelişme, kalite çemberi, esneklik, kalite güvencesi, kalite kontrolü, misyon, vizyon, ISO kalite belgesi gibi temel söylemler kâğıtlara yazılarak sınıfın değişik yerlerine asılır. 6. Daha sonra öğrenciler küçük gruplar hâlinde bu söylemlerle ilgili düşüncelerini birbirlerine aktarırlar. 7. Gruplar dağılıp yeni eşleriyle yeni söylem köşelerinde buluşur ve düşüncelerini paylaşır.

21

8. Sürecin sonunda oluşan düşünceler sınıfça tartışılarak TKY’ nin özellikleri listelenir.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. TKY kavramını açıklayınız. 2. TKY nin özellikleri nelerdir?

Şema 2: Toplam Kalite Yönetiminin Unsurları

SIFIR HATA

MİSYON

TAKIM ÇALIŞMASI

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİ

ESNEKLİK TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ ISO KALİTE BELGESİ KALİTE ÇEMBERİ

SÜREKLİ GELİŞME KALİTE GÜVENCESİ

VİZYON

KALİTE KONTROLÜ

22

Bu sembol. ilgili etkinliklerin (yaratıcı drama.YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA KULLANILAN SEMBOLLER Bu sembol. öğrencilerin performansını en iyi şekilde ölçebileceğinizi düşündüğünüz başka yöntemleri de seçebilirsiniz. proje çalışmaları vb. bir Burada Siz değerlendirme etkinliği öneridir.) sınıf içinde yapılacağını gösterir. çalışma kâğıdı doldurma. ilgili alt öğrenme alanıyla ilişkilendirilebilecek Ders içi ilişkilendirme diğer alt öğrenme alanlarının adını ve ilgili kazanımlarını gösterir. grup çalışması. sanal alan gezisi vb. Bu sembol. 23 . kütüphane ve konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarda yapılabileceğini gösterir. ilgili etkinliklerin (sözlü tarih. grup Sınıf-okul içi etkinlik çalışması. Bu sembol. ilgili ders alanıyla ilişkilendirilebilecek diğer derslerin adlarını ve ilgili kazanımlarını gösterir. görsel materyal okuma. film izleme.) tamamının veya bazı aşamalarının ev. eğitim öğretim sürecinde yapılabilecek Ölçme ve değerlendirme değerlendirme yazılan etkinliklerini göstermektedir. Diğer derslerle ilişkilendirme Bu sembol. Okul dışı etkinlik grafik oluşturma. [!] Uyarı kullanılması önerilen araç-gereç ve dikkat edilmesi gereken noktaları gösterir. Bu sembol. zaman şeridi oluşturma. ilgili ünitede işlenecek konuların sınırlarını.

Türkiye’de Planlamanın Gelişimi ÖRGÜTLENMESİ Toplam: GENEL TOPLAM KAZANIM SAYILARI 5 1 1 1 4 12 8 3 11 7 4 2 13 2 2 2 2 4 2 14 6 2 8 58 SÜRE/ DERS SAATİ 5 1 1 2 6 15 9 4 13 10 4 3 17 3 2 2 3 4 2 16 7 2 9 70 ORANI (%) 7 1 1 3 9 21 13 6 19 14 6 4 24 4 3 3 4 6 3 23 10 3 13 100 24 . Çatışma ve Kriz Yönetimi 6. Durumsallık Yaklaşımı 3. Yönetim Biliminin Gelişimi Toplam: 1.II 2. Yönetme ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Yönetim Biliminin İlişkili Olduğu Diğer Bilim Dalları ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ 3.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Ünite/Konu ve Sürelere Göre Dağılım Tablosu ÜNİTELER KONULAR 1. Denetleme (Kontrol) Toplam: 1. Türkiye’ nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler ÜNİTE 5: TÜRKİYE’NİN İDARİ 2. Yönetim Biliminin Tanımı 2. Z Teorisi ÜNİTE 4: YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR 4. Örgütlenme Toplam: 1. Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik 5. İşletme Yönetimi (Benzerlikler–Farklılıklar) 4. Eşgüdüm (Koordinasyon) 3. Zaman Yönetimi ve Stratejik Yönetim Toplam: 1. Toplam Kalite Yönetimi 5. Kamu Yönetimi. Karar Verme ve Planlama ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI – I 2. Sistem Yaklaşımı 2.

5 cm FORMA SAYISI 14-16 SINIFLAR SEÇMELİ (10.YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINA GÖRE YAZILACAK DERS KİTAPLARININ FORMA SAYILARI TABLO 1: DERS KİTABI İÇİN ÖNERİLEN FORMA SAYILARI DERS KİTABI KİTAP BOYUTU 19. SINIFLAR) DERS 25 . 11 VEYA 12.5 X 27.

Öğrenciler gruplara ayrılır. ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI Öğrencilere yönetimi konu alan ve kavram olarak açıklayan metinler ve örnek olaylar verilir. Her bir grup metin ve örnek olayları inceleyerek yönetim kavramıyla ilgili ortak bir ürün çıkarır. AÇIKLAMALAR [!] Yönetimin insan ve yaşamındaki önemi vurgulanır. [!] Bilimsel araştırma metodu aşamaları üzerinde durulur. [!] Konu özlü sözlerle desteklenir. Yönetim kavramını açıklar. Bilim ve bilimsel düşünme kavramlarını açıklar. her birine birer rol verilir. Daha sonra öğrenciler verdikleri cevaplar üzerinden düşüncelerini tartışırlar. Yönetim birimlerinin yaptıkları yönetim işi zaman içinde ve birimden birime değişir mi? Yaşamın farklı alanlarında farklı yönetim birimleriyle karşılaşılır mı? toplum Yönetim Biliminin Tanımı 2. Bilimin temel ilkeleri nelerdir? Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 26 . Bireysel değerlendirme ve grup değerlendirmesi yapılır. 1. Sosyal bilim çalışmaları ve felsefe dersiyle ilişkilendirir. “Katılıyorum/Katılmıyorum” Öğrencilere bilim ve bilimsel düşünme kavramlarıyla ilgili “Katılıyorum – Katılmıyorum” formu verilir ve doldurmaları istenir. [!] Bilimsel düşünme ve tutum kazanma üzerinde durulur.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrenciler.

Buldukları üzerinde durulur. Tartışma sonunda yönetim bilimine ait ortak özellikler tanımların ortak noktaları belirlenir. tanımlarından çıkarılabilecek olan Buldukları tanımlar sınıfta tartışılır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 27 . Yönetim biliminin kapsamını açıklar.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI KONULAR KAZANIMLAR 3.) ziyaret ederek gözlem yapar. [!] Değişik alanlardan yöneticiler davet edilerek öğrencilerin gerçek hayattan örneklerle yönetim biliminin kapsamıyla ilgili fikir edinmeleri sağlanır. “Beyin fırtınası” Öğrenciler. Sınıfta gruplar oluşturulur ve elde edilen gözlem raporlarıyla ilgili grup soruları hazırlanır. Belirlenen amaçlarla kitapta belirtilen amaçlar karşılaştırılır. Bu gözlemler sırasında yönetsel alanları ve bu alanlar arasındaki ilişkileri açıklar. çevrelerindeki farklı yönetim birimlerini (okul yönetimi. Yaptığı değerlendirmeleri sınıfta arkadaşlarıyla paylaşır. Toplumsal yaşamda yönetim biliminin rolünü irdeler. Grup sunumu ve grup süreci içinde. öğrenciler değerlendirilir. mahalle yönetimi. 5. AÇIKLAMALAR “Yönetim bilimi ” Öğrenciler farklı kaynaklardan Farklı yönetim bilimi yönetim bilimi kavramına ait tanımları araştırırlar. Her insan bir yönetici midir? Yönetim Biliminin Tanımı 4. Daha sonra her bir grup kendi grup sorularını seçilen bir diğer gruba gönderir. amaçları tahtaya yazarlar. yönetim biliminin [!] Yönetim biliminin amaçları amaçları ile ilgili beyin fırtınası yapar. Yönetim biliminin amaçlarını saptar. apartman yönetimi vb. Gönderilen sorular cevaplanarak sınıfta sunulur. nelerdir? “Bizim mahalle” Öğrenciler.

sosyoloji. psikoloji. benzerlikler ve farklılıklar tartışılarak sonuçlar Öğrencilerin kamu yönetimi ve işletme tablolaştırılır. Bu şekilde sınıftaki öğrenci sayısı kadar kart desteleri elde edilir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “Zihinsel haritalama” Öğrenciler. çeşitli kaynaklardan kamu yönetimi ve işletme [!] Genel olarak kamu yönetiminin vatandaşa. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 28 . ettiği vurgulanır. AÇIKLAMALAR Tarih. Konuyla ilgili önemli kavramlar ve düşünceler küçük kartlara teker teker yazılır. Öğrencilerin bir hafta önceden okul dışında [!] Yönetimin evrenselliği vurgulanır. yönetiminin ortak ve farklı yönleri konusunda işletme yönetiminin müşteriye hizmet araştırma yapmaları istenir. Yönetim bilimini diğer bilim dallarıyla ilişkilendirir. felsefe [!] Yönetim biliminin disiplinler arası niteliği vurgulanır. [!] Yönetimin felsefi. Araştırmanın sonuçları sınıfla paylaşılır. KONULAR Yönetim Biliminin İlişkili Olduğu Diğer Bilim Dalları KAZANIMLAR 6. sanat ve bilim yönü vurgulanır. yönetim biliminin diğer bilim dallarıyla ilişkileri ile ilgili zihin haritaları oluşturur. Kamu [!] Kâr ve hizmet örgütü kavramları yönetimi ile işletme yönetimi arasındaki üzerinde durulur. dersleri ile ilişkilendirir. Öğrencilerden kendilerine verilen destelerdeki kavram ve düşünceleri birbirleriyle ilişkilendirerek yerleştirmeleri istenir. Kamu Yönetimi ve İşletme Yönetimi Arasında Benzerlikler ve Farklılıklar 7. yönetimi ile ilgili hazırladığı araştırma ödevleri ve bu ödevlerin sunumu performans değerlendirme formu ile değerlendirilir. Oluşturulan zihin haritası gruplar içinde yorumlanır. Kamu yönetimi ile işletme yönetiminin benzer ve farklı yönlerini ayırt eder.

Sıralar tartışma konusu hakkında konuşmak isteyenlerin oturacakları bir iç çember ve bunun dışında bir dış çember şeklinde düzenlenir. yapısı ve çalışmalarıyla ilgili araştırma yapmaları istenir.Vakfın yönetiminin verimliliğinin ve etkililiğinin nasıl arttırılabileceği üzerinde tartışılır. Dış çemberde oturduğu hâlde daha sonra iç çembere katılacaklar için iç çemberde boş yer bırakılır. Dinleyiciler dış çembere.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR 8. Tartışma sonucunda verimlilik ve etkililik kavramının yönetim bilimindeki etkisi vurgulanır. tartışmayı yapacak öğrenciler ise iç çembere otururlar. dernek ve kâr amaçlı bir işletmenin örgüt olduğu vurgulanır. ‘’Ne düşünüyoruz?’’ Öğrencilere verimlilik kavramı ile ilgili okuma parçaları verilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 29 . Verimlilik kavramı ile ilgili tartışma düzenlenir. “Ben olsam ne yapardım?” Öğrencilerden [!] bir hafta önce bir vakıf (Eğitim Gönüllüleri Vakfı etkililiğin (etkinlik) ise doğru işi yapmak gibi). ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik Verimliliğin işi doğru yapmak. Öğrenciler vakıfla ve işletmeyle ilgili araştırmalarını sınıfta paylaşır. Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışır.

Uzmanlık grubunda konuyu nasıl anlatacaklarını planlarlar. Öğrenciler gruplarından ayrılarak aynı konuyu hazırlamakta sorumlu olan diğer öğrencilerle bir uzmanlık grubu oluştururlar.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “İlk çalışmalar. klasik. sosyoloji dersleriyle Yönetim Biliminin Gelişimi [!] Yönetim biliminin. Daha sonra gruplara ayrılırlar. AÇIKLAMALAR Tarih ve ilişkilendirir. neoklasik. Konu gruptaki öğrenci sayısınca parçalara bölünür ve her bir parça bir öğrenciye verilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 30 . Gruplarına geri dönerek konuyu arkadaşlarına öğretirler. [!] Osmanlı İmparatorluğu yönetim sisteminde Enderun Okulu hakkında bilgi verilir. ve modern olmak üzere üç ayrı yönetim düşüncesine ayrıldığı vurgulanır. Öğrenme sonucunda gruplar yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini gösteren bir şema hazırlar. Her öğrenci kendisine ait olan bölüm üzerinde çalışmaktan ve onu grup arkadaşlarına anlatmaktan sorumludur. [!] Kamu yönetiminin kurucusu olan Woodrow Wilson’ın görüşleri hakkında bilgi verilir. yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini kronolojik olarak listeler. son gelişmeler” Öğrenciler. Yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini analiz eder. [!] Sanayi devrimi ve önemi vurgulanır. KONULAR KAZANIMLAR 9.

‘’Panel yapıyoruz. eşgüdüm. Buldukları nedenleri sınıfta kendi aralarında tartışır. Taylor’un Bilimsel Yönetim anlayışı. Mc Gregor) hakkında bilgi verilir.Gullick’in yönetimi temel işlevlerine ilişkin yaptığı sınıflandırma (planlama. Fayol’un Yönetsel Teori (yönetim süreci) anlayışı. Benzerlikleri Yönetim Biliminin Gelişimi Taylor Fayol Weber 11.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “Klasik yönetim düşüncesine bakış” Öğrenciler oluşturulan gruplar içerisinde klasik yönetim düşüncesinin önde gelen kuramcılarının görüşleri ile ilgili tablolar oluşturur. örgütleme. Weber’in Bürokrasi anlayışı karşılaştırılır. Hazırlanan listeler sınıfta sunulur. M. Neoklasik yönetim düşüncesinin ortaya çıkış nedenlerini açıklar. [!] Hawthorne araştırmaları (E. ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ Farklılıkları Kuramlar Dönemi Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 31 . personel yönetimi. Klasik yönetim düşüncesinin gelişimindeki önemli kuramcıların görüşlerini karşılaştırır. [!] Farklı bürokrasi tanımları vurgulanır. Mayo) ve X – Y teorisi (D. raporlama. Tartışma sonucunda ortak ve farklı görüşlerle ilgili listeler hazırlanır. AÇIKLAMALAR [!] Taylor. H. Yakın çevredeki bir üretim işletmesinin üretim birimi ile insan kaynakları birimi ziyaret edilerek bu birimler öğrencilere tanıtılır ve organizasyon şeması hakkında bilgi verilir.’’ Öğrenciler bir hafta önceden neoklasik yönetim düşüncesinin ortaya çıkış nedenlerini çeşitli kaynaklardan araştırır. Grup değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. bütçeleme [İngilizce kısaltması POSDCORB]) vurgulanır. Fayol ve Weber’in yönetim anlayışları üzerinde durulur: F. [!]L. KONULAR KAZANIMLAR 10. [!] Türkiye’de bürokrasi vurgulanır. yönlendirme.

eşleştirme tipi testler. Her grupta bulunan öğrenci. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir.I Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 32 . boşluk doldurma. Grup içerisinde oluşturulan listeler tahtaya asılır ve tüm sınıf bu listeleri inceler. İnceleme sonucunda öğretmen modern yönetim düşüncesinin özelliklerini vurgular. Modern yönetim düşüncesinin özelliklerini klasik ve neoklasik yönetim düşüncesinin özellikleriyle karşılaştırarak değerlendirir. AÇIKLAMALAR [!] Yönetim düşüncelerine ilişkin örnek olaylar oluşturulur.’’ Üç ayrı yönetim düşüncesinin özelliklerini yansıtan örnek olaylar üzerinde öğrenciler modern dönemin özelliklerini klasik ve neoklasik yönetim anlayışının özellikleriyle karşılaştırarak inceler. [!] Yönetim düşüncelerinin Türkiye’deki kamu ve özel sektörü nasıl etkilediği vurgulanır. Yönetim Biliminin Gelişimi ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . [!] Yönetim düşüncelerinin olumlu ve olumsuz yönleri vurgulanır. Söylenen cümleler ilişkili yönetim anlayışının altına not edilir. öğrenci gözlem formu. açık uçlu. Çoktan seçmeli. [!] Konu özlü sözlerle desteklenir. “Bir cümle de benden” Öğrenciler klasik. bu yönetim düşünceleriyle ilgili aklında kalan bir cümleyi söyler. kısa cevaplı. neoklasik ve modern yönetim düşüncesiyle ilgili konuları kaynaklardan bir defa okurlar ve gruplara ayrılırlar. ETKİNLİK İPUÇLARI ‘’Karşılaştırıyoruz.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR 12.

[!] Karar verme ve etkililik ilişkisi vurgulanır. Kağıtlar öğrencilere dağıtılır. Yönetimde karar vermenin “Doğru mu yanlış mı?” Öğrenciler karar önemini açıklar. yeni yönetim yaklaşımlarında ise karar vermenin bir bilimsel yöntem olarak ele alındığı vurgulanır. 2. [!] Geleneksel yönetim anlayışında karar vermenin sezgiye ve deneyime dayandığı. Karar Verme ve Planlama 1. Cümlelerin doğruluk değerleri sınıfça tartışılır. Karar vermenin anlamını açıklar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 33 . Tartışma sonucunda karar vermenin yönetim bilimi üzerindeki etkisi belirtilir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrenciler. Öğrenciler kendi kağıtlarında yazan cümlelerin doğruluk değerini araştırırlar. vermenin yönetimdeki önemini kaynak kitaplardan inceler. kavramın anlamı verme [!] Sorun çözme ve karar arasındaki ilişki vurgulanır. ETKİNLİK İPUÇLARI “Beyin fırtınası” Öğrenciler küçük gruplar içerisinde yeni bir problemle karşılaştıklarında ilk önce ne yaptıklarını tartışır. AÇIKLAMALAR [!] Karar verme üzerinde durulur. “karar verme’’ “karar verirken nelere dikkat edileceği’’ günlük hayattan örneklerle açıklanır. Bu etkinlikte işlenen konularla ilgili doğru ve yanlış cümleler oluşturulup kâğıtlara yazılır.

istenen bir sorun bir hafta önceden gruplara sonuçları vurgulanır. dağıtılır. Bulunan çözüm yolları sınıfa sunulur. günlük yaşamından aile.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR 3.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . arkadaş. Karar verme sürecini Hikâyeleştirilen bir örnek olayda çözülmesi [!] Karara katılmanın kişisel ve örgütsel analiz eder. sınıf ve sosyal etkinlikler kapsamında verilen kararlar ve karar verme süreci hakkındaki gözlemlerini ve görüşmelerini sınıfla paylaşır. Bu problemin gruplar içinde çözülerek karara bağlanıp raporlaştırılması sağlanır. Öğrenciler. KONULAR Karar Verme ve Planlama Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 34 . Sorunun çözümünde iki ayrı karşıt görüş oluşturulur.

“Öykü yazıyoruz” Öğrencilere planlamanın [!]Planlamanın yararları ile ilgili okuma yararları üzerine bir okuma parçası verilir. Planlama hangi sorulara cevap arar? 5. alan bir öykü yazdırılır. veya örnek hikâyeler okunur. günlük [!] Planlama yapmanın yararları ve yaşantılarında yaptıkları planlamalardan örnekler sağladığı kolaylıklar hakkında bilgi verirler. KONULAR AÇIKLAMALAR Planlama ve planlamanın önemiyle ilgili metinler [!] Planlama kavramı üzerinde durulur. Gruplara parçası verilir. Yönetimde planlamanın yararlarını irdeler. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 35 . Sonuçlar kazandıracağı olumlu nitelikler sınıfa sunulur. Bu örnekler planlamanın önemi açısından verilir. Karar Verme ve Planlama 6.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI – I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4. Etkinliğin sonunda planlı bir örgütü ele [!] Etkili bir planlama için gerekli koşullar vurgulanır. Planlamanın önemini örnekler vererek açıklar. Kamu ve özel sektör örgütlerinin plan örnekleri sınıf içinde öğrencilere dağıtılır. Planlama kavramını açıklar. değerlendirilir. planlamanın faydalarıyla ilgili ortak noktalar belirlenir. “Benim yaşantım” Öğrenciler. Daha sonra sınıfta yönetimde üzerinde durulur. ayrılan öğrenciler değişik yönetim birimlerinde [!]Planlama yapmanın yöneticiye planlamanın yararları üzerine tartışırlar. Bir sonraki ders için incelemeleri istenir. [!] Başarı ve planlama arasındaki ilişki vurgulanır. Okunan metinlerden yola çıkılarak planlama kavramının anlamı açıklanır.

Yapılan değerlendirmeler doğrultusunda planlama süreci şemalaştırılır. Daha önceden belirlenen sekreterler öğrencilerin söylediklerini kaydeder. durumunda hazırlanan plan nasıl Öğrenciler bu konuyla ilgili düşüncelerini etkilenir? duraksamadan söylerler. Her grup bir plan türüne göre bir kurumun yönetim planını yapar. Karar Verme ve Planlama KONULAR AÇIKLAMALAR “Beyin fırtınası” Öğrenciler beyin fırtınası Planlama sürecinin aşamalarından her yöntemiyle “Planlama Sürecinin aşamaları hangi birinin eksik ya da hiç olmaması nelerdir?” sorusuna cevap bulmaya çalışırlar. Plan türlerini sınıflandırır. Şemalar büyük kartonlarla sınıfa asılır. Planlama sürecini analiz eder. ayrılarak şemalaştırır. Buldukları plan türlerini gruplara planlama üzerinde durulur. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 36 . stratejik 8.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. Öğrenciler çeşitli kaynaklardan plan türlerini [!] Kalkınma planları ile araştırırlar.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Bu süreçte gruplar kurumların yöneticilerinden yardım alabilir. Kayıtlar tartışılır ve değerlendirilir.

Daha sonra öğrenilenlerin değerlendirmesi yapılır. Örgütlenmeyle ilgili günlük yaşamlarından verdikleri örneklerin yardımıyla. “Okul meclisi’’ Örgütlenmenin yararları “okul [!] Örgütleme süreci ve örgütleme meclisi” örneği üzerinde incelenir. Öğrenciler örgütlenme kavramıyla ilgili olan tanımları farklı kaynaklardan araştırır. ekonomik koşullar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 37 . İnceleme sürecinin planlama ile ilişkisine değinilir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . hammadde. finansal kaynaklar. 10. KONULAR AÇIKLAMALAR günlük [!] Örgüt ve örgütlenmeye yaşantıdan örnekler verilir. insan kaynakları.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 9. teknoloji. örgütlenmenin yönetimdeki yerini belirler. Etkinlik sonunda öğrenciler gruplara ayrılır. Listeler sınıfta sergilenir. Örgütlenme [!] Örgütü etkileyen çevresel ögeler (endüstri. Örgütlenmenin önemini açıklar. Örgütlenmenin yararlarını yönetim bilimi açısından değerlendirir. hükûmet. Gruplar öğrendiklerini gözden geçirip öğrendikleriyle ilgili bilgi ve becerileri listeler. sonuçları sınıfta değerlendirilir. Öğrenciler okul meclisiyle ilgili araştırmalarını yaparken okul rehberlik servisinden yardım alırlar. pazar. Öğrenciler kendi listelerinde olmayıp diğer listelerde olan maddelerin önlerine işaret koyarlar. Bu kavramlar arasındaki ortak noktaları tahtada belirtir. kültür) üzerinde durulur.

yapılabilir. kısa cevaplı. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 38 . UNICEF. öz değerlendirme “Birleşmiş Milletleri inceliyoruz. Her grup Çoktan seçmeli. Örgütleri türlerine göre irdeler. FAO. Örgütlenme KONULAR AÇIKLAMALAR “Birbirimize öğretiyoruz. ILO. kişilik gruplara ayrılır her grup bir örgütlenme [!] Örgüt kültürü kavramı üzerinde türünü inceleyip onunla ilgili poster hazırlar. açık uçlu. öğrenci gözlem formu. Hazırlanan posterler sınıfta sergilenir. kendi posteri üzerinde diğer gruplara konusunu boşluk doldurma.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . eşleştirme tipi testler.) inceler. WHO.” Öğrenciler 2-4 [!] Örnek örgüt şemaları incelenir. anlatır. durulur.” Öğrenciler formu kullanılarak değerlendirme Birleşmiş Milletlere bağlı örgütleri (UNESCO. Bu örgütlerle ilgili sınıf panosu hazırlanır. vb.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 11.

Yönetici ve liderin özelliklerini irdeler. lider tartışma başlatılır. Daha sonra not edilen farklı yönetim anlayışları ile ilgili davranışları (özel yönetim.” söylemi üzerinde “lider’’ kavramının özellikleri ayırt edilir. ) tartışırlar. kamu yönetimi vb. Çalışanların verimliliğini artırmak amacıyla personelin karşılaşabileceği sorunlara çözüm önerileri bulunur. Farklı yönetim belediye başkanı.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Bu ünite ile öğrenciler. KONULAR Yönetme 3. “Tartışıyoruz. grup bir insan kaynakları bölümü oluşturur. “ Yönetim. 2. yapılabilir. yönetici olsaydınız ne yapardınız?’’ sorusu sorularak bir [!] “Yönetici işi doğru yapar. Daha sonra her yönetimindeki etkisi vurgulanır. lider [!] Tarihte yer alan önemli liderlerin doğru işi yapar.. Üretilen çözüm önerileri personel yönetiminin işleyişi açısından sınıfça tartışılır. yönetici ve lider. kurumunun belirler. yönetici rolünü üstlenen arkadaşlarının davranışlarında dikkatlerini çeken özellikleri not etmeleri istenir.’’ sözü verimlilik ve etkililik hayatıyla ilgili biyografik çalışmalar çerçevesinde tartışılır. Personel yönetiminin işleyişini analiz eder. Bir iş yerinde personelin karşılaşılabileceği sorunlar [!] İnsan kaynaklarının personel listelenir.” “Bir spor kulübünde [!] Liderlik türleri üzerinde durulur. Öğrenciler gruplara ayrılır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 39 .’’ “Yönetici işi doğru yapar. durulur. davranış sergilemeleri istenir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . …………. “Ben yönetici olsam” Öğrencilere okul müdürü. kapsamı çerçevesinde tartışılır. Diğer arkadaşlarının da yöneticisi olsam. holding yönetim kurulu başkanı. anlayışlarının ortak yönlerini apartman yöneticisi gibi roller verilerek bu role uygun “ Ben ……………. [!] Sınıf yönetimi konusu yönetmenin 1. Tartışma sonunda “yönetici’’ ve doğru işi yapar.

KONULAR AÇIKLAMALAR “Senaryo yazıyoruz.’’ Öğrenciler “Türkiye’de edevlet uygulamaları” hakkında araştırma yapıp değerlendirmelerini gazete halinde sınıf panosunda sunar.” Öğrenciler gruplara ayrılarak. iletişim bozukluğunun nelere neden olabileceğini “ Türkiye’de e-devlet uygulamaları gruplar arasında değerlendirir. Tablolar incelenerek üzerinde konuşulur. [!] İletişim türleri vurgulanır. Yönetmenin unsurlarını karşılaştırır. 2-4 kişilik [!] Yönetmenin unsurları üzerinde gruplar içerisinde yönetme unsurlarının durulur. Hazırlanan tablolar diğer grupların tablolarıyla karşılaştırılır. velilere. “ Tablo yapıyoruz. Yönetimde iletişimin önemini değerlendirir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Daha sonra bu senaryolar üzerinde yönetim ve güdülenme ilişkisi değerlendirilir. okul idarecilerine ve personele uygulanmak üzere birer anket hazırlar. nasıl geliştirilebilir?” “Anket hazırlıyoruz. “Gazeteci olduk.” Öğrenciler. iletişimin okul örgütünün verimliliğine etkisi üzerine öğrencilere.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4. ” Çalışanları Personelin güdülenmesi için neler ve kendisi işine güdülenmiş bir yönetici ile işine yapılabilir? karşı güdüsü düşük ve çalışanlarını da güdüleyememiş yönetici rolleri üzerine kısa senaryolar öğrencilere verilip senaryoları canlandırmaları sağlanır. öğretmenlere. Güdülenme ve yönetim arasındaki ilişkiyi açıklar. 5. Öğrenciler iletişimin yönetimi nasıl etkilediğini. Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı 40 . Proje hazırlama dersi ile ilişkilendirilir. iletişimin yönetime etkisi açısından değerlendirilir. Yönetme 6. özelliklerini gösteren tablolar hazırlar. Uygulama sonuçları. Oynuyoruz.

Eşgüdüm kavramının ilişkin ortak bir karara varırlar. [!] Eşgüdüm ilkeleri vurgulanır. insan ilişkileri. [!] Eşgüdüm kavramı açıklanarak eşgüdümün sağlanmasında. Öğrenciler eşgüdümün ana ilkeleri olan örgüt yapısının karmaşıklıktan kurtarılması ve iletişim kanallarının iyi düzenlenmesi konusunu inceler ve özetler. eşgüdüm toplarlar. sunarlar. Mustafa Kemal Atatürk’ün askeri ve siyasi yönetim [!] Kurtuluş ya da Cumhuriyet filmleri hayatı boyunca aldığı kararları yönetimin unsurları. izlettirilebilir. Yönetimin unsurlarını değerlendirir. Şef ve orkestrası ile yönetici ve ekibi arasındaki ilişkileri inceleyerek eşgüdüm açısından benzer noktaları belirlerler. Gruplar farklı kaynaklardan kavramının anlamına ilişkin bilgi Topladıkları bilgileri sınıf ortamında üzerinde tartışırlar. yönetici” Öğrenciler gruplara ayrılır. Eşgüdümün yönetimdeki rolünü irdeler. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 41 .II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. yönetici ve liderlik özellikleri açısından inceler. Eşgüdümün ilkelerini açıklar. “ Orkestra şefi. Eşgüdüm 9. güncel yaşamdan 8. [!] Eşgüdümün yönetimin bütün süreçlerinde olması gerektiği vurgulanır. okuyarak anlamına [!] Konuyla ilgili örnekler verilir. Tarih dersi ile ilişkilendirir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Yönetme ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Performans değerlendirme formu Yaptıkları değerlendirmeyi bir rapor hâlinde kullanılır. iletişim ve teknoloji konuların önemi üzerinde durulur. Benzer noktalardan yola çıkılarak eşgüdümün yönetim üzerindeki etkileri tartışılır. AÇIKLAMALAR “Dünya tarihini etkileyen liderler” Öğrenciler.

yatay eşgüdüm ve dış Öğrencilerden. Eşgüdüm türlerini karşılaştırır. KONULAR AÇIKLAMALAR “ Kavramlar üzerine düşünelim” Eşgüdüm Hiyerarşi nedir? türleri ile ilgili kavramlar tahtaya yazılır. Öğrenciler kaynak kitaplardan denetlemenin önemi ile ilgili bölümü okur ve örnek örgüt şemalarını inceler. Bu kavramların açıklaması Komite nedir? doğrultusunda eşgüdüm türleri karşılaştırılır. rehberlik etme ve sürece dayalı gelişmeye yönelik olduğu üzerinde durulur. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 42 . Yönetimde eşgüdümün etkisini değerlendirir. Örgüt yapısı içinde denetlemenin önemini belirtir. Daha sonra sınıfça örgüt içinde denetlemeden sorumlu birimi ve görevlerini tartışır. Yazdıkları kompozisyonları eşgüdümü nasıl sağlarsınız?” sınıf ortamında sunarlar. [!] Son yıllarda denetim anlayışının değiştiği.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 10. Öğrenciler bu rollere nasıl sağlarsınız?” göre yönetimde eşgüdümün önemini tartışarak bir “İdareci olarak kamu kurumunda kompozisyon yazarlar. Tartışma sonunda gruplara ayrılıp örgüt içinde denetlemenin önemi ile ilgili bir özet çıkarılır. bu kavramları kendi cümleleriyle eşgüdüm nedir? açıklamaları istenir. Eşgüdüm 11. “Yönetici olarak fabrikanda eşgüdümü nasıl sağlarsınız?” İşe personel alma ile eşgüdüm arasında bir ilişki var mıdır? Denetleme 12.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . denetimin amacının. “Ben yönetici olsam” Öğretmen öğrencilere “Yönetici olarak şirketinizde eşgüdümü çeşitli yönetici rolleri önerir. Dikey eşgüdüm.

Oluşan çiftlerde eşler birbirlerine özetledikleri konuyu anlatır ve birbirlerinin eksiklerini tamamlar. Denetleme Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 43 . Bu kurumların denetleme sistemleri ile ilgili mülakatlar gerçekleştirirler.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . türlerini Sınıf ikiye ayrılır.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 13. “Görüşme yapıyoruz. boşluk doldurma. Denetimin irdeler. kısa cevaplı. AÇIKLAMALAR [!] İç ve dış denetim türleri üzerinde durulur. Gruplar denetim türlerini okuyarak özetler. ombudsman (kamu denetçiliği) gibi farklı denetim türleri olduğu da vurgulanır. Her öğrenci karşı gruptan bir arkadaşı ile eşleşir. açık uçlu.” Öğrenciler değişik kurumlara giderler. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. İnceledikleri denetleme türlerini sınıf içinde sunarlar. eşleştirme tipi testler. [!] Kamuoyu denetimi. [!] Bilgi Edinme Kanunu’nun kamu yönetimi açısından getirdiği yenilikler vurgulanır. Öğretmen denetim türlerinin yarısını bir gruba diğer yarısını da kalan gruba verir. Etkinlik sonunda denetim türleriyle ilgili tablo hazırlanır. öğrenci gözlem formu. Daha sonra gruplar bir araya gelir. [!] Performans denetimi kavramı üzerinde durulur. Çoktan seçmeli.

[!] Açık ve kapalı sistem üzerinde durulur. uyum ve parçaları ve işleyişini incelemesi istenir. Sistem yaklaşımını yaşamının her alanıyla ilişkilendirir.) kadar dış çevrenin özellikleri ve bu çevreye uyum gücüne de bağlı olduğu vurgulanır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. iletişim ve ulaşım sistemleri. 1. Çıkarılan özetler diğer gruplarla tartışılarak paylaşılır. Sistem yaklaşımı ile ilgili temel kavramları analiz eder. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI Bu ünite ile öğrenciler. Öğrenciler sistem yaklaşımıyla ilgili. [!] Açık sistemler ile entropi arasındaki ilişki vurgulanır. AÇIKLAMALAR Öğrencilerden bir saat tamircisine giderek saatin [!] Alt sistemler arasında denge. Öğrenciler günlük yaşantılarında karşılaştıkları sistemleri (saatin işleyiş sistemi. çevre. Öğrenciler sistem yaklaşımı ile oluşturulmuş ülke ekonomisi şemasını inceler. farklılaşma. Gruplar içerisinde bu kavramlar incelenir ve günlük hayattan birer örnek bularak özetlenir. iç sistemin özellikleri ( maddi kaynaklar. Daha sonra okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkarır. [!] Sistem yaklaşımın bütüncül bir yaklaşım geliştirme amacı vurgulanır. insan yapısı.) ve alt sistemleri inceler. sıkı bir ilişkinin olduğu vurgulanır. fabrika vb. Büyük şehirlerin trafik sorunu sistem yaklaşımı çerçevesinde nasıl çözümlenebilir? Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 44 . [!] Sistem yaklaşımının ortaya çıkış nedenleri vurgulanır. Sisteminin iyi işlemesi için gerekli unsurları belirler. beşerî kaynaklar vb. Sistem Yaklaşımı 2. entropi ve geri bildirim (feedback) gibi temel kavramları küçük gruplar arasında paylaşır. [!] Örgütün başarısının.

Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Durumsallık Yaklaşımı ÜNİTE 4. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR 3. toplamaları istenir. Sunum sonunda durumsallık yaklaşımının örgüt ve çevre. Felsefe dersiyle ilişkilendirilir. Öğrenciler elde ettikleri bilgilerle bu araştırmaların amaçlarını ve sonuçlarını sınıfta sunar. örgüt ve teknoloji. ölçüde işletmelerle ilgili araştırma bulunur. WOODWARD araştırması ile ilgili bilgi sonuçlarına dayandığı vurgulanır. Durumsallık yaklaşımı “Araştırma grubu” Öğrencilerden bir hafta [!] Durumsallık yaklaşımının büyük hakkında çıkarımlarda öncesinde BURNS ve STALKER araştırması. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 45 . örgüt ve strateji konularına bakış açısı tartışılır.

Örneğin üretim birimini değerlendirirken üretim hacmine. yoğun teknoloji ve yaratıcılığın kullanıldığı işletmelerde ise niteliksel değerlendirmenin daha önemli olduğu belirtilir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. Bu etkinlikte öğrenciler neler söyleyeceklerini düşünürler ve sırayla konuşurlar. [!] Kitle üretiminin yapıldığı işletmelerde niceliksel değerlendirmelerin daha önemli olduğu. üst yöneticiler astlarını birbirinden farklı değerlendirmektedir. B fabrikasının yöneticisi ise astlarını değerlendirirken iş arkadaşlarıyla olan ilişkilerine. yeteneklerine ve işine gösterdiği özene göre değerlendirmektedir. AÇIKLAMALAR [!] Durumsallık yaklaşımına göre bir örgütün ve örgüt yöneticisinin başarısı iç ve dış koşulların gözlemlenmesine dayalı olduğu vurgulanır. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4.” Öğrenciler örnekte verilen durumlarda hangi yöneticinin daha başarılı olduğunu tartışırlar. A fabrikasının yöneticisi astlarını değerlendirirken niceliksel (kantitatif) bir değerlendirme yapmaktadır. Durumsallık yaklaşımının “ Hızlı tur” nedenlerini ve sonuçlarını “Aynı sektörde faaliyet gösteren iki ayrı fabrikada analiz eder. Durumsallık Yaklaşımı Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 46 . Etkinlik sonunda durumsallık yaklaşımının nedenleri ve sonuçları analiz edilir. Eğer sırası gelen öğrencinin söyleyecek bir şeyi yoksa sırasını bir sonraki arkadaşı devralır. Daha önce söylenilenler tekrar edilemeyeceği için öğrenciler konuşulanları dikkatlice dinler. satış birimini değerlendirirken satış hacmine bakmaktadır.

YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 5. X ve Y teorilerinin genel özelliklerini veren tablonun karşısına Z teorisinin özelliklerini listeler. Daha sonra paylaşılan fikirler üzerinden ben kültürü ile biz kültürü arasındaki farklar belirlenir ve Z teorisiyle ilişkilendirilir. Z teorisi ile X ve Y teorisi “Burada herkes öğretmen. Daha sonra. Z Teorisi [!] Japon yönetim anlayışı ile Amerikan yönetim anlayışının ben ve biz kültürlerine bakışı üzerinde durulur. karıştırılır ve yeniden dağıtılır. AÇIKLAMALAR X ve Y teorisiyle ilişkilendirilir. Sorular cevaplanır ve sınıfta sunulur.” Öğrencilere Z . X ve Y ile ilgili okuma parçaları dağıtılır. Öğrenciler Z teorisinin ortaya çıkış nedenleriyle ilgili konuyu gözden geçirip o konu hakkında bir soru ya da tartışma unsurunu kağıda yazar. Tablolardan yararlanılarak Z teorisi ile X ve Y teorisi arasındaki ilişki açıklanır. Daha sonra öğrenciler günlük yaşantılarını örnek alarak ben kültürü ile biz kültürü arasındaki farkları tartışır. Sunumlar üzerinde tartışılır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 47 . Öğrenciler kendilerine gelen kartta yazan soru ya da tartışma konusuyla ilgili araştırma yapar.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. 6. Kartlar toplanır. “Tartışıyoruz. Z teorisi ile X ve Y teorisini karşılaştırır.” Bu etkinlikte arasındaki ilişkiyi yorumlar. öğrencilere küçük kâğıtlar dağıtılır.

[!] Klasik gelişme yaklaşımı ile sürekli gelişme yaklaşımı grafik ile vurgulanır. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. Sürecin sonunda oluşan düşünceler sınıfça tartışılarak TKY’ nin özellikleri listelenir. Toplam Kalite Yönetimi (TKY) uygulamalarını açıklar. “ Sizce Toplam Kalite Yönetimi nedir?” Öğrenciler bir hafta önceden okul OGYE (Okul gelişim yönetim ekibi) yakın çevresinde bulunan insanlara Sizce TKY nedir? sorusunu sorar ve verilen cevapları not alır. [!] TKY’ nin hizmet ya da mal üretiminin her aşamasında. “Dedikodu” TKY ile ilgili sıfır hata. Daha sonra öğrenciler küçük gruplar hâlinde bu söylemlerle ilgili düşüncelerini birbirlerine aktarırlar. esneklik. Gruplar dağılıp yeni eşleriyle yeni söylem köşelerinde buluşurlar ve düşüncelerini paylaşırlar.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. en alt kademedeki çalışandan üst yönetime kadar devam eden bir süreç olduğu vurgulanır. misyon. kalite çemberi. vizyon. AÇIKLAMALAR TKY ile stratejik planlama ve performans denetiminin ilişkisi vurgulanır. kalite kontrolü. sürekli gelişme. Toplam Kalite Yönetimi Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 48 . [!] Kalite belgesinin TKY’ nin unsurlarından sadece biri olduğu vurgulanır. Elde edilen bilgiler sınıfta tartışılır ve ortak bir Toplam Kalite Yönetimi tanımına ulaşılır. müşteri memnuniyeti. takım çalışması. ISO kalite belgesi gibi temel söylemler kağıtlara yazılarak sınıfın değişik yerlerine asılır. kalite güvencesi.

oynadık. Şemadan hareketle Toplam Kalite Yönetimi süreci analiz edilir. “Kavram haritası hazırlıyoruz. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 49 . Daha sonra gruplar arasında günlük yaşamda yönetim ortamlarında meydana gelebilecek çatışma durumları ile ilgili skeçler yazıp sınıfta canlandırılır. Çatışma ve kriz yönetimini açıklar. uygulama.” Öğrencilere çatışma örnekleri verilir. [!] Toplam Kalite Yönetimine yöneltilen eleştiriler üzerinde durulur. önlem alma) ile ilgili şema hazırlanır. [!] Çatışma.” TKY’ nin gelişmesine büyük katkı sağlayan W. [!] Özel sektörün değerleri ile kamu yönetiminin değerleri karşılaştırılarak kamu yönetiminin müşterilere değil vatandaşa hizmet ettiği vurgulanır. Etkinlik sonunda yapılan canlandırmalar çatışma türlerine göre sınıflandırılır. [!]Çatışma türleri (bireysel. Çatışma ve Kriz Yönetimi 9. kriz. Deming’in PUKÖ döngüsü (Planlama. Bu örnekler üzerinden hikâyeler incelenerek çatışma tanımlanır. AÇIKLAMALAR ile POSDCORB ilişkisi PUKÖ kurulur. örgütsel ve örgütler arası çatışma) vurgulanır. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 8.E.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Toplam Kalite Yönetimi ÜNİTE 4. zaman ve stres yönetimi gibi konuların yönetim sürecinin bir parçası olduğu vurgulanır. “ Skeç yazdık. denetleme. Toplam Kalite Yönetimi sürecini analiz eder.

Zincir kavram haritasına göre kriz durumu en başa yazılır. Çatışma türünün çatışmayı çözmek için kullanılan tekniklerin belirlenmesinde etkisi var mıdır? Çatışma ve Kriz Yönetimi 11. boşluk doldurma. çeşitleri ve krizi doğuran nedenler incelenir. Örgütün karşılaşabileceği kriz durumlarının nedenleri ile ilgili kavram haritası hazırlar.” Öğrenciler gruplara ayrılır ve bu grupların banka yönetimi. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 50 . [!] Çatışma düzeylerini. Çoktan seçmeli. Daha sonra yönetimle ilgili belirlenen çatışma örnekleri üzerinde bu teknikler uygulanır. Krizin çatışmaya dönüşmemesi için neler yapılabilir? Kriz anında oluşabilecek sorunları neler olabilir? iletişim 12. örgüt ve çalışanı için hangi düzey çatışmanın daha yararlı olduğu vurgulanır. Bakanlıkların Kriz Merkezi. öğrenci gözlem formu. ihracat şirketi yönetimi. Olayların akışına göre krizin nedenleri sıralanır. açık uçlu. kısa cevaplı. Kriz kavramın anlamını açıklar. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. Her grup bir tekniği özetleyip sınıfa sunar.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 4. KONULAR AÇIKLAMALAR [!] Çatışmayı yönetmenin neden önemli olduğu vurgulanır. Daha sonra sınıfta 1999 Marmara depremiyle veya 2001 ve 2008 yıllarında yaşanan ekonomik krizle ilgili gazete yazıları gibi metinler üzerinden krizin tanımı. Öğrenciler gruplar arasında çatışmaların çözümüne yönelik teknikleri paylaşır. Çatışma yönetimi tekniklerini irdeler. “ Kavram haritası hazırlıyoruz. Öğrenciler bir hafta önceden kriz kavramını değişik kaynaklardan araştırır. [!] Kamu örgütlerinin krizi çözmeye yönelik (Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi. Hazırlanan kavram haritaları sınıfta tartışılır. belediye yönetimi gibi örgütlerde çalıştıkları varsayılır.) birimlerinin olduğu ve bu birimlerin işlevleri vurgulanır. Valiliklerin Kriz Merkezi vb. Krizin nedenlerini irdeler. eşleştirme tipi testler. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 10.

Öğrenciler sınıf içerisinde gruplar halinde okulun o yıla ait stratejik yönetim planını inceler. Zaman yönetimi Öğrenciler bir hafta önceden zaman kavramını anlamını açıklar. yönetiminin anlamına ilişkin yapacakları araştırmaya dayanarak bir haftalık zaman planlaması yapar. Uyku.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 4. kişisel bakım. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 51 . Bu planlarla ilgili olarak zamanın daha etkili ve verimli kullanılabilmesi için neler yapılabileceği üzerinde durulur. 14. KONULAR Zaman Yönetimi ve Stratejik Yönetim AÇIKLAMALAR [!] Zaman yönetimi için yapılması gereken ilk şeyin zamanın nasıl geçirildiğini belirlemek olduğu vurgulanır. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 13. [!] Stratejik yönetim sürecinin önleyici boyutu vurgulanır. İncelenen plan ile stratejik yönetim kavramının anlamına ulaşır. yemek. [!] Stratejik yönetim planının bütün kurumlar için gerekli olduğu vurgulanır. Stratejik yönetim kavramının anlamını açıklar. temizlik ve ulaşım gibi zorunlu işler için harcanan zaman çıkarıldıktan sonra kalan süre için planlama yapılması gerektiği belirtilir.

merkez yönetimin özelliklerini. ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Öğrenciler merkezden yönetimin en önemli [!]Türkiye’nin idari yapılanması şema unsurları olan hiyerarşi. Etkinlik sonunda özellikleri. yetki devri. 2. Performans değerlendirme formu kullanılır. 3. yararlarını ve sakıncalarını açıklar. diğer örgütü ve taşra örgütü olmak üzere ikiye grup ise sakıncalarını araştırır. Anayasası’nın 123 ve 126. hazırlar. ve yönetimin bütünlüğü ilkesi kavramlarını [!] Merkezden yönetim ilkesinin tek gruplara ayrılarak araştırır. Elde ettikleri bilgilerle bir sınıf panosu uzantıları (temsilcileri) olduğu vurgulanır.C. Merkezden yönetim uygulamalarını tanır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5. merkezden “Ben olsam…” Öğrencilerden başbakan ya da yönetim ve yerinden yönetimin birbirini bakan olduklarını hayal etmeleri istenir. Daha sonra bulgular ayrıldığı vurgulanır. Öğrenciler illerindeki ya da ilçelerindeki valilik [!]Valilik bünyesinde yer alan il veya kaymakamlıklara giderek faaliyetleri hakkında müdürlüklerinin. yetki yan yana uygulandığı vurgulanır. Daha sonra tamamlayan ilkeler olduğu ve her ikisinin başbakan veya bakan olduklarında hiyerarşi. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 52 . başına uygulanmadığı. durumlarda kullanmayı tercih edeceklerini maddeleri vurgulanır. yararları ve sakıncaları ile ilgili tablolar oluşturulur. Merkezden yönetimin özelliklerini. yetki genişliği üzerinde tanıtılır. bakanlıkların taşradaki bilgi alır. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrencilerin. tartışırlar. bir grup yararlarını. Merkezden yönetimin temel ilkelerini yönetim bilimi açısından yorumlar. genişliği ya da yetki devri ilkesini hangi [!] T. Sınıf üçe bölünür. Bir grup merkezden [!] Türkiye’de merkezi yönetimin. karşılaştırılır. Türkiye’nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler 1.

C. Türkiye Cumhuriyeti devletinin idari örgüt şemasını inceler. kuruluşlarına ilişkin örnek uygulamalar yararlı ve sakıncalı yönlerini belirler. konularla ilgili doğru ve yanlış cümleler oluşturulup kâğıtlara yazılır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5.” Öğrenciler önce bireysel olarak yerinden yönetimin uygulanması. Öğrenciler kendi kâğıtlarında yazan cümlelerin doğruluk değerini araştırırlar. Yerinden yönetim kuruluşlarının görev.Yerinden yönetimin özelliklerini. 6. yetkileri ve denetlenmesi gibi unsurlar hakkında kaynak kitaplardan araştırma yaparlar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 53 . [!] Türkiye’nin devlet örgüt yapısı ile idari örgüt yapısı arasındaki farklar vurgulanır. Türkiye’nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler 5. [!] Yerinden yönetim kuruluşlarının. yetki ve sorumlulukları üzerinde durulur. merkezi ve yerinden yönetim örgütlerini şeması gösterilerek. Belirlenen üzerinde durulur. Tartışma sonunda gruplar il özel idaresi. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR 4. Cümlelerin doğruluk değerleri sınıfça tartışılır. Etkinlik sonunda öğrenciler merkezden yönetim ve yerinden yönetime ilişkin bilgilerini karşılaştırırlar. olduğu üzerinde durulur. teşkilatlanmanın nasıl inceler. Öğrenciler Türkiye’nin idari örgüt şeması [!] Türkiye Cumhuriyeti devletinin örgüt üzerinde. yararları ve sakıncalı yönleri ayırt edilir. Yerinden yönetimin özelliklerini. [!] Yerel yönetimlerin görev. ETKİNLİK İPUÇLARI “Düşünüyoruz. belediye ve köy idaresinin görev. Kâğıtlar öğrencilere dağıtılır. yanlış mı?” Öğrenciler iki kişilik [!] Türkiye’nin yerinden yönetim gruplara ayrılır. yetki ve sorumluluklarını analiz eder. maddesinden bahsedilir. AÇIKLAMALAR [!] T. Daha sonra gruplar oluşturarak düşüncelerini tartışırlar. Tartışma sonunda yerinden yönetimin özellikler. “Doğru mu. yararlı ve sakıncalı yönlerini ayırt eder. yetki ve sorumlulukları ile ilgili tablolar hazırlar. uyguluyoruz. yerel yönetimler ve hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşları olmak üzere ikiye ayrıldığı vurgulanır. Anayasası’nın 127.

” Öğrenciler. açık uçlu. “ Rapor hazırlıyoruz. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR 7. eşleştirme tipi testler.” 1961 ve 1982 Tarih dersi ile ilişkilendirilir. Çoktan seçmeli.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5. [!] Kalkınma planlarının ülkenin ekonomik ve toplumsal gelişimindeki rolü vurgulanır. Türkiye’ de planlamanın gelişimini açıklar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 54 . özelliklerine ve konularına göre inceleyip rapor hazırlar. Daha önce uygulanmış örnek planları inceleyerek analiz eder. 8. kuruluşu ve işleyişi incelenir. Ön Ulusal Kalkınma Planı) planlamanın amacına. ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Türkiye’de Planlamanın Gelişimi “Araştıralım. kısa cevaplı. boşluk doldurma. Sınıfta raporlar sunulur. öğrenci gözlem formu. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. paylaşalım. Devlet Planlama Teşkilatı vurgulanır (DPT) hakkında çeşitli kaynaklardan bilgi toplanır. Anayasası’nda yer alan planlamaya ilişkin [!] Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) hükümler incelenir. Devlet Planlama Teşkilatının geliştirmiş olduğu farklı planları (Kalkınma Planları. [!] Kalkınma planlarının hazırlanış ve kabul ediliş süreci açıklanır. [!] Devlet Planlama Teşkilatının (DPT) Bu bilgiler sınıfta sunulur.

uygulanan eğitim programının başarıya ulaşıp ulaşmadığı belirlenemeyecektir. Duyarlı. herhangi bir niteliği gözlemek ve gözlem sonucunu sayılarla ya da başka sembollerle ifade etmektir. uygulama ve değerlendirme aşamalarında yaparak ve yaşayarak öğrenen. kendisine hangi iş veya okula girmenin tavsiye edilebileceği gibi konular hakkında verilecek kararların temelini hazırlar. öğrenme için bir gerekliliktir. öğrencilerden beklenen bilgi. Günümüz Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımları Yeni öğretim programlarında benimsenen ölçme ve değerlendirme yaklaşımının özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir: 1.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Ölçme. planlama. • Öğrenciye. Sonucun yanı sıra sürece de odaklanma 2. • Öğretmene kendini tanıması ve öğretim yöntemlerinin ne derece yeterli olduğu konusunda geri bildirim sağlar. Ölçme ve değerlendirme ile eğitim ve öğretim sürecinin sürekli izlenmesi her aşamada ortaya çıkan sorunları tespit ve düzenleme imkânı verir. • Eğitim ve öğretim hizmetinin daha nitelikli yapılmasını sağlar. bilimsel araştırma yapabilen ve yönetim bilimine sempatiyle yaklaşan bireyler yetiştirmek istenmektedir. programların istenilen başarıyı gösterip göstermediği. • Öğrencinin hangi dersleri almaya hazır olduğu. hangi tamamlayıcı çalışmaları yapmasına gerek bulunduğu. • Öğrenciye güçlü ve zayıf olduğu alanlar konusunda geri bildirim sağlar. • Öğretmen ve yöneticiye geleceğe ilişkin planlar yapmasında kaynaklık eder. Eğitimde. yaratıcı düşünebilen. • Öğrencinin durumu ve gelişimi hakkında velilerin bilgilenmesine olanak sağlar. sorun çözen. karar verme. Bu ders programıyla. Değerlendirme ise bir yargılama işlemidir ve ölçme sonucunun bir ölçütle karşılaştırılmasına dayanır. Ölçme ve değerlendirme. okul dışındaki gerçek dünyayla uyum içinde olmasını sağlayacak becerilere sahip olması planlanmıştır. Bu öğretim programı ile öğrencilerin. Değerlendirmenin bir amacı da öğrencinin öğrenmesini geliştirmek ve desteklemektir. yönetim bilimi alanıyla ilgili becerilerin geliştirilmesi. Eğitimin her alanında ölçme ve değerlendirme olmak zorundadır. Bilginin hatırlanmasından ziyade uygulanmasına. davranışını nasıl değiştireceği veya geliştireceği konusunda geri bildirim sağlar. yapılandırılmasına ve öğrencilerin üst düzey becerilerini sergilemelerine önem verme 55 . Aksi takdirde eğitim sürecinin sonunda yeterli bilgi ve beceriye ulaşılıp ulaşılmadığı. beceri ve tutumların gelişip gelişmediği. uygun. destekleyici nitelikte gerçekleştirilen ölçme ve değerlendirme. ölçme ve değerlendirme yoluyla tespit edilir. • Öğretmenin öğrenciyi tanımasını sağlar. Böylece velilerin öğretim sürecine katılmalarına yardımcı olur. • Öğretmenin daha iyi bir şekilde rehberlik yapmasını sağlar. Ölçme ve değerlendirme ile öğrencinin gerçek yaşamla kendi bilgileri arasında ilişki kurmasını ve karşılaştığı problemlere farklı çözüm yolları üretebilmesini gerektirir. doğru.

Öğretmenler ünitelerdeki kazanımlara uygun değerlendirme yöntemlerini kendileri de geliştirerek kullanabilirler. Öğrencilerin yaptığı projeler. Hazırlanmış olan programda değerlendirme. ödevler. performans ödevleri. Örtülü. ürün dosyaları vb. performansa dayalı görevlere önem verme 4. açık uçlu gibi sorulardan oluşan testlerde kullanılabilir. gerçek hayata ilişkin. Değerlendirme ile sadece öğrenme ürününü değil. Sadece yazılı ve sözlü sınavlarla öğrenci başarısının ölçülmesi ve değerlendirilmesi uygun değildir. Eğitim öğretim sürecinde öğrencilerin bilgiyi nasıl yapılandırdığını ve üst zihinsel becerilerini ne kadar geliştirdiğini değerlendirebilmek için. Örneğin. Sadece öğretimin sonunda değil. beceri ve tutumlarını sergilemeleri için farklı değerlendirme araçlarının kullanımını gerektirir. Bunlarla beraber hem süreci hem de sonucu değerlendirebilmek için çoktan seçmeli. kısa cevaplı. eşleştirmeli. Öğrencilerin bilişsel becerilerinin yanında duyuşsal ve psikomotor becerilerinin değerlendirilmesi için bu formlar aynen kullanılabileceği gibi amaca uygun değişiklikler yapılarak da kullanılabilir. gözlemler. Ne kadar öğrenildiğini tespit etmenin yanı sıra nasıl öğrenildiğini de belirleme 9. en yüksek puanın 60 olduğu bir etkinlikten öğrenci 42 puan almış ise öğrencinin yüz üzerinden puanı 70 olur ((42/60)x100=70). derslerin işlenişi sürecinde öğrencilerin yapılan etkinliklere katılma düzeylerini gözlem formlarını. öğretimin her aşamasında sürekli ölçme ve değerlendirme etkinlikleri gerçekleştirme 6. Eksiklikleri varsa bu eksiklikleri gidermeye yönelik gereken önlemler alınır. Not vermenin yanı sıra etkili ve zamanında geri bildirime ağırlık verme 7. öğrenci ürün dosyaları. belirsiz ölçütlerden ziyade açık ve belirgin ölçütleri tercih etme 5. Gerek görülürse öğrencinin puanları yüzdelik puanlara da dönüştürülebilir.3. Bu nedenle ölçme ve değerlendirmede de öğrencilerin bilgi. bireysel farklılıkları dikkate alan öğrenci merkezli öğretme ve öğrenme stratejileri benimsemiştir. grup etkinliklerine katılmalarını grup değerlendirme formlarını. boşluk doldurma. Yazıya dayalı soyut görevlerden çok. ne bildiklerini görmeye yarayan bir araçtır. projeler. Rekabet yerine iş birliğini destekleme Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı. Bu formlara veya ölçeklere göre öğrencileri değerlendirirken ölçütlere göre hangi alanda yeterli hangi alanlarda eksiklikleri olduğu belirlenebilir. 56 . dereceleme ölçekleri vb. Tek yöntemle ölçme yerine çok yöntemle ölçme yapma 8. öz değerlendirme formları. üniteler sonunda öğrencilerin hangi becerilere sahip olduklarını kendilerinin anlaması için öz değerlendirme formlarını kullanarak ya da etkinliğin sonunda birkaç açık uçlu soruyla öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri öğretmenlere yapacakları değerlendirmelerde ve alacakları kararlarda önemli ipuçları verecektir. öğrencilerin neyi bilmediğini değil. onların eksikliklerini belirlemek ve bu eksiklikleri gidermeye yönelik önlemler almaktır. öğrencilerin öğrenme süreçleri de izlenir ve bu süreç değerlendirilerek gerektiğinde kullanılan sınıf etkinlikleri değiştirilir. çalışmaları ya da derse katılımları bir bütün olarak aldığı puanlarına göre de değerlendirilebilir. Öz değerlendirme. Örneğin. grup değerlendirme gibi formlarla öğrencileri değerlendirirken amaç puan vermekten çok. görüşmeler. posterler. Öğrencileri değerlendirmek için öğretmenlere yardımcı olmak amacıyla örnek formlar ve ölçekler verilmiştir. araç ve yöntemler kullanılabilir.

dil sanatları gibi birçok alanda kullanılabilir. • Her öğrenciyi değişik durumlarda ve farklı günlerde gözlemleyiniz. • Ölçütleri koyarken bütün öğrenciler için aynı standartları kullanınız. • Öğretmenin. yöntemi. • Grup çalışmalarında ve tartışmalarında katılımlarını. Aynı zamanda problem çözme becerileri de bu yöntemle ölçülebilir. Uygulamada hız ve zaman önemlidir. Aşağıdaki noktalar. öğrencilerin gerçek yaşam problemlerine akademik bilgilerini uygulayabilme ve bunu problem üzerinde gösterebilmeleri ile ilgilenir. Sözlü sunumlar öğrencilerin hatırlama. Performans değerlendirmenin belli aşamaları vardır. ürün ya da etkinliklerin değerlendirilmesi süreci. Bunun yanında performans değerlendirme. öğrenmeyle ilgili yaptığı görevler ve materyallere öğrencinin gösterdiği tepkiyi gözlemler. sonucun mu yoksa her ikisinin birlikte mi değerlendirileceğine karar verilmelidir. öğrencinin bir etkinliği tam ve bir şekilde yapması için göstermesi gereken belli davranışları tanımlar. • Sınıf içi tartışmalarda katılımlarını. • Her öğrenciyi birkaç kez gözlemleyiniz. Sözlü Sunum Sözlü sunum. Gözlemler. performans değerlendirme olarak ifade edilebilir. beceriler ve davranışlara göre değerlendiriniz. • Yapılan gözlem için değerlendirmeyi mümkün olduğu kadar gözlemlediğiniz zaman kaydediniz.DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ Görüşme (Mülâkat) Öğrencilerle yapılan görüşmeler. öğrenciler hakkında doğru ve çabuk bilgiler sağlar. 57 . Öğretmen öğrencilerin: • Soru ve önerilerine verilen cevaplarını. fikri) değişik yolla açıklayabilir misin? • Bu etkinliği tekrar yapsaydın aynı sonuçları bulur muydun? • Bu etkinliği daha kolay yapmanın başka bir yolu var mı? • Bu konuyla ilgili gerçek yaşamından bir örnek verebilir misin? Gözlemler Gözlem bazı alanlarda oldukça önemli bir yöntemdir. Örnek bazı görüşme soruları şöyledir: • Bir olayı (konuyu. konuşma. Performans ölçütlerinin belirlenmesi: Performansın ölçütleri. Performans Değerlendirme Öğrencilerin bilgi ve becerilerini ortaya koyarak oluşturdukları çalışma. dereceli puanlama anahtarı ya da akran değerlendirme ölçekleri ile değerlendirme yapılabilir. öğrencilerin öğrendiklerini gerçek durumlarda göstermelerini sağlar (Airasian. öğrencilerin çalışmaları hakkında ve konuları nasıl anladıkları konusunda anlama düzeylerinin daha iyi değerlendirilmesine yardım eder. dil eğitimi. Kontrol listeleri. 1994). Bu aşamalar: Amacın belirlenmesi: Performans değerlendirmede sürecin mi. Öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri hakkında bilgi sağlarlar. • Her öğrenciyi değişik özellikler. kavrama ve hitap düzeyleri hakkında bilgi toplamak için uygun araçlardır. öğretmenlere gözlem yapmada kolaylık sağlayacaktır.

) • Sergi oluşturma. belirlenen performansın özellikleri tanımlanmalıdır. Proje çalışmaları. dereceli puanlama anahtarı. Öğrenci. Bununla beraber performans değerlendirmenin amacı puanlamayı etkiler (Airasian. Gerektiğinde öğretmeninden yardım alabilir. gözlenebilir davranış veya ortaya çıkacak ürün şeklinde açık ifadelerle belirtilmelidir. yapılacak değerlendirmenin önemine ve gözlem için gereken süreye göre belirlenmelidir. izlenecek yolları. • Tanıdığı bir kişinin biyografisini yazma. projeler ve öğrenci ürün dosyaları kullanılmalıdır. • Bilimsel bir olayı sözel ve görsel olarak betimleme. 4. öğrenci tarafından veya öğretmenin hazırlayacağı listeden seçme yoluyla belirlenebilir. Performans ödevi. Ödev hem ürüne hem de sürece odaklanmalıdır. projenin amacını. Performans ödevlerine verilebilecek bazı örnekler aşağıdaki gibidir: • Bir konu hakkında yazı yazma (makale. Çok çeşitli konularda performans ödevi verilebilir. Performans değerlendirmede. • Bir konuyla ilgili afiş. Bunlar. bazıları ise grup ödevleri şeklinde verilmelidir. a) Performans ve Proje Ödevleri Bir konu hakkında derinlemesine inceleme yapılması amacıyla verilen soru veya sorular. Ödev ve proje kavramları çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Fakat bu iki kavram arasında bazı farklılıklar olması nedeniyle bu kavramlar ayrı ayrı ele alınmalıdır. • Bir tarzdaki grafiği başka tarza dönüştürme. Aslında bazı ödevler kapsamına göre proje olarak nitelendirilebilir. kontrol listesi ve hikâye kayıtlarıyla yapılır. Performansın ya da ürünün gözlemlenebileceği ortam oluşturma: Öğrencinin performansını ve güvenilir biçimde değerlendirmek için gözlemlerin birden fazla tekrarlanması gerekmektedir. Performans değerlendirmede puan belirleme son adımdır. Bu puanlama sistemi performans ölçütlerine dayanmalıdır. 58 . Ardından. 2. Ödev. anı vb. Performansın değerlendirilmesinde aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir: 1. kullanılacak malzemeleri ve karşılaşılabilecek durumları önceden planlar. yerlerle veya kültürlerle ilgili hayalî bir mizansen oluşturma. Ödevlerin bazıları bireysel ödevler. poster. 3. öğrencilere ödevi tamamlamaları için verilen süre ödevin niteliğine göre ayarlanmalıdır. birçok beceriyi kapsamalıdır. geniş içerikli ve uzun süreli performans ödevleridir. Gözlem sayısı. Performans değerlendirmek için performans ödevleri. önce değerlendirilecek performansın belirlenmesi gerekmektedir. Performansın puanlanması: Performansın değerlendirilmesi. Performans ödevleri. öğrencilerin bilgi ve becerilerini gerçek yaşam durumlarına uygun olarak kullanmalarını gerektirir. hazırlama. • Bilimsel gözlemlerini tablo oluşturarak belirtme. ünitelerde yer alan kazanımları kapsayan ayrıntılı ödevlerdir. Proje konusu. ödev veya proje olarak adlandırılmaktadır. • Başka zamanlarla. • Herhangi bir şey için bir sınıflama şeması geliştirme. Bireysel ya da grup olarak yapılabilir. • Aynı grafikleri farklı ölçülerde çizme. 1994). Bu ölçütlerin sayısının çok fazla olmaması (10-15) gerekmektedir. broşür vb. 5. kategorileri açıklama ve doğruluğunu savunma.Performans ölçütlerinin belirlenmesi aşamasında. Projeler. öğrencinin sahip olduğu bilgi ve becerileri günlük yaşamla da ilişkilendirerek ortaya koymasını gerektiren kısa dönemli çalışmalardır.

b) Öğrenci Ürün Dosyası (Portfolyo) Ürün dosyası. • Bir sonraki yıl öğrencilerin öğretmeni olacak olan öğretmene. yaşayarak. dosyanın amacı ile dosyaya alınacak çalışmaların seçiminde ve değerlendirilmesinde kullanılacak ölçütler belirlenir. Amacın belirlenmesi: Öğretmenin öğrenci ürün dosyasını ne amaçla kullanacağına karar vermesi gerekir. resimler. öğrencilerin yaratıcılık. Öğrenci ürün dosyaları. Bu nedenle yapılandırmacı öğrenme kuramı için uygun yöntemlerden birisidir. • Proje çalışmasında bilgi öğrenciye doğrudan verilmediği için. Ölçme ve değerlendirme amacına en uygun olanı “değerlendirme tipi” dosyalardır. • Öğrencileri notla değerlendirmek gibi amaçlarla kullanılabilir. konulabilir. öğrencinin yaptığı çalışmalara yönelik yeni uygulamalar toplandıkça öğrenci ürün dosyasının içeriği değişecektir. velilerden gelen bilgiler. aynı zamanda bilimsel süreç basamaklarını da içereceğinden. • Projenin tasarımından ortaya konulmasına kadar geçen süreç. proje çalışmaları. “belgeleme tipi”. Eğer öğrenci ürün dosyası öğrencinin konuyla ilgili en iyi çalışmalarını gösterme amaçlı ise. öğrencinin çalışmalarının toplandığı bir dosyadır. Çeşitli amaçlarla öğrenci ürün dosyası hazırlanabilir. fotoğraflar. kompleks ve zorlu bir süreç olacağından bu ödevler. • Öğrencilerin zaman içerisindeki gelişimlerini görmek. kontrol listeleri. “sınıf tipi” ve “değerlendirme tipi” ürün dosyaları olarak sınıflandırılabilir. öğrencileri teknolojiyi aktif olarak kullanmaya yönelteceğinden. 59 . bilimsel süreç becerilerinin gelişmesine de yardımcı olur. öğrenci ürün dosyasının amacı ne olursa olsun sürecin değerlendirilmesi için öğrencinin yaptığı ilk uygulamalar öğrenci ürün dosyasında saklanacaktır (Airasian. öğrencilerin tipik performans kayıtlarını sağlamak. öğrenci görüşlerini yansıtan formlar vb. • Proje çalışması. Öğrencilerin belli bir dersteki bir konuyla ilgili örnek çalışmalarını göstermeyi amaçlayan bir öğrenci ürün dosyasının kapsamı. ancak. • Ders programı üzerinde daha çok durulması (geliştirilmesi) gereken konuları belirlemek. öğrenciler proje konularında yaparak. • Öğrencilerin performansları hakkında velilerine bilgi vermek. inceleyerek bilgi kazanırlar. Öğrenci ürün dosyası içeriğinin belirlenmesi aşamasında. kavram haritaları. içeriğin belirlenmesi ve değerlendirmenin yapılması olmak üzere iki aşamalıdır. öğrencilerin teknolojiyi kullanma becerisi kazanmalarına yardımcı olur. öğrencilerin grupla çalışma becerisinin geliştirilmesini sağlar. • Proje süreci. öğrencinin haftalık veya günlük yaptığı çalışmalarının içinden seçilen örnekleri ve öğretmenin yaptığı sınav evrakları. ses veya görüntü kayıt kasetleri. performans ödevleri. Değerlendirme amaçlı öğrenci ürün dosyası kullanımı. öğrencinin kompozisyon yazma veya sözlü okuma çalışmalarını gösteren bir öğrenci ürün dosyasına oranla daha geniş olacaktır. Amaçlarına göre öğrenci ürün dosyaları “sergileme tipi”.Proje sürecinin olumlu yanları aşağıdaki gibi sıralanabilir: • Proje geliştirme süreci uzun. araştırma soruları. 1994). Ürün dosyasına. dereceli puanlama anahtarları. araştırma. iletişim gibi üst düzey zihinsel becerilerini geliştirir.

hikâyeler ve makaleler gibi çalışma ürünleri vb. öğrencilerin katılımının sağlanması onlardaki sorumluluk ve sahiplenme duygusunu geliştireceği için önemlidir (Kuhs. parçanın neden seçildiğini anlatan. Dereceli puanlama anahtarı 3 bölümden oluşur. Örneğin. Gerek dosyada yer alacak çalışmaların gerekse bunların içinden değerlendirilecek ürünlerin seçiminde öğretmenlerin öğrencilere aşağıdakilere benzer soruları yöneltebilir. değerlendirmenin amacı. Öte yandan. Verilecek olan karar. etkinliğin nasıl başladığını açıklayan. Bu ürünlerden hangilerinin değerlendirileceğinin belirlenmesi ve sınırlandırılması önemlidir. hangi sıklıkta toplanacağı ve nasıl değerlendirileceği önemlidir. kimlerin karar vereceği. gibi değerlendirilebilir ölçütler kullanılabilir. öğretmenler yazılı kompozisyonları değerlendirirken organizasyon. 3) Puanlama stratejisi: Puanlama bütünsel ya da analitik biçimde olabilir. Hangisinin kullanılacağı değerlendirmenin amacına bağlıdır. kimler tarafından toplanacağı. kullanılabilir. performans ölçütleri uyarlanan puanlama ve oranlama yaklaşımına yön verir (Airasian. yapısal içerik. her performans ölçütünün ayrı ayrı değerlendirildiği analitik puanlama uygundur. 1997). kontrol listeleri. bir kompozisyonda organizasyon değerlendirilecekse bu ölçütlerden en yüksek puanı alan öğrencinin kompozisyonu organizasyon açısından hiç hata içermemelidir. öğretmen tek ve ortalama bir puanlama ile bütünsel değerlendirme yolları aramak zorundadır. Ürün dosyasındaki çalışmalara ait değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi: Dosya içerisinde istenen çalışmaların örnekleri. yer alabilir. Örneğin. çalışmayı tanımlayan. eklerdin? • Neden bu çalışmayı seçtin? • Bu çalışmanda en çok neyi beğendin? • Burada senin için önemli olan ne? • Bu yaptığın çalışmaları en iyi ifade eden örnek mi? Öğretmen her çalışmanın üzerine (yargılamamak kaydıyla) düşüncesini gösteren. ders işleme hedefleri açısından çalışmanın ne anlam taşıdığını açıklayan notlar yapıştırabilir. öğrencilerin karşılaştığı zorlukları belirlemek ya da her bireysel performans değerlendirme ölçütüne göre. Dereceli Puanlama Anahtarı Gözlemlere ait puanları tanımlanmış kategorilerden (ölçüt ya da ölçütler) uygun düşen boyuta kaydetmemizi sağlayan bir değerlendirme aracıdır (Haladyna. Bu tür kararları verebilmek için. Performansın değerlendirilmesinde dereceli puanlama anahtarları (Rubric). grupları yerleştirme. 1) Değerlendirme ölçütleri: Kabul edilebilir cevapları kabul edilemez cevaplardan ayırmak için kullanılır. deneysel veriler. çalışmanı neden ürün dosyasına koymak istiyorsun? • Neyi iyi yaparsın? En iyi yaptığın şey ne? • Hangi konuda çok iyi/başarılı olduğunu düşünüyorsun? • Hangi bölümler. 1994). Öğretmenler öğrencilerinin öğrenme 60 . görüşme ve gözlem formları.1994). orijinal modeller. Özellikle dosyaya girecek olan çalışmaların belirlenmesi sürecinde. 2) Ölçüt tanımlamaları: Öğrencilerin değerlendirilmek istenen cevaplardaki niteliksel farklılıkları tanımlama yolunu ifade eder. • Bu çalışma neyi ifade ediyor? • Bu bölümü. öğrenci gelişimini öğrenmekse. öz-akran-grup değerlendirme formları vb. Her iki durumda da. kısımlar geliştirilmeli? • Tekrar denesen neleri değiştirir.Ürün dosyasında bulunacak çalışmaların seçiminde kullanılacak ölçütlerin belirlenmesi: Amaca bağlı olarak hangi tür çalışmaların nasıl seçileceği. yaratıcı çalışmalar. seçme veya derecelendirme gibi genel bir kararsa bütünsel puanlama daha uygun olacaktır. sözcük seçimi vb.

• Özette bir veya iki hata var. Çok az yanlış var. Ulaşılan kaynaklar kısmen yeterli. değerlendirme sürecinin farklı aşamalarında aranan cevapları puanlamada işe yarar. Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı: Öğretmenin genel süreci veya ürünü bir bütün olarak parçalarını dikkate almadan puanlamasıdır. • Ses seviyesi her zaman uygun. • Sunumda nadiren isteklilik gösteriyor. süreçten çok sonuçla ilgilidir. sonuca ulaşmak için aşılan bireysel basamaklarla değil toplam performans ya da sonuçla ilgilenir. Aşağıda araştırma becerisi için analitik puanlama anahtarı örneği verilmiştir. Tablo 3: Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı Tablosu Mükemmel (4) • Genellikle göz teması kuruyor. Bu ölçekler. Yeterli (3) • Genellikle göz teması kuruyor. sonra da bu puanları toplayarak toplam puanın hesaplanması gerekir. Tüm kaynaklar. • Özette bazı hatalar var. Bilgilerin düzenlenmesi yeterince akıcı ve etkili. Kaynakların çoğu etkili kullanılmış. çalışmanın ya da ürünün farklı boyutlarına farklı notlar vermek amacıyla oluşturulur. • Sunumda ara sıra isteklilik gösteriyor. Açık bir yanlış yok. Aşağıda sözlü sunum becerisi için bütüncül dereceli puanlama anahtarı örneği verilmiştir. Analitik dereceli puanlama anahtarı: Burada önce performans veya ürünün parçalarının ayrı ayrı puanlanması. etkili kullanılmış. Kaynakların çok azı etkili kullanılmış. • Özette çok fazla hata var. • Özet tamamen doğru. • Ses tonu genellikle uygun. Yetersiz (1) • Nadiren göz teması kuruyor veya hiç göz teması kurmuyor. Çok fazla yanlış var. 61 . • Sunumun genelinde istekli. • Ses tonu uygun değil. 1. Analitik puanlama ölçeği. Bütünsel puanlama ölçeği. • Ses tonu bazen uygun. Bilgilerin düzenlenmesi kısmen akıcı ve etkili. Tablo 2: Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı Tablosu ÖLÇÜTLER 1 2 3 Kaynakların Sayısı Tarihsel Doğruluk Organizasyon Bibliyografya Ulaşılan kaynaklar yetersiz. Öğretmenler öğrencilerinin çalışmalarının ya da ürünlerinin farklı boyutlarını farklı puanlayarak değerlendirmek istediklerinde ise analitik puanlama stratejisini kullanırlar. Bilgilerin düzenlenmesi akıcı ve etkili değil. Ulaşılan kaynaklar yeterli. Gelişmekte (2) • Bazen göz teması kuruyor. 2. Bu yöntem öğrenme ürünleri toplam puan olarak değerlendirilmek istendiğinde kullanılır. • Sunum boyunca istekli.ürünlerini toplam puan olarak değerlendirmek istediklerinde bütünsel puanlama stratejisini kullanırlar.

Her ne kadar öğrencilerin güçlü ve zayıf öğrenme davranışlarını belirlemeye yarasa da öğretmen performansı belli bir puan ile değerlendirmek zorunda kalır ve performans sürecini kaydedemez (Airasian. Tablo 4: Sözlü Sunum Becerisi Kontrol Tablosu Adı soyadı Tarih Ölçütler Dinleyiciyle göz teması kuruyor. Kontrol listeleri kullanırken bazı olumsuzluklar da ortaya çıkabilir. Sonuç bölümünde özetleyebiliyor. Kontrol listeleri. Bir dizi hareketi gerektiren davranışlar kontrol listesinde açıkça belirtilip sıralanabilir. Kontrol listelerinde var veya yok. evet veya hayır şeklinde puanlanabilen bir dizi davranış. öğrenciden beklenen davranışın özelliklerine ilişkin detaylı bilgileri içeren ve öğrenci performansının eksik noktalarını belirleme amacıyla kullanılan araçlardır (Airasian. Evet Hayır 62 . Bu durumda +1 gibi bir puan her bir pozitif davranış için .1994). Bu listeler. Anlaşılır bir tonda konuşuyor. Kontrol listelerinin başka bir dezavantajı da öğrencinin performansının belli bir puanlama sistemine göre değerlendirilmesidir. ‘var’ ‘yok’ veya 0-1 şeklinde değerlendirilir. Akıcı konuşuyor.Hazırlanan dereceli puanlama anahtarı ödevlerle birlikte öğrencilere verilmelidir. Gereksiz tekrar yapmıyor. Kontrol listeleri genellikle. 0 ise davranışın gözlenemediği durumlar için verilir. Kontrol listeleri ‘evet’ ‘hayır’ . performansa ilişkin belirli ölçütlerin karşılanıp karşılanmadığıyla ilgili olan sınırlı durumlarda değerlendirme için uygun seçimdir fakat performans düzeylerini tanımlayan bir yapıya sahip değildir.1 gibi bir puan her bir hata için. Öğrenci çalışmasının hangi ölçütlere göre değerlendirileceğini önceden bilmelidir. Bunlardan biri. Beden dilini etkili kullanıyor. 2003).Aşağıda sözlü sunum becerisine yönelik derecelendirme ölçeği yer almaktadır. Düşüncelerini ifade edebiliyor. . öğretmene davranış ile ilgili gözlemlendiği ya da gözlemlenmediği şeklinde iki ölçüt sunmasıdır.1994). özellik veya nitelik bulunur. davranışın gözlemci tarafından gözlemlenme fırsatının olmadığı durumları da belirten ifadelerin eklenmesiyle davranışın gözlenemediği durumları da belirleme şansı verir (Kubiszyn ve Borich. 2000). Yerinde vurgulamalar yapıyor.Aşağıda sözlü sunum becerisine yönelik kontrol listesi yer almaktadır. Derecelendirme ölçekleri ise ölçülen özelliğe ilişkin performansı çeşitli düzeyleriyle tanımlayabilir ve ölçütlerin ne dereceye kadar karşılandığını görmeye olanak sağlar (Moskal. Bilgiyi organize edebiliyor. Düzgün ifadeler seçiyor. daha küçük parçalara ayrılabilen ve karmaşık davranışları belirlemek için uygundur. Kontrol Listeleri: Gözlenen performansın ya da ürünün belirlenen performans ölçütlerine ne derece uyumlu olduğu kontrol listeleri kullanılarak belirlenebilir. Gereksiz sesler çıkarmıyor. Bazı değerlendirme listeleri öğrencinin görevi (etkinliği) yerine getirirken sık yaptığı hataları da gösterebilir. Derecelendirme Ölçekleri: Kontrol listeleri.

Tablo 5: Sözlü Sunum Becerisi Tablosu Açıklama: Aşağıdaki ifadelerin gerçekleştirilme düzeylerini ifadenin karsısında bulunan yere çarpı (x) koyarak işaretleyiniz.Akıcı konuşuyor.Düzgün ifadeler seçiyor.3 Orta .Gereksiz sesler çıkarmıyor. 2.1 1. 3. 5. Tarih: Öğrencinin Adı Soyadı: DERECELE R ÖLÇÜTLER Çok iyi . 4.2 Zayıf .Yerinde vurgulamalar yapıyor. 7.Anlaşılır bir tonda konuşuyor.Düşüncelerini ifade edebiliyor. 63 . 6. 9.4 İyi .Beden dilini etkili kullanıyor.Gereksiz tekrar yapmıyor. 8.Dinleyiciyle göz teması kuruyor.

Çalışmalarınızı en doğru yansıtan seçeneği işaretleyiniz (X). Grup arkadaşlarıma çalışmalarında destek oldum.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME (ÖRNEK FORMLAR) ÖZ DEĞERLENDİRME Adı ve Soyadı : ………… Sınıfı : ………… Numara : ………… Bu form kendinizi değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. 6. Çalışmalarım sırasında zamanımı akıllıca kullandım. Ödevlerimi tamamladım. Çalışmalarım sırasında değişik materyaller kullandım. 4. Anlamadığım yerlerde sorular sordum. Arkadaşlarımı incitmeden teşvik ettim. 3. Bu etkinlikten neler öğrendim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… 10. DERECELER Hiçbir Her Zaman Bazen Zaman BECERİLER 1. 7. 5. Başkalarının anlattıklarını ve önerilerini dinledim. Bu etkinlik sırasında grubumdaki arkadaşlarıma nasıl yardım ettim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… 11. 2. 9. Bu etkinlik sırasında en iyi yaptığım şeyler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… 64 . Yönergeyi izledim. 8.

Çünkü yaşam boyu öğrenme. …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Öz değerlendirme. Öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini. Öğrencinin kendi düşüncelerini kontrol edebilme yani kişinin planlama ve problem çözme becerisini geliştirir. özellikle başarı düzeylerini ve öğrenme sonuçlarını yargılamaları olarak açıklanabilir.ÖZ DEĞERLENDİRME Adı ve Soyadı: …………… Sınıfı : …………… Numara : …………… Bu çalışmada neler yaptım? …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Tarih: …………… Bu çalışmada neler öğrendim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmada başarılı olduğum bölümler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmada en çok zorlandığım bölümler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Çalışmamı yaparken beklemediğim nelerle karşılaştım? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmayı tekrar yapsaydım şu şekilde yapardım. Temel amaç. bireylerin yalnızca bağımsız çalışmalarını değil aynı zamanda kendi başarı ve gelişimlerini değerlendirmelerini zorunlu kılar. bireysel veya kendini değerlendirme olarak da adlandırılabilir. öğrencilerin öz değerlendirme becerilerini geliştirmektir. öğrencinin kendi güç ve zayıflıkları ve becerileri hakkında değerlendirme yapmasını sağlar. 65 . Değerlendirme süreci. öğrencinin öğrenmeye yaklaşımı.

Grup üyeleri birbirlerine güvenir. Grupta birbiriyle çatışan görüşler olduğunda. Grubun verimli bir şekilde çalışması Grup üyelerinin birlikte çalışmaktan hoşlanır. BECERİLER Grup üyeleri birbirleriyle yardımlaşır. Grubun her üyesi birbirleriyle etkileşim içerisinde tartışır. Grup üyeleri bireysel sorumluluklarını yerine getirir. Grup üyeleri bilgilerini diğerleriyle tartışır. Grup üyeleri birbirlerini cesaretlendirir. gruptakiler bunları tartışmaya açarlar.GRUP DEĞERLENDİRME Grubun Adı Sınıfı : …………… : …………… Yönerge: Aşağıdaki her bir ölçütün ne düzeyde yeterli olduğunu göz önüne alarak grubu değerlendiriniz. Grup üyeleri birbirlerinin düşüncelerine ve çabalarına saygı gösterir. Grup üyeleri söz hakkının adil bir biçimde paylaşılmasına özen gösterirler. grup üyeleri ortak bir görüş oluşturur. Çalıştıkları konuda. YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Hiçbir Zaman Nadiren DERECELER Bazen Sıklıkla Her Zaman 66 . Grup üyeleri birbirlerinin düşüncelerini dinlerler. Grup üyelerinin her biri çalışmalarda rol alır. Grup üyeleri ulaştıkları sonucu birbirlerine iletir.

gruptaki her bir öğrencinin değerlendirilmesi için geliştirilmiştir.GRUP DEĞERLENDİRME Yönerge: Aşağıdaki form. Puanlama Anahtarı 5= Çok iyi 4= İyi 3=Orta 2= Kabul Edilebilir 1= Zayıf Grup arkadaşlarını destekleme Görev almaya istekli oluş Sorumlulukları paylaşma Zamanı verimli kullanma Çalışmaya hazır oluş Başkalarını dinleme Tartışmalara katılma Ödevleri tamamlama YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… Ödevlerini saklama Toplam Puan Öğrencinin Adı ve Soyadı Farklı görüşlere saygı duyma Görüşlerini gerekçelendirme 67 .

Toplam III. 2. Toplam IV. 6. Bilgi toplamak için çeşitli kaynaklara başvurur. Belirttiği görüşler ve verdiği örnekler özgündür. Görüşü sorulduğunda söyler. İNCELEME – ARAŞTIRMA – GÖZLEM 1. Kendisine verilen kaynaklarla yetinmeyip başka kaynaklar araştırır. Bilgi kaynaklarına nasıl ulaşacağını bilir.. Derse hazırlıklı gelir. Gözlemlerini dikkatli bir şekilde yapar. DERSE HAZIRLIK 1. 2. 5.ÖĞRENCİ GÖZLEM FORMU Açıklama: Bu form. Bilinenlerden bilinmeyeni kestirir. 6. 4. Dersi iyi dinlediği izlenimi veren sorular sorar. Deney sonuçlarını doğru yorumlar. ETKİNLİKLERE KATILMA 2. yapılan çalışmalara katılma düzeylerini gözlemeniz amacıyla hazırlanmıştır. Derse değişik yardımcı kaynaklarla gelir. Ünite Adı: :………. Yeni ve özgün sorular sorar. İnceleme ve araştırma ödevlerini özenerek yapar. 4. Ulaştığı kaynaklardan etkin bir biçimde yararlanır. Adı – Soyadı : …………… Sınıfı : ……………… DERECELER Bazen Sıklıkla 3 4 Öğrenci Numara : ……………… BECERİLER Hiçbir Zaman 1 Nadiren 2 Her Zaman 5 I. Gözlemleri sonucunda mantıksal çıkarımlarda bulunur. 3. 3. etkinlik süresince öğrencilerin. Deneyin sonucunu sunar. 3. 2. Yönteme uygun deney yapar. Toplam II. 5. 7. Araştırma ve inceleme sonucunda genellemeler yapar. 5. Toplam GENEL TOPLAM 68 . 3. Verileri çizelgelere ve grafiklere dönüştürür. 4. Deneye uygun rapor yazar. BİLİMSEL YÖNTEM 1. Araştırma inceleme ve deney sonuçlarından genellemelere ulaşır. 4.

SUNU YAPMA Türkçeyi doğru ve düzgün konuşma Sorulara cevap verebilme Konuyu dinleyicilerin ilgisini çekecek şekilde sunma Sunuyu hedefe yönelik materyalle destekleme Sunuda akıcı bir dil ve beden dilini kullanma Verilen sürede sunuyu yapma Sunum sırasındaki öz güvene sahip olma Severek sunu yapma Toplam GENEL TOPLAM Kabul Edilebilir 2 DERECELER Orta İyi 4 Çok İyi 5 BECERİLER ÖĞRETMENİN YORUMU …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …….PROJE DEĞERLENDİRME FORMU Projenin Adı Adı ve Soyadı Sınıfı Numara : …………… : …………… : …………… : …………… Zayıf 1 I. Burada önemli olan öğrencilerin 69 . PROJENİN İÇERİĞİ Türkçeyi doğru ve düzgün yazma Bilgilerin doğruluğu Toplanan bilgilerin analiz edilmesi Elde edilen bilgilerden çıkarımda bulunma Toplanan bilgileri düzenlenme Kritik düşünme becerisini gösterme Yaratıcılık yeteneğini kullanma Toplam III. başarısını 5 (çok iyi) düzeyine çıkarmaktır. PROJE HAZIRLAMA SÜRECİ Projenin amacını belirleme Projeye uygun çalışma planı yapma Grup içinde görev dağılımı yapma İhtiyaçları belirleme Farklı kaynaklardan bilgi toplama Projeyi plana göre gerçekleştirme Ekip çalışmasını gerçekleştirme Proje çalışmasının istekli olarak gerçekleştirilmesi Toplam II. Not: Yukarıda 1-5 arasında verilenler birer derecedir.

Ayrıca akranlar öğretmen kadar bilgili ve bilinçli değillerdir. Arkadaşım 2. öğrencilerin kendilerine olan güvenlerinin artmasını da sağlar.AKRAN DEĞERLENDİRME FORMU Değerlendiren öğrencinin. Arkadaşlarını uyarırken olumlu bir dil kullanır. Bu değerlendirme sırasında öğrencilerin becerileri de geliştirilir. Arkadaşım Hiçbir Zaman 1. Fiziksel güçten kaynaklanan nedenlerden dolayı akranlar yüksek puanlama yapabilirler. Öğrencilerin kendi gruplarındaki arkadaşları ile ilgili bu değerlendirmeler. bir grup içinde yer alan bireylerin akranlarını değerlendirmeleridir. Arkadaşının Adı Soyadı: ……………… Her Zaman 1. Grup arkadaşlarının görüşlerine saygılıdır. akranlar arasında arkadaşlık durumu birbirlerine yüksek veya çok düşük puan verilmesine neden olabilir. Arkadaşım 2. Grubumuzdaki Öğrenciler 1. ). Kendi aralarında anlaşarak birbirlerine yüksek puan verebilirler. Arkadaşım Projenin Sonunda 1. Aletleri kullanırken dikkatli ve titizdir. Temiz. Fakat bu değerlendirmenin de bazı sakıncaları vardır. Akran değerlendirmede değerlendirme aracı kontrol listeleri şeklindedir. Malzemeleri kullanırken israf etmez. Arkadaşım 2. Arkadaşının Adı Soyadı: ……………… 2. öğretmenin birinci etkinlik esasına göre düzenlediği “Öğrenci Gözlem Formu”nu doldurmada yardımcı olarak kullanılabilir. Ben . Akran değerlendirme. Örneğin. kirlettiklerini temizler vb. Görevini zamanında yerine getirir. Arkadaşım Projenin Başında 2.Arkadaşım 70 Ben Ben Ben Etkinliğe katılımda gönüllüdür. tertipli ve düzenli çalışır (Kullandığı aletleri yerine koyar. Sonuçları tartışırken anlaşılır konuşur. Öğrencilerin yanlı davranışlarını önlemek için öğrencilere ölçütlerin verilmesi yararlı olur. konuşulanları anlar. Kişinin öğretmen dışında başka birinden de dönüt almasına yardımcı olur. Değerlendirmeye temel oluşturan beceriler ve ölçütlerin saptanması konusunda öğrenciye bakış açısı sağlar. Akran değerlendirme. Arkadaşım 1. Farklı kaynaklardan bilgi toplayıp sunar. Grup numarası: ……………… Adı soyadı : ……………… Sınıfı : ……………… 1.

2. Ankara: TODAİE. 2002 Ergun... Ankara: Yargı Yayınevi. Organizasyon ve yönetim. Beta Basım Yayın Dağıtım. Örgütsel gelişme: Kuram ve uygulama. İstanbul: Epsilon Yay.. 2002 Alıç. 2007 http://www4. R. Ölçme ve değerlendirme. Jantzi.KAYNAKÇA Açıkgöz. K. H. Yönetim hukuku. E.. Eğitim yönetimi.. V. Aktif öğrenme... N. ACS Symposium Series 970.php 05. K. Ankara: Seçkin Yayıncılık.. V. Z. 1999 McKinney. Ankara: Anı Yayıncılık. 1996 Koçel. T.. 2005 Aytaç. The Leadership paradox: Balancing logic and artistry in schools. 1998 Leithwood. İşletme yöneticiliği. Erdem E. D. 1. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi..edu/unity/lockers/users/f/felder/public/Papers/CLChapter. 2000 Demirel. T. M. 1997 Balcı. Ö.. Türkiye’de kamu yönetimi sorunları.Ş Yayını No:1. 1991 Can.. Ankara: Seçkin Yayınevi.cat.. 2007 tarihinde ulaşılmıştır. Toplam kalite yönetimi. B. 2007 tarihinde ulaşılmıştır.M. 2001 Sönmez. İstanbul.. Örgütler. Yönetim bilimi. Baskı. Eğitim yönetiminde teori ve uygulama.). Active Learning: Models from the Analytical Sciences. H. Baskı. Kamu yönetimi kuram. Ankara: Pegem Yay.pdf. l (1). Ankara: Hatipoğlu Yay. & Steinbach... Ankara.. 81-87.. Eğitimde program geliştirme. Ankara: PegemA Yayıncılık. 23. Program geliştirmede yapılandırmacılık yaklaşımı.. M. Ankara: Anı Yayıncılık. 1995 Atılgan. Philadelphia: Open University Press.edu/additional/tips/newActive. D. H. DC: American Chemical Society. Eğitim Fakültesi Dergisi. Ankara: Turhan Kitabevi.. H. 2007 71 . Z. Active learning centre for teaching: Learning and technology. Mavi Tanıtım ve Organizasyon. 1. Yönetim bilimi. M. İstanbul: Türkiye Şişe Cam Fabrikaları A. İzmir: Eğitim Dünyası Yayınları.. Baskı. Ü. Öğretim ilke ve yöntemleri. Brent R. 2. Changing Leadership for changing times. Bursa: Ezgi Kitapevi. H. 1994 Aykaç. K.. & Peterson. İstanbul.. K. Anı Yayıncılık. Baskı.. 2005 Çevik. 2007 Aydın. Hacettepe Üniversitesi. 1995 Sönmez... Ankara: Siyasal Kitabevi. Met/Er Matbaası.. 2002 Demirel. Program geliştirmede öğretmen el kitabı. A. 1981 Bursalıoğlu. A. Bulunduğu eser: Mabrouk (ed. Washington. Baskı. Çalışma yaşamında kariyer yönetimi planlaması geliştirilmesi sorunları.. 12.-Tüz.ilstu. Cooperative learning. 2005 Karip. Organizasyonların yönetimi. Eğitimde ölçme ve değerlendirme. İsbir. Ö. 2000 Baykal. 12. Baskı. Ankara: PegamA Yayıncılık. 2004 Felder R. 5. Sabuncuoğlu. Ankara: Pegem yayıncılık. uygulama. ve Tortop. Örgütsel psikoloji.. T. 2007 Kavrakoğlu. 1.E. Gözübüyük. E. http://www. adresinden 05. siyasa. 2004 Deal. B.ncsu. US: Jossey Bass. S. İ. 2007 Aydın.. G. Ş.

Eğitimde ölçme ve değerlendirme metotları. M. Eğitimde ölçme ve değerlendirme. 2007 72 ... Ankara: Saydam Matbaacılık. 1993 Turgut.. Ankara: Anı Yayıncılık. 2. Baskı. F. Ş. İstanbul: Sistem Yayıncılık. Ankara: Pegem A Yayıncılık. 7. H. 2007 Tekin. Baskı..Şimşek. 1997 Tan.. H. Yüzyılın eşiğinde paradigmalar savaşı: Kaostaki Türkiye. Öğretim ilke ve yöntemleri. H. Eğitimde ölçme ve değerlendirme.. 1987 Kaynakçadaki bazı kaynaklar metin içinde dipnot düşülmemiş fakat fikir olarak yararlanılmıştır. 5. Örnek: Atılgan. Baskı. Ankara: Yargı Yayınları. 21.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful