T.C.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

ORTAÖĞRETİM YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

2009-ANKARA

KOORDİNASYON Medine KARAPINAR Ortaöğretim Genel Müdürlüğü Program ve Ders Kitapları Şube Müdürü Hayriye ARGÜN Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Program Geliştirme Uzmanı

Mustafa ÇAKAL İzmir Milli Eğitim Müdür Yardımcısı

PROGRAM DANIŞMANLARI Yrd. Doç. Dr. Semiha ŞAHİN Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitim Yönetimi, Denetimi Planlanması ve Ekonomisi ABD

KOMİSYON ÜYELERİ Şerafeddin BİLİR Ayşen GÜLEN İlker BIYIK Yalçın ALBAYRAK Züleyha ÇELİK ATEŞ Nuray SUNAR Eğitim Yönetimi Uzmanı (Sınıf Öğretmeni) Rehber Öğretmen Felsefe Grubu Dersleri Öğretmeni İngilizce Öğretmeni Program Geliştirme Uzmanı Ölçme Değerlendirme Uzmanı

İÇİNDEKİLER 1. TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI 2. GİRİŞ 2.1. Yönetim Bilimi Dersi Programının Temel Yaklaşımı 2.2.Yönetim Bilimi Ders Programının Yapısı 2.3.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı İle Kazandırılmak İstenen Beceriler 2.4.Öğretim Yöntem ve Teknikleri 2.5. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Genel Amaçları 2.6. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar 2.7. Etkinlik Örnekleri 2.8. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programında Kullanılan Semboller 2.9. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Ünite, Konu ve Sürelerine Göre Dağılım Tablosu 2.10.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programına Göre Yazılacak Ders Kitaplarının Forma Sayıları 3. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ KAZANIMLARI 4. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 5. KAYNAKÇA

Sayfa 1 2 3 5 8

13 13 15

17 23 24 25 26 55 71

bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak. Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasa’da ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı. Genel Amaçlar Madde 2. davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların. laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek. Türk milletinin milli. öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadi. 1 . kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak. insani. beceri. Türk milletinin bütün fertlerini. kişilik ve teşebbüse değer veren. hür ve bilimsel düşünme gücüne.YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 1. yaratıcı seçkin bir ortağı yapmaktır. yapıcı. ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere. 1. insan haklarına saygılı. insan haklarına ve Anayasa’nın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik. istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi.TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’na göre Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları 1. vatanını. 3. topluma karşı sorumluluk duyan. koruyan ve geliştiren. yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek. ailesini. ahlak. Beden. Türk Millî Eğitiminin genel amacı. İlgi. sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı. Böylece. zihin. ahlaki. geniş bir dünya görüşüne sahip. milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan. manevi ve kültürel değerlerini benimseyen. 2.

onları yönlendirir ve kontrol eder. dekan fakültesini yönetir. yönetim sorunları üzerinde araştırmalar yapılarak bu tür araştırmaların desteklenmesi. Başhekim hastaneyi. Yönetim bilimi bir akademik disiplin olarak 20. ustalığını.2. Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün 1953’te açılmasıyla yönetim bilimi çalışmaları somutlaştırılmıştır. zamanını ve faaliyetlerini planlayıp örgütler. insanın toplumsal yaşamı gereği diğer kişilerle ilişkilerini. bu sorunlara ilişkin çözüm alışverişlerinin sağlanması amacıyla. Wilson bu yazısında yönetimin bir iş alanı olduğunu ve sağlam ilkelere dayandırılması gerektiğini ve bunun da yönetim biliminin işi olduğunu vurgulamaktadır. farklı amaçlara yönelik örgütsel çabaların yönetilmesidir. Bununla birlikte yakın yıllarda pek çok üniversitenin İktisadi 2 . Bu çeşitli uğraşlar farklı alanlara aitmiş gibi görünmekle birlikte hepsinin ortak yönü. Türkiye’de yönetim bilimi yakın yıllara kadar ağırlıklı olarak kamu yönetimi alanında gelişme göstermiştir. Böylece her insan öncelikle kendini yönetir. Öğrenciler okulda çeşitli konu ve derslerde başarılı olmak için zamanı yönetirler. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi bünyesinde. ev faaliyetlerini ve çocuklarını yönetirler. Yakın zamanda da işletme yönetimi ve örgüt bilgisine gerek duyulmuştur. ABD’deki bu başlangıçtan sonra ‘‘bilimsel yönetim’’ olarak kabul edilen kronolojide ilk eksiksiz yönetim kuramı olarak nitelendirilen Henry Fayol’un ‘’Genel ve Endüstriyel Yönetim’’ adlı kitabının 1916 yılında yayınlanmasıyla yönetim işlevleri ve ilkelerini konu alan. müsteşar bakanlığını. Anne babalar işlerini. genel müdür şirketini. Bu başlangıçtan sonra ABD’de klasik yönetim kuramının ana ögeleri ortaya çıkmıştır. yüzyılın başında ABD’de şekillenmeye başlamıştır. 1960’lardan itibaren karşılaştırmalı yönetim incelemeleri hem kamu yönetimi hem de işletme yönetimi alanında görülmeye başlamıştır. 1960’tan sonra hem örgüt kuramını hem de yönetim bilimini günümüze kadar etkileyen durumsallık düşüncesini gündeme getirmiştir. onların çeşitli etmenler altındaki davranışlarını inceler. Kamu yönetimi disiplinin başlangıcı olarak Woodrow Wilson’ın “İdarenin İncelenmesi” başlıklı yazısının 1887 yılında yayınlanması kabul edilir. normatiflik ve evrensellik özelliklerinin belirginleştiğini ve klasik yönetim kuramının ana hatlarının ortaya çıktığı görülür. Yönetim. Kamu ve özel örgütleri bilimsel yönetim anlayışı ile yönetilen kapalı sistemler olarak tasarımlayan klasik kuram 1930 yıllarında İnsan İlişkileri Akımı ya da Davranışçı Akım verimlilik ve etkililik açısından yetersiz görülmüştür. Bu anlamda her insan bir yönetici sayılır. kamu yönetimi öğretiminin geliştirilmesi.GİRİŞ Evrensel bir kavram olan yönetim önceden ne yapacağının kestirilmesi oldukça zor olan insanla uğraşır.

yönetimin yapısal ve işleyişsel sorunlarına çözüm bulmaktır. yeniden düzenlenmesine gereksinim olduğu Millî Eğitim sisteminin çeşitli birimlerince vurgulanmaktadır. eşgüdüm ve yönetimin davranışsal boyutunun bilimsel bir nitelik taşıdığı. bunların özgün model ve kuram geliştirme ile olabileceği bir gerçektir. etkililik.ve İdari Bilimler Fakülteleri ile Kamu Yönetimi Bölümlerinde yönetim bilimine ilişkin dersler okutulmaya başlanmıştır. Ortaöğretim programlarının. yaratıcı düşünebilen. Bu dersin öğretim programı ile yönetim bilimi alanıyla ilgili becerilerin geliştirilmesi. Yönetim bilimi eğitiminin temel amacı yönetimi daha etkili ve verimli kılmak. Bilginin kazanılmasında. iletişim olanaklarının küçülttüğü dünyamızda en önemli ve değerli etken durumuna gelmiştir. Bu nedenle öğretim programının bilginin taşıdığı değeri ve öğrencinin var olan deneyimlerini dikkate alarak yaşama etkin katılımı. 2. 1996 yılında yapılan 15. verimlilik. sorun çözme ve karar verme becerilerini ve yaratıcı düşünmeyi geliştirmelerine olanak sağlayacak biçimde. Millî Eğitim Şurası’nda 2000’li yılların gerçekleri. yönetim biliminin esasları doğrultusunda ortaöğretim öğrencilerine yol gösterip kaynaklık etmek asıl hedeftir. Tüm bu gereksinimler doğrultusunda ve dünyada yaşanan gelişmelere paralel olarak öğretim programlarımızda yeni yaklaşımların kullanılması zorunlu hâle gelmiştir. Bu amaçların gerçekleştirilmesi etkin ve etkili bir yönetim anlayışının geliştirilmesi ile mümkündür. değişimleri ve geleceğin ihtiyaçları iyi araştırılarak ileri dünyanın eğitimdeki düzeyine ulaşılması ve Avrupa Birliği ülkeleri ortalamasıyla eğitimde aynı düzeye erişilebilmesi için mevcut öğretim programlarının geliştirilmesine karar verilmiştir. öğrencilerin bilgiyi arama ve bulma yöntemlerini. planlama. yönetim ve organizasyon. bilgi kaynaklarının ve insan gücünün yönetimi ayrı bir önem taşımaktadır. yönetim ve çevre ile personel yönetiminin belli bir sistematiğinin olması gerektiğinin bilinmesi yönetim biliminin ortaöğretim düzeyinde ele alınmasını zorunlu kılmıştır. Üretilen veya günlük hayatta kullanılan bilginin. Yönetimde sorumluluk.1. bilimsel araştırma yapabilen ve yönetim bilimine sempatiyle yaklaşan bireyler yetiştirmek amaçlanmıştır. doğru karar 3 . karar verme. Bilgiyi üreten. sorun çözen. kullanan ve yöneten toplumlar çağımızda her anlamda ileri ve üstün durumdadır. uygulama ve değerlendirme aşamalarında yaparak ve yaşayarak öğrenen. Bununla birlikte yönetimin yasal ve yapısal yönlerinin olduğu. Bu amaçların gerçekleştirilmesinde öğrencinin derse aktif katılımını sağlamak. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMEL YAKLAŞIMI Bilgi. kullanılmasında ve donanımlı insan gücünün yetiştirilmesinde en önemli görev eğitim sistemimize düşmektedir.

Yapılandırmacı öğrenmenin temel amaçları aşağıda sıralanmıştır (Demirel. girişimci ve sabırlıdırlar. Eğitimin felsefesi. karşılaştırma yapan. okulların ne için olduğuna. bulduklarını tartışan. Demirel’in (2002a) belirttiği gibi. Yapılandırmacı yaklaşımda öğrenenler seçici. yorumlayabilmesi ve yeni bilgiler oluşturabilmesini gerektiren bilişsel temelli bir süreçtir (Şaşan. Öğretmen otorite değil sınıf içinde gözlemcidir. Öğrencinin öğrenmeye etkin katılımını sağlar. öğrenme öğretme sürecine ve genel olarak okul ve sınıflarda hangi etkinliklerin yer alacağına ilişkin bakış açısı sağlamasından dolayı. 2002). inceleyen. Uygun öğrenme ortamlarını ve gerekli öğrenme materyallerini sağlar. eleştirel soru soran. Yukarıda kısaca belirtilen eğitim felsefesini temel alan yaklaşımlardan bir tanesi öğrenenlerin etkin katılımıyla bilgiyi zihinsel olarak yapılandıran yapılandırmacı yaklaşımdır. problem çözen. 1994). yapıcı ve etkindirler (Ülgen. yönergeler verir.Şaşan. meraklı. Etkin öğrenme ortamında öğrenenlerin içeriği ve süreci aynı anda değerlendirmelerini sağlamaktır. Öğrenenlerin bireysel farklılıklarına uygun seçenekler sunar. Öğrenenin rolü. sorun çözmeyi destekleyici bir yaklaşım doğrultusunda bilgiyi yapılandırmayı önemseyen bir gelişim göstermesi önem kazanmaktadır. Programlarda belirlenen yaklaşımların dayandığı felsefeler eğitim öğretimin temel taşını oluşturmaktadır. bilginin nasıl öğretileceğine. 4 . içerik ve organizasyonuna. Geleneksel ezberci öğrenmenin aksine öğrenenin var olan bilgiyi yeni durumlarla karşılaştırdığında transfer edebilmesi. programların ayrılmaz bir parçasıdır. 2002). Öğrenenlerin bilgiyi araştırıp keşfederek tekrar yaratarak yorumlayarak ve çevreyle etkileşim kurarak yapılandırmasını. analiz eden. eğitimde felsefe. Bu yaklaşım öğretenin değil öğrenenin merkezinde gelişmektedir. Öğrenenlerin öğrenmelere etkin olarak katılmasını.vermeyi.2002a. eğitimin hedeflerine. Kendi kararlarını kendileri alırlar. Mücadeleci. Öğretmenin rolü. yorumlayan. Bilgiyi elde etme konusunda güdülenmiş. yorumladıklarını nedenleriyle savunan kişilerdir. hangi yöntem ve materyallerin kullanılacağına yanıt bulmaya yardım eder. Öğrenmeyi eleştirel düşünme ve problem çözmeye dayandırmayı.

arkeoloji. Yapılandırmacı yaklaşımda öğretmen ve öğrenci birlikte değerlendirilir. yaşadığı sorunlara çözüm bulma 5 . Yapılandırmacı eğitimde değerlendirme: Sonucun değerlendirmesi değil. Bu açıdan sosyal bilimleri oluşturan disiplinler zamanla çeşitlenmiştir (Sözer. probleme ilişkin bilginin toplanabileceği (görüşme. tepegöz vb. oyun. sosyoloji. insan ilişkileri. amaçlı öğrenme. problem çözme. Yapılandırmacı eğitimde. 1998: 6). bir sonraki öğrenmeye yol göstericidir. onun yönetim bilimi alanında yaratıcılık. felsefe. içinde bulunduğu çağın koşullarına uyum sağlayacak bilgi ve donamıma sahip olmanın yanında. şehir ve bölge planlama. Öğrenme . Gelişen dünyada eğitim. öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini ortaya koymaktır. siyaset bilimi. dil bilimi. anlaşılması ve yorumlanması gibi konular üzerinde durmaktadır. sınıfta etkili iletişim kurmak için çoklu iletişim araçları (bilgisayar. çözümleme. tahminde bulunma. drama. yorum yapma ve düşünme becerilerini geliştirmesi esas alınmıştır. 2. öğrenmede bir son değil. hukuk. ekonomi. insan davranışlarını etkileyen değişmelerin neden ve sonuçlarının saptanması. Yapılandırmacı yaklaşımda etkin öğrenme. film. Değerlendirmenin amacı. senaryo yazma vb. Değerlendirme. Son yıllarda tarih.) kullanılır. özgün öğrenme ve işbirlikli öğrenme amacıyla öğrencilere teknolojiyi kullanma becerisi kazandırılır. coğrafya. internet erişimi. yerinde inceleme vb. yalnızca bilgi aktarma anlayışının hâkim olduğu yapıdan uzaklaşmaktadır. yönetim bilimi.öğretme sürecinde öğrenme materyallerinin kullanımı. sosyal yaşayış. iletişim ve etnoloji gibi disiplinler sosyal bilimleri oluşturan disiplinler olarak kabul edilmektedir.) ve gösterebileceği (fotoğraf. sergi. sürecin değerlendirmesi yapılır. alan gezileri. sosyal kurumlar. Yukarıda belirtilen yapılandırmacı yaklaşımın özellikleri doğrultusunda Yönetim Bilimi dersi öğretim programı hazırlanırken öğretim programının öğrenciye hazır bilgi vermekten çok. demografi. psikoloji. Öğrenenler düşüncelerini dile getirmede. eğitim bilimleri. araştırılması. antropoloji. Çağdaş toplumlarda birey.) çeşitli kaynak ve yöntemlerden yararlanırlar. yorumlama gibi bilişsel terminoloji kullanır. akıllı tahta.- Sınıf içinde sınıflama.2. diğer alanlarla ilişkilendirme. iktisat. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ YAPISI Sosyal bilimler. araştırma ve inceleme.

yöneticilerin sahip oldukları bilgi ve becerileri kullanabilmelerinin hedeflendiği. denetleme gibi yönetim bilimi ile ilgili konularının araştırılması. Her ünitede neyin. yönetme. Kalkınma planlarımızda da belirtildiği gibi Türkiye’de yöneticiliğin taşıdığı önem ve nitelikli personel ihtiyacı. değişen dünyada yönetim süreçlerinin kazandığı önem. Yönetim bilimi dersi. kazanımlar ve etkinlikler ise tablo hâlinde verilmiştir. Bu ders programı dersin verileceği öğrencilerin gelişim özellikleri dikkate alınarak hazırlanmıştır. Öğrencilerin geçmiş bugün ve gelecekteki sosyal. her bölümde öğrencilerin neler kazanacağı belirlenmiştir. Yönetim bilimi. Yönetim bilimi dersi tarih. yönetsel olgu ve olayları bireysel. toplumsal ve teknoloji gibi alanlarda yaşanan hızlı değişmeler. yönetim bilimi konusuna çok boyutlu bakış açısı getiren bir derstir. Bu liselerin temel amaçları arasında edebiyat ve sosyal bilimler alanlarında ihtiyaç duyulan üstün nitelikli bilim adamlarının yetiştirilmesinde kaynaklık etmek vardır. planlama. ekonomik. yönetim alanında yaşanan karmaşık problemler. iletişim. Yönetim kavramının içeriği. uluslararası ilişkiler. siyasal. yönetim ile ilgili süreçler. Bu bağlamda karar verme. sosyal. demokrasi ve insan hakları eğitimi gibi derslerdeki konularla da ilişkilidir. yönetsel olayları 6 . koordinasyon. ekonomik. seçmeli bir derstir. Sosyal bilimleri oluşturan disiplinlerin çeşitlenmesi ve bu disiplinlerin öğretiminin öneminin artması sonucu Millî Eğitim Bakanlığınca çeşitli illerde sosyal bilimler liseleri açılmıştır. Kişilerin ihtiyaçlarıyla toplumun beklentileri arasındaki dengeyi sağlamak için insanlara gerekli bilgi. yönetim biliminin öneminin daha da artmasında etkili olmuştur. Bir bilim olarak yönetsel olgu ve olayları incelemekle yetinmez. yönetimin amacına ulaşması için nasıl bir örgütsel yapıya ve işleyişe sahip olması gerektiğini inceleyen. bulur ve yönetsel eyleme yol gösterebilecek duruma getirir. toplumun akılcı ve bilimsel biçimde yönetilmesinin ilke ve kurallarını araştırır. Öğretim programı hazırlanırken amaçlar liste hâlinde. niçin ve nasıl öğretileceği. örgütsel. Bu nedenle yönetim bilimi. örgütlenme. Yönetim bilimi özel ve kamusal ayrımı gözetmeyen ilkeler ışığında ve evrensel bir çerçevede yönetimin genel sorunlarını inceleyip çözme amacındadır.zorunluluğu ile karşı karşıyadır. ulusal ve uluslararası düzeyde ele alan bir disiplindir. beceri ve tutumları kazandırmada sosyal bilimler öğretiminin büyük bir önemi vardır. sosyoloji. anlaşılması ve yorumlanması özellikle önem kazanmıştır. yönetimde çağdaş gelişmeler ve Türkiye’nin yönetim biçimi hakkında öğrencinin genel bir bakış açısı kazanması dersin temel içeriğini oluşturmaktadır. yönetimsel ve toplumsal olayları değerlendirirken yönetim bilimine ait olan kavramları.

korku. zihin ve kas koordinasyonunu gerektiren becerileri kapsar. ölçülebilir ve istenilir davranışlar geliştirmeleri hedeflenmiştir. Bu sınıflamada belli bir alana giren hedefler kolaydan zora. güdülenmişlik gibi duyguları kapsar. Programın hazırlanması. konu ve içerik oluşturulurken özellikle öğrenciler için hedeflenen kazanımlar dikkate alınmıştır. öğretimi yönlendirmesi. Programda kapsam. Duyuşsal alan. 7 . derse aktif katılmasına ve öğrenmede sorumluluk almasına yardımcı olacaktır. Psikomotor alan. somuttan soyuta. Programda kazanımlar belirlenirken öğrencilerin gözlenebilir. öğretmeöğrenme işleminin yapılmasını ortaya koyması ve ölçmelere kılavuzluk etmesi açısından gereklidir. eğitimde hedefler. Öğrenmenin anlamlı ve kalıcı olmasında önemli bir rolü olan aktif öğrenme yaklaşımı etkinliklerin hazırlanmasında temel alınmıştır. problem çözme becerisi geliştirebileceği. Bilişsel alan çoğunlukla zihinsel öğrenmelerin gerçekleştiği ve zihinsel yeteneklerin geliştirildiği alandır. Öğrenmenin anlamlı olması önemsenmiştir. değerlendirilmesinde temel amaç öğrencileri sadece başarı durumlarına göre sıralamak değil. sevgi. Etkinliklerde yakından uzağa. Bu etkinliklerde özellikle öğrencilerin ilgi yetenek ve tutumları göz önüne alınarak öğrenme öğretme yöntem ve tekniklerinde çeşitliliğe önem verilmiştir. Programın içeriği. kapsamı ve içeriğin sıralanmasında öğrenci davranış özellikleri. öğrencilerin okul içinde ve okul dışında yaşadığı toplumla iletişim kurabileceği. Kazanımların yazımında Bloom Taksonomisi adı verilen sınıflama kullanılmıştır. Programda konular belirlenirken yönetim biliminin bu temel özelliklerinin kazandırılmasına dikkat edilmiştir. ve Böylece çevreyle öğrenciler iletişim öğrenme kurma öğretme sürecinde deneyimlerini Etkinliklerin kullanabilecek olanağı sağlayacaktır. tutum. nefret. ilgi. yaşadığı toplumsal sosyal ve kültürel değerler açısından hazır bulunuşluluk düzeyleri dikkate alınmıştır. Demirel’in (2002b) belirttiği gibi. Etkinlikler yazılırken öğrencilerin bireysel farklılıkları göz önünde bulundurulmuştur. ilgi ve tutumları. bir bütün olarak dünyayı farklı şekillerde algılamasına ve yorumlamasına fırsat verebilecek öğrenme etkinlikler ile oluşturulmuştur.“disiplinler arası” bir bakış açısıyla inceler ve bulgularını “evrensel” bir çerçeve içinde sunar. basitten karmaşığa doğru sıralanmıştır. Bu ilkelerle işlenecek konular öğrencinin yaşadığı toplumsal çevreye indirgenerek onun güdülenmesine. Bu alanda bireyin kişisel özellikleri göz önünde bulundurulur. konular arası bağlantılar. basitten karmaşığa ilkeleri benimsenmiştir.

Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurma. sosyoloji. geçerliliğini belirleme. Ayrıntılı fikirler geliştirme ve zenginleştirme. ÖĞRETİM PROGRAMINDA GELİŞTİRİLMESİ PLANLANAN BECERİLER Bu programla. dinlediğini. hayal ve isteklerini açık ve anlaşılır bir şekilde eksiksiz ifade edebilme. Eleştirel düşünme becerisi. 2. uluslararası ilişkiler. işlemler sırasında çalışmaları gözlemleme. sorunlara benzersiz ve kendine özel çözümler bulma. analiz etme.öğrenme durumlarıyla ilgili geri dönüt vererek öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerinin farkına varmalarını sağlamaktır (Tan. gerekirse alt basamakları ya da sorunun köklerini bulma. 8 . Bilişsel Beceriler Türkçeyi doğru ve etkili kullanma becerisi. yorum yapma ve karar verme becerisidir. derslerin programlarında olduğu gibi öğrencilerin ortak becerileri kazanmaları istenmektedir.3. verilen bilgilerin kabul edilebilirliğini. değerlendirme. 2007). düşünce. Buna ek olarak yönetim bilimi dersinin temel amaçlarına dayalı olarak belirlenen kazanımların süreç içerisinde değerlendirilmesi için değerlendirme yöntemleri önerilmiştir. bütünsel bakma alt becerileri içerir. birleştirme yeniden farklı ortamlarda kullanma ya da tamamen kendi düşüncelerinden yola çıkarak yeni. çeşitli ölçütleri kullanarak sıralama yapma. gerektiğinde stratejileri ve planları değiştirme. anlamlandırma. bir fikre. gördüğünü doğru. Son olarak programın açıklamalar bölümünde programı uygulayacak olan öğretmen ve bu programa dayalı ders kitaplarını yazacak olan yazarlara kazanımlar ve ders konularıyla ilgili öneriler ve uyarılar verilmiştir. Okuduğunu. yöntemleri sınama. Sorunu anlama. Problem çözme becerisi. Sorgulayıcı bir yaklaşımla konulara bakma. farklı bilgiler üretme ve olaylara farklı bakabilmeyi kapsar. ayrıntılarda benzerlik ve farklılıkları yakalama. çıkarımda bulunma gibi alt becerileri içerir. fikirler ve çözümler ortaya çıkarma. duygu. Sebep-sonuç ilişkilerini bulma. demokrasi ve insan hakları eğitimi vb. ürüne çok farklı açılardan bakma. sorunu uygun şekilde çözmek için planlama yapma. zengin bir söz varlığına sahip olma ve estetik bir bakış açısı kazanma gibi alt becerileri içerir. Öğrencinin yaşamında karşısına çıkacak sorunları çözmek için gerekli olan beceriyi kapsar. tam ve hızlı olarak anlayabilme. Yaratıcı düşünme becerisi. Öğrencilerin bir temel fikri ve ürünü değiştirme. tarih. insan ilişkileri.

işe yarayanları seçme. ayrılan bilgileri analiz etme. Bilgi teknolojilerini kullanma becerisi. Sosyal ilişkilerde. araştırmada ne tip ve ne kadar veri toplaması gerektiğine karar verme. çözüme ulaşılınca çözümün anlamlılığını ve işe yararlılığını değerlendirme ve yeni sorunları fark etmeyi içerir. Anlamlı tahminde bulunma. verileri ortaya koyma. grup içerisinde etkin bir şekilde arkadaşlarıyla etkileşim içerisinde olma. insan ilişkilerinde uyumlu davranışları gösterebilme. bu teknolojilerin kullanılması için gerekli becerilere sahip olma. bu kaynaklardan bilgiye ulaşma. sonuçları sunma yollarını belirleme. empati kurma. okuduğunu anlama ve eleştirme. okuma. sonuca varma. dinleme. sonuçları uygun bir dille ifade etme. sonucu destekleyici verilerin yeterliliğine karar verme. bulunanların ilk beklentileri karşılayıp karşılamadığına karar verme gibi alt becerileri içerir. Bilginin araştırılması. plan yapma. sonuçların tekrar incelenmesi gerekip gerekmediğine karar verme. Araştırma ve sorgulama becerisi. iş dünyasında ve benzeri alanlarda gerekli ve etkili davranışları uygun bir şekilde ve uygun zamanda ortaya koymak veya talep görebilecek bir ürünü veya hizmeti daha iyi üretebilmek ya da pazarlayabilmek amacıyla yeni bir sistem kurmak için gerekli olan becerilerdir. okurken etkin ve hızlı bir şekilde okuma.çözüm aşamasında elde edilen veri ve bilgileri değerlendirme. sonuçları tahmin etme. ürünü planlama. Doğru ve anlamlı sorular sorarak problemi fark etme ve kavrama. Bulunduğu ortama uygun olarak kullanması gereken konuşma üslûbunu belirleme. herhangi bir alanda ihtiyaç duyulabilecek bir ürünün gerekliliğini sezme. işaret dili gibi sözel olmayan iletişim becerilerini etkili ve bulunduğu ortama uygun olarak kullanmayı kapsar. bilimsel yaklaşımı kullanarak araştırmayı planlama. İletişim becerisi. planlarını uygulayabilme. uygun araştırma ortamına karar verme. problemi çözmek amacıyla neyi nasıl yapması gerektiği ile ilgili araştırma planlaması yapma. aktif olarak dinleme. söz hakkı verme. yazma gibi sözel ve vücut dili. çıkabilecek sorunları göz önüne alma. Bilgi teknolojilerini yerinde kullanma konusunda doğru karar verme. iletişimde. elde edilen sonuçlarla asıl fikrin bağlantısını kurma. yazarken ve 9 . üretme. risk alma. seçilen bilgileri değerlendirme. bilgi teknolojilerini kullanırken planlama yapma. uygun şekilde hitap etme. sonucu test etme ve fikirleri geliştirmeyi kapsar. bulunması. pazarlayabilme gibi alt becerileri içerir. Konuşma. sunulması ve değerlendirilmesinde teknolojiyi kullanabilmeyi kapsar. taranan bilgilerin işe yararlılığını sezme ve ayırma. vücut dilini gerektiği yerde gerektiği ölçüde kullanma. işlenmesi. sonucu uygun formda sunma ve yeni alanlarda kullanma alt becerilerini içerir. pazar araştırması yapma. nasıl gözlem ve karşılaştırma yapacağını belirleme. Girişimcilik. Girişimcilik.

katılım. Dikkatlerini belli bir olay veya olguya yoğunlaştırarak olay ve olguların farkına varır ve çevrelerindeki olayları algılayarak daha etkin öğrenirler. geçmişteki problemlerin neden sonuç ilişkisini tanıma. olay ve olgular arasında ilişkiler kurabilme. Modern toplumlarda eğitimin en önemli amaçlarından birisi. gözlediklerini kaydetme ve aktarma. sosyal 10 . doğru ve tarafsız tanımlama. Değişim ve sürekliliği algılama becerisi. Öğrencilerin gözlem sonucu elde ettikleri bilgileri bir şekilde düzenleyip genellemelere ulaşmaları. Gözlem becerisi aynı zamanda gelişmiş bir öğrenci araştırma. Sosyal katılım becerisi. Öğrencilerde zaten var olan merak duygusu gözlem becerisinin gelişmesine yardımcı olur. kendisini ve yakın çevresini etkileyen konularda bilgi sahibi olma. Olayların içinde olarak ve yaşayarak öğrenirler. yaşadıkları toplumun sosyo ekonomik durumu. bu genel yargıları sorun çözme veya geleceğe yönelik planlamalar yapmada kullanmaları çok önemlidir. zamanla oluşan süreklilik ve değişimi algılama. farklı grup ve durumların dinamiklerine uyma. karar verme. gruplar ve toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için bireyler. birbirlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için insanlar arasındaki ortak ilişkiyi tanıma. Öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları. çevresindeki olay ve olguları dikkatle inceleme. gerektiğinde hem kendi hem de başkalarının iyiliği için harekete geçebilmelidir. gözlediklerini araştırmalarda veri olarak veya gelecek ile ilgili planlamalar yapmak için kullanabilme. toplumsal olaylara ilgi duymalı. kendi ve başkalarının yazdıklarını eleştirme gibi alt becerileri içerir. bireyin kendisine. çevresindeki kişilere ve doğaya değer vermesini öğretmektir. yönetsel problemin çözümüne alternatif çözümler bulma alt becerilerini içerir. benzer ya da farklı yönlerini ortaya koyma. benzer olaylarla ilişkilendirme ve böyle bir olayla karşılaştığında ne yapması gerektiğine dair davranış geliştirme alt becerilerini içerir. Gözlem yapma becerisi. Çeşitli şekillerde olay ve olguların incelenme becerisidir. drama ve problem çözme gibi becerilerini de kolayca geliştirebilir. sorunların farkında olmalı. sosyal katılımı etkileyen faktörlerdir. gruplar. Bu beceri benzerlik ve farklılıkları bulma. Yaşadığı toplumun bir parçası olan bireylerin öğrenim çağının ilk yıllarından başlayarak toplumsal hayattaki işleyişi ve rollerini kavraması gerekir. toplum ve çevre sorunlarına duyarlı olmalı ve çözümüne yönelik sürece katılımda istekli olmalıdır. yönetimsel olguları ve yorumları ayırt etme. Sosyal katılım. Öğrenci. rol oynama.konuşurken hedef kitleye uygun üslûp kullanma. Gözlem becerisi. bireyler. kurumlar ve sosyal örgütler arasındaki ilişkiyi tanıma. Sosyal bilimlere ait bilginin değerlendirilmesi ve kullanılması açısından önemlidir. Bu anlamda öğrenciler.

sosyal örgütlere ve topluma hizmet etme alt becerilerini içerir. görüşme. dersin işleniş sürecinde kavram ve beceriler kazandırılırken öğrencilerin duyuşsal gelişimleri de göz önünde bulundurulmalıdır.katılımın gerekli olduğu durumları belirleme. tartışma. Duyuşsal Beceriler Programda öğrencilerin olumlu duyuşsal gelişimleri de dikkate alınmıştır. Kazandırılması gereken duyuşsal özellikler şunlardır: Problemlere karşı duyarlı olma Özgüven duyma Araştırmadan zevk alma Merak etme Proje hazırlamaya istekli olma Sorumluluğunu geliştirme Sabırlı olma Kendini sorgulama Özen gösterme Yardımlaşmayı isteme Proje hazırlarken kendini motive etme Zihinsel gelişimine olumlu etkisi olduğunu düşünme Yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma Tartışmayı isteme 11 . planlama. uzlaşma ve eylemde bulunma. lider ya da izleyen olarak gruba. bu fikri çevresindekilere iletme. yakın çevresini ve toplumu etkileyen konularda ihtiyaçların karşılanması için fikir üretme. Yönetim bilimi dersiyle ilgili. kuruma.

Psikomotor Beceriler Yönetim Bilimi dersi. Bu beceriler öğrencilerin yaparak yaşayarak kalıcı öğrenmesini sağlamaktadır. bilişsel ve duyuşsal beceriler kadar psikomotor becerileri de geliştirmeye yöneliktir. Bir yönetsel projenin planlanmasından sonuçlandırılmasına kadar öğrencilerin kazanması gereken psikomotor beceriler şunlardır: İlgili araçları kullanma Projesini tanıtma ve sunma Olayları inceleme ve tekrarlama Bedensel yeteneklerini kullanma 12 .

grup sürecinin değerlendirilmesi ve eşit başarı fırsatıdır. 2007). işlemeye ve uygulamaya yönlendiren bir öğrenme sürecidir. Bu derste yönetim süreci içerisinde kamu yönetimi ve işletme yönetimi vurgulanacaktır. Aynı zamanda bilgiyi işlerken ve uygularken sadece bilginin aktarımı değil. sosyal beceriler. kazanımların edindirilmesinde diğer öğrenme. iyi bir yöneticinin sahip olduğu nitelikleri bilen öğrenciler yetiştirmek. Felder. temel kavramları. etkinliklerde. olumlu bağımlılık. öğrencilere yönetim biliminin önemini. aktif öğrenme ilkelerinin uygulandığı bir öğrenme sürecidir. Öğrenci bilgiyi keşfederken aynı zamanda kendi değer. Aktif öğrenmede öğrenciye karar verme ve öğrenme sürecinde sorumluluk alma fırsatları verilir (Açıkgöz. öğrencinin geçmiş yaşantılarını ve bireysel farklılıklarını dikkate alan. 13 . İşbirlikli öğrenmeyi küme çalışmasından ayıran ve işbirlikli öğrenmenin sınıfta gerçekleşmesini sağlayan bazı temel ilkeler. yönetimde karşılaşılan sorunlara ilişkin genel bilgileri vermek ve öğrencilere bu sorunların çözümü için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmaktır. öğrencilerin özgüvenlerini arttırmak.ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ Öğrencilere yukarıda belirtilen becerileri kazandırabilmek amacıyla öğrenme öğretme sürecinde. yüz yüze etkileşim. üst düzey düşünme alanlarında zihinsel yeteneklerin geliştirilmesi söz konusudur. grup ödülü. Aktif Öğrenme öğrenciyi bilgiyi keşfetmeye. İşbirlikli öğrenmede bir grup içerisinde önceden belirlenmiş kriterlerle öğrencilerin hem bireysel olarak hem de grup olarak yapılan çalışmadan sorumlu olduğu sosyal etkileşim ve üst düzey bilişsel becerilerin kullanıldığı bir süreçtir (Açıkgöz. 2003. yetenek ve tutumlarının farkına varır ve öğrenme süreci ile ilgili öz düzenleme yapma fırsatı bulur. İşbirlikli öğrenme. öğretme yöntem ve tekniklerinin yanında ağırlıklı olarak aktif öğrenme yaklaşımlarının kullanılması üzerinde durur. McKinney. bilgilerini günlük yaşamlarına aktarmalarını sağlamaktır. 2007). Yönetim bilimi dersinin bir diğer amacı. bilgi ve beceriyi bir arada kullanan. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL AMAÇLARI Yönetim Bilimi ile Türk Millî Eğitiminin genel amaçlarına bağlı olarak öğrenci merkezli. çevreyle etkileşimine ve iletişimine olanak sağlayan yeni bir anlayışın oluşturulması amaçlanmıştır. 2003. bireysel değerlendirilebilirlik. Yönetim bilimi dersinin amacı.

bugün ve gelecekteki siyasal. Yönetsel olgu ve olayları analiz etmeleri. Bilimsel düşünme alışkanlığı kazanabilmeleri ve bilimsel düşüncenin bir gereği olarak bilgiye ulaşmada. sosyal. 11. kültürel ve yönetimsel olayları ve olguları değerlendirirken yönetim bilimine ait olan kavramları ve nitelikli yöneticilerin sahip oldukları becerileri kullanabilmeleri. verileri kullanmada ve düşünce üretmede bilimsel ahlakı gözetmeleri. 9. Somut durumlardan soyut ilkeler elde edebilmeleri ve yönetime ilişkin kuramsal açıklamalara dayanarak somut ilkelerden soyuta gidebilmeleri. analitik düşünme becerisi ve sentez yapabilme becerisi kazanmaları. Yönetim ile ilgili problemlerde neden sonuç ilişkisi kurarak çözüm yolları geliştirmeleri. 2. Yönetim biliminin disiplinler arası ve evrensel niteliğini özümsemeleri. Yönetim biliminin ortaya çıkış nedenlerini kavramaları. Geçmiş kuram ve uygulamalar ışığında günümüzde ortaya çıkabilecek yönetim ve örgütlenme sorunlarına ilişkin çözüm yolları bulmaları. Problemleri bağımsız olarak ve işbirliğine dayalı yöntemlerle çözme becerisi edinmeleri. 13. 15. iletişim. 7. 14 . 5. 10. 4. 14. 3. 6. güdülenme ve liderliğin önemini kavramaları.Bu programla öğrencilerin. Sosyal bilimler alanında araştırma yaparken sosyal bilimlere ait bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini doğru kullanabilmeleri. Yönetim biliminin temel ilkelerini kavramaları. Her türlü örgütte ve o örgütün her düzeyinde yöneticinin yapması gereken işlevleri kavramaları. 8. Özel yönetim ile devlet yönetiminin arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri ayırt etmeleri. Geçmiş. 1. 12. Yönetimde belirlenen amaca ulaşılması için kullanılan karşılaştırma yapabilme becerisi. İyi bir yönetimin parçası olan işbirliği.

sınıf içi etkinliklerinin planlanmasında ve gerçekleştirilmesinde bu sıraya uyulmalıdır. problem çözme. yönetiminde ortaya çıkabilecek sorunlara gerçekçi çözüm yolları bulabilme yeteneğini geliştirmeleri. beklentilerini. Programda içerik kazanımlara göre belirlenmiştir. 5. Ders kitapları ve diğer yardımcı materyallerin hazırlanmasında. Türkiye Cumhuriyeti devlet örgütlenmesinin temel ilkelerini ve genel işleyişini kavramaları. tanımı ve sınırlandırılması yapılmalıdır. 19. Çatışma. Öğretmen. işleniş sırasıdır.öğretme sürecinde çevre özelliklerini. 18. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ UYGULANMASINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 1. Dersin işlenişinde öğrenme-öğretme etkinlikleri hazırlanırken öğrenci düzeyi. ii. proje tabanlı öğrenme. öğrenme . 4. Gerek örgüt ve gerekse devlet düzeyinde planlamanın önemini kavramaları amaçlanmıştır. öğrenci grubunun ilgilerini. Sorunun tespiti. Bu süreçte şu aşamalara dikkat edilmelidir: i. 17. 2. gösterip yapma. yaparak yaşayarak öğrenme. grup çalışmaları. Sorunun çözümüne ilişkin hipotezler üretilmelidir. Yönetim biliminde ortaya çıkan yeni yaklaşımları günlük yaşama indirgemeleri. 15 . beyin fırtınası. tartışma. bilgisayar destekli öğrenme. 3. gezi gözlem gibi yöntem ve teknikler kullanılmalıdır. kriz yönetimini öğrenerek. Programdaki üniteler ve ünitelere ait konuların sıralanışı. Yönetim bilimi dersi zümre öğretmenleri tarafından ders yılı başında yapılacak toplantı ile öğretim programının içeriğinde yer alan konu ve kazanımlar dikkate alınarak bir plan yapılmalıdır. Seçilen konulara uygun olarak belirlenecek günlük hayattan alınmış problemler öğrencilerin elde ettikleri bilgileri somutlaştırmasına yardımcı olacaktır.16. işbirlikli öğrenme. hazırbulunuşluk düzeylerini ve dolayısıyla da ön bilgilerini dikkate almalıdır. örnek olay. eğitim ortamı ve çevre etkenleri göz önünde bulundurularak gösteri. ihtiyaçlarını.

performans ödevleri. uluslararası ilişkiler gibi derslerle ilişkilendirilmelidir. 8. 6. öz değerlendirme ölçekleri. Değerlendirme ve yorumlama sonucu formüle edilmelidir. eşleştirmeli. iv. Öğrenciler çevrelerindeki problemleri görebilmeli ve bu problemlere çözüm üretmeye yönelik tutum ve davranışlar geliştirmelidir. dergi. 16 . Öğrenme öğretme sürecinde. demokrasi ve insan hakları eğitimi. işitsel ve basılı araç gereçler kullanılmalıdır. açık uçlu sorulardan oluşan testlerdir. CD-ROM vb. geleneksel değerlendirme yöntem ve araçlarını kullandığında öğrencilerde geleceğe dönük düşünmeye yol açan özellikte sorular sormalıdır. bu bilgiler değerlendirilmeli ve organize edilip yorumlanmalıdır. gözlem. makale yazarak. 7. Bu değerlendirme yöntemleri ve araçları. doğru yöntem ve tekniklerle çözüm üretmeye istekli olmalarına rehberlik edilmelidir. projeler. Öğrencilerin etkinlikler çerçevesinde fotoğraf çekerek. Bu aşamada sosyal sorunlarda ulaşılan sonuçların geçici olabileceğini görmek ve benimsemek önemlidir. içinde yaşadıkları sosyal ve doğal çevreye yöneltildiğinde karşılaşacakları problemleri fark etmelerine. görüşmeler. boşluk doldurmalı. posterler. Öğretim etkinliklerinde kazanımların edinilmesine yardımcı olabilecek fotoğraf. Öğrencilerin dikkatleri. Hipotezler için bilgi ve veri toplanmalı. süreç ve ürün birlikte değerlendirilmelidir. film. v. araç ve gereçler ile İnternet gibi görsel. Öğretmen. Yönetim bilimi dersi sosyal bilimler. 9. gazete. Yeni veriler ile elde edilen bilgi test edilip hipotezin geçerliliği sorgulanmalıdır. öğrenci ürün dosyaları (portfolyo). çoktan seçmeli. proje hazırlayarak.iii. Değerlendirmede geleneksel yöntemlerle alternatif değerlendirme yöntemlerini birlikte kullanmalıdır. örnek yönetim organizasyonları gerçekleştirerek oluşturdukları ürünler sergilenmelidir.

:Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışır. 2. Konuyla ilgili hazır bulunuşluluk düzeyleri belirlenir. Dış çemberde oturduğu halde ileride iç çembere katılacaklar için iç çemberde boş yer bırakılır. Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışmak için sınıfta akvaryum tekniği kullanılır. 5. 4. yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma ve araştırmadan zevk alma KAZANIMLAR ARAÇ GEREÇLER yapardım? tekniği. Bu okuma parçası üzerinden verimlilik ve etkililik kavramları tanımlanır.ETKİNLİK ÖRNEĞİ . 6. 17 . sosyal katılım. 3. : Okuma parçaları YÖNTEM VE TEKNİKLER: Aktif öğrenme yöntemi. Dinleyiciler dış çembere. akvaryum tekniği. Verimlilik ve etkililik kavramları ile ilgili dokümanlar (okuma parçaları ve araştırma raporları) sınıfa getirilir. Öğrencilere verimlilik ve etkililik kavramlarıyla ilgili düşünceleri sorulur. Öğrencilerin tartışma için hazırlanmaları istenir. Sınıf sıraları tartışma konusu hakkında konuşmak isteyenlerin oturacakları bir iç çember ve bunun dışında da bir dış çember halinde oturulacak biçiminde düzenlenir. Ders kitabında bulunan okuma parçası öğrenciler tarafından sınıfta incelenir. Ben olsam ne ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. tartışmayı yapacak öğrenciler ise iç çembere oturtulur. Öğrencilere verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışılacağı açıklanır ve tartışma kuralları söylenir. sorumluluk becerisi geliştirme.I DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER :Yönetim Bilimi :Seçmeli :Yönetim Bilimine Giriş :Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik :Eleştirel düşünme. iletişim.

10. Tartışma başlatılır. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. Yapılan araştırmalar sınıfta paylaşılır. Vakfın yönetiminin verimliliğinin ve etkililiğinin nasıl arttırılabileceği “Siz olsaydınız ne yapardınız?” tekniğiyle tartışılır. 8. tartışmanın sonuçlarını kendi grupları içinde özetlerler. 9. Öğrenciler gruplara ayrılır. Öğrencilerden bir hafta önce bir vakıfla (Eğitim Gönüllüleri Vakfı) gibi. Etkililik nedir? 3. kar amacı güden bir işletmenin örgüt yapısı ve çalışmalarıyla ilgili araştırma yapmaları istenir. Öğrenciler gruplara ayrılarak vakfın ya da işletmenin yönetiminde yer aldıkları varsayılır. Verimlilik nedir? 2.7. “İşi doğru yapmakla doğru işi yapmayı” verimlilik ve etkililik açısından açıklayınız. Verimlilik ve etkililiğin yönetim açısından önemi nedir? 4. 18 . Tartışma sonuçlandırılır.

4. Gruplar. iletişim ve ulaşım sistemleri. gözlem yapma. Sisteminin iyi işlemesi için gerekli unsurları belirler. insan yapısı. Öğrencilerin konuyla ilgili ön hazırlık yapmalarını sağlamak için bir hafta önceden bir saat tamircisinde saatin parçaları ve işleyişini incelemeleri istenir. özgüven duyma. 2. 5. Öğrenciler sistem yaklaşımı ile oluşturulmuş ülke ekonomisi şemasını inceler. fabrika) ve alt sistemleri inceler. sosyal katılım. ülke ekonomisi şeması : Dramatizasyon tekniği ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. 19 . 6. : Ders kitabı. iletişim.ETKİNLİK ÖRNEĞİ – II DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER : Yönetim Bilimi : Seçmeli : Yönetim Biliminde Yeni Yaklaşımlar : Sistem Yaklaşımının Tanımı : Yaratıcı düşünme. Öğrencilerden gruplar halinde bu sistemleri oluşturmaları ve her bir öğrencinin sistemin bir parçası olması istenir. yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma. sorumluluğunu geliştirme. sınıfta dramatizasyon tekniğiyle sistemin çalışmasını canlandırır. beden dilini kullanma KAZANIMLAR ARAÇ GEREÇLER YÖNTEM VE TEKNİKLER : Sistem yaklaşımı ile ilgili çıkarımlarda bulunur. 3. Öğrenciler günlük yaşantılarında karşılaştıkları sistemleri (saatin işleyiş sistemi.

Şema 1 : Sistem yaklaşımına göre ülke ekonomisi şeması

(Koçel, 1998)

7. Okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkarır.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. 2. Sistem yaklaşımının ortaya çıkış nedenleri nelerdir? Okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkartınız.

20

ETKİNLİK ÖRNEĞİ – III DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER :Yönetim Bilimi :Seçmeli :Yönetim Biliminde Yeni Yaklaşımlar :Toplam Kalite Yönetiminin Tanımı ve Özellikleri :Yaratıcı düşünme, iletişim, sosyal katılım, sorumluluğunu geliştirme, yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma, gözlem yapma, özgüven duyma KAZANIMLAR :Toplam Kalite Yönetimi (TKY) hakkında çıkarımlarda bulunur. ARAÇ GEREÇLER YÖNTEM VE TEKNİKLER :Ders kitabı, görüşme notları :Aktif öğrenme yaklaşımı, dedikodu tekniği

ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. Öğrenciler bir hafta önceden yakın çevresinde bulunan insanlara “Sizce TKY nedir?” sorusunu sorar ve verilen cevapları not alır. 2. Sınıfta öğrenciler küçük gruplara ayrılır. Elde ettikleri cevapları karşılaştırılır. 3. Sınıfın tamamı öğretmenin rehberliğinde beyin fırtınası yaparak “ TKY nedir?” sorusuna yanıt bulmaya çalışır. 4. TKY’ nin temel özelliklerini belirlemek amacıyla dedikodu tekniği uygulanır. 5. TKY ile ilgili sıfır hata, takım çalışması, müşteri memnuniyeti, sürekli gelişme, kalite çemberi, esneklik, kalite güvencesi, kalite kontrolü, misyon, vizyon, ISO kalite belgesi gibi temel söylemler kâğıtlara yazılarak sınıfın değişik yerlerine asılır. 6. Daha sonra öğrenciler küçük gruplar hâlinde bu söylemlerle ilgili düşüncelerini birbirlerine aktarırlar. 7. Gruplar dağılıp yeni eşleriyle yeni söylem köşelerinde buluşur ve düşüncelerini paylaşır.

21

8. Sürecin sonunda oluşan düşünceler sınıfça tartışılarak TKY’ nin özellikleri listelenir.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. TKY kavramını açıklayınız. 2. TKY nin özellikleri nelerdir?

Şema 2: Toplam Kalite Yönetiminin Unsurları

SIFIR HATA

MİSYON

TAKIM ÇALIŞMASI

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİ

ESNEKLİK TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ ISO KALİTE BELGESİ KALİTE ÇEMBERİ

SÜREKLİ GELİŞME KALİTE GÜVENCESİ

VİZYON

KALİTE KONTROLÜ

22

YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA KULLANILAN SEMBOLLER Bu sembol. Bu sembol. grup çalışması. ilgili etkinliklerin (sözlü tarih.) tamamının veya bazı aşamalarının ev. film izleme. Okul dışı etkinlik grafik oluşturma. grup Sınıf-okul içi etkinlik çalışması. Diğer derslerle ilişkilendirme Bu sembol. kütüphane ve konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarda yapılabileceğini gösterir. eğitim öğretim sürecinde yapılabilecek Ölçme ve değerlendirme değerlendirme yazılan etkinliklerini göstermektedir. ilgili alt öğrenme alanıyla ilişkilendirilebilecek Ders içi ilişkilendirme diğer alt öğrenme alanlarının adını ve ilgili kazanımlarını gösterir. bir Burada Siz değerlendirme etkinliği öneridir. Bu sembol. [!] Uyarı kullanılması önerilen araç-gereç ve dikkat edilmesi gereken noktaları gösterir. zaman şeridi oluşturma. ilgili ders alanıyla ilişkilendirilebilecek diğer derslerin adlarını ve ilgili kazanımlarını gösterir.) sınıf içinde yapılacağını gösterir. 23 . ilgili etkinliklerin (yaratıcı drama. Bu sembol. sanal alan gezisi vb. proje çalışmaları vb. görsel materyal okuma. öğrencilerin performansını en iyi şekilde ölçebileceğinizi düşündüğünüz başka yöntemleri de seçebilirsiniz. çalışma kâğıdı doldurma. ilgili ünitede işlenecek konuların sınırlarını. Bu sembol.

Denetleme (Kontrol) Toplam: 1. Yönetim Biliminin Gelişimi Toplam: 1. Yönetim Biliminin Tanımı 2. Eşgüdüm (Koordinasyon) 3. Z Teorisi ÜNİTE 4: YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR 4. Sistem Yaklaşımı 2. Karar Verme ve Planlama ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI – I 2. Çatışma ve Kriz Yönetimi 6.II 2. Toplam Kalite Yönetimi 5. Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik 5. Zaman Yönetimi ve Stratejik Yönetim Toplam: 1. Örgütlenme Toplam: 1. Durumsallık Yaklaşımı 3. Türkiye’de Planlamanın Gelişimi ÖRGÜTLENMESİ Toplam: GENEL TOPLAM KAZANIM SAYILARI 5 1 1 1 4 12 8 3 11 7 4 2 13 2 2 2 2 4 2 14 6 2 8 58 SÜRE/ DERS SAATİ 5 1 1 2 6 15 9 4 13 10 4 3 17 3 2 2 3 4 2 16 7 2 9 70 ORANI (%) 7 1 1 3 9 21 13 6 19 14 6 4 24 4 3 3 4 6 3 23 10 3 13 100 24 . İşletme Yönetimi (Benzerlikler–Farklılıklar) 4. Yönetme ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Türkiye’ nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler ÜNİTE 5: TÜRKİYE’NİN İDARİ 2. Kamu Yönetimi.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Ünite/Konu ve Sürelere Göre Dağılım Tablosu ÜNİTELER KONULAR 1. Yönetim Biliminin İlişkili Olduğu Diğer Bilim Dalları ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ 3.

11 VEYA 12.5 X 27. SINIFLAR) DERS 25 .YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINA GÖRE YAZILACAK DERS KİTAPLARININ FORMA SAYILARI TABLO 1: DERS KİTABI İÇİN ÖNERİLEN FORMA SAYILARI DERS KİTABI KİTAP BOYUTU 19.5 cm FORMA SAYISI 14-16 SINIFLAR SEÇMELİ (10.

AÇIKLAMALAR [!] Yönetimin insan ve yaşamındaki önemi vurgulanır. Bilimin temel ilkeleri nelerdir? Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 26 . [!] Konu özlü sözlerle desteklenir. [!] Bilimsel araştırma metodu aşamaları üzerinde durulur. [!] Bilimsel düşünme ve tutum kazanma üzerinde durulur. Yönetim birimlerinin yaptıkları yönetim işi zaman içinde ve birimden birime değişir mi? Yaşamın farklı alanlarında farklı yönetim birimleriyle karşılaşılır mı? toplum Yönetim Biliminin Tanımı 2. Daha sonra öğrenciler verdikleri cevaplar üzerinden düşüncelerini tartışırlar. Bireysel değerlendirme ve grup değerlendirmesi yapılır. Sosyal bilim çalışmaları ve felsefe dersiyle ilişkilendirir. Bilim ve bilimsel düşünme kavramlarını açıklar. her birine birer rol verilir. Her bir grup metin ve örnek olayları inceleyerek yönetim kavramıyla ilgili ortak bir ürün çıkarır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrenciler. ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI Öğrencilere yönetimi konu alan ve kavram olarak açıklayan metinler ve örnek olaylar verilir. 1. Yönetim kavramını açıklar. “Katılıyorum/Katılmıyorum” Öğrencilere bilim ve bilimsel düşünme kavramlarıyla ilgili “Katılıyorum – Katılmıyorum” formu verilir ve doldurmaları istenir. Öğrenciler gruplara ayrılır.

amaçları tahtaya yazarlar. 5. Yönetim biliminin amaçlarını saptar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 27 . Toplumsal yaşamda yönetim biliminin rolünü irdeler. Sınıfta gruplar oluşturulur ve elde edilen gözlem raporlarıyla ilgili grup soruları hazırlanır. Yönetim biliminin kapsamını açıklar. Grup sunumu ve grup süreci içinde. Gönderilen sorular cevaplanarak sınıfta sunulur. apartman yönetimi vb. Bu gözlemler sırasında yönetsel alanları ve bu alanlar arasındaki ilişkileri açıklar. Belirlenen amaçlarla kitapta belirtilen amaçlar karşılaştırılır. [!] Değişik alanlardan yöneticiler davet edilerek öğrencilerin gerçek hayattan örneklerle yönetim biliminin kapsamıyla ilgili fikir edinmeleri sağlanır. çevrelerindeki farklı yönetim birimlerini (okul yönetimi. Buldukları üzerinde durulur. tanımlarından çıkarılabilecek olan Buldukları tanımlar sınıfta tartışılır.) ziyaret ederek gözlem yapar.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI KONULAR KAZANIMLAR 3. nelerdir? “Bizim mahalle” Öğrenciler. yönetim biliminin [!] Yönetim biliminin amaçları amaçları ile ilgili beyin fırtınası yapar. Her insan bir yönetici midir? Yönetim Biliminin Tanımı 4. mahalle yönetimi. öğrenciler değerlendirilir. Daha sonra her bir grup kendi grup sorularını seçilen bir diğer gruba gönderir. “Beyin fırtınası” Öğrenciler. Tartışma sonunda yönetim bilimine ait ortak özellikler tanımların ortak noktaları belirlenir. Yaptığı değerlendirmeleri sınıfta arkadaşlarıyla paylaşır. AÇIKLAMALAR “Yönetim bilimi ” Öğrenciler farklı kaynaklardan Farklı yönetim bilimi yönetim bilimi kavramına ait tanımları araştırırlar.

yönetimi ile ilgili hazırladığı araştırma ödevleri ve bu ödevlerin sunumu performans değerlendirme formu ile değerlendirilir. sosyoloji. AÇIKLAMALAR Tarih. çeşitli kaynaklardan kamu yönetimi ve işletme [!] Genel olarak kamu yönetiminin vatandaşa. Konuyla ilgili önemli kavramlar ve düşünceler küçük kartlara teker teker yazılır. Öğrencilerden kendilerine verilen destelerdeki kavram ve düşünceleri birbirleriyle ilişkilendirerek yerleştirmeleri istenir. Kamu [!] Kâr ve hizmet örgütü kavramları yönetimi ile işletme yönetimi arasındaki üzerinde durulur. Yönetim bilimini diğer bilim dallarıyla ilişkilendirir. KONULAR Yönetim Biliminin İlişkili Olduğu Diğer Bilim Dalları KAZANIMLAR 6. Oluşturulan zihin haritası gruplar içinde yorumlanır. felsefe [!] Yönetim biliminin disiplinler arası niteliği vurgulanır. Kamu Yönetimi ve İşletme Yönetimi Arasında Benzerlikler ve Farklılıklar 7.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “Zihinsel haritalama” Öğrenciler. Araştırmanın sonuçları sınıfla paylaşılır. Öğrencilerin bir hafta önceden okul dışında [!] Yönetimin evrenselliği vurgulanır. [!] Yönetimin felsefi. psikoloji. dersleri ile ilişkilendirir. Bu şekilde sınıftaki öğrenci sayısı kadar kart desteleri elde edilir. ettiği vurgulanır. benzerlikler ve farklılıklar tartışılarak sonuçlar Öğrencilerin kamu yönetimi ve işletme tablolaştırılır. Kamu yönetimi ile işletme yönetiminin benzer ve farklı yönlerini ayırt eder. yönetim biliminin diğer bilim dallarıyla ilişkileri ile ilgili zihin haritaları oluşturur. yönetiminin ortak ve farklı yönleri konusunda işletme yönetiminin müşteriye hizmet araştırma yapmaları istenir. sanat ve bilim yönü vurgulanır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 28 .

yapısı ve çalışmalarıyla ilgili araştırma yapmaları istenir. dernek ve kâr amaçlı bir işletmenin örgüt olduğu vurgulanır. Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışır. Öğrenciler vakıfla ve işletmeyle ilgili araştırmalarını sınıfta paylaşır. “Ben olsam ne yapardım?” Öğrencilerden [!] bir hafta önce bir vakıf (Eğitim Gönüllüleri Vakfı etkililiğin (etkinlik) ise doğru işi yapmak gibi).Vakfın yönetiminin verimliliğinin ve etkililiğinin nasıl arttırılabileceği üzerinde tartışılır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR 8. Dış çemberde oturduğu hâlde daha sonra iç çembere katılacaklar için iç çemberde boş yer bırakılır. Dinleyiciler dış çembere. ‘’Ne düşünüyoruz?’’ Öğrencilere verimlilik kavramı ile ilgili okuma parçaları verilir. Tartışma sonucunda verimlilik ve etkililik kavramının yönetim bilimindeki etkisi vurgulanır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 29 . Sıralar tartışma konusu hakkında konuşmak isteyenlerin oturacakları bir iç çember ve bunun dışında bir dış çember şeklinde düzenlenir. tartışmayı yapacak öğrenciler ise iç çembere otururlar. ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik Verimliliğin işi doğru yapmak. Verimlilik kavramı ile ilgili tartışma düzenlenir.

Uzmanlık grubunda konuyu nasıl anlatacaklarını planlarlar. son gelişmeler” Öğrenciler. Yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini analiz eder. [!] Kamu yönetiminin kurucusu olan Woodrow Wilson’ın görüşleri hakkında bilgi verilir. neoklasik. yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini kronolojik olarak listeler. Her öğrenci kendisine ait olan bölüm üzerinde çalışmaktan ve onu grup arkadaşlarına anlatmaktan sorumludur. sosyoloji dersleriyle Yönetim Biliminin Gelişimi [!] Yönetim biliminin. [!] Osmanlı İmparatorluğu yönetim sisteminde Enderun Okulu hakkında bilgi verilir. Öğrenciler gruplarından ayrılarak aynı konuyu hazırlamakta sorumlu olan diğer öğrencilerle bir uzmanlık grubu oluştururlar. Daha sonra gruplara ayrılırlar. Gruplarına geri dönerek konuyu arkadaşlarına öğretirler.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “İlk çalışmalar. ve modern olmak üzere üç ayrı yönetim düşüncesine ayrıldığı vurgulanır. [!] Sanayi devrimi ve önemi vurgulanır. Konu gruptaki öğrenci sayısınca parçalara bölünür ve her bir parça bir öğrenciye verilir. AÇIKLAMALAR Tarih ve ilişkilendirir. klasik. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 30 . KONULAR KAZANIMLAR 9. Öğrenme sonucunda gruplar yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini gösteren bir şema hazırlar.

Fayol’un Yönetsel Teori (yönetim süreci) anlayışı.Gullick’in yönetimi temel işlevlerine ilişkin yaptığı sınıflandırma (planlama. Tartışma sonucunda ortak ve farklı görüşlerle ilgili listeler hazırlanır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “Klasik yönetim düşüncesine bakış” Öğrenciler oluşturulan gruplar içerisinde klasik yönetim düşüncesinin önde gelen kuramcılarının görüşleri ile ilgili tablolar oluşturur. Klasik yönetim düşüncesinin gelişimindeki önemli kuramcıların görüşlerini karşılaştırır. AÇIKLAMALAR [!] Taylor. ‘’Panel yapıyoruz. eşgüdüm. Weber’in Bürokrasi anlayışı karşılaştırılır.’’ Öğrenciler bir hafta önceden neoklasik yönetim düşüncesinin ortaya çıkış nedenlerini çeşitli kaynaklardan araştırır. Hazırlanan listeler sınıfta sunulur. [!] Türkiye’de bürokrasi vurgulanır. Grup değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. Buldukları nedenleri sınıfta kendi aralarında tartışır. M. [!]L. Mc Gregor) hakkında bilgi verilir. [!] Hawthorne araştırmaları (E. örgütleme. KONULAR KAZANIMLAR 10. Benzerlikleri Yönetim Biliminin Gelişimi Taylor Fayol Weber 11. personel yönetimi. bütçeleme [İngilizce kısaltması POSDCORB]) vurgulanır. [!] Farklı bürokrasi tanımları vurgulanır. Fayol ve Weber’in yönetim anlayışları üzerinde durulur: F. Neoklasik yönetim düşüncesinin ortaya çıkış nedenlerini açıklar. yönlendirme. Taylor’un Bilimsel Yönetim anlayışı. raporlama. ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ Farklılıkları Kuramlar Dönemi Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 31 . Mayo) ve X – Y teorisi (D. H. Yakın çevredeki bir üretim işletmesinin üretim birimi ile insan kaynakları birimi ziyaret edilerek bu birimler öğrencilere tanıtılır ve organizasyon şeması hakkında bilgi verilir.

açık uçlu. [!] Yönetim düşüncelerinin olumlu ve olumsuz yönleri vurgulanır.I Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 32 . “Bir cümle de benden” Öğrenciler klasik.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR 12. boşluk doldurma. Modern yönetim düşüncesinin özelliklerini klasik ve neoklasik yönetim düşüncesinin özellikleriyle karşılaştırarak değerlendirir. Yönetim Biliminin Gelişimi ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . neoklasik ve modern yönetim düşüncesiyle ilgili konuları kaynaklardan bir defa okurlar ve gruplara ayrılırlar. eşleştirme tipi testler. Söylenen cümleler ilişkili yönetim anlayışının altına not edilir. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. bu yönetim düşünceleriyle ilgili aklında kalan bir cümleyi söyler. kısa cevaplı. öğrenci gözlem formu. [!] Konu özlü sözlerle desteklenir. Çoktan seçmeli. Her grupta bulunan öğrenci. İnceleme sonucunda öğretmen modern yönetim düşüncesinin özelliklerini vurgular. AÇIKLAMALAR [!] Yönetim düşüncelerine ilişkin örnek olaylar oluşturulur.’’ Üç ayrı yönetim düşüncesinin özelliklerini yansıtan örnek olaylar üzerinde öğrenciler modern dönemin özelliklerini klasik ve neoklasik yönetim anlayışının özellikleriyle karşılaştırarak inceler. [!] Yönetim düşüncelerinin Türkiye’deki kamu ve özel sektörü nasıl etkilediği vurgulanır. ETKİNLİK İPUÇLARI ‘’Karşılaştırıyoruz. Grup içerisinde oluşturulan listeler tahtaya asılır ve tüm sınıf bu listeleri inceler.

Cümlelerin doğruluk değerleri sınıfça tartışılır. [!] Karar verme ve etkililik ilişkisi vurgulanır. Tartışma sonucunda karar vermenin yönetim bilimi üzerindeki etkisi belirtilir. 2. ETKİNLİK İPUÇLARI “Beyin fırtınası” Öğrenciler küçük gruplar içerisinde yeni bir problemle karşılaştıklarında ilk önce ne yaptıklarını tartışır. Kağıtlar öğrencilere dağıtılır. vermenin yönetimdeki önemini kaynak kitaplardan inceler. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 33 . Öğrenciler kendi kağıtlarında yazan cümlelerin doğruluk değerini araştırırlar. [!] Geleneksel yönetim anlayışında karar vermenin sezgiye ve deneyime dayandığı. Karar vermenin anlamını açıklar. “karar verme’’ “karar verirken nelere dikkat edileceği’’ günlük hayattan örneklerle açıklanır. Yönetimde karar vermenin “Doğru mu yanlış mı?” Öğrenciler karar önemini açıklar. Bu etkinlikte işlenen konularla ilgili doğru ve yanlış cümleler oluşturulup kâğıtlara yazılır. Karar Verme ve Planlama 1. kavramın anlamı verme [!] Sorun çözme ve karar arasındaki ilişki vurgulanır. yeni yönetim yaklaşımlarında ise karar vermenin bir bilimsel yöntem olarak ele alındığı vurgulanır. AÇIKLAMALAR [!] Karar verme üzerinde durulur.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrenciler.

Sorunun çözümünde iki ayrı karşıt görüş oluşturulur. Bu problemin gruplar içinde çözülerek karara bağlanıp raporlaştırılması sağlanır. istenen bir sorun bir hafta önceden gruplara sonuçları vurgulanır. Karar verme sürecini Hikâyeleştirilen bir örnek olayda çözülmesi [!] Karara katılmanın kişisel ve örgütsel analiz eder. KONULAR Karar Verme ve Planlama Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 34 .Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . sınıf ve sosyal etkinlikler kapsamında verilen kararlar ve karar verme süreci hakkındaki gözlemlerini ve görüşmelerini sınıfla paylaşır. Öğrenciler. Bulunan çözüm yolları sınıfa sunulur. dağıtılır. günlük yaşamından aile.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR 3. arkadaş.

“Öykü yazıyoruz” Öğrencilere planlamanın [!]Planlamanın yararları ile ilgili okuma yararları üzerine bir okuma parçası verilir. Bir sonraki ders için incelemeleri istenir. planlamanın faydalarıyla ilgili ortak noktalar belirlenir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 35 . KONULAR AÇIKLAMALAR Planlama ve planlamanın önemiyle ilgili metinler [!] Planlama kavramı üzerinde durulur. ayrılan öğrenciler değişik yönetim birimlerinde [!]Planlama yapmanın yöneticiye planlamanın yararları üzerine tartışırlar. değerlendirilir. Planlamanın önemini örnekler vererek açıklar. Kamu ve özel sektör örgütlerinin plan örnekleri sınıf içinde öğrencilere dağıtılır. Sonuçlar kazandıracağı olumlu nitelikler sınıfa sunulur. alan bir öykü yazdırılır. Daha sonra sınıfta yönetimde üzerinde durulur. Yönetimde planlamanın yararlarını irdeler. [!] Başarı ve planlama arasındaki ilişki vurgulanır. Bu örnekler planlamanın önemi açısından verilir. “Benim yaşantım” Öğrenciler.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI – I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4. Planlama kavramını açıklar. Karar Verme ve Planlama 6. Okunan metinlerden yola çıkılarak planlama kavramının anlamı açıklanır. Planlama hangi sorulara cevap arar? 5. veya örnek hikâyeler okunur. Etkinliğin sonunda planlı bir örgütü ele [!] Etkili bir planlama için gerekli koşullar vurgulanır. Gruplara parçası verilir. günlük [!] Planlama yapmanın yararları ve yaşantılarında yaptıkları planlamalardan örnekler sağladığı kolaylıklar hakkında bilgi verirler.

Yapılan değerlendirmeler doğrultusunda planlama süreci şemalaştırılır. Karar Verme ve Planlama KONULAR AÇIKLAMALAR “Beyin fırtınası” Öğrenciler beyin fırtınası Planlama sürecinin aşamalarından her yöntemiyle “Planlama Sürecinin aşamaları hangi birinin eksik ya da hiç olmaması nelerdir?” sorusuna cevap bulmaya çalışırlar. Plan türlerini sınıflandırır. Buldukları plan türlerini gruplara planlama üzerinde durulur.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Bu süreçte gruplar kurumların yöneticilerinden yardım alabilir.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. stratejik 8. ayrılarak şemalaştırır. Öğrenciler çeşitli kaynaklardan plan türlerini [!] Kalkınma planları ile araştırırlar. durumunda hazırlanan plan nasıl Öğrenciler bu konuyla ilgili düşüncelerini etkilenir? duraksamadan söylerler. Daha önceden belirlenen sekreterler öğrencilerin söylediklerini kaydeder. Şemalar büyük kartonlarla sınıfa asılır. Planlama sürecini analiz eder. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 36 . Kayıtlar tartışılır ve değerlendirilir. Her grup bir plan türüne göre bir kurumun yönetim planını yapar.

Bu kavramlar arasındaki ortak noktaları tahtada belirtir. Örgütlenmenin önemini açıklar. kültür) üzerinde durulur.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Öğrenciler örgütlenme kavramıyla ilgili olan tanımları farklı kaynaklardan araştırır. Örgütlenmenin yararlarını yönetim bilimi açısından değerlendirir. Daha sonra öğrenilenlerin değerlendirmesi yapılır. hükûmet. Gruplar öğrendiklerini gözden geçirip öğrendikleriyle ilgili bilgi ve becerileri listeler. örgütlenmenin yönetimdeki yerini belirler. Örgütlenmeyle ilgili günlük yaşamlarından verdikleri örneklerin yardımıyla. insan kaynakları. Öğrenciler kendi listelerinde olmayıp diğer listelerde olan maddelerin önlerine işaret koyarlar. 10. İnceleme sürecinin planlama ile ilişkisine değinilir. Öğrenciler okul meclisiyle ilgili araştırmalarını yaparken okul rehberlik servisinden yardım alırlar. Örgütlenme [!] Örgütü etkileyen çevresel ögeler (endüstri. Listeler sınıfta sergilenir. teknoloji.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 9. pazar. hammadde. “Okul meclisi’’ Örgütlenmenin yararları “okul [!] Örgütleme süreci ve örgütleme meclisi” örneği üzerinde incelenir. sonuçları sınıfta değerlendirilir. Etkinlik sonunda öğrenciler gruplara ayrılır. KONULAR AÇIKLAMALAR günlük [!] Örgüt ve örgütlenmeye yaşantıdan örnekler verilir. ekonomik koşullar. finansal kaynaklar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 37 .

vb. FAO.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 11. Örgütleri türlerine göre irdeler. anlatır. Örgütlenme KONULAR AÇIKLAMALAR “Birbirimize öğretiyoruz. Bu örgütlerle ilgili sınıf panosu hazırlanır. eşleştirme tipi testler. Hazırlanan posterler sınıfta sergilenir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 38 . kişilik gruplara ayrılır her grup bir örgütlenme [!] Örgüt kültürü kavramı üzerinde türünü inceleyip onunla ilgili poster hazırlar. kendi posteri üzerinde diğer gruplara konusunu boşluk doldurma. kısa cevaplı. WHO.) inceler. açık uçlu. yapılabilir. UNICEF. öz değerlendirme “Birleşmiş Milletleri inceliyoruz. Her grup Çoktan seçmeli.” Öğrenciler 2-4 [!] Örnek örgüt şemaları incelenir.” Öğrenciler formu kullanılarak değerlendirme Birleşmiş Milletlere bağlı örgütleri (UNESCO. öğrenci gözlem formu.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . ILO. durulur.

Tartışma sonunda “yönetici’’ ve doğru işi yapar. yönetici olsaydınız ne yapardınız?’’ sorusu sorularak bir [!] “Yönetici işi doğru yapar. kurumunun belirler. holding yönetim kurulu başkanı. durulur.’’ “Yönetici işi doğru yapar. “Ben yönetici olsam” Öğrencilere okul müdürü. Üretilen çözüm önerileri personel yönetiminin işleyişi açısından sınıfça tartışılır. lider tartışma başlatılır.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Bu ünite ile öğrenciler. yapılabilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 39 . Bir iş yerinde personelin karşılaşılabileceği sorunlar [!] İnsan kaynaklarının personel listelenir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI .. “ Yönetim. grup bir insan kaynakları bölümü oluşturur. “Tartışıyoruz. yönetici rolünü üstlenen arkadaşlarının davranışlarında dikkatlerini çeken özellikleri not etmeleri istenir.” söylemi üzerinde “lider’’ kavramının özellikleri ayırt edilir. ) tartışırlar. …………. Personel yönetiminin işleyişini analiz eder. 2.’’ sözü verimlilik ve etkililik hayatıyla ilgili biyografik çalışmalar çerçevesinde tartışılır. Daha sonra not edilen farklı yönetim anlayışları ile ilgili davranışları (özel yönetim. [!] Sınıf yönetimi konusu yönetmenin 1. anlayışlarının ortak yönlerini apartman yöneticisi gibi roller verilerek bu role uygun “ Ben ……………. Çalışanların verimliliğini artırmak amacıyla personelin karşılaşabileceği sorunlara çözüm önerileri bulunur. Farklı yönetim belediye başkanı. kamu yönetimi vb. Yönetici ve liderin özelliklerini irdeler. KONULAR Yönetme 3. lider [!] Tarihte yer alan önemli liderlerin doğru işi yapar. Öğrenciler gruplara ayrılır. Diğer arkadaşlarının da yöneticisi olsam. Daha sonra her yönetimindeki etkisi vurgulanır. yönetici ve lider. kapsamı çerçevesinde tartışılır.” “Bir spor kulübünde [!] Liderlik türleri üzerinde durulur. davranış sergilemeleri istenir.

” Çalışanları Personelin güdülenmesi için neler ve kendisi işine güdülenmiş bir yönetici ile işine yapılabilir? karşı güdüsü düşük ve çalışanlarını da güdüleyememiş yönetici rolleri üzerine kısa senaryolar öğrencilere verilip senaryoları canlandırmaları sağlanır.’’ Öğrenciler “Türkiye’de edevlet uygulamaları” hakkında araştırma yapıp değerlendirmelerini gazete halinde sınıf panosunda sunar. öğretmenlere. iletişimin yönetime etkisi açısından değerlendirilir. Uygulama sonuçları. Yönetimde iletişimin önemini değerlendirir. 5.” Öğrenciler gruplara ayrılarak. Proje hazırlama dersi ile ilişkilendirilir. Güdülenme ve yönetim arasındaki ilişkiyi açıklar. iletişim bozukluğunun nelere neden olabileceğini “ Türkiye’de e-devlet uygulamaları gruplar arasında değerlendirir. okul idarecilerine ve personele uygulanmak üzere birer anket hazırlar. Yönetmenin unsurlarını karşılaştırır. Öğrenciler iletişimin yönetimi nasıl etkilediğini. KONULAR AÇIKLAMALAR “Senaryo yazıyoruz. 2-4 kişilik [!] Yönetmenin unsurları üzerinde gruplar içerisinde yönetme unsurlarının durulur. özelliklerini gösteren tablolar hazırlar. Yönetme 6. [!] İletişim türleri vurgulanır. Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı 40 . Oynuyoruz. velilere. “Gazeteci olduk. Daha sonra bu senaryolar üzerinde yönetim ve güdülenme ilişkisi değerlendirilir. Hazırlanan tablolar diğer grupların tablolarıyla karşılaştırılır. iletişimin okul örgütünün verimliliğine etkisi üzerine öğrencilere.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4. Tablolar incelenerek üzerinde konuşulur. nasıl geliştirilebilir?” “Anket hazırlıyoruz.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI .” Öğrenciler. “ Tablo yapıyoruz.

Yönetimin unsurlarını değerlendirir.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. insan ilişkileri. Tarih dersi ile ilişkilendirir. [!] Eşgüdüm kavramı açıklanarak eşgüdümün sağlanmasında. Eşgüdümün yönetimdeki rolünü irdeler. Mustafa Kemal Atatürk’ün askeri ve siyasi yönetim [!] Kurtuluş ya da Cumhuriyet filmleri hayatı boyunca aldığı kararları yönetimin unsurları. güncel yaşamdan 8. Eşgüdümün ilkelerini açıklar. [!] Eşgüdüm ilkeleri vurgulanır. Gruplar farklı kaynaklardan kavramının anlamına ilişkin bilgi Topladıkları bilgileri sınıf ortamında üzerinde tartışırlar. Eşgüdüm 9. Şef ve orkestrası ile yönetici ve ekibi arasındaki ilişkileri inceleyerek eşgüdüm açısından benzer noktaları belirlerler. okuyarak anlamına [!] Konuyla ilgili örnekler verilir. yönetici ve liderlik özellikleri açısından inceler. “ Orkestra şefi. Öğrenciler eşgüdümün ana ilkeleri olan örgüt yapısının karmaşıklıktan kurtarılması ve iletişim kanallarının iyi düzenlenmesi konusunu inceler ve özetler. eşgüdüm toplarlar. AÇIKLAMALAR “Dünya tarihini etkileyen liderler” Öğrenciler. iletişim ve teknoloji konuların önemi üzerinde durulur. [!] Eşgüdümün yönetimin bütün süreçlerinde olması gerektiği vurgulanır. yönetici” Öğrenciler gruplara ayrılır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 41 . Performans değerlendirme formu Yaptıkları değerlendirmeyi bir rapor hâlinde kullanılır. izlettirilebilir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Yönetme ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Eşgüdüm kavramının ilişkin ortak bir karara varırlar. Benzer noktalardan yola çıkılarak eşgüdümün yönetim üzerindeki etkileri tartışılır. sunarlar.

Öğrenciler bu rollere nasıl sağlarsınız?” göre yönetimde eşgüdümün önemini tartışarak bir “İdareci olarak kamu kurumunda kompozisyon yazarlar. bu kavramları kendi cümleleriyle eşgüdüm nedir? açıklamaları istenir. [!] Son yıllarda denetim anlayışının değiştiği. “Ben yönetici olsam” Öğretmen öğrencilere “Yönetici olarak şirketinizde eşgüdümü çeşitli yönetici rolleri önerir. Yönetimde eşgüdümün etkisini değerlendirir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . yatay eşgüdüm ve dış Öğrencilerden. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 42 . Bu kavramların açıklaması Komite nedir? doğrultusunda eşgüdüm türleri karşılaştırılır. “Yönetici olarak fabrikanda eşgüdümü nasıl sağlarsınız?” İşe personel alma ile eşgüdüm arasında bir ilişki var mıdır? Denetleme 12. Örgüt yapısı içinde denetlemenin önemini belirtir. denetimin amacının. KONULAR AÇIKLAMALAR “ Kavramlar üzerine düşünelim” Eşgüdüm Hiyerarşi nedir? türleri ile ilgili kavramlar tahtaya yazılır. Eşgüdüm türlerini karşılaştırır. Dikey eşgüdüm. Daha sonra sınıfça örgüt içinde denetlemeden sorumlu birimi ve görevlerini tartışır. Öğrenciler kaynak kitaplardan denetlemenin önemi ile ilgili bölümü okur ve örnek örgüt şemalarını inceler. Eşgüdüm 11.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 10. Tartışma sonunda gruplara ayrılıp örgüt içinde denetlemenin önemi ile ilgili bir özet çıkarılır. rehberlik etme ve sürece dayalı gelişmeye yönelik olduğu üzerinde durulur. Yazdıkları kompozisyonları eşgüdümü nasıl sağlarsınız?” sınıf ortamında sunarlar.

boşluk doldurma. [!] Bilgi Edinme Kanunu’nun kamu yönetimi açısından getirdiği yenilikler vurgulanır.” Öğrenciler değişik kurumlara giderler. Çoktan seçmeli. Gruplar denetim türlerini okuyarak özetler. [!] Performans denetimi kavramı üzerinde durulur.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 13. ombudsman (kamu denetçiliği) gibi farklı denetim türleri olduğu da vurgulanır. Her öğrenci karşı gruptan bir arkadaşı ile eşleşir. Etkinlik sonunda denetim türleriyle ilgili tablo hazırlanır. AÇIKLAMALAR [!] İç ve dış denetim türleri üzerinde durulur. İnceledikleri denetleme türlerini sınıf içinde sunarlar. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. Daha sonra gruplar bir araya gelir. Bu kurumların denetleme sistemleri ile ilgili mülakatlar gerçekleştirirler. Denetleme Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 43 . Oluşan çiftlerde eşler birbirlerine özetledikleri konuyu anlatır ve birbirlerinin eksiklerini tamamlar. [!] Kamuoyu denetimi. türlerini Sınıf ikiye ayrılır. eşleştirme tipi testler. Öğretmen denetim türlerinin yarısını bir gruba diğer yarısını da kalan gruba verir. açık uçlu. Denetimin irdeler. öğrenci gözlem formu. kısa cevaplı. “Görüşme yapıyoruz.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI .

uyum ve parçaları ve işleyişini incelemesi istenir. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI Bu ünite ile öğrenciler. Sistem yaklaşımı ile ilgili temel kavramları analiz eder. Büyük şehirlerin trafik sorunu sistem yaklaşımı çerçevesinde nasıl çözümlenebilir? Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 44 . [!] Örgütün başarısının.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. Sistem yaklaşımını yaşamının her alanıyla ilişkilendirir. Sisteminin iyi işlemesi için gerekli unsurları belirler.) ve alt sistemleri inceler. Öğrenciler sistem yaklaşımı ile oluşturulmuş ülke ekonomisi şemasını inceler. sıkı bir ilişkinin olduğu vurgulanır. [!] Açık ve kapalı sistem üzerinde durulur. [!] Sistem yaklaşımın bütüncül bir yaklaşım geliştirme amacı vurgulanır. çevre. beşerî kaynaklar vb. [!] Sistem yaklaşımının ortaya çıkış nedenleri vurgulanır. 1. Öğrenciler sistem yaklaşımıyla ilgili. entropi ve geri bildirim (feedback) gibi temel kavramları küçük gruplar arasında paylaşır. AÇIKLAMALAR Öğrencilerden bir saat tamircisine giderek saatin [!] Alt sistemler arasında denge. [!] Açık sistemler ile entropi arasındaki ilişki vurgulanır. iç sistemin özellikleri ( maddi kaynaklar. Sistem Yaklaşımı 2. Çıkarılan özetler diğer gruplarla tartışılarak paylaşılır. fabrika vb. Gruplar içerisinde bu kavramlar incelenir ve günlük hayattan birer örnek bularak özetlenir. Daha sonra okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkarır. insan yapısı. Öğrenciler günlük yaşantılarında karşılaştıkları sistemleri (saatin işleyiş sistemi.) kadar dış çevrenin özellikleri ve bu çevreye uyum gücüne de bağlı olduğu vurgulanır. iletişim ve ulaşım sistemleri. farklılaşma.

Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Durumsallık Yaklaşımı ÜNİTE 4. Durumsallık yaklaşımı “Araştırma grubu” Öğrencilerden bir hafta [!] Durumsallık yaklaşımının büyük hakkında çıkarımlarda öncesinde BURNS ve STALKER araştırması. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 45 . WOODWARD araştırması ile ilgili bilgi sonuçlarına dayandığı vurgulanır. Felsefe dersiyle ilişkilendirilir. Öğrenciler elde ettikleri bilgilerle bu araştırmaların amaçlarını ve sonuçlarını sınıfta sunar. Sunum sonunda durumsallık yaklaşımının örgüt ve çevre. toplamaları istenir. örgüt ve strateji konularına bakış açısı tartışılır. örgüt ve teknoloji. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR 3. ölçüde işletmelerle ilgili araştırma bulunur.

yoğun teknoloji ve yaratıcılığın kullanıldığı işletmelerde ise niteliksel değerlendirmenin daha önemli olduğu belirtilir. Eğer sırası gelen öğrencinin söyleyecek bir şeyi yoksa sırasını bir sonraki arkadaşı devralır. Örneğin üretim birimini değerlendirirken üretim hacmine. üst yöneticiler astlarını birbirinden farklı değerlendirmektedir. Etkinlik sonunda durumsallık yaklaşımının nedenleri ve sonuçları analiz edilir. Durumsallık Yaklaşımı Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 46 . [!] Kitle üretiminin yapıldığı işletmelerde niceliksel değerlendirmelerin daha önemli olduğu. Durumsallık yaklaşımının “ Hızlı tur” nedenlerini ve sonuçlarını “Aynı sektörde faaliyet gösteren iki ayrı fabrikada analiz eder.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. yeteneklerine ve işine gösterdiği özene göre değerlendirmektedir. B fabrikasının yöneticisi ise astlarını değerlendirirken iş arkadaşlarıyla olan ilişkilerine. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4. Bu etkinlikte öğrenciler neler söyleyeceklerini düşünürler ve sırayla konuşurlar. A fabrikasının yöneticisi astlarını değerlendirirken niceliksel (kantitatif) bir değerlendirme yapmaktadır. satış birimini değerlendirirken satış hacmine bakmaktadır.” Öğrenciler örnekte verilen durumlarda hangi yöneticinin daha başarılı olduğunu tartışırlar. AÇIKLAMALAR [!] Durumsallık yaklaşımına göre bir örgütün ve örgüt yöneticisinin başarısı iç ve dış koşulların gözlemlenmesine dayalı olduğu vurgulanır. Daha önce söylenilenler tekrar edilemeyeceği için öğrenciler konuşulanları dikkatlice dinler.

karıştırılır ve yeniden dağıtılır. X ve Y teorilerinin genel özelliklerini veren tablonun karşısına Z teorisinin özelliklerini listeler. Sunumlar üzerinde tartışılır. Öğrenciler Z teorisinin ortaya çıkış nedenleriyle ilgili konuyu gözden geçirip o konu hakkında bir soru ya da tartışma unsurunu kağıda yazar. Z teorisi ile X ve Y teorisi “Burada herkes öğretmen. Kartlar toplanır. Daha sonra öğrenciler günlük yaşantılarını örnek alarak ben kültürü ile biz kültürü arasındaki farkları tartışır.” Bu etkinlikte arasındaki ilişkiyi yorumlar. X ve Y ile ilgili okuma parçaları dağıtılır. Z Teorisi [!] Japon yönetim anlayışı ile Amerikan yönetim anlayışının ben ve biz kültürlerine bakışı üzerinde durulur.” Öğrencilere Z . Daha sonra. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 47 . öğrencilere küçük kâğıtlar dağıtılır. AÇIKLAMALAR X ve Y teorisiyle ilişkilendirilir. Sorular cevaplanır ve sınıfta sunulur. 6. Z teorisi ile X ve Y teorisini karşılaştırır. Öğrenciler kendilerine gelen kartta yazan soru ya da tartışma konusuyla ilgili araştırma yapar. Tablolardan yararlanılarak Z teorisi ile X ve Y teorisi arasındaki ilişki açıklanır. Daha sonra paylaşılan fikirler üzerinden ben kültürü ile biz kültürü arasındaki farklar belirlenir ve Z teorisiyle ilişkilendirilir. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 5.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. “Tartışıyoruz.

sürekli gelişme. en alt kademedeki çalışandan üst yönetime kadar devam eden bir süreç olduğu vurgulanır. Sürecin sonunda oluşan düşünceler sınıfça tartışılarak TKY’ nin özellikleri listelenir. esneklik. Elde edilen bilgiler sınıfta tartışılır ve ortak bir Toplam Kalite Yönetimi tanımına ulaşılır. “ Sizce Toplam Kalite Yönetimi nedir?” Öğrenciler bir hafta önceden okul OGYE (Okul gelişim yönetim ekibi) yakın çevresinde bulunan insanlara Sizce TKY nedir? sorusunu sorar ve verilen cevapları not alır. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. Daha sonra öğrenciler küçük gruplar hâlinde bu söylemlerle ilgili düşüncelerini birbirlerine aktarırlar. kalite çemberi. [!] Kalite belgesinin TKY’ nin unsurlarından sadece biri olduğu vurgulanır. “Dedikodu” TKY ile ilgili sıfır hata. takım çalışması. Toplam Kalite Yönetimi Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 48 . [!] TKY’ nin hizmet ya da mal üretiminin her aşamasında. kalite güvencesi. AÇIKLAMALAR TKY ile stratejik planlama ve performans denetiminin ilişkisi vurgulanır. Gruplar dağılıp yeni eşleriyle yeni söylem köşelerinde buluşurlar ve düşüncelerini paylaşırlar. ISO kalite belgesi gibi temel söylemler kağıtlara yazılarak sınıfın değişik yerlerine asılır. Toplam Kalite Yönetimi (TKY) uygulamalarını açıklar. vizyon. [!] Klasik gelişme yaklaşımı ile sürekli gelişme yaklaşımı grafik ile vurgulanır. misyon.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. müşteri memnuniyeti. kalite kontrolü.

önlem alma) ile ilgili şema hazırlanır. Deming’in PUKÖ döngüsü (Planlama. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 49 .” TKY’ nin gelişmesine büyük katkı sağlayan W. Çatışma ve kriz yönetimini açıklar. Bu örnekler üzerinden hikâyeler incelenerek çatışma tanımlanır. zaman ve stres yönetimi gibi konuların yönetim sürecinin bir parçası olduğu vurgulanır. [!] Toplam Kalite Yönetimine yöneltilen eleştiriler üzerinde durulur. [!]Çatışma türleri (bireysel. kriz. “Kavram haritası hazırlıyoruz. Etkinlik sonunda yapılan canlandırmalar çatışma türlerine göre sınıflandırılır. [!] Özel sektörün değerleri ile kamu yönetiminin değerleri karşılaştırılarak kamu yönetiminin müşterilere değil vatandaşa hizmet ettiği vurgulanır. [!] Çatışma. Toplam Kalite Yönetimi sürecini analiz eder. Daha sonra gruplar arasında günlük yaşamda yönetim ortamlarında meydana gelebilecek çatışma durumları ile ilgili skeçler yazıp sınıfta canlandırılır. Şemadan hareketle Toplam Kalite Yönetimi süreci analiz edilir. denetleme. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 8. oynadık. AÇIKLAMALAR ile POSDCORB ilişkisi PUKÖ kurulur.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Toplam Kalite Yönetimi ÜNİTE 4. Çatışma ve Kriz Yönetimi 9.E.” Öğrencilere çatışma örnekleri verilir. “ Skeç yazdık. uygulama. örgütsel ve örgütler arası çatışma) vurgulanır.

Daha sonra sınıfta 1999 Marmara depremiyle veya 2001 ve 2008 yıllarında yaşanan ekonomik krizle ilgili gazete yazıları gibi metinler üzerinden krizin tanımı.) birimlerinin olduğu ve bu birimlerin işlevleri vurgulanır. Bakanlıkların Kriz Merkezi. KONULAR AÇIKLAMALAR [!] Çatışmayı yönetmenin neden önemli olduğu vurgulanır. Valiliklerin Kriz Merkezi vb.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 4. Öğrenciler bir hafta önceden kriz kavramını değişik kaynaklardan araştırır. çeşitleri ve krizi doğuran nedenler incelenir. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 50 . açık uçlu. Çatışma türünün çatışmayı çözmek için kullanılan tekniklerin belirlenmesinde etkisi var mıdır? Çatışma ve Kriz Yönetimi 11. Çoktan seçmeli. Kriz kavramın anlamını açıklar. Hazırlanan kavram haritaları sınıfta tartışılır. Daha sonra yönetimle ilgili belirlenen çatışma örnekleri üzerinde bu teknikler uygulanır. Örgütün karşılaşabileceği kriz durumlarının nedenleri ile ilgili kavram haritası hazırlar. [!] Kamu örgütlerinin krizi çözmeye yönelik (Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 10. örgüt ve çalışanı için hangi düzey çatışmanın daha yararlı olduğu vurgulanır. ihracat şirketi yönetimi. Öğrenciler gruplar arasında çatışmaların çözümüne yönelik teknikleri paylaşır. Her grup bir tekniği özetleyip sınıfa sunar. Olayların akışına göre krizin nedenleri sıralanır. “ Kavram haritası hazırlıyoruz. Zincir kavram haritasına göre kriz durumu en başa yazılır. kısa cevaplı. Çatışma yönetimi tekniklerini irdeler. öğrenci gözlem formu. eşleştirme tipi testler. [!] Çatışma düzeylerini. Krizin nedenlerini irdeler. Krizin çatışmaya dönüşmemesi için neler yapılabilir? Kriz anında oluşabilecek sorunları neler olabilir? iletişim 12.” Öğrenciler gruplara ayrılır ve bu grupların banka yönetimi. belediye yönetimi gibi örgütlerde çalıştıkları varsayılır. boşluk doldurma.

yönetiminin anlamına ilişkin yapacakları araştırmaya dayanarak bir haftalık zaman planlaması yapar. [!] Stratejik yönetim planının bütün kurumlar için gerekli olduğu vurgulanır. KONULAR Zaman Yönetimi ve Stratejik Yönetim AÇIKLAMALAR [!] Zaman yönetimi için yapılması gereken ilk şeyin zamanın nasıl geçirildiğini belirlemek olduğu vurgulanır. İncelenen plan ile stratejik yönetim kavramının anlamına ulaşır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 51 . yemek. Bu planlarla ilgili olarak zamanın daha etkili ve verimli kullanılabilmesi için neler yapılabileceği üzerinde durulur.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 4. [!] Stratejik yönetim sürecinin önleyici boyutu vurgulanır. Öğrenciler sınıf içerisinde gruplar halinde okulun o yıla ait stratejik yönetim planını inceler. Uyku. kişisel bakım. Stratejik yönetim kavramının anlamını açıklar. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 13. temizlik ve ulaşım gibi zorunlu işler için harcanan zaman çıkarıldıktan sonra kalan süre için planlama yapılması gerektiği belirtilir. 14. Zaman yönetimi Öğrenciler bir hafta önceden zaman kavramını anlamını açıklar.

yetki devri. ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Öğrenciler merkezden yönetimin en önemli [!]Türkiye’nin idari yapılanması şema unsurları olan hiyerarşi. Anayasası’nın 123 ve 126. durumlarda kullanmayı tercih edeceklerini maddeleri vurgulanır. hazırlar. Merkezden yönetimin temel ilkelerini yönetim bilimi açısından yorumlar. diğer örgütü ve taşra örgütü olmak üzere ikiye grup ise sakıncalarını araştırır. 2. Etkinlik sonunda özellikleri. Bir grup merkezden [!] Türkiye’de merkezi yönetimin.C. Sınıf üçe bölünür. Merkezden yönetimin özelliklerini. Daha sonra bulgular ayrıldığı vurgulanır. Elde ettikleri bilgilerle bir sınıf panosu uzantıları (temsilcileri) olduğu vurgulanır. Performans değerlendirme formu kullanılır. 3. başına uygulanmadığı. bakanlıkların taşradaki bilgi alır. Türkiye’nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler 1. yararları ve sakıncaları ile ilgili tablolar oluşturulur. merkez yönetimin özelliklerini. karşılaştırılır. ve yönetimin bütünlüğü ilkesi kavramlarını [!] Merkezden yönetim ilkesinin tek gruplara ayrılarak araştırır. tartışırlar. genişliği ya da yetki devri ilkesini hangi [!] T. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 52 . merkezden “Ben olsam…” Öğrencilerden başbakan ya da yönetim ve yerinden yönetimin birbirini bakan olduklarını hayal etmeleri istenir. yararlarını ve sakıncalarını açıklar. bir grup yararlarını. Daha sonra tamamlayan ilkeler olduğu ve her ikisinin başbakan veya bakan olduklarında hiyerarşi. yetki yan yana uygulandığı vurgulanır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrencilerin. Merkezden yönetim uygulamalarını tanır. yetki genişliği üzerinde tanıtılır. Öğrenciler illerindeki ya da ilçelerindeki valilik [!]Valilik bünyesinde yer alan il veya kaymakamlıklara giderek faaliyetleri hakkında müdürlüklerinin.

olduğu üzerinde durulur. belediye ve köy idaresinin görev. yetkileri ve denetlenmesi gibi unsurlar hakkında kaynak kitaplardan araştırma yaparlar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 53 . Türkiye’nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler 5. [!] Yerel yönetimlerin görev. yetki ve sorumluluklarını analiz eder. Daha sonra gruplar oluşturarak düşüncelerini tartışırlar.Yerinden yönetimin özelliklerini. uyguluyoruz. yararlı ve sakıncalı yönlerini ayırt eder. 6. [!] Türkiye’nin devlet örgüt yapısı ile idari örgüt yapısı arasındaki farklar vurgulanır. Tartışma sonunda yerinden yönetimin özellikler. Tartışma sonunda gruplar il özel idaresi. “Doğru mu. yanlış mı?” Öğrenciler iki kişilik [!] Türkiye’nin yerinden yönetim gruplara ayrılır. kuruluşlarına ilişkin örnek uygulamalar yararlı ve sakıncalı yönlerini belirler. maddesinden bahsedilir. yerel yönetimler ve hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşları olmak üzere ikiye ayrıldığı vurgulanır. Etkinlik sonunda öğrenciler merkezden yönetim ve yerinden yönetime ilişkin bilgilerini karşılaştırırlar. Kâğıtlar öğrencilere dağıtılır. Belirlenen üzerinde durulur. Yerinden yönetimin özelliklerini. Anayasası’nın 127. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR 4. Öğrenciler Türkiye’nin idari örgüt şeması [!] Türkiye Cumhuriyeti devletinin örgüt üzerinde. AÇIKLAMALAR [!] T. yararları ve sakıncalı yönleri ayırt edilir. yetki ve sorumlulukları ile ilgili tablolar hazırlar.” Öğrenciler önce bireysel olarak yerinden yönetimin uygulanması. Türkiye Cumhuriyeti devletinin idari örgüt şemasını inceler.C. konularla ilgili doğru ve yanlış cümleler oluşturulup kâğıtlara yazılır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5. yetki ve sorumlulukları üzerinde durulur. Cümlelerin doğruluk değerleri sınıfça tartışılır. Yerinden yönetim kuruluşlarının görev. teşkilatlanmanın nasıl inceler. merkezi ve yerinden yönetim örgütlerini şeması gösterilerek. Öğrenciler kendi kâğıtlarında yazan cümlelerin doğruluk değerini araştırırlar. ETKİNLİK İPUÇLARI “Düşünüyoruz. [!] Yerinden yönetim kuruluşlarının.

Sınıfta raporlar sunulur.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 54 . eşleştirme tipi testler. 8. Ön Ulusal Kalkınma Planı) planlamanın amacına. Çoktan seçmeli. Devlet Planlama Teşkilatı vurgulanır (DPT) hakkında çeşitli kaynaklardan bilgi toplanır. boşluk doldurma. Devlet Planlama Teşkilatının geliştirmiş olduğu farklı planları (Kalkınma Planları. [!] Kalkınma planlarının ülkenin ekonomik ve toplumsal gelişimindeki rolü vurgulanır. kuruluşu ve işleyişi incelenir. açık uçlu. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. Daha önce uygulanmış örnek planları inceleyerek analiz eder. [!] Devlet Planlama Teşkilatının (DPT) Bu bilgiler sınıfta sunulur. paylaşalım.” 1961 ve 1982 Tarih dersi ile ilişkilendirilir. kısa cevaplı. Türkiye’ de planlamanın gelişimini açıklar. özelliklerine ve konularına göre inceleyip rapor hazırlar.” Öğrenciler. öğrenci gözlem formu. ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Türkiye’de Planlamanın Gelişimi “Araştıralım. Anayasası’nda yer alan planlamaya ilişkin [!] Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) hükümler incelenir. [!] Kalkınma planlarının hazırlanış ve kabul ediliş süreci açıklanır. “ Rapor hazırlıyoruz. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR 7.

karar verme. • Öğretmen ve yöneticiye geleceğe ilişkin planlar yapmasında kaynaklık eder. • Öğrenciye güçlü ve zayıf olduğu alanlar konusunda geri bildirim sağlar. uygun. Aksi takdirde eğitim sürecinin sonunda yeterli bilgi ve beceriye ulaşılıp ulaşılmadığı. • Öğretmenin daha iyi bir şekilde rehberlik yapmasını sağlar. Eğitimin her alanında ölçme ve değerlendirme olmak zorundadır. yönetim bilimi alanıyla ilgili becerilerin geliştirilmesi. Eğitimde. Ölçme ve değerlendirme ile eğitim ve öğretim sürecinin sürekli izlenmesi her aşamada ortaya çıkan sorunları tespit ve düzenleme imkânı verir. Sonucun yanı sıra sürece de odaklanma 2. öğrencilerden beklenen bilgi. doğru. • Öğrencinin durumu ve gelişimi hakkında velilerin bilgilenmesine olanak sağlar. • Eğitim ve öğretim hizmetinin daha nitelikli yapılmasını sağlar. Günümüz Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımları Yeni öğretim programlarında benimsenen ölçme ve değerlendirme yaklaşımının özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir: 1. Ölçme ve değerlendirme ile öğrencinin gerçek yaşamla kendi bilgileri arasında ilişki kurmasını ve karşılaştığı problemlere farklı çözüm yolları üretebilmesini gerektirir. • Öğrenciye. beceri ve tutumların gelişip gelişmediği. Bu ders programıyla. Duyarlı. Değerlendirme ise bir yargılama işlemidir ve ölçme sonucunun bir ölçütle karşılaştırılmasına dayanır. uygulanan eğitim programının başarıya ulaşıp ulaşmadığı belirlenemeyecektir. • Öğrencinin hangi dersleri almaya hazır olduğu. destekleyici nitelikte gerçekleştirilen ölçme ve değerlendirme. Ölçme ve değerlendirme. okul dışındaki gerçek dünyayla uyum içinde olmasını sağlayacak becerilere sahip olması planlanmıştır. Böylece velilerin öğretim sürecine katılmalarına yardımcı olur. sorun çözen. bilimsel araştırma yapabilen ve yönetim bilimine sempatiyle yaklaşan bireyler yetiştirmek istenmektedir. kendisine hangi iş veya okula girmenin tavsiye edilebileceği gibi konular hakkında verilecek kararların temelini hazırlar. uygulama ve değerlendirme aşamalarında yaparak ve yaşayarak öğrenen. hangi tamamlayıcı çalışmaları yapmasına gerek bulunduğu. herhangi bir niteliği gözlemek ve gözlem sonucunu sayılarla ya da başka sembollerle ifade etmektir. yapılandırılmasına ve öğrencilerin üst düzey becerilerini sergilemelerine önem verme 55 . • Öğretmene kendini tanıması ve öğretim yöntemlerinin ne derece yeterli olduğu konusunda geri bildirim sağlar. öğrenme için bir gerekliliktir. programların istenilen başarıyı gösterip göstermediği. Bilginin hatırlanmasından ziyade uygulanmasına. ölçme ve değerlendirme yoluyla tespit edilir. Bu öğretim programı ile öğrencilerin.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Ölçme. Değerlendirmenin bir amacı da öğrencinin öğrenmesini geliştirmek ve desteklemektir. davranışını nasıl değiştireceği veya geliştireceği konusunda geri bildirim sağlar. • Öğretmenin öğrenciyi tanımasını sağlar. planlama. yaratıcı düşünebilen.

posterler. dereceleme ölçekleri vb. ürün dosyaları vb. grup değerlendirme gibi formlarla öğrencileri değerlendirirken amaç puan vermekten çok. Örneğin. grup etkinliklerine katılmalarını grup değerlendirme formlarını. Gerek görülürse öğrencinin puanları yüzdelik puanlara da dönüştürülebilir. açık uçlu gibi sorulardan oluşan testlerde kullanılabilir. Not vermenin yanı sıra etkili ve zamanında geri bildirime ağırlık verme 7. projeler. derslerin işlenişi sürecinde öğrencilerin yapılan etkinliklere katılma düzeylerini gözlem formlarını. kısa cevaplı. performans ödevleri. Örtülü. Bu nedenle ölçme ve değerlendirmede de öğrencilerin bilgi. beceri ve tutumlarını sergilemeleri için farklı değerlendirme araçlarının kullanımını gerektirir. Öğretmenler ünitelerdeki kazanımlara uygun değerlendirme yöntemlerini kendileri de geliştirerek kullanabilirler. öğrencilerin öğrenme süreçleri de izlenir ve bu süreç değerlendirilerek gerektiğinde kullanılan sınıf etkinlikleri değiştirilir. gerçek hayata ilişkin. Hazırlanmış olan programda değerlendirme. Tek yöntemle ölçme yerine çok yöntemle ölçme yapma 8. performansa dayalı görevlere önem verme 4. öz değerlendirme formları. gözlemler. boşluk doldurma. Öğrencilerin bilişsel becerilerinin yanında duyuşsal ve psikomotor becerilerinin değerlendirilmesi için bu formlar aynen kullanılabileceği gibi amaca uygun değişiklikler yapılarak da kullanılabilir. öğrenci ürün dosyaları. Ne kadar öğrenildiğini tespit etmenin yanı sıra nasıl öğrenildiğini de belirleme 9. en yüksek puanın 60 olduğu bir etkinlikten öğrenci 42 puan almış ise öğrencinin yüz üzerinden puanı 70 olur ((42/60)x100=70). onların eksikliklerini belirlemek ve bu eksiklikleri gidermeye yönelik önlemler almaktır. Öğrencilerin yaptığı projeler. çalışmaları ya da derse katılımları bir bütün olarak aldığı puanlarına göre de değerlendirilebilir. Öz değerlendirme. Örneğin. görüşmeler. Öğrencileri değerlendirmek için öğretmenlere yardımcı olmak amacıyla örnek formlar ve ölçekler verilmiştir. araç ve yöntemler kullanılabilir. ne bildiklerini görmeye yarayan bir araçtır. Eğitim öğretim sürecinde öğrencilerin bilgiyi nasıl yapılandırdığını ve üst zihinsel becerilerini ne kadar geliştirdiğini değerlendirebilmek için.3. öğrencilerin neyi bilmediğini değil. öğretimin her aşamasında sürekli ölçme ve değerlendirme etkinlikleri gerçekleştirme 6. eşleştirmeli. Yazıya dayalı soyut görevlerden çok. Sadece öğretimin sonunda değil. 56 . Bunlarla beraber hem süreci hem de sonucu değerlendirebilmek için çoktan seçmeli. ödevler. belirsiz ölçütlerden ziyade açık ve belirgin ölçütleri tercih etme 5. Eksiklikleri varsa bu eksiklikleri gidermeye yönelik gereken önlemler alınır. Değerlendirme ile sadece öğrenme ürününü değil. Rekabet yerine iş birliğini destekleme Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı. üniteler sonunda öğrencilerin hangi becerilere sahip olduklarını kendilerinin anlaması için öz değerlendirme formlarını kullanarak ya da etkinliğin sonunda birkaç açık uçlu soruyla öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri öğretmenlere yapacakları değerlendirmelerde ve alacakları kararlarda önemli ipuçları verecektir. Bu formlara veya ölçeklere göre öğrencileri değerlendirirken ölçütlere göre hangi alanda yeterli hangi alanlarda eksiklikleri olduğu belirlenebilir. Sadece yazılı ve sözlü sınavlarla öğrenci başarısının ölçülmesi ve değerlendirilmesi uygun değildir. bireysel farklılıkları dikkate alan öğrenci merkezli öğretme ve öğrenme stratejileri benimsemiştir.

dil sanatları gibi birçok alanda kullanılabilir. • Her öğrenciyi değişik durumlarda ve farklı günlerde gözlemleyiniz. performans değerlendirme olarak ifade edilebilir. Bu aşamalar: Amacın belirlenmesi: Performans değerlendirmede sürecin mi. • Sınıf içi tartışmalarda katılımlarını. Performans değerlendirmenin belli aşamaları vardır. Aşağıdaki noktalar. öğrencilerin çalışmaları hakkında ve konuları nasıl anladıkları konusunda anlama düzeylerinin daha iyi değerlendirilmesine yardım eder. • Yapılan gözlem için değerlendirmeyi mümkün olduğu kadar gözlemlediğiniz zaman kaydediniz. Performans ölçütlerinin belirlenmesi: Performansın ölçütleri. Gözlemler. ürün ya da etkinliklerin değerlendirilmesi süreci. Aynı zamanda problem çözme becerileri de bu yöntemle ölçülebilir. • Her öğrenciyi değişik özellikler. Öğretmen öğrencilerin: • Soru ve önerilerine verilen cevaplarını. konuşma. öğretmenlere gözlem yapmada kolaylık sağlayacaktır.DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ Görüşme (Mülâkat) Öğrencilerle yapılan görüşmeler. fikri) değişik yolla açıklayabilir misin? • Bu etkinliği tekrar yapsaydın aynı sonuçları bulur muydun? • Bu etkinliği daha kolay yapmanın başka bir yolu var mı? • Bu konuyla ilgili gerçek yaşamından bir örnek verebilir misin? Gözlemler Gözlem bazı alanlarda oldukça önemli bir yöntemdir. • Grup çalışmalarında ve tartışmalarında katılımlarını. sonucun mu yoksa her ikisinin birlikte mi değerlendirileceğine karar verilmelidir. öğrencilerin gerçek yaşam problemlerine akademik bilgilerini uygulayabilme ve bunu problem üzerinde gösterebilmeleri ile ilgilenir. Kontrol listeleri. öğrencilerin öğrendiklerini gerçek durumlarda göstermelerini sağlar (Airasian. öğrenmeyle ilgili yaptığı görevler ve materyallere öğrencinin gösterdiği tepkiyi gözlemler. öğrenciler hakkında doğru ve çabuk bilgiler sağlar. Sözlü Sunum Sözlü sunum. Örnek bazı görüşme soruları şöyledir: • Bir olayı (konuyu. • Ölçütleri koyarken bütün öğrenciler için aynı standartları kullanınız. Öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri hakkında bilgi sağlarlar. dereceli puanlama anahtarı ya da akran değerlendirme ölçekleri ile değerlendirme yapılabilir. Performans Değerlendirme Öğrencilerin bilgi ve becerilerini ortaya koyarak oluşturdukları çalışma. dil eğitimi. kavrama ve hitap düzeyleri hakkında bilgi toplamak için uygun araçlardır. • Öğretmenin. yöntemi. 57 . 1994). Uygulamada hız ve zaman önemlidir. öğrencinin bir etkinliği tam ve bir şekilde yapması için göstermesi gereken belli davranışları tanımlar. • Her öğrenciyi birkaç kez gözlemleyiniz. Bunun yanında performans değerlendirme. beceriler ve davranışlara göre değerlendiriniz. Sözlü sunumlar öğrencilerin hatırlama.

Proje çalışmaları. Bunlar. broşür vb. Performans değerlendirmek için performans ödevleri. izlenecek yolları. önce değerlendirilecek performansın belirlenmesi gerekmektedir. yerlerle veya kültürlerle ilgili hayalî bir mizansen oluşturma. projenin amacını. Öğrenci. 1994). hazırlama. Projeler. Ardından. gözlenebilir davranış veya ortaya çıkacak ürün şeklinde açık ifadelerle belirtilmelidir. dereceli puanlama anahtarı. Ödev hem ürüne hem de sürece odaklanmalıdır. Ödev. • Tanıdığı bir kişinin biyografisini yazma. ) • Sergi oluşturma. Ödev ve proje kavramları çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. 3. Bu ölçütlerin sayısının çok fazla olmaması (10-15) gerekmektedir. Performans değerlendirmede puan belirleme son adımdır. yapılacak değerlendirmenin önemine ve gözlem için gereken süreye göre belirlenmelidir. • Bilimsel bir olayı sözel ve görsel olarak betimleme. öğrencilerin bilgi ve becerilerini gerçek yaşam durumlarına uygun olarak kullanmalarını gerektirir. belirlenen performansın özellikleri tanımlanmalıdır. • Bir tarzdaki grafiği başka tarza dönüştürme. öğrenci tarafından veya öğretmenin hazırlayacağı listeden seçme yoluyla belirlenebilir. Bireysel ya da grup olarak yapılabilir. kontrol listesi ve hikâye kayıtlarıyla yapılır. Performans ödevi. Aslında bazı ödevler kapsamına göre proje olarak nitelendirilebilir. Bununla beraber performans değerlendirmenin amacı puanlamayı etkiler (Airasian. • Bilimsel gözlemlerini tablo oluşturarak belirtme. Ödevlerin bazıları bireysel ödevler. • Aynı grafikleri farklı ölçülerde çizme. birçok beceriyi kapsamalıdır. Performans değerlendirmede. bazıları ise grup ödevleri şeklinde verilmelidir. poster. Performansın puanlanması: Performansın değerlendirilmesi. ünitelerde yer alan kazanımları kapsayan ayrıntılı ödevlerdir. • Başka zamanlarla. Performansın değerlendirilmesinde aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir: 1. a) Performans ve Proje Ödevleri Bir konu hakkında derinlemesine inceleme yapılması amacıyla verilen soru veya sorular. Performansın ya da ürünün gözlemlenebileceği ortam oluşturma: Öğrencinin performansını ve güvenilir biçimde değerlendirmek için gözlemlerin birden fazla tekrarlanması gerekmektedir. • Bir konuyla ilgili afiş. • Herhangi bir şey için bir sınıflama şeması geliştirme. Fakat bu iki kavram arasında bazı farklılıklar olması nedeniyle bu kavramlar ayrı ayrı ele alınmalıdır. kategorileri açıklama ve doğruluğunu savunma. Gerektiğinde öğretmeninden yardım alabilir. 2. Bu puanlama sistemi performans ölçütlerine dayanmalıdır. 58 . 5. Performans ödevleri.Performans ölçütlerinin belirlenmesi aşamasında. Proje konusu. Çok çeşitli konularda performans ödevi verilebilir. öğrencilere ödevi tamamlamaları için verilen süre ödevin niteliğine göre ayarlanmalıdır. Performans ödevlerine verilebilecek bazı örnekler aşağıdaki gibidir: • Bir konu hakkında yazı yazma (makale. anı vb. ödev veya proje olarak adlandırılmaktadır. Gözlem sayısı. geniş içerikli ve uzun süreli performans ödevleridir. kullanılacak malzemeleri ve karşılaşılabilecek durumları önceden planlar. öğrencinin sahip olduğu bilgi ve becerileri günlük yaşamla da ilişkilendirerek ortaya koymasını gerektiren kısa dönemli çalışmalardır. projeler ve öğrenci ürün dosyaları kullanılmalıdır. 4.

1994). konulabilir. Eğer öğrenci ürün dosyası öğrencinin konuyla ilgili en iyi çalışmalarını gösterme amaçlı ise. velilerden gelen bilgiler. öğrencilerin yaratıcılık. öğrencilerin teknolojiyi kullanma becerisi kazanmalarına yardımcı olur. Çeşitli amaçlarla öğrenci ürün dosyası hazırlanabilir. araştırma. öğrencilerin grupla çalışma becerisinin geliştirilmesini sağlar. “belgeleme tipi”.Proje sürecinin olumlu yanları aşağıdaki gibi sıralanabilir: • Proje geliştirme süreci uzun. “sınıf tipi” ve “değerlendirme tipi” ürün dosyaları olarak sınıflandırılabilir. dosyanın amacı ile dosyaya alınacak çalışmaların seçiminde ve değerlendirilmesinde kullanılacak ölçütler belirlenir. performans ödevleri. ses veya görüntü kayıt kasetleri. • Projenin tasarımından ortaya konulmasına kadar geçen süreç. • Öğrencileri notla değerlendirmek gibi amaçlarla kullanılabilir. içeriğin belirlenmesi ve değerlendirmenin yapılması olmak üzere iki aşamalıdır. Amacın belirlenmesi: Öğretmenin öğrenci ürün dosyasını ne amaçla kullanacağına karar vermesi gerekir. Değerlendirme amaçlı öğrenci ürün dosyası kullanımı. öğrencinin çalışmalarının toplandığı bir dosyadır. öğrencinin kompozisyon yazma veya sözlü okuma çalışmalarını gösteren bir öğrenci ürün dosyasına oranla daha geniş olacaktır. öğrencileri teknolojiyi aktif olarak kullanmaya yönelteceğinden. Ürün dosyasına. iletişim gibi üst düzey zihinsel becerilerini geliştirir. • Proje çalışmasında bilgi öğrenciye doğrudan verilmediği için. inceleyerek bilgi kazanırlar. Bu nedenle yapılandırmacı öğrenme kuramı için uygun yöntemlerden birisidir. kompleks ve zorlu bir süreç olacağından bu ödevler. 59 . öğrenci ürün dosyasının amacı ne olursa olsun sürecin değerlendirilmesi için öğrencinin yaptığı ilk uygulamalar öğrenci ürün dosyasında saklanacaktır (Airasian. Ölçme ve değerlendirme amacına en uygun olanı “değerlendirme tipi” dosyalardır. kontrol listeleri. proje çalışmaları. Amaçlarına göre öğrenci ürün dosyaları “sergileme tipi”. Öğrenci ürün dosyaları. dereceli puanlama anahtarları. öğrencinin haftalık veya günlük yaptığı çalışmalarının içinden seçilen örnekleri ve öğretmenin yaptığı sınav evrakları. öğrenciler proje konularında yaparak. • Öğrencilerin performansları hakkında velilerine bilgi vermek. yaşayarak. • Öğrencilerin zaman içerisindeki gelişimlerini görmek. Öğrenci ürün dosyası içeriğinin belirlenmesi aşamasında. kavram haritaları. ancak. öğrenci görüşlerini yansıtan formlar vb. öğrencilerin tipik performans kayıtlarını sağlamak. bilimsel süreç becerilerinin gelişmesine de yardımcı olur. resimler. Öğrencilerin belli bir dersteki bir konuyla ilgili örnek çalışmalarını göstermeyi amaçlayan bir öğrenci ürün dosyasının kapsamı. fotoğraflar. araştırma soruları. b) Öğrenci Ürün Dosyası (Portfolyo) Ürün dosyası. • Bir sonraki yıl öğrencilerin öğretmeni olacak olan öğretmene. öğrencinin yaptığı çalışmalara yönelik yeni uygulamalar toplandıkça öğrenci ürün dosyasının içeriği değişecektir. • Ders programı üzerinde daha çok durulması (geliştirilmesi) gereken konuları belirlemek. aynı zamanda bilimsel süreç basamaklarını da içereceğinden. • Proje çalışması. • Proje süreci.

1) Değerlendirme ölçütleri: Kabul edilebilir cevapları kabul edilemez cevaplardan ayırmak için kullanılır. Hangisinin kullanılacağı değerlendirmenin amacına bağlıdır. yaratıcı çalışmalar. Öte yandan. yapısal içerik. gibi değerlendirilebilir ölçütler kullanılabilir. değerlendirmenin amacı. yer alabilir. etkinliğin nasıl başladığını açıklayan. Gerek dosyada yer alacak çalışmaların gerekse bunların içinden değerlendirilecek ürünlerin seçiminde öğretmenlerin öğrencilere aşağıdakilere benzer soruları yöneltebilir. Bu ürünlerden hangilerinin değerlendirileceğinin belirlenmesi ve sınırlandırılması önemlidir. deneysel veriler.1994). görüşme ve gözlem formları.Ürün dosyasında bulunacak çalışmaların seçiminde kullanılacak ölçütlerin belirlenmesi: Amaca bağlı olarak hangi tür çalışmaların nasıl seçileceği. seçme veya derecelendirme gibi genel bir kararsa bütünsel puanlama daha uygun olacaktır. öğrencilerin karşılaştığı zorlukları belirlemek ya da her bireysel performans değerlendirme ölçütüne göre. Ürün dosyasındaki çalışmalara ait değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi: Dosya içerisinde istenen çalışmaların örnekleri. kullanılabilir. Öğretmenler öğrencilerinin öğrenme 60 . Performansın değerlendirilmesinde dereceli puanlama anahtarları (Rubric). kimler tarafından toplanacağı. hikâyeler ve makaleler gibi çalışma ürünleri vb. kısımlar geliştirilmeli? • Tekrar denesen neleri değiştirir. bir kompozisyonda organizasyon değerlendirilecekse bu ölçütlerden en yüksek puanı alan öğrencinin kompozisyonu organizasyon açısından hiç hata içermemelidir. 1994). parçanın neden seçildiğini anlatan. 2) Ölçüt tanımlamaları: Öğrencilerin değerlendirilmek istenen cevaplardaki niteliksel farklılıkları tanımlama yolunu ifade eder. her performans ölçütünün ayrı ayrı değerlendirildiği analitik puanlama uygundur. Özellikle dosyaya girecek olan çalışmaların belirlenmesi sürecinde. Bu tür kararları verebilmek için. kimlerin karar vereceği. 1997). Dereceli Puanlama Anahtarı Gözlemlere ait puanları tanımlanmış kategorilerden (ölçüt ya da ölçütler) uygun düşen boyuta kaydetmemizi sağlayan bir değerlendirme aracıdır (Haladyna. çalışmayı tanımlayan. sözcük seçimi vb. Verilecek olan karar. öğrenci gelişimini öğrenmekse. öğretmen tek ve ortalama bir puanlama ile bütünsel değerlendirme yolları aramak zorundadır. kontrol listeleri. öz-akran-grup değerlendirme formları vb. 3) Puanlama stratejisi: Puanlama bütünsel ya da analitik biçimde olabilir. Örneğin. Örneğin. grupları yerleştirme. öğrencilerin katılımının sağlanması onlardaki sorumluluk ve sahiplenme duygusunu geliştireceği için önemlidir (Kuhs. hangi sıklıkta toplanacağı ve nasıl değerlendirileceği önemlidir. orijinal modeller. • Bu çalışma neyi ifade ediyor? • Bu bölümü. eklerdin? • Neden bu çalışmayı seçtin? • Bu çalışmanda en çok neyi beğendin? • Burada senin için önemli olan ne? • Bu yaptığın çalışmaları en iyi ifade eden örnek mi? Öğretmen her çalışmanın üzerine (yargılamamak kaydıyla) düşüncesini gösteren. performans ölçütleri uyarlanan puanlama ve oranlama yaklaşımına yön verir (Airasian. ders işleme hedefleri açısından çalışmanın ne anlam taşıdığını açıklayan notlar yapıştırabilir. Her iki durumda da. öğretmenler yazılı kompozisyonları değerlendirirken organizasyon. çalışmanı neden ürün dosyasına koymak istiyorsun? • Neyi iyi yaparsın? En iyi yaptığın şey ne? • Hangi konuda çok iyi/başarılı olduğunu düşünüyorsun? • Hangi bölümler. Dereceli puanlama anahtarı 3 bölümden oluşur.

Tablo 3: Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı Tablosu Mükemmel (4) • Genellikle göz teması kuruyor. • Özette çok fazla hata var. Gelişmekte (2) • Bazen göz teması kuruyor. • Ses tonu uygun değil. sonra da bu puanları toplayarak toplam puanın hesaplanması gerekir. • Özette bir veya iki hata var. Bu yöntem öğrenme ürünleri toplam puan olarak değerlendirilmek istendiğinde kullanılır. Ulaşılan kaynaklar kısmen yeterli. Yetersiz (1) • Nadiren göz teması kuruyor veya hiç göz teması kurmuyor. Bütünsel puanlama ölçeği. değerlendirme sürecinin farklı aşamalarında aranan cevapları puanlamada işe yarar. Tüm kaynaklar. Analitik puanlama ölçeği. sonuca ulaşmak için aşılan bireysel basamaklarla değil toplam performans ya da sonuçla ilgilenir. Analitik dereceli puanlama anahtarı: Burada önce performans veya ürünün parçalarının ayrı ayrı puanlanması. • Ses tonu genellikle uygun. Kaynakların çok azı etkili kullanılmış. Açık bir yanlış yok. Kaynakların çoğu etkili kullanılmış. etkili kullanılmış. Aşağıda sözlü sunum becerisi için bütüncül dereceli puanlama anahtarı örneği verilmiştir. • Sunumda nadiren isteklilik gösteriyor. 2. 61 . Aşağıda araştırma becerisi için analitik puanlama anahtarı örneği verilmiştir. • Özet tamamen doğru. • Ses tonu bazen uygun.ürünlerini toplam puan olarak değerlendirmek istediklerinde bütünsel puanlama stratejisini kullanırlar. • Sunumda ara sıra isteklilik gösteriyor. • Ses seviyesi her zaman uygun. Bilgilerin düzenlenmesi kısmen akıcı ve etkili. Çok fazla yanlış var. Öğretmenler öğrencilerinin çalışmalarının ya da ürünlerinin farklı boyutlarını farklı puanlayarak değerlendirmek istediklerinde ise analitik puanlama stratejisini kullanırlar. Bu ölçekler. • Sunum boyunca istekli. Yeterli (3) • Genellikle göz teması kuruyor. süreçten çok sonuçla ilgilidir. Bilgilerin düzenlenmesi yeterince akıcı ve etkili. • Sunumun genelinde istekli. Çok az yanlış var. Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı: Öğretmenin genel süreci veya ürünü bir bütün olarak parçalarını dikkate almadan puanlamasıdır. 1. Ulaşılan kaynaklar yeterli. Tablo 2: Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı Tablosu ÖLÇÜTLER 1 2 3 Kaynakların Sayısı Tarihsel Doğruluk Organizasyon Bibliyografya Ulaşılan kaynaklar yetersiz. • Özette bazı hatalar var. Bilgilerin düzenlenmesi akıcı ve etkili değil. çalışmanın ya da ürünün farklı boyutlarına farklı notlar vermek amacıyla oluşturulur.

Tablo 4: Sözlü Sunum Becerisi Kontrol Tablosu Adı soyadı Tarih Ölçütler Dinleyiciyle göz teması kuruyor. Bazı değerlendirme listeleri öğrencinin görevi (etkinliği) yerine getirirken sık yaptığı hataları da gösterebilir. Kontrol listeleri genellikle. öğrenciden beklenen davranışın özelliklerine ilişkin detaylı bilgileri içeren ve öğrenci performansının eksik noktalarını belirleme amacıyla kullanılan araçlardır (Airasian. Kontrol Listeleri: Gözlenen performansın ya da ürünün belirlenen performans ölçütlerine ne derece uyumlu olduğu kontrol listeleri kullanılarak belirlenebilir. Bunlardan biri. Anlaşılır bir tonda konuşuyor. Yerinde vurgulamalar yapıyor. Kontrol listeleri ‘evet’ ‘hayır’ . Kontrol listelerinin başka bir dezavantajı da öğrencinin performansının belli bir puanlama sistemine göre değerlendirilmesidir. 2003). Gereksiz sesler çıkarmıyor. Derecelendirme ölçekleri ise ölçülen özelliğe ilişkin performansı çeşitli düzeyleriyle tanımlayabilir ve ölçütlerin ne dereceye kadar karşılandığını görmeye olanak sağlar (Moskal. Bilgiyi organize edebiliyor. Bir dizi hareketi gerektiren davranışlar kontrol listesinde açıkça belirtilip sıralanabilir.Hazırlanan dereceli puanlama anahtarı ödevlerle birlikte öğrencilere verilmelidir. 0 ise davranışın gözlenemediği durumlar için verilir. Akıcı konuşuyor.1994).Aşağıda sözlü sunum becerisine yönelik kontrol listesi yer almaktadır. Evet Hayır 62 . Düzgün ifadeler seçiyor. Kontrol listelerinde var veya yok. öğretmene davranış ile ilgili gözlemlendiği ya da gözlemlenmediği şeklinde iki ölçüt sunmasıdır. Kontrol listeleri kullanırken bazı olumsuzluklar da ortaya çıkabilir. performansa ilişkin belirli ölçütlerin karşılanıp karşılanmadığıyla ilgili olan sınırlı durumlarda değerlendirme için uygun seçimdir fakat performans düzeylerini tanımlayan bir yapıya sahip değildir. davranışın gözlemci tarafından gözlemlenme fırsatının olmadığı durumları da belirten ifadelerin eklenmesiyle davranışın gözlenemediği durumları da belirleme şansı verir (Kubiszyn ve Borich. Beden dilini etkili kullanıyor. Her ne kadar öğrencilerin güçlü ve zayıf öğrenme davranışlarını belirlemeye yarasa da öğretmen performansı belli bir puan ile değerlendirmek zorunda kalır ve performans sürecini kaydedemez (Airasian. Öğrenci çalışmasının hangi ölçütlere göre değerlendirileceğini önceden bilmelidir. Bu listeler. Sonuç bölümünde özetleyebiliyor. Derecelendirme Ölçekleri: Kontrol listeleri.Aşağıda sözlü sunum becerisine yönelik derecelendirme ölçeği yer almaktadır. Düşüncelerini ifade edebiliyor.1 gibi bir puan her bir hata için. 2000). ‘var’ ‘yok’ veya 0-1 şeklinde değerlendirilir. daha küçük parçalara ayrılabilen ve karmaşık davranışları belirlemek için uygundur. Kontrol listeleri. evet veya hayır şeklinde puanlanabilen bir dizi davranış. Gereksiz tekrar yapmıyor. Bu durumda +1 gibi bir puan her bir pozitif davranış için .1994). . özellik veya nitelik bulunur.

8.Gereksiz tekrar yapmıyor.Yerinde vurgulamalar yapıyor.2 Zayıf . 6. Tarih: Öğrencinin Adı Soyadı: DERECELE R ÖLÇÜTLER Çok iyi . 9.1 1.Anlaşılır bir tonda konuşuyor. 63 .Gereksiz sesler çıkarmıyor. 7. 4. 3. 5.Akıcı konuşuyor.Dinleyiciyle göz teması kuruyor. 2.Tablo 5: Sözlü Sunum Becerisi Tablosu Açıklama: Aşağıdaki ifadelerin gerçekleştirilme düzeylerini ifadenin karsısında bulunan yere çarpı (x) koyarak işaretleyiniz.Düzgün ifadeler seçiyor.3 Orta .4 İyi .Düşüncelerini ifade edebiliyor.Beden dilini etkili kullanıyor.

Bu etkinlikten neler öğrendim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… 10. Grup arkadaşlarıma çalışmalarında destek oldum. 6. Anlamadığım yerlerde sorular sordum. 2. 4. 5. 7. Çalışmalarınızı en doğru yansıtan seçeneği işaretleyiniz (X). 9. Başkalarının anlattıklarını ve önerilerini dinledim. 8. 3. Bu etkinlik sırasında en iyi yaptığım şeyler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… 64 . DERECELER Hiçbir Her Zaman Bazen Zaman BECERİLER 1. Yönergeyi izledim. Bu etkinlik sırasında grubumdaki arkadaşlarıma nasıl yardım ettim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… 11.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME (ÖRNEK FORMLAR) ÖZ DEĞERLENDİRME Adı ve Soyadı : ………… Sınıfı : ………… Numara : ………… Bu form kendinizi değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmalarım sırasında zamanımı akıllıca kullandım. Çalışmalarım sırasında değişik materyaller kullandım. Arkadaşlarımı incitmeden teşvik ettim. Ödevlerimi tamamladım.

Değerlendirme süreci. özellikle başarı düzeylerini ve öğrenme sonuçlarını yargılamaları olarak açıklanabilir. öğrencilerin öz değerlendirme becerilerini geliştirmektir. Temel amaç. Çünkü yaşam boyu öğrenme. öğrencinin kendi güç ve zayıflıkları ve becerileri hakkında değerlendirme yapmasını sağlar. …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Öz değerlendirme. 65 . bireylerin yalnızca bağımsız çalışmalarını değil aynı zamanda kendi başarı ve gelişimlerini değerlendirmelerini zorunlu kılar. bireysel veya kendini değerlendirme olarak da adlandırılabilir. öğrencinin öğrenmeye yaklaşımı. Öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini. Öğrencinin kendi düşüncelerini kontrol edebilme yani kişinin planlama ve problem çözme becerisini geliştirir.ÖZ DEĞERLENDİRME Adı ve Soyadı: …………… Sınıfı : …………… Numara : …………… Bu çalışmada neler yaptım? …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Tarih: …………… Bu çalışmada neler öğrendim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmada başarılı olduğum bölümler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmada en çok zorlandığım bölümler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Çalışmamı yaparken beklemediğim nelerle karşılaştım? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmayı tekrar yapsaydım şu şekilde yapardım.

GRUP DEĞERLENDİRME Grubun Adı Sınıfı : …………… : …………… Yönerge: Aşağıdaki her bir ölçütün ne düzeyde yeterli olduğunu göz önüne alarak grubu değerlendiriniz. Grubun her üyesi birbirleriyle etkileşim içerisinde tartışır. Grup üyeleri ulaştıkları sonucu birbirlerine iletir. Çalıştıkları konuda. Grup üyeleri birbirlerine güvenir. Grup üyeleri birbirlerinin düşüncelerini dinlerler. Grup üyeleri söz hakkının adil bir biçimde paylaşılmasına özen gösterirler. grup üyeleri ortak bir görüş oluşturur. gruptakiler bunları tartışmaya açarlar. Grup üyeleri birbirlerini cesaretlendirir. Grup üyeleri bireysel sorumluluklarını yerine getirir. Grup üyeleri bilgilerini diğerleriyle tartışır. YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Hiçbir Zaman Nadiren DERECELER Bazen Sıklıkla Her Zaman 66 . Grup üyelerinin her biri çalışmalarda rol alır. Grup üyeleri birbirlerinin düşüncelerine ve çabalarına saygı gösterir. BECERİLER Grup üyeleri birbirleriyle yardımlaşır. Grupta birbiriyle çatışan görüşler olduğunda. Grubun verimli bir şekilde çalışması Grup üyelerinin birlikte çalışmaktan hoşlanır.

gruptaki her bir öğrencinin değerlendirilmesi için geliştirilmiştir.GRUP DEĞERLENDİRME Yönerge: Aşağıdaki form. Puanlama Anahtarı 5= Çok iyi 4= İyi 3=Orta 2= Kabul Edilebilir 1= Zayıf Grup arkadaşlarını destekleme Görev almaya istekli oluş Sorumlulukları paylaşma Zamanı verimli kullanma Çalışmaya hazır oluş Başkalarını dinleme Tartışmalara katılma Ödevleri tamamlama YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… Ödevlerini saklama Toplam Puan Öğrencinin Adı ve Soyadı Farklı görüşlere saygı duyma Görüşlerini gerekçelendirme 67 .

Araştırma inceleme ve deney sonuçlarından genellemelere ulaşır. 5. Toplam III. 3. Deneyin sonucunu sunar. Bilgi kaynaklarına nasıl ulaşacağını bilir. ETKİNLİKLERE KATILMA 2. 2. DERSE HAZIRLIK 1. Ünite Adı: :………. Yönteme uygun deney yapar. Görüşü sorulduğunda söyler. 4. BİLİMSEL YÖNTEM 1. Toplam IV. 5. 3. Deneye uygun rapor yazar. İNCELEME – ARAŞTIRMA – GÖZLEM 1. 6. Kendisine verilen kaynaklarla yetinmeyip başka kaynaklar araştırır.. 4. 3. Ulaştığı kaynaklardan etkin bir biçimde yararlanır. yapılan çalışmalara katılma düzeylerini gözlemeniz amacıyla hazırlanmıştır. Gözlemlerini dikkatli bir şekilde yapar. Derse hazırlıklı gelir. Bilgi toplamak için çeşitli kaynaklara başvurur. Yeni ve özgün sorular sorar. Verileri çizelgelere ve grafiklere dönüştürür.ÖĞRENCİ GÖZLEM FORMU Açıklama: Bu form. 2. Toplam GENEL TOPLAM 68 . Toplam II. 6. Deney sonuçlarını doğru yorumlar. 4. 4. 7. Belirttiği görüşler ve verdiği örnekler özgündür. etkinlik süresince öğrencilerin. Dersi iyi dinlediği izlenimi veren sorular sorar. Gözlemleri sonucunda mantıksal çıkarımlarda bulunur. İnceleme ve araştırma ödevlerini özenerek yapar. Derse değişik yardımcı kaynaklarla gelir. 2. 3. Araştırma ve inceleme sonucunda genellemeler yapar. Adı – Soyadı : …………… Sınıfı : ……………… DERECELER Bazen Sıklıkla 3 4 Öğrenci Numara : ……………… BECERİLER Hiçbir Zaman 1 Nadiren 2 Her Zaman 5 I. Bilinenlerden bilinmeyeni kestirir. 5.

PROJE DEĞERLENDİRME FORMU Projenin Adı Adı ve Soyadı Sınıfı Numara : …………… : …………… : …………… : …………… Zayıf 1 I. Burada önemli olan öğrencilerin 69 . PROJENİN İÇERİĞİ Türkçeyi doğru ve düzgün yazma Bilgilerin doğruluğu Toplanan bilgilerin analiz edilmesi Elde edilen bilgilerden çıkarımda bulunma Toplanan bilgileri düzenlenme Kritik düşünme becerisini gösterme Yaratıcılık yeteneğini kullanma Toplam III. PROJE HAZIRLAMA SÜRECİ Projenin amacını belirleme Projeye uygun çalışma planı yapma Grup içinde görev dağılımı yapma İhtiyaçları belirleme Farklı kaynaklardan bilgi toplama Projeyi plana göre gerçekleştirme Ekip çalışmasını gerçekleştirme Proje çalışmasının istekli olarak gerçekleştirilmesi Toplam II. başarısını 5 (çok iyi) düzeyine çıkarmaktır. SUNU YAPMA Türkçeyi doğru ve düzgün konuşma Sorulara cevap verebilme Konuyu dinleyicilerin ilgisini çekecek şekilde sunma Sunuyu hedefe yönelik materyalle destekleme Sunuda akıcı bir dil ve beden dilini kullanma Verilen sürede sunuyu yapma Sunum sırasındaki öz güvene sahip olma Severek sunu yapma Toplam GENEL TOPLAM Kabul Edilebilir 2 DERECELER Orta İyi 4 Çok İyi 5 BECERİLER ÖĞRETMENİN YORUMU …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……. Not: Yukarıda 1-5 arasında verilenler birer derecedir.

Arkadaşım 2. konuşulanları anlar. akranlar arasında arkadaşlık durumu birbirlerine yüksek veya çok düşük puan verilmesine neden olabilir. bir grup içinde yer alan bireylerin akranlarını değerlendirmeleridir. Öğrencilerin kendi gruplarındaki arkadaşları ile ilgili bu değerlendirmeler. kirlettiklerini temizler vb. Arkadaşlarını uyarırken olumlu bir dil kullanır. Kendi aralarında anlaşarak birbirlerine yüksek puan verebilirler. Değerlendirmeye temel oluşturan beceriler ve ölçütlerin saptanması konusunda öğrenciye bakış açısı sağlar. Grup numarası: ……………… Adı soyadı : ……………… Sınıfı : ……………… 1.AKRAN DEĞERLENDİRME FORMU Değerlendiren öğrencinin. Sonuçları tartışırken anlaşılır konuşur. öğrencilerin kendilerine olan güvenlerinin artmasını da sağlar. öğretmenin birinci etkinlik esasına göre düzenlediği “Öğrenci Gözlem Formu”nu doldurmada yardımcı olarak kullanılabilir. Arkadaşım 1. Grubumuzdaki Öğrenciler 1. tertipli ve düzenli çalışır (Kullandığı aletleri yerine koyar. Arkadaşım 2. Malzemeleri kullanırken israf etmez. Akran değerlendirme. Akran değerlendirmede değerlendirme aracı kontrol listeleri şeklindedir. Bu değerlendirme sırasında öğrencilerin becerileri de geliştirilir. Ayrıca akranlar öğretmen kadar bilgili ve bilinçli değillerdir. Aletleri kullanırken dikkatli ve titizdir. Arkadaşım Projenin Sonunda 1. Öğrencilerin yanlı davranışlarını önlemek için öğrencilere ölçütlerin verilmesi yararlı olur. Arkadaşının Adı Soyadı: ……………… 2. Ben . Arkadaşım Hiçbir Zaman 1. Görevini zamanında yerine getirir. Örneğin. Arkadaşım Projenin Başında 2. Arkadaşının Adı Soyadı: ……………… Her Zaman 1. Grup arkadaşlarının görüşlerine saygılıdır. Fiziksel güçten kaynaklanan nedenlerden dolayı akranlar yüksek puanlama yapabilirler. Farklı kaynaklardan bilgi toplayıp sunar. Fakat bu değerlendirmenin de bazı sakıncaları vardır. Kişinin öğretmen dışında başka birinden de dönüt almasına yardımcı olur.Arkadaşım 70 Ben Ben Ben Etkinliğe katılımda gönüllüdür. Temiz. ). Arkadaşım 2. Akran değerlendirme.

K.. 1999 McKinney. Washington. H. 2007 Kavrakoğlu.edu/additional/tips/newActive. 2007 tarihinde ulaşılmıştır. 2005 Aytaç. 1996 Koçel. Gözübüyük. 1.. & Peterson.KAYNAKÇA Açıkgöz.. 12. Anı Yayıncılık.. 1981 Bursalıoğlu. İzmir: Eğitim Dünyası Yayınları. 2. N. M. Organizasyon ve yönetim. M. Ankara: Pegem Yay. T. 2001 Sönmez. Mavi Tanıtım ve Organizasyon.php 05.. B. Ankara. 2007 Aydın. 2. l (1). uygulama. adresinden 05. R. Öğretim ilke ve yöntemleri.. T... Program geliştirmede yapılandırmacılık yaklaşımı. Eğitim yönetiminde teori ve uygulama. 1995 Atılgan.. Z. V. M. A. S. 81-87. Baskı. K.. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. US: Jossey Bass. Organizasyonların yönetimi. H. Jantzi. K.. 2007 Aydın... Ankara: TODAİE.-Tüz.. Changing Leadership for changing times. V. Eğitim yönetimi.. D. Baskı. 2004 Felder R. 2007 http://www4.cat.. Örgütsel psikoloji. 2002 Ergun. ve Tortop. 2005 Çevik. 1991 Can.. 2002 Alıç. http://www. 1. İsbir. Eğitim Fakültesi Dergisi. Baskı. 1994 Aykaç. 5.. İstanbul: Epsilon Yay.. Cooperative learning. Yönetim bilimi. İ. Ankara: Anı Yayıncılık.). Bursa: Ezgi Kitapevi. Ankara: Yargı Yayınevi. Çalışma yaşamında kariyer yönetimi planlaması geliştirilmesi sorunları. Kamu yönetimi kuram. Active learning centre for teaching: Learning and technology.M. & Steinbach. Beta Basım Yayın Dağıtım. Örgütler. Z. 2004 Deal.. İstanbul. 2000 Demirel. 1997 Balcı.edu/unity/lockers/users/f/felder/public/Papers/CLChapter. Ölçme ve değerlendirme. Ankara: PegemA Yayıncılık. Ankara: Seçkin Yayınevi. E. Ö. Türkiye’de kamu yönetimi sorunları. Hacettepe Üniversitesi... B.. T. Yönetim hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık.ilstu. Örgütsel gelişme: Kuram ve uygulama.. H. D. Baskı. 2007 71 . İstanbul. siyasa. Ankara: Siyasal Kitabevi. H. Yönetim bilimi. 12... The Leadership paradox: Balancing logic and artistry in schools. Ü..Ş Yayını No:1.. Eğitimde program geliştirme. 23. Met/Er Matbaası. Ankara: PegamA Yayıncılık. 2000 Baykal. G. Ankara: Pegem yayıncılık. 2002 Demirel. İşletme yöneticiliği.. Bulunduğu eser: Mabrouk (ed.. Ankara: Hatipoğlu Yay.pdf. Sabuncuoğlu. DC: American Chemical Society.ncsu. 2005 Karip. Ö.E. Toplam kalite yönetimi. Aktif öğrenme. Active Learning: Models from the Analytical Sciences. K. Philadelphia: Open University Press. 1995 Sönmez. İstanbul: Türkiye Şişe Cam Fabrikaları A. E. Program geliştirmede öğretmen el kitabı. Ş. Ankara: Anı Yayıncılık. Baskı. A. H. 2007 tarihinde ulaşılmıştır. ACS Symposium Series 970. Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Brent R. 1. 1998 Leithwood. Erdem E. Baskı. Ankara: Turhan Kitabevi.

Eğitimde ölçme ve değerlendirme metotları. F. Örnek: Atılgan. 2007 72 . 7. Ankara: Yargı Yayınları. H.. H. 2007 Tekin. Baskı. Yüzyılın eşiğinde paradigmalar savaşı: Kaostaki Türkiye. M. Ş. Ankara: Anı Yayıncılık. 5.... Baskı.Şimşek. Ankara: Saydam Matbaacılık. Baskı.. 2. 1993 Turgut. 1997 Tan. Ankara: Pegem A Yayıncılık. İstanbul: Sistem Yayıncılık. Öğretim ilke ve yöntemleri. Eğitimde ölçme ve değerlendirme.. H. 1987 Kaynakçadaki bazı kaynaklar metin içinde dipnot düşülmemiş fakat fikir olarak yararlanılmıştır. Eğitimde ölçme ve değerlendirme. 21.