T.C.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

ORTAÖĞRETİM YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

2009-ANKARA

KOORDİNASYON Medine KARAPINAR Ortaöğretim Genel Müdürlüğü Program ve Ders Kitapları Şube Müdürü Hayriye ARGÜN Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Program Geliştirme Uzmanı

Mustafa ÇAKAL İzmir Milli Eğitim Müdür Yardımcısı

PROGRAM DANIŞMANLARI Yrd. Doç. Dr. Semiha ŞAHİN Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitim Yönetimi, Denetimi Planlanması ve Ekonomisi ABD

KOMİSYON ÜYELERİ Şerafeddin BİLİR Ayşen GÜLEN İlker BIYIK Yalçın ALBAYRAK Züleyha ÇELİK ATEŞ Nuray SUNAR Eğitim Yönetimi Uzmanı (Sınıf Öğretmeni) Rehber Öğretmen Felsefe Grubu Dersleri Öğretmeni İngilizce Öğretmeni Program Geliştirme Uzmanı Ölçme Değerlendirme Uzmanı

İÇİNDEKİLER 1. TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI 2. GİRİŞ 2.1. Yönetim Bilimi Dersi Programının Temel Yaklaşımı 2.2.Yönetim Bilimi Ders Programının Yapısı 2.3.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı İle Kazandırılmak İstenen Beceriler 2.4.Öğretim Yöntem ve Teknikleri 2.5. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Genel Amaçları 2.6. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar 2.7. Etkinlik Örnekleri 2.8. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programında Kullanılan Semboller 2.9. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Ünite, Konu ve Sürelerine Göre Dağılım Tablosu 2.10.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programına Göre Yazılacak Ders Kitaplarının Forma Sayıları 3. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ KAZANIMLARI 4. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 5. KAYNAKÇA

Sayfa 1 2 3 5 8

13 13 15

17 23 24 25 26 55 71

öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadi. hür ve bilimsel düşünme gücüne. kişilik ve teşebbüse değer veren. Beden. 3. koruyan ve geliştiren. ailesini. topluma karşı sorumluluk duyan.YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 1. manevi ve kültürel değerlerini benimseyen. Türk milletinin bütün fertlerini. zihin. Türk milletinin milli. yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek. Genel Amaçlar Madde 2. ahlak. sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı. beceri. laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek. Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasa’da ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı. ahlaki. bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak. insani. 2. davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların. vatanını. 1 . Böylece. insan haklarına ve Anayasa’nın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik. İlgi. ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere.TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’na göre Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları 1. kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak. milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan. 1. insan haklarına saygılı. geniş bir dünya görüşüne sahip. Türk Millî Eğitiminin genel amacı. istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi. yaratıcı seçkin bir ortağı yapmaktır. yapıcı.

Kamu yönetimi disiplinin başlangıcı olarak Woodrow Wilson’ın “İdarenin İncelenmesi” başlıklı yazısının 1887 yılında yayınlanması kabul edilir. Türkiye’de yönetim bilimi yakın yıllara kadar ağırlıklı olarak kamu yönetimi alanında gelişme göstermiştir. Yakın zamanda da işletme yönetimi ve örgüt bilgisine gerek duyulmuştur. Bu çeşitli uğraşlar farklı alanlara aitmiş gibi görünmekle birlikte hepsinin ortak yönü. onları yönlendirir ve kontrol eder. Wilson bu yazısında yönetimin bir iş alanı olduğunu ve sağlam ilkelere dayandırılması gerektiğini ve bunun da yönetim biliminin işi olduğunu vurgulamaktadır. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi bünyesinde. Başhekim hastaneyi.GİRİŞ Evrensel bir kavram olan yönetim önceden ne yapacağının kestirilmesi oldukça zor olan insanla uğraşır. onların çeşitli etmenler altındaki davranışlarını inceler. Böylece her insan öncelikle kendini yönetir. zamanını ve faaliyetlerini planlayıp örgütler. dekan fakültesini yönetir. Bu anlamda her insan bir yönetici sayılır. insanın toplumsal yaşamı gereği diğer kişilerle ilişkilerini. yönetim sorunları üzerinde araştırmalar yapılarak bu tür araştırmaların desteklenmesi.2. Yönetim. 1960’tan sonra hem örgüt kuramını hem de yönetim bilimini günümüze kadar etkileyen durumsallık düşüncesini gündeme getirmiştir. ABD’deki bu başlangıçtan sonra ‘‘bilimsel yönetim’’ olarak kabul edilen kronolojide ilk eksiksiz yönetim kuramı olarak nitelendirilen Henry Fayol’un ‘’Genel ve Endüstriyel Yönetim’’ adlı kitabının 1916 yılında yayınlanmasıyla yönetim işlevleri ve ilkelerini konu alan. genel müdür şirketini. ustalığını. normatiflik ve evrensellik özelliklerinin belirginleştiğini ve klasik yönetim kuramının ana hatlarının ortaya çıktığı görülür. Bu başlangıçtan sonra ABD’de klasik yönetim kuramının ana ögeleri ortaya çıkmıştır. ev faaliyetlerini ve çocuklarını yönetirler. Bununla birlikte yakın yıllarda pek çok üniversitenin İktisadi 2 . Öğrenciler okulda çeşitli konu ve derslerde başarılı olmak için zamanı yönetirler. farklı amaçlara yönelik örgütsel çabaların yönetilmesidir. bu sorunlara ilişkin çözüm alışverişlerinin sağlanması amacıyla. Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün 1953’te açılmasıyla yönetim bilimi çalışmaları somutlaştırılmıştır. Anne babalar işlerini. Yönetim bilimi bir akademik disiplin olarak 20. Kamu ve özel örgütleri bilimsel yönetim anlayışı ile yönetilen kapalı sistemler olarak tasarımlayan klasik kuram 1930 yıllarında İnsan İlişkileri Akımı ya da Davranışçı Akım verimlilik ve etkililik açısından yetersiz görülmüştür. kamu yönetimi öğretiminin geliştirilmesi. 1960’lardan itibaren karşılaştırmalı yönetim incelemeleri hem kamu yönetimi hem de işletme yönetimi alanında görülmeye başlamıştır. müsteşar bakanlığını. yüzyılın başında ABD’de şekillenmeye başlamıştır.

Bilgiyi üreten. 1996 yılında yapılan 15. yaratıcı düşünebilen. yönetim ve organizasyon. Bu nedenle öğretim programının bilginin taşıdığı değeri ve öğrencinin var olan deneyimlerini dikkate alarak yaşama etkin katılımı. Ortaöğretim programlarının. 2. sorun çözme ve karar verme becerilerini ve yaratıcı düşünmeyi geliştirmelerine olanak sağlayacak biçimde. doğru karar 3 .ve İdari Bilimler Fakülteleri ile Kamu Yönetimi Bölümlerinde yönetim bilimine ilişkin dersler okutulmaya başlanmıştır. Bu dersin öğretim programı ile yönetim bilimi alanıyla ilgili becerilerin geliştirilmesi.1. verimlilik. kullanılmasında ve donanımlı insan gücünün yetiştirilmesinde en önemli görev eğitim sistemimize düşmektedir. uygulama ve değerlendirme aşamalarında yaparak ve yaşayarak öğrenen. Üretilen veya günlük hayatta kullanılan bilginin. yönetimin yapısal ve işleyişsel sorunlarına çözüm bulmaktır. Bu amaçların gerçekleştirilmesi etkin ve etkili bir yönetim anlayışının geliştirilmesi ile mümkündür. yönetim biliminin esasları doğrultusunda ortaöğretim öğrencilerine yol gösterip kaynaklık etmek asıl hedeftir. Tüm bu gereksinimler doğrultusunda ve dünyada yaşanan gelişmelere paralel olarak öğretim programlarımızda yeni yaklaşımların kullanılması zorunlu hâle gelmiştir. iletişim olanaklarının küçülttüğü dünyamızda en önemli ve değerli etken durumuna gelmiştir. bunların özgün model ve kuram geliştirme ile olabileceği bir gerçektir. Bu amaçların gerçekleştirilmesinde öğrencinin derse aktif katılımını sağlamak. Bununla birlikte yönetimin yasal ve yapısal yönlerinin olduğu. bilgi kaynaklarının ve insan gücünün yönetimi ayrı bir önem taşımaktadır. karar verme. Bilginin kazanılmasında. kullanan ve yöneten toplumlar çağımızda her anlamda ileri ve üstün durumdadır. öğrencilerin bilgiyi arama ve bulma yöntemlerini. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMEL YAKLAŞIMI Bilgi. yeniden düzenlenmesine gereksinim olduğu Millî Eğitim sisteminin çeşitli birimlerince vurgulanmaktadır. değişimleri ve geleceğin ihtiyaçları iyi araştırılarak ileri dünyanın eğitimdeki düzeyine ulaşılması ve Avrupa Birliği ülkeleri ortalamasıyla eğitimde aynı düzeye erişilebilmesi için mevcut öğretim programlarının geliştirilmesine karar verilmiştir. Yönetimde sorumluluk. planlama. eşgüdüm ve yönetimin davranışsal boyutunun bilimsel bir nitelik taşıdığı. sorun çözen. yönetim ve çevre ile personel yönetiminin belli bir sistematiğinin olması gerektiğinin bilinmesi yönetim biliminin ortaöğretim düzeyinde ele alınmasını zorunlu kılmıştır. bilimsel araştırma yapabilen ve yönetim bilimine sempatiyle yaklaşan bireyler yetiştirmek amaçlanmıştır. Yönetim bilimi eğitiminin temel amacı yönetimi daha etkili ve verimli kılmak. etkililik. Millî Eğitim Şurası’nda 2000’li yılların gerçekleri.

Öğrenenlerin bireysel farklılıklarına uygun seçenekler sunar. 2002). Öğretmen otorite değil sınıf içinde gözlemcidir. Yapılandırmacı öğrenmenin temel amaçları aşağıda sıralanmıştır (Demirel. sorun çözmeyi destekleyici bir yaklaşım doğrultusunda bilgiyi yapılandırmayı önemseyen bir gelişim göstermesi önem kazanmaktadır. inceleyen. Öğrenmeyi eleştirel düşünme ve problem çözmeye dayandırmayı.2002a. analiz eden. Yukarıda kısaca belirtilen eğitim felsefesini temel alan yaklaşımlardan bir tanesi öğrenenlerin etkin katılımıyla bilgiyi zihinsel olarak yapılandıran yapılandırmacı yaklaşımdır. Eğitimin felsefesi. eğitimde felsefe. eleştirel soru soran.Şaşan. Bilgiyi elde etme konusunda güdülenmiş. Yapılandırmacı yaklaşımda öğrenenler seçici. hangi yöntem ve materyallerin kullanılacağına yanıt bulmaya yardım eder. Öğretmenin rolü. Öğrencinin öğrenmeye etkin katılımını sağlar. 2002). Mücadeleci. yapıcı ve etkindirler (Ülgen. programların ayrılmaz bir parçasıdır. karşılaştırma yapan. girişimci ve sabırlıdırlar. Öğrenenin rolü. Öğrenenlerin öğrenmelere etkin olarak katılmasını. içerik ve organizasyonuna. Demirel’in (2002a) belirttiği gibi. eğitimin hedeflerine. yönergeler verir. Kendi kararlarını kendileri alırlar. Etkin öğrenme ortamında öğrenenlerin içeriği ve süreci aynı anda değerlendirmelerini sağlamaktır. Bu yaklaşım öğretenin değil öğrenenin merkezinde gelişmektedir. yorumlayabilmesi ve yeni bilgiler oluşturabilmesini gerektiren bilişsel temelli bir süreçtir (Şaşan. Programlarda belirlenen yaklaşımların dayandığı felsefeler eğitim öğretimin temel taşını oluşturmaktadır. öğrenme öğretme sürecine ve genel olarak okul ve sınıflarda hangi etkinliklerin yer alacağına ilişkin bakış açısı sağlamasından dolayı. okulların ne için olduğuna. bulduklarını tartışan. Geleneksel ezberci öğrenmenin aksine öğrenenin var olan bilgiyi yeni durumlarla karşılaştırdığında transfer edebilmesi.vermeyi. yorumladıklarını nedenleriyle savunan kişilerdir. 4 . bilginin nasıl öğretileceğine. yorumlayan. problem çözen. meraklı. Uygun öğrenme ortamlarını ve gerekli öğrenme materyallerini sağlar. Öğrenenlerin bilgiyi araştırıp keşfederek tekrar yaratarak yorumlayarak ve çevreyle etkileşim kurarak yapılandırmasını. 1994).

) ve gösterebileceği (fotoğraf. demografi. felsefe. alan gezileri. 2. iktisat. yaşadığı sorunlara çözüm bulma 5 . sosyoloji. araştırılması. Çağdaş toplumlarda birey. senaryo yazma vb. şehir ve bölge planlama. iletişim ve etnoloji gibi disiplinler sosyal bilimleri oluşturan disiplinler olarak kabul edilmektedir. problem çözme. yorum yapma ve düşünme becerilerini geliştirmesi esas alınmıştır. arkeoloji. Bu açıdan sosyal bilimleri oluşturan disiplinler zamanla çeşitlenmiştir (Sözer. oyun. 1998: 6). içinde bulunduğu çağın koşullarına uyum sağlayacak bilgi ve donamıma sahip olmanın yanında. psikoloji. Değerlendirme. yorumlama gibi bilişsel terminoloji kullanır. coğrafya.2. sergi. yalnızca bilgi aktarma anlayışının hâkim olduğu yapıdan uzaklaşmaktadır. yönetim bilimi. öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini ortaya koymaktır. sosyal yaşayış. insan ilişkileri. drama. diğer alanlarla ilişkilendirme. Gelişen dünyada eğitim. film.) kullanılır. anlaşılması ve yorumlanması gibi konular üzerinde durmaktadır. onun yönetim bilimi alanında yaratıcılık. yerinde inceleme vb. tahminde bulunma. Değerlendirmenin amacı. araştırma ve inceleme. probleme ilişkin bilginin toplanabileceği (görüşme. akıllı tahta. Yapılandırmacı eğitimde.öğretme sürecinde öğrenme materyallerinin kullanımı. Öğrenenler düşüncelerini dile getirmede.) çeşitli kaynak ve yöntemlerden yararlanırlar. eğitim bilimleri. sosyal kurumlar. insan davranışlarını etkileyen değişmelerin neden ve sonuçlarının saptanması. Yapılandırmacı yaklaşımda öğretmen ve öğrenci birlikte değerlendirilir. Yapılandırmacı yaklaşımda etkin öğrenme. öğrenmede bir son değil. özgün öğrenme ve işbirlikli öğrenme amacıyla öğrencilere teknolojiyi kullanma becerisi kazandırılır. dil bilimi. Öğrenme . amaçlı öğrenme. Yapılandırmacı eğitimde değerlendirme: Sonucun değerlendirmesi değil. hukuk. Son yıllarda tarih. çözümleme.- Sınıf içinde sınıflama. Yukarıda belirtilen yapılandırmacı yaklaşımın özellikleri doğrultusunda Yönetim Bilimi dersi öğretim programı hazırlanırken öğretim programının öğrenciye hazır bilgi vermekten çok. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ YAPISI Sosyal bilimler. antropoloji. sınıfta etkili iletişim kurmak için çoklu iletişim araçları (bilgisayar. ekonomi. siyaset bilimi. internet erişimi. tepegöz vb. sürecin değerlendirmesi yapılır. bir sonraki öğrenmeye yol göstericidir.

uluslararası ilişkiler. yönetimsel ve toplumsal olayları değerlendirirken yönetim bilimine ait olan kavramları. yönetme. kazanımlar ve etkinlikler ise tablo hâlinde verilmiştir. Öğrencilerin geçmiş bugün ve gelecekteki sosyal. anlaşılması ve yorumlanması özellikle önem kazanmıştır. demokrasi ve insan hakları eğitimi gibi derslerdeki konularla da ilişkilidir. örgütsel. Sosyal bilimleri oluşturan disiplinlerin çeşitlenmesi ve bu disiplinlerin öğretiminin öneminin artması sonucu Millî Eğitim Bakanlığınca çeşitli illerde sosyal bilimler liseleri açılmıştır. yönetim ile ilgili süreçler. Yönetim bilimi dersi tarih. yönetim bilimi konusuna çok boyutlu bakış açısı getiren bir derstir. ulusal ve uluslararası düzeyde ele alan bir disiplindir. koordinasyon. Yönetim bilimi özel ve kamusal ayrımı gözetmeyen ilkeler ışığında ve evrensel bir çerçevede yönetimin genel sorunlarını inceleyip çözme amacındadır. değişen dünyada yönetim süreçlerinin kazandığı önem. Bu bağlamda karar verme. planlama. iletişim. ekonomik. Kişilerin ihtiyaçlarıyla toplumun beklentileri arasındaki dengeyi sağlamak için insanlara gerekli bilgi. toplumsal ve teknoloji gibi alanlarda yaşanan hızlı değişmeler. yönetimin amacına ulaşması için nasıl bir örgütsel yapıya ve işleyişe sahip olması gerektiğini inceleyen. Bu nedenle yönetim bilimi. ekonomik. Yönetim kavramının içeriği. Bu liselerin temel amaçları arasında edebiyat ve sosyal bilimler alanlarında ihtiyaç duyulan üstün nitelikli bilim adamlarının yetiştirilmesinde kaynaklık etmek vardır. Her ünitede neyin. niçin ve nasıl öğretileceği. her bölümde öğrencilerin neler kazanacağı belirlenmiştir. Yönetim bilimi dersi. denetleme gibi yönetim bilimi ile ilgili konularının araştırılması. yöneticilerin sahip oldukları bilgi ve becerileri kullanabilmelerinin hedeflendiği. siyasal. bulur ve yönetsel eyleme yol gösterebilecek duruma getirir. Kalkınma planlarımızda da belirtildiği gibi Türkiye’de yöneticiliğin taşıdığı önem ve nitelikli personel ihtiyacı. sosyoloji. Öğretim programı hazırlanırken amaçlar liste hâlinde.zorunluluğu ile karşı karşıyadır. yönetsel olgu ve olayları bireysel. beceri ve tutumları kazandırmada sosyal bilimler öğretiminin büyük bir önemi vardır. sosyal. yönetimde çağdaş gelişmeler ve Türkiye’nin yönetim biçimi hakkında öğrencinin genel bir bakış açısı kazanması dersin temel içeriğini oluşturmaktadır. yönetim alanında yaşanan karmaşık problemler. örgütlenme. yönetim biliminin öneminin daha da artmasında etkili olmuştur. Bir bilim olarak yönetsel olgu ve olayları incelemekle yetinmez. seçmeli bir derstir. yönetsel olayları 6 . Bu ders programı dersin verileceği öğrencilerin gelişim özellikleri dikkate alınarak hazırlanmıştır. Yönetim bilimi. toplumun akılcı ve bilimsel biçimde yönetilmesinin ilke ve kurallarını araştırır.

eğitimde hedefler. değerlendirilmesinde temel amaç öğrencileri sadece başarı durumlarına göre sıralamak değil. Programda konular belirlenirken yönetim biliminin bu temel özelliklerinin kazandırılmasına dikkat edilmiştir. Duyuşsal alan. öğretimi yönlendirmesi. ölçülebilir ve istenilir davranışlar geliştirmeleri hedeflenmiştir. 7 . derse aktif katılmasına ve öğrenmede sorumluluk almasına yardımcı olacaktır. tutum. problem çözme becerisi geliştirebileceği. ve Böylece çevreyle öğrenciler iletişim öğrenme kurma öğretme sürecinde deneyimlerini Etkinliklerin kullanabilecek olanağı sağlayacaktır. Öğrenmenin anlamlı ve kalıcı olmasında önemli bir rolü olan aktif öğrenme yaklaşımı etkinliklerin hazırlanmasında temel alınmıştır. Bu ilkelerle işlenecek konular öğrencinin yaşadığı toplumsal çevreye indirgenerek onun güdülenmesine. konular arası bağlantılar. somuttan soyuta. Programda kapsam. sevgi. yaşadığı toplumsal sosyal ve kültürel değerler açısından hazır bulunuşluluk düzeyleri dikkate alınmıştır. basitten karmaşığa ilkeleri benimsenmiştir. Bu etkinliklerde özellikle öğrencilerin ilgi yetenek ve tutumları göz önüne alınarak öğrenme öğretme yöntem ve tekniklerinde çeşitliliğe önem verilmiştir. ilgi ve tutumları. kapsamı ve içeriğin sıralanmasında öğrenci davranış özellikleri. Öğrenmenin anlamlı olması önemsenmiştir. nefret. Bu alanda bireyin kişisel özellikleri göz önünde bulundurulur. öğrencilerin okul içinde ve okul dışında yaşadığı toplumla iletişim kurabileceği. Programda kazanımlar belirlenirken öğrencilerin gözlenebilir. basitten karmaşığa doğru sıralanmıştır. Programın hazırlanması. ilgi. zihin ve kas koordinasyonunu gerektiren becerileri kapsar. Demirel’in (2002b) belirttiği gibi. Bu sınıflamada belli bir alana giren hedefler kolaydan zora. Etkinlikler yazılırken öğrencilerin bireysel farklılıkları göz önünde bulundurulmuştur. konu ve içerik oluşturulurken özellikle öğrenciler için hedeflenen kazanımlar dikkate alınmıştır. Bilişsel alan çoğunlukla zihinsel öğrenmelerin gerçekleştiği ve zihinsel yeteneklerin geliştirildiği alandır.“disiplinler arası” bir bakış açısıyla inceler ve bulgularını “evrensel” bir çerçeve içinde sunar. güdülenmişlik gibi duyguları kapsar. Kazanımların yazımında Bloom Taksonomisi adı verilen sınıflama kullanılmıştır. öğretmeöğrenme işleminin yapılmasını ortaya koyması ve ölçmelere kılavuzluk etmesi açısından gereklidir. korku. bir bütün olarak dünyayı farklı şekillerde algılamasına ve yorumlamasına fırsat verebilecek öğrenme etkinlikler ile oluşturulmuştur. Psikomotor alan. Programın içeriği. Etkinliklerde yakından uzağa.

öğrenme durumlarıyla ilgili geri dönüt vererek öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerinin farkına varmalarını sağlamaktır (Tan. anlamlandırma. 2007). Yaratıcı düşünme becerisi. insan ilişkileri. bir fikre. sosyoloji. uluslararası ilişkiler. işlemler sırasında çalışmaları gözlemleme. geçerliliğini belirleme. gördüğünü doğru. gerektiğinde stratejileri ve planları değiştirme. düşünce. ürüne çok farklı açılardan bakma. tam ve hızlı olarak anlayabilme. Buna ek olarak yönetim bilimi dersinin temel amaçlarına dayalı olarak belirlenen kazanımların süreç içerisinde değerlendirilmesi için değerlendirme yöntemleri önerilmiştir. Sorgulayıcı bir yaklaşımla konulara bakma. çıkarımda bulunma gibi alt becerileri içerir. demokrasi ve insan hakları eğitimi vb. Bilişsel Beceriler Türkçeyi doğru ve etkili kullanma becerisi. bütünsel bakma alt becerileri içerir. birleştirme yeniden farklı ortamlarda kullanma ya da tamamen kendi düşüncelerinden yola çıkarak yeni. 2. sorunlara benzersiz ve kendine özel çözümler bulma. 8 . tarih. derslerin programlarında olduğu gibi öğrencilerin ortak becerileri kazanmaları istenmektedir. analiz etme. zengin bir söz varlığına sahip olma ve estetik bir bakış açısı kazanma gibi alt becerileri içerir. Sebep-sonuç ilişkilerini bulma. yorum yapma ve karar verme becerisidir. dinlediğini. duygu. gerekirse alt basamakları ya da sorunun köklerini bulma. ayrıntılarda benzerlik ve farklılıkları yakalama. Eleştirel düşünme becerisi. Öğrencilerin bir temel fikri ve ürünü değiştirme. farklı bilgiler üretme ve olaylara farklı bakabilmeyi kapsar. Ayrıntılı fikirler geliştirme ve zenginleştirme. değerlendirme. sorunu uygun şekilde çözmek için planlama yapma. Sorunu anlama. hayal ve isteklerini açık ve anlaşılır bir şekilde eksiksiz ifade edebilme. verilen bilgilerin kabul edilebilirliğini. Okuduğunu. ÖĞRETİM PROGRAMINDA GELİŞTİRİLMESİ PLANLANAN BECERİLER Bu programla. yöntemleri sınama. Son olarak programın açıklamalar bölümünde programı uygulayacak olan öğretmen ve bu programa dayalı ders kitaplarını yazacak olan yazarlara kazanımlar ve ders konularıyla ilgili öneriler ve uyarılar verilmiştir. Öğrencinin yaşamında karşısına çıkacak sorunları çözmek için gerekli olan beceriyi kapsar. çeşitli ölçütleri kullanarak sıralama yapma. Problem çözme becerisi.3. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurma. fikirler ve çözümler ortaya çıkarma.

sunulması ve değerlendirilmesinde teknolojiyi kullanabilmeyi kapsar. sonuçları sunma yollarını belirleme. söz hakkı verme. bilgi teknolojilerini kullanırken planlama yapma. Doğru ve anlamlı sorular sorarak problemi fark etme ve kavrama. ürünü planlama. işaret dili gibi sözel olmayan iletişim becerilerini etkili ve bulunduğu ortama uygun olarak kullanmayı kapsar. işlenmesi. sonucu destekleyici verilerin yeterliliğine karar verme. okurken etkin ve hızlı bir şekilde okuma. dinleme. Araştırma ve sorgulama becerisi. sonucu test etme ve fikirleri geliştirmeyi kapsar. iletişimde. uygun araştırma ortamına karar verme. Bilgi teknolojilerini yerinde kullanma konusunda doğru karar verme. plan yapma. elde edilen sonuçlarla asıl fikrin bağlantısını kurma. Girişimcilik. Bulunduğu ortama uygun olarak kullanması gereken konuşma üslûbunu belirleme. sonuca varma. herhangi bir alanda ihtiyaç duyulabilecek bir ürünün gerekliliğini sezme. Girişimcilik. taranan bilgilerin işe yararlılığını sezme ve ayırma. planlarını uygulayabilme. Anlamlı tahminde bulunma. Bilgi teknolojilerini kullanma becerisi. ayrılan bilgileri analiz etme.çözüm aşamasında elde edilen veri ve bilgileri değerlendirme. sonuçları uygun bir dille ifade etme. bu kaynaklardan bilgiye ulaşma. İletişim becerisi. bulunanların ilk beklentileri karşılayıp karşılamadığına karar verme gibi alt becerileri içerir. okuduğunu anlama ve eleştirme. bu teknolojilerin kullanılması için gerekli becerilere sahip olma. sonucu uygun formda sunma ve yeni alanlarda kullanma alt becerilerini içerir. yazarken ve 9 . işe yarayanları seçme. iş dünyasında ve benzeri alanlarda gerekli ve etkili davranışları uygun bir şekilde ve uygun zamanda ortaya koymak veya talep görebilecek bir ürünü veya hizmeti daha iyi üretebilmek ya da pazarlayabilmek amacıyla yeni bir sistem kurmak için gerekli olan becerilerdir. okuma. vücut dilini gerektiği yerde gerektiği ölçüde kullanma. uygun şekilde hitap etme. çözüme ulaşılınca çözümün anlamlılığını ve işe yararlılığını değerlendirme ve yeni sorunları fark etmeyi içerir. grup içerisinde etkin bir şekilde arkadaşlarıyla etkileşim içerisinde olma. üretme. sonuçların tekrar incelenmesi gerekip gerekmediğine karar verme. sonuçları tahmin etme. aktif olarak dinleme. insan ilişkilerinde uyumlu davranışları gösterebilme. pazarlayabilme gibi alt becerileri içerir. Konuşma. yazma gibi sözel ve vücut dili. verileri ortaya koyma. Sosyal ilişkilerde. risk alma. bulunması. empati kurma. pazar araştırması yapma. nasıl gözlem ve karşılaştırma yapacağını belirleme. Bilginin araştırılması. çıkabilecek sorunları göz önüne alma. araştırmada ne tip ve ne kadar veri toplaması gerektiğine karar verme. problemi çözmek amacıyla neyi nasıl yapması gerektiği ile ilgili araştırma planlaması yapma. bilimsel yaklaşımı kullanarak araştırmayı planlama. seçilen bilgileri değerlendirme.

doğru ve tarafsız tanımlama.konuşurken hedef kitleye uygun üslûp kullanma. kendisini ve yakın çevresini etkileyen konularda bilgi sahibi olma. katılım. Öğrenci. yönetsel problemin çözümüne alternatif çözümler bulma alt becerilerini içerir. Sosyal bilimlere ait bilginin değerlendirilmesi ve kullanılması açısından önemlidir. Gözlem becerisi aynı zamanda gelişmiş bir öğrenci araştırma. kurumlar ve sosyal örgütler arasındaki ilişkiyi tanıma. gruplar ve toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için bireyler. birbirlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için insanlar arasındaki ortak ilişkiyi tanıma. sorunların farkında olmalı. yönetimsel olguları ve yorumları ayırt etme. kendi ve başkalarının yazdıklarını eleştirme gibi alt becerileri içerir. Olayların içinde olarak ve yaşayarak öğrenirler. Gözlem becerisi. gözlediklerini araştırmalarda veri olarak veya gelecek ile ilgili planlamalar yapmak için kullanabilme. yaşadıkları toplumun sosyo ekonomik durumu. Dikkatlerini belli bir olay veya olguya yoğunlaştırarak olay ve olguların farkına varır ve çevrelerindeki olayları algılayarak daha etkin öğrenirler. toplumsal olaylara ilgi duymalı. Bu anlamda öğrenciler. Gözlem yapma becerisi. gözlediklerini kaydetme ve aktarma. çevresindeki olay ve olguları dikkatle inceleme. Modern toplumlarda eğitimin en önemli amaçlarından birisi. zamanla oluşan süreklilik ve değişimi algılama. olay ve olgular arasında ilişkiler kurabilme. Yaşadığı toplumun bir parçası olan bireylerin öğrenim çağının ilk yıllarından başlayarak toplumsal hayattaki işleyişi ve rollerini kavraması gerekir. geçmişteki problemlerin neden sonuç ilişkisini tanıma. çevresindeki kişilere ve doğaya değer vermesini öğretmektir. karar verme. Öğrencilerin gözlem sonucu elde ettikleri bilgileri bir şekilde düzenleyip genellemelere ulaşmaları. gerektiğinde hem kendi hem de başkalarının iyiliği için harekete geçebilmelidir. Sosyal katılım. toplum ve çevre sorunlarına duyarlı olmalı ve çözümüne yönelik sürece katılımda istekli olmalıdır. Değişim ve sürekliliği algılama becerisi. rol oynama. benzer olaylarla ilişkilendirme ve böyle bir olayla karşılaştığında ne yapması gerektiğine dair davranış geliştirme alt becerilerini içerir. sosyal katılımı etkileyen faktörlerdir. Sosyal katılım becerisi. farklı grup ve durumların dinamiklerine uyma. Öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları. sosyal 10 . Öğrencilerde zaten var olan merak duygusu gözlem becerisinin gelişmesine yardımcı olur. benzer ya da farklı yönlerini ortaya koyma. bireyler. bu genel yargıları sorun çözme veya geleceğe yönelik planlamalar yapmada kullanmaları çok önemlidir. bireyin kendisine. Çeşitli şekillerde olay ve olguların incelenme becerisidir. gruplar. Bu beceri benzerlik ve farklılıkları bulma. drama ve problem çözme gibi becerilerini de kolayca geliştirebilir.

görüşme. lider ya da izleyen olarak gruba. uzlaşma ve eylemde bulunma. kuruma.katılımın gerekli olduğu durumları belirleme. Kazandırılması gereken duyuşsal özellikler şunlardır: Problemlere karşı duyarlı olma Özgüven duyma Araştırmadan zevk alma Merak etme Proje hazırlamaya istekli olma Sorumluluğunu geliştirme Sabırlı olma Kendini sorgulama Özen gösterme Yardımlaşmayı isteme Proje hazırlarken kendini motive etme Zihinsel gelişimine olumlu etkisi olduğunu düşünme Yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma Tartışmayı isteme 11 . sosyal örgütlere ve topluma hizmet etme alt becerilerini içerir. Yönetim bilimi dersiyle ilgili. tartışma. Duyuşsal Beceriler Programda öğrencilerin olumlu duyuşsal gelişimleri de dikkate alınmıştır. bu fikri çevresindekilere iletme. yakın çevresini ve toplumu etkileyen konularda ihtiyaçların karşılanması için fikir üretme. planlama. dersin işleniş sürecinde kavram ve beceriler kazandırılırken öğrencilerin duyuşsal gelişimleri de göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu beceriler öğrencilerin yaparak yaşayarak kalıcı öğrenmesini sağlamaktadır. bilişsel ve duyuşsal beceriler kadar psikomotor becerileri de geliştirmeye yöneliktir.Psikomotor Beceriler Yönetim Bilimi dersi. Bir yönetsel projenin planlanmasından sonuçlandırılmasına kadar öğrencilerin kazanması gereken psikomotor beceriler şunlardır: İlgili araçları kullanma Projesini tanıtma ve sunma Olayları inceleme ve tekrarlama Bedensel yeteneklerini kullanma 12 .

yetenek ve tutumlarının farkına varır ve öğrenme süreci ile ilgili öz düzenleme yapma fırsatı bulur. iyi bir yöneticinin sahip olduğu nitelikleri bilen öğrenciler yetiştirmek. Aynı zamanda bilgiyi işlerken ve uygularken sadece bilginin aktarımı değil. Aktif Öğrenme öğrenciyi bilgiyi keşfetmeye. kazanımların edindirilmesinde diğer öğrenme. öğrencilerin özgüvenlerini arttırmak. grup ödülü. etkinliklerde. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL AMAÇLARI Yönetim Bilimi ile Türk Millî Eğitiminin genel amaçlarına bağlı olarak öğrenci merkezli. 2007). çevreyle etkileşimine ve iletişimine olanak sağlayan yeni bir anlayışın oluşturulması amaçlanmıştır. öğretme yöntem ve tekniklerinin yanında ağırlıklı olarak aktif öğrenme yaklaşımlarının kullanılması üzerinde durur. Bu derste yönetim süreci içerisinde kamu yönetimi ve işletme yönetimi vurgulanacaktır. McKinney. aktif öğrenme ilkelerinin uygulandığı bir öğrenme sürecidir. sosyal beceriler. Yönetim bilimi dersinin bir diğer amacı. bireysel değerlendirilebilirlik. temel kavramları. İşbirlikli öğrenmede bir grup içerisinde önceden belirlenmiş kriterlerle öğrencilerin hem bireysel olarak hem de grup olarak yapılan çalışmadan sorumlu olduğu sosyal etkileşim ve üst düzey bilişsel becerilerin kullanıldığı bir süreçtir (Açıkgöz. 2007). İşbirlikli öğrenmeyi küme çalışmasından ayıran ve işbirlikli öğrenmenin sınıfta gerçekleşmesini sağlayan bazı temel ilkeler. grup sürecinin değerlendirilmesi ve eşit başarı fırsatıdır. yüz yüze etkileşim.ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ Öğrencilere yukarıda belirtilen becerileri kazandırabilmek amacıyla öğrenme öğretme sürecinde. Felder. Öğrenci bilgiyi keşfederken aynı zamanda kendi değer. 2003. yönetimde karşılaşılan sorunlara ilişkin genel bilgileri vermek ve öğrencilere bu sorunların çözümü için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmaktır. İşbirlikli öğrenme. bilgi ve beceriyi bir arada kullanan. 13 . üst düzey düşünme alanlarında zihinsel yeteneklerin geliştirilmesi söz konusudur. Aktif öğrenmede öğrenciye karar verme ve öğrenme sürecinde sorumluluk alma fırsatları verilir (Açıkgöz. 2003. Yönetim bilimi dersinin amacı. olumlu bağımlılık. öğrencilere yönetim biliminin önemini. işlemeye ve uygulamaya yönlendiren bir öğrenme sürecidir. bilgilerini günlük yaşamlarına aktarmalarını sağlamaktır. öğrencinin geçmiş yaşantılarını ve bireysel farklılıklarını dikkate alan.

Yönetim biliminin ortaya çıkış nedenlerini kavramaları. 7.Bu programla öğrencilerin. Problemleri bağımsız olarak ve işbirliğine dayalı yöntemlerle çözme becerisi edinmeleri. 15. bugün ve gelecekteki siyasal. Özel yönetim ile devlet yönetiminin arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri ayırt etmeleri. Geçmiş. kültürel ve yönetimsel olayları ve olguları değerlendirirken yönetim bilimine ait olan kavramları ve nitelikli yöneticilerin sahip oldukları becerileri kullanabilmeleri. güdülenme ve liderliğin önemini kavramaları. Yönetimde belirlenen amaca ulaşılması için kullanılan karşılaştırma yapabilme becerisi. 9. 10. Bilimsel düşünme alışkanlığı kazanabilmeleri ve bilimsel düşüncenin bir gereği olarak bilgiye ulaşmada. 4. Yönetim ile ilgili problemlerde neden sonuç ilişkisi kurarak çözüm yolları geliştirmeleri. Yönetsel olgu ve olayları analiz etmeleri. 11. 1. analitik düşünme becerisi ve sentez yapabilme becerisi kazanmaları. 2. 6. Her türlü örgütte ve o örgütün her düzeyinde yöneticinin yapması gereken işlevleri kavramaları. 3. sosyal. Sosyal bilimler alanında araştırma yaparken sosyal bilimlere ait bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini doğru kullanabilmeleri. 12. verileri kullanmada ve düşünce üretmede bilimsel ahlakı gözetmeleri. 14 . 13. iletişim. 5. Geçmiş kuram ve uygulamalar ışığında günümüzde ortaya çıkabilecek yönetim ve örgütlenme sorunlarına ilişkin çözüm yolları bulmaları. Yönetim biliminin disiplinler arası ve evrensel niteliğini özümsemeleri. Yönetim biliminin temel ilkelerini kavramaları. 8. İyi bir yönetimin parçası olan işbirliği. 14. Somut durumlardan soyut ilkeler elde edebilmeleri ve yönetime ilişkin kuramsal açıklamalara dayanarak somut ilkelerden soyuta gidebilmeleri.

Bu süreçte şu aşamalara dikkat edilmelidir: i. sınıf içi etkinliklerinin planlanmasında ve gerçekleştirilmesinde bu sıraya uyulmalıdır. eğitim ortamı ve çevre etkenleri göz önünde bulundurularak gösteri. bilgisayar destekli öğrenme. yönetiminde ortaya çıkabilecek sorunlara gerçekçi çözüm yolları bulabilme yeteneğini geliştirmeleri. Türkiye Cumhuriyeti devlet örgütlenmesinin temel ilkelerini ve genel işleyişini kavramaları. tanımı ve sınırlandırılması yapılmalıdır. öğrenci grubunun ilgilerini. Sorunun çözümüne ilişkin hipotezler üretilmelidir. beyin fırtınası. Programda içerik kazanımlara göre belirlenmiştir. problem çözme. ii. 5. 15 . hazırbulunuşluk düzeylerini ve dolayısıyla da ön bilgilerini dikkate almalıdır. tartışma. 17. örnek olay. işleniş sırasıdır. öğrenme . Programdaki üniteler ve ünitelere ait konuların sıralanışı. gösterip yapma. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ UYGULANMASINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 1. Seçilen konulara uygun olarak belirlenecek günlük hayattan alınmış problemler öğrencilerin elde ettikleri bilgileri somutlaştırmasına yardımcı olacaktır. işbirlikli öğrenme. Yönetim bilimi dersi zümre öğretmenleri tarafından ders yılı başında yapılacak toplantı ile öğretim programının içeriğinde yer alan konu ve kazanımlar dikkate alınarak bir plan yapılmalıdır. Öğretmen. Gerek örgüt ve gerekse devlet düzeyinde planlamanın önemini kavramaları amaçlanmıştır. gezi gözlem gibi yöntem ve teknikler kullanılmalıdır. Çatışma. Sorunun tespiti. ihtiyaçlarını. Yönetim biliminde ortaya çıkan yeni yaklaşımları günlük yaşama indirgemeleri. 2. 18. 19. Dersin işlenişinde öğrenme-öğretme etkinlikleri hazırlanırken öğrenci düzeyi. yaparak yaşayarak öğrenme.16. beklentilerini. kriz yönetimini öğrenerek. grup çalışmaları. 3. 4.öğretme sürecinde çevre özelliklerini. proje tabanlı öğrenme. Ders kitapları ve diğer yardımcı materyallerin hazırlanmasında.

Öğrencilerin etkinlikler çerçevesinde fotoğraf çekerek. görüşmeler. Hipotezler için bilgi ve veri toplanmalı. süreç ve ürün birlikte değerlendirilmelidir. makale yazarak. proje hazırlayarak. Bu değerlendirme yöntemleri ve araçları. işitsel ve basılı araç gereçler kullanılmalıdır. Değerlendirme ve yorumlama sonucu formüle edilmelidir. araç ve gereçler ile İnternet gibi görsel. demokrasi ve insan hakları eğitimi. bu bilgiler değerlendirilmeli ve organize edilip yorumlanmalıdır. performans ödevleri. Öğretmen. öz değerlendirme ölçekleri. Bu aşamada sosyal sorunlarda ulaşılan sonuçların geçici olabileceğini görmek ve benimsemek önemlidir. film. dergi. açık uçlu sorulardan oluşan testlerdir. v.iii. Yönetim bilimi dersi sosyal bilimler. çoktan seçmeli. Yeni veriler ile elde edilen bilgi test edilip hipotezin geçerliliği sorgulanmalıdır. boşluk doldurmalı. gazete. uluslararası ilişkiler gibi derslerle ilişkilendirilmelidir. eşleştirmeli. projeler. 8. geleneksel değerlendirme yöntem ve araçlarını kullandığında öğrencilerde geleceğe dönük düşünmeye yol açan özellikte sorular sormalıdır. iv. Öğrenme öğretme sürecinde. içinde yaşadıkları sosyal ve doğal çevreye yöneltildiğinde karşılaşacakları problemleri fark etmelerine. CD-ROM vb. Değerlendirmede geleneksel yöntemlerle alternatif değerlendirme yöntemlerini birlikte kullanmalıdır. Öğrencilerin dikkatleri. 16 . 7. doğru yöntem ve tekniklerle çözüm üretmeye istekli olmalarına rehberlik edilmelidir. öğrenci ürün dosyaları (portfolyo). 9. Öğretim etkinliklerinde kazanımların edinilmesine yardımcı olabilecek fotoğraf. örnek yönetim organizasyonları gerçekleştirerek oluşturdukları ürünler sergilenmelidir. 6. Öğrenciler çevrelerindeki problemleri görebilmeli ve bu problemlere çözüm üretmeye yönelik tutum ve davranışlar geliştirmelidir. posterler. gözlem.

iletişim. 4.I DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER :Yönetim Bilimi :Seçmeli :Yönetim Bilimine Giriş :Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik :Eleştirel düşünme. Bu okuma parçası üzerinden verimlilik ve etkililik kavramları tanımlanır. Sınıf sıraları tartışma konusu hakkında konuşmak isteyenlerin oturacakları bir iç çember ve bunun dışında da bir dış çember halinde oturulacak biçiminde düzenlenir. Öğrencilere verimlilik ve etkililik kavramlarıyla ilgili düşünceleri sorulur. Ben olsam ne ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. tartışmayı yapacak öğrenciler ise iç çembere oturtulur. Öğrencilerin tartışma için hazırlanmaları istenir. sosyal katılım. : Okuma parçaları YÖNTEM VE TEKNİKLER: Aktif öğrenme yöntemi. yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma ve araştırmadan zevk alma KAZANIMLAR ARAÇ GEREÇLER yapardım? tekniği. 17 . Dinleyiciler dış çembere. Ders kitabında bulunan okuma parçası öğrenciler tarafından sınıfta incelenir. sorumluluk becerisi geliştirme. akvaryum tekniği. Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışmak için sınıfta akvaryum tekniği kullanılır. 2. 5. Konuyla ilgili hazır bulunuşluluk düzeyleri belirlenir. Öğrencilere verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışılacağı açıklanır ve tartışma kuralları söylenir. Verimlilik ve etkililik kavramları ile ilgili dokümanlar (okuma parçaları ve araştırma raporları) sınıfa getirilir.ETKİNLİK ÖRNEĞİ . 6. 3. :Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışır. Dış çemberde oturduğu halde ileride iç çembere katılacaklar için iç çemberde boş yer bırakılır.

Öğrencilerden bir hafta önce bir vakıfla (Eğitim Gönüllüleri Vakfı) gibi.7. Verimlilik nedir? 2. kar amacı güden bir işletmenin örgüt yapısı ve çalışmalarıyla ilgili araştırma yapmaları istenir. 8. Tartışma sonuçlandırılır. Yapılan araştırmalar sınıfta paylaşılır. Tartışma başlatılır. tartışmanın sonuçlarını kendi grupları içinde özetlerler. “İşi doğru yapmakla doğru işi yapmayı” verimlilik ve etkililik açısından açıklayınız. Öğrenciler gruplara ayrılır. 9. Vakfın yönetiminin verimliliğinin ve etkililiğinin nasıl arttırılabileceği “Siz olsaydınız ne yapardınız?” tekniğiyle tartışılır. 18 . Verimlilik ve etkililiğin yönetim açısından önemi nedir? 4. Öğrenciler gruplara ayrılarak vakfın ya da işletmenin yönetiminde yer aldıkları varsayılır. 10. Etkililik nedir? 3. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1.

yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma. beden dilini kullanma KAZANIMLAR ARAÇ GEREÇLER YÖNTEM VE TEKNİKLER : Sistem yaklaşımı ile ilgili çıkarımlarda bulunur. iletişim ve ulaşım sistemleri. özgüven duyma. 3. gözlem yapma. 6. 4. ülke ekonomisi şeması : Dramatizasyon tekniği ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. Sisteminin iyi işlemesi için gerekli unsurları belirler. Öğrenciler sistem yaklaşımı ile oluşturulmuş ülke ekonomisi şemasını inceler. sınıfta dramatizasyon tekniğiyle sistemin çalışmasını canlandırır. Gruplar. 2. : Ders kitabı. iletişim. 5. Öğrencilerden gruplar halinde bu sistemleri oluşturmaları ve her bir öğrencinin sistemin bir parçası olması istenir. Öğrencilerin konuyla ilgili ön hazırlık yapmalarını sağlamak için bir hafta önceden bir saat tamircisinde saatin parçaları ve işleyişini incelemeleri istenir. fabrika) ve alt sistemleri inceler. sosyal katılım. sorumluluğunu geliştirme. insan yapısı. Öğrenciler günlük yaşantılarında karşılaştıkları sistemleri (saatin işleyiş sistemi.ETKİNLİK ÖRNEĞİ – II DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER : Yönetim Bilimi : Seçmeli : Yönetim Biliminde Yeni Yaklaşımlar : Sistem Yaklaşımının Tanımı : Yaratıcı düşünme. 19 .

Şema 1 : Sistem yaklaşımına göre ülke ekonomisi şeması

(Koçel, 1998)

7. Okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkarır.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. 2. Sistem yaklaşımının ortaya çıkış nedenleri nelerdir? Okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkartınız.

20

ETKİNLİK ÖRNEĞİ – III DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER :Yönetim Bilimi :Seçmeli :Yönetim Biliminde Yeni Yaklaşımlar :Toplam Kalite Yönetiminin Tanımı ve Özellikleri :Yaratıcı düşünme, iletişim, sosyal katılım, sorumluluğunu geliştirme, yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma, gözlem yapma, özgüven duyma KAZANIMLAR :Toplam Kalite Yönetimi (TKY) hakkında çıkarımlarda bulunur. ARAÇ GEREÇLER YÖNTEM VE TEKNİKLER :Ders kitabı, görüşme notları :Aktif öğrenme yaklaşımı, dedikodu tekniği

ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. Öğrenciler bir hafta önceden yakın çevresinde bulunan insanlara “Sizce TKY nedir?” sorusunu sorar ve verilen cevapları not alır. 2. Sınıfta öğrenciler küçük gruplara ayrılır. Elde ettikleri cevapları karşılaştırılır. 3. Sınıfın tamamı öğretmenin rehberliğinde beyin fırtınası yaparak “ TKY nedir?” sorusuna yanıt bulmaya çalışır. 4. TKY’ nin temel özelliklerini belirlemek amacıyla dedikodu tekniği uygulanır. 5. TKY ile ilgili sıfır hata, takım çalışması, müşteri memnuniyeti, sürekli gelişme, kalite çemberi, esneklik, kalite güvencesi, kalite kontrolü, misyon, vizyon, ISO kalite belgesi gibi temel söylemler kâğıtlara yazılarak sınıfın değişik yerlerine asılır. 6. Daha sonra öğrenciler küçük gruplar hâlinde bu söylemlerle ilgili düşüncelerini birbirlerine aktarırlar. 7. Gruplar dağılıp yeni eşleriyle yeni söylem köşelerinde buluşur ve düşüncelerini paylaşır.

21

8. Sürecin sonunda oluşan düşünceler sınıfça tartışılarak TKY’ nin özellikleri listelenir.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. TKY kavramını açıklayınız. 2. TKY nin özellikleri nelerdir?

Şema 2: Toplam Kalite Yönetiminin Unsurları

SIFIR HATA

MİSYON

TAKIM ÇALIŞMASI

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİ

ESNEKLİK TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ ISO KALİTE BELGESİ KALİTE ÇEMBERİ

SÜREKLİ GELİŞME KALİTE GÜVENCESİ

VİZYON

KALİTE KONTROLÜ

22

ilgili alt öğrenme alanıyla ilişkilendirilebilecek Ders içi ilişkilendirme diğer alt öğrenme alanlarının adını ve ilgili kazanımlarını gösterir. Bu sembol. Bu sembol.) sınıf içinde yapılacağını gösterir. Bu sembol. [!] Uyarı kullanılması önerilen araç-gereç ve dikkat edilmesi gereken noktaları gösterir. görsel materyal okuma. çalışma kâğıdı doldurma. ilgili ünitede işlenecek konuların sınırlarını. ilgili ders alanıyla ilişkilendirilebilecek diğer derslerin adlarını ve ilgili kazanımlarını gösterir.YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA KULLANILAN SEMBOLLER Bu sembol. zaman şeridi oluşturma. kütüphane ve konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarda yapılabileceğini gösterir. grup Sınıf-okul içi etkinlik çalışması. ilgili etkinliklerin (sözlü tarih. Diğer derslerle ilişkilendirme Bu sembol. Okul dışı etkinlik grafik oluşturma. eğitim öğretim sürecinde yapılabilecek Ölçme ve değerlendirme değerlendirme yazılan etkinliklerini göstermektedir. ilgili etkinliklerin (yaratıcı drama. grup çalışması. film izleme.) tamamının veya bazı aşamalarının ev. 23 . sanal alan gezisi vb. öğrencilerin performansını en iyi şekilde ölçebileceğinizi düşündüğünüz başka yöntemleri de seçebilirsiniz. bir Burada Siz değerlendirme etkinliği öneridir. Bu sembol. proje çalışmaları vb.

Yönetim Biliminin İlişkili Olduğu Diğer Bilim Dalları ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ 3. Z Teorisi ÜNİTE 4: YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR 4.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Ünite/Konu ve Sürelere Göre Dağılım Tablosu ÜNİTELER KONULAR 1. Denetleme (Kontrol) Toplam: 1. Türkiye’de Planlamanın Gelişimi ÖRGÜTLENMESİ Toplam: GENEL TOPLAM KAZANIM SAYILARI 5 1 1 1 4 12 8 3 11 7 4 2 13 2 2 2 2 4 2 14 6 2 8 58 SÜRE/ DERS SAATİ 5 1 1 2 6 15 9 4 13 10 4 3 17 3 2 2 3 4 2 16 7 2 9 70 ORANI (%) 7 1 1 3 9 21 13 6 19 14 6 4 24 4 3 3 4 6 3 23 10 3 13 100 24 . Çatışma ve Kriz Yönetimi 6. Zaman Yönetimi ve Stratejik Yönetim Toplam: 1. Durumsallık Yaklaşımı 3. Yönetim Biliminin Tanımı 2. Yönetme ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik 5. Kamu Yönetimi. Türkiye’ nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler ÜNİTE 5: TÜRKİYE’NİN İDARİ 2. Yönetim Biliminin Gelişimi Toplam: 1. İşletme Yönetimi (Benzerlikler–Farklılıklar) 4.II 2. Örgütlenme Toplam: 1. Karar Verme ve Planlama ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI – I 2. Toplam Kalite Yönetimi 5. Eşgüdüm (Koordinasyon) 3. Sistem Yaklaşımı 2.

SINIFLAR) DERS 25 .YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINA GÖRE YAZILACAK DERS KİTAPLARININ FORMA SAYILARI TABLO 1: DERS KİTABI İÇİN ÖNERİLEN FORMA SAYILARI DERS KİTABI KİTAP BOYUTU 19.5 X 27. 11 VEYA 12.5 cm FORMA SAYISI 14-16 SINIFLAR SEÇMELİ (10.

Bireysel değerlendirme ve grup değerlendirmesi yapılır. [!] Konu özlü sözlerle desteklenir. ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI Öğrencilere yönetimi konu alan ve kavram olarak açıklayan metinler ve örnek olaylar verilir. Her bir grup metin ve örnek olayları inceleyerek yönetim kavramıyla ilgili ortak bir ürün çıkarır. Yönetim birimlerinin yaptıkları yönetim işi zaman içinde ve birimden birime değişir mi? Yaşamın farklı alanlarında farklı yönetim birimleriyle karşılaşılır mı? toplum Yönetim Biliminin Tanımı 2.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrenciler. [!] Bilimsel araştırma metodu aşamaları üzerinde durulur. Bilim ve bilimsel düşünme kavramlarını açıklar. Öğrenciler gruplara ayrılır. Sosyal bilim çalışmaları ve felsefe dersiyle ilişkilendirir. AÇIKLAMALAR [!] Yönetimin insan ve yaşamındaki önemi vurgulanır. Bilimin temel ilkeleri nelerdir? Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 26 . “Katılıyorum/Katılmıyorum” Öğrencilere bilim ve bilimsel düşünme kavramlarıyla ilgili “Katılıyorum – Katılmıyorum” formu verilir ve doldurmaları istenir. her birine birer rol verilir. 1. Yönetim kavramını açıklar. [!] Bilimsel düşünme ve tutum kazanma üzerinde durulur. Daha sonra öğrenciler verdikleri cevaplar üzerinden düşüncelerini tartışırlar.

) ziyaret ederek gözlem yapar. apartman yönetimi vb. Buldukları üzerinde durulur. Yaptığı değerlendirmeleri sınıfta arkadaşlarıyla paylaşır. AÇIKLAMALAR “Yönetim bilimi ” Öğrenciler farklı kaynaklardan Farklı yönetim bilimi yönetim bilimi kavramına ait tanımları araştırırlar. Grup sunumu ve grup süreci içinde. Yönetim biliminin kapsamını açıklar. yönetim biliminin [!] Yönetim biliminin amaçları amaçları ile ilgili beyin fırtınası yapar. tanımlarından çıkarılabilecek olan Buldukları tanımlar sınıfta tartışılır. Daha sonra her bir grup kendi grup sorularını seçilen bir diğer gruba gönderir. öğrenciler değerlendirilir. “Beyin fırtınası” Öğrenciler. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 27 . mahalle yönetimi. Gönderilen sorular cevaplanarak sınıfta sunulur. nelerdir? “Bizim mahalle” Öğrenciler. Her insan bir yönetici midir? Yönetim Biliminin Tanımı 4. Sınıfta gruplar oluşturulur ve elde edilen gözlem raporlarıyla ilgili grup soruları hazırlanır. 5. Tartışma sonunda yönetim bilimine ait ortak özellikler tanımların ortak noktaları belirlenir. amaçları tahtaya yazarlar. Belirlenen amaçlarla kitapta belirtilen amaçlar karşılaştırılır. Yönetim biliminin amaçlarını saptar. çevrelerindeki farklı yönetim birimlerini (okul yönetimi. Bu gözlemler sırasında yönetsel alanları ve bu alanlar arasındaki ilişkileri açıklar. Toplumsal yaşamda yönetim biliminin rolünü irdeler. [!] Değişik alanlardan yöneticiler davet edilerek öğrencilerin gerçek hayattan örneklerle yönetim biliminin kapsamıyla ilgili fikir edinmeleri sağlanır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI KONULAR KAZANIMLAR 3.

yönetimi ile ilgili hazırladığı araştırma ödevleri ve bu ödevlerin sunumu performans değerlendirme formu ile değerlendirilir. [!] Yönetimin felsefi. KONULAR Yönetim Biliminin İlişkili Olduğu Diğer Bilim Dalları KAZANIMLAR 6. yönetiminin ortak ve farklı yönleri konusunda işletme yönetiminin müşteriye hizmet araştırma yapmaları istenir. Konuyla ilgili önemli kavramlar ve düşünceler küçük kartlara teker teker yazılır. Yönetim bilimini diğer bilim dallarıyla ilişkilendirir. Kamu Yönetimi ve İşletme Yönetimi Arasında Benzerlikler ve Farklılıklar 7. Araştırmanın sonuçları sınıfla paylaşılır. Kamu [!] Kâr ve hizmet örgütü kavramları yönetimi ile işletme yönetimi arasındaki üzerinde durulur. yönetim biliminin diğer bilim dallarıyla ilişkileri ile ilgili zihin haritaları oluşturur. AÇIKLAMALAR Tarih. ettiği vurgulanır. Bu şekilde sınıftaki öğrenci sayısı kadar kart desteleri elde edilir. Öğrencilerin bir hafta önceden okul dışında [!] Yönetimin evrenselliği vurgulanır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 28 . Kamu yönetimi ile işletme yönetiminin benzer ve farklı yönlerini ayırt eder. sosyoloji. Öğrencilerden kendilerine verilen destelerdeki kavram ve düşünceleri birbirleriyle ilişkilendirerek yerleştirmeleri istenir. psikoloji. benzerlikler ve farklılıklar tartışılarak sonuçlar Öğrencilerin kamu yönetimi ve işletme tablolaştırılır. sanat ve bilim yönü vurgulanır. Oluşturulan zihin haritası gruplar içinde yorumlanır. çeşitli kaynaklardan kamu yönetimi ve işletme [!] Genel olarak kamu yönetiminin vatandaşa. dersleri ile ilişkilendirir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “Zihinsel haritalama” Öğrenciler. felsefe [!] Yönetim biliminin disiplinler arası niteliği vurgulanır.

Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 29 . “Ben olsam ne yapardım?” Öğrencilerden [!] bir hafta önce bir vakıf (Eğitim Gönüllüleri Vakfı etkililiğin (etkinlik) ise doğru işi yapmak gibi). Dış çemberde oturduğu hâlde daha sonra iç çembere katılacaklar için iç çemberde boş yer bırakılır. Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışır. dernek ve kâr amaçlı bir işletmenin örgüt olduğu vurgulanır. Dinleyiciler dış çembere.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR 8. Verimlilik kavramı ile ilgili tartışma düzenlenir. tartışmayı yapacak öğrenciler ise iç çembere otururlar. Tartışma sonucunda verimlilik ve etkililik kavramının yönetim bilimindeki etkisi vurgulanır. yapısı ve çalışmalarıyla ilgili araştırma yapmaları istenir. ‘’Ne düşünüyoruz?’’ Öğrencilere verimlilik kavramı ile ilgili okuma parçaları verilir. Öğrenciler vakıfla ve işletmeyle ilgili araştırmalarını sınıfta paylaşır. ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik Verimliliğin işi doğru yapmak.Vakfın yönetiminin verimliliğinin ve etkililiğinin nasıl arttırılabileceği üzerinde tartışılır. Sıralar tartışma konusu hakkında konuşmak isteyenlerin oturacakları bir iç çember ve bunun dışında bir dış çember şeklinde düzenlenir.

[!] Sanayi devrimi ve önemi vurgulanır. Uzmanlık grubunda konuyu nasıl anlatacaklarını planlarlar. Öğrenme sonucunda gruplar yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini gösteren bir şema hazırlar. neoklasik. sosyoloji dersleriyle Yönetim Biliminin Gelişimi [!] Yönetim biliminin. [!] Osmanlı İmparatorluğu yönetim sisteminde Enderun Okulu hakkında bilgi verilir. yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini kronolojik olarak listeler. Yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini analiz eder. klasik. [!] Kamu yönetiminin kurucusu olan Woodrow Wilson’ın görüşleri hakkında bilgi verilir. AÇIKLAMALAR Tarih ve ilişkilendirir. son gelişmeler” Öğrenciler. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 30 . Daha sonra gruplara ayrılırlar. Gruplarına geri dönerek konuyu arkadaşlarına öğretirler. KONULAR KAZANIMLAR 9. Konu gruptaki öğrenci sayısınca parçalara bölünür ve her bir parça bir öğrenciye verilir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “İlk çalışmalar. Her öğrenci kendisine ait olan bölüm üzerinde çalışmaktan ve onu grup arkadaşlarına anlatmaktan sorumludur. ve modern olmak üzere üç ayrı yönetim düşüncesine ayrıldığı vurgulanır. Öğrenciler gruplarından ayrılarak aynı konuyu hazırlamakta sorumlu olan diğer öğrencilerle bir uzmanlık grubu oluştururlar.

Buldukları nedenleri sınıfta kendi aralarında tartışır. örgütleme. Klasik yönetim düşüncesinin gelişimindeki önemli kuramcıların görüşlerini karşılaştırır. ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ Farklılıkları Kuramlar Dönemi Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 31 .Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “Klasik yönetim düşüncesine bakış” Öğrenciler oluşturulan gruplar içerisinde klasik yönetim düşüncesinin önde gelen kuramcılarının görüşleri ile ilgili tablolar oluşturur. bütçeleme [İngilizce kısaltması POSDCORB]) vurgulanır. Neoklasik yönetim düşüncesinin ortaya çıkış nedenlerini açıklar. ‘’Panel yapıyoruz. eşgüdüm. [!] Türkiye’de bürokrasi vurgulanır. AÇIKLAMALAR [!] Taylor. Fayol ve Weber’in yönetim anlayışları üzerinde durulur: F. Mayo) ve X – Y teorisi (D.Gullick’in yönetimi temel işlevlerine ilişkin yaptığı sınıflandırma (planlama. raporlama. [!] Hawthorne araştırmaları (E. Fayol’un Yönetsel Teori (yönetim süreci) anlayışı. Benzerlikleri Yönetim Biliminin Gelişimi Taylor Fayol Weber 11. Hazırlanan listeler sınıfta sunulur. Weber’in Bürokrasi anlayışı karşılaştırılır. Grup değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. [!]L. KONULAR KAZANIMLAR 10. Tartışma sonucunda ortak ve farklı görüşlerle ilgili listeler hazırlanır. Taylor’un Bilimsel Yönetim anlayışı. Mc Gregor) hakkında bilgi verilir. Yakın çevredeki bir üretim işletmesinin üretim birimi ile insan kaynakları birimi ziyaret edilerek bu birimler öğrencilere tanıtılır ve organizasyon şeması hakkında bilgi verilir. [!] Farklı bürokrasi tanımları vurgulanır. personel yönetimi.’’ Öğrenciler bir hafta önceden neoklasik yönetim düşüncesinin ortaya çıkış nedenlerini çeşitli kaynaklardan araştırır. yönlendirme. H. M.

neoklasik ve modern yönetim düşüncesiyle ilgili konuları kaynaklardan bir defa okurlar ve gruplara ayrılırlar. “Bir cümle de benden” Öğrenciler klasik. bu yönetim düşünceleriyle ilgili aklında kalan bir cümleyi söyler. [!] Yönetim düşüncelerinin olumlu ve olumsuz yönleri vurgulanır. Söylenen cümleler ilişkili yönetim anlayışının altına not edilir. öğrenci gözlem formu. kısa cevaplı. Yönetim Biliminin Gelişimi ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI .’’ Üç ayrı yönetim düşüncesinin özelliklerini yansıtan örnek olaylar üzerinde öğrenciler modern dönemin özelliklerini klasik ve neoklasik yönetim anlayışının özellikleriyle karşılaştırarak inceler. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. Her grupta bulunan öğrenci. Grup içerisinde oluşturulan listeler tahtaya asılır ve tüm sınıf bu listeleri inceler. İnceleme sonucunda öğretmen modern yönetim düşüncesinin özelliklerini vurgular. açık uçlu. ETKİNLİK İPUÇLARI ‘’Karşılaştırıyoruz. boşluk doldurma. eşleştirme tipi testler. AÇIKLAMALAR [!] Yönetim düşüncelerine ilişkin örnek olaylar oluşturulur. [!] Yönetim düşüncelerinin Türkiye’deki kamu ve özel sektörü nasıl etkilediği vurgulanır. [!] Konu özlü sözlerle desteklenir. Çoktan seçmeli.I Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 32 . Modern yönetim düşüncesinin özelliklerini klasik ve neoklasik yönetim düşüncesinin özellikleriyle karşılaştırarak değerlendirir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR 12.

Karar Verme ve Planlama 1. vermenin yönetimdeki önemini kaynak kitaplardan inceler. Bu etkinlikte işlenen konularla ilgili doğru ve yanlış cümleler oluşturulup kâğıtlara yazılır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrenciler. 2. Karar vermenin anlamını açıklar. AÇIKLAMALAR [!] Karar verme üzerinde durulur. [!] Karar verme ve etkililik ilişkisi vurgulanır. Öğrenciler kendi kağıtlarında yazan cümlelerin doğruluk değerini araştırırlar. Cümlelerin doğruluk değerleri sınıfça tartışılır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 33 . Kağıtlar öğrencilere dağıtılır. [!] Geleneksel yönetim anlayışında karar vermenin sezgiye ve deneyime dayandığı. “karar verme’’ “karar verirken nelere dikkat edileceği’’ günlük hayattan örneklerle açıklanır. Yönetimde karar vermenin “Doğru mu yanlış mı?” Öğrenciler karar önemini açıklar. Tartışma sonucunda karar vermenin yönetim bilimi üzerindeki etkisi belirtilir. kavramın anlamı verme [!] Sorun çözme ve karar arasındaki ilişki vurgulanır. ETKİNLİK İPUÇLARI “Beyin fırtınası” Öğrenciler küçük gruplar içerisinde yeni bir problemle karşılaştıklarında ilk önce ne yaptıklarını tartışır. yeni yönetim yaklaşımlarında ise karar vermenin bir bilimsel yöntem olarak ele alındığı vurgulanır.

KONULAR Karar Verme ve Planlama Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 34 . günlük yaşamından aile. sınıf ve sosyal etkinlikler kapsamında verilen kararlar ve karar verme süreci hakkındaki gözlemlerini ve görüşmelerini sınıfla paylaşır.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR 3. Bulunan çözüm yolları sınıfa sunulur. Sorunun çözümünde iki ayrı karşıt görüş oluşturulur. istenen bir sorun bir hafta önceden gruplara sonuçları vurgulanır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . arkadaş. Öğrenciler. Bu problemin gruplar içinde çözülerek karara bağlanıp raporlaştırılması sağlanır. dağıtılır. Karar verme sürecini Hikâyeleştirilen bir örnek olayda çözülmesi [!] Karara katılmanın kişisel ve örgütsel analiz eder.

Planlama hangi sorulara cevap arar? 5. KONULAR AÇIKLAMALAR Planlama ve planlamanın önemiyle ilgili metinler [!] Planlama kavramı üzerinde durulur. Okunan metinlerden yola çıkılarak planlama kavramının anlamı açıklanır. Yönetimde planlamanın yararlarını irdeler.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI – I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4. Bir sonraki ders için incelemeleri istenir. Planlamanın önemini örnekler vererek açıklar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 35 . Sonuçlar kazandıracağı olumlu nitelikler sınıfa sunulur. Kamu ve özel sektör örgütlerinin plan örnekleri sınıf içinde öğrencilere dağıtılır. Daha sonra sınıfta yönetimde üzerinde durulur. [!] Başarı ve planlama arasındaki ilişki vurgulanır. Gruplara parçası verilir. alan bir öykü yazdırılır. Bu örnekler planlamanın önemi açısından verilir. değerlendirilir. ayrılan öğrenciler değişik yönetim birimlerinde [!]Planlama yapmanın yöneticiye planlamanın yararları üzerine tartışırlar. Etkinliğin sonunda planlı bir örgütü ele [!] Etkili bir planlama için gerekli koşullar vurgulanır. Karar Verme ve Planlama 6. planlamanın faydalarıyla ilgili ortak noktalar belirlenir. Planlama kavramını açıklar. veya örnek hikâyeler okunur. “Benim yaşantım” Öğrenciler. günlük [!] Planlama yapmanın yararları ve yaşantılarında yaptıkları planlamalardan örnekler sağladığı kolaylıklar hakkında bilgi verirler. “Öykü yazıyoruz” Öğrencilere planlamanın [!]Planlamanın yararları ile ilgili okuma yararları üzerine bir okuma parçası verilir.

Kayıtlar tartışılır ve değerlendirilir. ayrılarak şemalaştırır. stratejik 8. Şemalar büyük kartonlarla sınıfa asılır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Planlama sürecini analiz eder. Daha önceden belirlenen sekreterler öğrencilerin söylediklerini kaydeder. Buldukları plan türlerini gruplara planlama üzerinde durulur.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. Yapılan değerlendirmeler doğrultusunda planlama süreci şemalaştırılır. Her grup bir plan türüne göre bir kurumun yönetim planını yapar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 36 . durumunda hazırlanan plan nasıl Öğrenciler bu konuyla ilgili düşüncelerini etkilenir? duraksamadan söylerler. Öğrenciler çeşitli kaynaklardan plan türlerini [!] Kalkınma planları ile araştırırlar. Plan türlerini sınıflandırır. Karar Verme ve Planlama KONULAR AÇIKLAMALAR “Beyin fırtınası” Öğrenciler beyin fırtınası Planlama sürecinin aşamalarından her yöntemiyle “Planlama Sürecinin aşamaları hangi birinin eksik ya da hiç olmaması nelerdir?” sorusuna cevap bulmaya çalışırlar. Bu süreçte gruplar kurumların yöneticilerinden yardım alabilir.

Öğrenciler örgütlenme kavramıyla ilgili olan tanımları farklı kaynaklardan araştırır. kültür) üzerinde durulur. teknoloji. KONULAR AÇIKLAMALAR günlük [!] Örgüt ve örgütlenmeye yaşantıdan örnekler verilir. Örgütlenmenin yararlarını yönetim bilimi açısından değerlendirir. hükûmet. Bu kavramlar arasındaki ortak noktaları tahtada belirtir. Öğrenciler kendi listelerinde olmayıp diğer listelerde olan maddelerin önlerine işaret koyarlar. ekonomik koşullar. hammadde. Örgütlenmenin önemini açıklar. örgütlenmenin yönetimdeki yerini belirler. sonuçları sınıfta değerlendirilir. insan kaynakları. Gruplar öğrendiklerini gözden geçirip öğrendikleriyle ilgili bilgi ve becerileri listeler.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 9. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 37 . “Okul meclisi’’ Örgütlenmenin yararları “okul [!] Örgütleme süreci ve örgütleme meclisi” örneği üzerinde incelenir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . finansal kaynaklar. Etkinlik sonunda öğrenciler gruplara ayrılır. pazar. 10. İnceleme sürecinin planlama ile ilişkisine değinilir. Daha sonra öğrenilenlerin değerlendirmesi yapılır. Örgütlenmeyle ilgili günlük yaşamlarından verdikleri örneklerin yardımıyla. Örgütlenme [!] Örgütü etkileyen çevresel ögeler (endüstri. Listeler sınıfta sergilenir. Öğrenciler okul meclisiyle ilgili araştırmalarını yaparken okul rehberlik servisinden yardım alırlar.

açık uçlu.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 11.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Örgütleri türlerine göre irdeler. kendi posteri üzerinde diğer gruplara konusunu boşluk doldurma.” Öğrenciler 2-4 [!] Örnek örgüt şemaları incelenir. öz değerlendirme “Birleşmiş Milletleri inceliyoruz. FAO. UNICEF. Hazırlanan posterler sınıfta sergilenir. durulur. vb. yapılabilir.” Öğrenciler formu kullanılarak değerlendirme Birleşmiş Milletlere bağlı örgütleri (UNESCO. kişilik gruplara ayrılır her grup bir örgütlenme [!] Örgüt kültürü kavramı üzerinde türünü inceleyip onunla ilgili poster hazırlar. Bu örgütlerle ilgili sınıf panosu hazırlanır. Örgütlenme KONULAR AÇIKLAMALAR “Birbirimize öğretiyoruz. ILO. eşleştirme tipi testler. kısa cevaplı. öğrenci gözlem formu.) inceler. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 38 . WHO. anlatır. Her grup Çoktan seçmeli.

kapsamı çerçevesinde tartışılır. 2. davranış sergilemeleri istenir. grup bir insan kaynakları bölümü oluşturur. “Tartışıyoruz. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 39 . anlayışlarının ortak yönlerini apartman yöneticisi gibi roller verilerek bu role uygun “ Ben ……………. KONULAR Yönetme 3. yönetici rolünü üstlenen arkadaşlarının davranışlarında dikkatlerini çeken özellikleri not etmeleri istenir.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Bu ünite ile öğrenciler. Farklı yönetim belediye başkanı. ) tartışırlar. lider tartışma başlatılır. …………. Tartışma sonunda “yönetici’’ ve doğru işi yapar. kamu yönetimi vb. Bir iş yerinde personelin karşılaşılabileceği sorunlar [!] İnsan kaynaklarının personel listelenir. Öğrenciler gruplara ayrılır. Daha sonra not edilen farklı yönetim anlayışları ile ilgili davranışları (özel yönetim. kurumunun belirler. Personel yönetiminin işleyişini analiz eder. yönetici olsaydınız ne yapardınız?’’ sorusu sorularak bir [!] “Yönetici işi doğru yapar. Yönetici ve liderin özelliklerini irdeler. yönetici ve lider. holding yönetim kurulu başkanı.” söylemi üzerinde “lider’’ kavramının özellikleri ayırt edilir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI ..’’ sözü verimlilik ve etkililik hayatıyla ilgili biyografik çalışmalar çerçevesinde tartışılır.’’ “Yönetici işi doğru yapar. [!] Sınıf yönetimi konusu yönetmenin 1. durulur. Diğer arkadaşlarının da yöneticisi olsam. Daha sonra her yönetimindeki etkisi vurgulanır. Üretilen çözüm önerileri personel yönetiminin işleyişi açısından sınıfça tartışılır. yapılabilir.” “Bir spor kulübünde [!] Liderlik türleri üzerinde durulur. lider [!] Tarihte yer alan önemli liderlerin doğru işi yapar. “Ben yönetici olsam” Öğrencilere okul müdürü. Çalışanların verimliliğini artırmak amacıyla personelin karşılaşabileceği sorunlara çözüm önerileri bulunur. “ Yönetim.

iletişimin okul örgütünün verimliliğine etkisi üzerine öğrencilere. Proje hazırlama dersi ile ilişkilendirilir. Yönetme 6. KONULAR AÇIKLAMALAR “Senaryo yazıyoruz.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . iletişimin yönetime etkisi açısından değerlendirilir. “Gazeteci olduk. [!] İletişim türleri vurgulanır. “ Tablo yapıyoruz. nasıl geliştirilebilir?” “Anket hazırlıyoruz. velilere. iletişim bozukluğunun nelere neden olabileceğini “ Türkiye’de e-devlet uygulamaları gruplar arasında değerlendirir. öğretmenlere. ” Çalışanları Personelin güdülenmesi için neler ve kendisi işine güdülenmiş bir yönetici ile işine yapılabilir? karşı güdüsü düşük ve çalışanlarını da güdüleyememiş yönetici rolleri üzerine kısa senaryolar öğrencilere verilip senaryoları canlandırmaları sağlanır. Yönetimde iletişimin önemini değerlendirir. 5. Daha sonra bu senaryolar üzerinde yönetim ve güdülenme ilişkisi değerlendirilir.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4. okul idarecilerine ve personele uygulanmak üzere birer anket hazırlar.” Öğrenciler. Öğrenciler iletişimin yönetimi nasıl etkilediğini. Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı 40 . Yönetmenin unsurlarını karşılaştırır. Güdülenme ve yönetim arasındaki ilişkiyi açıklar. özelliklerini gösteren tablolar hazırlar. Tablolar incelenerek üzerinde konuşulur. Hazırlanan tablolar diğer grupların tablolarıyla karşılaştırılır. Uygulama sonuçları.’’ Öğrenciler “Türkiye’de edevlet uygulamaları” hakkında araştırma yapıp değerlendirmelerini gazete halinde sınıf panosunda sunar. 2-4 kişilik [!] Yönetmenin unsurları üzerinde gruplar içerisinde yönetme unsurlarının durulur.” Öğrenciler gruplara ayrılarak. Oynuyoruz.

güncel yaşamdan 8. iletişim ve teknoloji konuların önemi üzerinde durulur. Eşgüdüm 9. “ Orkestra şefi. Yönetimin unsurlarını değerlendirir. Şef ve orkestrası ile yönetici ve ekibi arasındaki ilişkileri inceleyerek eşgüdüm açısından benzer noktaları belirlerler. yönetici” Öğrenciler gruplara ayrılır. Eşgüdüm kavramının ilişkin ortak bir karara varırlar. [!] Eşgüdüm kavramı açıklanarak eşgüdümün sağlanmasında.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. okuyarak anlamına [!] Konuyla ilgili örnekler verilir. [!] Eşgüdüm ilkeleri vurgulanır. Eşgüdümün ilkelerini açıklar. izlettirilebilir. Benzer noktalardan yola çıkılarak eşgüdümün yönetim üzerindeki etkileri tartışılır. sunarlar. Performans değerlendirme formu Yaptıkları değerlendirmeyi bir rapor hâlinde kullanılır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 41 .Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Yönetme ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Mustafa Kemal Atatürk’ün askeri ve siyasi yönetim [!] Kurtuluş ya da Cumhuriyet filmleri hayatı boyunca aldığı kararları yönetimin unsurları. Gruplar farklı kaynaklardan kavramının anlamına ilişkin bilgi Topladıkları bilgileri sınıf ortamında üzerinde tartışırlar. Tarih dersi ile ilişkilendirir. insan ilişkileri. Eşgüdümün yönetimdeki rolünü irdeler. Öğrenciler eşgüdümün ana ilkeleri olan örgüt yapısının karmaşıklıktan kurtarılması ve iletişim kanallarının iyi düzenlenmesi konusunu inceler ve özetler. yönetici ve liderlik özellikleri açısından inceler. AÇIKLAMALAR “Dünya tarihini etkileyen liderler” Öğrenciler. eşgüdüm toplarlar. [!] Eşgüdümün yönetimin bütün süreçlerinde olması gerektiği vurgulanır.

KONULAR AÇIKLAMALAR “ Kavramlar üzerine düşünelim” Eşgüdüm Hiyerarşi nedir? türleri ile ilgili kavramlar tahtaya yazılır. “Yönetici olarak fabrikanda eşgüdümü nasıl sağlarsınız?” İşe personel alma ile eşgüdüm arasında bir ilişki var mıdır? Denetleme 12. Örgüt yapısı içinde denetlemenin önemini belirtir.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 10. Yazdıkları kompozisyonları eşgüdümü nasıl sağlarsınız?” sınıf ortamında sunarlar. yatay eşgüdüm ve dış Öğrencilerden. rehberlik etme ve sürece dayalı gelişmeye yönelik olduğu üzerinde durulur. Dikey eşgüdüm. Öğrenciler bu rollere nasıl sağlarsınız?” göre yönetimde eşgüdümün önemini tartışarak bir “İdareci olarak kamu kurumunda kompozisyon yazarlar. Tartışma sonunda gruplara ayrılıp örgüt içinde denetlemenin önemi ile ilgili bir özet çıkarılır. Eşgüdüm türlerini karşılaştırır. Eşgüdüm 11. bu kavramları kendi cümleleriyle eşgüdüm nedir? açıklamaları istenir. Yönetimde eşgüdümün etkisini değerlendirir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 42 . denetimin amacının. Bu kavramların açıklaması Komite nedir? doğrultusunda eşgüdüm türleri karşılaştırılır. Öğrenciler kaynak kitaplardan denetlemenin önemi ile ilgili bölümü okur ve örnek örgüt şemalarını inceler. Daha sonra sınıfça örgüt içinde denetlemeden sorumlu birimi ve görevlerini tartışır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . “Ben yönetici olsam” Öğretmen öğrencilere “Yönetici olarak şirketinizde eşgüdümü çeşitli yönetici rolleri önerir. [!] Son yıllarda denetim anlayışının değiştiği.

Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI .” Öğrenciler değişik kurumlara giderler. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. “Görüşme yapıyoruz. kısa cevaplı. Gruplar denetim türlerini okuyarak özetler. Öğretmen denetim türlerinin yarısını bir gruba diğer yarısını da kalan gruba verir. eşleştirme tipi testler. ombudsman (kamu denetçiliği) gibi farklı denetim türleri olduğu da vurgulanır. [!] Performans denetimi kavramı üzerinde durulur. Daha sonra gruplar bir araya gelir. türlerini Sınıf ikiye ayrılır. Denetimin irdeler. açık uçlu. Oluşan çiftlerde eşler birbirlerine özetledikleri konuyu anlatır ve birbirlerinin eksiklerini tamamlar. Etkinlik sonunda denetim türleriyle ilgili tablo hazırlanır. Çoktan seçmeli. Bu kurumların denetleme sistemleri ile ilgili mülakatlar gerçekleştirirler.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 13. İnceledikleri denetleme türlerini sınıf içinde sunarlar. [!] Bilgi Edinme Kanunu’nun kamu yönetimi açısından getirdiği yenilikler vurgulanır. Her öğrenci karşı gruptan bir arkadaşı ile eşleşir. AÇIKLAMALAR [!] İç ve dış denetim türleri üzerinde durulur. [!] Kamuoyu denetimi. Denetleme Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 43 . öğrenci gözlem formu. boşluk doldurma.

iletişim ve ulaşım sistemleri. Sistem yaklaşımını yaşamının her alanıyla ilişkilendirir. insan yapısı. 1. [!] Örgütün başarısının. uyum ve parçaları ve işleyişini incelemesi istenir.) ve alt sistemleri inceler. [!] Açık sistemler ile entropi arasındaki ilişki vurgulanır. Sistem Yaklaşımı 2. Öğrenciler günlük yaşantılarında karşılaştıkları sistemleri (saatin işleyiş sistemi. entropi ve geri bildirim (feedback) gibi temel kavramları küçük gruplar arasında paylaşır. Sistem yaklaşımı ile ilgili temel kavramları analiz eder. AÇIKLAMALAR Öğrencilerden bir saat tamircisine giderek saatin [!] Alt sistemler arasında denge. [!] Sistem yaklaşımının ortaya çıkış nedenleri vurgulanır. farklılaşma. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI Bu ünite ile öğrenciler.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. Daha sonra okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkarır.) kadar dış çevrenin özellikleri ve bu çevreye uyum gücüne de bağlı olduğu vurgulanır. [!] Açık ve kapalı sistem üzerinde durulur. [!] Sistem yaklaşımın bütüncül bir yaklaşım geliştirme amacı vurgulanır. Büyük şehirlerin trafik sorunu sistem yaklaşımı çerçevesinde nasıl çözümlenebilir? Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 44 . Sisteminin iyi işlemesi için gerekli unsurları belirler. Çıkarılan özetler diğer gruplarla tartışılarak paylaşılır. çevre. beşerî kaynaklar vb. iç sistemin özellikleri ( maddi kaynaklar. Öğrenciler sistem yaklaşımı ile oluşturulmuş ülke ekonomisi şemasını inceler. fabrika vb. sıkı bir ilişkinin olduğu vurgulanır. Gruplar içerisinde bu kavramlar incelenir ve günlük hayattan birer örnek bularak özetlenir. Öğrenciler sistem yaklaşımıyla ilgili.

YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR 3. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 45 . örgüt ve strateji konularına bakış açısı tartışılır. WOODWARD araştırması ile ilgili bilgi sonuçlarına dayandığı vurgulanır. Felsefe dersiyle ilişkilendirilir. Öğrenciler elde ettikleri bilgilerle bu araştırmaların amaçlarını ve sonuçlarını sınıfta sunar. Sunum sonunda durumsallık yaklaşımının örgüt ve çevre. Durumsallık yaklaşımı “Araştırma grubu” Öğrencilerden bir hafta [!] Durumsallık yaklaşımının büyük hakkında çıkarımlarda öncesinde BURNS ve STALKER araştırması. örgüt ve teknoloji. ölçüde işletmelerle ilgili araştırma bulunur.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Durumsallık Yaklaşımı ÜNİTE 4. toplamaları istenir.

Bu etkinlikte öğrenciler neler söyleyeceklerini düşünürler ve sırayla konuşurlar. Durumsallık yaklaşımının “ Hızlı tur” nedenlerini ve sonuçlarını “Aynı sektörde faaliyet gösteren iki ayrı fabrikada analiz eder. satış birimini değerlendirirken satış hacmine bakmaktadır. A fabrikasının yöneticisi astlarını değerlendirirken niceliksel (kantitatif) bir değerlendirme yapmaktadır. B fabrikasının yöneticisi ise astlarını değerlendirirken iş arkadaşlarıyla olan ilişkilerine. Eğer sırası gelen öğrencinin söyleyecek bir şeyi yoksa sırasını bir sonraki arkadaşı devralır. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4. Örneğin üretim birimini değerlendirirken üretim hacmine. Durumsallık Yaklaşımı Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 46 . [!] Kitle üretiminin yapıldığı işletmelerde niceliksel değerlendirmelerin daha önemli olduğu.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. Daha önce söylenilenler tekrar edilemeyeceği için öğrenciler konuşulanları dikkatlice dinler. yeteneklerine ve işine gösterdiği özene göre değerlendirmektedir. Etkinlik sonunda durumsallık yaklaşımının nedenleri ve sonuçları analiz edilir. AÇIKLAMALAR [!] Durumsallık yaklaşımına göre bir örgütün ve örgüt yöneticisinin başarısı iç ve dış koşulların gözlemlenmesine dayalı olduğu vurgulanır.” Öğrenciler örnekte verilen durumlarda hangi yöneticinin daha başarılı olduğunu tartışırlar. yoğun teknoloji ve yaratıcılığın kullanıldığı işletmelerde ise niteliksel değerlendirmenin daha önemli olduğu belirtilir. üst yöneticiler astlarını birbirinden farklı değerlendirmektedir.

” Bu etkinlikte arasındaki ilişkiyi yorumlar. Daha sonra. Sorular cevaplanır ve sınıfta sunulur. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 5. Z Teorisi [!] Japon yönetim anlayışı ile Amerikan yönetim anlayışının ben ve biz kültürlerine bakışı üzerinde durulur. “Tartışıyoruz.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. AÇIKLAMALAR X ve Y teorisiyle ilişkilendirilir.” Öğrencilere Z . Daha sonra öğrenciler günlük yaşantılarını örnek alarak ben kültürü ile biz kültürü arasındaki farkları tartışır. X ve Y ile ilgili okuma parçaları dağıtılır. X ve Y teorilerinin genel özelliklerini veren tablonun karşısına Z teorisinin özelliklerini listeler. Z teorisi ile X ve Y teorisini karşılaştırır. Daha sonra paylaşılan fikirler üzerinden ben kültürü ile biz kültürü arasındaki farklar belirlenir ve Z teorisiyle ilişkilendirilir. öğrencilere küçük kâğıtlar dağıtılır. Sunumlar üzerinde tartışılır. 6. Öğrenciler kendilerine gelen kartta yazan soru ya da tartışma konusuyla ilgili araştırma yapar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 47 . Öğrenciler Z teorisinin ortaya çıkış nedenleriyle ilgili konuyu gözden geçirip o konu hakkında bir soru ya da tartışma unsurunu kağıda yazar. Z teorisi ile X ve Y teorisi “Burada herkes öğretmen. Tablolardan yararlanılarak Z teorisi ile X ve Y teorisi arasındaki ilişki açıklanır. karıştırılır ve yeniden dağıtılır. Kartlar toplanır.

Gruplar dağılıp yeni eşleriyle yeni söylem köşelerinde buluşurlar ve düşüncelerini paylaşırlar. [!] Kalite belgesinin TKY’ nin unsurlarından sadece biri olduğu vurgulanır. misyon. “Dedikodu” TKY ile ilgili sıfır hata. esneklik. [!] Klasik gelişme yaklaşımı ile sürekli gelişme yaklaşımı grafik ile vurgulanır. kalite kontrolü. kalite çemberi. kalite güvencesi. Elde edilen bilgiler sınıfta tartışılır ve ortak bir Toplam Kalite Yönetimi tanımına ulaşılır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. takım çalışması. Daha sonra öğrenciler küçük gruplar hâlinde bu söylemlerle ilgili düşüncelerini birbirlerine aktarırlar. AÇIKLAMALAR TKY ile stratejik planlama ve performans denetiminin ilişkisi vurgulanır. “ Sizce Toplam Kalite Yönetimi nedir?” Öğrenciler bir hafta önceden okul OGYE (Okul gelişim yönetim ekibi) yakın çevresinde bulunan insanlara Sizce TKY nedir? sorusunu sorar ve verilen cevapları not alır. vizyon. müşteri memnuniyeti. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. Sürecin sonunda oluşan düşünceler sınıfça tartışılarak TKY’ nin özellikleri listelenir. en alt kademedeki çalışandan üst yönetime kadar devam eden bir süreç olduğu vurgulanır. Toplam Kalite Yönetimi (TKY) uygulamalarını açıklar. sürekli gelişme. Toplam Kalite Yönetimi Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 48 . ISO kalite belgesi gibi temel söylemler kağıtlara yazılarak sınıfın değişik yerlerine asılır. [!] TKY’ nin hizmet ya da mal üretiminin her aşamasında.

kriz. Etkinlik sonunda yapılan canlandırmalar çatışma türlerine göre sınıflandırılır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Toplam Kalite Yönetimi ÜNİTE 4.” TKY’ nin gelişmesine büyük katkı sağlayan W. [!]Çatışma türleri (bireysel. Çatışma ve kriz yönetimini açıklar. denetleme. AÇIKLAMALAR ile POSDCORB ilişkisi PUKÖ kurulur. Daha sonra gruplar arasında günlük yaşamda yönetim ortamlarında meydana gelebilecek çatışma durumları ile ilgili skeçler yazıp sınıfta canlandırılır. “Kavram haritası hazırlıyoruz. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 49 . YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 8. önlem alma) ile ilgili şema hazırlanır. “ Skeç yazdık. [!] Toplam Kalite Yönetimine yöneltilen eleştiriler üzerinde durulur. Çatışma ve Kriz Yönetimi 9. oynadık. zaman ve stres yönetimi gibi konuların yönetim sürecinin bir parçası olduğu vurgulanır. uygulama. [!] Çatışma. Toplam Kalite Yönetimi sürecini analiz eder. örgütsel ve örgütler arası çatışma) vurgulanır. Bu örnekler üzerinden hikâyeler incelenerek çatışma tanımlanır. [!] Özel sektörün değerleri ile kamu yönetiminin değerleri karşılaştırılarak kamu yönetiminin müşterilere değil vatandaşa hizmet ettiği vurgulanır.E.” Öğrencilere çatışma örnekleri verilir. Şemadan hareketle Toplam Kalite Yönetimi süreci analiz edilir. Deming’in PUKÖ döngüsü (Planlama.

Olayların akışına göre krizin nedenleri sıralanır.” Öğrenciler gruplara ayrılır ve bu grupların banka yönetimi. “ Kavram haritası hazırlıyoruz. Öğrenciler bir hafta önceden kriz kavramını değişik kaynaklardan araştırır. Örgütün karşılaşabileceği kriz durumlarının nedenleri ile ilgili kavram haritası hazırlar. Zincir kavram haritasına göre kriz durumu en başa yazılır. Bakanlıkların Kriz Merkezi.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 4. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 50 . öğrenci gözlem formu. Hazırlanan kavram haritaları sınıfta tartışılır. Çatışma türünün çatışmayı çözmek için kullanılan tekniklerin belirlenmesinde etkisi var mıdır? Çatışma ve Kriz Yönetimi 11. Valiliklerin Kriz Merkezi vb. Kriz kavramın anlamını açıklar. Daha sonra sınıfta 1999 Marmara depremiyle veya 2001 ve 2008 yıllarında yaşanan ekonomik krizle ilgili gazete yazıları gibi metinler üzerinden krizin tanımı. örgüt ve çalışanı için hangi düzey çatışmanın daha yararlı olduğu vurgulanır. açık uçlu. [!] Çatışma düzeylerini. Her grup bir tekniği özetleyip sınıfa sunar. ihracat şirketi yönetimi. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. [!] Kamu örgütlerinin krizi çözmeye yönelik (Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi. Çatışma yönetimi tekniklerini irdeler. Öğrenciler gruplar arasında çatışmaların çözümüne yönelik teknikleri paylaşır. belediye yönetimi gibi örgütlerde çalıştıkları varsayılır. KONULAR AÇIKLAMALAR [!] Çatışmayı yönetmenin neden önemli olduğu vurgulanır. Daha sonra yönetimle ilgili belirlenen çatışma örnekleri üzerinde bu teknikler uygulanır. Krizin nedenlerini irdeler. çeşitleri ve krizi doğuran nedenler incelenir.) birimlerinin olduğu ve bu birimlerin işlevleri vurgulanır. eşleştirme tipi testler. kısa cevaplı. Krizin çatışmaya dönüşmemesi için neler yapılabilir? Kriz anında oluşabilecek sorunları neler olabilir? iletişim 12. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 10. Çoktan seçmeli. boşluk doldurma.

Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 51 . temizlik ve ulaşım gibi zorunlu işler için harcanan zaman çıkarıldıktan sonra kalan süre için planlama yapılması gerektiği belirtilir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 4. İncelenen plan ile stratejik yönetim kavramının anlamına ulaşır. [!] Stratejik yönetim planının bütün kurumlar için gerekli olduğu vurgulanır. 14. Zaman yönetimi Öğrenciler bir hafta önceden zaman kavramını anlamını açıklar. [!] Stratejik yönetim sürecinin önleyici boyutu vurgulanır. kişisel bakım. Stratejik yönetim kavramının anlamını açıklar. Bu planlarla ilgili olarak zamanın daha etkili ve verimli kullanılabilmesi için neler yapılabileceği üzerinde durulur. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 13. Öğrenciler sınıf içerisinde gruplar halinde okulun o yıla ait stratejik yönetim planını inceler. yönetiminin anlamına ilişkin yapacakları araştırmaya dayanarak bir haftalık zaman planlaması yapar. KONULAR Zaman Yönetimi ve Stratejik Yönetim AÇIKLAMALAR [!] Zaman yönetimi için yapılması gereken ilk şeyin zamanın nasıl geçirildiğini belirlemek olduğu vurgulanır. yemek. Uyku.

Anayasası’nın 123 ve 126. Öğrenciler illerindeki ya da ilçelerindeki valilik [!]Valilik bünyesinde yer alan il veya kaymakamlıklara giderek faaliyetleri hakkında müdürlüklerinin. hazırlar. başına uygulanmadığı. durumlarda kullanmayı tercih edeceklerini maddeleri vurgulanır. yetki devri.C. Merkezden yönetimin temel ilkelerini yönetim bilimi açısından yorumlar. Merkezden yönetim uygulamalarını tanır. Performans değerlendirme formu kullanılır. Elde ettikleri bilgilerle bir sınıf panosu uzantıları (temsilcileri) olduğu vurgulanır. Merkezden yönetimin özelliklerini. Türkiye’nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler 1. yetki yan yana uygulandığı vurgulanır. tartışırlar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 52 . Sınıf üçe bölünür. Daha sonra tamamlayan ilkeler olduğu ve her ikisinin başbakan veya bakan olduklarında hiyerarşi. bir grup yararlarını. Daha sonra bulgular ayrıldığı vurgulanır. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrencilerin. genişliği ya da yetki devri ilkesini hangi [!] T. Etkinlik sonunda özellikleri. merkez yönetimin özelliklerini. karşılaştırılır. yararları ve sakıncaları ile ilgili tablolar oluşturulur.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5. yararlarını ve sakıncalarını açıklar. ve yönetimin bütünlüğü ilkesi kavramlarını [!] Merkezden yönetim ilkesinin tek gruplara ayrılarak araştırır. merkezden “Ben olsam…” Öğrencilerden başbakan ya da yönetim ve yerinden yönetimin birbirini bakan olduklarını hayal etmeleri istenir. ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Öğrenciler merkezden yönetimin en önemli [!]Türkiye’nin idari yapılanması şema unsurları olan hiyerarşi. diğer örgütü ve taşra örgütü olmak üzere ikiye grup ise sakıncalarını araştırır. yetki genişliği üzerinde tanıtılır. 3. bakanlıkların taşradaki bilgi alır. 2. Bir grup merkezden [!] Türkiye’de merkezi yönetimin.

C. Cümlelerin doğruluk değerleri sınıfça tartışılır. Türkiye’nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler 5.” Öğrenciler önce bireysel olarak yerinden yönetimin uygulanması. uyguluyoruz. yanlış mı?” Öğrenciler iki kişilik [!] Türkiye’nin yerinden yönetim gruplara ayrılır. Türkiye Cumhuriyeti devletinin idari örgüt şemasını inceler.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5. Yerinden yönetim kuruluşlarının görev. ETKİNLİK İPUÇLARI “Düşünüyoruz. olduğu üzerinde durulur. AÇIKLAMALAR [!] T. yararları ve sakıncalı yönleri ayırt edilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 53 . Daha sonra gruplar oluşturarak düşüncelerini tartışırlar. [!] Yerinden yönetim kuruluşlarının. yetki ve sorumlulukları ile ilgili tablolar hazırlar. merkezi ve yerinden yönetim örgütlerini şeması gösterilerek.Yerinden yönetimin özelliklerini. “Doğru mu. konularla ilgili doğru ve yanlış cümleler oluşturulup kâğıtlara yazılır. [!] Türkiye’nin devlet örgüt yapısı ile idari örgüt yapısı arasındaki farklar vurgulanır. kuruluşlarına ilişkin örnek uygulamalar yararlı ve sakıncalı yönlerini belirler. Tartışma sonunda gruplar il özel idaresi. Kâğıtlar öğrencilere dağıtılır. yetki ve sorumluluklarını analiz eder. [!] Yerel yönetimlerin görev. yararlı ve sakıncalı yönlerini ayırt eder. Yerinden yönetimin özelliklerini. 6. Anayasası’nın 127. yetkileri ve denetlenmesi gibi unsurlar hakkında kaynak kitaplardan araştırma yaparlar. teşkilatlanmanın nasıl inceler. Belirlenen üzerinde durulur. yerel yönetimler ve hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşları olmak üzere ikiye ayrıldığı vurgulanır. belediye ve köy idaresinin görev. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR 4. Etkinlik sonunda öğrenciler merkezden yönetim ve yerinden yönetime ilişkin bilgilerini karşılaştırırlar. maddesinden bahsedilir. yetki ve sorumlulukları üzerinde durulur. Öğrenciler Türkiye’nin idari örgüt şeması [!] Türkiye Cumhuriyeti devletinin örgüt üzerinde. Tartışma sonunda yerinden yönetimin özellikler. Öğrenciler kendi kâğıtlarında yazan cümlelerin doğruluk değerini araştırırlar.

paylaşalım. “ Rapor hazırlıyoruz. eşleştirme tipi testler. [!] Devlet Planlama Teşkilatının (DPT) Bu bilgiler sınıfta sunulur. ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Türkiye’de Planlamanın Gelişimi “Araştıralım. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. Ön Ulusal Kalkınma Planı) planlamanın amacına. Daha önce uygulanmış örnek planları inceleyerek analiz eder. Sınıfta raporlar sunulur. özelliklerine ve konularına göre inceleyip rapor hazırlar. 8. Devlet Planlama Teşkilatı vurgulanır (DPT) hakkında çeşitli kaynaklardan bilgi toplanır. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR 7.” 1961 ve 1982 Tarih dersi ile ilişkilendirilir. Anayasası’nda yer alan planlamaya ilişkin [!] Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) hükümler incelenir. kuruluşu ve işleyişi incelenir. Çoktan seçmeli. [!] Kalkınma planlarının ülkenin ekonomik ve toplumsal gelişimindeki rolü vurgulanır. Türkiye’ de planlamanın gelişimini açıklar. boşluk doldurma. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 54 . [!] Kalkınma planlarının hazırlanış ve kabul ediliş süreci açıklanır. kısa cevaplı. Devlet Planlama Teşkilatının geliştirmiş olduğu farklı planları (Kalkınma Planları.” Öğrenciler. öğrenci gözlem formu. açık uçlu.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5.

• Öğrencinin hangi dersleri almaya hazır olduğu. Günümüz Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımları Yeni öğretim programlarında benimsenen ölçme ve değerlendirme yaklaşımının özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir: 1. Bu ders programıyla. Değerlendirmenin bir amacı da öğrencinin öğrenmesini geliştirmek ve desteklemektir. beceri ve tutumların gelişip gelişmediği. • Öğretmen ve yöneticiye geleceğe ilişkin planlar yapmasında kaynaklık eder. okul dışındaki gerçek dünyayla uyum içinde olmasını sağlayacak becerilere sahip olması planlanmıştır. uygulanan eğitim programının başarıya ulaşıp ulaşmadığı belirlenemeyecektir. destekleyici nitelikte gerçekleştirilen ölçme ve değerlendirme. Duyarlı. • Öğretmene kendini tanıması ve öğretim yöntemlerinin ne derece yeterli olduğu konusunda geri bildirim sağlar. yapılandırılmasına ve öğrencilerin üst düzey becerilerini sergilemelerine önem verme 55 .ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Ölçme. uygun. • Öğrenciye güçlü ve zayıf olduğu alanlar konusunda geri bildirim sağlar. öğrenme için bir gerekliliktir. Eğitimin her alanında ölçme ve değerlendirme olmak zorundadır. Bu öğretim programı ile öğrencilerin. öğrencilerden beklenen bilgi. • Eğitim ve öğretim hizmetinin daha nitelikli yapılmasını sağlar. kendisine hangi iş veya okula girmenin tavsiye edilebileceği gibi konular hakkında verilecek kararların temelini hazırlar. • Öğretmenin daha iyi bir şekilde rehberlik yapmasını sağlar. uygulama ve değerlendirme aşamalarında yaparak ve yaşayarak öğrenen. Aksi takdirde eğitim sürecinin sonunda yeterli bilgi ve beceriye ulaşılıp ulaşılmadığı. Eğitimde. Bilginin hatırlanmasından ziyade uygulanmasına. karar verme. Ölçme ve değerlendirme ile eğitim ve öğretim sürecinin sürekli izlenmesi her aşamada ortaya çıkan sorunları tespit ve düzenleme imkânı verir. Değerlendirme ise bir yargılama işlemidir ve ölçme sonucunun bir ölçütle karşılaştırılmasına dayanır. ölçme ve değerlendirme yoluyla tespit edilir. sorun çözen. planlama. programların istenilen başarıyı gösterip göstermediği. davranışını nasıl değiştireceği veya geliştireceği konusunda geri bildirim sağlar. hangi tamamlayıcı çalışmaları yapmasına gerek bulunduğu. • Öğrencinin durumu ve gelişimi hakkında velilerin bilgilenmesine olanak sağlar. Böylece velilerin öğretim sürecine katılmalarına yardımcı olur. Ölçme ve değerlendirme ile öğrencinin gerçek yaşamla kendi bilgileri arasında ilişki kurmasını ve karşılaştığı problemlere farklı çözüm yolları üretebilmesini gerektirir. bilimsel araştırma yapabilen ve yönetim bilimine sempatiyle yaklaşan bireyler yetiştirmek istenmektedir. Sonucun yanı sıra sürece de odaklanma 2. • Öğretmenin öğrenciyi tanımasını sağlar. herhangi bir niteliği gözlemek ve gözlem sonucunu sayılarla ya da başka sembollerle ifade etmektir. yaratıcı düşünebilen. Ölçme ve değerlendirme. • Öğrenciye. doğru. yönetim bilimi alanıyla ilgili becerilerin geliştirilmesi.

belirsiz ölçütlerden ziyade açık ve belirgin ölçütleri tercih etme 5. açık uçlu gibi sorulardan oluşan testlerde kullanılabilir. gerçek hayata ilişkin. Bu nedenle ölçme ve değerlendirmede de öğrencilerin bilgi. öğrenci ürün dosyaları. Tek yöntemle ölçme yerine çok yöntemle ölçme yapma 8. Eksiklikleri varsa bu eksiklikleri gidermeye yönelik gereken önlemler alınır. ürün dosyaları vb. bireysel farklılıkları dikkate alan öğrenci merkezli öğretme ve öğrenme stratejileri benimsemiştir. boşluk doldurma. 56 .3. Örneğin. Hazırlanmış olan programda değerlendirme. performans ödevleri. Öz değerlendirme. ne bildiklerini görmeye yarayan bir araçtır. çalışmaları ya da derse katılımları bir bütün olarak aldığı puanlarına göre de değerlendirilebilir. eşleştirmeli. Sadece öğretimin sonunda değil. üniteler sonunda öğrencilerin hangi becerilere sahip olduklarını kendilerinin anlaması için öz değerlendirme formlarını kullanarak ya da etkinliğin sonunda birkaç açık uçlu soruyla öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri öğretmenlere yapacakları değerlendirmelerde ve alacakları kararlarda önemli ipuçları verecektir. Öğrencilerin bilişsel becerilerinin yanında duyuşsal ve psikomotor becerilerinin değerlendirilmesi için bu formlar aynen kullanılabileceği gibi amaca uygun değişiklikler yapılarak da kullanılabilir. en yüksek puanın 60 olduğu bir etkinlikten öğrenci 42 puan almış ise öğrencinin yüz üzerinden puanı 70 olur ((42/60)x100=70). öğrencilerin neyi bilmediğini değil. Yazıya dayalı soyut görevlerden çok. Değerlendirme ile sadece öğrenme ürününü değil. Öğrencilerin yaptığı projeler. öğrencilerin öğrenme süreçleri de izlenir ve bu süreç değerlendirilerek gerektiğinde kullanılan sınıf etkinlikleri değiştirilir. Bu formlara veya ölçeklere göre öğrencileri değerlendirirken ölçütlere göre hangi alanda yeterli hangi alanlarda eksiklikleri olduğu belirlenebilir. Eğitim öğretim sürecinde öğrencilerin bilgiyi nasıl yapılandırdığını ve üst zihinsel becerilerini ne kadar geliştirdiğini değerlendirebilmek için. Gerek görülürse öğrencinin puanları yüzdelik puanlara da dönüştürülebilir. posterler. öğretimin her aşamasında sürekli ölçme ve değerlendirme etkinlikleri gerçekleştirme 6. derslerin işlenişi sürecinde öğrencilerin yapılan etkinliklere katılma düzeylerini gözlem formlarını. Bunlarla beraber hem süreci hem de sonucu değerlendirebilmek için çoktan seçmeli. araç ve yöntemler kullanılabilir. gözlemler. performansa dayalı görevlere önem verme 4. Sadece yazılı ve sözlü sınavlarla öğrenci başarısının ölçülmesi ve değerlendirilmesi uygun değildir. beceri ve tutumlarını sergilemeleri için farklı değerlendirme araçlarının kullanımını gerektirir. projeler. Örneğin. ödevler. grup değerlendirme gibi formlarla öğrencileri değerlendirirken amaç puan vermekten çok. Öğrencileri değerlendirmek için öğretmenlere yardımcı olmak amacıyla örnek formlar ve ölçekler verilmiştir. Ne kadar öğrenildiğini tespit etmenin yanı sıra nasıl öğrenildiğini de belirleme 9. görüşmeler. Örtülü. Not vermenin yanı sıra etkili ve zamanında geri bildirime ağırlık verme 7. Rekabet yerine iş birliğini destekleme Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı. öz değerlendirme formları. kısa cevaplı. Öğretmenler ünitelerdeki kazanımlara uygun değerlendirme yöntemlerini kendileri de geliştirerek kullanabilirler. onların eksikliklerini belirlemek ve bu eksiklikleri gidermeye yönelik önlemler almaktır. dereceleme ölçekleri vb. grup etkinliklerine katılmalarını grup değerlendirme formlarını.

Uygulamada hız ve zaman önemlidir. • Öğretmenin. öğretmenlere gözlem yapmada kolaylık sağlayacaktır. Aşağıdaki noktalar. performans değerlendirme olarak ifade edilebilir. • Yapılan gözlem için değerlendirmeyi mümkün olduğu kadar gözlemlediğiniz zaman kaydediniz. • Her öğrenciyi değişik durumlarda ve farklı günlerde gözlemleyiniz. Sözlü Sunum Sözlü sunum. Öğretmen öğrencilerin: • Soru ve önerilerine verilen cevaplarını. ürün ya da etkinliklerin değerlendirilmesi süreci. • Sınıf içi tartışmalarda katılımlarını. Örnek bazı görüşme soruları şöyledir: • Bir olayı (konuyu. öğrencinin bir etkinliği tam ve bir şekilde yapması için göstermesi gereken belli davranışları tanımlar. öğrencilerin öğrendiklerini gerçek durumlarda göstermelerini sağlar (Airasian. • Her öğrenciyi birkaç kez gözlemleyiniz. Performans Değerlendirme Öğrencilerin bilgi ve becerilerini ortaya koyarak oluşturdukları çalışma. fikri) değişik yolla açıklayabilir misin? • Bu etkinliği tekrar yapsaydın aynı sonuçları bulur muydun? • Bu etkinliği daha kolay yapmanın başka bir yolu var mı? • Bu konuyla ilgili gerçek yaşamından bir örnek verebilir misin? Gözlemler Gözlem bazı alanlarda oldukça önemli bir yöntemdir. öğrenmeyle ilgili yaptığı görevler ve materyallere öğrencinin gösterdiği tepkiyi gözlemler. sonucun mu yoksa her ikisinin birlikte mi değerlendirileceğine karar verilmelidir. kavrama ve hitap düzeyleri hakkında bilgi toplamak için uygun araçlardır. Sözlü sunumlar öğrencilerin hatırlama. 57 . Aynı zamanda problem çözme becerileri de bu yöntemle ölçülebilir. Bunun yanında performans değerlendirme. Bu aşamalar: Amacın belirlenmesi: Performans değerlendirmede sürecin mi. öğrenciler hakkında doğru ve çabuk bilgiler sağlar. konuşma. 1994).DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ Görüşme (Mülâkat) Öğrencilerle yapılan görüşmeler. Performans ölçütlerinin belirlenmesi: Performansın ölçütleri. dil sanatları gibi birçok alanda kullanılabilir. • Ölçütleri koyarken bütün öğrenciler için aynı standartları kullanınız. dereceli puanlama anahtarı ya da akran değerlendirme ölçekleri ile değerlendirme yapılabilir. Performans değerlendirmenin belli aşamaları vardır. Öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri hakkında bilgi sağlarlar. dil eğitimi. Gözlemler. öğrencilerin gerçek yaşam problemlerine akademik bilgilerini uygulayabilme ve bunu problem üzerinde gösterebilmeleri ile ilgilenir. • Grup çalışmalarında ve tartışmalarında katılımlarını. • Her öğrenciyi değişik özellikler. öğrencilerin çalışmaları hakkında ve konuları nasıl anladıkları konusunda anlama düzeylerinin daha iyi değerlendirilmesine yardım eder. Kontrol listeleri. beceriler ve davranışlara göre değerlendiriniz. yöntemi.

Projeler. kategorileri açıklama ve doğruluğunu savunma. hazırlama. broşür vb. önce değerlendirilecek performansın belirlenmesi gerekmektedir. 2. bazıları ise grup ödevleri şeklinde verilmelidir. Performansın değerlendirilmesinde aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir: 1. Bu ölçütlerin sayısının çok fazla olmaması (10-15) gerekmektedir. dereceli puanlama anahtarı.Performans ölçütlerinin belirlenmesi aşamasında. poster. belirlenen performansın özellikleri tanımlanmalıdır. Proje konusu. a) Performans ve Proje Ödevleri Bir konu hakkında derinlemesine inceleme yapılması amacıyla verilen soru veya sorular. Bireysel ya da grup olarak yapılabilir. geniş içerikli ve uzun süreli performans ödevleridir. Bununla beraber performans değerlendirmenin amacı puanlamayı etkiler (Airasian. öğrencilere ödevi tamamlamaları için verilen süre ödevin niteliğine göre ayarlanmalıdır. • Aynı grafikleri farklı ölçülerde çizme. Ödev. Performans değerlendirmede puan belirleme son adımdır. anı vb. kullanılacak malzemeleri ve karşılaşılabilecek durumları önceden planlar. projeler ve öğrenci ürün dosyaları kullanılmalıdır. 1994). Performansın ya da ürünün gözlemlenebileceği ortam oluşturma: Öğrencinin performansını ve güvenilir biçimde değerlendirmek için gözlemlerin birden fazla tekrarlanması gerekmektedir. öğrencilerin bilgi ve becerilerini gerçek yaşam durumlarına uygun olarak kullanmalarını gerektirir. 58 . Ödevlerin bazıları bireysel ödevler. yapılacak değerlendirmenin önemine ve gözlem için gereken süreye göre belirlenmelidir. ) • Sergi oluşturma. gözlenebilir davranış veya ortaya çıkacak ürün şeklinde açık ifadelerle belirtilmelidir. Performans ödevlerine verilebilecek bazı örnekler aşağıdaki gibidir: • Bir konu hakkında yazı yazma (makale. birçok beceriyi kapsamalıdır. izlenecek yolları. yerlerle veya kültürlerle ilgili hayalî bir mizansen oluşturma. Gerektiğinde öğretmeninden yardım alabilir. kontrol listesi ve hikâye kayıtlarıyla yapılır. Gözlem sayısı. • Bilimsel bir olayı sözel ve görsel olarak betimleme. ödev veya proje olarak adlandırılmaktadır. Ödev hem ürüne hem de sürece odaklanmalıdır. Proje çalışmaları. Öğrenci. • Tanıdığı bir kişinin biyografisini yazma. Bu puanlama sistemi performans ölçütlerine dayanmalıdır. 5. Ardından. Performans değerlendirmede. Performans ödevi. Performans değerlendirmek için performans ödevleri. • Herhangi bir şey için bir sınıflama şeması geliştirme. Performans ödevleri. • Başka zamanlarla. öğrenci tarafından veya öğretmenin hazırlayacağı listeden seçme yoluyla belirlenebilir. Performansın puanlanması: Performansın değerlendirilmesi. Aslında bazı ödevler kapsamına göre proje olarak nitelendirilebilir. • Bir konuyla ilgili afiş. Bunlar. • Bir tarzdaki grafiği başka tarza dönüştürme. 3. Ödev ve proje kavramları çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Fakat bu iki kavram arasında bazı farklılıklar olması nedeniyle bu kavramlar ayrı ayrı ele alınmalıdır. 4. • Bilimsel gözlemlerini tablo oluşturarak belirtme. projenin amacını. Çok çeşitli konularda performans ödevi verilebilir. ünitelerde yer alan kazanımları kapsayan ayrıntılı ödevlerdir. öğrencinin sahip olduğu bilgi ve becerileri günlük yaşamla da ilişkilendirerek ortaya koymasını gerektiren kısa dönemli çalışmalardır.

• Bir sonraki yıl öğrencilerin öğretmeni olacak olan öğretmene. • Ders programı üzerinde daha çok durulması (geliştirilmesi) gereken konuları belirlemek. dosyanın amacı ile dosyaya alınacak çalışmaların seçiminde ve değerlendirilmesinde kullanılacak ölçütler belirlenir. kontrol listeleri. kompleks ve zorlu bir süreç olacağından bu ödevler. • Proje süreci. araştırma. 1994). öğrencileri teknolojiyi aktif olarak kullanmaya yönelteceğinden. proje çalışmaları. performans ödevleri. Bu nedenle yapılandırmacı öğrenme kuramı için uygun yöntemlerden birisidir. Ölçme ve değerlendirme amacına en uygun olanı “değerlendirme tipi” dosyalardır. “sınıf tipi” ve “değerlendirme tipi” ürün dosyaları olarak sınıflandırılabilir.Proje sürecinin olumlu yanları aşağıdaki gibi sıralanabilir: • Proje geliştirme süreci uzun. • Projenin tasarımından ortaya konulmasına kadar geçen süreç. aynı zamanda bilimsel süreç basamaklarını da içereceğinden. öğrencilerin teknolojiyi kullanma becerisi kazanmalarına yardımcı olur. Değerlendirme amaçlı öğrenci ürün dosyası kullanımı. bilimsel süreç becerilerinin gelişmesine de yardımcı olur. velilerden gelen bilgiler. kavram haritaları. • Öğrencilerin zaman içerisindeki gelişimlerini görmek. b) Öğrenci Ürün Dosyası (Portfolyo) Ürün dosyası. ses veya görüntü kayıt kasetleri. • Öğrencileri notla değerlendirmek gibi amaçlarla kullanılabilir. Ürün dosyasına. 59 . • Proje çalışmasında bilgi öğrenciye doğrudan verilmediği için. öğrencilerin tipik performans kayıtlarını sağlamak. Öğrencilerin belli bir dersteki bir konuyla ilgili örnek çalışmalarını göstermeyi amaçlayan bir öğrenci ürün dosyasının kapsamı. Amacın belirlenmesi: Öğretmenin öğrenci ürün dosyasını ne amaçla kullanacağına karar vermesi gerekir. • Öğrencilerin performansları hakkında velilerine bilgi vermek. öğrencinin çalışmalarının toplandığı bir dosyadır. öğrenci görüşlerini yansıtan formlar vb. iletişim gibi üst düzey zihinsel becerilerini geliştirir. resimler. • Proje çalışması. araştırma soruları. içeriğin belirlenmesi ve değerlendirmenin yapılması olmak üzere iki aşamalıdır. inceleyerek bilgi kazanırlar. yaşayarak. öğrencilerin yaratıcılık. Eğer öğrenci ürün dosyası öğrencinin konuyla ilgili en iyi çalışmalarını gösterme amaçlı ise. konulabilir. ancak. Öğrenci ürün dosyaları. “belgeleme tipi”. fotoğraflar. öğrenci ürün dosyasının amacı ne olursa olsun sürecin değerlendirilmesi için öğrencinin yaptığı ilk uygulamalar öğrenci ürün dosyasında saklanacaktır (Airasian. öğrencinin kompozisyon yazma veya sözlü okuma çalışmalarını gösteren bir öğrenci ürün dosyasına oranla daha geniş olacaktır. öğrencinin haftalık veya günlük yaptığı çalışmalarının içinden seçilen örnekleri ve öğretmenin yaptığı sınav evrakları. Amaçlarına göre öğrenci ürün dosyaları “sergileme tipi”. öğrencilerin grupla çalışma becerisinin geliştirilmesini sağlar. Çeşitli amaçlarla öğrenci ürün dosyası hazırlanabilir. öğrenciler proje konularında yaparak. dereceli puanlama anahtarları. öğrencinin yaptığı çalışmalara yönelik yeni uygulamalar toplandıkça öğrenci ürün dosyasının içeriği değişecektir. Öğrenci ürün dosyası içeriğinin belirlenmesi aşamasında.

1994). orijinal modeller. Her iki durumda da. 1) Değerlendirme ölçütleri: Kabul edilebilir cevapları kabul edilemez cevaplardan ayırmak için kullanılır. Verilecek olan karar. Dereceli Puanlama Anahtarı Gözlemlere ait puanları tanımlanmış kategorilerden (ölçüt ya da ölçütler) uygun düşen boyuta kaydetmemizi sağlayan bir değerlendirme aracıdır (Haladyna. eklerdin? • Neden bu çalışmayı seçtin? • Bu çalışmanda en çok neyi beğendin? • Burada senin için önemli olan ne? • Bu yaptığın çalışmaları en iyi ifade eden örnek mi? Öğretmen her çalışmanın üzerine (yargılamamak kaydıyla) düşüncesini gösteren. öğrenci gelişimini öğrenmekse. öğrencilerin katılımının sağlanması onlardaki sorumluluk ve sahiplenme duygusunu geliştireceği için önemlidir (Kuhs. Örneğin. deneysel veriler. bir kompozisyonda organizasyon değerlendirilecekse bu ölçütlerden en yüksek puanı alan öğrencinin kompozisyonu organizasyon açısından hiç hata içermemelidir. görüşme ve gözlem formları. hangi sıklıkta toplanacağı ve nasıl değerlendirileceği önemlidir. Örneğin. öğrencilerin karşılaştığı zorlukları belirlemek ya da her bireysel performans değerlendirme ölçütüne göre. çalışmayı tanımlayan. 2) Ölçüt tanımlamaları: Öğrencilerin değerlendirilmek istenen cevaplardaki niteliksel farklılıkları tanımlama yolunu ifade eder. çalışmanı neden ürün dosyasına koymak istiyorsun? • Neyi iyi yaparsın? En iyi yaptığın şey ne? • Hangi konuda çok iyi/başarılı olduğunu düşünüyorsun? • Hangi bölümler. kullanılabilir. Ürün dosyasındaki çalışmalara ait değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi: Dosya içerisinde istenen çalışmaların örnekleri. öğretmen tek ve ortalama bir puanlama ile bütünsel değerlendirme yolları aramak zorundadır. 1994). yaratıcı çalışmalar. öz-akran-grup değerlendirme formları vb. • Bu çalışma neyi ifade ediyor? • Bu bölümü. 1997). yapısal içerik. her performans ölçütünün ayrı ayrı değerlendirildiği analitik puanlama uygundur. kimlerin karar vereceği. Bu tür kararları verebilmek için. etkinliğin nasıl başladığını açıklayan. 3) Puanlama stratejisi: Puanlama bütünsel ya da analitik biçimde olabilir. seçme veya derecelendirme gibi genel bir kararsa bütünsel puanlama daha uygun olacaktır. Öte yandan. kontrol listeleri. ders işleme hedefleri açısından çalışmanın ne anlam taşıdığını açıklayan notlar yapıştırabilir. hikâyeler ve makaleler gibi çalışma ürünleri vb. Özellikle dosyaya girecek olan çalışmaların belirlenmesi sürecinde. grupları yerleştirme. kimler tarafından toplanacağı. Öğretmenler öğrencilerinin öğrenme 60 . Bu ürünlerden hangilerinin değerlendirileceğinin belirlenmesi ve sınırlandırılması önemlidir. kısımlar geliştirilmeli? • Tekrar denesen neleri değiştirir. parçanın neden seçildiğini anlatan. Hangisinin kullanılacağı değerlendirmenin amacına bağlıdır. sözcük seçimi vb. Dereceli puanlama anahtarı 3 bölümden oluşur.Ürün dosyasında bulunacak çalışmaların seçiminde kullanılacak ölçütlerin belirlenmesi: Amaca bağlı olarak hangi tür çalışmaların nasıl seçileceği. gibi değerlendirilebilir ölçütler kullanılabilir. performans ölçütleri uyarlanan puanlama ve oranlama yaklaşımına yön verir (Airasian. değerlendirmenin amacı. Gerek dosyada yer alacak çalışmaların gerekse bunların içinden değerlendirilecek ürünlerin seçiminde öğretmenlerin öğrencilere aşağıdakilere benzer soruları yöneltebilir. yer alabilir. öğretmenler yazılı kompozisyonları değerlendirirken organizasyon. Performansın değerlendirilmesinde dereceli puanlama anahtarları (Rubric).

Açık bir yanlış yok. • Özette bir veya iki hata var. Çok az yanlış var. Analitik dereceli puanlama anahtarı: Burada önce performans veya ürünün parçalarının ayrı ayrı puanlanması.ürünlerini toplam puan olarak değerlendirmek istediklerinde bütünsel puanlama stratejisini kullanırlar. • Özette çok fazla hata var. Analitik puanlama ölçeği. Bilgilerin düzenlenmesi akıcı ve etkili değil. Tablo 3: Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı Tablosu Mükemmel (4) • Genellikle göz teması kuruyor. • Ses tonu bazen uygun. • Sunumda ara sıra isteklilik gösteriyor. Bilgilerin düzenlenmesi kısmen akıcı ve etkili. 2. Gelişmekte (2) • Bazen göz teması kuruyor. Çok fazla yanlış var. değerlendirme sürecinin farklı aşamalarında aranan cevapları puanlamada işe yarar. Ulaşılan kaynaklar kısmen yeterli. • Sunumda nadiren isteklilik gösteriyor. etkili kullanılmış. • Özette bazı hatalar var. Yeterli (3) • Genellikle göz teması kuruyor. 1. • Ses tonu uygun değil. Aşağıda araştırma becerisi için analitik puanlama anahtarı örneği verilmiştir. Tablo 2: Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı Tablosu ÖLÇÜTLER 1 2 3 Kaynakların Sayısı Tarihsel Doğruluk Organizasyon Bibliyografya Ulaşılan kaynaklar yetersiz. Bilgilerin düzenlenmesi yeterince akıcı ve etkili. sonuca ulaşmak için aşılan bireysel basamaklarla değil toplam performans ya da sonuçla ilgilenir. Öğretmenler öğrencilerinin çalışmalarının ya da ürünlerinin farklı boyutlarını farklı puanlayarak değerlendirmek istediklerinde ise analitik puanlama stratejisini kullanırlar. Bu yöntem öğrenme ürünleri toplam puan olarak değerlendirilmek istendiğinde kullanılır. 61 . Bütünsel puanlama ölçeği. Yetersiz (1) • Nadiren göz teması kuruyor veya hiç göz teması kurmuyor. süreçten çok sonuçla ilgilidir. Aşağıda sözlü sunum becerisi için bütüncül dereceli puanlama anahtarı örneği verilmiştir. • Ses tonu genellikle uygun. sonra da bu puanları toplayarak toplam puanın hesaplanması gerekir. Tüm kaynaklar. Kaynakların çoğu etkili kullanılmış. • Sunumun genelinde istekli. • Özet tamamen doğru. • Ses seviyesi her zaman uygun. Bu ölçekler. Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı: Öğretmenin genel süreci veya ürünü bir bütün olarak parçalarını dikkate almadan puanlamasıdır. Ulaşılan kaynaklar yeterli. çalışmanın ya da ürünün farklı boyutlarına farklı notlar vermek amacıyla oluşturulur. • Sunum boyunca istekli. Kaynakların çok azı etkili kullanılmış.

Aşağıda sözlü sunum becerisine yönelik kontrol listesi yer almaktadır. davranışın gözlemci tarafından gözlemlenme fırsatının olmadığı durumları da belirten ifadelerin eklenmesiyle davranışın gözlenemediği durumları da belirleme şansı verir (Kubiszyn ve Borich. Kontrol listeleri ‘evet’ ‘hayır’ . Kontrol listelerinin başka bir dezavantajı da öğrencinin performansının belli bir puanlama sistemine göre değerlendirilmesidir. Öğrenci çalışmasının hangi ölçütlere göre değerlendirileceğini önceden bilmelidir. Yerinde vurgulamalar yapıyor. Gereksiz sesler çıkarmıyor. öğrenciden beklenen davranışın özelliklerine ilişkin detaylı bilgileri içeren ve öğrenci performansının eksik noktalarını belirleme amacıyla kullanılan araçlardır (Airasian. Tablo 4: Sözlü Sunum Becerisi Kontrol Tablosu Adı soyadı Tarih Ölçütler Dinleyiciyle göz teması kuruyor. Evet Hayır 62 . özellik veya nitelik bulunur. Kontrol listelerinde var veya yok.Aşağıda sözlü sunum becerisine yönelik derecelendirme ölçeği yer almaktadır. Kontrol listeleri kullanırken bazı olumsuzluklar da ortaya çıkabilir.1994).1 gibi bir puan her bir hata için. Düşüncelerini ifade edebiliyor. 2003). Her ne kadar öğrencilerin güçlü ve zayıf öğrenme davranışlarını belirlemeye yarasa da öğretmen performansı belli bir puan ile değerlendirmek zorunda kalır ve performans sürecini kaydedemez (Airasian. Bu listeler. Gereksiz tekrar yapmıyor. Bir dizi hareketi gerektiren davranışlar kontrol listesinde açıkça belirtilip sıralanabilir. evet veya hayır şeklinde puanlanabilen bir dizi davranış. Anlaşılır bir tonda konuşuyor. 2000). Kontrol Listeleri: Gözlenen performansın ya da ürünün belirlenen performans ölçütlerine ne derece uyumlu olduğu kontrol listeleri kullanılarak belirlenebilir. Sonuç bölümünde özetleyebiliyor. öğretmene davranış ile ilgili gözlemlendiği ya da gözlemlenmediği şeklinde iki ölçüt sunmasıdır.1994). daha küçük parçalara ayrılabilen ve karmaşık davranışları belirlemek için uygundur. performansa ilişkin belirli ölçütlerin karşılanıp karşılanmadığıyla ilgili olan sınırlı durumlarda değerlendirme için uygun seçimdir fakat performans düzeylerini tanımlayan bir yapıya sahip değildir. Bazı değerlendirme listeleri öğrencinin görevi (etkinliği) yerine getirirken sık yaptığı hataları da gösterebilir. Kontrol listeleri. Bu durumda +1 gibi bir puan her bir pozitif davranış için . Akıcı konuşuyor. Beden dilini etkili kullanıyor. Derecelendirme ölçekleri ise ölçülen özelliğe ilişkin performansı çeşitli düzeyleriyle tanımlayabilir ve ölçütlerin ne dereceye kadar karşılandığını görmeye olanak sağlar (Moskal. Kontrol listeleri genellikle. ‘var’ ‘yok’ veya 0-1 şeklinde değerlendirilir. Derecelendirme Ölçekleri: Kontrol listeleri.Hazırlanan dereceli puanlama anahtarı ödevlerle birlikte öğrencilere verilmelidir. Düzgün ifadeler seçiyor. . 0 ise davranışın gözlenemediği durumlar için verilir. Bunlardan biri. Bilgiyi organize edebiliyor.

Beden dilini etkili kullanıyor.Akıcı konuşuyor. 7.Anlaşılır bir tonda konuşuyor.Tablo 5: Sözlü Sunum Becerisi Tablosu Açıklama: Aşağıdaki ifadelerin gerçekleştirilme düzeylerini ifadenin karsısında bulunan yere çarpı (x) koyarak işaretleyiniz.Gereksiz tekrar yapmıyor. 6. 3.2 Zayıf .Yerinde vurgulamalar yapıyor. 8.4 İyi . 9.Dinleyiciyle göz teması kuruyor.Gereksiz sesler çıkarmıyor.Düşüncelerini ifade edebiliyor. 4. Tarih: Öğrencinin Adı Soyadı: DERECELE R ÖLÇÜTLER Çok iyi . 2.1 1. 63 .Düzgün ifadeler seçiyor. 5.3 Orta .

Çalışmalarım sırasında zamanımı akıllıca kullandım. Bu etkinlikten neler öğrendim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… 10. Başkalarının anlattıklarını ve önerilerini dinledim. 9.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME (ÖRNEK FORMLAR) ÖZ DEĞERLENDİRME Adı ve Soyadı : ………… Sınıfı : ………… Numara : ………… Bu form kendinizi değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. 8. DERECELER Hiçbir Her Zaman Bazen Zaman BECERİLER 1. 6. Anlamadığım yerlerde sorular sordum. Ödevlerimi tamamladım. 7. 2. Bu etkinlik sırasında grubumdaki arkadaşlarıma nasıl yardım ettim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… 11. Grup arkadaşlarıma çalışmalarında destek oldum. Arkadaşlarımı incitmeden teşvik ettim. 5. Çalışmalarınızı en doğru yansıtan seçeneği işaretleyiniz (X). Çalışmalarım sırasında değişik materyaller kullandım. Bu etkinlik sırasında en iyi yaptığım şeyler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… 64 . 3. 4. Yönergeyi izledim.

öğrencinin öğrenmeye yaklaşımı. Temel amaç. özellikle başarı düzeylerini ve öğrenme sonuçlarını yargılamaları olarak açıklanabilir. bireylerin yalnızca bağımsız çalışmalarını değil aynı zamanda kendi başarı ve gelişimlerini değerlendirmelerini zorunlu kılar. Değerlendirme süreci. …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Öz değerlendirme. Öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini.ÖZ DEĞERLENDİRME Adı ve Soyadı: …………… Sınıfı : …………… Numara : …………… Bu çalışmada neler yaptım? …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Tarih: …………… Bu çalışmada neler öğrendim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmada başarılı olduğum bölümler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmada en çok zorlandığım bölümler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Çalışmamı yaparken beklemediğim nelerle karşılaştım? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmayı tekrar yapsaydım şu şekilde yapardım. Çünkü yaşam boyu öğrenme. öğrencinin kendi güç ve zayıflıkları ve becerileri hakkında değerlendirme yapmasını sağlar. bireysel veya kendini değerlendirme olarak da adlandırılabilir. Öğrencinin kendi düşüncelerini kontrol edebilme yani kişinin planlama ve problem çözme becerisini geliştirir. öğrencilerin öz değerlendirme becerilerini geliştirmektir. 65 .

Grup üyeleri ulaştıkları sonucu birbirlerine iletir. grup üyeleri ortak bir görüş oluşturur. YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Hiçbir Zaman Nadiren DERECELER Bazen Sıklıkla Her Zaman 66 . Grup üyelerinin her biri çalışmalarda rol alır. Grup üyeleri bilgilerini diğerleriyle tartışır. Grubun her üyesi birbirleriyle etkileşim içerisinde tartışır. Grup üyeleri birbirlerinin düşüncelerini dinlerler. BECERİLER Grup üyeleri birbirleriyle yardımlaşır. Çalıştıkları konuda. Grup üyeleri birbirlerini cesaretlendirir. Grup üyeleri birbirlerine güvenir. Grup üyeleri söz hakkının adil bir biçimde paylaşılmasına özen gösterirler. Grubun verimli bir şekilde çalışması Grup üyelerinin birlikte çalışmaktan hoşlanır. Grupta birbiriyle çatışan görüşler olduğunda.GRUP DEĞERLENDİRME Grubun Adı Sınıfı : …………… : …………… Yönerge: Aşağıdaki her bir ölçütün ne düzeyde yeterli olduğunu göz önüne alarak grubu değerlendiriniz. gruptakiler bunları tartışmaya açarlar. Grup üyeleri birbirlerinin düşüncelerine ve çabalarına saygı gösterir. Grup üyeleri bireysel sorumluluklarını yerine getirir.

GRUP DEĞERLENDİRME Yönerge: Aşağıdaki form. Puanlama Anahtarı 5= Çok iyi 4= İyi 3=Orta 2= Kabul Edilebilir 1= Zayıf Grup arkadaşlarını destekleme Görev almaya istekli oluş Sorumlulukları paylaşma Zamanı verimli kullanma Çalışmaya hazır oluş Başkalarını dinleme Tartışmalara katılma Ödevleri tamamlama YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… Ödevlerini saklama Toplam Puan Öğrencinin Adı ve Soyadı Farklı görüşlere saygı duyma Görüşlerini gerekçelendirme 67 . gruptaki her bir öğrencinin değerlendirilmesi için geliştirilmiştir.

BİLİMSEL YÖNTEM 1. 3. İNCELEME – ARAŞTIRMA – GÖZLEM 1. etkinlik süresince öğrencilerin. 3. 4. Deney sonuçlarını doğru yorumlar. 3.ÖĞRENCİ GÖZLEM FORMU Açıklama: Bu form. DERSE HAZIRLIK 1. 2. 4. Toplam IV. Derse hazırlıklı gelir. Derse değişik yardımcı kaynaklarla gelir. Araştırma inceleme ve deney sonuçlarından genellemelere ulaşır. Toplam III. Toplam II. Deneyin sonucunu sunar. 7. 5. İnceleme ve araştırma ödevlerini özenerek yapar. 4. 3.. Kendisine verilen kaynaklarla yetinmeyip başka kaynaklar araştırır. Gözlemleri sonucunda mantıksal çıkarımlarda bulunur. Verileri çizelgelere ve grafiklere dönüştürür. 2. Araştırma ve inceleme sonucunda genellemeler yapar. Ünite Adı: :………. Yeni ve özgün sorular sorar. Bilgi toplamak için çeşitli kaynaklara başvurur. 5. ETKİNLİKLERE KATILMA 2. Deneye uygun rapor yazar. 2. Adı – Soyadı : …………… Sınıfı : ……………… DERECELER Bazen Sıklıkla 3 4 Öğrenci Numara : ……………… BECERİLER Hiçbir Zaman 1 Nadiren 2 Her Zaman 5 I. 6. Dersi iyi dinlediği izlenimi veren sorular sorar. 5. 4. Belirttiği görüşler ve verdiği örnekler özgündür. Görüşü sorulduğunda söyler. Bilgi kaynaklarına nasıl ulaşacağını bilir. Ulaştığı kaynaklardan etkin bir biçimde yararlanır. Toplam GENEL TOPLAM 68 . Bilinenlerden bilinmeyeni kestirir. Yönteme uygun deney yapar. Gözlemlerini dikkatli bir şekilde yapar. 6. yapılan çalışmalara katılma düzeylerini gözlemeniz amacıyla hazırlanmıştır.

başarısını 5 (çok iyi) düzeyine çıkarmaktır. PROJE HAZIRLAMA SÜRECİ Projenin amacını belirleme Projeye uygun çalışma planı yapma Grup içinde görev dağılımı yapma İhtiyaçları belirleme Farklı kaynaklardan bilgi toplama Projeyi plana göre gerçekleştirme Ekip çalışmasını gerçekleştirme Proje çalışmasının istekli olarak gerçekleştirilmesi Toplam II. PROJENİN İÇERİĞİ Türkçeyi doğru ve düzgün yazma Bilgilerin doğruluğu Toplanan bilgilerin analiz edilmesi Elde edilen bilgilerden çıkarımda bulunma Toplanan bilgileri düzenlenme Kritik düşünme becerisini gösterme Yaratıcılık yeteneğini kullanma Toplam III. Burada önemli olan öğrencilerin 69 . SUNU YAPMA Türkçeyi doğru ve düzgün konuşma Sorulara cevap verebilme Konuyu dinleyicilerin ilgisini çekecek şekilde sunma Sunuyu hedefe yönelik materyalle destekleme Sunuda akıcı bir dil ve beden dilini kullanma Verilen sürede sunuyu yapma Sunum sırasındaki öz güvene sahip olma Severek sunu yapma Toplam GENEL TOPLAM Kabul Edilebilir 2 DERECELER Orta İyi 4 Çok İyi 5 BECERİLER ÖĞRETMENİN YORUMU …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……. Not: Yukarıda 1-5 arasında verilenler birer derecedir.PROJE DEĞERLENDİRME FORMU Projenin Adı Adı ve Soyadı Sınıfı Numara : …………… : …………… : …………… : …………… Zayıf 1 I.

Arkadaşım 2. Kendi aralarında anlaşarak birbirlerine yüksek puan verebilirler. Arkadaşım Projenin Sonunda 1. konuşulanları anlar. Öğrencilerin kendi gruplarındaki arkadaşları ile ilgili bu değerlendirmeler. Grubumuzdaki Öğrenciler 1. Arkadaşım 2. Değerlendirmeye temel oluşturan beceriler ve ölçütlerin saptanması konusunda öğrenciye bakış açısı sağlar. Arkadaşım 1. Fakat bu değerlendirmenin de bazı sakıncaları vardır. Örneğin.Arkadaşım 70 Ben Ben Ben Etkinliğe katılımda gönüllüdür. Arkadaşının Adı Soyadı: ……………… 2. Akran değerlendirme. Arkadaşının Adı Soyadı: ……………… Her Zaman 1. akranlar arasında arkadaşlık durumu birbirlerine yüksek veya çok düşük puan verilmesine neden olabilir. öğretmenin birinci etkinlik esasına göre düzenlediği “Öğrenci Gözlem Formu”nu doldurmada yardımcı olarak kullanılabilir. Görevini zamanında yerine getirir. Öğrencilerin yanlı davranışlarını önlemek için öğrencilere ölçütlerin verilmesi yararlı olur. tertipli ve düzenli çalışır (Kullandığı aletleri yerine koyar. öğrencilerin kendilerine olan güvenlerinin artmasını da sağlar. Fiziksel güçten kaynaklanan nedenlerden dolayı akranlar yüksek puanlama yapabilirler. Grup numarası: ……………… Adı soyadı : ……………… Sınıfı : ……………… 1. Aletleri kullanırken dikkatli ve titizdir. Farklı kaynaklardan bilgi toplayıp sunar. ). kirlettiklerini temizler vb.AKRAN DEĞERLENDİRME FORMU Değerlendiren öğrencinin. Temiz. Malzemeleri kullanırken israf etmez. Akran değerlendirme. Ayrıca akranlar öğretmen kadar bilgili ve bilinçli değillerdir. Sonuçları tartışırken anlaşılır konuşur. Arkadaşlarını uyarırken olumlu bir dil kullanır. Bu değerlendirme sırasında öğrencilerin becerileri de geliştirilir. Kişinin öğretmen dışında başka birinden de dönüt almasına yardımcı olur. Ben . bir grup içinde yer alan bireylerin akranlarını değerlendirmeleridir. Arkadaşım Projenin Başında 2. Akran değerlendirmede değerlendirme aracı kontrol listeleri şeklindedir. Arkadaşım 2. Arkadaşım Hiçbir Zaman 1. Grup arkadaşlarının görüşlerine saygılıdır.

Bursa: Ezgi Kitapevi. Eğitimde ölçme ve değerlendirme. 1999 McKinney. Baskı. V. & Steinbach. Ö.edu/unity/lockers/users/f/felder/public/Papers/CLChapter. N.edu/additional/tips/newActive. Örgütsel gelişme: Kuram ve uygulama... l (1). İstanbul: Epsilon Yay.. İzmir: Eğitim Dünyası Yayınları. 12.pdf. Baskı. 1995 Atılgan. Hacettepe Üniversitesi. Ankara: Yargı Yayınevi. Yönetim bilimi. Türkiye’de kamu yönetimi sorunları.. Yönetim hukuku. İsbir.. Anı Yayıncılık. İ. Sabuncuoğlu. 2002 Ergun... 1997 Balcı. H. M.. T. İstanbul. Met/Er Matbaası. K. 1996 Koçel.ncsu. Brent R.E. 1. 12. E. ACS Symposium Series 970. Active Learning: Models from the Analytical Sciences... Örgütler.. Baskı. Z. 2005 Aytaç.. 1. 2007 tarihinde ulaşılmıştır. Program geliştirmede yapılandırmacılık yaklaşımı.. B. siyasa. 2005 Karip.. Gözübüyük. H.php 05. Organizasyonların yönetimi. Eğitim yönetiminde teori ve uygulama. 1981 Bursalıoğlu.Ş Yayını No:1. A. 2007 Kavrakoğlu. K. http://www. T.. 2002 Demirel. 2007 Aydın. Baskı.. Cooperative learning.... Ö. Örgütsel psikoloji.. Kamu yönetimi kuram. Ankara: Seçkin Yayınevi.-Tüz.cat. Aktif öğrenme. 5. 2.. M. Yönetim bilimi. 2000 Demirel. Ş. Ankara: Seçkin Yayıncılık. Changing Leadership for changing times. Philadelphia: Open University Press. V. Ölçme ve değerlendirme. uygulama. The Leadership paradox: Balancing logic and artistry in schools. Ankara: Pegem Yay. Organizasyon ve yönetim. Ankara: TODAİE.. 2004 Deal. 1995 Sönmez. 2007 tarihinde ulaşılmıştır. 2004 Felder R. Active learning centre for teaching: Learning and technology.). 2007 Aydın.. Çalışma yaşamında kariyer yönetimi planlaması geliştirilmesi sorunları. 1. 2000 Baykal. 1994 Aykaç. Bulunduğu eser: Mabrouk (ed. Jantzi. US: Jossey Bass. M.. E.M. Baskı. İstanbul.. Eğitim Fakültesi Dergisi. 23. H. 1991 Can.ilstu. K. G.KAYNAKÇA Açıkgöz. Ankara: Hatipoğlu Yay. Toplam kalite yönetimi. Öğretim ilke ve yöntemleri. T. Ankara: Anı Yayıncılık. Program geliştirmede öğretmen el kitabı. & Peterson. H. 1998 Leithwood. H. Erdem E. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. D. B. Beta Basım Yayın Dağıtım. Ankara: Anı Yayıncılık. R. D. ve Tortop. İstanbul: Türkiye Şişe Cam Fabrikaları A. Ankara: Pegem yayıncılık.. 2005 Çevik. K. 2. Eğitimde program geliştirme. 2001 Sönmez. Z. 81-87. Ü. Ankara: Siyasal Kitabevi. 2002 Alıç. S... Washington. Ankara. 2007 http://www4. İşletme yöneticiliği... Baskı. Eğitim yönetimi. DC: American Chemical Society. A. Mavi Tanıtım ve Organizasyon. Ankara: PegamA Yayıncılık. adresinden 05. 2007 71 . Ankara: PegemA Yayıncılık. Ankara: Turhan Kitabevi.

Baskı.. H. F. Öğretim ilke ve yöntemleri. Baskı. H. 1987 Kaynakçadaki bazı kaynaklar metin içinde dipnot düşülmemiş fakat fikir olarak yararlanılmıştır. Ş. Ankara: Anı Yayıncılık... Örnek: Atılgan. İstanbul: Sistem Yayıncılık. Ankara: Pegem A Yayıncılık. 1997 Tan. Ankara: Yargı Yayınları. Ankara: Saydam Matbaacılık. 2007 Tekin. 1993 Turgut.. Eğitimde ölçme ve değerlendirme metotları. 21. Eğitimde ölçme ve değerlendirme.Şimşek. M. 7. Baskı. 5. 2007 72 . H.. 2. Eğitimde ölçme ve değerlendirme.. Yüzyılın eşiğinde paradigmalar savaşı: Kaostaki Türkiye.