T.C.

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı

ORTAÖĞRETİM YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

2009-ANKARA

KOORDİNASYON Medine KARAPINAR Ortaöğretim Genel Müdürlüğü Program ve Ders Kitapları Şube Müdürü Hayriye ARGÜN Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Program Geliştirme Uzmanı

Mustafa ÇAKAL İzmir Milli Eğitim Müdür Yardımcısı

PROGRAM DANIŞMANLARI Yrd. Doç. Dr. Semiha ŞAHİN Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Eğitim Yönetimi, Denetimi Planlanması ve Ekonomisi ABD

KOMİSYON ÜYELERİ Şerafeddin BİLİR Ayşen GÜLEN İlker BIYIK Yalçın ALBAYRAK Züleyha ÇELİK ATEŞ Nuray SUNAR Eğitim Yönetimi Uzmanı (Sınıf Öğretmeni) Rehber Öğretmen Felsefe Grubu Dersleri Öğretmeni İngilizce Öğretmeni Program Geliştirme Uzmanı Ölçme Değerlendirme Uzmanı

İÇİNDEKİLER 1. TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI 2. GİRİŞ 2.1. Yönetim Bilimi Dersi Programının Temel Yaklaşımı 2.2.Yönetim Bilimi Ders Programının Yapısı 2.3.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı İle Kazandırılmak İstenen Beceriler 2.4.Öğretim Yöntem ve Teknikleri 2.5. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Genel Amaçları 2.6. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar 2.7. Etkinlik Örnekleri 2.8. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programında Kullanılan Semboller 2.9. Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Ünite, Konu ve Sürelerine Göre Dağılım Tablosu 2.10.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programına Göre Yazılacak Ders Kitaplarının Forma Sayıları 3. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ KAZANIMLARI 4. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 5. KAYNAKÇA

Sayfa 1 2 3 5 8

13 13 15

17 23 24 25 26 55 71

Türk milletinin milli. koruyan ve geliştiren. ahlak. kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak. kişilik ve teşebbüse değer veren. zihin. milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan. 2. 3. Genel Amaçlar Madde 2. 1. yapıcı. İlgi. manevi ve kültürel değerlerini benimseyen. istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi. ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere. vatanını.YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 1. Türk milletinin bütün fertlerini. topluma karşı sorumluluk duyan. insan haklarına ve Anayasa’nın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik. laik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış hâline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek. insani. ailesini. Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasa’da ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı.TÜRK MİLLÎ EĞİTİMİNİN GENEL AMAÇLARI 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’na göre Türk Millî Eğitiminin Genel Amaçları 1. hür ve bilimsel düşünme gücüne. insan haklarına saygılı. davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların. öte yandan millî birlik ve bütünlük içinde iktisadi. beceri. ahlaki. yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek. Böylece. geniş bir dünya görüşüne sahip. yaratıcı seçkin bir ortağı yapmaktır. sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk milletini çağdaş uygarlığın yapıcı. Türk Millî Eğitiminin genel amacı. 1 . bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak. Beden.

Wilson bu yazısında yönetimin bir iş alanı olduğunu ve sağlam ilkelere dayandırılması gerektiğini ve bunun da yönetim biliminin işi olduğunu vurgulamaktadır. onları yönlendirir ve kontrol eder. Bununla birlikte yakın yıllarda pek çok üniversitenin İktisadi 2 . Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi bünyesinde. Yönetim bilimi bir akademik disiplin olarak 20. 1960’tan sonra hem örgüt kuramını hem de yönetim bilimini günümüze kadar etkileyen durumsallık düşüncesini gündeme getirmiştir. yüzyılın başında ABD’de şekillenmeye başlamıştır. ABD’deki bu başlangıçtan sonra ‘‘bilimsel yönetim’’ olarak kabul edilen kronolojide ilk eksiksiz yönetim kuramı olarak nitelendirilen Henry Fayol’un ‘’Genel ve Endüstriyel Yönetim’’ adlı kitabının 1916 yılında yayınlanmasıyla yönetim işlevleri ve ilkelerini konu alan. genel müdür şirketini. Böylece her insan öncelikle kendini yönetir. normatiflik ve evrensellik özelliklerinin belirginleştiğini ve klasik yönetim kuramının ana hatlarının ortaya çıktığı görülür. Bu anlamda her insan bir yönetici sayılır. yönetim sorunları üzerinde araştırmalar yapılarak bu tür araştırmaların desteklenmesi. bu sorunlara ilişkin çözüm alışverişlerinin sağlanması amacıyla. ustalığını. Başhekim hastaneyi. kamu yönetimi öğretiminin geliştirilmesi. Öğrenciler okulda çeşitli konu ve derslerde başarılı olmak için zamanı yönetirler. Yönetim. insanın toplumsal yaşamı gereği diğer kişilerle ilişkilerini. Türkiye’de yönetim bilimi yakın yıllara kadar ağırlıklı olarak kamu yönetimi alanında gelişme göstermiştir.GİRİŞ Evrensel bir kavram olan yönetim önceden ne yapacağının kestirilmesi oldukça zor olan insanla uğraşır. Kamu yönetimi disiplinin başlangıcı olarak Woodrow Wilson’ın “İdarenin İncelenmesi” başlıklı yazısının 1887 yılında yayınlanması kabul edilir. zamanını ve faaliyetlerini planlayıp örgütler. müsteşar bakanlığını.2. Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün 1953’te açılmasıyla yönetim bilimi çalışmaları somutlaştırılmıştır. ev faaliyetlerini ve çocuklarını yönetirler. onların çeşitli etmenler altındaki davranışlarını inceler. 1960’lardan itibaren karşılaştırmalı yönetim incelemeleri hem kamu yönetimi hem de işletme yönetimi alanında görülmeye başlamıştır. Yakın zamanda da işletme yönetimi ve örgüt bilgisine gerek duyulmuştur. farklı amaçlara yönelik örgütsel çabaların yönetilmesidir. dekan fakültesini yönetir. Kamu ve özel örgütleri bilimsel yönetim anlayışı ile yönetilen kapalı sistemler olarak tasarımlayan klasik kuram 1930 yıllarında İnsan İlişkileri Akımı ya da Davranışçı Akım verimlilik ve etkililik açısından yetersiz görülmüştür. Anne babalar işlerini. Bu başlangıçtan sonra ABD’de klasik yönetim kuramının ana ögeleri ortaya çıkmıştır. Bu çeşitli uğraşlar farklı alanlara aitmiş gibi görünmekle birlikte hepsinin ortak yönü.

Üretilen veya günlük hayatta kullanılan bilginin. yeniden düzenlenmesine gereksinim olduğu Millî Eğitim sisteminin çeşitli birimlerince vurgulanmaktadır. etkililik. 2. Yönetimde sorumluluk. yönetim ve çevre ile personel yönetiminin belli bir sistematiğinin olması gerektiğinin bilinmesi yönetim biliminin ortaöğretim düzeyinde ele alınmasını zorunlu kılmıştır. doğru karar 3 . planlama. değişimleri ve geleceğin ihtiyaçları iyi araştırılarak ileri dünyanın eğitimdeki düzeyine ulaşılması ve Avrupa Birliği ülkeleri ortalamasıyla eğitimde aynı düzeye erişilebilmesi için mevcut öğretim programlarının geliştirilmesine karar verilmiştir. Bununla birlikte yönetimin yasal ve yapısal yönlerinin olduğu. yönetimin yapısal ve işleyişsel sorunlarına çözüm bulmaktır. iletişim olanaklarının küçülttüğü dünyamızda en önemli ve değerli etken durumuna gelmiştir. Millî Eğitim Şurası’nda 2000’li yılların gerçekleri. eşgüdüm ve yönetimin davranışsal boyutunun bilimsel bir nitelik taşıdığı. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ TEMEL YAKLAŞIMI Bilgi. Bu amaçların gerçekleştirilmesinde öğrencinin derse aktif katılımını sağlamak. yaratıcı düşünebilen. Bilginin kazanılmasında.ve İdari Bilimler Fakülteleri ile Kamu Yönetimi Bölümlerinde yönetim bilimine ilişkin dersler okutulmaya başlanmıştır. sorun çözen. kullanan ve yöneten toplumlar çağımızda her anlamda ileri ve üstün durumdadır. karar verme. verimlilik. Bu dersin öğretim programı ile yönetim bilimi alanıyla ilgili becerilerin geliştirilmesi. Bilgiyi üreten. 1996 yılında yapılan 15. Bu nedenle öğretim programının bilginin taşıdığı değeri ve öğrencinin var olan deneyimlerini dikkate alarak yaşama etkin katılımı. öğrencilerin bilgiyi arama ve bulma yöntemlerini. Bu amaçların gerçekleştirilmesi etkin ve etkili bir yönetim anlayışının geliştirilmesi ile mümkündür. yönetim biliminin esasları doğrultusunda ortaöğretim öğrencilerine yol gösterip kaynaklık etmek asıl hedeftir. uygulama ve değerlendirme aşamalarında yaparak ve yaşayarak öğrenen. bilimsel araştırma yapabilen ve yönetim bilimine sempatiyle yaklaşan bireyler yetiştirmek amaçlanmıştır.1. Yönetim bilimi eğitiminin temel amacı yönetimi daha etkili ve verimli kılmak. Ortaöğretim programlarının. kullanılmasında ve donanımlı insan gücünün yetiştirilmesinde en önemli görev eğitim sistemimize düşmektedir. yönetim ve organizasyon. sorun çözme ve karar verme becerilerini ve yaratıcı düşünmeyi geliştirmelerine olanak sağlayacak biçimde. bunların özgün model ve kuram geliştirme ile olabileceği bir gerçektir. bilgi kaynaklarının ve insan gücünün yönetimi ayrı bir önem taşımaktadır. Tüm bu gereksinimler doğrultusunda ve dünyada yaşanan gelişmelere paralel olarak öğretim programlarımızda yeni yaklaşımların kullanılması zorunlu hâle gelmiştir.

Eğitimin felsefesi. yapıcı ve etkindirler (Ülgen. yorumladıklarını nedenleriyle savunan kişilerdir. Mücadeleci. meraklı. Öğrenenlerin bireysel farklılıklarına uygun seçenekler sunar. Öğretmenin rolü. problem çözen. analiz eden. yorumlayabilmesi ve yeni bilgiler oluşturabilmesini gerektiren bilişsel temelli bir süreçtir (Şaşan. okulların ne için olduğuna.Şaşan. eleştirel soru soran. 1994). Etkin öğrenme ortamında öğrenenlerin içeriği ve süreci aynı anda değerlendirmelerini sağlamaktır. Öğrenmeyi eleştirel düşünme ve problem çözmeye dayandırmayı. yönergeler verir. Öğrenenlerin bilgiyi araştırıp keşfederek tekrar yaratarak yorumlayarak ve çevreyle etkileşim kurarak yapılandırmasını. Bilgiyi elde etme konusunda güdülenmiş. 4 . yorumlayan. Yapılandırmacı yaklaşımda öğrenenler seçici. inceleyen. karşılaştırma yapan. içerik ve organizasyonuna. Uygun öğrenme ortamlarını ve gerekli öğrenme materyallerini sağlar. Öğrenenlerin öğrenmelere etkin olarak katılmasını. programların ayrılmaz bir parçasıdır. Programlarda belirlenen yaklaşımların dayandığı felsefeler eğitim öğretimin temel taşını oluşturmaktadır. Yukarıda kısaca belirtilen eğitim felsefesini temel alan yaklaşımlardan bir tanesi öğrenenlerin etkin katılımıyla bilgiyi zihinsel olarak yapılandıran yapılandırmacı yaklaşımdır. Kendi kararlarını kendileri alırlar. hangi yöntem ve materyallerin kullanılacağına yanıt bulmaya yardım eder. Demirel’in (2002a) belirttiği gibi. bilginin nasıl öğretileceğine. Öğretmen otorite değil sınıf içinde gözlemcidir. 2002). Bu yaklaşım öğretenin değil öğrenenin merkezinde gelişmektedir. Öğrencinin öğrenmeye etkin katılımını sağlar. eğitimde felsefe. öğrenme öğretme sürecine ve genel olarak okul ve sınıflarda hangi etkinliklerin yer alacağına ilişkin bakış açısı sağlamasından dolayı. girişimci ve sabırlıdırlar. Geleneksel ezberci öğrenmenin aksine öğrenenin var olan bilgiyi yeni durumlarla karşılaştırdığında transfer edebilmesi. eğitimin hedeflerine. Yapılandırmacı öğrenmenin temel amaçları aşağıda sıralanmıştır (Demirel.2002a. 2002).vermeyi. bulduklarını tartışan. Öğrenenin rolü. sorun çözmeyi destekleyici bir yaklaşım doğrultusunda bilgiyi yapılandırmayı önemseyen bir gelişim göstermesi önem kazanmaktadır.

psikoloji. bir sonraki öğrenmeye yol göstericidir. sosyal yaşayış. içinde bulunduğu çağın koşullarına uyum sağlayacak bilgi ve donamıma sahip olmanın yanında. senaryo yazma vb. yorum yapma ve düşünme becerilerini geliştirmesi esas alınmıştır. öğrenmede bir son değil. şehir ve bölge planlama. Çağdaş toplumlarda birey. demografi. Gelişen dünyada eğitim. Yapılandırmacı yaklaşımda etkin öğrenme. hukuk. problem çözme. Öğrenenler düşüncelerini dile getirmede. sınıfta etkili iletişim kurmak için çoklu iletişim araçları (bilgisayar. tepegöz vb. probleme ilişkin bilginin toplanabileceği (görüşme. ekonomi. sosyoloji. sosyal kurumlar. Yukarıda belirtilen yapılandırmacı yaklaşımın özellikleri doğrultusunda Yönetim Bilimi dersi öğretim programı hazırlanırken öğretim programının öğrenciye hazır bilgi vermekten çok. yalnızca bilgi aktarma anlayışının hâkim olduğu yapıdan uzaklaşmaktadır. iktisat. çözümleme. felsefe. anlaşılması ve yorumlanması gibi konular üzerinde durmaktadır. coğrafya. eğitim bilimleri. sürecin değerlendirmesi yapılır.öğretme sürecinde öğrenme materyallerinin kullanımı. film. siyaset bilimi. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ YAPISI Sosyal bilimler. Değerlendirme.- Sınıf içinde sınıflama. amaçlı öğrenme.) çeşitli kaynak ve yöntemlerden yararlanırlar. Yapılandırmacı eğitimde.) ve gösterebileceği (fotoğraf. dil bilimi.2. yaşadığı sorunlara çözüm bulma 5 . Öğrenme .) kullanılır. insan ilişkileri. tahminde bulunma. onun yönetim bilimi alanında yaratıcılık. alan gezileri. yönetim bilimi. 1998: 6). akıllı tahta. diğer alanlarla ilişkilendirme. Yapılandırmacı yaklaşımda öğretmen ve öğrenci birlikte değerlendirilir. 2. drama. sergi. yerinde inceleme vb. antropoloji. oyun. Değerlendirmenin amacı. öğrenmenin nasıl gerçekleştiğini ortaya koymaktır. arkeoloji. araştırma ve inceleme. internet erişimi. iletişim ve etnoloji gibi disiplinler sosyal bilimleri oluşturan disiplinler olarak kabul edilmektedir. insan davranışlarını etkileyen değişmelerin neden ve sonuçlarının saptanması. araştırılması. Yapılandırmacı eğitimde değerlendirme: Sonucun değerlendirmesi değil. yorumlama gibi bilişsel terminoloji kullanır. özgün öğrenme ve işbirlikli öğrenme amacıyla öğrencilere teknolojiyi kullanma becerisi kazandırılır. Son yıllarda tarih. Bu açıdan sosyal bilimleri oluşturan disiplinler zamanla çeşitlenmiştir (Sözer.

örgütsel. toplumsal ve teknoloji gibi alanlarda yaşanan hızlı değişmeler. Yönetim bilimi dersi tarih. Öğrencilerin geçmiş bugün ve gelecekteki sosyal. Yönetim bilimi özel ve kamusal ayrımı gözetmeyen ilkeler ışığında ve evrensel bir çerçevede yönetimin genel sorunlarını inceleyip çözme amacındadır. sosyoloji. yönetimin amacına ulaşması için nasıl bir örgütsel yapıya ve işleyişe sahip olması gerektiğini inceleyen. Bu ders programı dersin verileceği öğrencilerin gelişim özellikleri dikkate alınarak hazırlanmıştır. denetleme gibi yönetim bilimi ile ilgili konularının araştırılması. bulur ve yönetsel eyleme yol gösterebilecek duruma getirir. iletişim. Bu bağlamda karar verme. Yönetim kavramının içeriği. Her ünitede neyin. Yönetim bilimi dersi. Öğretim programı hazırlanırken amaçlar liste hâlinde. Bu liselerin temel amaçları arasında edebiyat ve sosyal bilimler alanlarında ihtiyaç duyulan üstün nitelikli bilim adamlarının yetiştirilmesinde kaynaklık etmek vardır. anlaşılması ve yorumlanması özellikle önem kazanmıştır. koordinasyon. ekonomik. Bir bilim olarak yönetsel olgu ve olayları incelemekle yetinmez. beceri ve tutumları kazandırmada sosyal bilimler öğretiminin büyük bir önemi vardır. yönetsel olayları 6 . Sosyal bilimleri oluşturan disiplinlerin çeşitlenmesi ve bu disiplinlerin öğretiminin öneminin artması sonucu Millî Eğitim Bakanlığınca çeşitli illerde sosyal bilimler liseleri açılmıştır. Yönetim bilimi. yönetim biliminin öneminin daha da artmasında etkili olmuştur. seçmeli bir derstir. toplumun akılcı ve bilimsel biçimde yönetilmesinin ilke ve kurallarını araştırır. niçin ve nasıl öğretileceği. yönetimde çağdaş gelişmeler ve Türkiye’nin yönetim biçimi hakkında öğrencinin genel bir bakış açısı kazanması dersin temel içeriğini oluşturmaktadır. Bu nedenle yönetim bilimi. yönetme. değişen dünyada yönetim süreçlerinin kazandığı önem. kazanımlar ve etkinlikler ise tablo hâlinde verilmiştir. sosyal. demokrasi ve insan hakları eğitimi gibi derslerdeki konularla da ilişkilidir. yönetsel olgu ve olayları bireysel.zorunluluğu ile karşı karşıyadır. ekonomik. yönetim bilimi konusuna çok boyutlu bakış açısı getiren bir derstir. örgütlenme. Kalkınma planlarımızda da belirtildiği gibi Türkiye’de yöneticiliğin taşıdığı önem ve nitelikli personel ihtiyacı. yöneticilerin sahip oldukları bilgi ve becerileri kullanabilmelerinin hedeflendiği. yönetim ile ilgili süreçler. yönetim alanında yaşanan karmaşık problemler. yönetimsel ve toplumsal olayları değerlendirirken yönetim bilimine ait olan kavramları. uluslararası ilişkiler. ulusal ve uluslararası düzeyde ele alan bir disiplindir. siyasal. her bölümde öğrencilerin neler kazanacağı belirlenmiştir. Kişilerin ihtiyaçlarıyla toplumun beklentileri arasındaki dengeyi sağlamak için insanlara gerekli bilgi. planlama.

“disiplinler arası” bir bakış açısıyla inceler ve bulgularını “evrensel” bir çerçeve içinde sunar. korku. ilgi ve tutumları. derse aktif katılmasına ve öğrenmede sorumluluk almasına yardımcı olacaktır. kapsamı ve içeriğin sıralanmasında öğrenci davranış özellikleri. basitten karmaşığa doğru sıralanmıştır. bir bütün olarak dünyayı farklı şekillerde algılamasına ve yorumlamasına fırsat verebilecek öğrenme etkinlikler ile oluşturulmuştur. basitten karmaşığa ilkeleri benimsenmiştir. zihin ve kas koordinasyonunu gerektiren becerileri kapsar. Psikomotor alan. Duyuşsal alan. yaşadığı toplumsal sosyal ve kültürel değerler açısından hazır bulunuşluluk düzeyleri dikkate alınmıştır. problem çözme becerisi geliştirebileceği. konu ve içerik oluşturulurken özellikle öğrenciler için hedeflenen kazanımlar dikkate alınmıştır. Programın hazırlanması. ölçülebilir ve istenilir davranışlar geliştirmeleri hedeflenmiştir. Programda kapsam. Öğrenmenin anlamlı ve kalıcı olmasında önemli bir rolü olan aktif öğrenme yaklaşımı etkinliklerin hazırlanmasında temel alınmıştır. Etkinlikler yazılırken öğrencilerin bireysel farklılıkları göz önünde bulundurulmuştur. değerlendirilmesinde temel amaç öğrencileri sadece başarı durumlarına göre sıralamak değil. Bu etkinliklerde özellikle öğrencilerin ilgi yetenek ve tutumları göz önüne alınarak öğrenme öğretme yöntem ve tekniklerinde çeşitliliğe önem verilmiştir. Öğrenmenin anlamlı olması önemsenmiştir. Demirel’in (2002b) belirttiği gibi. ve Böylece çevreyle öğrenciler iletişim öğrenme kurma öğretme sürecinde deneyimlerini Etkinliklerin kullanabilecek olanağı sağlayacaktır. Etkinliklerde yakından uzağa. güdülenmişlik gibi duyguları kapsar. Bu sınıflamada belli bir alana giren hedefler kolaydan zora. Bu ilkelerle işlenecek konular öğrencinin yaşadığı toplumsal çevreye indirgenerek onun güdülenmesine. öğretimi yönlendirmesi. ilgi. Kazanımların yazımında Bloom Taksonomisi adı verilen sınıflama kullanılmıştır. öğrencilerin okul içinde ve okul dışında yaşadığı toplumla iletişim kurabileceği. tutum. Bu alanda bireyin kişisel özellikleri göz önünde bulundurulur. nefret. 7 . somuttan soyuta. Bilişsel alan çoğunlukla zihinsel öğrenmelerin gerçekleştiği ve zihinsel yeteneklerin geliştirildiği alandır. eğitimde hedefler. Programın içeriği. konular arası bağlantılar. öğretmeöğrenme işleminin yapılmasını ortaya koyması ve ölçmelere kılavuzluk etmesi açısından gereklidir. sevgi. Programda kazanımlar belirlenirken öğrencilerin gözlenebilir. Programda konular belirlenirken yönetim biliminin bu temel özelliklerinin kazandırılmasına dikkat edilmiştir.

Öğrencilerin bir temel fikri ve ürünü değiştirme. geçerliliğini belirleme. değerlendirme. işlemler sırasında çalışmaları gözlemleme. Okuduğunu. sorunu uygun şekilde çözmek için planlama yapma. Türkçenin kurallarına uygun cümleler kurma. demokrasi ve insan hakları eğitimi vb. yorum yapma ve karar verme becerisidir. çıkarımda bulunma gibi alt becerileri içerir. gerektiğinde stratejileri ve planları değiştirme. tarih. ayrıntılarda benzerlik ve farklılıkları yakalama. yöntemleri sınama. hayal ve isteklerini açık ve anlaşılır bir şekilde eksiksiz ifade edebilme. gerekirse alt basamakları ya da sorunun köklerini bulma. Sebep-sonuç ilişkilerini bulma. tam ve hızlı olarak anlayabilme. sosyoloji. çeşitli ölçütleri kullanarak sıralama yapma. Yaratıcı düşünme becerisi.3. insan ilişkileri. dinlediğini. bir fikre. duygu. 2007). 2.öğrenme durumlarıyla ilgili geri dönüt vererek öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerinin farkına varmalarını sağlamaktır (Tan. ürüne çok farklı açılardan bakma. zengin bir söz varlığına sahip olma ve estetik bir bakış açısı kazanma gibi alt becerileri içerir. fikirler ve çözümler ortaya çıkarma. birleştirme yeniden farklı ortamlarda kullanma ya da tamamen kendi düşüncelerinden yola çıkarak yeni. analiz etme. sorunlara benzersiz ve kendine özel çözümler bulma. bütünsel bakma alt becerileri içerir. ÖĞRETİM PROGRAMINDA GELİŞTİRİLMESİ PLANLANAN BECERİLER Bu programla. Buna ek olarak yönetim bilimi dersinin temel amaçlarına dayalı olarak belirlenen kazanımların süreç içerisinde değerlendirilmesi için değerlendirme yöntemleri önerilmiştir. gördüğünü doğru. farklı bilgiler üretme ve olaylara farklı bakabilmeyi kapsar. Problem çözme becerisi. düşünce. 8 . anlamlandırma. derslerin programlarında olduğu gibi öğrencilerin ortak becerileri kazanmaları istenmektedir. Sorgulayıcı bir yaklaşımla konulara bakma. Sorunu anlama. Bilişsel Beceriler Türkçeyi doğru ve etkili kullanma becerisi. uluslararası ilişkiler. Öğrencinin yaşamında karşısına çıkacak sorunları çözmek için gerekli olan beceriyi kapsar. Son olarak programın açıklamalar bölümünde programı uygulayacak olan öğretmen ve bu programa dayalı ders kitaplarını yazacak olan yazarlara kazanımlar ve ders konularıyla ilgili öneriler ve uyarılar verilmiştir. Ayrıntılı fikirler geliştirme ve zenginleştirme. verilen bilgilerin kabul edilebilirliğini. Eleştirel düşünme becerisi.

pazar araştırması yapma. Bulunduğu ortama uygun olarak kullanması gereken konuşma üslûbunu belirleme. taranan bilgilerin işe yararlılığını sezme ve ayırma. Araştırma ve sorgulama becerisi. işlenmesi. çözüme ulaşılınca çözümün anlamlılığını ve işe yararlılığını değerlendirme ve yeni sorunları fark etmeyi içerir. planlarını uygulayabilme. empati kurma. plan yapma. herhangi bir alanda ihtiyaç duyulabilecek bir ürünün gerekliliğini sezme. sonuca varma. sonuçları tahmin etme. sonuçların tekrar incelenmesi gerekip gerekmediğine karar verme. pazarlayabilme gibi alt becerileri içerir. sunulması ve değerlendirilmesinde teknolojiyi kullanabilmeyi kapsar. Doğru ve anlamlı sorular sorarak problemi fark etme ve kavrama. sonuçları sunma yollarını belirleme. ayrılan bilgileri analiz etme. okuma. İletişim becerisi. iletişimde. Anlamlı tahminde bulunma. Sosyal ilişkilerde. Bilgi teknolojilerini yerinde kullanma konusunda doğru karar verme. verileri ortaya koyma. araştırmada ne tip ve ne kadar veri toplaması gerektiğine karar verme. seçilen bilgileri değerlendirme. bulunanların ilk beklentileri karşılayıp karşılamadığına karar verme gibi alt becerileri içerir. problemi çözmek amacıyla neyi nasıl yapması gerektiği ile ilgili araştırma planlaması yapma. uygun şekilde hitap etme. işe yarayanları seçme. okurken etkin ve hızlı bir şekilde okuma. Girişimcilik. risk alma. bilgi teknolojilerini kullanırken planlama yapma. üretme. çıkabilecek sorunları göz önüne alma. dinleme.çözüm aşamasında elde edilen veri ve bilgileri değerlendirme. ürünü planlama. sonucu uygun formda sunma ve yeni alanlarda kullanma alt becerilerini içerir. sonucu test etme ve fikirleri geliştirmeyi kapsar. okuduğunu anlama ve eleştirme. Bilginin araştırılması. yazarken ve 9 . vücut dilini gerektiği yerde gerektiği ölçüde kullanma. sonuçları uygun bir dille ifade etme. işaret dili gibi sözel olmayan iletişim becerilerini etkili ve bulunduğu ortama uygun olarak kullanmayı kapsar. Girişimcilik. Konuşma. söz hakkı verme. bu teknolojilerin kullanılması için gerekli becerilere sahip olma. sonucu destekleyici verilerin yeterliliğine karar verme. bulunması. Bilgi teknolojilerini kullanma becerisi. yazma gibi sözel ve vücut dili. iş dünyasında ve benzeri alanlarda gerekli ve etkili davranışları uygun bir şekilde ve uygun zamanda ortaya koymak veya talep görebilecek bir ürünü veya hizmeti daha iyi üretebilmek ya da pazarlayabilmek amacıyla yeni bir sistem kurmak için gerekli olan becerilerdir. nasıl gözlem ve karşılaştırma yapacağını belirleme. bilimsel yaklaşımı kullanarak araştırmayı planlama. grup içerisinde etkin bir şekilde arkadaşlarıyla etkileşim içerisinde olma. elde edilen sonuçlarla asıl fikrin bağlantısını kurma. uygun araştırma ortamına karar verme. aktif olarak dinleme. bu kaynaklardan bilgiye ulaşma. insan ilişkilerinde uyumlu davranışları gösterebilme.

Sosyal katılım becerisi. birbirlerinin ihtiyaçlarını karşılamak için insanlar arasındaki ortak ilişkiyi tanıma. Bu beceri benzerlik ve farklılıkları bulma. gruplar ve toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için bireyler. çevresindeki kişilere ve doğaya değer vermesini öğretmektir. Yaşadığı toplumun bir parçası olan bireylerin öğrenim çağının ilk yıllarından başlayarak toplumsal hayattaki işleyişi ve rollerini kavraması gerekir. gözlediklerini araştırmalarda veri olarak veya gelecek ile ilgili planlamalar yapmak için kullanabilme. katılım. bireyler. Öğrencilerin gözlem sonucu elde ettikleri bilgileri bir şekilde düzenleyip genellemelere ulaşmaları.konuşurken hedef kitleye uygun üslûp kullanma. Değişim ve sürekliliği algılama becerisi. toplum ve çevre sorunlarına duyarlı olmalı ve çözümüne yönelik sürece katılımda istekli olmalıdır. Olayların içinde olarak ve yaşayarak öğrenirler. Öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları. kendisini ve yakın çevresini etkileyen konularda bilgi sahibi olma. yönetsel problemin çözümüne alternatif çözümler bulma alt becerilerini içerir. Çeşitli şekillerde olay ve olguların incelenme becerisidir. benzer olaylarla ilişkilendirme ve böyle bir olayla karşılaştığında ne yapması gerektiğine dair davranış geliştirme alt becerilerini içerir. Gözlem becerisi aynı zamanda gelişmiş bir öğrenci araştırma. Gözlem becerisi. drama ve problem çözme gibi becerilerini de kolayca geliştirebilir. sosyal katılımı etkileyen faktörlerdir. gruplar. bireyin kendisine. Dikkatlerini belli bir olay veya olguya yoğunlaştırarak olay ve olguların farkına varır ve çevrelerindeki olayları algılayarak daha etkin öğrenirler. Öğrencilerde zaten var olan merak duygusu gözlem becerisinin gelişmesine yardımcı olur. karar verme. Sosyal katılım. kendi ve başkalarının yazdıklarını eleştirme gibi alt becerileri içerir. doğru ve tarafsız tanımlama. geçmişteki problemlerin neden sonuç ilişkisini tanıma. olay ve olgular arasında ilişkiler kurabilme. Sosyal bilimlere ait bilginin değerlendirilmesi ve kullanılması açısından önemlidir. zamanla oluşan süreklilik ve değişimi algılama. Modern toplumlarda eğitimin en önemli amaçlarından birisi. çevresindeki olay ve olguları dikkatle inceleme. toplumsal olaylara ilgi duymalı. Gözlem yapma becerisi. kurumlar ve sosyal örgütler arasındaki ilişkiyi tanıma. gerektiğinde hem kendi hem de başkalarının iyiliği için harekete geçebilmelidir. sorunların farkında olmalı. bu genel yargıları sorun çözme veya geleceğe yönelik planlamalar yapmada kullanmaları çok önemlidir. farklı grup ve durumların dinamiklerine uyma. Öğrenci. benzer ya da farklı yönlerini ortaya koyma. yönetimsel olguları ve yorumları ayırt etme. rol oynama. sosyal 10 . gözlediklerini kaydetme ve aktarma. yaşadıkları toplumun sosyo ekonomik durumu. Bu anlamda öğrenciler.

planlama. sosyal örgütlere ve topluma hizmet etme alt becerilerini içerir. Kazandırılması gereken duyuşsal özellikler şunlardır: Problemlere karşı duyarlı olma Özgüven duyma Araştırmadan zevk alma Merak etme Proje hazırlamaya istekli olma Sorumluluğunu geliştirme Sabırlı olma Kendini sorgulama Özen gösterme Yardımlaşmayı isteme Proje hazırlarken kendini motive etme Zihinsel gelişimine olumlu etkisi olduğunu düşünme Yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma Tartışmayı isteme 11 .katılımın gerekli olduğu durumları belirleme. bu fikri çevresindekilere iletme. kuruma. uzlaşma ve eylemde bulunma. Yönetim bilimi dersiyle ilgili. dersin işleniş sürecinde kavram ve beceriler kazandırılırken öğrencilerin duyuşsal gelişimleri de göz önünde bulundurulmalıdır. Duyuşsal Beceriler Programda öğrencilerin olumlu duyuşsal gelişimleri de dikkate alınmıştır. görüşme. lider ya da izleyen olarak gruba. tartışma. yakın çevresini ve toplumu etkileyen konularda ihtiyaçların karşılanması için fikir üretme.

Bir yönetsel projenin planlanmasından sonuçlandırılmasına kadar öğrencilerin kazanması gereken psikomotor beceriler şunlardır: İlgili araçları kullanma Projesini tanıtma ve sunma Olayları inceleme ve tekrarlama Bedensel yeteneklerini kullanma 12 . Bu beceriler öğrencilerin yaparak yaşayarak kalıcı öğrenmesini sağlamaktadır.Psikomotor Beceriler Yönetim Bilimi dersi. bilişsel ve duyuşsal beceriler kadar psikomotor becerileri de geliştirmeye yöneliktir.

Yönetim bilimi dersinin bir diğer amacı. İşbirlikli öğrenmede bir grup içerisinde önceden belirlenmiş kriterlerle öğrencilerin hem bireysel olarak hem de grup olarak yapılan çalışmadan sorumlu olduğu sosyal etkileşim ve üst düzey bilişsel becerilerin kullanıldığı bir süreçtir (Açıkgöz. İşbirlikli öğrenmeyi küme çalışmasından ayıran ve işbirlikli öğrenmenin sınıfta gerçekleşmesini sağlayan bazı temel ilkeler. Aynı zamanda bilgiyi işlerken ve uygularken sadece bilginin aktarımı değil. işlemeye ve uygulamaya yönlendiren bir öğrenme sürecidir. yönetimde karşılaşılan sorunlara ilişkin genel bilgileri vermek ve öğrencilere bu sorunların çözümü için gerekli bilgi ve becerileri kazandırmaktır. olumlu bağımlılık. bilgilerini günlük yaşamlarına aktarmalarını sağlamaktır. grup sürecinin değerlendirilmesi ve eşit başarı fırsatıdır. 2003. 2003. üst düzey düşünme alanlarında zihinsel yeteneklerin geliştirilmesi söz konusudur. temel kavramları. Bu derste yönetim süreci içerisinde kamu yönetimi ve işletme yönetimi vurgulanacaktır. sosyal beceriler. öğrencilere yönetim biliminin önemini. öğretme yöntem ve tekniklerinin yanında ağırlıklı olarak aktif öğrenme yaklaşımlarının kullanılması üzerinde durur. grup ödülü.ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ Öğrencilere yukarıda belirtilen becerileri kazandırabilmek amacıyla öğrenme öğretme sürecinde. Yönetim bilimi dersinin amacı. yetenek ve tutumlarının farkına varır ve öğrenme süreci ile ilgili öz düzenleme yapma fırsatı bulur. İşbirlikli öğrenme. Felder. McKinney. kazanımların edindirilmesinde diğer öğrenme. öğrencilerin özgüvenlerini arttırmak. aktif öğrenme ilkelerinin uygulandığı bir öğrenme sürecidir. Öğrenci bilgiyi keşfederken aynı zamanda kendi değer. bilgi ve beceriyi bir arada kullanan. Aktif öğrenmede öğrenciye karar verme ve öğrenme sürecinde sorumluluk alma fırsatları verilir (Açıkgöz. etkinliklerde. Aktif Öğrenme öğrenciyi bilgiyi keşfetmeye. öğrencinin geçmiş yaşantılarını ve bireysel farklılıklarını dikkate alan. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL AMAÇLARI Yönetim Bilimi ile Türk Millî Eğitiminin genel amaçlarına bağlı olarak öğrenci merkezli. iyi bir yöneticinin sahip olduğu nitelikleri bilen öğrenciler yetiştirmek. yüz yüze etkileşim. bireysel değerlendirilebilirlik. 2007). 13 . çevreyle etkileşimine ve iletişimine olanak sağlayan yeni bir anlayışın oluşturulması amaçlanmıştır. 2007).

14 . Somut durumlardan soyut ilkeler elde edebilmeleri ve yönetime ilişkin kuramsal açıklamalara dayanarak somut ilkelerden soyuta gidebilmeleri. Özel yönetim ile devlet yönetiminin arasındaki farklılıkları ve benzerlikleri ayırt etmeleri. bugün ve gelecekteki siyasal. 7. iletişim. verileri kullanmada ve düşünce üretmede bilimsel ahlakı gözetmeleri. Yönetim ile ilgili problemlerde neden sonuç ilişkisi kurarak çözüm yolları geliştirmeleri. 10. 3. sosyal. 13. Yönetim biliminin temel ilkelerini kavramaları. kültürel ve yönetimsel olayları ve olguları değerlendirirken yönetim bilimine ait olan kavramları ve nitelikli yöneticilerin sahip oldukları becerileri kullanabilmeleri. Problemleri bağımsız olarak ve işbirliğine dayalı yöntemlerle çözme becerisi edinmeleri. Her türlü örgütte ve o örgütün her düzeyinde yöneticinin yapması gereken işlevleri kavramaları. Geçmiş kuram ve uygulamalar ışığında günümüzde ortaya çıkabilecek yönetim ve örgütlenme sorunlarına ilişkin çözüm yolları bulmaları. 12. Yönetimde belirlenen amaca ulaşılması için kullanılan karşılaştırma yapabilme becerisi. analitik düşünme becerisi ve sentez yapabilme becerisi kazanmaları. güdülenme ve liderliğin önemini kavramaları. İyi bir yönetimin parçası olan işbirliği. 14. 8. 2. 5. 6. Bilimsel düşünme alışkanlığı kazanabilmeleri ve bilimsel düşüncenin bir gereği olarak bilgiye ulaşmada. Yönetsel olgu ve olayları analiz etmeleri. 9. 1.Bu programla öğrencilerin. 15. Sosyal bilimler alanında araştırma yaparken sosyal bilimlere ait bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini doğru kullanabilmeleri. Yönetim biliminin disiplinler arası ve evrensel niteliğini özümsemeleri. Yönetim biliminin ortaya çıkış nedenlerini kavramaları. 11. Geçmiş. 4.

Bu süreçte şu aşamalara dikkat edilmelidir: i. Öğretmen. Çatışma. yönetiminde ortaya çıkabilecek sorunlara gerçekçi çözüm yolları bulabilme yeteneğini geliştirmeleri. YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ UYGULANMASINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 1. Dersin işlenişinde öğrenme-öğretme etkinlikleri hazırlanırken öğrenci düzeyi. grup çalışmaları.16. Yönetim biliminde ortaya çıkan yeni yaklaşımları günlük yaşama indirgemeleri. yaparak yaşayarak öğrenme. 19. Yönetim bilimi dersi zümre öğretmenleri tarafından ders yılı başında yapılacak toplantı ile öğretim programının içeriğinde yer alan konu ve kazanımlar dikkate alınarak bir plan yapılmalıdır. Programda içerik kazanımlara göre belirlenmiştir. 4. gösterip yapma. 15 . problem çözme. Ders kitapları ve diğer yardımcı materyallerin hazırlanmasında. öğrenme . 3. beklentilerini. beyin fırtınası. gezi gözlem gibi yöntem ve teknikler kullanılmalıdır. örnek olay. bilgisayar destekli öğrenme. Programdaki üniteler ve ünitelere ait konuların sıralanışı. tanımı ve sınırlandırılması yapılmalıdır. kriz yönetimini öğrenerek. sınıf içi etkinliklerinin planlanmasında ve gerçekleştirilmesinde bu sıraya uyulmalıdır. proje tabanlı öğrenme. Gerek örgüt ve gerekse devlet düzeyinde planlamanın önemini kavramaları amaçlanmıştır. işleniş sırasıdır. tartışma. 2. öğrenci grubunun ilgilerini.öğretme sürecinde çevre özelliklerini. Sorunun tespiti. Sorunun çözümüne ilişkin hipotezler üretilmelidir. 5. ihtiyaçlarını. ii. Türkiye Cumhuriyeti devlet örgütlenmesinin temel ilkelerini ve genel işleyişini kavramaları. 18. eğitim ortamı ve çevre etkenleri göz önünde bulundurularak gösteri. işbirlikli öğrenme. Seçilen konulara uygun olarak belirlenecek günlük hayattan alınmış problemler öğrencilerin elde ettikleri bilgileri somutlaştırmasına yardımcı olacaktır. 17. hazırbulunuşluk düzeylerini ve dolayısıyla da ön bilgilerini dikkate almalıdır.

posterler. süreç ve ürün birlikte değerlendirilmelidir. performans ödevleri. Öğretmen. makale yazarak. geleneksel değerlendirme yöntem ve araçlarını kullandığında öğrencilerde geleceğe dönük düşünmeye yol açan özellikte sorular sormalıdır. film. görüşmeler. 6. doğru yöntem ve tekniklerle çözüm üretmeye istekli olmalarına rehberlik edilmelidir. Yeni veriler ile elde edilen bilgi test edilip hipotezin geçerliliği sorgulanmalıdır. Öğrenciler çevrelerindeki problemleri görebilmeli ve bu problemlere çözüm üretmeye yönelik tutum ve davranışlar geliştirmelidir. dergi. Öğrencilerin etkinlikler çerçevesinde fotoğraf çekerek. boşluk doldurmalı. Öğrenme öğretme sürecinde. bu bilgiler değerlendirilmeli ve organize edilip yorumlanmalıdır.iii. 16 . Yönetim bilimi dersi sosyal bilimler. açık uçlu sorulardan oluşan testlerdir. 9. araç ve gereçler ile İnternet gibi görsel. uluslararası ilişkiler gibi derslerle ilişkilendirilmelidir. içinde yaşadıkları sosyal ve doğal çevreye yöneltildiğinde karşılaşacakları problemleri fark etmelerine. Bu değerlendirme yöntemleri ve araçları. gazete. Bu aşamada sosyal sorunlarda ulaşılan sonuçların geçici olabileceğini görmek ve benimsemek önemlidir. Öğrencilerin dikkatleri. işitsel ve basılı araç gereçler kullanılmalıdır. v. demokrasi ve insan hakları eğitimi. öz değerlendirme ölçekleri. çoktan seçmeli. eşleştirmeli. Hipotezler için bilgi ve veri toplanmalı. öğrenci ürün dosyaları (portfolyo). Değerlendirmede geleneksel yöntemlerle alternatif değerlendirme yöntemlerini birlikte kullanmalıdır. iv. projeler. Değerlendirme ve yorumlama sonucu formüle edilmelidir. gözlem. CD-ROM vb. 7. örnek yönetim organizasyonları gerçekleştirerek oluşturdukları ürünler sergilenmelidir. 8. proje hazırlayarak. Öğretim etkinliklerinde kazanımların edinilmesine yardımcı olabilecek fotoğraf.

Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışmak için sınıfta akvaryum tekniği kullanılır.ETKİNLİK ÖRNEĞİ . Dış çemberde oturduğu halde ileride iç çembere katılacaklar için iç çemberde boş yer bırakılır. 3. 17 . :Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışır. Verimlilik ve etkililik kavramları ile ilgili dokümanlar (okuma parçaları ve araştırma raporları) sınıfa getirilir. Öğrencilere verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışılacağı açıklanır ve tartışma kuralları söylenir. akvaryum tekniği. Sınıf sıraları tartışma konusu hakkında konuşmak isteyenlerin oturacakları bir iç çember ve bunun dışında da bir dış çember halinde oturulacak biçiminde düzenlenir. iletişim. tartışmayı yapacak öğrenciler ise iç çembere oturtulur. Ben olsam ne ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. Bu okuma parçası üzerinden verimlilik ve etkililik kavramları tanımlanır. Öğrencilere verimlilik ve etkililik kavramlarıyla ilgili düşünceleri sorulur. yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma ve araştırmadan zevk alma KAZANIMLAR ARAÇ GEREÇLER yapardım? tekniği. 5. 6. sorumluluk becerisi geliştirme. Dinleyiciler dış çembere. Konuyla ilgili hazır bulunuşluluk düzeyleri belirlenir.I DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER :Yönetim Bilimi :Seçmeli :Yönetim Bilimine Giriş :Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik :Eleştirel düşünme. 4. sosyal katılım. 2. Ders kitabında bulunan okuma parçası öğrenciler tarafından sınıfta incelenir. : Okuma parçaları YÖNTEM VE TEKNİKLER: Aktif öğrenme yöntemi. Öğrencilerin tartışma için hazırlanmaları istenir.

Tartışma sonuçlandırılır. kar amacı güden bir işletmenin örgüt yapısı ve çalışmalarıyla ilgili araştırma yapmaları istenir. Verimlilik nedir? 2. 10. Öğrencilerden bir hafta önce bir vakıfla (Eğitim Gönüllüleri Vakfı) gibi. tartışmanın sonuçlarını kendi grupları içinde özetlerler. Tartışma başlatılır.7. 18 . Öğrenciler gruplara ayrılır. Öğrenciler gruplara ayrılarak vakfın ya da işletmenin yönetiminde yer aldıkları varsayılır. Yapılan araştırmalar sınıfta paylaşılır. Etkililik nedir? 3. 9. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. Vakfın yönetiminin verimliliğinin ve etkililiğinin nasıl arttırılabileceği “Siz olsaydınız ne yapardınız?” tekniğiyle tartışılır. “İşi doğru yapmakla doğru işi yapmayı” verimlilik ve etkililik açısından açıklayınız. 8. Verimlilik ve etkililiğin yönetim açısından önemi nedir? 4.

: Ders kitabı. özgüven duyma. Gruplar.ETKİNLİK ÖRNEĞİ – II DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER : Yönetim Bilimi : Seçmeli : Yönetim Biliminde Yeni Yaklaşımlar : Sistem Yaklaşımının Tanımı : Yaratıcı düşünme. 6. iletişim ve ulaşım sistemleri. Öğrenciler günlük yaşantılarında karşılaştıkları sistemleri (saatin işleyiş sistemi. 2. ülke ekonomisi şeması : Dramatizasyon tekniği ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. fabrika) ve alt sistemleri inceler. Öğrencilerin konuyla ilgili ön hazırlık yapmalarını sağlamak için bir hafta önceden bir saat tamircisinde saatin parçaları ve işleyişini incelemeleri istenir. 3. 5. Öğrenciler sistem yaklaşımı ile oluşturulmuş ülke ekonomisi şemasını inceler. beden dilini kullanma KAZANIMLAR ARAÇ GEREÇLER YÖNTEM VE TEKNİKLER : Sistem yaklaşımı ile ilgili çıkarımlarda bulunur. yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma. sorumluluğunu geliştirme. Sisteminin iyi işlemesi için gerekli unsurları belirler. insan yapısı. 19 . gözlem yapma. iletişim. sınıfta dramatizasyon tekniğiyle sistemin çalışmasını canlandırır. Öğrencilerden gruplar halinde bu sistemleri oluşturmaları ve her bir öğrencinin sistemin bir parçası olması istenir. sosyal katılım. 4.

Şema 1 : Sistem yaklaşımına göre ülke ekonomisi şeması

(Koçel, 1998)

7. Okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkarır.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. 2. Sistem yaklaşımının ortaya çıkış nedenleri nelerdir? Okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkartınız.

20

ETKİNLİK ÖRNEĞİ – III DERS SINIF ÜNİTE KONU BECERİLER :Yönetim Bilimi :Seçmeli :Yönetim Biliminde Yeni Yaklaşımlar :Toplam Kalite Yönetiminin Tanımı ve Özellikleri :Yaratıcı düşünme, iletişim, sosyal katılım, sorumluluğunu geliştirme, yeteneklerinin ve ilgi alanlarının farkına varma, gözlem yapma, özgüven duyma KAZANIMLAR :Toplam Kalite Yönetimi (TKY) hakkında çıkarımlarda bulunur. ARAÇ GEREÇLER YÖNTEM VE TEKNİKLER :Ders kitabı, görüşme notları :Aktif öğrenme yaklaşımı, dedikodu tekniği

ÖĞRENME VE ÖĞRETME SÜRECİ 1. Öğrenciler bir hafta önceden yakın çevresinde bulunan insanlara “Sizce TKY nedir?” sorusunu sorar ve verilen cevapları not alır. 2. Sınıfta öğrenciler küçük gruplara ayrılır. Elde ettikleri cevapları karşılaştırılır. 3. Sınıfın tamamı öğretmenin rehberliğinde beyin fırtınası yaparak “ TKY nedir?” sorusuna yanıt bulmaya çalışır. 4. TKY’ nin temel özelliklerini belirlemek amacıyla dedikodu tekniği uygulanır. 5. TKY ile ilgili sıfır hata, takım çalışması, müşteri memnuniyeti, sürekli gelişme, kalite çemberi, esneklik, kalite güvencesi, kalite kontrolü, misyon, vizyon, ISO kalite belgesi gibi temel söylemler kâğıtlara yazılarak sınıfın değişik yerlerine asılır. 6. Daha sonra öğrenciler küçük gruplar hâlinde bu söylemlerle ilgili düşüncelerini birbirlerine aktarırlar. 7. Gruplar dağılıp yeni eşleriyle yeni söylem köşelerinde buluşur ve düşüncelerini paylaşır.

21

8. Sürecin sonunda oluşan düşünceler sınıfça tartışılarak TKY’ nin özellikleri listelenir.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 1. TKY kavramını açıklayınız. 2. TKY nin özellikleri nelerdir?

Şema 2: Toplam Kalite Yönetiminin Unsurları

SIFIR HATA

MİSYON

TAKIM ÇALIŞMASI

MÜŞTERİ MEMNUNİYETİ

ESNEKLİK TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ ISO KALİTE BELGESİ KALİTE ÇEMBERİ

SÜREKLİ GELİŞME KALİTE GÜVENCESİ

VİZYON

KALİTE KONTROLÜ

22

YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINDA KULLANILAN SEMBOLLER Bu sembol. kütüphane ve konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarda yapılabileceğini gösterir. film izleme. ilgili ünitede işlenecek konuların sınırlarını. [!] Uyarı kullanılması önerilen araç-gereç ve dikkat edilmesi gereken noktaları gösterir. eğitim öğretim sürecinde yapılabilecek Ölçme ve değerlendirme değerlendirme yazılan etkinliklerini göstermektedir. çalışma kâğıdı doldurma. Bu sembol. Bu sembol.) sınıf içinde yapılacağını gösterir. grup Sınıf-okul içi etkinlik çalışması. proje çalışmaları vb. Diğer derslerle ilişkilendirme Bu sembol. ilgili etkinliklerin (yaratıcı drama. ilgili ders alanıyla ilişkilendirilebilecek diğer derslerin adlarını ve ilgili kazanımlarını gösterir.) tamamının veya bazı aşamalarının ev. 23 . öğrencilerin performansını en iyi şekilde ölçebileceğinizi düşündüğünüz başka yöntemleri de seçebilirsiniz. grup çalışması. zaman şeridi oluşturma. ilgili alt öğrenme alanıyla ilişkilendirilebilecek Ders içi ilişkilendirme diğer alt öğrenme alanlarının adını ve ilgili kazanımlarını gösterir. görsel materyal okuma. sanal alan gezisi vb. Okul dışı etkinlik grafik oluşturma. ilgili etkinliklerin (sözlü tarih. Bu sembol. bir Burada Siz değerlendirme etkinliği öneridir. Bu sembol.

Türkiye’de Planlamanın Gelişimi ÖRGÜTLENMESİ Toplam: GENEL TOPLAM KAZANIM SAYILARI 5 1 1 1 4 12 8 3 11 7 4 2 13 2 2 2 2 4 2 14 6 2 8 58 SÜRE/ DERS SAATİ 5 1 1 2 6 15 9 4 13 10 4 3 17 3 2 2 3 4 2 16 7 2 9 70 ORANI (%) 7 1 1 3 9 21 13 6 19 14 6 4 24 4 3 3 4 6 3 23 10 3 13 100 24 . İşletme Yönetimi (Benzerlikler–Farklılıklar) 4. Çatışma ve Kriz Yönetimi 6. Yönetim Biliminin Tanımı 2. Yönetme ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Sistem Yaklaşımı 2. Yönetim Biliminin İlişkili Olduğu Diğer Bilim Dalları ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ 3. Kamu Yönetimi. Eşgüdüm (Koordinasyon) 3. Denetleme (Kontrol) Toplam: 1.II 2.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programının Ünite/Konu ve Sürelere Göre Dağılım Tablosu ÜNİTELER KONULAR 1. Toplam Kalite Yönetimi 5. Z Teorisi ÜNİTE 4: YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR 4. Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik 5. Yönetim Biliminin Gelişimi Toplam: 1. Örgütlenme Toplam: 1. Durumsallık Yaklaşımı 3. Karar Verme ve Planlama ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI – I 2. Zaman Yönetimi ve Stratejik Yönetim Toplam: 1. Türkiye’ nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler ÜNİTE 5: TÜRKİYE’NİN İDARİ 2.

5 X 27. 11 VEYA 12.5 cm FORMA SAYISI 14-16 SINIFLAR SEÇMELİ (10.YÖNETİM BİLİMİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMINA GÖRE YAZILACAK DERS KİTAPLARININ FORMA SAYILARI TABLO 1: DERS KİTABI İÇİN ÖNERİLEN FORMA SAYILARI DERS KİTABI KİTAP BOYUTU 19. SINIFLAR) DERS 25 .

Öğrenciler gruplara ayrılır. Daha sonra öğrenciler verdikleri cevaplar üzerinden düşüncelerini tartışırlar. Sosyal bilim çalışmaları ve felsefe dersiyle ilişkilendirir. Yönetim birimlerinin yaptıkları yönetim işi zaman içinde ve birimden birime değişir mi? Yaşamın farklı alanlarında farklı yönetim birimleriyle karşılaşılır mı? toplum Yönetim Biliminin Tanımı 2. ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI Öğrencilere yönetimi konu alan ve kavram olarak açıklayan metinler ve örnek olaylar verilir. 1.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrenciler. her birine birer rol verilir. Yönetim kavramını açıklar. AÇIKLAMALAR [!] Yönetimin insan ve yaşamındaki önemi vurgulanır. Her bir grup metin ve örnek olayları inceleyerek yönetim kavramıyla ilgili ortak bir ürün çıkarır. “Katılıyorum/Katılmıyorum” Öğrencilere bilim ve bilimsel düşünme kavramlarıyla ilgili “Katılıyorum – Katılmıyorum” formu verilir ve doldurmaları istenir. [!] Bilimsel düşünme ve tutum kazanma üzerinde durulur. [!] Bilimsel araştırma metodu aşamaları üzerinde durulur. Bilimin temel ilkeleri nelerdir? Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 26 . Bireysel değerlendirme ve grup değerlendirmesi yapılır. Bilim ve bilimsel düşünme kavramlarını açıklar. [!] Konu özlü sözlerle desteklenir.

5. amaçları tahtaya yazarlar. Yaptığı değerlendirmeleri sınıfta arkadaşlarıyla paylaşır. tanımlarından çıkarılabilecek olan Buldukları tanımlar sınıfta tartışılır. Belirlenen amaçlarla kitapta belirtilen amaçlar karşılaştırılır. AÇIKLAMALAR “Yönetim bilimi ” Öğrenciler farklı kaynaklardan Farklı yönetim bilimi yönetim bilimi kavramına ait tanımları araştırırlar. Her insan bir yönetici midir? Yönetim Biliminin Tanımı 4. öğrenciler değerlendirilir. Yönetim biliminin kapsamını açıklar. “Beyin fırtınası” Öğrenciler. Sınıfta gruplar oluşturulur ve elde edilen gözlem raporlarıyla ilgili grup soruları hazırlanır. çevrelerindeki farklı yönetim birimlerini (okul yönetimi.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI KONULAR KAZANIMLAR 3. mahalle yönetimi. nelerdir? “Bizim mahalle” Öğrenciler. apartman yönetimi vb. [!] Değişik alanlardan yöneticiler davet edilerek öğrencilerin gerçek hayattan örneklerle yönetim biliminin kapsamıyla ilgili fikir edinmeleri sağlanır. Bu gözlemler sırasında yönetsel alanları ve bu alanlar arasındaki ilişkileri açıklar. Daha sonra her bir grup kendi grup sorularını seçilen bir diğer gruba gönderir.) ziyaret ederek gözlem yapar. yönetim biliminin [!] Yönetim biliminin amaçları amaçları ile ilgili beyin fırtınası yapar. Tartışma sonunda yönetim bilimine ait ortak özellikler tanımların ortak noktaları belirlenir. Grup sunumu ve grup süreci içinde. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 27 . Buldukları üzerinde durulur. Gönderilen sorular cevaplanarak sınıfta sunulur. Yönetim biliminin amaçlarını saptar. Toplumsal yaşamda yönetim biliminin rolünü irdeler.

çeşitli kaynaklardan kamu yönetimi ve işletme [!] Genel olarak kamu yönetiminin vatandaşa. benzerlikler ve farklılıklar tartışılarak sonuçlar Öğrencilerin kamu yönetimi ve işletme tablolaştırılır. Yönetim bilimini diğer bilim dallarıyla ilişkilendirir. ettiği vurgulanır. Kamu Yönetimi ve İşletme Yönetimi Arasında Benzerlikler ve Farklılıklar 7. yönetiminin ortak ve farklı yönleri konusunda işletme yönetiminin müşteriye hizmet araştırma yapmaları istenir. psikoloji. dersleri ile ilişkilendirir. yönetimi ile ilgili hazırladığı araştırma ödevleri ve bu ödevlerin sunumu performans değerlendirme formu ile değerlendirilir. sanat ve bilim yönü vurgulanır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 28 . Öğrencilerin bir hafta önceden okul dışında [!] Yönetimin evrenselliği vurgulanır. felsefe [!] Yönetim biliminin disiplinler arası niteliği vurgulanır. Oluşturulan zihin haritası gruplar içinde yorumlanır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “Zihinsel haritalama” Öğrenciler. Öğrencilerden kendilerine verilen destelerdeki kavram ve düşünceleri birbirleriyle ilişkilendirerek yerleştirmeleri istenir. AÇIKLAMALAR Tarih. Konuyla ilgili önemli kavramlar ve düşünceler küçük kartlara teker teker yazılır. [!] Yönetimin felsefi. Bu şekilde sınıftaki öğrenci sayısı kadar kart desteleri elde edilir. KONULAR Yönetim Biliminin İlişkili Olduğu Diğer Bilim Dalları KAZANIMLAR 6. Kamu [!] Kâr ve hizmet örgütü kavramları yönetimi ile işletme yönetimi arasındaki üzerinde durulur. Araştırmanın sonuçları sınıfla paylaşılır. yönetim biliminin diğer bilim dallarıyla ilişkileri ile ilgili zihin haritaları oluşturur. Kamu yönetimi ile işletme yönetiminin benzer ve farklı yönlerini ayırt eder. sosyoloji.

Tartışma sonucunda verimlilik ve etkililik kavramının yönetim bilimindeki etkisi vurgulanır. “Ben olsam ne yapardım?” Öğrencilerden [!] bir hafta önce bir vakıf (Eğitim Gönüllüleri Vakfı etkililiğin (etkinlik) ise doğru işi yapmak gibi). Dinleyiciler dış çembere. Verimlilik ve etkililik kavramlarını yönetim bilimi açısından tartışır. Sıralar tartışma konusu hakkında konuşmak isteyenlerin oturacakları bir iç çember ve bunun dışında bir dış çember şeklinde düzenlenir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR 8. Dış çemberde oturduğu hâlde daha sonra iç çembere katılacaklar için iç çemberde boş yer bırakılır.Vakfın yönetiminin verimliliğinin ve etkililiğinin nasıl arttırılabileceği üzerinde tartışılır. ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Yönetim Biliminde Verimlilik ve Etkililik Verimliliğin işi doğru yapmak. tartışmayı yapacak öğrenciler ise iç çembere otururlar. yapısı ve çalışmalarıyla ilgili araştırma yapmaları istenir. ‘’Ne düşünüyoruz?’’ Öğrencilere verimlilik kavramı ile ilgili okuma parçaları verilir. dernek ve kâr amaçlı bir işletmenin örgüt olduğu vurgulanır. Öğrenciler vakıfla ve işletmeyle ilgili araştırmalarını sınıfta paylaşır. Verimlilik kavramı ile ilgili tartışma düzenlenir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 29 .

Daha sonra gruplara ayrılırlar.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “İlk çalışmalar. klasik. Yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini analiz eder. [!] Kamu yönetiminin kurucusu olan Woodrow Wilson’ın görüşleri hakkında bilgi verilir. Uzmanlık grubunda konuyu nasıl anlatacaklarını planlarlar. [!] Sanayi devrimi ve önemi vurgulanır. AÇIKLAMALAR Tarih ve ilişkilendirir. Öğrenme sonucunda gruplar yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini gösteren bir şema hazırlar. neoklasik. [!] Osmanlı İmparatorluğu yönetim sisteminde Enderun Okulu hakkında bilgi verilir. Konu gruptaki öğrenci sayısınca parçalara bölünür ve her bir parça bir öğrenciye verilir. Gruplarına geri dönerek konuyu arkadaşlarına öğretirler. yönetim biliminin tarihsel gelişim sürecini kronolojik olarak listeler. KONULAR KAZANIMLAR 9. Öğrenciler gruplarından ayrılarak aynı konuyu hazırlamakta sorumlu olan diğer öğrencilerle bir uzmanlık grubu oluştururlar. sosyoloji dersleriyle Yönetim Biliminin Gelişimi [!] Yönetim biliminin. Her öğrenci kendisine ait olan bölüm üzerinde çalışmaktan ve onu grup arkadaşlarına anlatmaktan sorumludur. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 30 . son gelişmeler” Öğrenciler. ve modern olmak üzere üç ayrı yönetim düşüncesine ayrıldığı vurgulanır.

Grup değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. Yakın çevredeki bir üretim işletmesinin üretim birimi ile insan kaynakları birimi ziyaret edilerek bu birimler öğrencilere tanıtılır ve organizasyon şeması hakkında bilgi verilir.Gullick’in yönetimi temel işlevlerine ilişkin yaptığı sınıflandırma (planlama. Tartışma sonucunda ortak ve farklı görüşlerle ilgili listeler hazırlanır.’’ Öğrenciler bir hafta önceden neoklasik yönetim düşüncesinin ortaya çıkış nedenlerini çeşitli kaynaklardan araştırır. personel yönetimi. KONULAR KAZANIMLAR 10.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ ETKİNLİK İPUÇLARI “Klasik yönetim düşüncesine bakış” Öğrenciler oluşturulan gruplar içerisinde klasik yönetim düşüncesinin önde gelen kuramcılarının görüşleri ile ilgili tablolar oluşturur. AÇIKLAMALAR [!] Taylor. Weber’in Bürokrasi anlayışı karşılaştırılır. bütçeleme [İngilizce kısaltması POSDCORB]) vurgulanır. Hazırlanan listeler sınıfta sunulur. Taylor’un Bilimsel Yönetim anlayışı. M. raporlama. Mayo) ve X – Y teorisi (D. ‘’Panel yapıyoruz. ÜNİTE 1: YÖNETİM BİLİMİNE GİRİŞ Farklılıkları Kuramlar Dönemi Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 31 . [!] Türkiye’de bürokrasi vurgulanır. Mc Gregor) hakkında bilgi verilir. eşgüdüm. [!] Farklı bürokrasi tanımları vurgulanır. Fayol’un Yönetsel Teori (yönetim süreci) anlayışı. Fayol ve Weber’in yönetim anlayışları üzerinde durulur: F. yönlendirme. H. Benzerlikleri Yönetim Biliminin Gelişimi Taylor Fayol Weber 11. Buldukları nedenleri sınıfta kendi aralarında tartışır. Neoklasik yönetim düşüncesinin ortaya çıkış nedenlerini açıklar. Klasik yönetim düşüncesinin gelişimindeki önemli kuramcıların görüşlerini karşılaştırır. [!]L. örgütleme. [!] Hawthorne araştırmaları (E.

AÇIKLAMALAR [!] Yönetim düşüncelerine ilişkin örnek olaylar oluşturulur. ETKİNLİK İPUÇLARI ‘’Karşılaştırıyoruz.’’ Üç ayrı yönetim düşüncesinin özelliklerini yansıtan örnek olaylar üzerinde öğrenciler modern dönemin özelliklerini klasik ve neoklasik yönetim anlayışının özellikleriyle karşılaştırarak inceler. Söylenen cümleler ilişkili yönetim anlayışının altına not edilir. Yönetim Biliminin Gelişimi ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . İnceleme sonucunda öğretmen modern yönetim düşüncesinin özelliklerini vurgular. bu yönetim düşünceleriyle ilgili aklında kalan bir cümleyi söyler. eşleştirme tipi testler.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR 12. öğrenci gözlem formu. [!] Yönetim düşüncelerinin olumlu ve olumsuz yönleri vurgulanır. açık uçlu. “Bir cümle de benden” Öğrenciler klasik. boşluk doldurma. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir.I Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 32 . [!] Yönetim düşüncelerinin Türkiye’deki kamu ve özel sektörü nasıl etkilediği vurgulanır. Modern yönetim düşüncesinin özelliklerini klasik ve neoklasik yönetim düşüncesinin özellikleriyle karşılaştırarak değerlendirir. [!] Konu özlü sözlerle desteklenir. kısa cevaplı. Çoktan seçmeli. Grup içerisinde oluşturulan listeler tahtaya asılır ve tüm sınıf bu listeleri inceler. neoklasik ve modern yönetim düşüncesiyle ilgili konuları kaynaklardan bir defa okurlar ve gruplara ayrılırlar. Her grupta bulunan öğrenci.

Karar vermenin anlamını açıklar. 2. [!] Karar verme ve etkililik ilişkisi vurgulanır. vermenin yönetimdeki önemini kaynak kitaplardan inceler. Tartışma sonucunda karar vermenin yönetim bilimi üzerindeki etkisi belirtilir. Kağıtlar öğrencilere dağıtılır. AÇIKLAMALAR [!] Karar verme üzerinde durulur. ETKİNLİK İPUÇLARI “Beyin fırtınası” Öğrenciler küçük gruplar içerisinde yeni bir problemle karşılaştıklarında ilk önce ne yaptıklarını tartışır. [!] Geleneksel yönetim anlayışında karar vermenin sezgiye ve deneyime dayandığı. kavramın anlamı verme [!] Sorun çözme ve karar arasındaki ilişki vurgulanır. Cümlelerin doğruluk değerleri sınıfça tartışılır. Öğrenciler kendi kağıtlarında yazan cümlelerin doğruluk değerini araştırırlar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 33 . Karar Verme ve Planlama 1.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrenciler. Yönetimde karar vermenin “Doğru mu yanlış mı?” Öğrenciler karar önemini açıklar. yeni yönetim yaklaşımlarında ise karar vermenin bir bilimsel yöntem olarak ele alındığı vurgulanır. “karar verme’’ “karar verirken nelere dikkat edileceği’’ günlük hayattan örneklerle açıklanır. Bu etkinlikte işlenen konularla ilgili doğru ve yanlış cümleler oluşturulup kâğıtlara yazılır.

Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Karar verme sürecini Hikâyeleştirilen bir örnek olayda çözülmesi [!] Karara katılmanın kişisel ve örgütsel analiz eder. istenen bir sorun bir hafta önceden gruplara sonuçları vurgulanır. dağıtılır. Öğrenciler.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR 3. Bulunan çözüm yolları sınıfa sunulur. Bu problemin gruplar içinde çözülerek karara bağlanıp raporlaştırılması sağlanır. KONULAR Karar Verme ve Planlama Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 34 . Sorunun çözümünde iki ayrı karşıt görüş oluşturulur. sınıf ve sosyal etkinlikler kapsamında verilen kararlar ve karar verme süreci hakkındaki gözlemlerini ve görüşmelerini sınıfla paylaşır. arkadaş. günlük yaşamından aile.

ayrılan öğrenciler değişik yönetim birimlerinde [!]Planlama yapmanın yöneticiye planlamanın yararları üzerine tartışırlar. günlük [!] Planlama yapmanın yararları ve yaşantılarında yaptıkları planlamalardan örnekler sağladığı kolaylıklar hakkında bilgi verirler. Karar Verme ve Planlama 6. Bir sonraki ders için incelemeleri istenir. Planlama kavramını açıklar. Etkinliğin sonunda planlı bir örgütü ele [!] Etkili bir planlama için gerekli koşullar vurgulanır. Okunan metinlerden yola çıkılarak planlama kavramının anlamı açıklanır. Sonuçlar kazandıracağı olumlu nitelikler sınıfa sunulur. planlamanın faydalarıyla ilgili ortak noktalar belirlenir. Planlamanın önemini örnekler vererek açıklar. veya örnek hikâyeler okunur. [!] Başarı ve planlama arasındaki ilişki vurgulanır. Gruplara parçası verilir. KONULAR AÇIKLAMALAR Planlama ve planlamanın önemiyle ilgili metinler [!] Planlama kavramı üzerinde durulur. “Öykü yazıyoruz” Öğrencilere planlamanın [!]Planlamanın yararları ile ilgili okuma yararları üzerine bir okuma parçası verilir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI – I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 35 . Kamu ve özel sektör örgütlerinin plan örnekleri sınıf içinde öğrencilere dağıtılır. Daha sonra sınıfta yönetimde üzerinde durulur. Yönetimde planlamanın yararlarını irdeler. alan bir öykü yazdırılır. Bu örnekler planlamanın önemi açısından verilir. değerlendirilir. “Benim yaşantım” Öğrenciler. Planlama hangi sorulara cevap arar? 5.

Öğrenciler çeşitli kaynaklardan plan türlerini [!] Kalkınma planları ile araştırırlar.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI .I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. stratejik 8. Planlama sürecini analiz eder. Yapılan değerlendirmeler doğrultusunda planlama süreci şemalaştırılır. durumunda hazırlanan plan nasıl Öğrenciler bu konuyla ilgili düşüncelerini etkilenir? duraksamadan söylerler. Şemalar büyük kartonlarla sınıfa asılır. Buldukları plan türlerini gruplara planlama üzerinde durulur. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 36 . Her grup bir plan türüne göre bir kurumun yönetim planını yapar. ayrılarak şemalaştırır. Bu süreçte gruplar kurumların yöneticilerinden yardım alabilir. Daha önceden belirlenen sekreterler öğrencilerin söylediklerini kaydeder. Plan türlerini sınıflandırır. Kayıtlar tartışılır ve değerlendirilir. Karar Verme ve Planlama KONULAR AÇIKLAMALAR “Beyin fırtınası” Öğrenciler beyin fırtınası Planlama sürecinin aşamalarından her yöntemiyle “Planlama Sürecinin aşamaları hangi birinin eksik ya da hiç olmaması nelerdir?” sorusuna cevap bulmaya çalışırlar.

hammadde. Gruplar öğrendiklerini gözden geçirip öğrendikleriyle ilgili bilgi ve becerileri listeler. finansal kaynaklar.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Öğrenciler okul meclisiyle ilgili araştırmalarını yaparken okul rehberlik servisinden yardım alırlar. hükûmet. pazar.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 9. Daha sonra öğrenilenlerin değerlendirmesi yapılır. Öğrenciler kendi listelerinde olmayıp diğer listelerde olan maddelerin önlerine işaret koyarlar. Listeler sınıfta sergilenir. Örgütlenmeyle ilgili günlük yaşamlarından verdikleri örneklerin yardımıyla. Örgütlenmenin yararlarını yönetim bilimi açısından değerlendirir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 37 . 10. KONULAR AÇIKLAMALAR günlük [!] Örgüt ve örgütlenmeye yaşantıdan örnekler verilir. teknoloji. sonuçları sınıfta değerlendirilir. ekonomik koşullar. Örgütlenmenin önemini açıklar. insan kaynakları. Öğrenciler örgütlenme kavramıyla ilgili olan tanımları farklı kaynaklardan araştırır. Bu kavramlar arasındaki ortak noktaları tahtada belirtir. örgütlenmenin yönetimdeki yerini belirler. Örgütlenme [!] Örgütü etkileyen çevresel ögeler (endüstri. kültür) üzerinde durulur. Etkinlik sonunda öğrenciler gruplara ayrılır. İnceleme sürecinin planlama ile ilişkisine değinilir. “Okul meclisi’’ Örgütlenmenin yararları “okul [!] Örgütleme süreci ve örgütleme meclisi” örneği üzerinde incelenir.

anlatır. Örgütleri türlerine göre irdeler.) inceler. kısa cevaplı.” Öğrenciler formu kullanılarak değerlendirme Birleşmiş Milletlere bağlı örgütleri (UNESCO. eşleştirme tipi testler. Hazırlanan posterler sınıfta sergilenir. kişilik gruplara ayrılır her grup bir örgütlenme [!] Örgüt kültürü kavramı üzerinde türünü inceleyip onunla ilgili poster hazırlar. Bu örgütlerle ilgili sınıf panosu hazırlanır. UNICEF. öz değerlendirme “Birleşmiş Milletleri inceliyoruz. vb. Her grup Çoktan seçmeli. açık uçlu.I KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 11. WHO.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 2: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . yapılabilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 38 . Örgütlenme KONULAR AÇIKLAMALAR “Birbirimize öğretiyoruz. FAO. ILO. durulur. kendi posteri üzerinde diğer gruplara konusunu boşluk doldurma. öğrenci gözlem formu.” Öğrenciler 2-4 [!] Örnek örgüt şemaları incelenir.

Öğrenciler gruplara ayrılır. “Ben yönetici olsam” Öğrencilere okul müdürü. Farklı yönetim belediye başkanı. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 39 . Tartışma sonunda “yönetici’’ ve doğru işi yapar.” “Bir spor kulübünde [!] Liderlik türleri üzerinde durulur. kurumunun belirler. KONULAR Yönetme 3.’’ “Yönetici işi doğru yapar. Daha sonra not edilen farklı yönetim anlayışları ile ilgili davranışları (özel yönetim.. Diğer arkadaşlarının da yöneticisi olsam.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Bu ünite ile öğrenciler.” söylemi üzerinde “lider’’ kavramının özellikleri ayırt edilir. Personel yönetiminin işleyişini analiz eder.’’ sözü verimlilik ve etkililik hayatıyla ilgili biyografik çalışmalar çerçevesinde tartışılır. kapsamı çerçevesinde tartışılır. Çalışanların verimliliğini artırmak amacıyla personelin karşılaşabileceği sorunlara çözüm önerileri bulunur. grup bir insan kaynakları bölümü oluşturur. kamu yönetimi vb. Daha sonra her yönetimindeki etkisi vurgulanır. yönetici olsaydınız ne yapardınız?’’ sorusu sorularak bir [!] “Yönetici işi doğru yapar. [!] Sınıf yönetimi konusu yönetmenin 1. anlayışlarının ortak yönlerini apartman yöneticisi gibi roller verilerek bu role uygun “ Ben ……………. Bir iş yerinde personelin karşılaşılabileceği sorunlar [!] İnsan kaynaklarının personel listelenir. davranış sergilemeleri istenir. “Tartışıyoruz. lider [!] Tarihte yer alan önemli liderlerin doğru işi yapar. yönetici rolünü üstlenen arkadaşlarının davranışlarında dikkatlerini çeken özellikleri not etmeleri istenir. Üretilen çözüm önerileri personel yönetiminin işleyişi açısından sınıfça tartışılır. yapılabilir. durulur. ) tartışırlar. …………. Yönetici ve liderin özelliklerini irdeler. lider tartışma başlatılır. 2.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . “ Yönetim. holding yönetim kurulu başkanı. yönetici ve lider.

” Öğrenciler gruplara ayrılarak. Tablolar incelenerek üzerinde konuşulur.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4. KONULAR AÇIKLAMALAR “Senaryo yazıyoruz.’’ Öğrenciler “Türkiye’de edevlet uygulamaları” hakkında araştırma yapıp değerlendirmelerini gazete halinde sınıf panosunda sunar. Oynuyoruz. Daha sonra bu senaryolar üzerinde yönetim ve güdülenme ilişkisi değerlendirilir. velilere.” Öğrenciler. nasıl geliştirilebilir?” “Anket hazırlıyoruz. ” Çalışanları Personelin güdülenmesi için neler ve kendisi işine güdülenmiş bir yönetici ile işine yapılabilir? karşı güdüsü düşük ve çalışanlarını da güdüleyememiş yönetici rolleri üzerine kısa senaryolar öğrencilere verilip senaryoları canlandırmaları sağlanır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . iletişimin okul örgütünün verimliliğine etkisi üzerine öğrencilere. Öğrenciler iletişimin yönetimi nasıl etkilediğini. iletişimin yönetime etkisi açısından değerlendirilir. Yönetimde iletişimin önemini değerlendirir. “ Tablo yapıyoruz. [!] İletişim türleri vurgulanır. Güdülenme ve yönetim arasındaki ilişkiyi açıklar. 5. 2-4 kişilik [!] Yönetmenin unsurları üzerinde gruplar içerisinde yönetme unsurlarının durulur. Uygulama sonuçları. Yönetme 6. Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı 40 . öğretmenlere. “Gazeteci olduk. iletişim bozukluğunun nelere neden olabileceğini “ Türkiye’de e-devlet uygulamaları gruplar arasında değerlendirir. Proje hazırlama dersi ile ilişkilendirilir. özelliklerini gösteren tablolar hazırlar. Hazırlanan tablolar diğer grupların tablolarıyla karşılaştırılır. okul idarecilerine ve personele uygulanmak üzere birer anket hazırlar. Yönetmenin unsurlarını karşılaştırır.

sunarlar. okuyarak anlamına [!] Konuyla ilgili örnekler verilir. [!] Eşgüdüm kavramı açıklanarak eşgüdümün sağlanmasında. güncel yaşamdan 8. yönetici” Öğrenciler gruplara ayrılır. [!] Eşgüdüm ilkeleri vurgulanır. [!] Eşgüdümün yönetimin bütün süreçlerinde olması gerektiği vurgulanır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Yönetme ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Benzer noktalardan yola çıkılarak eşgüdümün yönetim üzerindeki etkileri tartışılır. Eşgüdümün ilkelerini açıklar. eşgüdüm toplarlar. insan ilişkileri. Eşgüdümün yönetimdeki rolünü irdeler. Gruplar farklı kaynaklardan kavramının anlamına ilişkin bilgi Topladıkları bilgileri sınıf ortamında üzerinde tartışırlar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 41 . “ Orkestra şefi. Eşgüdüm kavramının ilişkin ortak bir karara varırlar. Şef ve orkestrası ile yönetici ve ekibi arasındaki ilişkileri inceleyerek eşgüdüm açısından benzer noktaları belirlerler.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. AÇIKLAMALAR “Dünya tarihini etkileyen liderler” Öğrenciler. iletişim ve teknoloji konuların önemi üzerinde durulur. yönetici ve liderlik özellikleri açısından inceler. Performans değerlendirme formu Yaptıkları değerlendirmeyi bir rapor hâlinde kullanılır. Yönetimin unsurlarını değerlendirir. Eşgüdüm 9. Tarih dersi ile ilişkilendirir. Öğrenciler eşgüdümün ana ilkeleri olan örgüt yapısının karmaşıklıktan kurtarılması ve iletişim kanallarının iyi düzenlenmesi konusunu inceler ve özetler. izlettirilebilir. Mustafa Kemal Atatürk’ün askeri ve siyasi yönetim [!] Kurtuluş ya da Cumhuriyet filmleri hayatı boyunca aldığı kararları yönetimin unsurları.

[!] Son yıllarda denetim anlayışının değiştiği. Eşgüdüm 11. Tartışma sonunda gruplara ayrılıp örgüt içinde denetlemenin önemi ile ilgili bir özet çıkarılır. denetimin amacının. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 42 .II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 10. Örgüt yapısı içinde denetlemenin önemini belirtir. Öğrenciler kaynak kitaplardan denetlemenin önemi ile ilgili bölümü okur ve örnek örgüt şemalarını inceler. Dikey eşgüdüm. bu kavramları kendi cümleleriyle eşgüdüm nedir? açıklamaları istenir. Yönetimde eşgüdümün etkisini değerlendirir.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . rehberlik etme ve sürece dayalı gelişmeye yönelik olduğu üzerinde durulur. Eşgüdüm türlerini karşılaştırır. Daha sonra sınıfça örgüt içinde denetlemeden sorumlu birimi ve görevlerini tartışır. KONULAR AÇIKLAMALAR “ Kavramlar üzerine düşünelim” Eşgüdüm Hiyerarşi nedir? türleri ile ilgili kavramlar tahtaya yazılır. yatay eşgüdüm ve dış Öğrencilerden. “Yönetici olarak fabrikanda eşgüdümü nasıl sağlarsınız?” İşe personel alma ile eşgüdüm arasında bir ilişki var mıdır? Denetleme 12. Bu kavramların açıklaması Komite nedir? doğrultusunda eşgüdüm türleri karşılaştırılır. Öğrenciler bu rollere nasıl sağlarsınız?” göre yönetimde eşgüdümün önemini tartışarak bir “İdareci olarak kamu kurumunda kompozisyon yazarlar. “Ben yönetici olsam” Öğretmen öğrencilere “Yönetici olarak şirketinizde eşgüdümü çeşitli yönetici rolleri önerir. Yazdıkları kompozisyonları eşgüdümü nasıl sağlarsınız?” sınıf ortamında sunarlar.

eşleştirme tipi testler. Etkinlik sonunda denetim türleriyle ilgili tablo hazırlanır.II KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 13. Her öğrenci karşı gruptan bir arkadaşı ile eşleşir. [!] Performans denetimi kavramı üzerinde durulur. öğrenci gözlem formu. Çoktan seçmeli. İnceledikleri denetleme türlerini sınıf içinde sunarlar. Denetimin irdeler. Öğretmen denetim türlerinin yarısını bir gruba diğer yarısını da kalan gruba verir. açık uçlu.” Öğrenciler değişik kurumlara giderler. “Görüşme yapıyoruz. ombudsman (kamu denetçiliği) gibi farklı denetim türleri olduğu da vurgulanır. Bu kurumların denetleme sistemleri ile ilgili mülakatlar gerçekleştirirler.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 3: YÖNETİMİN TEMEL FONKSİYONLARI . Daha sonra gruplar bir araya gelir. Oluşan çiftlerde eşler birbirlerine özetledikleri konuyu anlatır ve birbirlerinin eksiklerini tamamlar. [!] Kamuoyu denetimi. türlerini Sınıf ikiye ayrılır. boşluk doldurma. Denetleme Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 43 . öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. Gruplar denetim türlerini okuyarak özetler. kısa cevaplı. AÇIKLAMALAR [!] İç ve dış denetim türleri üzerinde durulur. [!] Bilgi Edinme Kanunu’nun kamu yönetimi açısından getirdiği yenilikler vurgulanır.

Çıkarılan özetler diğer gruplarla tartışılarak paylaşılır. uyum ve parçaları ve işleyişini incelemesi istenir. Büyük şehirlerin trafik sorunu sistem yaklaşımı çerçevesinde nasıl çözümlenebilir? Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 44 . AÇIKLAMALAR Öğrencilerden bir saat tamircisine giderek saatin [!] Alt sistemler arasında denge. fabrika vb. [!] Örgütün başarısının. Öğrenciler sistem yaklaşımıyla ilgili. Öğrenciler günlük yaşantılarında karşılaştıkları sistemleri (saatin işleyiş sistemi. çevre. [!] Açık ve kapalı sistem üzerinde durulur.) kadar dış çevrenin özellikleri ve bu çevreye uyum gücüne de bağlı olduğu vurgulanır. sıkı bir ilişkinin olduğu vurgulanır. [!] Açık sistemler ile entropi arasındaki ilişki vurgulanır. iletişim ve ulaşım sistemleri. Sisteminin iyi işlemesi için gerekli unsurları belirler. Daha sonra okul örgütünün sistem yaklaşımına göre şemasını çıkarır. [!] Sistem yaklaşımın bütüncül bir yaklaşım geliştirme amacı vurgulanır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. entropi ve geri bildirim (feedback) gibi temel kavramları küçük gruplar arasında paylaşır. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI Bu ünite ile öğrenciler. Sistem yaklaşımı ile ilgili temel kavramları analiz eder. 1. Öğrenciler sistem yaklaşımı ile oluşturulmuş ülke ekonomisi şemasını inceler. [!] Sistem yaklaşımının ortaya çıkış nedenleri vurgulanır.) ve alt sistemleri inceler. Gruplar içerisinde bu kavramlar incelenir ve günlük hayattan birer örnek bularak özetlenir. insan yapısı. iç sistemin özellikleri ( maddi kaynaklar. farklılaşma. beşerî kaynaklar vb. Sistem Yaklaşımı 2. Sistem yaklaşımını yaşamının her alanıyla ilişkilendirir.

Öğrenciler elde ettikleri bilgilerle bu araştırmaların amaçlarını ve sonuçlarını sınıfta sunar. ölçüde işletmelerle ilgili araştırma bulunur.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Durumsallık Yaklaşımı ÜNİTE 4. Sunum sonunda durumsallık yaklaşımının örgüt ve çevre. toplamaları istenir. örgüt ve teknoloji. Felsefe dersiyle ilişkilendirilir. örgüt ve strateji konularına bakış açısı tartışılır. WOODWARD araştırması ile ilgili bilgi sonuçlarına dayandığı vurgulanır. Durumsallık yaklaşımı “Araştırma grubu” Öğrencilerden bir hafta [!] Durumsallık yaklaşımının büyük hakkında çıkarımlarda öncesinde BURNS ve STALKER araştırması. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR 3. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 45 .

YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 4. Örneğin üretim birimini değerlendirirken üretim hacmine. üst yöneticiler astlarını birbirinden farklı değerlendirmektedir. Durumsallık Yaklaşımı Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 46 . Eğer sırası gelen öğrencinin söyleyecek bir şeyi yoksa sırasını bir sonraki arkadaşı devralır. A fabrikasının yöneticisi astlarını değerlendirirken niceliksel (kantitatif) bir değerlendirme yapmaktadır. AÇIKLAMALAR [!] Durumsallık yaklaşımına göre bir örgütün ve örgüt yöneticisinin başarısı iç ve dış koşulların gözlemlenmesine dayalı olduğu vurgulanır. [!] Kitle üretiminin yapıldığı işletmelerde niceliksel değerlendirmelerin daha önemli olduğu. Etkinlik sonunda durumsallık yaklaşımının nedenleri ve sonuçları analiz edilir. Bu etkinlikte öğrenciler neler söyleyeceklerini düşünürler ve sırayla konuşurlar. Daha önce söylenilenler tekrar edilemeyeceği için öğrenciler konuşulanları dikkatlice dinler.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. yeteneklerine ve işine gösterdiği özene göre değerlendirmektedir. Durumsallık yaklaşımının “ Hızlı tur” nedenlerini ve sonuçlarını “Aynı sektörde faaliyet gösteren iki ayrı fabrikada analiz eder. yoğun teknoloji ve yaratıcılığın kullanıldığı işletmelerde ise niteliksel değerlendirmenin daha önemli olduğu belirtilir. satış birimini değerlendirirken satış hacmine bakmaktadır.” Öğrenciler örnekte verilen durumlarda hangi yöneticinin daha başarılı olduğunu tartışırlar. B fabrikasının yöneticisi ise astlarını değerlendirirken iş arkadaşlarıyla olan ilişkilerine.

” Bu etkinlikte arasındaki ilişkiyi yorumlar. Sorular cevaplanır ve sınıfta sunulur. Tablolardan yararlanılarak Z teorisi ile X ve Y teorisi arasındaki ilişki açıklanır.” Öğrencilere Z . Daha sonra. X ve Y ile ilgili okuma parçaları dağıtılır. Daha sonra paylaşılan fikirler üzerinden ben kültürü ile biz kültürü arasındaki farklar belirlenir ve Z teorisiyle ilişkilendirilir. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 47 .Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. 6. Kartlar toplanır. Öğrenciler kendilerine gelen kartta yazan soru ya da tartışma konusuyla ilgili araştırma yapar. X ve Y teorilerinin genel özelliklerini veren tablonun karşısına Z teorisinin özelliklerini listeler. karıştırılır ve yeniden dağıtılır. Z teorisi ile X ve Y teorisi “Burada herkes öğretmen. Sunumlar üzerinde tartışılır. Daha sonra öğrenciler günlük yaşantılarını örnek alarak ben kültürü ile biz kültürü arasındaki farkları tartışır. Z Teorisi [!] Japon yönetim anlayışı ile Amerikan yönetim anlayışının ben ve biz kültürlerine bakışı üzerinde durulur. Z teorisi ile X ve Y teorisini karşılaştırır. AÇIKLAMALAR X ve Y teorisiyle ilişkilendirilir. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 5. “Tartışıyoruz. Öğrenciler Z teorisinin ortaya çıkış nedenleriyle ilgili konuyu gözden geçirip o konu hakkında bir soru ya da tartışma unsurunu kağıda yazar. öğrencilere küçük kâğıtlar dağıtılır.

[!] Kalite belgesinin TKY’ nin unsurlarından sadece biri olduğu vurgulanır. “ Sizce Toplam Kalite Yönetimi nedir?” Öğrenciler bir hafta önceden okul OGYE (Okul gelişim yönetim ekibi) yakın çevresinde bulunan insanlara Sizce TKY nedir? sorusunu sorar ve verilen cevapları not alır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR ÜNİTE 4. [!] TKY’ nin hizmet ya da mal üretiminin her aşamasında. Sürecin sonunda oluşan düşünceler sınıfça tartışılarak TKY’ nin özellikleri listelenir. esneklik. “Dedikodu” TKY ile ilgili sıfır hata. kalite kontrolü. ISO kalite belgesi gibi temel söylemler kağıtlara yazılarak sınıfın değişik yerlerine asılır. Toplam Kalite Yönetimi Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 48 . takım çalışması. vizyon. AÇIKLAMALAR TKY ile stratejik planlama ve performans denetiminin ilişkisi vurgulanır. Daha sonra öğrenciler küçük gruplar hâlinde bu söylemlerle ilgili düşüncelerini birbirlerine aktarırlar. sürekli gelişme. misyon. Elde edilen bilgiler sınıfta tartışılır ve ortak bir Toplam Kalite Yönetimi tanımına ulaşılır. en alt kademedeki çalışandan üst yönetime kadar devam eden bir süreç olduğu vurgulanır. Gruplar dağılıp yeni eşleriyle yeni söylem köşelerinde buluşurlar ve düşüncelerini paylaşırlar. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 7. kalite çemberi. kalite güvencesi. Toplam Kalite Yönetimi (TKY) uygulamalarını açıklar. müşteri memnuniyeti. [!] Klasik gelişme yaklaşımı ile sürekli gelişme yaklaşımı grafik ile vurgulanır.

Çatışma ve Kriz Yönetimi 9. uygulama. “Kavram haritası hazırlıyoruz.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı KONULAR Toplam Kalite Yönetimi ÜNİTE 4. [!] Çatışma. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 8. Çatışma ve kriz yönetimini açıklar. Etkinlik sonunda yapılan canlandırmalar çatışma türlerine göre sınıflandırılır. [!] Özel sektörün değerleri ile kamu yönetiminin değerleri karşılaştırılarak kamu yönetiminin müşterilere değil vatandaşa hizmet ettiği vurgulanır. önlem alma) ile ilgili şema hazırlanır.” TKY’ nin gelişmesine büyük katkı sağlayan W. Bu örnekler üzerinden hikâyeler incelenerek çatışma tanımlanır. Daha sonra gruplar arasında günlük yaşamda yönetim ortamlarında meydana gelebilecek çatışma durumları ile ilgili skeçler yazıp sınıfta canlandırılır. zaman ve stres yönetimi gibi konuların yönetim sürecinin bir parçası olduğu vurgulanır. denetleme. oynadık. [!] Toplam Kalite Yönetimine yöneltilen eleştiriler üzerinde durulur.” Öğrencilere çatışma örnekleri verilir. AÇIKLAMALAR ile POSDCORB ilişkisi PUKÖ kurulur. örgütsel ve örgütler arası çatışma) vurgulanır.E. Şemadan hareketle Toplam Kalite Yönetimi süreci analiz edilir. [!]Çatışma türleri (bireysel. “ Skeç yazdık. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 49 . Deming’in PUKÖ döngüsü (Planlama. kriz. Toplam Kalite Yönetimi sürecini analiz eder.

Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 4. Daha sonra sınıfta 1999 Marmara depremiyle veya 2001 ve 2008 yıllarında yaşanan ekonomik krizle ilgili gazete yazıları gibi metinler üzerinden krizin tanımı. Her grup bir tekniği özetleyip sınıfa sunar. Çatışma yönetimi tekniklerini irdeler. öğrenci gözlem formu. Krizin nedenlerini irdeler. belediye yönetimi gibi örgütlerde çalıştıkları varsayılır. Örgütün karşılaşabileceği kriz durumlarının nedenleri ile ilgili kavram haritası hazırlar. KONULAR AÇIKLAMALAR [!] Çatışmayı yönetmenin neden önemli olduğu vurgulanır. Daha sonra yönetimle ilgili belirlenen çatışma örnekleri üzerinde bu teknikler uygulanır. eşleştirme tipi testler. Çoktan seçmeli. Bakanlıkların Kriz Merkezi. Hazırlanan kavram haritaları sınıfta tartışılır. Krizin çatışmaya dönüşmemesi için neler yapılabilir? Kriz anında oluşabilecek sorunları neler olabilir? iletişim 12. açık uçlu. Valiliklerin Kriz Merkezi vb.” Öğrenciler gruplara ayrılır ve bu grupların banka yönetimi. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir.) birimlerinin olduğu ve bu birimlerin işlevleri vurgulanır. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 50 . çeşitleri ve krizi doğuran nedenler incelenir. Kriz kavramın anlamını açıklar. Olayların akışına göre krizin nedenleri sıralanır. [!] Çatışma düzeylerini. Öğrenciler bir hafta önceden kriz kavramını değişik kaynaklardan araştırır. [!] Kamu örgütlerinin krizi çözmeye yönelik (Başbakanlık Kriz Yönetim Merkezi. ihracat şirketi yönetimi. örgüt ve çalışanı için hangi düzey çatışmanın daha yararlı olduğu vurgulanır. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 10. “ Kavram haritası hazırlıyoruz. kısa cevaplı. Çatışma türünün çatışmayı çözmek için kullanılan tekniklerin belirlenmesinde etkisi var mıdır? Çatışma ve Kriz Yönetimi 11. Zincir kavram haritasına göre kriz durumu en başa yazılır. boşluk doldurma. Öğrenciler gruplar arasında çatışmaların çözümüne yönelik teknikleri paylaşır.

[!] Stratejik yönetim planının bütün kurumlar için gerekli olduğu vurgulanır. KONULAR Zaman Yönetimi ve Stratejik Yönetim AÇIKLAMALAR [!] Zaman yönetimi için yapılması gereken ilk şeyin zamanın nasıl geçirildiğini belirlemek olduğu vurgulanır. 14. Uyku. Zaman yönetimi Öğrenciler bir hafta önceden zaman kavramını anlamını açıklar. yönetiminin anlamına ilişkin yapacakları araştırmaya dayanarak bir haftalık zaman planlaması yapar. Stratejik yönetim kavramının anlamını açıklar. [!] Stratejik yönetim sürecinin önleyici boyutu vurgulanır. yemek. Öğrenciler sınıf içerisinde gruplar halinde okulun o yıla ait stratejik yönetim planını inceler.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 4. kişisel bakım. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 51 . İncelenen plan ile stratejik yönetim kavramının anlamına ulaşır. temizlik ve ulaşım gibi zorunlu işler için harcanan zaman çıkarıldıktan sonra kalan süre için planlama yapılması gerektiği belirtilir. Bu planlarla ilgili olarak zamanın daha etkili ve verimli kullanılabilmesi için neler yapılabileceği üzerinde durulur. YÖNETİM BİLİMİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR KAZANIMLAR ETKİNLİK İPUÇLARI 13.

Daha sonra bulgular ayrıldığı vurgulanır. başına uygulanmadığı. durumlarda kullanmayı tercih edeceklerini maddeleri vurgulanır. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR Bu ünite ile öğrencilerin. 2. merkezden “Ben olsam…” Öğrencilerden başbakan ya da yönetim ve yerinden yönetimin birbirini bakan olduklarını hayal etmeleri istenir. Elde ettikleri bilgilerle bir sınıf panosu uzantıları (temsilcileri) olduğu vurgulanır. yetki genişliği üzerinde tanıtılır. bir grup yararlarını. hazırlar. 3. tartışırlar. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 52 . yararları ve sakıncaları ile ilgili tablolar oluşturulur. ve yönetimin bütünlüğü ilkesi kavramlarını [!] Merkezden yönetim ilkesinin tek gruplara ayrılarak araştırır. yetki yan yana uygulandığı vurgulanır.C. yararlarını ve sakıncalarını açıklar. ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Öğrenciler merkezden yönetimin en önemli [!]Türkiye’nin idari yapılanması şema unsurları olan hiyerarşi. Merkezden yönetim uygulamalarını tanır. Merkezden yönetimin özelliklerini. bakanlıkların taşradaki bilgi alır. karşılaştırılır. diğer örgütü ve taşra örgütü olmak üzere ikiye grup ise sakıncalarını araştırır. Daha sonra tamamlayan ilkeler olduğu ve her ikisinin başbakan veya bakan olduklarında hiyerarşi. Etkinlik sonunda özellikleri. yetki devri. genişliği ya da yetki devri ilkesini hangi [!] T. Öğrenciler illerindeki ya da ilçelerindeki valilik [!]Valilik bünyesinde yer alan il veya kaymakamlıklara giderek faaliyetleri hakkında müdürlüklerinin. Sınıf üçe bölünür. merkez yönetimin özelliklerini. Performans değerlendirme formu kullanılır.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5. Anayasası’nın 123 ve 126. Türkiye’nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler 1. Bir grup merkezden [!] Türkiye’de merkezi yönetimin. Merkezden yönetimin temel ilkelerini yönetim bilimi açısından yorumlar.

merkezi ve yerinden yönetim örgütlerini şeması gösterilerek. Anayasası’nın 127.Yerinden yönetimin özelliklerini. maddesinden bahsedilir. olduğu üzerinde durulur. yetkileri ve denetlenmesi gibi unsurlar hakkında kaynak kitaplardan araştırma yaparlar.” Öğrenciler önce bireysel olarak yerinden yönetimin uygulanması. Öğrenciler kendi kâğıtlarında yazan cümlelerin doğruluk değerini araştırırlar. Yerinden yönetim kuruluşlarının görev. Türkiye Cumhuriyeti devletinin idari örgüt şemasını inceler. “Doğru mu. AÇIKLAMALAR [!] T. yetki ve sorumluluklarını analiz eder. 6. Cümlelerin doğruluk değerleri sınıfça tartışılır. Tartışma sonunda yerinden yönetimin özellikler.C. yararları ve sakıncalı yönleri ayırt edilir. yararlı ve sakıncalı yönlerini ayırt eder.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5. yerel yönetimler ve hizmet yönünden yerinden yönetim kuruluşları olmak üzere ikiye ayrıldığı vurgulanır. konularla ilgili doğru ve yanlış cümleler oluşturulup kâğıtlara yazılır. Öğrenciler Türkiye’nin idari örgüt şeması [!] Türkiye Cumhuriyeti devletinin örgüt üzerinde. Belirlenen üzerinde durulur. Etkinlik sonunda öğrenciler merkezden yönetim ve yerinden yönetime ilişkin bilgilerini karşılaştırırlar. [!] Türkiye’nin devlet örgüt yapısı ile idari örgüt yapısı arasındaki farklar vurgulanır. teşkilatlanmanın nasıl inceler. belediye ve köy idaresinin görev. Daha sonra gruplar oluşturarak düşüncelerini tartışırlar. uyguluyoruz. [!] Yerinden yönetim kuruluşlarının. yanlış mı?” Öğrenciler iki kişilik [!] Türkiye’nin yerinden yönetim gruplara ayrılır. Türkiye’nin İdari Örgütlenmesini Etkileyen Temel İlkeler 5. yetki ve sorumlulukları üzerinde durulur. Tartışma sonunda gruplar il özel idaresi. [!] Yerel yönetimlerin görev. Yerinden yönetimin özelliklerini. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 53 . Kâğıtlar öğrencilere dağıtılır. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR 4. ETKİNLİK İPUÇLARI “Düşünüyoruz. yetki ve sorumlulukları ile ilgili tablolar hazırlar. kuruluşlarına ilişkin örnek uygulamalar yararlı ve sakıncalı yönlerini belirler.

özelliklerine ve konularına göre inceleyip rapor hazırlar. Sınıfta raporlar sunulur. öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirme yapılabilir. 8. kuruluşu ve işleyişi incelenir. [!] Kalkınma planlarının ülkenin ekonomik ve toplumsal gelişimindeki rolü vurgulanır. Daha önce uygulanmış örnek planları inceleyerek analiz eder.Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı ÜNİTE 5. Çoktan seçmeli. boşluk doldurma. [!] Kalkınma planlarının hazırlanış ve kabul ediliş süreci açıklanır. [!] Devlet Planlama Teşkilatının (DPT) Bu bilgiler sınıfta sunulur.” 1961 ve 1982 Tarih dersi ile ilişkilendirilir. Devlet Planlama Teşkilatı vurgulanır (DPT) hakkında çeşitli kaynaklardan bilgi toplanır. ETKİNLİK İPUÇLARI AÇIKLAMALAR Türkiye’de Planlamanın Gelişimi “Araştıralım. Sınıf-okul içi etkinlik Okul dışı etkinlik [!] Uyarı Diğer derslerle ilişkilendirme Ölçme ve değerlendirme Ders içi ilişkilendirme 54 . eşleştirme tipi testler. açık uçlu. TÜRKİYE’NİN İDARİ ÖRGÜTLENMESİ KONULAR KAZANIMLAR 7. öğrenci gözlem formu. Türkiye’ de planlamanın gelişimini açıklar. Anayasası’nda yer alan planlamaya ilişkin [!] Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) hükümler incelenir. “ Rapor hazırlıyoruz. Devlet Planlama Teşkilatının geliştirmiş olduğu farklı planları (Kalkınma Planları. paylaşalım. kısa cevaplı. Ön Ulusal Kalkınma Planı) planlamanın amacına.” Öğrenciler.

okul dışındaki gerçek dünyayla uyum içinde olmasını sağlayacak becerilere sahip olması planlanmıştır. öğrencilerden beklenen bilgi. doğru. kendisine hangi iş veya okula girmenin tavsiye edilebileceği gibi konular hakkında verilecek kararların temelini hazırlar. Bu ders programıyla. Ölçme ve değerlendirme ile öğrencinin gerçek yaşamla kendi bilgileri arasında ilişki kurmasını ve karşılaştığı problemlere farklı çözüm yolları üretebilmesini gerektirir. programların istenilen başarıyı gösterip göstermediği. • Öğrenciye. • Öğrencinin hangi dersleri almaya hazır olduğu. karar verme. beceri ve tutumların gelişip gelişmediği. Değerlendirmenin bir amacı da öğrencinin öğrenmesini geliştirmek ve desteklemektir. Bu öğretim programı ile öğrencilerin. • Öğretmenin öğrenciyi tanımasını sağlar. Eğitimin her alanında ölçme ve değerlendirme olmak zorundadır. uygulanan eğitim programının başarıya ulaşıp ulaşmadığı belirlenemeyecektir. Duyarlı. • Öğrencinin durumu ve gelişimi hakkında velilerin bilgilenmesine olanak sağlar. ölçme ve değerlendirme yoluyla tespit edilir. • Öğretmene kendini tanıması ve öğretim yöntemlerinin ne derece yeterli olduğu konusunda geri bildirim sağlar. Böylece velilerin öğretim sürecine katılmalarına yardımcı olur. destekleyici nitelikte gerçekleştirilen ölçme ve değerlendirme. davranışını nasıl değiştireceği veya geliştireceği konusunda geri bildirim sağlar. • Öğretmenin daha iyi bir şekilde rehberlik yapmasını sağlar. herhangi bir niteliği gözlemek ve gözlem sonucunu sayılarla ya da başka sembollerle ifade etmektir. Aksi takdirde eğitim sürecinin sonunda yeterli bilgi ve beceriye ulaşılıp ulaşılmadığı. yaratıcı düşünebilen. öğrenme için bir gerekliliktir. sorun çözen. bilimsel araştırma yapabilen ve yönetim bilimine sempatiyle yaklaşan bireyler yetiştirmek istenmektedir. Ölçme ve değerlendirme ile eğitim ve öğretim sürecinin sürekli izlenmesi her aşamada ortaya çıkan sorunları tespit ve düzenleme imkânı verir. yapılandırılmasına ve öğrencilerin üst düzey becerilerini sergilemelerine önem verme 55 .ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Ölçme. Sonucun yanı sıra sürece de odaklanma 2. Değerlendirme ise bir yargılama işlemidir ve ölçme sonucunun bir ölçütle karşılaştırılmasına dayanır. • Eğitim ve öğretim hizmetinin daha nitelikli yapılmasını sağlar. Bilginin hatırlanmasından ziyade uygulanmasına. • Öğretmen ve yöneticiye geleceğe ilişkin planlar yapmasında kaynaklık eder. Eğitimde. • Öğrenciye güçlü ve zayıf olduğu alanlar konusunda geri bildirim sağlar. uygulama ve değerlendirme aşamalarında yaparak ve yaşayarak öğrenen. planlama. uygun. yönetim bilimi alanıyla ilgili becerilerin geliştirilmesi. Günümüz Ölçme ve Değerlendirme Yaklaşımları Yeni öğretim programlarında benimsenen ölçme ve değerlendirme yaklaşımının özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir: 1. hangi tamamlayıcı çalışmaları yapmasına gerek bulunduğu. Ölçme ve değerlendirme.

Eksiklikleri varsa bu eksiklikleri gidermeye yönelik gereken önlemler alınır. grup değerlendirme gibi formlarla öğrencileri değerlendirirken amaç puan vermekten çok. Değerlendirme ile sadece öğrenme ürününü değil. 56 . grup etkinliklerine katılmalarını grup değerlendirme formlarını. Sadece öğretimin sonunda değil. onların eksikliklerini belirlemek ve bu eksiklikleri gidermeye yönelik önlemler almaktır. Öğretmenler ünitelerdeki kazanımlara uygun değerlendirme yöntemlerini kendileri de geliştirerek kullanabilirler. Öğrencileri değerlendirmek için öğretmenlere yardımcı olmak amacıyla örnek formlar ve ölçekler verilmiştir. performansa dayalı görevlere önem verme 4. Eğitim öğretim sürecinde öğrencilerin bilgiyi nasıl yapılandırdığını ve üst zihinsel becerilerini ne kadar geliştirdiğini değerlendirebilmek için. Örneğin. öğrencilerin öğrenme süreçleri de izlenir ve bu süreç değerlendirilerek gerektiğinde kullanılan sınıf etkinlikleri değiştirilir. Ne kadar öğrenildiğini tespit etmenin yanı sıra nasıl öğrenildiğini de belirleme 9. öğretimin her aşamasında sürekli ölçme ve değerlendirme etkinlikleri gerçekleştirme 6. Örneğin. Yazıya dayalı soyut görevlerden çok. öğrenci ürün dosyaları. beceri ve tutumlarını sergilemeleri için farklı değerlendirme araçlarının kullanımını gerektirir. Öğrencilerin bilişsel becerilerinin yanında duyuşsal ve psikomotor becerilerinin değerlendirilmesi için bu formlar aynen kullanılabileceği gibi amaca uygun değişiklikler yapılarak da kullanılabilir. Hazırlanmış olan programda değerlendirme. bireysel farklılıkları dikkate alan öğrenci merkezli öğretme ve öğrenme stratejileri benimsemiştir. en yüksek puanın 60 olduğu bir etkinlikten öğrenci 42 puan almış ise öğrencinin yüz üzerinden puanı 70 olur ((42/60)x100=70). gözlemler. posterler. öz değerlendirme formları. Öğrencilerin yaptığı projeler. dereceleme ölçekleri vb. görüşmeler. Örtülü. Bunlarla beraber hem süreci hem de sonucu değerlendirebilmek için çoktan seçmeli. boşluk doldurma. ne bildiklerini görmeye yarayan bir araçtır. eşleştirmeli. Rekabet yerine iş birliğini destekleme Yönetim Bilimi Dersi Öğretim Programı. üniteler sonunda öğrencilerin hangi becerilere sahip olduklarını kendilerinin anlaması için öz değerlendirme formlarını kullanarak ya da etkinliğin sonunda birkaç açık uçlu soruyla öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri öğretmenlere yapacakları değerlendirmelerde ve alacakları kararlarda önemli ipuçları verecektir. kısa cevaplı. belirsiz ölçütlerden ziyade açık ve belirgin ölçütleri tercih etme 5. performans ödevleri. Tek yöntemle ölçme yerine çok yöntemle ölçme yapma 8. ödevler. araç ve yöntemler kullanılabilir. Sadece yazılı ve sözlü sınavlarla öğrenci başarısının ölçülmesi ve değerlendirilmesi uygun değildir. Gerek görülürse öğrencinin puanları yüzdelik puanlara da dönüştürülebilir. Bu nedenle ölçme ve değerlendirmede de öğrencilerin bilgi. projeler. Öz değerlendirme. Not vermenin yanı sıra etkili ve zamanında geri bildirime ağırlık verme 7. öğrencilerin neyi bilmediğini değil. derslerin işlenişi sürecinde öğrencilerin yapılan etkinliklere katılma düzeylerini gözlem formlarını.3. ürün dosyaları vb. Bu formlara veya ölçeklere göre öğrencileri değerlendirirken ölçütlere göre hangi alanda yeterli hangi alanlarda eksiklikleri olduğu belirlenebilir. açık uçlu gibi sorulardan oluşan testlerde kullanılabilir. gerçek hayata ilişkin. çalışmaları ya da derse katılımları bir bütün olarak aldığı puanlarına göre de değerlendirilebilir.

Bu aşamalar: Amacın belirlenmesi: Performans değerlendirmede sürecin mi. dil sanatları gibi birçok alanda kullanılabilir. • Her öğrenciyi birkaç kez gözlemleyiniz. • Öğretmenin. 1994). • Her öğrenciyi değişik durumlarda ve farklı günlerde gözlemleyiniz. dil eğitimi. Gözlemler. Performans Değerlendirme Öğrencilerin bilgi ve becerilerini ortaya koyarak oluşturdukları çalışma. öğrencilerin gerçek yaşam problemlerine akademik bilgilerini uygulayabilme ve bunu problem üzerinde gösterebilmeleri ile ilgilenir. ürün ya da etkinliklerin değerlendirilmesi süreci. performans değerlendirme olarak ifade edilebilir. öğrencilerin öğrendiklerini gerçek durumlarda göstermelerini sağlar (Airasian. öğrencilerin çalışmaları hakkında ve konuları nasıl anladıkları konusunda anlama düzeylerinin daha iyi değerlendirilmesine yardım eder. dereceli puanlama anahtarı ya da akran değerlendirme ölçekleri ile değerlendirme yapılabilir. öğrenmeyle ilgili yaptığı görevler ve materyallere öğrencinin gösterdiği tepkiyi gözlemler. Öğretmen öğrencilerin: • Soru ve önerilerine verilen cevaplarını. öğrenciler hakkında doğru ve çabuk bilgiler sağlar. • Grup çalışmalarında ve tartışmalarında katılımlarını. Öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri hakkında bilgi sağlarlar. Kontrol listeleri. Sözlü sunumlar öğrencilerin hatırlama. kavrama ve hitap düzeyleri hakkında bilgi toplamak için uygun araçlardır. • Sınıf içi tartışmalarda katılımlarını. Bunun yanında performans değerlendirme. öğretmenlere gözlem yapmada kolaylık sağlayacaktır. • Ölçütleri koyarken bütün öğrenciler için aynı standartları kullanınız. fikri) değişik yolla açıklayabilir misin? • Bu etkinliği tekrar yapsaydın aynı sonuçları bulur muydun? • Bu etkinliği daha kolay yapmanın başka bir yolu var mı? • Bu konuyla ilgili gerçek yaşamından bir örnek verebilir misin? Gözlemler Gözlem bazı alanlarda oldukça önemli bir yöntemdir.DEĞERLENDİRME ARAÇ VE YÖNTEMLERİ Görüşme (Mülâkat) Öğrencilerle yapılan görüşmeler. Aşağıdaki noktalar. Aynı zamanda problem çözme becerileri de bu yöntemle ölçülebilir. konuşma. beceriler ve davranışlara göre değerlendiriniz. Uygulamada hız ve zaman önemlidir. 57 . • Yapılan gözlem için değerlendirmeyi mümkün olduğu kadar gözlemlediğiniz zaman kaydediniz. Performans ölçütlerinin belirlenmesi: Performansın ölçütleri. sonucun mu yoksa her ikisinin birlikte mi değerlendirileceğine karar verilmelidir. Performans değerlendirmenin belli aşamaları vardır. Örnek bazı görüşme soruları şöyledir: • Bir olayı (konuyu. • Her öğrenciyi değişik özellikler. öğrencinin bir etkinliği tam ve bir şekilde yapması için göstermesi gereken belli davranışları tanımlar. Sözlü Sunum Sözlü sunum. yöntemi.

Aslında bazı ödevler kapsamına göre proje olarak nitelendirilebilir. önce değerlendirilecek performansın belirlenmesi gerekmektedir. öğrencinin sahip olduğu bilgi ve becerileri günlük yaşamla da ilişkilendirerek ortaya koymasını gerektiren kısa dönemli çalışmalardır. • Aynı grafikleri farklı ölçülerde çizme. gözlenebilir davranış veya ortaya çıkacak ürün şeklinde açık ifadelerle belirtilmelidir. kategorileri açıklama ve doğruluğunu savunma. projeler ve öğrenci ürün dosyaları kullanılmalıdır. 2. Gözlem sayısı. • Bir tarzdaki grafiği başka tarza dönüştürme. broşür vb. Ardından. öğrencilere ödevi tamamlamaları için verilen süre ödevin niteliğine göre ayarlanmalıdır. Performansın puanlanması: Performansın değerlendirilmesi. Performansın değerlendirilmesinde aşağıdaki noktalara dikkat edilmelidir: 1. Performans değerlendirmede. öğrencilerin bilgi ve becerilerini gerçek yaşam durumlarına uygun olarak kullanmalarını gerektirir. ödev veya proje olarak adlandırılmaktadır. Çok çeşitli konularda performans ödevi verilebilir. • Bilimsel bir olayı sözel ve görsel olarak betimleme. dereceli puanlama anahtarı. 4. Bu puanlama sistemi performans ölçütlerine dayanmalıdır. a) Performans ve Proje Ödevleri Bir konu hakkında derinlemesine inceleme yapılması amacıyla verilen soru veya sorular. birçok beceriyi kapsamalıdır. Bireysel ya da grup olarak yapılabilir. Ödev. • Bilimsel gözlemlerini tablo oluşturarak belirtme. hazırlama. • Tanıdığı bir kişinin biyografisini yazma. yerlerle veya kültürlerle ilgili hayalî bir mizansen oluşturma. • Bir konuyla ilgili afiş. Projeler. poster. Öğrenci. ünitelerde yer alan kazanımları kapsayan ayrıntılı ödevlerdir. Bunlar. Fakat bu iki kavram arasında bazı farklılıklar olması nedeniyle bu kavramlar ayrı ayrı ele alınmalıdır. Performansın ya da ürünün gözlemlenebileceği ortam oluşturma: Öğrencinin performansını ve güvenilir biçimde değerlendirmek için gözlemlerin birden fazla tekrarlanması gerekmektedir. geniş içerikli ve uzun süreli performans ödevleridir. Proje konusu. ) • Sergi oluşturma. • Başka zamanlarla. Proje çalışmaları. 3. izlenecek yolları. anı vb. projenin amacını. • Herhangi bir şey için bir sınıflama şeması geliştirme. kullanılacak malzemeleri ve karşılaşılabilecek durumları önceden planlar. bazıları ise grup ödevleri şeklinde verilmelidir.Performans ölçütlerinin belirlenmesi aşamasında. Performans değerlendirmek için performans ödevleri. Performans ödevi. Performans değerlendirmede puan belirleme son adımdır. 5. kontrol listesi ve hikâye kayıtlarıyla yapılır. Bununla beraber performans değerlendirmenin amacı puanlamayı etkiler (Airasian. Bu ölçütlerin sayısının çok fazla olmaması (10-15) gerekmektedir. Gerektiğinde öğretmeninden yardım alabilir. 1994). 58 . öğrenci tarafından veya öğretmenin hazırlayacağı listeden seçme yoluyla belirlenebilir. Performans ödevleri. Ödevlerin bazıları bireysel ödevler. Performans ödevlerine verilebilecek bazı örnekler aşağıdaki gibidir: • Bir konu hakkında yazı yazma (makale. Ödev ve proje kavramları çoğu zaman eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. belirlenen performansın özellikleri tanımlanmalıdır. Ödev hem ürüne hem de sürece odaklanmalıdır. yapılacak değerlendirmenin önemine ve gözlem için gereken süreye göre belirlenmelidir.

iletişim gibi üst düzey zihinsel becerilerini geliştirir. • Proje süreci. Öğrencilerin belli bir dersteki bir konuyla ilgili örnek çalışmalarını göstermeyi amaçlayan bir öğrenci ürün dosyasının kapsamı. bilimsel süreç becerilerinin gelişmesine de yardımcı olur. kompleks ve zorlu bir süreç olacağından bu ödevler. • Öğrencileri notla değerlendirmek gibi amaçlarla kullanılabilir. proje çalışmaları. Öğrenci ürün dosyaları. Çeşitli amaçlarla öğrenci ürün dosyası hazırlanabilir. “belgeleme tipi”. Öğrenci ürün dosyası içeriğinin belirlenmesi aşamasında. 59 . öğrencileri teknolojiyi aktif olarak kullanmaya yönelteceğinden. Bu nedenle yapılandırmacı öğrenme kuramı için uygun yöntemlerden birisidir. Amaçlarına göre öğrenci ürün dosyaları “sergileme tipi”. öğrencinin çalışmalarının toplandığı bir dosyadır. öğrencilerin teknolojiyi kullanma becerisi kazanmalarına yardımcı olur. kontrol listeleri.Proje sürecinin olumlu yanları aşağıdaki gibi sıralanabilir: • Proje geliştirme süreci uzun. kavram haritaları. inceleyerek bilgi kazanırlar. aynı zamanda bilimsel süreç basamaklarını da içereceğinden. 1994). b) Öğrenci Ürün Dosyası (Portfolyo) Ürün dosyası. velilerden gelen bilgiler. öğrencilerin grupla çalışma becerisinin geliştirilmesini sağlar. Eğer öğrenci ürün dosyası öğrencinin konuyla ilgili en iyi çalışmalarını gösterme amaçlı ise. • Öğrencilerin performansları hakkında velilerine bilgi vermek. içeriğin belirlenmesi ve değerlendirmenin yapılması olmak üzere iki aşamalıdır. • Proje çalışması. araştırma. “sınıf tipi” ve “değerlendirme tipi” ürün dosyaları olarak sınıflandırılabilir. • Ders programı üzerinde daha çok durulması (geliştirilmesi) gereken konuları belirlemek. öğrencinin haftalık veya günlük yaptığı çalışmalarının içinden seçilen örnekleri ve öğretmenin yaptığı sınav evrakları. ses veya görüntü kayıt kasetleri. fotoğraflar. araştırma soruları. dereceli puanlama anahtarları. resimler. öğrencilerin tipik performans kayıtlarını sağlamak. yaşayarak. öğrencinin kompozisyon yazma veya sözlü okuma çalışmalarını gösteren bir öğrenci ürün dosyasına oranla daha geniş olacaktır. konulabilir. öğrenciler proje konularında yaparak. öğrencinin yaptığı çalışmalara yönelik yeni uygulamalar toplandıkça öğrenci ürün dosyasının içeriği değişecektir. performans ödevleri. • Proje çalışmasında bilgi öğrenciye doğrudan verilmediği için. öğrencilerin yaratıcılık. dosyanın amacı ile dosyaya alınacak çalışmaların seçiminde ve değerlendirilmesinde kullanılacak ölçütler belirlenir. • Öğrencilerin zaman içerisindeki gelişimlerini görmek. Ölçme ve değerlendirme amacına en uygun olanı “değerlendirme tipi” dosyalardır. öğrenci görüşlerini yansıtan formlar vb. • Projenin tasarımından ortaya konulmasına kadar geçen süreç. Ürün dosyasına. • Bir sonraki yıl öğrencilerin öğretmeni olacak olan öğretmene. Amacın belirlenmesi: Öğretmenin öğrenci ürün dosyasını ne amaçla kullanacağına karar vermesi gerekir. Değerlendirme amaçlı öğrenci ürün dosyası kullanımı. ancak. öğrenci ürün dosyasının amacı ne olursa olsun sürecin değerlendirilmesi için öğrencinin yaptığı ilk uygulamalar öğrenci ürün dosyasında saklanacaktır (Airasian.

etkinliğin nasıl başladığını açıklayan. öğrenci gelişimini öğrenmekse.Ürün dosyasında bulunacak çalışmaların seçiminde kullanılacak ölçütlerin belirlenmesi: Amaca bağlı olarak hangi tür çalışmaların nasıl seçileceği. Özellikle dosyaya girecek olan çalışmaların belirlenmesi sürecinde. 1) Değerlendirme ölçütleri: Kabul edilebilir cevapları kabul edilemez cevaplardan ayırmak için kullanılır. Örneğin. Öğretmenler öğrencilerinin öğrenme 60 . hangi sıklıkta toplanacağı ve nasıl değerlendirileceği önemlidir. 2) Ölçüt tanımlamaları: Öğrencilerin değerlendirilmek istenen cevaplardaki niteliksel farklılıkları tanımlama yolunu ifade eder. her performans ölçütünün ayrı ayrı değerlendirildiği analitik puanlama uygundur. öğrencilerin karşılaştığı zorlukları belirlemek ya da her bireysel performans değerlendirme ölçütüne göre. deneysel veriler. Dereceli puanlama anahtarı 3 bölümden oluşur. Verilecek olan karar. orijinal modeller. görüşme ve gözlem formları. Performansın değerlendirilmesinde dereceli puanlama anahtarları (Rubric). çalışmanı neden ürün dosyasına koymak istiyorsun? • Neyi iyi yaparsın? En iyi yaptığın şey ne? • Hangi konuda çok iyi/başarılı olduğunu düşünüyorsun? • Hangi bölümler. öğrencilerin katılımının sağlanması onlardaki sorumluluk ve sahiplenme duygusunu geliştireceği için önemlidir (Kuhs. eklerdin? • Neden bu çalışmayı seçtin? • Bu çalışmanda en çok neyi beğendin? • Burada senin için önemli olan ne? • Bu yaptığın çalışmaları en iyi ifade eden örnek mi? Öğretmen her çalışmanın üzerine (yargılamamak kaydıyla) düşüncesini gösteren. Gerek dosyada yer alacak çalışmaların gerekse bunların içinden değerlendirilecek ürünlerin seçiminde öğretmenlerin öğrencilere aşağıdakilere benzer soruları yöneltebilir. gibi değerlendirilebilir ölçütler kullanılabilir. • Bu çalışma neyi ifade ediyor? • Bu bölümü. Ürün dosyasındaki çalışmalara ait değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi: Dosya içerisinde istenen çalışmaların örnekleri. Bu tür kararları verebilmek için. değerlendirmenin amacı. sözcük seçimi vb. Örneğin. parçanın neden seçildiğini anlatan. 3) Puanlama stratejisi: Puanlama bütünsel ya da analitik biçimde olabilir. hikâyeler ve makaleler gibi çalışma ürünleri vb. yaratıcı çalışmalar. 1997). Her iki durumda da. kontrol listeleri. öz-akran-grup değerlendirme formları vb. kimlerin karar vereceği. öğretmenler yazılı kompozisyonları değerlendirirken organizasyon. Öte yandan. ders işleme hedefleri açısından çalışmanın ne anlam taşıdığını açıklayan notlar yapıştırabilir. kullanılabilir. Dereceli Puanlama Anahtarı Gözlemlere ait puanları tanımlanmış kategorilerden (ölçüt ya da ölçütler) uygun düşen boyuta kaydetmemizi sağlayan bir değerlendirme aracıdır (Haladyna. Hangisinin kullanılacağı değerlendirmenin amacına bağlıdır. öğretmen tek ve ortalama bir puanlama ile bütünsel değerlendirme yolları aramak zorundadır. kimler tarafından toplanacağı. çalışmayı tanımlayan. performans ölçütleri uyarlanan puanlama ve oranlama yaklaşımına yön verir (Airasian. seçme veya derecelendirme gibi genel bir kararsa bütünsel puanlama daha uygun olacaktır. grupları yerleştirme. yapısal içerik. 1994). Bu ürünlerden hangilerinin değerlendirileceğinin belirlenmesi ve sınırlandırılması önemlidir. bir kompozisyonda organizasyon değerlendirilecekse bu ölçütlerden en yüksek puanı alan öğrencinin kompozisyonu organizasyon açısından hiç hata içermemelidir.1994). yer alabilir. kısımlar geliştirilmeli? • Tekrar denesen neleri değiştirir.

• Özette çok fazla hata var. • Ses tonu bazen uygun. Tablo 3: Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı Tablosu Mükemmel (4) • Genellikle göz teması kuruyor. Ulaşılan kaynaklar yeterli. • Ses seviyesi her zaman uygun. Çok az yanlış var. Bilgilerin düzenlenmesi kısmen akıcı ve etkili. • Özette bazı hatalar var. Açık bir yanlış yok. Bilgilerin düzenlenmesi yeterince akıcı ve etkili. Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı: Öğretmenin genel süreci veya ürünü bir bütün olarak parçalarını dikkate almadan puanlamasıdır. Aşağıda sözlü sunum becerisi için bütüncül dereceli puanlama anahtarı örneği verilmiştir. değerlendirme sürecinin farklı aşamalarında aranan cevapları puanlamada işe yarar. • Sunum boyunca istekli. 1. • Özette bir veya iki hata var. Çok fazla yanlış var. • Ses tonu uygun değil. sonra da bu puanları toplayarak toplam puanın hesaplanması gerekir. etkili kullanılmış. Bu ölçekler. Bu yöntem öğrenme ürünleri toplam puan olarak değerlendirilmek istendiğinde kullanılır. Yetersiz (1) • Nadiren göz teması kuruyor veya hiç göz teması kurmuyor. Gelişmekte (2) • Bazen göz teması kuruyor. Bilgilerin düzenlenmesi akıcı ve etkili değil.ürünlerini toplam puan olarak değerlendirmek istediklerinde bütünsel puanlama stratejisini kullanırlar. Ulaşılan kaynaklar kısmen yeterli. • Sunumda ara sıra isteklilik gösteriyor. Analitik dereceli puanlama anahtarı: Burada önce performans veya ürünün parçalarının ayrı ayrı puanlanması. • Özet tamamen doğru. sonuca ulaşmak için aşılan bireysel basamaklarla değil toplam performans ya da sonuçla ilgilenir. Öğretmenler öğrencilerinin çalışmalarının ya da ürünlerinin farklı boyutlarını farklı puanlayarak değerlendirmek istediklerinde ise analitik puanlama stratejisini kullanırlar. Kaynakların çok azı etkili kullanılmış. • Sunumda nadiren isteklilik gösteriyor. • Ses tonu genellikle uygun. 2. süreçten çok sonuçla ilgilidir. 61 . Analitik puanlama ölçeği. Bütünsel puanlama ölçeği. Yeterli (3) • Genellikle göz teması kuruyor. Aşağıda araştırma becerisi için analitik puanlama anahtarı örneği verilmiştir. Tablo 2: Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı Tablosu ÖLÇÜTLER 1 2 3 Kaynakların Sayısı Tarihsel Doğruluk Organizasyon Bibliyografya Ulaşılan kaynaklar yetersiz. çalışmanın ya da ürünün farklı boyutlarına farklı notlar vermek amacıyla oluşturulur. Kaynakların çoğu etkili kullanılmış. • Sunumun genelinde istekli. Tüm kaynaklar.

Gereksiz tekrar yapmıyor.1994).Aşağıda sözlü sunum becerisine yönelik derecelendirme ölçeği yer almaktadır.1 gibi bir puan her bir hata için. Kontrol listeleri. Bunlardan biri. daha küçük parçalara ayrılabilen ve karmaşık davranışları belirlemek için uygundur. Kontrol listeleri genellikle. 2003). Bilgiyi organize edebiliyor.1994). Tablo 4: Sözlü Sunum Becerisi Kontrol Tablosu Adı soyadı Tarih Ölçütler Dinleyiciyle göz teması kuruyor. Her ne kadar öğrencilerin güçlü ve zayıf öğrenme davranışlarını belirlemeye yarasa da öğretmen performansı belli bir puan ile değerlendirmek zorunda kalır ve performans sürecini kaydedemez (Airasian. Bir dizi hareketi gerektiren davranışlar kontrol listesinde açıkça belirtilip sıralanabilir. Kontrol Listeleri: Gözlenen performansın ya da ürünün belirlenen performans ölçütlerine ne derece uyumlu olduğu kontrol listeleri kullanılarak belirlenebilir. Bu durumda +1 gibi bir puan her bir pozitif davranış için . Beden dilini etkili kullanıyor. Sonuç bölümünde özetleyebiliyor. öğrenciden beklenen davranışın özelliklerine ilişkin detaylı bilgileri içeren ve öğrenci performansının eksik noktalarını belirleme amacıyla kullanılan araçlardır (Airasian. Bu listeler. öğretmene davranış ile ilgili gözlemlendiği ya da gözlemlenmediği şeklinde iki ölçüt sunmasıdır. Öğrenci çalışmasının hangi ölçütlere göre değerlendirileceğini önceden bilmelidir. Kontrol listelerinde var veya yok. Kontrol listeleri kullanırken bazı olumsuzluklar da ortaya çıkabilir. Kontrol listelerinin başka bir dezavantajı da öğrencinin performansının belli bir puanlama sistemine göre değerlendirilmesidir.Aşağıda sözlü sunum becerisine yönelik kontrol listesi yer almaktadır. ‘var’ ‘yok’ veya 0-1 şeklinde değerlendirilir. 2000). 0 ise davranışın gözlenemediği durumlar için verilir. Evet Hayır 62 . Anlaşılır bir tonda konuşuyor. Yerinde vurgulamalar yapıyor. performansa ilişkin belirli ölçütlerin karşılanıp karşılanmadığıyla ilgili olan sınırlı durumlarda değerlendirme için uygun seçimdir fakat performans düzeylerini tanımlayan bir yapıya sahip değildir.Hazırlanan dereceli puanlama anahtarı ödevlerle birlikte öğrencilere verilmelidir. Kontrol listeleri ‘evet’ ‘hayır’ . Derecelendirme ölçekleri ise ölçülen özelliğe ilişkin performansı çeşitli düzeyleriyle tanımlayabilir ve ölçütlerin ne dereceye kadar karşılandığını görmeye olanak sağlar (Moskal. Düzgün ifadeler seçiyor. Düşüncelerini ifade edebiliyor. Derecelendirme Ölçekleri: Kontrol listeleri. özellik veya nitelik bulunur. . Bazı değerlendirme listeleri öğrencinin görevi (etkinliği) yerine getirirken sık yaptığı hataları da gösterebilir. davranışın gözlemci tarafından gözlemlenme fırsatının olmadığı durumları da belirten ifadelerin eklenmesiyle davranışın gözlenemediği durumları da belirleme şansı verir (Kubiszyn ve Borich. evet veya hayır şeklinde puanlanabilen bir dizi davranış. Akıcı konuşuyor. Gereksiz sesler çıkarmıyor.

8.Gereksiz tekrar yapmıyor.Düzgün ifadeler seçiyor. Tarih: Öğrencinin Adı Soyadı: DERECELE R ÖLÇÜTLER Çok iyi .4 İyi .1 1.Düşüncelerini ifade edebiliyor. 3.Beden dilini etkili kullanıyor. 5. 9. 7. 2. 6.Gereksiz sesler çıkarmıyor. 63 .Dinleyiciyle göz teması kuruyor.Yerinde vurgulamalar yapıyor.Anlaşılır bir tonda konuşuyor.3 Orta .Akıcı konuşuyor.2 Zayıf .Tablo 5: Sözlü Sunum Becerisi Tablosu Açıklama: Aşağıdaki ifadelerin gerçekleştirilme düzeylerini ifadenin karsısında bulunan yere çarpı (x) koyarak işaretleyiniz. 4.

5. Çalışmalarım sırasında değişik materyaller kullandım. 3. Çalışmalarım sırasında zamanımı akıllıca kullandım. 2. Çalışmalarınızı en doğru yansıtan seçeneği işaretleyiniz (X). Grup arkadaşlarıma çalışmalarında destek oldum. Bu etkinlikten neler öğrendim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… 10. Bu etkinlik sırasında grubumdaki arkadaşlarıma nasıl yardım ettim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… 11. Yönergeyi izledim. 7. Ödevlerimi tamamladım. Bu etkinlik sırasında en iyi yaptığım şeyler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……… YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… 64 . Başkalarının anlattıklarını ve önerilerini dinledim.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME (ÖRNEK FORMLAR) ÖZ DEĞERLENDİRME Adı ve Soyadı : ………… Sınıfı : ………… Numara : ………… Bu form kendinizi değerlendirmek amacıyla hazırlanmıştır. 9. 6. DERECELER Hiçbir Her Zaman Bazen Zaman BECERİLER 1. 4. 8. Arkadaşlarımı incitmeden teşvik ettim. Anlamadığım yerlerde sorular sordum.

Öğrencinin kendi düşüncelerini kontrol edebilme yani kişinin planlama ve problem çözme becerisini geliştirir. öğrencinin kendi güç ve zayıflıkları ve becerileri hakkında değerlendirme yapmasını sağlar. öğrencinin öğrenmeye yaklaşımı. Temel amaç. öğrencilerin öz değerlendirme becerilerini geliştirmektir. 65 . bireysel veya kendini değerlendirme olarak da adlandırılabilir. …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Öz değerlendirme.ÖZ DEĞERLENDİRME Adı ve Soyadı: …………… Sınıfı : …………… Numara : …………… Bu çalışmada neler yaptım? …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Tarih: …………… Bu çalışmada neler öğrendim? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmada başarılı olduğum bölümler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmada en çok zorlandığım bölümler …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Çalışmamı yaparken beklemediğim nelerle karşılaştım? …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Bu çalışmayı tekrar yapsaydım şu şekilde yapardım. özellikle başarı düzeylerini ve öğrenme sonuçlarını yargılamaları olarak açıklanabilir. bireylerin yalnızca bağımsız çalışmalarını değil aynı zamanda kendi başarı ve gelişimlerini değerlendirmelerini zorunlu kılar. Değerlendirme süreci. Öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini. Çünkü yaşam boyu öğrenme.

Grubun her üyesi birbirleriyle etkileşim içerisinde tartışır. gruptakiler bunları tartışmaya açarlar. Grup üyeleri söz hakkının adil bir biçimde paylaşılmasına özen gösterirler. BECERİLER Grup üyeleri birbirleriyle yardımlaşır. grup üyeleri ortak bir görüş oluşturur. Grupta birbiriyle çatışan görüşler olduğunda. Grup üyeleri birbirlerine güvenir. Grup üyeleri ulaştıkları sonucu birbirlerine iletir. Grubun verimli bir şekilde çalışması Grup üyelerinin birlikte çalışmaktan hoşlanır. YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… Hiçbir Zaman Nadiren DERECELER Bazen Sıklıkla Her Zaman 66 . Grup üyeleri bireysel sorumluluklarını yerine getirir. Grup üyeleri bilgilerini diğerleriyle tartışır.GRUP DEĞERLENDİRME Grubun Adı Sınıfı : …………… : …………… Yönerge: Aşağıdaki her bir ölçütün ne düzeyde yeterli olduğunu göz önüne alarak grubu değerlendiriniz. Grup üyelerinin her biri çalışmalarda rol alır. Grup üyeleri birbirlerinin düşüncelerini dinlerler. Çalıştıkları konuda. Grup üyeleri birbirlerini cesaretlendirir. Grup üyeleri birbirlerinin düşüncelerine ve çabalarına saygı gösterir.

Puanlama Anahtarı 5= Çok iyi 4= İyi 3=Orta 2= Kabul Edilebilir 1= Zayıf Grup arkadaşlarını destekleme Görev almaya istekli oluş Sorumlulukları paylaşma Zamanı verimli kullanma Çalışmaya hazır oluş Başkalarını dinleme Tartışmalara katılma Ödevleri tamamlama YORUMLAR …………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………… Ödevlerini saklama Toplam Puan Öğrencinin Adı ve Soyadı Farklı görüşlere saygı duyma Görüşlerini gerekçelendirme 67 . gruptaki her bir öğrencinin değerlendirilmesi için geliştirilmiştir.GRUP DEĞERLENDİRME Yönerge: Aşağıdaki form.

ETKİNLİKLERE KATILMA 2.ÖĞRENCİ GÖZLEM FORMU Açıklama: Bu form. Deney sonuçlarını doğru yorumlar. 4. DERSE HAZIRLIK 1. 4. 2. Kendisine verilen kaynaklarla yetinmeyip başka kaynaklar araştırır. Gözlemlerini dikkatli bir şekilde yapar. Araştırma ve inceleme sonucunda genellemeler yapar. Deneye uygun rapor yazar. Verileri çizelgelere ve grafiklere dönüştürür. 3. Toplam GENEL TOPLAM 68 . Yeni ve özgün sorular sorar. Ulaştığı kaynaklardan etkin bir biçimde yararlanır. Gözlemleri sonucunda mantıksal çıkarımlarda bulunur. 3. 7. Bilgi toplamak için çeşitli kaynaklara başvurur. Adı – Soyadı : …………… Sınıfı : ……………… DERECELER Bazen Sıklıkla 3 4 Öğrenci Numara : ……………… BECERİLER Hiçbir Zaman 1 Nadiren 2 Her Zaman 5 I. Toplam IV. 6. Bilinenlerden bilinmeyeni kestirir. 4. 4. Belirttiği görüşler ve verdiği örnekler özgündür. 5.. 3. BİLİMSEL YÖNTEM 1. 2. 2. Derse hazırlıklı gelir. Dersi iyi dinlediği izlenimi veren sorular sorar. 5. İnceleme ve araştırma ödevlerini özenerek yapar. Araştırma inceleme ve deney sonuçlarından genellemelere ulaşır. 5. Toplam III. İNCELEME – ARAŞTIRMA – GÖZLEM 1. Bilgi kaynaklarına nasıl ulaşacağını bilir. 3. Ünite Adı: :………. Toplam II. etkinlik süresince öğrencilerin. Derse değişik yardımcı kaynaklarla gelir. Yönteme uygun deney yapar. Deneyin sonucunu sunar. yapılan çalışmalara katılma düzeylerini gözlemeniz amacıyla hazırlanmıştır. 6. Görüşü sorulduğunda söyler.

PROJENİN İÇERİĞİ Türkçeyi doğru ve düzgün yazma Bilgilerin doğruluğu Toplanan bilgilerin analiz edilmesi Elde edilen bilgilerden çıkarımda bulunma Toplanan bilgileri düzenlenme Kritik düşünme becerisini gösterme Yaratıcılık yeteneğini kullanma Toplam III. SUNU YAPMA Türkçeyi doğru ve düzgün konuşma Sorulara cevap verebilme Konuyu dinleyicilerin ilgisini çekecek şekilde sunma Sunuyu hedefe yönelik materyalle destekleme Sunuda akıcı bir dil ve beden dilini kullanma Verilen sürede sunuyu yapma Sunum sırasındaki öz güvene sahip olma Severek sunu yapma Toplam GENEL TOPLAM Kabul Edilebilir 2 DERECELER Orta İyi 4 Çok İyi 5 BECERİLER ÖĞRETMENİN YORUMU …………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……. Burada önemli olan öğrencilerin 69 . başarısını 5 (çok iyi) düzeyine çıkarmaktır.PROJE DEĞERLENDİRME FORMU Projenin Adı Adı ve Soyadı Sınıfı Numara : …………… : …………… : …………… : …………… Zayıf 1 I. PROJE HAZIRLAMA SÜRECİ Projenin amacını belirleme Projeye uygun çalışma planı yapma Grup içinde görev dağılımı yapma İhtiyaçları belirleme Farklı kaynaklardan bilgi toplama Projeyi plana göre gerçekleştirme Ekip çalışmasını gerçekleştirme Proje çalışmasının istekli olarak gerçekleştirilmesi Toplam II. Not: Yukarıda 1-5 arasında verilenler birer derecedir.

Örneğin.Arkadaşım 70 Ben Ben Ben Etkinliğe katılımda gönüllüdür. öğrencilerin kendilerine olan güvenlerinin artmasını da sağlar. Arkadaşım Projenin Sonunda 1. Arkadaşım 2. Malzemeleri kullanırken israf etmez. Ben . bir grup içinde yer alan bireylerin akranlarını değerlendirmeleridir. Arkadaşım 2. Bu değerlendirme sırasında öğrencilerin becerileri de geliştirilir. Arkadaşım Hiçbir Zaman 1. Grup arkadaşlarının görüşlerine saygılıdır. konuşulanları anlar. Akran değerlendirme. Arkadaşlarını uyarırken olumlu bir dil kullanır. Sonuçları tartışırken anlaşılır konuşur. ). tertipli ve düzenli çalışır (Kullandığı aletleri yerine koyar. Grup numarası: ……………… Adı soyadı : ……………… Sınıfı : ……………… 1. akranlar arasında arkadaşlık durumu birbirlerine yüksek veya çok düşük puan verilmesine neden olabilir. Arkadaşım 1. Aletleri kullanırken dikkatli ve titizdir. Öğrencilerin kendi gruplarındaki arkadaşları ile ilgili bu değerlendirmeler. Temiz.AKRAN DEĞERLENDİRME FORMU Değerlendiren öğrencinin. Öğrencilerin yanlı davranışlarını önlemek için öğrencilere ölçütlerin verilmesi yararlı olur. Görevini zamanında yerine getirir. Arkadaşının Adı Soyadı: ……………… Her Zaman 1. Arkadaşım Projenin Başında 2. öğretmenin birinci etkinlik esasına göre düzenlediği “Öğrenci Gözlem Formu”nu doldurmada yardımcı olarak kullanılabilir. Arkadaşım 2. Arkadaşının Adı Soyadı: ……………… 2. Fakat bu değerlendirmenin de bazı sakıncaları vardır. Ayrıca akranlar öğretmen kadar bilgili ve bilinçli değillerdir. Akran değerlendirmede değerlendirme aracı kontrol listeleri şeklindedir. Akran değerlendirme. Grubumuzdaki Öğrenciler 1. Fiziksel güçten kaynaklanan nedenlerden dolayı akranlar yüksek puanlama yapabilirler. Değerlendirmeye temel oluşturan beceriler ve ölçütlerin saptanması konusunda öğrenciye bakış açısı sağlar. Farklı kaynaklardan bilgi toplayıp sunar. Kendi aralarında anlaşarak birbirlerine yüksek puan verebilirler. Kişinin öğretmen dışında başka birinden de dönüt almasına yardımcı olur. kirlettiklerini temizler vb.

Z. H. The Leadership paradox: Balancing logic and artistry in schools. Active Learning: Models from the Analytical Sciences. Ankara: Pegem yayıncılık. Örgütler. Washington. Beta Basım Yayın Dağıtım.. Baskı. Ankara: Yargı Yayınevi. Cooperative learning. 1999 McKinney. İstanbul: Epsilon Yay. Örgütsel psikoloji. M. 2002 Demirel.. R.edu/additional/tips/newActive.. İstanbul... H. G. B.php 05.). İsbir. Bulunduğu eser: Mabrouk (ed. 2002 Alıç. 2007 tarihinde ulaşılmıştır. 1996 Koçel. H.. uygulama... Eğitimde program geliştirme. Aktif öğrenme. M. 1991 Can. Yönetim bilimi. Baskı. D. Baskı.. Ü. Ölçme ve değerlendirme.ncsu. Ankara: PegemA Yayıncılık. Ö. Hacettepe Üniversitesi.E.. Baskı. 1994 Aykaç. Organizasyon ve yönetim.-Tüz. B. DC: American Chemical Society.M. 23.pdf. M.ilstu. İşletme yöneticiliği. Ş. 2002 Ergun. İstanbul. İstanbul: Türkiye Şişe Cam Fabrikaları A. Gözübüyük.. Erdem E. 12. 2007 71 . Jantzi.. Ankara: Siyasal Kitabevi. Ankara: Seçkin Yayınevi. Z. A. 2007 Aydın. ACS Symposium Series 970. Öğretim ilke ve yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.. Ankara: Seçkin Yayıncılık. 1.. 81-87. 2005 Aytaç. Organizasyonların yönetimi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi.. 2. 1995 Atılgan. 2004 Deal.edu/unity/lockers/users/f/felder/public/Papers/CLChapter. Yönetim bilimi. 12. Philadelphia: Open University Press.. T. Ankara: Anı Yayıncılık. 1981 Bursalıoğlu. 2007 Kavrakoğlu. Kamu yönetimi kuram.. 1. & Peterson. 2001 Sönmez.. E. US: Jossey Bass. Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Baskı. Çalışma yaşamında kariyer yönetimi planlaması geliştirilmesi sorunları. 2. Yönetim hukuku. l (1).. 2004 Felder R. Changing Leadership for changing times. Türkiye’de kamu yönetimi sorunları. 2005 Çevik. Program geliştirmede öğretmen el kitabı. Eğitim yönetiminde teori ve uygulama. S.. 1998 Leithwood. Brent R. K. V. Eğitim Fakültesi Dergisi... Eğitim yönetimi. A. Baskı. adresinden 05. 1. 2007 http://www4.. Ankara: Hatipoğlu Yay. Sabuncuoğlu. Ankara: TODAİE. 5. N. E. T. Anı Yayıncılık. V. Örgütsel gelişme: Kuram ve uygulama.. 2007 tarihinde ulaşılmıştır. siyasa. Met/Er Matbaası. ve Tortop. 2005 Karip.. Bursa: Ezgi Kitapevi. Mavi Tanıtım ve Organizasyon..Ş Yayını No:1. K. 2000 Demirel.. 2007 Aydın. Program geliştirmede yapılandırmacılık yaklaşımı. K. İ. & Steinbach. 2000 Baykal. T. K. http://www.KAYNAKÇA Açıkgöz.cat. Toplam kalite yönetimi. Ankara: Turhan Kitabevi. Active learning centre for teaching: Learning and technology... Ankara: PegamA Yayıncılık. İzmir: Eğitim Dünyası Yayınları. 1995 Sönmez. Ö. H.. Ankara. Ankara: Pegem Yay. D. 1997 Balcı. H.

5.. Ankara: Saydam Matbaacılık. 1993 Turgut.. Öğretim ilke ve yöntemleri. 2. 21. Baskı. 2007 72 . Ankara: Yargı Yayınları. 1987 Kaynakçadaki bazı kaynaklar metin içinde dipnot düşülmemiş fakat fikir olarak yararlanılmıştır.. Baskı. 2007 Tekin.. Eğitimde ölçme ve değerlendirme metotları. Ş. F.. Baskı. 1997 Tan.Şimşek. H. H. Ankara: Anı Yayıncılık.. Yüzyılın eşiğinde paradigmalar savaşı: Kaostaki Türkiye. H. İstanbul: Sistem Yayıncılık. Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Örnek: Atılgan. 7. M. Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem A Yayıncılık.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful