P. 1
petek yapılı kompozit

petek yapılı kompozit

|Views: 319|Likes:
Yayınlayan: KADIKIZI

More info:

Published by: KADIKIZI on Jan 07, 2011
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/28/2011

pdf

text

original

Fırat Üniv.

Mühendislik Bilimleri Dergisi 22 (1), 1-11, 2010

Fırat Univ. Journal of Enginering 22(1), 1-11, 2010

Petek Yapılı Kompozit Levhaların Eğilme Davranışlarının İncelenmesi
M. Yavuz SOLMAZ, Mete Onur KAMAN, Kadir TURAN, Aydın TURGUT
Fırat Üniversitesi, Makine Mühendisliği Bölümü, 23119, Elazığ mysolmaz@firat.edu.tr (Geliş/Received:05.03.2009; Kabul/Accepted:24.09.2009) Özet Bu çalışmada, altıgen petek (balpeteği) yapılı kompozit levhaların eğilme davranışları incelenmiştir. Kompozit levhaların yüzey örtüsü, polyester/cam fiberden üretilmiş olup petek hücre malzemesi olarak polyester emdirilmiş kâğıt ve alüminyum kullanılmıştır. Farklı hücre boyutlarında aynı hacme sahip petek yapılı levhalar üç nokta eğilme deneyine maruz bırakılarak hücre yoğunluğu ve petek malzemesinin eğilme dayanımına etkisi araştırılmıştır. Sonuçta levhaların eğilme dayanımı, petek hücrelerin kayma rijitlikleri ve modülü tespit edilmiştir. Kâğıt hücreli levhaların eğilme dayanımlarının alüminyum hücrelilere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Alüminyum hücreli levhalarda yük uygulanan bölge civarında bölgesel hücre ezilmesi ve kayma hasarları, kâğıt hücreli levhalarda ise bu hasarlara ek olarak bölgesel çatlaklar ve kısmen yüzey örtüsü/hücre ayrılması gözlemlenmiştir. Petek yapı hücre yoğunluğunun artmasıyla levhaların eğilme dayanımları ve hücrelerin kayma rijitlikleri artmıştır.
Anahtar kelimeler: Balpeteği kompozit levhalar, Üç nokta eğme deneyi, Kompozit malzemeler.

Investigation of Bending Behaviors of Honeycomb Sandwich Panels
Abstract In this study, bending behavior of honeycomb sandwich panels was investigated. Face sheet of honeycomb sandwich panels was produced from polyester/glass fiber composite. For core materials, polyester impregnated paper and aluminum were used. Effect of core density and core material on bending strength was examined by using three point bending test for honeycomb sandwich panels with the same volume but different core dimensions. The results of bending tests were used to determine the bending strength of panels and shear stiffness and modulus of cores. It was found that bending strength of paper core was higher than that of aluminum core. At the near field of the loaded zone, local core crush and shear failure were observed for the aluminum core panels. However, for the paper core panels, in addition to these failures local cracks and partly face sheet core debonding were observed. Bending strength and shear stiffness of cores increased with increasing core density of honeycomb sandwich panels.
Keywords: Honeycomb sandwich panels, Three point bending test, Composite materials.

1. Giriş Petek yapılı kompozit levhaların üretimi zor ve pahalı olmasına rağmen; yüksek enerji sönümleme kabiliyeti, hafiflik, yüksek kayma ve eğilme rijitliği gibi özellikleri nedeniyle kullanım alanını havacılık, uzay ve otomotiv endüstrisinde hızla arttırmaktadır. Petek yapılı kompozit levhaların hücre kısmını altıgen petek ya da balpeteği denilen hafif yoğunluklu kısım oluşturur (Şekil 1). Petek hücre boyutları levhanın yoğunluğunu belirler. Balpeteği hücrelerin alt ve üst yüzey örtüsü ile kaplanması sonucunda sandviç kompozit levhalar elde edilmiş olur. Yüzey örtüsü olarak genellikle kompozit plakalar kullanılır. Hücre yoğunluğu, yüksekliği ve malzemesinin yanında kompozit yüzey örtü malzemesi seçimi petek yapılı kompozit levhaların kullanılacağı yere göre tasarımcılar için çeşitli seçenekler sunar. Bu durumda ideal petek yapılı kompozit levha seçiminde, belirlenen levhanın mekanik

M. Yavuz Solmaz, Mete Onur Kaman, Kadir Turan, Aydın Turgut

özellikleri ön plana çıkar. Özellikle yüzey örtü malzemesi, petek yapılı kompozit levhaların eğilme dayanımı üzerinde önemli role sahiptir. Paik ve diğ. [1], deneysel ve teorik olarak gerçekleştirdikleri çalışmalarında alüminyum petek hücreli kompozit levhaların dayanımlarını tespit etmişlerdir. Basitleştirilmiş teorik bağıntılardan yararlanarak buldukları levha dayanımlarını üç nokta eğme, eksenel basma ve yanal ezilme deneyleri sonucunda elde ettikleri sonuçlarla karşılaştırmışlar ve sonuçları grafikler halinde sunarak kompozit levhalarda oluşan hasar karakteristiklerini belirlemişlerdir. Bunyawanichakul ve diğ. [2], hücre malzemesi olarak kâğıt, yüzey örtüsü olarak ise karbon fiber/epoksi kompozit levha kullanarak ortasında pim bulunan petek yapılı levhalardan tek pimi

çıkarma testi (pull-out) gerçekleştirmişlerdir. Hücre kayması ve burkulması, yüzey örtüsü hasarı ve pimin kompozit levhadan çıkması sırasında oluşturduğu ezilme hasarlarını lineer olmayan sonlu elemanlar metoduyla modelleyerek sonuçları deneysel verilerle karşılaştırmışlardır. Aktay ve diğ. [3], sonlu elemanlarda katı modellemeye uygun homojenleştirilmiş malzeme modeli ve yarı uyarlamalı sayısal eşleşme (SAC) tekniği kullanarak petek yapılı kompozit levhaların ezilme davranışlarını modellemişler ve SAC modelinin ezilme davranışı ve hasar oluşumunu modellemeye daha uygun olduğunu tespit etmişlerdir.

Yüzey örtüsü

Petek yapılı hücre

Şekil 1. Petek yapılı kompozit levha ve hücre boyutları.

Galletti ve diğ. [4] tarafından, eğilmeye maruz petek yapılı kompozit levhaların hasar tipleri ve dayanımları araştırılmıştır. Çalışmada hasar oluşumunun yüzey örtüsünün mekanik dayanımının aşıldığı durumda meydana geldiğini belirlenmiştir. Fiedler ve Öchsner [5], farklı hücre tipindeki sandviç yapıların eğilme davranışlarını inceleyerek bu yapıların eğilme dayanımlarını ve hasar tiplerini belirlemişlerdir. Hücre malzemesi olarak; petek, alüminyum köpük ve küre şeklinde boşluklu metal yapılar kullanmışlardır. He ve Hu [6], petek yapılı kompozit levhalarda yüzey örtüsü ile hücre ağırlık oranlarının %50 – 66.7 arasında olması
2

gerekliliğini belirlemişlerdir. Bu ağırlık oranı aralığında üretilen numunelerin eğilme dayanımları ile teoriksel değerler arasında uyumlu sonuçlar elde etmişlerdir. Belouettar ve diğ. [7], dört nokta eğme testi uygulayarak petek yapılı kompozit levhaların yorulma davranışlarını incelemişlerdir. Çalışmalarında petek hücre yoğunluğu ve boyutunun maksimum yük, hasar başlangıcı ve ilerlemesi üzerine etkisini araştırmışlardır. Jen ve diğ. [8], petek yapılı kompozit levhalarda yüzey örtüsü ile petek hücrenin yapıştırıcı ile birleştirilmesi durumunda kullanılan yapıştırıcı miktarının eğilme yorulması üzerine etkisini araştırmışlardır. Sonlu

Petek Yapılı Kompozit Levhaların Eğilme Davranışlarının İncelenmesi

elemanlar metodunu kullanılarak ara yüzey gerilmelerini elde etmiş ve bu gerilmeleri yorulma ömrünün tahmini için kullanmışlardır. Othman ve Barton [9] statik ve dinamik çarpma yükü etkisindeki petek yapılı kompozit levhalarda hasar başlangıcı ve ilerlemesini araştırmışlardır. Üç nokta eğme deneyi yaparak sandviç levhaların yük taşıma, enerji sönümleme karakteristikleri ve hasar mekanizmalarını tespit etmişlerdir. Etkili hasar mekanizmalarını; yük temas yüzeyi etrafında basınç hasarı, hücre ezilmesi ve yüzey örtüsü çekme hasarı olarak belirlemişlerdir. Daniel ve Abot [10], deneysel olarak sandviç levhaların eğilme davranışlarını deneysel olarak araştırmış ve elde ettikleri sonuçları teoriksel sonuçlarla karşılaştırarak, sonuçların birbiriyle uyumlu olduğunu göstermişlerdir. Pan ve diğ. [11] tarafından alüminyum petek hücreli kompozit levhaların eksenel kayma deformasyon davranışı incelenmiştir. Kayma testi sonucunda yük-yer değiştirme grafiğinden; kayma yükünün maksimum bir değere ulaştığını bu değerden sonra ani bir düşüş gösterdiğini ve daha sonra yükün sabit kaldığını gözlemlemişlerdir. Kayma deformasyon sürecini; elastik deformasyon, plastik deformasyon, hücre duvarı kırılması ve petek hücreleri ile yüzey örtüsünün ayrılması şeklinde tanımlamışlardır. Arslan ve Kaman [12], alüminyum, polyester reçine emdirilmiş cam elyaf ve kâğıt petek hücreli kompozit levhalar üreterek, basma ve çarpma yükleri altında bu levhaların, maksimum dayanım, kırılma, deformasyon ve enerji sönümleme özelliklerini araştırmışlardır.

Bu çalışmada, farklı hücre yoğunluklarında aynı hacme sahip kâğıt ve alüminyum petek hücreli kompozit levhalar üretilmiştir. Hücrelerin alt ve üst yüzeyleri rastgele dağılımlı cam fiber/polyester kompozit plakalarla örtülerek kompozit sandviç yapılar elde edilmiş ve bu numuneler üç nokta eğme deneyine tabi tutulmuştur. Eğme deneyi sonucunda sandviç levhaların eğilme dayanımları ve petek hücre yapılarının kayma rijitlikleri tespit edilmiştir. 2. Petek Yapılı Kompozit Levhaların Üretimi Petek yapılı kompozit levhalar; balpeteği şeklindeki hücrelerin ve yüzey örtüsü plakalarının üretilmesi ve daha sonra bu iki yapının birleştirilmesiyle elde edilirler. Petek yapıların üretiminde uzatma ve kıvırarak şekil verme olmak üzere genellikle iki temel teknik kullanılır [12]. Bu çalışmada petek hücre malzemesi olarak 0.15 mm kalınlığında alüminyum ve ortalama 0.45 mm kalınlığında polyester reçine emdirilmiş kâğıt kullanılmıştır. Polyester emdirilmiş kağıdın polyester hacim oranı % 77.8, kağıdın hacim oranı ise % 22.2’dir. 48 mm genişliğinde şerit halinde hazırlanan petek malzemeleri öncelikle altıgen kesitli metal kalıplar arasına yerleştirilmiş daha sonra kalıplar sıkıştırılarak kıvrılmış şeritler elde edilmiştir. Üretilen şeritlerin hücre duvarları yapıştırıcı kullanılarak birleştirilmiş ve altıgen kesitli petek yapılı (balpeteği) hücreler elde edilmiştir (Şekil 2).

Alüminyum levha

Kıvrılmış şerit

Şeritlerin birleştirilmesiyle elde edilen petek yapılı hücre

Kıvırma kalıpları

Şekil 2. Petek hücrelerinin üretim aşamaları. 3

M. Yavuz Solmaz, Mete Onur Kaman, Kadir Turan, Aydın Turgut

Şekil 3. Farklı hücre boyutlarına sahip metal kalıplar ve üretilen petek yapılı hücreler.

Levhaların sıkıştırılması esnasında kalıp ile levhalar arasındaki sürtünmeden dolayı petek malzemesinde oluşacak kesme ve yırtılma hasarını önlemek amacıyla kalıp yağlanmıştır. Şekil 3’de şerit halindeki levhaların kıvrılma işleminde kullanılan farklı hücre boyutuna sahip kalıplar ve üretilen balpeteği hücreler gösterilmiştir. Bu çalışmada yüzey örtü malzemesi olarak cam fiber ve polyester reçineden oluşan kompozit levhalar kullanılmıştır. Matris malzemesi olarak, Erco Polyester E-6 döküm tipi polyester reçine, sertleştirici (hardener) olarak Erco Mek Peroksit– Ece Perox ve hızlandırıcı olarak da Erco Kobalt Oktaat (%6) - Ece Dryer kullanılmıştır. Karışım oranı olarak 50 gr reçineye karşılık 4 gr sertleştirici ve 4 gr hızlandırıcı seçilmiştir (50:4:4). Matris malzemesi içerisine iki tabaka halinde rastgele dağılıma sahip cam fiber yerleştirilerek ortalama ty=2.4 mm kalınlığında kompozit yüzey örtüsü plakaları üretilmiştir. Üretilen polyester/cam fiber yüzey örtüsünün fiberin hacim oranı % 49.32, polyester hacim oranı ise % 50.68’dir. Kompozit plakaların katılaşması sırasında petek hücreler plakaların üzerine yerleştirilerek yüzey örtüsü ile petek hücrelerin sıvı haldeki matris yardımıyla birleşmesi sağlanmıştır. Bu işlem

neticesinde matris malzemesi ile yüzey örtü malzemesinin yük altında ideal etkileşimi sağlanmıştır. Katılaşma sürecini tamamlayan kompozit plaka ile ona yapışmış haldeki petek hücre yapısının diğer yüzeyi de aynı işlemler tekrarlanılarak petek hücrelerin her iki tarafı kompozit plakalar ile kapatılmıştır (Şekil 4). Oda sıcaklığında katılaşma sürecini tamamlayan sandviç yapı tel testere ile petek hücre boyutlarında kesilerek deney numuneleri hazırlanmıştır. 3. Üç Nokta Eğme Deneyi Üretilen kompozit levhaların eğilme davranışları üç nokta eğme deneyi ile incelenmiştir. H=5, 15 ve 25 mm olmak üzere üç farklı hücre boyutunda üretilen petek yapıların resmi ve hücre sayıları ise Tablo 1’de, deney numunelerinin boyutları ise Şekil 5’de verilmiştir. Eğme deneyleri UTEST (1kN) marka üniversal çekme/basma test cihazında 0.5 mm/dak. basma hızında gerçekleştirilmiştir. Deney sonucunda farklı hücre yoğunluğuna sahip numunelerin yük-sehim grafikleri elde edilmiştir.

Şekil 4. Petek hücre ile kompozit plakanın birleştirilmesi. 4

Petek Yapılı Kompozit Levhaların Eğilme Davranışlarının İncelenmesi

Tablo 1. Eşit hacimli numunelerin hücre boyut ve sayıları.
Malzeme 5 Hücre boyutu (H:mm) 15 25

Alüminyum 127

Hücre Sayısı 28

11

Hücre boyutu (H:mm) 5 15 25

Kâğıt 127 Hücre Sayısı 28 11

Yüzey örtüsünün eğilme gerilmesi (σ), petek hücrelerin ise kayma gerilmesi taşıdığı kabul edilerek (Şekil 5); levhaların yapmış olduğu toplam sehim miktarı;

şeklinde yazılabilir [1,13,14]. Burada;

Ey :

Yüzey örtüsünün elastisite modülü, I y : Atalet momenti, P : Uygulanan yük, l : Mesnetler arası mesafe, A : Petek hücrenin kesit alanı ( A = T W ), Gh : Petek hücrenin kayma modülüdür. Şekil 5’e göre yüzey örtünün eğilme rijitliği;
5

δ=

Pl3 Pl + 48 E y I y 4 A G h

(1)

M. Yavuz Solmaz, Mete Onur Kaman, Kadir Turan, Aydın Turgut

85 mm

Yük (P)

85 mm

y

σ
x

ty

τ
P/2 l=125 mm P/2 W=45 mm

T

ty

Şekil 5. Deney şartları ve numune boyutları.

⎡⎛ T + t y D = E y I y = E y 2 W ⎢⎜ ⎜ ⎢⎝ 2 ⎣
ty T

t ⎤ ⎞ ⎟ ty + ⎥ ⎟ 12 ⎥ ⎠ ⎦
2 3 y

S = Gh A =
(2)

l 1 l3 4( − ) m 48 D

(4)

olarak yazılır [6]. Pratik uygulamaların çoğunda

şeklinde yazılabilir. Burada; m : Her bir eğilme numunesine ait yük-sehim sehim grafiğinin başlangıç eğimidir (

0.02 <

< 0.1

oranı

geçerli

olup,

P

çalışmamızda bu oran 0.05’tir. T + t y ≈ T kabul edildiğinde (2) eşitliği aşağıdaki şekle dönüşür [1,6, 10].

δ

). Petek yapılı kompozit

levhanın maksimum eğilme dayanımı;

σ max =

E y M max D

y

(5)

D = Ey I y =

1 Ey W ty T 2 2

(3)

dır. Burada; y : yüzey örtüsü kesitinin tarafsız eksenden olan uzaklığı olup, M max : maksimum eğilme momenti ise,

Yüzey örtüsünün elastisite modülünü hesaplamak amacıyla çekme numunesi hazırlanmış ve deney sonucunda elde edilen gerilme-şekil değiştirme grafiği Şekil 6’da verilmiştir. Kompozit malzemenin fiber doğrultusu rasgele dağılımlı olduğundan fiber takviyesi (1) ve fiber takviyesine dik doğrultudaki (2) elastisite modülleri birbirine eşit olup Şekil 6’daki gerilme-şekil değiştirme grafiğinin eğiminden E1 = E 2 = E y = 5500 MPa olarak hesaplanmıştır. (3) eşitliği kullanılarak, petek yapılı kompozit levhaların eğilme rijitliği D = 684.3 106 Nmm2 olarak bulunmuştur. Üretilen petek hücrelerin kayma rijitliklerini hesaplamak amacıyla (1) eşitliği;

M max =

Pmax l 4

(6)

değerine eşittir. Pmax : Eğilme deneyi sonucu elde edilen yük sehim grafiğindeki maksimum kritik yük değeridir. (5) eşitliği;

y=

T + ty 2

T şartı yazılarak 2

σ max =

Pmax l 4W T t y

(7)

olarak elde edilir [1,6].
6

Petek Yapılı Kompozit Levhaların Eğilme Davranışlarının İncelenmesi

500 450 400 350 Gerilme (MPa) 300 250 200 150 100 50 0 0 0,015 0,03 0,045 0,06 0,075 0,09 Şekil değiştirme oranı (%) Balpeteği yüzey örtüsü malzemesi, polyester/cam fiber

1

2

P

Şekil 6. Yüzey örtüsünün gerilme-şekil değiştirme grafiği.

4. Sonuçlar Üç nokta eğme deneyi sonucunda farklı hücre boyutlarına sahip alüminyum ve kâğıt petek yapılı kompozit levhalar için elde edilen yük-sehim grafikleri sırasıyla Şekil 7 ve 8’de verilmiştir. Levhaların maksimum eğilme dayanımları ve hücrelerin kayma gerilmeleri Şekil 7 ve 8’de görülen yük-sehim grafiklerinin lineer bölgesinden yararlanılarak tespit edilmiştir. Grafikler incelendiğinde kâğıt hücreli levhaların maksimum kritik yük değerinin alüminyum hücreli levhalara göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Polyester emdirilmiş kâğıdın elastisite modülü yaklaşık olarak 7 GPa (Şekil 9), alüminyumun elastisite modülü ise ≈70 GPa olmasına rağmen, kâğıdın et kalınlığının (0.45 mm) alüminyuma göre (0.15 mm) daha fazla olması, buna bağlı olarak da yük etkisindeki altıgen kesit kalınlığının artması bu sonucun ortaya çıkmasına neden olmaktadır. En yüksek kritik yük değeri H=5 mm için kâğıt petek yapılı levhada 5106.72 N olarak, en düşük yük değeri ise alüminyum malzeme için H= 25 mm hücre boyutunda 427.61 N olarak bulunmuştur. Hücre boyutunun artmasına bağlı olarak hem maksimum yük değerinin hem de rijitliğin her iki petek hücre malzemesi için azaldığı görülmüştür. Yük-sehim grafiklerinden elde edilen eğim ve maksimum kritik yük değerleri kullanılarak (4) ve (7) eşitlikleri yardımıyla alüminyum ve polyester reçine emdirilmiş kâğıt hücreli kompozit levhaların farklı hücre boyutu için eğilme dayanımları ( σ max ), petek hücre kayma rijitlikleri ( S ) ve kayma modülleri ( Gh ) elde edilmiş ve Tablo 2’de verilmiştir. Hücre boyutunun artması maksimum kritik yük değerinin azalmasına dolayısıyla da numunelerin eğilme dayanımlarında düşüşe neden olmuştur. Kâğıt hücreli levhaların tamamının eğilme dayanımları alüminyum hücreli olanlardan daha yüksektir. H=25 mm hücre boyutundaki kâğıt hücreli levha için σ max = 8.71 MPa iken, H= 5 mm alüminyum hücreli levha için bu değer 8.32 MPa’dır.
7

M. Yavuz Solmaz, Mete Onur Kaman, Kadir Turan, Aydın Turgut

1800 1500 1200 Yük (N) 900 600 300 y = 503,75x + 65,575, H=25 mm 0 0 H=5 mm H=5 mm kritik yük değeri 5 10 Sehim (mm) 15 20 H=15 mm H=25 mm kritik yük değeri 25 y = 904,62x - 45,147, H=15 mm y = 1831,2x + 175,53, H=5 mm

H=25 mm H=15 mm kritik yük değeri

Şekil 7. Alüminyum petek hücreli kompozit levhaların farklı hücre boyutları için yük-sehim grafikleri.
7000 6000 5000 Yük (N) 4000 3000 2000 1000 0 0 5 10 Sehim (mm) H=5 mm H=5 mm kritik yük değeri H=15 mm H=15 mm kritik yük değeri H=25 mm H=25 mm kritik yük değeri 15 20 25 y = 1056,3x + 17,327, H=25 mm y = 2200,2x - 93,737, H=15 mm y = 2945,6x + 32,857, H=5 mm

Şekil 8. Kâğıt petek hücreli kompozit levhaların farklı hücre boyutları için yük-sehim grafikleri.

Hücre boyutunun artmasıyla hem kâğıt hem de alüminyum hücrelerin kayma modülleri azalmıştır. En yüksek kayma modülü H=5 mm de 51.66 MPa olarak kâğıt için elde edilmiştir. Aynı hücre boyutuna sahip kâğıt hücrelerin kayma modülleri Al göre daha yüksektir. Petek yapılı kompozit levhaların eğilme dayanımlarının yanı sıra oluşan hasar tiplerinin de belirlenmesi önemlidir. Hücre malzemesinin
8

yanı sıra petek hücre ile yüzey örtüsünü birleştirmek amacıyla kullanılan yapıştırıcının, yük temas yüzeyi etrafında oluşan hücre ezilmesi, kayma davranışı vb. hasar tipleri oluşumu üzerine önemli etkisi vardır. Çalışmada kompozit plakanın petek yapı ile katılaşma öncesi birleştirilmesi sağlanmış, dolayısıyla da cam fiber/polyester plaka ile petek yapının etkileşimi hasar tiplerini etkilemiştir.

Petek Yapılı Kompozit Levhaların Eğilme Davranışlarının İncelenmesi

200 180 160 Gerilme (MPa) 140 120 100 80 60 40 20 0 0 0,005 0,01 Şekil değiştirme oranı (%) Kağıt/polyester hücre malzemesi Doğrusal eğim 0,015 0,02 y = 7081,7x - 3,1071

Şekil 9. Polyester emdirilmiş kâğıt hücre malzemesinin gerilme-şekil değiştirme grafiği. Tablo 2. Farklı hücreli petek yapılı kompozit levhaların eğilme dayanımları ve hücre kayma rijitlikleri.
H 5 Kâğıt 15 25 Alüminyum 5 15 25

m (N/mm)
2945.60 2200.20 1056.30 1831.20 904.62 503.75

Pmax (N)
5106.72 3008.97 1445.60 1379.75 602.61 427.61

σ max (N/mm2)
30.78 18.14 8.71 8.32 3.63 2.57

S (N)
111596.37 79105.56 35221.65 64217.48 29876.46 16228.29

Gh (N/mm2)
51.66 36.62 16.31 29.73 13.83 7.51

Alüminyum hücreli kompozit levhalarda yük temas yüzeyi etrafında deney başlangıcında petek hücre duvarı burkulması, bölgesel hücre ezilmesi ve de yük artışına bağlı olarak yüzey örtüsü ile hücre birleşim bölgesinde kayma gözlemlenmiştir (Şekil 10). Bu durum diğer hücre boyutundaki alüminyum petek yapılı kompozit levhalar için de geçerlidir. Kâğıt petek hücreli kompozit levhaların hasar davranışları, alüminyum petek hücreli kompozit levhadakiler ile benzer davranışlar göstermiştir. Ancak yük temas bölgesi etrafında belirli bir yük sonrası eğilme etkisiyle oluşacak kayma gerilmesi, H=15
9

ve 25 mm hücre boyutlarında hücre duvarı burkulması sonrasında 450’lik açılarda çatlak oluşumlarına sebep olmuştur [2, 7]. Bu durum H= 15 mm hücre boyutu için Şekil 11’de gösterilmiştir. H=5 mm boyutundaki hücreler için ise kayma rijitliğinin artmasından dolayı hasar yüzey örtüsü ile hücrelerin ayrılması şeklinde oluşmuştur (Şekil 12). Yük artışı ile alüminyum hücrelerdekine benzer olarak, yükün uygulanma bölgesi civarında hücre ezilmesi hasarı meydana gelmiştir.

M. Yavuz Solmaz, Mete Onur Kaman, Kadir Turan, Aydın Turgut

Bölgesel hücre ezilmesi

Hücre kaymaları

Şekil 10. H=25mm için alüminyum petek hücreli kompozit levhanın hasar aşamaları

Hücre duvarı burkulması

Hücre ezilmesi

450 çatlak oluşumu

Şekil 11. H=15mm için kâğıt petek hücreli kompozit levhanın hasar aşamaları. Bölgesel hücre / yüzey ayrılması

Şekil 12. H=5mm için kâğıt petek hücreli kompozit levhanın hasar aşamaları.

5. Tartışma
Petek yapılı kompozit levhalar gittikçe artan kullanım alanlarıyla günümüzün mühendislik yapılarındandır. Hücre boyutu, et kalınlığı ve yüzey örtü malzemesi petek yapılı kompozit yapıların kullanım yeri ve amacına uygun olarak optimum özelliklerde belirlenmesi gereken parametrelerdir. Bu çalışmada H=5, 15 ve 25mm hücre boyutlarında alüminyum ve polyester
10

reçine emdirilmiş petek yapılı kompozit levhaların üç nokta eğme deneyi ile eğilme dayanımları, petek hücrelerin ise kayma rijitlikleri tespit edilmiştir. Deney sonucunda alüminyum ve kâğıt hücreli levhalarda oluşan hasar mekanizmaları incelenmiş ve elde edilen sonuçlar aşağıda sunulmuştur:

Petek Yapılı Kompozit Levhaların Eğilme Davranışlarının İncelenmesi

Petek yapılı kompozit levhaların yüzey örtüsü olan cam fiber/polyester kompozit plakanın eğilme rijitliği 684.3 106 Nmm2 olarak hesaplanmıştır. Polyester reçine emdirilmiş kâğıt hücreli kompozit levhaların eğilme dayanımları, bütün hücre boyutları için alüminyum hücreli kompozit levhalardan daha yüksek olarak elde edilmiştir. Hücre boyutunun artmasına bağlı olarak, eğilme dayanımında hem kâğıt hem de alüminyum hücreli numuneler için azalma gözlenmiştir. Kâğıt hücreli levhaların kayma rijitlikleri ve kayma modülleri aynı hücre boyutuna sahip alüminyum levhalara göre daha yüksek olarak tespit edilmiştir.

Alüminyum hücreli bütün kompozit levhalarda meydana gelen hasarlar; yük temas yüzeyi etrafında petek hücre duvarı burkulması, bölgesel hücre ezilmesi ve artan yüklerde yüzey örtüsü ile hücrelerin birleşim bölgesindeki hücreler arasında kayma şeklindedir. Kâğıt hücreli kompozit levhalarda meydana gelen hasarlar; H=15 ve 25 mm hücre boyutları için, yük temas yüzeyi etrafında hücre duvarı burkulması, yük artışına bağlı olarak 450’lik açılarda çatlak oluşumları ve bölgesel hücre ezilmesi şeklindedir. H=5 mm hücre boyutuna sahip numunelerde; hücre boyutunun azalmasından dolayı kayma rijitliği arttığı için kompozit plaka ile hücreler arası ayrılma hasarı meydana gelmiştir.

Kaynaklar 1. Paik, J.K., Anil K. Thayamballi, A.K. and Kim, G.S. (1999). The strength characteristics of aluminum honeycomb sandwich panels. ThinWalled Structures, 35(3), 205–231. Bunyawanichakul, P., Castanié, B. and Barrau, J.J. (2008). Non-linear finite element analysis of inserts in composite sandwich structures. Composites: Part B, 39(7-8), 1077-1092. Aktay, L., Johnson, A. F. and Kroplin, B.H. (2008). Numerical modelling of honeycomb core crush behaviour. Engineering Fracture Mechanics, 75(9), 2616–2630. Galletti, G.G., Vinquist, C. and Es-Said, O.S. (2008). Theoretical design and analysis of a honeycomb panel sandwich structure loaded in pure bending. Engineering Failure Analysis, 15(5), 555–562. Fiedler, T. and Ochsner, A.(2008). Experimental analysis of the flexural properties of sandwich panels with cellular core materials. Materialwissenschaft und Werkstofftechnik, 39(2), 121,124. He, M. and Hu, W. (2008). A study on composite honeycomb sandwich panel structure. Materials and Design, 29(3), 709–713. Belouettar, S., Abbadi, A., Azari, Z., Belouettar, R. and Freres, P.(2009).Experimental investigation of static and fatigue behaviour of composites honeycomb materials using four point bending tests. Composite Structures, 87(3), 265– 273. 11

8.

9.

2.

10.

3.

11.

4.

12.

5.

13.

6. 7.

14.

Jen,Y.M., Ko, C. W. and Lin, H.B. (2009). Effect of the amount of adhesive on the bending fatigue strength of adhesively bonded aluminum honeycomb sandwich beams. International Journal of Fatigue, 31(3), 455–462. Othman, A.R. and Barton, D.C.(2008). Failure initiation and propagation characteristics of honeycomb sandwich composites. Composite Structures, 85(2), 126–138. Daniel, I.M. and Abot, J.L. (2000). Fabrication, testing and analysis of composite sandwich beams. Composites Science and Technology, 60(12-13), 2455-2463. Pan, S.D., Wu, L.Z., Sun, Y.G., Zhou, Z.G. and Qu, J.L. (2006). Longitudinal shear strength and failure process of honeycomb cores. Composite Structures, 72(1), 42–46. Arslan, N. ve Kaman, M.O.(2002). Alüminyum, kağıt ve cam elyaf petek yapılı kompozitlerin üretim teknikleri ve mekanik özelliklerinin araştırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 4(3), 113-123. Hazizan, M.A. and Cantwell, W.J. (2003). The low velocity impact response of an aluminium honeycomb sandwich structure. Composites: Part B, 34(8), 679–687. Hexcel Composites. (2000). HexwebTM Honeycomb Sandwich Design Technology, Publication No. AGU 075b, 28s.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->