P. 1
Mikrodalga Antenler

Mikrodalga Antenler

|Views: 2,547|Likes:
Yayınlayan: tricky26

More info:

Published by: tricky26 on Dec 13, 2010
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPTX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/02/2013

pdf

text

original

YILDIZ TEKNİK Ü NİVERSİTESİ ELEKTRİK – ELEKTRONİK FAKÜ LTESİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜ HENDİSLİĞİ BÖ LÜ MÜ

HABERLEŞME TEORİSİ MİKRODALGA ANTENLER
Dersi Veren Ö ğretim Ü yesi : Yrd.Doç .Dr. N.Ö zlem Ü NVERDİ Ender KARAN - 07014075 Deniz Bektaş – 07014095 Merve Gülle – 06014015 A.Hüseyin Atalık - 06014094

1

PARABOLİK ANTENLER

PARABOLİK ANTENLER

Ender KARAN

2

Parabolik anten nedir?
Parabolik anten radyo,televizyon,daha haberleşmesi ve radarlar için kullanılan yüksek kazançlı reflektör antendir.elektromanyetik spektrumun yüksek frekans bölgelerinde çalışabilirler.

????
4
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Parabolik anten nedir?
Parabolik anten radyo,televizyon,daha haberleşmesi ve radarlar için kullanılan yüksek kazançlı reflektör antendir.elektromanyetik spektrumun yüksek frekans bölgelerinde çalışabilirler.

5

Parabolik anten nedir?
ØParabolik anten radyo,televizyon,daha haberleşmesi ve radarlar için kullanılan yüksek kazançlı reflektör antendir.elektromanyetik spektrumun yüksek frekans bölgelerinde çalışabilirler. ØOldukça kısa dalga boyları bu frekanslarda istenilen doğrultuda alıcı ve verici olarak yanıtın gözlenmesine olanak sağlarlar. Ødoğrudan uydu yayının avantajı sayesinde,parabolik antenler şehirlerde,kırsallarda heryerde gözlenen bir öge oldular.
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

6

Parabolik anten nerede kullanIlIr?
7
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Øçok geniş karasal bağlantıları gerçekleştirmede

Parabolik anten nerede kullanIlIr?

8

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Parabolik anten nerede kullanIlIr?
Øçok geniş karasal bağlantıları gerçekleştirmede

Øbaz istasyonlarının haberleşmesinde

9

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Parabolik anten nerede kullanIlIr?
Øçok geniş karasal bağlantıları gerçekleştirmede Øbaz istasyonlarının haberleşmesinde Øradar sistemlerinde de kullanma amaçlarına göre tercih edilebilir.

10

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Parabolik anten nerede kullanIlIr?
Øçok geniş karasal bağlantıları gerçekleştirmede

Øbaz istasyonlarının haberleşmesinde Øradar sistemlerinde de kullanma amaçlarına göre tercih edilebilir.

11

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Parabolik anten tarİhİ?
Øİlk parabolik anten Heinrich Hertz tarafından 1888 yılında üretilmiştir.odak uzaklığı 0.12 metre,1.2 metre genişliğinde de açıklığı vardı ve 450 MHZ de kullanılıyordu.yansıtıcı çinkodan üretilmiş ve tahta çerçeveyle desteklenmişti,böyle 2 antenle biri alıcı diğeri verici olarak kullanılmıştır.Hertz böylece elektromanyetik dalgaların varlığını 21 yıl önce tahmin eden Maxwell’i de ispatlamiş oldu.

ØZaman içinde gelişmelere tanık olan dünyada 2. Dünya savaşı sırasınca İngiliz ve Amerikan bilim adamları radar teknolojisini geliştirmişler ve hedefleri görme imkanına erişirken çeşitli anten türlerinin gelişmini sağlamişlar ve parabolik antenlerde bu radar tek. İçin kullanılmişlardır

12

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK – ELEKTRONİK FAKÜLTESİ E L EK T RO N İK VE HAB ERL EŞ ME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

Parabolik anten
ØAşağıdaki resimde parabolik anten ana hatlarıyla verilmiştir. ØOdak noktasında bulunan bir kaynaktan parabolik antene ışınlar gönderilir.bu kaynak “feed” yada “besleme” olarak adlandırılır.

13

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK – ELEKTRONİK FAKÜLTESİ E L EK T RO N İK VE HAB ERL EŞ ME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

• Bir parabolidin kesiti olan, genellikle bir metal konstrüksiyon, yada çoğu kez kafes ağla kaplı bir metal çerçeve bu parçaya yansıtıcı (reflector) denilir. Metal kafesteki elek boyutu λ/10 dan küçük olmalıdır. Bu yansıtıcı, elektromanyetik dalgalar için bir ayna gibi çalışır.
14

• Yansıtıcı yüzeyine gelen tüm ışınlar optik kanunlarına (geometriye) uygun olarak anten eksenine paralel biçimde yansıtılırlar. Besleme kaynağından küresel biçimde yayılarak yansıtıcıya varan bu ışınlar, yansıtıcı tarafından 180° faz farkıyla yansıtılırlar ve bütün ışınların paralel yayıldığı düz bir dalga cephesi oluştururlar. Böylece ışınlar parabol eksenine dik herhangi bir düzleme kadar yollarını değiştirmeden

15

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Parabolik anten kazancı?
Ga (dBi) = 10 log10 η [ 4 π Aa / λ
2

]

•Ga: anten kazancı •η = aralık verimliği(%50-55) •Aa = Anten yüzey alanı •λ=Dalga boyu

16

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Parabolik anten kazancı ( dbi ) Anten çapı

Frekans

2 4 6 8 1 1 1 2 3 1 5 8 2 8

G G G G G G G G G

2 ( 0 H 1 z H 2 z H 2 z H 3 z 3H H3 3H 4H 4H

f t . 6 9 . 5 . 9 . 1 . 4z . z7 8z . 0z . 5z .

4 m( 1 5 2 5 3 1 3 6 3 3 4 4 6 4 4 4 1 5

). 5 1 5 7 0 3 4 6 1

f t 6 2 m( 1 . 5 2 . 6 3 . 1 3 . 6 4 . 4 4 . 1 4 . 6 4 . 4 4 . 1 N

f t 8 ) . 8 m( 2 9 . 1 3 5 . 1 3 8 . 6 4 1 . 1 4 3 . 9 4 6 . 6 4 8 . 2 5 9 . 9 N A N

). 1 7 1 3 6 9 0

f t 1 4 m( 3 . 6 3 . 6 3 . 1 4 . 6 4 . 4 4 . 1 5 . 7 N A N A N

0 ). 3 9 3 5 8

f t1 0 m 3 ( . 5 3 . 5 4 . 1 4 . 5 4 . 3 4 1 5 A N A N A N

2 f t1 ) . 7 m( 4 5 . 1 3 1 . 1 4 4 . 6 4 7 . 1 4 9 . 9 5 2 . 6 N A N A N A N

5 f t ). 5 m 7 3 . 1 6 . 6 9 . 1 1 . 8 A A A A

)

17

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

18

Parabolik anten yayılım deseni
Test edilen anten
•Tes edilen antenin heryönde aldıği sinyal miktarı yayılım deseninden anlaşılabilir

19

Merkez anten

Grafikte bir yuvarlak yansıtıcının ideal biçimi gösterilmektedir ve bu anten kalem demet olarak anılan, çok dar bir ışın demeti meydana getirir. Yansıtıcı bir eliptik biçime sahipse, yayacağı ışın biçimi bir pervane kanadına benzer

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

21

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Temel anten türleri?

Focal Plane Antenna

Standart parabolik anten

Davul anten
22

Izgara anten
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

ANTENLER

LOOP

ENDER KARAN

•Kapalı eğriler şekline sokulmuş kablolardan anten yapmak mümkündür.bu anten türüne loop anten ( halka) denilmektedir ve genel olarak 2 kategoride değerlendirilirler. • • Ø Small • loop kablonun boyunun λ’ya oranı 0.085 ve altı olan antenler • Ø Large • loop kablo boyunun yaklaşık 1λ olduğu anten türü •
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

24

SMALL LOOP ANTEN
•Small loop anten, dairesel döngüsü dalga boyunun 1/12 si( 0.085) yada daha alt seviyelere kadar olan anten türüdür. •Böyle kısa bir iletkende,akımı zamanın her anında sabit olarak kabul edebiliriz.Bu dipol’den oldukcafarklıdır çünkü dipol antende akım besleme noktasında maksimum,antenin sonunda 0 dır. •Small loop anten tek bir sargıdan yada çoklu sargıdan oluşabilir.

25

S M A L L LO O P A N T E N
•Işıma deseni dipol antene çok benzer,aşağıdaki resim bize döngünün olduğu düzeleme dik olan 2 boyutlu küresel ışıma deseni olduğunu gösterir ve halkada yayılım yoktur.

26

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

S M A L L LO O P A N TEN
•Halkanın merkezinden paralel geçen eksen boyunca halkadan yayılım olmaz

27

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

S M A L L LO O P A N TEN
•Halka yatay olarak yerleştirilirse yayılım yatay yönde olur ve dikeyde yayılım gerçekleşmez yada tam tersi.

28

•Giriş empedansının reel kısmı çok küçüktür, yaklaşık 1 ohm civarında,iletkendeki kayıp direncinin çoğu halkayı oluşturur. •Etkili yayılım direnci 0.5 yada daha az olabilir,çünkü yayılım direnci kayıp direncine oranla daha azdır . small loop anten etkili bir anten değildir ve bu yüzden iletim için kullanılamaz . •İyi bir verici anten olmasada iyi bir alıcı anten olarak kullanılbilir özellikle LF ve VLF’de. •Düşük frekanlarda dipole anteni kullamak büyüklük ve pratiklik yüzünden çok kolay deiğildir.(LF de 160016000 feet,VLF de 30000feet e kadar uzanabilir anten boyu.) •Small loopanten EM dalganın sadece manyetik alan bileşenine duyarlıdır ve çevresel gürültülerden çok 29 fazla etkilenmez

S M A L L LO O P A N TEN

LARGE LOOP ANTEN
30

L A R G E LO O P A N TEN
•Bir large loop anten yakaşık olarak bir dalga boyunda uzunluktan meydana gelir.şekil karesel,dairesel,üçgensel yada farklı şekillerde olabilir. •Çünkü artık halka oldukça büyük ve akım sabit değildir,sonuç olarak bu antenin davranışı küçük kardeşi gibi değildir. •Akım ve dağılım deseni,şekildeki gibi,2 tane yarım dalga antenin katlanması ve bağlanmasıyla elde edilirmiş gibi düşünebiliriz.
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

31

L A R G E LO O P A N TEN
•λ/2 lik 2 tane dipolün 2ye ayrılmasıyla başlayalım,akıl dağılımı ozaman pembe çizgide belirtildiği gibi olur ve akım uç noktalarda 0 dır. •Her iki dipol de U şeklini aldı fakat davarnış şekli değişmedi ve uç noktalarda hala akım 0.
32

L A R G E LO O P A N TEN
•Uçlar birleştirildiğinde şekil tamamlanmiş olur. •Böylece uzunluğu 1λ olan loop anten elde etmiş olduk. •Bu antenin yayılım deseni şekildeki gibi oluşur. •Yatay yayılım deseni XY Ekseninde kırmızı ile belirtilmiş oldu.
33

L A R G E LO O P A N TEN

Amaca göre daha dikey yada yatay desenler elde etmek mümkündür. Polarizasyon merkez noktasıyla belirlenir. Kaynak noktası yataydaysa yayılım yatay,dikeydeyse yayılım dikey olur.

34

elediğimiz anten kareseldi fakat unutmamamız gereken a ise yayılım deseni için antenin şeklinin bir önem teş ediğidir.

L A R G E LO O P A N TEN

neğin ; antenin şekli ne olursa olsun halka boyu 1λ olduğu ce yayılım deseni nerdeyse aynı olucaktır.

an ise şekile bağlıdır.dairesel loop anten en çok kazanca p olurken üçgensel loop anten en az kazanca sahiptir.

35

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

LO O P A N T E N Ö R N E K LE R İ

36

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

TEŞEKKÜRLER

Ender KARAN

37

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

HORN ANTENLER
Deniz BEKTAŞ 07014095
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

38

Horn Anten
• En temel mikrodalga antenlerinden birisidir.. En basit anten tiplerinden biri olan hornanten yapısı yanda görülmektedir. • Antenin dış yüzeylerinin duvarlarının genişlemesi dalga kılavuzu ile serbest uzay arasındaki uygunsuzluğun azalmasını sağlar. • Horn anten elektromagnetik enerjiyi her yöne homojen olarak dağıtmaz. Enerjinin büyük bölümü belirli bir yönde yayılırken, diğer yönlere daha az enerji yayılır. • Yayılan gücün belirli bir yönde artma miktarı (izotropik antene göre) kazanç 39 olarak adlandırılır.

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Tarihçe
• İlk olarak 19. Yüzyılda J. Chunder Bose tarafında 1897 yılında Londra RoyalEnstitüsünde tanıtıldı. Tanıttığı antende 60 GHZ kullanılıyordu. Guglielmo Marconi ilk kıtalararası wireless transmisyonunu başardığı zaman hornantenlere olan ilgi azalmaya başladı. O zaman, uzun mesafe transmisyonlarında daha alçak frekansların uygun olduğu ve horn antenin bu bakımdan yetersiz kaldığı anlaşıldı. Bu ilgisizlik 2. Dünya Savaşı’na kadar devam etti ta ki araştırmalar ve geliştirmeler mikrodalga frekansları üzerinde tekrar yoğunlaşana kadar. 2. Dünya Savaşı’ı sırasında mikrodalga teorisi araştırmacılar arasında popüler hale geldi ve hakkında daha çok makale yazılmaya başlandı. Horn anten üzerine yazılan ilk gerçek makale olan ‘Theory of the Electromagnetic Horn’ W.L. Barrowve L.J. Chu tarafından 1939’da yazıldı.

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

40

1951 yılında çekilmiş olan Harold Ewen ve onun horn anteni. Anten sadece mükemmel bir dalga toplayıcısı değil aynı zaman da mükemmel bir yağmur toplayıcısıydı. Her yağmurda labaratuarı su basardı 

41

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

The Horn Antenna at Bell Telephone Laboratories in Holmdel, New Jersey. 1959 yılında NASA’ nın ECHO projesi için tasarlandı

42

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Kullanım Yerleri
• Horn antenler en temel mikrodalga antenlerindendir. Hem yerde hem de uzayda mikrodalga haberleşmelerinde kullanılmaktadır. Bazı uygulama alanları; • Askeriyede • Radar sistemlerinde özellikle düşman uçaklarını yakalamada • Uçaklarda ve uzay araçlarında gövdeye montajlarının kolay olması sebebiyle tercih edilirler • Uzay araştırma projelerinde • Sağlık alanında vücut taraması yaparken

43

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Tercih Edilme Sebepleri
• Yüksek kazanç¸ ve düşük voltaj-duran-dalga oranı (VSWR: voltage standing wave ratio) verdiklerinden dolayı • Basit geometri • Kolay monte edilebilirlik •

44

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

• Bir antenin yönlendiricilik karakteristikleri, her bir doğrultudaki güç yoğunluklarının grafik olarak çizilmesi ile görsellestirilebilir. Bu grafikler uzak alan radyasyon paterni olarak bilinirler. Antenlerin yakın alan ısıma ifadeleri oldukça komplekstirler ve pratikte genellikle kullanılmazlar. Antenler için uzak alan kosulu λ serbest uzay dalgaboyu, D en büyük anten boyutu olmak üzere asağıdaki esitlikle verilebilir; • r ≥ 2D² /λ • Bir horn antenin yönlendiricilik özelliklerini gösteren radyasyon paterni aşağıdaki gibidir

Yönlendiricilik Karakteristikleri

45

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Horn Anten Çeşitleri
• • • •

E Plane sectoral horn H Plane sectoral horn Piramit Horn Konik Horn

46

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

E-Plane Sectoral Horn
E- and H-Plane Patterns of the E-Plane Sectoral Horn

E-plane H-plane
00
Relative power (dB down)

30 0

10

30 0

20

60

0

60 0
30

90 0

30

20

10

90 0

120 0

120 0

150 0

150 0 180 0

47

H-Plane Sectoral Horn
E- and H-Plane Patterns of the H-Plane Sectoral Horn

E-plane H-plane
00 300
Relative power (dB down) 10

300

20

600

600
30

900

30

20

10

900

1200

1200

48

Piramit Horn
E- and H-Plane Patterns of the H-Plane Sectoral Horn

E-plane H-plane
00
Relative power (dB down)

30 0

10

300

20

60

0

60 0
30

90 0

30

20

10

90 0

1200

1200

49

1500 1800

1500

Konik Horn
E- and H-Plane Patterns of the H-Plane Sectoral Horn

E-plane H-plane
00 300
Relative power (dB down) 10

300

20

60

0

600
30

900

30

20

10

900

1200

1200

50

TEŞEKKÜRLER

51

HELİSEL ANTENLER

• • • • • •

MERVE GÜLLE

52

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

53

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Helisel (Helix) antenler; toprak bir tabandan koaksiyelkablo ile beslenen düz bir telin düzgün bir silindir üzerine sarılarak helis tel haline getirilmiş geometriye sahiptirler. Bu üç boyutlu geometri düzgün bir doğru, bir daire ve bir silindirden oluşmaktadır .
54
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

55

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Günümüzde mobil iletişime olan talep giderek artış göstermiştir. Bu talebe karşın GSM operatörleri de kapasitelerini artırmak durumunda kalmışlardır. Bunu sağlamanın yollarından biri de birden fazla frekans bandı kullanmaktır. Bu 2 farklı frekans bandını cep telefonunun algılaması için iki farklı anten kullanmak pek zekice değildir. Bunun yerine kullanılacak anten türü ise helisel antendir. 90’lı yıllardan hatırlayacağımız cep telefonlarında
57
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

GPS uygulamaları helisel antenin güncel kullanım alanından biridir. GPS sivil uygulamalarında kullanılacak alıcı antenlerde aranan özelliklerden biri düşük açılarda yataya yaklaştıkça uyduları izleme işleminin devamlılığının sürdürülebilmesidir. Bu özelliği sağlaması açısından tasarım için seçilen anten yapısı helis antendir. Helis antenden beklenen diğer özellikler ise belirli bir merkez frekansını sağlaması ve sağ el dairesel polarizasyona sahip
58
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

• •

Helisel antenleri 2 modda inceleriz: 1) Normal Mod : Helisel antenin normal modda çalışabilmesi için D<< λ ve L<< λ koşulları sağlandığında çok sarımlı anten tek bir sarımlı anten olan “Hertz Loop” olarak kabul edilir. Normal moddaki helisel antenin ışıma paterni dairesel polarizasyon özelliğine sahiptir.


• • •



59

> Normal moddaki ışıma ka ra kte ri kl ri i i e a l d i o l ve H e rtz sti e n d p Lo o p ’ u n ko m b i a syo n l rı n a o l ra k a d ü ş ü n m e k m ü m kü n d ü r. B u ra d a E L u za k alandaki Hertz Loop’un elektrik alanı, ED ise uzak alandaki ideal dipolün elektrik alanıdır.

60

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

> Polarizasyon formülünü de aşağıdaki gibi verebiliriz;

> Özel Durumlar: S=0 olması durumu küçük halka anten özelliği gösterir, yatay polarizasyona sahiptir. C=0 olması durumu ideal dipol anten özelliği gösterir, düşey polarizasyona sahiptir.
61

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

2) Eksenel Mod : 15 dB’e kadar kazancın gerektiği durumlarda eksenel modlu helisel antenler kullanılır. Eksenel modlu helis antenin azimut ve elevasyon diyagramları aynı, normal modlu helis antenin ise farklıdır. Eksenel modlu helis anten için ışımanın en fazla olduğu yer helis ekseninin uzantısı doğrultusundadır.

62

• Eksenel moddaki helisel antenin oldukça küçük olan kesiti, onun uydu haberleşmesinde kullanılan UHF bandındaki yaygınlığını artırmaktadır. Eksenel modun en iyi çalışma şartı : 3λ/4 ≤ C ≤ 4λ/3 ve • Band genişliği oranı : Br = fu/fL = C/λu /C/λo rm a liza syo n L = 1.78 K= N K a tsa yı Işıma Paterni : • Güçsıyısı N = Tu r sa
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

63

> Her bir dalga boyunca oluşan zayıflama katsayısını da şu formülden elde ederiz :

• • • •

>Bir helis anten boyunca oluşan yayılma katsayısının formülü ise :

64

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

> Bir herlis anten boyunca ilerleyen akımın hızını bulmak için gerekli formül :

V : Faz Hızı C : Işık Hızı P : Hız Faktörü P < 1 için “Yavaş Dalga” denir.
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

65

• •

> Bulduğumuz ifadelere dayanarak tekrar elde edilen patern formülümüz ise :

66

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

> 3λ/4 ≤ C ≤ 4λ/3 , ,, N>3 koşullarında elde edilen anten parametreleri şöyledir rım G ü ç H u zm e G e n iş liğ i H P : Ya ;
A çı sı

RA

:

G i ş D i n ci ri re

G :

Anten Kazancı

[AR] : Eksenel Oran
67
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

> Helis antenin çeşitli frekanslarda konuşma ve bekleme modlarında dBd cinsinden kazançları şöyledir :

68

• • •

SPİRAL ANTENLER

MERVE GÜLLE
71
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

• •

• • • • • • •

Spiral antenler; Gezgin haberleşme sistemlerinde Erken uyarı sistemlerinde Yer altı görüntüleme radarlarında Yön bulma sistemlerine kadar bir çok alanda kullanılmaktadır. Neredeyse frekanstan bağımsızdır. Dairesel polarizasyonludur . Düzlemsel olduğu kadar konik yapıda da tasarlanabilir.
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

72

• Spiral antenin frekansı yükseldikçe aktif ışıma bölgesi en dıştan en içe doğru kaymaktadır. • Üst kesim frekansı ise besleme bölgesindeki sarım tarafından belirlenir. • Spiral antenlerin giriş empedansı 140-200Ω arasında değişir. • Geniş bantlı spiral antenler dengeli sistemlerdir, ancak çoğu kez dengesi 50 Ω-koaksiyel kablolar üzerinden beslendiklerinden balun sistemlerine gerek duyulur.
73
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

• Spiral antenlerin 2 farklı türü mevcuttur : • 1 ) Arşimet Spiral Antenler • 2 ) Konik Logaritmik Spiral Antenler

1) Arşimet Spiral Antenler : • Elektromanyetik ışıma, antenin çapının dalga boyunun yarısına (λ/2) eşit olduğu yerde maksimumdur. • Sarım sayısı, spiral kol sayısı, sarım genişliği gibi parametrelere bağlı

74

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

• En dıştaki halka alt frekansı; en içteki halkada üst frekansı belirler. •

75

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

– Nümerik çözümün kolaylığı için anteni iç içe girmiş halkalar olarak düşünürüz. – Her bir halka dualite ilkesine göre bir manyetik dipole karşı gelir.

76

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

77

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

• 1 GHz ‘deki 3 boyutlu ışıma paterni :

78

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

2 ) Konik Logaritmik Spiral Antenler : • Sarım sayısı(N) • Sarımlar arasındaki boşluk(s) • Antenin boyu(L) • Spiral kol sayısı • Üst çap(d) • Alt çap(D) •Parametrelerine bağlı olarak •performansları •değiştirilebilmektedir.
• •
79

Tur sayısının artmasının kazanca etkisi :

N=3 •D=15c m •d=3cm •L=30c m

80

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

• • • •

N=5 D=15cm d=3cm L=30cm

81

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Alt çapın artmasının anten kazancına etkisi :

• N=5 • D=20c m • d=3 • L=30cm

• • •
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

82

Üst çapın azalmasının anten kazancına etkisi :

• • • •

N=5 D=20 d=2cm L=30c m

83

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

• N=5 • D=20c m • d=1c m • L=30

84

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

• • • •

TEŞEKKÜRLER…
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

85

Log-Periyodik Antenler
A . Hüseyin ATALIK

86

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Antenler , uyduların en önemli bileşenlerindendir . Uydular üzerindeki fiziksel alanın ve hareket kabiliyetinin sınırlı olması nedeniyle , kullanılacak olan frekans bandının sabit parçalardan oluşan tek bir antenle kapsanması arzu edilir . Bu amaçla , geniş bantta ışınım yapabilen antenlerin tasarımı gereklidir . Log - periyodik antenler , geometrik yapılarından dolayı geniş bant özelliği gösterebilen antenlerdendir . Bu antenlerin ışınım özellikleri tasarım aşamasında karar verilen geometrik parametrelere göre belli bir frekans bandında yaklaşık olarak sabit tutulabilir . Ayrıca bunların uygun dizgeler haline getirilmesiyle is - tenilen yönlerde frekanstan bağımsız yayın yapabilen veya yayın alabilen sis - temler kurulabilir . Bu sistemler uydu yer istasyonları içinde son derece uygundur .

350-2500 MHz log-periyodik trapezoidal anten 87

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Şekil - 1 : Log - periyodik anten tasarımı , yukarıdan ve üç boyutlu görünü

88

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Bir log - periyodik anten büyüklük ve merkez noktasına uzaklığı bakımından logaritmik olarak tekrar eden elemanların oluşturduğu bir geometriye sahiptir . Teorik olarak elemanların hem dışa hem de merkez noktasına doğru sonsuza kadar devam etmesi gerektiği halde , pratikte anteni oluşturan eleman dizisi her iki taraftan da , gerekli bant genişliği göz önünde bulundurularak kesilir . Antenin doğru olarak çalıştığı frekans aralığı yüksek akımların bulunduğu aktif alanın anten üzerindeki pozisyonuyla ilgilidir . Genel olarak bu pozisyon dalga boyunun dörtte biri kadar uzun elemanların bulunduğu yere denk gelir ve yüksek frekanslardan düşük frekanslara gidildikçe aktif alan merkez noktasın - dan antenin dışına doğru kayar . Sonuç olarak , belirli bir aralıkta frekanslara uygun uzunlukta elemanlar bulunabilir ve aktif alan antenin içine düştüğü için antenin doğru bir şekilde çalışması beklenebilir .

89

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Log - periyodik antenlerin önemli bir özelliği , geniş bantlar içerisinde yaklaşık olarak frekansa bağlı olmayan özellikler gösterebilmeleridir . Bu kabiliyetin kaynağı yukarıda anlatılan periyodik geometridir . Bu yapı sayesinde aktif alanın anten üzerindeki yayılımı logaritmik olarak artan frekanslarda benzerdir ve aktif alanın frekansa bağlı hareketi , aktif alanın durağan olması ve antenin ölçeklenmesiyle eşdeğerdir . Bu durumda logaritmik olarak katlanan frekanslarda antenin aynı şekilde çalışması beklenir . Eğer komşu elemanların arasındaki büyüklük katsayısı 1 ’ e yeterince yakın yapılırsa , yani geometride yumuşak bir geçiş düzeni kurulursa , arada kalan frekanslarda da antenin işlevsel özelliklerindeki değişim çok değildir . Çünkü anten periyodik olarak aynı özellikleri göstermeye zorlanmıştır ve periyodun kısa tutulması sabit değerlerden fazla uzaklaşılmamasını sağlar .

90

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Önceki sayfalarda bir log - periyodik anten tasarımı görmüştük . Bu tasarımda geometrik katsayı 0 . 95 olarak alınmış , her kolda 38 adet olmak üzere toplam 76 eleman kullanılmıştır . Ayrıca elemanların kalınlıkları boylarına göre çok küçük yapılmıştır . Bu tasarımdan da anlaşılabileceği gibi , iki tane açısal parametre vardır ki , bunların belirlenmesi antene uygulanacak işleme bağlı - dır . Bunlardan antenin genişlemesini belirleyen α açısı 30 ° olarak seçilmiş , böylece ne çok düşük tutulup elemanların yeterli hızla büyümesi engellenmiş , ne de çok yüksek tutulup ileri aşamalardaki anten dizgesi tasarımları için sorun çıkartılmıştır . İki kol arasındaki açı olan ϕ ise uzak - alan ışınım grafikleri dikkate alınarak 45 ° olarak belirlenmiştir . Tasarımın 300 - 800 MHz aralığındaki üç boyutlu uzak - alan ışınım grafikleri Şekil 2 ’ de verilmiştir . Bu frekansların seçilmesinin nedeni antenin tek kolunun 1 m olarak tasarlanmasıdır . Farklı frekanslarda çalışan bir anten gerektiğinde bu tasarım uygun oranda ölçek - lenerek kullanılabilinir . Grafiklerin hepsi için dB ölçeği kullanılmış , maksimum ışınım 40 dB olacak şekilde normalize edilmiştir . Koordinat sisteminden anlaşılabileceği gibi maksimum ışınım z YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ yönündedir . Şekillere bakıldığında ışınımın – neredeyse İ E LEKTRİK E LEK TRO NİK FA KÜL TES E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü frekanstan bağımsız olduğu 91 görülebilir .

300 MHz

350 MHz

400 MHz

450 MHz

500 MHz

550 MHz

600 MHz

650 MHz

700 MHz

750 MHz

800 MHz

Şekil - 2 : Üç boyutlu uzak alan ışınım grafikleri 92

Şekil - 3 : Directivity

Tanımlanan antenin directivity değerleri , frekansa bağlı olarak Şekil 3 ’ te gösterilmiştir . Görüldüğü gibi , antenin directivity değerleri , 300 - 800 MHz frekans aralığında çok az değişmektedir ; 10 - 11 civarında hemen hemen sabit değerler almaktadır .

93

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Log - Periyodik Anten Dizgesi
Antenleri kullanarak dizgelerin tasarlanması , kullanılan antenlerin iyi özelliklerini geliştirmek ve genelleştirmek açısından sıkça yapılan bir uygulamadır . Örneğin , daha önce tasarlanan log - periyodik antenden birkaç tanesini dairesel olarak birleştirebiliriz . Bu şekilde oluşacak olan yeni tasarım log - periyodik antenin frekanstan bağımsızlık özelliğini taşıyacaktır . Ayrıca tasarımı oluşturan antenlerin istenildiği zaman açılıp kapatılabilecek veya değişik güçlerde kaynaklara bağlanabilecek olması , ışınımın yönünü kontrol etmeyi mümkün kılacaktır . Özellikle maksimum ışınım yönünün seçilebilir olması sabit bir anten dizgesi için büyük bir avantaj olacaktır . Teorik olarak bir dizgenin uzak - alan ışınımı , dizgeyi oluşturan antenlerin uzak - alan ışınımından kolayca hesaplanabilir . Genel olarak yeni ışınım , eski ışınımın dizge faktörü denilen ve yöne bağlı olan bir fonksiyonla çarpımıdır . Dairesel bir dizge için dizge faktörü ise aşağıdaki formülden hesaplanabilir :

94

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Şekil 4 . Dairesel dizge .

95

B u formülde 1 ’ den N ’ e kadar olan dizge elemanları I büyük lüğüne ve α n fazına sahip kay - naklarla beslenmektedir ve n . eleman x eksenine göre Φ açısı yapmakmaktadır . Ayrıca x-y düzlemindeki dairesel dizgenin yarıçapı a ve formüldeki k faz sabitidir . Öte yandan , dizge faktörünü kullanarak yapılan hesaplama- lar , dizge iç indeki antenlerin kendi aralarındaki etkileşimini yok sayar . Halbuki bu antenler birbirleriyle etkileşirler ve diz genin gerçekTEKNİKışınımı YILDIZ ÜNİVERSİTESİ buL E K T R O N İ K V E E LEKTRİK – E LEK TROşimleri etkileEND NİK İĞİ KÜL TES İ - İSL FA BÖ LÜM Ü E HABERLEŞ ME MÜH içerdiğinden analitik

Antenlerin birbirlerine olan uzaklığı sabit tutulmuş , böylece dairesel bir simetri elde edilmiştir . Eğer tüm antenleri kapatırsak ve sadece x yönündeki anteni çalıştırırsak maksimum ışınımın – x yönünde olmasını bekleriz . Bu durum diğer antenler için de geçerli olup çalışan antene bağlı olarak beş dizgedeki tek bir antenin farklı yöne ışınım 5 ’ li yöneltilebilir . , beş antende çalışması yerine aynı anda , ama farklı kaynaklarla beslenerek çalıştırılabilir . Bu şekilde , Şekil - 5 : 5 log - periyodik antenden tek antenin çalıştırıldığı oluşan durum - dan daha iyi sonuçlar anten dizgesinin yukarıdan elde edilebilir . Ancak , anten görünümü . besleme optimize parametrelerinin sonuçları elde edebilecek şekilde edilmeleri rastgele seçilmemeleri , anten tam gerekir . Optimizasyon sürecinin her aşamasında , beşli tersine , en iyi dizgesinin EM çözümünün sayısal olarak yapılması ge rekmektedir . Bu çeşit sayısal elektromanyetik çözümlerin zaman ve bilgisayar kay - nakları açısından pahalı olması nedeniyle , en iyiye en kısa yoldan ulaşabilen hızlı ve YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – FA verimli çalışan bir optimizasyon algoritmasınaE LEK TRO NİK İĞİ KÜL TES İ gereksinim E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL BÖ LÜM Ü 96 vardır .

Directivity = 4 . 37

Directivity = 6 . 71

Sadece x yönündeki anten çalışırken ( b ) Beş anten de aynı anda çalıştırılmış ve her birinin kaynak değeri (– x yönünde daha yönlenmiş bir ışınım elde edilebile - cek şekilde ) optimize edilmiştir .

97

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Log - periyodik antenlerin dairesel olarak dizilmesiyle elde edilen dizgelerin teorik olarak frekanstan bağımsız çalışmaları gerektiği halde , antenlerin birbirleriyle etkileşmesinden dolayı , frekansa bağımlı ışınımlar da gösterebildikleri bilinmektedir . Bu etkileşimin matematiksel çözümlemesi olmadığından , log - periyodik anten dizge tasarımlarının devamlı olarak test edilmeleri gerekmektedir . Çok antenli dizgelerin test edilmesinde , genetik algoritmalar gibi verimli metotların kullanılması zorunlu hale gelmiştir . Bu sayede tasarımların niteliği hakkında hızlı ve güvenilir bilgiler elde edilebilir ve çalışmalar hızlandırılabilir .

CB üzerinde bir Log - periyodik anten Çift Polarizasyonlu Log - Periyodik Anten
98
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Mikroşerit Antenler

99

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

Son yıllarda mikroşerit antenlerin uzay araçları , uçaklar , radarlar uydu haberleş - mesi , güdümlü mermi gibi birçok askeri alanda kolaylıkla kullanılabilir yapısı ve baskı devre teknoloji ile üretilmesi gibi kolay üretim tekniği ile mikrodalga an - tenleri içinde başlı başına bir En basit biçimde bir mikroşerit anten yapısı bir toprak konu biçimine gelmiştir . düzlemi üzerinde aynı ta - ban alanına sahip bir yalıtkan ve onun üzerinde bulunan ışıma alanından ( iletken ) meydana gelir . Mikroşerit antenin performansının yüksek olabilmesi için yalıtkana ilişkin dielek trik sabitinin 10 ’ dan küçük olması istenir . Işıma alanı ideal iletken olup , bakır veya altından yapılmıştır ve genellikle çözümlemeyi kolaylaştıracak , performans bek lentilerine cevap verebilecek malzemeler seçilir .

100

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

MİKROŞERİT

ANTENLERİN

AVANTAJLARI

Yaklaşık olarak 100 MHz'den 50 GHz'e kadar geniş bir frekans aralığında kullanı - lan mikroşerit antenlerin bilinen mikrodalga antenlerine göre üstünlükleri ; a ) Hafifliği , küçük hacimli olması . b ) Düşük üretim maliyeti . c ) Düzlemsel biçimliliği nedeniyle kullanışlı olması , d ) Çok ince biçimli yapılabildiği için uzay araçlarının aerodinamik yapısına uyumu e ) Bu tip antenler güdümlü mermiler , roketler ve uydular üzerine önemli değişik - liklere neden olmaksızın yerleştirilebilirler . f ) Düşük saçılma ara kesitine ( scattering cross section ) sahiptirler . g ) Besleme konumundaki ufak değişikliklerle doğrusal ve dairesel kutuplanmış ışıma yapabilirler . h ) İkili frekans antenlerinin kolaylıkla yapılabilir olması i ) Osilatör , yükselteç , değişken zayıflatıcılar , anahtarlar , modülatörler , karıştırıcılar , faz değiştiricileri v . s . gibi araçları mikroşerit antenlere ilave edilerek , bileşik sis temler geliştirilebilir . j ) Besleyici hatları ve uyumlandırma devreleri , antenle YILDIZ ÜNİVERSİTESİ birlikte aynı zamanda üretilebilir biçimdedir . – E TEKNİK NİK İĞİ KÜL TES İ E LEKTRİK LEK TRO FA E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL BÖ LÜM Ü
101

MİKROŞERİT

ANTENLERİN

DEZAVANTAJLARI
yanı sıra bazı

Mikroşerit antenlerin üstünlüklerinin dezavantajları da vardır .

a ) Dar bant genişliği . b ) Çeşitli kayıplar sonucu ; düşük kazançlı olmaları . c ) Mikroşerit antenlerin çoğu yarı düzlem içinde ışırlar . d ) 20 dB olan en üst kazancın elde edilmesinde pratik güçlükler olması . e ) Düşük ışıma performansı . f ) Besleyici ve ışıma elemanı arasındaki zayıf yalıtım . g ) Yüzey dalgaları uyarımının mümkün olabilmesi , h ) Düşük güç kapasitesi olması . Yukarıda belirtilen dezavantajlardan bazıları tasarım ve üretimde en düşük düze - ye indirilebilirler .

102

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

MİKROŞERİT ANTENLERDE IŞIMA

Mikroşerit antenlerden ışıma mikroşerit anten iletkeninin kenarları ve toprak düzlemi arasındaki kenar alanlardan oluşur . Bu yayılma şekilde görülen dik - dörtgen biçimli ve dalga boyundan çok küçük boyutlu mikroşerit alanına sahip bir anten üzerinde kolayca anlaşılabilir . Elektrik alanın genişlik ve kalınlık boyunca değişmediği kabul edilerek elektrik alan dağılımı şekildeki gibi çizilebilir . Işıma en çok üstteki parçanın açık devre edilmiş kenarlarındaki kenar alanlarından oluşur . Uçlardaki bu alanlar toprak düzlemine göre dik ve teğet olarak iki bileşene ayrılabilir . Dik bileşenler , üstteki iletkenle aynı fazda değildirler , bu nedenle uzak alanda birbirlerini yok ederler . Teğet bileşenler ise aynı fazdadırlar ve uzak alanda en yüksek ışıma alan değerini ( anten yüzeyine dik ) verecek biçimde toplanırlar . Böylece anteni X / 2 uzaklığında yerleştirilmiş , eş fazda uyarılmış ve toprak düzleminin üst kısmına ışıma yapan iki yarık olarak gösterebiliriz

103

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

MİKROŞERİT ANTEN TİPLERİ
Mikroşerit antenlere ilişkin fiziksel parametreler bilinen mikrodalga antenlerine oranla daha çoktur . Herhangi bir geometri ve boyutlara sahip olabilirler . Bunun - la beraber mikroşerit antenler üç grupta toplanabilirlerAntenler a ) Mikroşerit Parçalı : Bu tip antenlerde dielektrik plakanın bir yanı toprak düzlemi ile kaplanmış , diğer yanında ise herhangi bir geometriye sahip , düzlemsel ince bir iletken parça bu lunmaktadır . b) Mikroşerit Yürüyen Dalga Antenleri Bu tip mikroşerit antenleri , zincir biçimli iletkenler veya TE modu taşıyan bilinen uzun bir TEM hattında açık uç uyumlu bir direnç ile sonlandırılmıştır . Anten yapı sındaki değişiklikle ana huzmenin yatay veya düşey konum arasında herhangi bir yönde oluşması sağlanabilir . c ) Mikroşerit Yarıklı Antenler Mikroşerit yarık antenleri toprak düzleminde herhangi bir biçimde olan ve bir mik - roşerit hat ile beslenen bir yarıktan meydana gelir .

104

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

MİKROŞERİT ANTEN BESLEME ÇEŞİTLERİ
Mikroşerit veya eşeksenli hatlarla besleme olarak iki şekilde beslenir . Besleyici hattı ve anten arasına , antenin giriş empedansının hat empedansından farklı ol ması nedeniyle bir uyumlandırıcı konması gerekir . a ) Mikroşerit Besleme Bu tip besleme merkez besleme ve merkez dışı besleme olmak üzere ikiye ayrılır . Besleyici konumu uyarılan moduda belirler . Anten empedansı ve besleyici hat em pedansı arasında uyumlandırma yapmak için araya uyumlandırıcı dönüştürücü konulabildiği gibi , antende yalnızca ana mod yayımlanmakta ise besleyici hattı bir köşeye kaydırılarak da iyi bir uyumlama elde edilebilir .

105

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

b ) Koaksiyel Kablo Besleme Koaksiyelkablo ( eş eksenli ) beslemede , eş eksenli bağlayıcı toprak düzleminin altında bulunur ve eşeksen iletken anten üzerindeki iletken parçaya bağlanmış - tır . Eşeksenli ile beslenmiş mikroşerit antenlerde eğer eşeksenli bağlayıcı üst iletkenin kenarında ve simetriyi bozmuyorsa merkez beslemeli , eğer üst iletkenin kenarın - da ve simetriyi bozuyorsa merkez dışı beslemeli , eğer üst iletkenin iç kısmında ise değişik beslemeli olarak tanımlanırlar .

106

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

2 . 4 GHz Patch ( Yama ) Anten Yapımı

107

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

PCB üzerinde mikroşerit anten

Patch Anten Dizisi

ş eksenli beslenmiş mikroşerit anten
108
YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ E LEKTRİK – E LEK TRO NİK FA KÜL TES İ E L E K T R O N İ K V E HABERLEŞ ME MÜH END İSL İĞİ BÖ LÜM Ü

TEŞEKKÜRLER

109

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->