P. 1
Windows XP

Windows XP

|Views: 2,607|Likes:
Yayınlayan: ixope

More info:

Published by: ixope on Oct 26, 2010
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/24/2012

pdf

text

original

Öğretim Görevlisi Selcen ZORLU

Windows XP
Ders Notları

2010

ZONGULDAK KARAELMAS ÜNİVERSİTESİ

Windows XP

İçindekiler
1 Bilgisayar Kullanımı ve Yönetimi...................................................................................................... 5 1.1 1.2 2 Bilgisayarı Açmak: .................................................................................................................... 5 Bilgisayarı Kapatmak: .............................................................................................................. 5

Windows XP Masaüstü .................................................................................................................... 6 2.1 2.2 2.3 Masaüstü kısayol simgeleri...................................................................................................... 6 Masaüstünde kısayol oluşturmak:........................................................................................... 9 Masaüstünde Simge Yerleştirme/Düzenleme ....................................................................... 10 Masaüstü Temizleme Sihirbazı ...................................................................................... 10

2.3.1 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 3

Masaüstünü Özelleştirmek .................................................................................................... 11 Masaüstü Arka planını değiştirmek ....................................................................................... 11 Masaüstü Simgelerini Değiştirmek ........................................................................................ 12 Ekran Koruyucu Seçmek ........................................................................................................ 13 Görünüm : ........................................................................... Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Ayarlar ................................................................................................................................... 16

Görev Çubuğu ................................................................................................................................ 16 3.1 3.2 3.3 Pencerelerinizi izleme............................................................................................................ 17 Pencereleri simge durumuna küçültme ve geri yükleme ...................................................... 17 Hızlı Başlat araç çubuğu ......................................................................................................... 18 Hızlı Başlat araç çubuğuna program ekleme veya kaldırma .......................................... 19

3.3.1 3.4 3.5

Bildirim alanı .......................................................................................................................... 19 Görev çubuğunu özelleştirme ............................................................................................... 21 Görev çubuğunun kilidini kaldırma ve görev çubuğunu taşıma .................................... 21 Görev çubuğunu yeniden boyutlandırma...................................................................... 21 Görev çubuğunu gösterme veya gizleme ...................................................................... 21 Görev çubuğuna araç çubuğu ekleme ........................................................................... 22

3.5.1 3.5.2 3.5.3 3.5.4 3.6 4

Görev çubuğu benzer öğeleri nasıl gruplar?.......................................................................... 22

Windows Başlat Menüsü ............................................................................................................... 23 4.1 4.2 4.3 Kullanıcı Hesabı...................................................................................................................... 24 Program Simgeleri ................................................................................................................. 24 Dinamik Başlat Menüsü Simgeleri ......................................................................................... 25 Dinamik Başlat Menüsü Simgelerinden Kurtulmak ....................................................... 25 2

4.3.1

Windows XP
4.3.2 4.4 4.5 4.6 5 Simgeleri Tutturmak Ve Kaldırmak ................................................................................ 25

Başlat Menüsünün Sağ tarafı................................................................................................. 26 Tüm Programlar..................................................................................................................... 27 Menüyü Düzenlemek ............................................................................................................ 28

Pencerelerle çalışma...................................................................................................................... 29 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 Pencere bölümleri ................................................................................................................. 29 Pencere taşıma ...................................................................................................................... 29 Pencere boyutunu değiştirme ............................................................................................... 30 Pencere gizleme .................................................................................................................... 31 Pencereyi kapatma ................................................................................................................ 31 Pencereler Arasında Geçiş Yapma ......................................................................................... 32 Pencereleri otomatik olarak düzenleme ............................................................................... 33 Pencere Menüleri .................................................................................................................. 34 Pencerelerin Kontrol Menüsü ve Seçenekleri: ...................................................................... 35 Pencere Araç Çubukları ......................................................................................................... 36

6

Dosya Klasör/Dizin ......................................................................................................................... 37 6.1 Dosya ve Klasör Çeşitleri........................................................................................................ 37 Dosya Çeşitleri: .............................................................................................................. 37 Klasör Çeşitleri: .............................................................................................................. 38

6.1.1 6.1.2 6.2

Dosya - Klasör Özellikleri ....................................................................................................... 39 Klasör ve Dosyanın Öznitelikleri .................................................................................... 40

6.2.1 6.3

Dosya ve Klasörlerle Yapılan İşlemler .................................................................................... 40 Dosya veya Klasör Simgelerinin Seçilmesi: .................................................................... 41 Dosya veya Klasör Açma ................................................................................................ 41 Yeni Dosya Oluşturmak: ................................................................................................ 42 Yeni Klasör Oluşturmak: ................................................................................................ 43 Dosya veya Klasörün Kısayolunu Oluşturmak: .............................................................. 43 Dosya veya Klasörün Adını Değiştirme: ......................................................................... 44 Dosya veya Klasör Silme: ............................................................................................... 45 Dosya veya Klasörü Kopyalama veya Taşıma: ............................................................... 46 Klasörü Paylaşıma Açma: ............................................................................................... 48

6.3.1 6.3.2 6.3.3 6.3.4 6.3.5 6.3.6 6.3.7 6.3.8 6.3.9 6.4 6.5 6.6

Dosya-Klasör Simgelerinin Görünümü .................................................................................. 50 Dosya - Klasör Simgelerinin Yerleştirilmesi ........................................................................... 51 Dosya - Klasör Gizleme/Gösterme......................................................................................... 51 3

Windows XP
7 Denetim Masası 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 8 ......................................................................................... 53

Tarih Saat Ayarları: ................................................................................................................ 54 Bölge ve Dil Seçenekleri......................................................................................................... 55 Fare Ayarları: ......................................................................................................................... 59 Klavye Ayarları: ...................................................................................................................... 62 Program Ekle veya Kaldır ....................................................................................................... 64

Kullanıcı Hesaplarını Yönetmek ..................................................................................................... 66 8.1 Bir Hesapta Değişiklik Yapmak İçin ........................................................................................ 67

9

Donatılar ........................................................................................................................................ 68 9.1 Sistem Araçları ....................................................................................................................... 68 Disk Birleştirici ............................................................................................................... 68 Disk Temizleme.............................................................................................................. 69 Sistem Geri Yükleme ...................................................................................................... 69

9.1.1 9.1.2 9.1.3 9.2 9.3

Paint....................................................................................................................................... 72 Not Defteri ............................................................................................................................. 76 Yazı tipi stilini ve boyutunu nasıl değiştirebilirim? ........................................................ 76 Metni nasıl kesebilir, kopyalayabilir, yapıştırabilir veya silebilirim? ............................. 76 Bir Not Defteri belgesini nasıl yazdırabilirim? ............................................................... 77 Belgeye nasıl saat ve tarih ekleyebilirim?...................................................................... 77 Belirli karakter veya sözcükleri nasıl bulabilir ve değiştirebilirim? ................................ 77

9.3.1 9.3.2 9.3.3 9.3.4 9.3.5

9.3.6 Belgemdeki metin, ekranın sağ kenarından taşıyor. Metnimin tamamını kaydırma yapmadan nasıl görebilirim? ......................................................................................................... 77 9.3.7 9.4 9.5 Not Defteri belgesinde belirli bir satıra nasıl gidebilirim? ............................................. 77

Word Pad ............................................................................................................................... 78 Hesap makinesi...................................................................................................................... 83 Hesap makinesinin Hafızasını kullanmak....................................................................... 83

9.5.1 9.6

Tüm Düğmeler Ne işe Yarıyor? .............................................................................................. 84

4

Windows XP

WINDOWS XP DERS NOTLARI
1 Bilgisayar Kullanımı ve Yönetimi
1.1 Bilgisayarı Açmak:
Elektrik enerjisiyle çalışan diğer cihazlar gibi bilgisayar da açma/kapama düğmesine basılarak çalışır hale getirilir. Sisteme enerji verilmesiyle bilgisayar bir test işlemine girer. Bu test aşamasında gerekli donanım aygıtlarının takılı ve çalışır olup olmadığı kontrol edilir. Daha sonra işletim sistemi depolama biriminden belleğe yüklenir ve çalıştırılır. Burada işletim sistemi olarak Türkçe Windows XP ele alınacak, anlatılan konular ve verilen örnekler yine bu işletim sistemi üzerinde gerçekleştirilecektir. İşletim sisteminin belleğe yüklenip, çalıştırılmasından sonra, kullanıcının yapacağı ikinci işlem olarak oturumun açılması gerekir. Her kullanıcı bilgisayarı kendi oturumunda açar ise diğer kullanıcıların ayarlarından ve yaptığı değişikliklerden etkilenilmemiş olur. Kullanıcı gerekli bilgileri girerek ve ardından Tamam düğmesine tıklayarak bilgisayarı açmış olacaktır. Kullanıcı adı ve parola girilirken bir hata yapılmış ise, İptal düğmesi tıklanarak boş bir oturum açma iletişim penceresinin ekrana gelmesi sağlanır.

1.2 Bilgisayarı Kapatmak:
Bilgisayarda yapılmakta olan çalışmalar tamamlandığında, bilgisayarı kapatmadan önce açık durumda bulunan dosyaları sabit diske kaydeder, program ve pencereleri kapatarak güvenli bir adım atmış oluruz. Kullanıcının bilgisayarı kapatması için öncelikle görev çubuğundan Başlat menüsü açılır.

Şekil 1-1 Başlat menüsü

Menüden Bilgisayarı Kapat tıklanır. Bu durumda ekrana Windows’u Kapat iletişim kutusu gelmektedir. İletişim penceresinde Bilgisayarı Kapat seçeneğini fare ile üzerine gelinip tek tıklanarak seçilir ve Tamam düğmesi tıklanır.

5

Windows XP
Şekil 1-2 Windows’u kapat iletişim kutusu

Beklemede, seçeneğiyle bilgisayarın ekranı ve sabit diski kapanırken, mikro işlemcisi daha düşük bir hızda çalışmaya devam eder. Bu seçimden çıkmak için, klavyenin herhangi bir tuşuna ya da farenin bir düğmesine basmak yeterlidir. Yeniden Başlat seçeneği ile bilgisayar açma/kapama düğmesi kullanılmadan yeniden çalıştırılır. Oturumunu Kapat seçeneği ile açmış olduğumuz oturumu kapatıp, farklı bir kullanıcı oturumu açmak için kullanılır.

2 Windows XP Masaüstü

Windows açıldığında programlarımızı açıp çalıştıracağımız bir çalışma alanı gelir. Bu çalışma alanına masaüstü denir. Masaüstünde her kullanıcının zevkine göre bir duvar kâğıdı, masaüstü simgeleri ve genellikle alt tarafta duran bir görev çubuğu bulunur.

Masaüstü kısayol simgeleri

Görev Çubuğu

Şekil 2-1 Windows XP masaüstü

2.1 Masaüstü kısayol simgeleri
Masaüstü simgeleri de tıpkı Başlat Menüsündeki simgeler gibi bilgisayarımızda yüklü bulunan ve sık kullandığımız programları veya belgeleri daha çabuk bulup açmak için sistem tarafından oluşturulmuş veya kullanıcının kendisinin eklediği bağlantı simgeleridir.

6

Windows XP
Geri Dönüşüm Kutusu, masaüstünde bulunan diğer kısayol simgelerinden farklı olarak sadece masaüstünde bulunur. Bir dosyayı veya klasörü sildiğinizde, aslında doğrudan silinmez; Geri Dönüşüm Kutusu'na gider. Bu iyi bir özelliktir çünkü kararınızı değiştirir ve silinen dosyaya gereksinim duyarsanız, onu geri alabilirsiniz. Geri Dönüşüm Kutusu dışında, masaüstünde gösterip gizleyebileceğiniz dört masaüstü simgesi daha vardır(bilgisayarım, belgelerim, ağ bağlantıları ve internet Explorer). Bunlardan hangilerinin masaüstünde gösterileceğini ayarlamak için 1. 2. 3. 4. 5. Masaüstünde boş bir yere sağ tıklayın ve Özellikleri seçin. Görüntü Özellikleri iletişim kutusunda Masaüstü sekmesini tıklayın. Masaüstünü Özelleştir düğmesine basın. Masaüstü Öğeleri iletişim kutusunda Genel sekmesinde hangi simgelerin görüneceğini seçin Açık olan her iletişim kutusunda Tamam’a basın.

Şekil 2-2 Görüntü Özellikleri iletişim kutusu

Masaüstünde bulunan temel simgeler şunlardır:

1. Bilgisayarım: Bilgisayarımızda mevcut bulunan kalıcı bilgi saklama aygıtlarına erişmek için kullanılır. Bunlar sabit disk, disket ve CD sürücüleridir. Ayrıca çıkarılabilir diğer disk sürücüleri de bilgisayara bağlandığında burada görülür. Aşağıdaki simgelerden bazıları Bilgisayarım penceresinde görünebilir.

7

Windows XP

2.

Belgelerim: Aslında bilgisayarımızın sabit diskinde bulunan ve kullanıcıların kendi çalışmalarını kaydettikleri Belgelerim klasörüne daha çabuk erişebilmek için masaüstünde yer alan bir simgedir. Bilgisayarda tanımlı olan her kullanıcının kendine ait belgelerim klasörü mevcuttur. Admin grubundaki kullanıcılar haricinde diğer kullanıcılar başkalarına ait "Belgelerim" klasörünü görme yetkisi yoktur. Sadece kendi yetki alanlarındaki "Belgelerim" klasörünü görebilirler. Her kullanıcı kendi oluşturduğu belge ve dokümanları isterse bu klasörde tutabilir. 3. Ağ bağlantıları: Yerel ağ bağlantısı bulunan bilgisayarlarda ağ üzerindeki diğer bilgisayarları görmek ve onların paylaştırdığı dosya veya programlara ulaşmak için kullanılır.

4. yerdir.

Geri dönüşüm kutusu: Bilgisayarda silinen dosya ve klasörlerin depolandığı

Gerektiğinde silinen dosya ve dizinler buradan geri alınabilir. Ya da buradaki bilgiler tamamen silinebilir. Bilgisayarda silinen dosya ve klasörlerin depolandığı yerdir. Gerektiğinde silinen dosya ve dizinler buradan geri alınabilir. Ya da buradaki bilgiler tamamen silinebilir. Not: Silme işlemi yapılırken "Üst Karakter" tuşu (Shift) basılı tutulmuşsa silinen dosya ve klasörler "Geri Dönüşüm Kutusuna" atılmadan tamamen silinir. Yanlışlıkla silinen bir dosyayı geri almak için;

8

Windows XP
"Geri Dönüşüm Kutusu simgesine" çift tıklayıp açılan penceredeki listeden geri alınmak istenen dosya seçildikten sonra pencerenin düzen menüsünden "geri al" komutu seçilir. Bu işlem seçtiğiniz silinmiş dosyayı silinmeden önceki yerine geri getirir Geri Dönüşüm Kutusundaki dosyaları da silmek için Simge üzerinde iken fare sağ tuşu tıklanıp açılan menüden Geri Dönüşüm Kutusunu Boşalt seçeneği seçilir. (Ya da simge üzerinde çift tıklayıp açılan pencerenin dosya menüsünden Geri Dönüşüm Kutusunu Boşalt komutu seçilir.) Not: Silinerek Geri Dönüşüm Kutusuna atılan dosya ve dizinler hala sabit diskinizde yer kaplamaya devam ettiğinde işinize yaramadığından emin olduğunuz dosya ve dizinleri geri dönüşüm kutusundan da atmanızda fayda vardır 5. Internet Explorer: Bilgisayarımız internete bağlı ise internetteki web sayfalarına ulaşmak için kullanılan bir web tarayıcısıdır. Her kullanıcı ihtiyaç duyduğu dosyaların kısayollarını masaüstüne ekleyebilir. Kısayol, öğenin kendisi yerine öğe bağlantısını gösteren bir simgedir. Kısayolu tıklattığınızda öğeler açılır. Kısayolu silerseniz yalnızca kısayol kaldırılır, özgün öğe kaldırılmaz. Kısayolları simge üstündeki oktan tanıyabilirsiniz.

Şekil 2-3 Klasör simgesi (sol) ve kısayol simgesi (sağ)

2.2 Masaüstünde kısayol oluşturmak:
Herhangi bir programın, klasörün ya da belgenin masaüstünde kısayolunu oluşturabilirsiniz. Bunun için: 1. Kısayolunu oluşturmak istediğiniz öğeyi bulun. (Dosya veya klasör bulmayla ilgili yardım için, bkz. Dosya veya klasör bulma. Program bulmayla ilgili yardım için, bkz. Başlat menüsü (genel bakış).) 2. Öğeyi sağ tıklatın, Gönder'i tıklatın ve ardından Masaüstü (kısayol oluştur)'nü tıklatın. Kısayol simgesi masaüstünde görünür Bir dosyayı klasörden masaüstüne taşımak için 1. Dosyayı içeren klasörü açın. 2. Dosyayı masaüstüne sürükleyin. Simgeleri masaüstünden kaldırmak için

9

Windows XP
Simgeyi sağ tıklatın ve ardından 'i tıklatın. Simge bir kısayolsa, yalnızca kısayol kaldırılır; özgün öğe silinmez.

2.3 Masaüstünde Simge Yerleştirme/Düzenleme
Windows simgeleri masaüstünün sol kenarına sütunlar halinde yığar. Ancak, bu düzenlemeyle sınırlı değilsiniz. Bir simgeyi, masaüstünde yeni bir yere sürükleyerek taşıyabilirsiniz. Simgeleri adlarına, boyutlarına, türlerine, değiştirme tarihlerine göre sıralayabilirsiniz.    Eğer masaüstüne yerleştirdiğiniz simgeler üst üste biniyorsa, masaüstünde boş bir yere sağ tıklayarak açılan kısayol menüsünde Simgeleri Yerleştir-Kılavuz Çizgisine Hizala’yı seçin. Yeni bir simge oluşturduğunuzda simgelerin kendi kendilerine yerleşmelerini istiyorsanız kısayol menüsünde Simgeleri Yerleştir-Otomatik Yerleştir’i seçin. Simgelerin alfabetik olarak sıralanmasını istiyorsanız Simgeleri Yerleştir-Ad’ ı seçin.

Şekil 2-4 Masaüstünde boş bir yere sağ tıklandığında açılan kısayol menüsü

Masaüstünde boş bir yerde sağ tıklayarak açılan menüde Simgeleri Yerleştir’ i seçtiğinizde. Masaüstü Simgelerini Göster/Gizle, seçeneği ile simgeleri gösterebilir veya gizleyebilirsiniz. 2.3.1 Masaüstü Temizleme Sihirbazı Masaüstünde olmasını istemediğiniz veya sık kullanmadığınız simgeleri, oluşturacağınız Kullanılmayan Masaüstü Kısayollar’ ı klasörüne aktarabilirsiniz. 1. 2. 3. 4. Masaüstünde boş yerde sağ tıklayın. Simgeleri Yerleştir’ i seçin. Masaüstü Temizleme Sihirbazını Çalıştır seçeneğini tıklayın. İleri’ yi tıklayıp Simge seçiminizi yapın. İleri ve Son düğmelerini tıklayarak işleminizi bitirin.

Kullanılmayan Masaüstü Kısayolları klasörüne attığınız simgeleri tekrar masaüstüne taşıyabilirsiniz.

10

Windows XP

Şekil 2-5 Masaüstü temizleme Sihirbazı iletişim kutusu

2.4 Masaüstünü Özelleştirmek
Masaüstünü Özelleştirmek için Görüntü Özellikleri iletişim kutusu kullanılır. Bu iletişim kutusunu açmak için iki yol vardır:   Masaüstünde herhangi boş bir yere sağ tıklayın ve Özellikleri seçin Başlat düğmesine tıklayın ve Denetim Masasını seçin. Eğer Denetim Masası kategoriler görünüşünde açılırsa Görünüm ve Temalar’ı seçin. Görüntü simgesine çift tıklayın.

Temalar sekmesini gösterecek şekilde Görüntü Özellikleri iletişim kutusu açılacaktır.

Şekil 2-6 Görüntü Özellikleri iletişim kutusu

2.5 Masaüstü Arka planını değiştirmek
Masaüstü arka planınızda herhangi bir resmin görüntülenmesini sağlayabilirsiniz. Bir resim seçmek için Görüntü Özellikleri iletişim kutusunda Masaüstü sekmesini seçin. İletişim kutusunun üst tarafında seçili resmin önizlemesi görülür. Arka plan listesinde Resimlerim klasöründe var olan tüm resimler de dâhil olmak üzere size çeşitli resimler sunar. Arka plan resim listesinde gezinmek için listenin hemen sağında yer alan kaydırma çubuklarını kullanabilirsiniz. Burada bir resmi seçtiğinizde önizlemede nasıl

11

Windows XP
gözükeceğini görebilirsiniz. Bir resmin adına tıkladıktan sonra ↑ ve ↓ yön tuşlarını kullanarak resimden resime geçebilirsiniz. Burada listelenmeyen bir resim seçmek için Gözat düğmesine tıklayıp resmin bulunduğu klasöre giderek istediğiniz resme çift tıklamanız gerekir. Eğer seçtiğiniz resim arka plan için çok küçükse Konum listesinden aşağıdaki seçeneklerden birini seçerek resminizin nasıl görüntüleneceği belirleyebilirsiniz.    Ortala: Seçtiğiniz resim masaüstünde ortalanarak gösterilir. Döşe: Seçtiğiniz resim, tüm masaüstünü kaplayacak şekilde karo gibi döşenir Uzat: Seçtiğiniz resim tüm ekranı kaplayacak şekilde uzatılır.

Şekil 2-7 Görüntü Özellikler iletişim kutusu masaüstü sekmesi

Renk seçeneği, masaüstü için bir renk seçmenizi sağlar. Bu renk sadece masaüstünde bir resim seçili olmadığında veya küçük bir resim masaüstünde ortalandığında gözükür.

2.6 Masaüstü Simgelerini Değiştirmek
Masaüstündeki bazı simgeleri değiştirmek için Görüntü Özellikleri iletişim kutusunda Masaüstü sekmesinde yer alan Masaüstünü Özelleştir düğmesini tıklayın. Masaüstü Öğeleri iletişim kutusu açılır.

Şekil 2-8 Masaüstü Öğeleri iletişim kutusu

12

Windows XP
Eğer Belgelerim, bilgisayarım, Ağ bağlantılarım v.b. öğelerin simgelerini değiştirmek isterseniz, önce değiştirmek istediğiniz simgeyi seçip sonra da Simge Değiştir düğmesini tıklamanız gerekir. Karşınıza çıkan Simge Değiştir iletişim kutusunda kullanmak istediğiniz simgeyi seçip Tamam düğmesine tıklayın. Eğer, değişiklik yaptıktan sonra eski simgelere dönmek isterseniz Varsayılanı Yükle düğmesine tıklayın.

2.7 Ekran Koruyucu Seçmek
Ekran koruyucu, bilgisayarınız belli bir süre kullanılmadığında kendiliğinden ekrana gelen hareketli bir görüntüdür. Aslında ekran koruyucular, ilk olarak monitörlerin uzun bir süre değişmeyen bir görüntüyü gösterdiklerinde yanmalarını engellemek için yapılmıştı ama bu durum günümüz monitörlerinde bir sorun olmaktan çıkmıştır. Bir ekran koruyucu seçmek için Görüntü Özellikleri iletişim kutusunda Ekran Koruyucu sekmesini seçin. Ekran koruyucu açılır listesinden bir tane seçerek önizleme yapmanız mümkün. Resimlerim Slayt Gösterisi ekran koruyucu olarak seçildiğinde resimlerim klasöründeki resimleriniz slayt halinde gösterilecektir. Eğer Resimlerim klasörü dışındaki bir konumdaki resimleri kullanmak isterseniz Ayarlar düğmesini tıkladığınızda açılan Resimlerim Ekran Koruyucusu Seçenekleri iletişim kutusunda Gözat diyerek istediğiniz resimleri içeren klasöre ulaşmanız mümkün. Bekleme Süresi, bilgisayarınızın ne kadar süre boş kalması durumunda ekran koruyucunun devreye gireceğini belirlemek için kullanılır. Devamında parola koruması seçilirse, ekran koruyu kapandığında parola soracaktır.

Şekil 2-9 Görüntü Özellikleri iletişim kutusu Ekran Koruyucu sekmesi

Devamında Parola Korumalı: Oturum şifrenizi ekran koruyucusuna atar. Başlatıldıktan sonra ekran koruyucusunu sonlandırmak için şifreyi girmeniz gerekir. Bekleme Süresi: Ekran koruyucu başlatılmadan önce geçmesi gereken süre miktarı. Varsayılan değer 15 dakikadır. 1 ile 9999 dakika aralığından seçim yapabilirsiniz.

13

Windows XP
Güç Düğmesi: Eğer enerji, korunumu güç yönetimi seçeneklerine sahip bir bilgisayarınız varsa, Ekran Koruyucu bölümünde bu seçenekleri yapılandırabilirsiniz. Güç (Power) düğmesine tıklayarak Güç Seçenekleri Özellikleri (Power Options Properties) iletişim kutusunu görüntüleyin.

Şekil 2-10 Güç Seçenekleri Özellikleri iletişim kutusu

Güç Seçenekleri Özellikleri iletişim kutusu belirli donanım kullanım güç şemalarını seçmek ve ayarlarını yapılandırmak, gelişmiş ayarları düzenlemek, uykuya dalma ayarlarını yapılandırmak ve, eğer mevcutsa, Advanced Power Management (APM) desteğini etkinleştirmek ve UPS ayarlarını yapılandırmak için kullanabileceğiniz birkaç sekmeye sahiptir. Bu iletişim kutusu Denetim Masasında Güç Seçenekleri (Power Options) simgesine çift tıkladığınızda karşınıza gelen iletişim kutusunun aynıdır.

2.8 Görünüm:
Masaüstü ve program pencereleri ve iletişim kutuları gibi masaüstü bileşenlerinin masaüstünüzde nasıl görüneceklerini kontrol eder. Başlık çubukları, simgeler, menüler ve kaydırma çubukları dâhil olmak üzere bazı öğeler için renk, boyut ve yazı tipini yapılandırabilirsiniz. Daha önceden tanımlanmış şemalar içerisinden seçim yapabilir ya da bir şemayı konfigürasyonunuz için temel alabilir, sonra 14

Windows XP
öğeleri detaylı bir şekilde ayrı ayrı yapılandırabilirsiniz. Dilerseniz, özel konfigürasyonunuzu kaydedebilir, böylelikle dilediğiniz zaman Şema açılır listesinden ulaşabileceğiniz yeni bir şema oluşturabilirsiniz.

Pencere ve Öğeler Liste Kutusundan Hazır Bir Şemayı Yüklemek: Daha önceden yapılandırılmış bir şemayı yüklemek için, öncelikle Scheme açılır listesinden bir şema seçin ve önzileme görüntüsüne bakarak bunun istediğiniz şema olduğundan emin olun. Sonra OK (şemayı kaydetmek için) veya Apply (iletişim kutusunu kapatmadan ayarları uygulamak için) düğmesine tıklayın. Öğeleri Düzenlemek ve Özel Bir Şemayı Yüklemek: Özel bir şema yüklemek için, hazır bir şemayı açın ve sonra Öğe açılır listesinden bir öğe seçin. Bu andan itibaren buradaki konfigürasyon kutularını kullanarak öğenin boyutunu ve rengini ve, eğer uygulanabiliyorsa, kullanmak istediğiniz yazı tipini ve yazı tipinin rengini ve boyutunu ayarlayabilirsiniz. Ayrıca yazı tipine koyu veya italik niteliklerini de uygulayabilirsiniz. Ayarlarınızı yeni bir şema olarak kaydetmek için, "Farklı Kaydet" düğmesine tıklayın, şemaya bir isim verin ve OK düğmesine tıklayın. Aksi takdirde, yeni bir şema kurmaksızın ayarları uygulamak için sadece OK veya Apply düğmesine tıklayın. Şema silmek için şemayı seçin ve Delete düğmesine tıklayın.

15

Windows XP
2.9 Ayarlar

Şekil 2-11 Görüntü Özellikleri iletişim kutusu ekran çözünürlüğünü değiştirmenizi sağlar.

Renkler: Renk paletinizi Renkler bölümündeki açılır bir listeden seçebilirsiniz. Seçenekler görüntü bağdaştırıcınıza bağlı olarak değişebilir ve liste 256, Orta (16-bit), Gerçek Renk(24-bit) veya En Yüksek (32-bit) seçeneklerini içerebilir. Renk paleti ayarınız ne kadar yüksek olursa, masaüstünüzdeki renkler o kadar gerçeğe yakın görünür. Ekran Alanı: Ekran Alanı bölümünde, görüntü çözünürlüğünü (piksel cinsinden ifade edilir) ayarlayabilirsiniz. Çözünürlük ne kadar fazla ise, o kadar fazla bilgi görüntüleyebilirsiniz. Ancak, çözünürlükteki artışla birlikte masaüstündeki her bir öğenin boyutunda azalma olur. Görüntülemek istediğiniz piksel sayısını artırmak veya azaltmak için ayarı sola veya sağa doğru kaydırın. Diğer Seçenekler: Eğer görüntünüzle sorun yaşıyorsanız, Windows XP sorun gidericisini açmak için Sorunu gider düğmesine tıklayın. İlave seçenekler için Gelişmiş düğmesine tıklayın. Bu seçenek aracılığı ile görüntü bağdaştırıcınızı ve monitörünüzü daha ayrıntılı olarak yapılandırabilir, ileri düzeyde sorun giderme olanaklarından faydalanabilir ve renk profillerini ayarlayabilirsiniz.

3 Görev Çubuğu
Görev çubuğu, ekranın altındaki uzun yatay çubuktur. Pencereler'le üstü kapatılabilen Masaüstü'nden farklı olarak, görev çubuğu neredeyse her zaman görünebilirdir. Dört ana bölümü vardır: 1. Başlat menüsünü açan Başlat düğmesi 2. Tek tıklatmayla programları başlatmanızı sağlayan Hızlı Başlat araç çubuğu. 3. Açtığınız programları ve belgeleri size gösteren ve kolayca aralarında geçiş yapmanızı sağlayan orta bölüm. 4. Saat ve belirli programlarla bilgisayar ayarlarının durumunu ileten simgeler (küçük resimler) içeren bildirim alanı. 16

Windows XP

Şekil 3-1 Görev Çubuğu

3.1 Pencerelerinizi izleme
Aynı anda birden fazla program veya belge açarsanız, pencereleri kolayca masaüstüne yığmaya başlayabilirsiniz. Pencereler birbirlerinin üstünü kapattığından ya da tüm ekranı kapladığından, altında ne olduğunu görmek veya ne açtığınızı hatırlamak bazen zorlaşır. İşte, görev çubuğu bu durumda kullanışlıdır. Bir program, klasör ya da belge açtığınızda, Windows görev çubuğunda öğeyle ilgili bir düğme oluşturur. Düğmede öğenin simgesi ve adı gösterilir. Aşağıdaki resimde iki program açıktır—Hesap Makinesi ve Mayın Tarlası—ve her birinin görev çubuğunda kendi düğmesi vardır.

Şekil 3-2 Etkin Pencere Mayın Tarlası

Mayın Tarlası düğmesinin içe basılı olarak göründüğüne dikkat edin. Bu, Mayın Tarlası'nın, diğer açık olan pencerelerin önünde ve sizinle etkileşime hazır etkin pencere olduğunu gösterir. Diğer pencerelere geçiş yapmak için, görev çubuğu düğmesini tıklatın. Örneğimizde, Hesap Makinesi görev çubuğu düğmesini tıklatınca penceresi öne getirilir:

Şekil 3-3 Pencereye geçiş yapmak için pencerenin görev çubuğu düğmesini tıklatın

Görev çubuğu düğmelerini tıklatmak pencereler arasında geçiş yapmanın çeşitli yollarından yalnızca biridir. Daha fazla bilgi için Bkz. Bölüm 5.6 Pencereler Arasında Geçiş Yapma

3.2 Pencereleri simge durumuna küçültme ve geri yükleme
Bir pencere etkinken (görev çubuğu düğmesi basılı olarak görünür), görev çubuğu düğmesine basıldığında pencere simge durumuna küçülür. Bu, pencerenin masaüstünden kaybolması anlamına gelir. Bir pencerenin simge durumuna küçültülmesi pencereyi kapatmaz ya da içeriğini silmez, yalnızca masaüstünden geçici olarak kaldırır. Aşağıdaki resimde Hesap Makinesi simge durumuna küçültülmüş, ancak kapatılmamıştır. Görev çubuğunda bir düğmeye sahip olduğundan hala çalıştığını anlayabilirsiniz.

17

Windows XP

Şekil 3-4 Mayın Tarlası etkin pencere iken Hesap makinesi simge durumuna küçültülmüş

Ayrıca, pencerenin sağ üst köşesindeki Simge Durumuna Küçült düğmesini tıklatarak da bir pencereyi simge durumuna küçültebilirsiniz:

Şekil 3-5 Simge Durumuna Küçült düğmesi

Simge durumuna küçültülmüş bir pencereyi geri yüklemek (masaüstünde yeniden göstermek) için görev çubuğu düğmesini tıklatın. Bu düğmelerle ilgili daha fazla bilgi için, bkz. Bölüm 5 Pencerelerle çalışma

3.3 Hızlı Başlat araç çubuğu
Başlat düğmesinin hemen sağında Hızlı Başlat araç çubuğu bulunur. Adından da anlaşılacağı gibi, tek tıklatmayla programları başlatmanızı sağlar. Örneğin, Internet Explorer'ı başlatmak için Internet Explorer simgesini tıklatın.

Şekil 3-6 Hızlı Başlat araç çubuğu Başlat düğmesinin sağında bulunur

Hızlı Başlat araç çubuğunu en sık kullandığınız programları ekleyerek özelleştirebilirsiniz. Programı Başlat menüsünde bulun, sağ tıklatın ve ardından Hızlı Başlat'a Ekle'yi tıklatın. (Bu seçeneği görmezseniz, programın simgesini Hızlı Başlat araç çubuğuna sürükleyebilirsiniz.) Programın simgesi artık araç çubuğunda görünür. Bir simgeyi Hızlı Başlat araç çubuğundan kaldırmak için sağ tıklatın, Sil'i ve ardından Evet'i tıklatın. Varsayılan olarak, Hızlı Başlat araç çubuğu iki özel düğme içerir. Tüm açık pencereleri geçici olarak gizlemek ve masaüstünü göstermek için Masaüstünü Göster düğmesini tıklatın; tüm pencereleri yeniden göstermek için düğmeyi tekrar tıklatın. Daha fazla bilgi için bkz. Bölüm 5 Pencerelerle çalışma

18

Windows XP
Notlar: Hızlı Başlat araç çubuğuna eklediğiniz simgeleri göremiyor ve bunun yerine köşeli çift ayraç simgesi görüyorsanız, simgeler araç çubuğuna sığmıyor demektir. Gizli araç çubuğu programlarına erişmek için köşeli çift ayraç simgelerini tıklatabilirsiniz, ancak tek tıklatmayla erişimi devam ettirmek için araç çubuğunu yeniden boyutlandırmak daha iyi olur. Hızlı Başlat araç çubuğunu yeniden boyutlandırmak için 1. Onay işaretini temizlemek ve araç çubuğunun kilidini açmak için, araç çubuğunun boş bir alanını sağ tıklatın ve ardından Araç Çubuğunu Kilitle'yi tıklatın. 2. Araç çubuğunu boyutlandırma tutamacını tüm simgelerini görene kadar sağa hareket ettirin.

Hızlı Başlat araç çubuğu tutamacı
Şekil 3-7 Hızlı Başlat araç çubuğunu yeniden boyutlandırmak için tutamacı sürükleyin

3.3.1 Hızlı Başlat araç çubuğuna program ekleme veya kaldırma Hızlı Başlat araç çubuğu is görev çubuğunda bulunur ve programları açmanın kullanışlı bir yoludur. Sık kullandığınız programlara kolayca erişmek için Hızlı Başlat araç çubuğuna program simgeleri ekleyebilir veya kaldırabilirsiniz.

Şekil 3-8 Hızlı Başlat araç çubuğu

Hızlı Başlat araç çubuğunu program eklemek için: Eklemek istediğiniz programın simgesini tıklatın (çoğu program simgesini Başlat menüsünde veya masaüstünde bulabilirsiniz) ve sonra simgeyi Hızlı Başlat araç çubuğuna sürükleyin. Hızlı Başlat araç çubuğuna program kaldırma Program simgesini sağ tıklatın ve ardından Sil'i tıklatın.

3.4 Bildirim alanı
Araç çubuğunun sağ tarafından bulunan bildirim alanı saat ve simgeler grubunu içermektedir. Bu şekilde görünür:

19

Windows XP

Şekil 3-9 Görev çubuğu bildirim alanı

Bu simgeler, bilgisayarınızdaki bazı öğelerin durumunu iletir ya da belirli ayarlara erişmeyi sağlar. Gördüğünüz simge kümesi, yüklediğiniz program ve hizmetlere ve bilgisayar üreticinizin bilgisayarınızı nasıl yapılandırdığına bağlıdır. İşaretçinizi belirli bir simgenin üstüne getirdiğinizde simge adını ya da ayarın durumunu görürsünüz. Örneğin, ses ayarı simgesinin Ağ simgesinin üstüne gelindiğinde, bilgisayarınızın geçerli ses ayarı düzeyi gösterilir. üstüne geldiğinizde, ağa bağlı olup olmadığınız, bağlantı hızı ve sinyal gücü gösterilir.

Bildirim alanındaki bir simgenin çift tıklatılması durumunda, genellikle ilişkili program ya da ayar açılır. Örneğin, ses ayarı simgesini çift tıklattığınızda ses ayarı denetimleri açılır. Ağ simgesini çift tıklattığınızda Ağ ve Paylaşım Merkezi açılır. Bazen, bir şey hakkında sizi bilgilendirmek için bildirim alanındaki bir simge küçük bir açılan pencere (bildirim olarak adlandırılır) görüntüler. Örneğin, bilgisayarınıza yeni bir donanım ekledikten sonra şunu görebilirsiniz:

Şekil 3-10 Yeni donanım takıldıktan sonra bildirim alanında bir ileti gösterilir

Bildirimi kapatmak için sağ üst köşesindeki Kapat düğmesini tıklatın. Hiçbir şey yapmazsanız, bildirim birkaç saniye sonra kendiliğinden yavaş yavaş kaybolacaktır. Dağınıklığı azaltmak için, bir süre kullanmadığınızda, Windows bildirim alanındaki simgeleri gizler. Simgeler gizlenirse, gizlenen simgeleri geçici olarak göstermek için, Gizli simgeleri göster düğmesini tıklatın.

Şekil 3-11 Bildirim alanındaki tüm simgeleri göstermek için Gizli simgeleri göster düğmesini tıklatın.

Uyarı: Görev Çubuğu ile Başlat Menüsü Özellikleri iletişim kutusunda Etkin Olmayan Simgeleri Gizle onay kutusu onaylı olmalıdır.

20

Windows XP
3.5 Görev çubuğunu özelleştirme
Tercihlerinize uydurmak amacıyla görev çubuğunu özelleştirmek için birçok yol vardır. Örneğin, araç çubuğunun tamamını ekranın soluna, sağına veya üst kenarına taşıyabilirsiniz. Araç çubuğunu büyütebilir, kullanmadığınızda Windows'un otomatik olarak gizlemesini sağlayabilir ve araç çubukları ekleyebilirsiniz. 3.5.1 Görev çubuğunun kilidini kaldırma ve görev çubuğunu taşıma Görev çubuğunun kilidini kaldırdığınızda, görev çubuğu masaüstünün yatay ve dikey kenarlarından herhangi birine taşınabilir. Görev çubuğu üzerinde boş bir alanı sağ tıklatın. Görev çubuğunu kilitle'nin yanında bir onay işareti varsa görev çubuğu kilitlidir. Görev çubuğunu kilitle'yi tıklatarak kilidi kaldırabilirsiniz, onay işareti kaldırılır. Not: Görev çubuğunu kilitlemek için, görev çubuğu üzerinde boş bir alanı tıklatın ve ardından onay işaretinin görüntülenmesi için Görev çubuğunu kilitle'yi tıklatın Görev çubuğu üzerinde boş bir alanı tıklatın ve ardından görev çubuğunu masaüstünün dörtkenarından birine sürüklerken farenin düğmesini basılı tutun. Görev çubuğu istediğiniz yere geldiğinde, fare düğmesini bırakın 3.5.2 Görev çubuğunu yeniden boyutlandırma Düğmeler ve araç çubukları için ek alan oluşturmak amacıyla görev çubuğunu yeniden boyutlandırabilirsiniz. 1. Görev çubuğu üzerinde boş bir alanı sağ tıklatın. Görev çubuğunu kilitle'nin yanında bir onay işareti varsa görev çubuğu kilitlidir. Görev çubuğunu kilitle'yi tıklatarak kilidi kaldırın, onay işareti kaldırılır. 2. İşaretli çift başlı bir oka dönüşünceye kadar görev çubuğunun kenarına işaret edin ve sonra görev çubuğunu istediğiniz boyuta getirmek için kenarı sürükleyin. 3.5.3 Görev çubuğunu gösterme veya gizleme Görev Çubuğunu gizlemek için 1. Görev çubuğu üzerinde boş bir alanı sağ tıklatın. Görev Çubuğu ve Başlat Menüsü Özellikleri'ni açın. 2. Görev çubuğunu kilitle onay kutusunu temizleyin. 3. Görev çubuğunu otomatik olarak gizle onay kutusunu seçin. 4. Görev çubuğu gizlenir. İşaretçiyi en son gördüğünüz yere getirerek görev çubuğunu yeniden görebilirsiniz.

21

Windows XP

Şekil 3-12 Görev Çubuğu ile Başlat Menüsü Özellikleri iletişim kutusu Görev Çubuğu Sekmesi

Görev çubuğunu görüntülemek için 1. Görev çubuğu üzerinde boş bir alanı sağ tıklatarak Görev Çubuğu ve Başlat Menüsü Özellikleri'ni açın. 2. Görev çubuğunu otomatik olarak gizle onay kutusunu temizleyin. 3.5.4 Görev çubuğuna araç çubuğu ekleme Araç çubuğu, bir program içerisinde gerçekleştirebileceğiniz görevleri temsil eden simgeler, düğmeler grubu, bir satır veya sütundur. Hızlı Başlat araç çubuğu gibi bazı araç çubukları görev çubuğunda görüntülenebilir. 1. Görev çubuğu üzerinde boş bir alanı sağ tıklatın ve Araç Çubukları'nın üzerine gelin. Araç çubuklarının bir listesi görüntülenir. 2. Yanlarında onay işaretleri olan araç çubuğu adları zaten görev çubuğunda bulunmaktadır. Eklemek veya kaldırmak için listedeki herhangi bir öğeyi tıklatın.

3.6 Görev çubuğu benzer öğeleri nasıl gruplar?
Daha fazla pencere açtığınızda, yeni düğmeleri sıkıştırmak için var olan görev çubuğu düğmelerinin genişliğinin daraltıldığını görürsünüz. Ancak, görev çubuğundaki düğmeler çok kalabalık olursa, benzer program düğmeleri tek bir düğmede gruplanır. Nasıl çalıştığını görmek için, masaüstünde üç Paint resminin açık olduğunu varsayın. Görev çubuğunda yeterli yer varsa, üç Paint penceresi ayrı düğmeler olarak gösterilir:

Şekil 3-13 Üç Paint penceresi ayrı görev çubuğu düğmesi olarak gösterilir.

Ancak, çok fazla program ve belgeniz açıksa, görev çubuğu bu üç düğmeyi grup adını (Paint) ve gruptaki öğe sayısını (3) gösteren tek bir düğmede toplar. Düğmeyi tıklatınca gruptaki dosyaları listeleyen bir menü gösterilir:

22

Windows XP

Şekil 3-14 Üç Paint penceresi tek görev çubuğu düğmesinde gruplanır.

Menüdeki öğelerden birini tıklatıldığında, penceresi görebilmeniz için etkinleştirilir.

İpucu: Gruptaki öğelerin tümünü kapatmak için grubun görev çubuğu düğmesini sağ tıklatarak Grubu Kapat'ı tıklatın. UYARI: Şekil 3-12 Görev Çubuğu ile Başlat Menüsü Özellikleri iletişim kutusu Görev Çubuğu Sekmesinde Benzer Görev Çubuğu Öğelerini Grupla etkin olmalıdır.

4 Windows Başlat Menüsü
Başlat menüsü, bilgisayar programlarınıza, klasörlerinize ve ayarlarınıza ana giriş kapısıdır. Lokanta menüsüne benzer şekilde liste seçenekleri sunduğundan menü olarak adlandırılmaktadır. "Başlat" adından da anlaşılacağı gibi, genellikle öğeleri başlatmak veya açmak için gittiğiniz yerdir. Bu genel etkinlikleri gerçekleştirmek içim Başlat menüsünü kullanın:        Program başlatma Yaygın olarak kullanılan klasörleri açma Dosyaları, klasörleri ve programları arama Bilgisayar ayarlarını düzenleme Windows İşletim sistemiyle ilgili yardım alma Bilgisayarı kapatma Windows'da oturum kapatma veya farklı bir kullanıcı hesabına geçiş yapma

Başlat menüsü üç şekilde açılabilir:

1. Fare işaretini Başlat düğmesine götürüp farenin sol düğmesine basılarak. 2. Klavyeden CTRL + ESC tuşlarına basılarak. 3. Yeni bilgisayar klavyelerindeki Ctrl ve Alt tuşlarının arasındaki pencere şeklideki düğmeye
basılarak.

Şekil 4-1 Klavyenizde yer alan Windows Tuşu

23

Windows XP
Başlat menüsü iki sütuna bölünmüştür. Sıklıkla kullanılan programların simgeleri sol tarafta yer alır. Klasörlerin ve diğer nesnelerin simgeleri sağdadır. Herhangi bir öğeyi açmak için sadece simgesine tıklamanız yeterlidir. Menüdeki her bir öğeyi ilerdeki bölümlerde inceleyeceğiz.

Kullanıcı adı

Şekil 4-2 Başlat menüsü

4.1 Kullanıcı Hesabı
Başlat menüsünün tepesinde her zaman kullanıcı adı ve kullanıcı hesabıyla bağdaştırdığınız resim gözükür. Windows XP birden fazla kullanıcı hesabını destekler. Her kullanıcının kendine ait belgeler klasörü, özelleştirme ayarları vs. mevcuttur. Başlat menüsünün tepesindeki kullanıcı adı ve resmi sadece bilgi amaçlıdır. Eğer bilgisayarda birden fazla kullanıcı hesabınız var ve başak bir kullanıcı hesabına geçmek isterseniz Bilgisayarı

4.2 Program Simgeleri
Başlat menüsünün sol tarafı sıklıkla kullandığınız program simgelerini içerir. Bu simgeler iki gruba ayrılmıştır. Tutturulmuş simgeler gri çizginin üstünde tepede yer alır. Tutturulmuş nesneler kalıcıdır, otomatik olarak değişmezler, sadece siz değiştirebilirsiniz. İlk iki tutturulmuş nesneler, Şekil 4-2’de görüldüğü üzere, sizin web tarayıcınız ve e-posta programınızdır. Bu simgelerin görünür olup olmadıkları ve hangi programların simgelerinin görüneceği başlat menüsü özellikler iletişim kutusundaki ayarlardan değiştirilebilir: 1. Başlat düğmesine sağ tıklayın ve Özellikleri seçin. 2. Başlat menüsünün(klasik başlat menüsü değil) seçili olduğuna dikkat edin. Sağ tarafta yer alan Özelleştir düğmesine tıklayın. 3. Şekil 4-3’da gösterilen Başlat Menüsü’nü Özelleştir iletişim kutusu görüntülenir. Başlat Menüsünde göster kısmında gösterilmesini istediğiniz programları seçin.

24

Windows XP
Mesela, web tarayıcınız için bir simge gösterilmesini istemiyorsanız, ilk onay kutusunu temizleyin. Seçim yaptıktan sonra her iki iletişim kutusunda da Tamam düğmesine basın.

4.3 Dinamik Başlat Menüsü Simgeleri
Tutturulmuş olmayan simgeler dinamiktir ve sizin en sık kullandığınız programları gösterir. Yeni bir bilgisayarda bunlar, kullanmanız en muhtemel olan simgeler olacaktır. Ama siz programalrı açıp çalıştırdıkça simgeler yerlerini en sık kullandığınız program simgeleriyle değiştirecektir. 4.3.1 Dinamik Başlat Menüsü Simgelerinden Kurtulmak Eğer bu listedeki bir öğeden kurtulmak istiyorsanız, o öğenin üzerine sağ tıklayın ve açılan kısayol menüsünden Bu Listeden Kaldır komutunu verin. Eğer bu listedeki tüm simgeleri temizlemek isterseniz Başlat Menüsü’nü Özelleştir iletişim kutusunda Listeyi Sil düğmesini tıklayın. Böylelikle liste temizlenir ve siz yeni programlar açıp kullandıkça simgeler eklenir. Bu iletişim kutusunda ayrıca Başlat Menüsünde kaç tane programın simgesinin görüntülenebileceğini de belirleyebilirsiniz.

Şekil 4-3 Başlat Menüsünü Özelleştir iletişim kutusu Genel sekmesi

4.3.2 Simgeleri Tutturmak Ve Kaldırmak Eğer en beğendiğiniz programları Tüm Programlar menüsünde bulmakta zorluk çekiyorsanız, bunları başlat menüsüne tutturabilirsiniz. Böylelikle, bu programlar, Başlat düğmesine tıkladığınızda Başlat menüsünde görünecektir. Bu durumda sadece çift tıklayarak bu programları çalıştırmanız mümkün olacaktır. Bir programı, Başlat menüsüne tutturmak için 1. Başlat düğmesine tıklayın. 2. Tüm programları tıklayın. 3. Başlat menüsüne tutturmak istediğiniz programa sağ tuşla tıklayın ve açılan kısayol menüsünde Başlat Menüsüne Tuttur komutunu verin.

25

Windows XP

Şekil 4-4 Bir programa sağ tıklandığında açılan kısayol menüsü

Başlat menüsüne tutturmak istediğiniz bir programın simgesini Başlat düğmesine sürükleyerek de tutturabilirsiniz. Başlat Menüsüne Tutturduğunuz Bir Program Simgesini Kaldırmak 1. Başlat düğmesine tıklayın 2. Başlat menüsünden kaldırmak istediğiniz programa sağ tuşla tıklayın. 3. Açılan kısayol menüsünden Başlat Menüsünden Al komutunu veya Bu listeden Kaldır komutunu verin.

Şekil 4-5 Başlat menüsüne tutturulmuş programa sağ tıklandığında açılan kısayol menüsü

4.4 Başlat Menüsünün Sağ tarafı
Başlat menüsünün sağ tarafı, sol tarafından birkaç yönden farklıdır. Bunlardan biri, Başlat menüsünün sağ tarafında sıklıkla kullanılan klasörlerin veya diğer XP özelliklerinin simgelerinin yer almasıdır. Mesela, Belgelerim, Resimlerim, Müziğim belgeleri saklamak için kullanılan klasörlerdir. Denetim Masası, bilgisayarınızdaki tüm özelliklerin simgelerini içeren bir klasördür. Başlat menüsünün sağ tarafındaki simgeler dinamik değildir. Kendi kendilerine asla değişmezler ve sağ tuşla açılan kısayol menüsünden Başlat menüsüne tutturma, başlat menüsünden kaldırma gibi seçenekleri göremezsiniz.

26

Windows XP
Bu kısımdaki hangi simgelerin görünüp görünmeyeceğini ancak Başlat Menüsünü Özelleştir iletişim kutusunun Gelişmiş sekmesinden ayarlayabilirsiniz.

Başlat menüsü öğeleri bölümünü kullanarak, başlat menüsünde hangi klasörlerin gösterilip gizleneceğini belirleyebilirsiniz.

Şekil 4-6 Başlar Menüsünü Özelleştir iletişim kutusu Gelişmiş sekmesi

Başlat menüsünde En Son Kullandıklarım klasörü en son açtığınız belgeleri listeler. Şekil 4-6’da En son açtığım belgeleri listele onay kutusunu kullanarak bu klasörün başlat menüsünde gözüküp gözükmemesini belirleyebilir, Listeyi Sil düğmesini kullanarak bu klasörde tutulan listeyi temizleyebilirsiniz.

4.5 Tüm Programlar
Başlat menüsünün sağ tarafındaki program simgeleri bilgisayarınızda yüklü tüm programları göstermez. Bilgisayarınızda kullanabileceğiniz tüm programları görebilmek için Başlat menüsündeki Tüm Programlar seçeneğini tıklamanız yeterlidir. Bunu yaptığınızda Tüm Programlar menüsü açılır.

Şekil 4-7 Tüm Programlar menüsü

UYARI: Ekranınızda ne kadar madde göreceğiniz, veya Tüm programlar menüsünün bu bölümde bahsedildiği gibi çalışıp. çalışmaması Görüntü Özellikleri ve Başlat Menüsünü Özelleştir iletişim kutularındaki ayarlara bağlıdır. Bkz. Özelleştir bölümü

27

Windows XP
4.6 Menüyü Düzenlemek
Windows XP’yi ilk kullandığınızda, Tüm Programlar menüsü oldukça düzenli haldedir. Menünün tepesinde birkaç tane sabit simge yer alır. Bunların altında alfabetik sırada program grupları görünür. Program gruplarının altında ise gene alfabetik sırada tek programlar yer alır. Siz program yükleyip kaldırdıkça, simgelerin düzeni alt üst olabilir, eğer Tüm Programlar menüsünde sürükle bırak etkin ise, Tüm Programlar menüsündeki herhangi bir simgenin üzerine sağ tıklayarak açılan menüden Ada Göre Sırala komutunu seçerek simgeleri kolaylıkla hizaya sokabilirsiniz. Aynı işlem program grubu simgeleri için de yapılabilir.

Şekil 4-8 sağ tuş ada göre sırala

Tüm Programlar menüsündeki simgeleri, yukarı aşağıya sürükleyerek de yerleştirebilirsiniz. Ama bu ancak Başlat Menüsünü Özelleştir iletişim kutusunda Gelişmiş sekmesinde Sürükleme ve bırakmayı etkinleştir etkin ise çalışacaktır.

28

Windows XP
5 Pencerelerle çalışma
Bir program, dosya ya da klasör açtığınızda, ekranınızda pencere olarak adlandırılan bir çerçeve kutusunun içinde gösterilir (Windows işletim sistemi adını bundan alır ). Windows'da her yerde pencereler olduğundan, pencerelerin nasıl taşınacağını, boyutlarının nasıl değiştirileceğini ya da yalnızca çalıştırmayı anlamak çok önemlidir.

5.1 Pencere bölümleri
Her pencerenin içeriği farklı olmasına rağmen, genellikle pencereler bazı öğeleri paylaşır. Bunlara örnek olarak, pencereler her zaman ekranınızın ana çalışma alanı olan Masaüstü’nde gösterilir. Ayrıca, çoğu pencerede benzer bölümler vardır:

Şekil 5-1 Normal bir pencerenin bölümleri

 

Başlık çubuğu. Belge ve programın adı gösterilir (veya bir klasörde çalışıyorsanız klasör adı). Simge Durumuna Küçült, Ekranı Kapla ve Kapat düğmeleri. Bu düğmeler, sırasıyla,

  

pencereyi gizler, tüm ekrana sığacak şekilde büyütür ve kapatır (bunlarla ilgili ayrıntıları aşağıda bulabilirsiniz). Menü çubuğu. Programda seçim yapmak için tıklatabileceğiniz öğeler içerir. Bkz. Menüleri, düğmeleri, çubukları ve kutuları kullanma. Kaydırma çubuğu. O anda göremediğiniz bilgileri görmek için pencere içeriğini kaydırmanızı sağlar. Kenarlıklar ve köşeler. Pencerenin boyutunu değiştirmek için fare işaretçinizle bunları sürükleyebilirsiniz.

Başka pencerelerde ek düğmeler, kutular veya çubuklar olabilir. Ancak, genellikle temel bölümlere de sahiptirler.

5.2 Pencere taşıma
Bir pencereyi taşımak için, fare işaretçisiyle başlık çubuğunun üstüne gelin . Ardından pencereyi istediğiniz yere sürükleyin. (Sürükleme, öğenin üstüne gelerek fare düğmesini basılı tutup, öğeyi işaretçiyle taşıma ve ardından fare düğmesini serbest bırakma demektir.)

29

Windows XP

5.3 Pencere boyutunu değiştirme
Pencerenin tüm ekranı doldurmasını sağlamak için, Ekranı Kapla düğmesini tıklatın pencerenin başlık çubuğunu çift tıklatın. Veya veya

   

Alt + Boşluk Tuş bileşenine basıp, E tuşuna basabilirsiniz. Pencerenin sol üst köşesindeki Kontrol Kutusunu tıklayıp, Ekranı Kapla komutunu tıklayabilirsiniz. Başlık/Taşıma çubuğunda fareyi sağ tıklayıp, Ekranı Kapla komutunu tıklayabilirsiniz. En altta görev çubuğunda, pencerenin simgesini sağ tıklayıp, Ekranı Kapla komutunu tıklayabilirsiniz.

Ekranı kaplamış olan pencereyi eski boyutuna geri döndürmek için, Önceki Boyut düğmesini tıklatın (bu düğme, Ekranı Kapla düğmesinin yerinde gösterilir). Ya da, pencerenin başlık çubuğunu çift tıklatın. Veya

   

Alt + Boşluk tuş bileşenine basıp, N tuşuna basabilirsiniz. Pencerenin sol üst köşesindeki Kontrol Kutusunu tıklayıp Önceki Boyut komutunu tıklayabilirsiniz. Başlık/Taşıma çubuğunda fareyi sağ tıklayıp, Önceki Boyut komutunu tıklayabilirsiniz. En altta görev çubuğunda, pencerenin simgesini sağ tıklayıp, Önceki Boyut komutunu tıklayabilirsiniz.

Pencereyi yeniden boyutlandırmak için (küçültme veya büyütme), pencerenin herhangi bir kenarlığı veya köşesi üstüne gelin. Fare işaretçisi iki başlı oka dönüştüğünde (aşağıdaki resme bakın), pencereyi daraltmak veya genişletmek için sürükleyin.

Şekil 5-2 Yeniden boyutlandırmak için pencerenin kenarlığını veya köşesini sürükleyin

Ekrana kaplamış olan bir pencere yeniden boyutlandırılamaz. Öncelikle, pencereyi önceki boyutuna geri getirmelisiniz. Not: Pencerelerin çoğu ekranı kaplayabildiği ve yeniden boyutlandırılabildiği halde, iletişim kutuları gibi boyutu sabitlenmiş bazı pencereler vardır.

30

Windows XP

5.4 Pencere gizleme
Pencereyi gizleme, simge durumuna küçültme olarak da adlandırılır. Bir pencereyi geçici olarak kapatmadan kullanım alanı dışına almak isterseniz, simge durumuna küçültün.
Pencereyi simge durumuna küçültmek için, Simge Durumuna Küçült düğmesini tıklatın . Pencere masaüstünden kaybolur ve yalnızca ekranınızın altında uzun yatay çubuk olan görev çubuğunda düğme şeklinde görülür.

Şekil 5-3 Etkin pencerenin görev çubuğu düğmesi koyu bir renkte belirtilir.

Simge durumuna küçültülmüş bir pencereyi yeniden masaüstünde görünmesini sağlamak için, görev çubuğu düğmesini tıklatın. Pencere, simge durumuna küçültmeden önceki şekilde gösterilir. Görev çubuğuyla ilgili daha fazla bilgi için, bkz. Bölüm 3 Görev Çubuğu Açık olan pencereyi farklı yolları kullanarak simge durumunda getirebilirsiniz:     Alt + Boşluk Tuş bileşenine, S tuşuna basabilirsiniz. Başlık/Taşıma çubuğunda, fareyi sağ tıklayıp, Simge Durumuna Küçült komutunu tıklayabilirsiniz. En altta görev çubuğunda, pencerenin simgesini sağ tıklayıp, Simge Durumuna Küçült komutunu tıklayabilirsiniz. Winkey + D tuşlarına bastığınızda, açık olan tüm pencereler simge durumuna gelir, bu tuşlara tekrar bastığınızda ekran önceki haline geri döner.

5.5 Pencereyi kapatma
Pencere kapatıldığında masaüstü ve görev çubuğundan kaldırılır. Bir program ya da belgeyle işinizi bitirdiğinizde ve artık yeniden kullanmanız gerekmediğinde, kapatın.  Pencereyi kapatmak için, Kapat düğmesini tıklatın .

      

Alt + F4 tuş bileşenine basarak pencereyi kapatabilirsiniz. Alt + Boşluk tuş bileşenine basıp, K tuşuna basabilirsiniz. Dosya menüsünün içindeki Çıkış komutunu tıklayabilirsiniz. Pencerenin sol üst köşesindeki Kontrol Kutusunu tıklayıp, Kapat komutunu tıklayabilirsiniz. Kontrol Kutusundaki simge, açık olan pencereye göre farklı olacaktır. Pencerenin sol üst köşesindeki Kontrol Kutusunu çift tıklayabilirsiniz. Başlık/Taşıma çubuğu üzerinde, fareyi sağ tıklayıp, kapat komutunu tıklayabilirsiniz. En altta görev çubuğunda, pencerenin simgesini sağ tıklayıp, Kapat komutunu tıklayabilirsiniz

31

Windows XP

Şekil 5-4 Kontrol kutusuna fare ile tıklandığında açılan kısayol menüsü

Not: Bir belgeyi yaptığınız değişiklikleri kaydetmeden kapatırsanız, size değişiklikleri kaydetme seçeneği veren bir ileti gösterilir.

5.6 Pencereler Arasında Geçiş Yapma
Birden fazla program veya belge açarsanız, masaüstünüz hızlı bir şekilde pencerelerle karışık hale gelebilir. Bazı pencereler diğerlerini kısmen veya tamamen örtebileceğinden, her zaman açtığınız pencereleri takip etmek kolay değildir. Görev çubuğunu kullanma. Görev çubuğu, tüm pencerelerinizi düzenlemek için bir yöntem sağlar.

Görev çubuğunda her pencereye karşılık gelen bir düğme bulunur. Başka bir pencereye geçiş yapmak için, yalnızca görev çubuğu düğmesini tıklatın. Pencere etkin olduğunda, yani siz üzerinde çalışırken, diğer pencerelerin önünde gösterilir. Görev çubuğu, düğmelerden dolayı çok kalabalıklaşırsa, bazı program düğmeleri aşağıda gösterildiği gibi tek bir düğmede gruplanır. Grupta bulunan öğelerin menüsünü görmek için düğmeyi tıklatın, ardından etkin pencere haline getirmek için bir öğe seçin. Görev çubuğu düğmeleriyle ilgili daha fazla bilgi için, bkz. Bölüm 3 Görev Çubuğu

Şekil 5-5 Gruplanmış Klasörler

ALT+SEKME tuşlarını kullanma. ALT+SEKME tuşlarına basarak önceki pencereye geçiş yapabilir veya

ALT tuşuna basılı tutup SEKME tuşuna sürekli basarak tüm açık pencereler ve masaüstü arasında geçiş yapabilirsiniz. Seçilen pencereyi göstermek için ALT tuşunu serbest bırakın.

32

Windows XP

Şekil 5-6 ALT+SEKME tuşlarıyla pencereler arasında geçiş yapma

ALT+ESC tuşlarını kullanma Alt tuşuna basılı tutarken, Esc tuşuna istediğiniz pencere aktif olana kadar basın, pencere aktif hale gelince Alt tuşunu bırakın

5.7 Pencereleri otomatik olarak düzenleme
Pencereleri nasıl taşıyacağınızı ve boyutlandıracağınızı artık bildiğinize göre, onları istediğiniz gibi masaüstünde düzenleyebilirsiniz.

Görev Çubuğunun boş alanında fare sağ tuşu tıklanarak açılan yukarıdaki menüden açık olan pencerelerin masaüstündeki görünümleri düzenlenebilir.      Pencereleri Basamakla: Açık olan pencereler alt alta sadece başlık çubukları görüntülenecek şekilde basamaklanır. Pencereleri Yatay Döşe: Açık olan pencereler tam ekrana yatay şekilde alt alta döşenerek ve otomatik boyutlandırılarak ekranda görüntülenir. Pencereleri Dikey Döşe: Açık olan pencereler tam ekrana dikey şekilde yan yana döşenerek ve otomatik boyutlandırılarak ekranda görüntülenir. Masaüstünü Göster: Açık olan tüm pencereler görev çubuğuna simge durumuna küçültülür. Geri Al Tümünü Simge Durumuna Küçült: Açık olan tüm pencereler görev çubuğuna simge durumuna küçültülür.

33

Windows XP

Şekil 5-7 Pencereleri basamakla

Şekil 5-8 Dikey olarak döşe

Şekil 5-9Yan yana döşe

5.8 Pencere Menüleri
Pencere içinde yapabileceğiniz her türlü işlemi, menü seçeneklerini kullanarak, Araç Çubuklarındaki simgeleri, kısayol tuşlarını kullanarak, Alt + tuş fonksiyonlarını kullanarak yapabilirsiniz. Menü seçeneklerine fare ile tıklayarak ulaşabileceğiniz gibi, bazı menü işlemlerini Alt + tuş fonksiyonları ile yapabilirsiniz. Dosya Açma, kapatma, kopyalama, kesme, yapıştırma, silme, v.b. işlemleri, menüleri açarak kullanabilirsiniz.
34

Windows XP
Pencere menülerini fareyle tıklayarak veya Alt + ... Tuşlarıyla görebilirsiniz. Menü Komutları Dosya Menüsü Düzen Menüsü Görünüm Menüsü Ekle Menüsü Biçim Menüsü Yardım Menüsü
Tablo 5-1 Menü komutlarının kısayol tuşları

Kısayol Tuşları Alt + D Alt + Z Alt + G Alt + E Alt + B Alt + Y

5.9 Pencerelerin Kontrol Menüsü ve Seçenekleri:

Kontrol Menüsü içerisindeki seçenekler ile pencere üzerinde bazı işlemler yapmanız sağlanır. Bu işlemler daha önceki konularda anlatıldığı gibi farklı yollarla da yapılabilmektedir. Ancak Fare kullanmadan klavye ile de bu işlemleri yapabilmek için bu menüye ihtiyaç vardır. Klavye ile "Kontrol Menüsü" nün açılmasını sağlamak için ; ALT + SPACE (Boşluk) tuşu kullanılır. Kontrol Menüsü içersinde bulunan seçenekler;       Önceki Boyut: Pencerenin tam ekrana kaplamadan önceki eski boyutuna dönmesini sağlar. Taşı: Klavyeden yön tuşları kullanılarak pencerenin konumu değiştirilir, "Enter" tuşuna basılarak yeni konuma pencere taşınmış olur. Boyutlandır: Klavyeden yön tuşları kullanılarak pencerenin istenilen taraftaki boyutu değiştirilir, "Enter" tuşuna basılarak pencere yeni boyutuna geçirilir. Simge Durumuna Küçült: Pencereyi ekrandan silerek Görev Çubuğuna simge durumuna küçültülmesini sağlar. Ekranı Kapla: Pencerenin Tam Ekrana kaplayacak şekilde boyutunun büyümesini sağlar. Kapat (Alt+ F4):Pencerenin kapatılmasını sağlar. Kapama işlemi için klavyeden ALT + F4 tuşu da kullanılabilir.

35

Windows XP
5.10 Pencere Araç Çubukları
Pencere içinde yapabileceğiniz işlemleri, menü içindeki komutlarla yapabileceğiniz gibi, bazı işlemleri Araç Çubuklarındaki düğmelerle de yapabilirsiniz. Menü içindeki seçeneklerin bazıları, Araç Çubuğundaki düğmelerde bulunur. Araç çubuğunuzda kullanabileceğiniz tüm düğmeler görünmeyebilir. Mesela Belgelerim klasöründe, Kes-Kopyala-Yapıştır-Sil düğmelerini, Araç Çubuğuna ekleyelim.
Araç Çubuğuna düğme eklemek için şunu yapabilirsiniz. 1. Açık pencerede, Görünüm menüsünü açın. 2. Araç Çubuklarını seçin. 3. Özeleştir’ i tıklayın. Veya Araç Çubuğunun üzerine sağ tıklayarak açılan kısayol menüsünden Özelleştir’i seçin.

Şekil 5-10 Görünüm Menüsünde yer alan Araç Çubukları komutu ile araç çubuğunu özelleştirebilrisiniz.

Ekranınızda Araç Çubuğunu Özelleştir iletişim kutusu açılır.

Şekil 5-11 Araç Çubuğunu Özelleştir iletişim kutusunu kullanarak araç çubuğuna komut ekleyip çubuktan komut çıkarabilirsiniz.

36

Windows XP
6 Dosya Klasör/Dizin
Dosya Dosya birbiri ile ilişkili veriler topluluğudur. Bu veriler bir programa ait olabileceği gibi kullanıcı tarafından yazılmış bir yazı, çizilmiş bir resim de olabilir. Bilgisayarda ses, müzik, resim, video, animasyon, yazı ve program kodları gibi bilgiler kayıt ortamlarında belirli bir isim altında ve belirli bir formatta saklanır. Bu yapıya dosya adı verilmektedir. Klasör Klasörler, dosyaları düzenli ve anlamlı bütünler halinde saklamak için kayıt ortamlarında (disk, disket, cd-rom gibi) oluşturulan bölümlerdir. Bilgisayarınızdaki dosyaları düzenlemek için kullandığınız klasörlerin içersinde alt klasörler de bulunabilir. (Klasör içeriğine erişmek ve bu içeriği görüntülemek için, klasöre çift tıklayın.)

Bilgisayarda kayıt ortamları belirli harflerle ifade edilir. ( A: Disket Sürücüsü, C: Harddisk Sürücüsü, D: veya E: CD-Rom Sürücüsü... gibi.) Bu şekilde bilgiler üzerinde yapılan işlemlerin daha kolay ve belirli bir standartta olması sağlanır ve pek çok program bu standart yapıya göre programlanır. Genellikle kayıt ortamlarında hareketli ve dönen parçalar bulunmaktadır. Bu yapısal özelliğinden dolayı kayıt ortamlarına (Disket, Harrdisk, Cd-rom, vs ) sürücü adı verilmiştir

6.1 Dosya ve Klasör Çeşitleri
6.1.1 Dosya Çeşitleri: Bilgisayarınızda bulunan dosyalar birbirinden farklıdır. İçersinde barındırdığı bilginin özelliğine göre dosyalar belirli standartlarda çeşitlere ayrılmıştır. Bu çeşitliliği ve farklılığı dosya isimlerinde kullanılan ve genellikle üç harften oluşan noktadan sonraki harf grubu (uzantı - tür) belirler. Programlar bu uzantılara göre dosyaları açar ya da çalıştırır. Dolayısıyla dosyaların uzantılarına bakarak ne tür bir dosya olduğunu, hangi program tarafından kullanılıp açılabileceğini anlayabiliriz.

37

Windows XP
ÖRNEK: Yazı Dosyaları:     TXT : en basit yazı dosyası RTF: Zengin içerikli metin belgesi DOC: Microsoft Word ile kaydedilmiş yazılı belge DOCX: Microsoft Office 2007 ve üzeri ile kaydedilmiş belgedir

Resim Dosyaları:     BMP: Açık resim dosyasıdır. Paint ile değiştirilebilir JPG: sıkıştırılmış resim dosyasıdır GIF : Animasyonlu resim dosyasıdır PSD: Photoshop ile üretilmiş resim dosyasıdır

Müzik Dosyaları:    WAV: Açık ses dosyasıdır. Media player ile açılabilir MID: Eski tip müzik dosyasıdır MP3: Sıkıştırılmış müzik dosyasıdır. winamp ile açılabilir

Film Dosyaları:       AVI: Açık film dosyasıdır. codec desteği ile media playerde izlenebilir MPG: Sıkıştırılmış eski tip film dosyasıdır MPEG-2 : MPG sisteminin gelişmiş versiyonudur. Günümüzde Mpeg4 formatı çok kullanılmaktadır DivX: Yüksek sıkıştırmalı Avi dosyalarıdır. MOV: Quicktime video dosyasıdır DAT: CD üzerindeki filmlerdir

Örnektekiler gibi daha pek çok programa özel dosya formatları ve uzantıları vardır. Bu uzantılar dosyanın hangi program ya da programlar tarafından açılabileceğinin önemli bir işaretidir. Aynı zamanda İşletim Sistemleri, farklı uzantıya sahip dosyaların simgelerini, farklı resim ve şekillerle göstererek birbirlerinden kolayca ayırt edilmesini sağlamaktadır. 6.1.2 Klasör Çeşitleri:

Windows XP işletim sistemindeki birçok klasör dosya klasörüdür. Bunlar herhangi bir türdeki dosya ve dosyalar için kullanılan klasördür

38

Windows XP
Windows XP İşletim sistemi tarafından özel bir amaçla oluşturulmuş bazı klasörlerin görünümleri farklıdır.(Sık kullanılanlar, Denetim masası, Paylaşılan müzik, Paylaşılan resimler, Paylaşılan video gibi

6.2 Dosya - Klasör Özellikleri
Dosya klasörlerinizin oluşturma tarihlerini, boyutlarını, türünü özniteliklerini vb. özelliklerini görüp kontrol edebilirsiniz. Bu özellikler üzerinde değişiklikler yapabilirsiniz. Dosya ve klasörlerin özelliklerini, Özellikler penceresini açarak görebilirsiniz.

Dosya ve klasörlerin özelliklerini şu yollarla görebiliriz. 1. Dosya veya klasör üzerinde fareyi sağ tıklayın. Açılan menüden Özellikler seçeneğini tıklayın. 2. Dosya veya klasörü bir kez tıklayıp seçin. Alt + Enter tuşlarına birlikte basın. Dosya –Klasör Özellikleri  Dosyanın Türü: Her dosya, işletim sistemi, onun bileşenleri ve diğer yazılımlar tarafından belirlenmiş bir türde kaydedilir. Dosya türü, söz konusu dosyanın diğerleri içinde hangi özelliklere sahip olduğunu gösterir. Dosyanın hangi türde saklandığını ise onun uzantısından anlayabilirsiniz. Dosyanın Hangi Program Tarafından Açıldığı:Pek çok program çeşitli format ve türdeki dosyaları açacak yada kaydedecek şekilde programlanmış olabilir. Dosya uzantısı, programlar için dosyanın açılıp açılamayacağını karar vermesini sağlayan önemli bir işaret olduğundan önemlidir ve rastgele dosya ismi ve uzantısı verilmemeli, başka bir dosya uzantısı ile değiştirilmemelidir. Klasör ve Dosyanın konumu: Klasör veya dosyanın hangi sürücü ve alt klasör içersinde bulunduğunu gösteren ifadedir (Path). Bazı program ve uygulamalarda, dosyaya erişmek için kullanılır. ÖRNEK: C:\WINNT\SYSTEM32\CALC.EXE Dosya Boyutu (Size):Dosya içersinde bulunan bilginin byte cinsinden değeridir. ASCII karakter tablosunda belirtilen her bir karakter 1 Byte değerindendir. Gerçekte dosyaların içersinde ve kodlamada bu ASCII karakter tablosundaki karakterler kullanılmaktadır. Klasör Boyutu (Size):Boş bir klasörün boyutu 0 byte dır. Ancak içersinde dosya ve alt klasörler varsa bunların toplam boyutları klasörün boyutu olarak ifade edilir. Klasör İçeriği: Klasör içersinde bulunan alt klasörlerin ve dosyaların sayılarını ifade eder. Dosya ve Klasörün Diskteki Boyutu: Sürücülerde kullanılan dosya sistemine göre dosyalar için ayrılmış ve kullanılmış olan byte gruplarının (cluster) toplam büyüklüğünü ifade eder. 39

  

Windows XP
Clusterlar tam olarak dolmasa da kullanılmış sayılır bu yüzden diskteki boyut gerçek boyuttan büyük olmaktadır. NTFS için 1 Cluster = 4096 Byte dır. ) Dosyanın Oluşturulduğu Tarih: Klasör ve dosyanın ilk defa oluşturulduğu tarih ve saat bilgisidir. Dosyanın Düzenlendiği Tarih: Dosya üzerinde herhangi bir düzenleme yada ekleme yapıldığı tarih bilgisidir. Klasörlerde bulunmaz. Dosyanın Erişildiği Tarih: Dosyaya en son erişildiği (açıldığı-çalıştırıldığı) tarih bilgisidir. Klasörlerde bulunmaz.

  

6.2.1

Klasör ve Dosyanın Öznitelikleri  Salt Okunur: Klasör veya dosyanın programlar tarafından sadece okunabilmesini herhangi bir değişiklik ya da ekleme yapılmak istediğinde onay için mesaj verilmesini sağlar. Bu şekilde dosyayı koruma altına alır.  Gizli: Klasör ve dosyanın adı ve simgesinin klasör penceresi içersinde görüntülenmesini engeller. Gelişmiş düğmesine tıklayarak gelişmiş öznitelikler penceresinden arşiv ve dizin öznitelikleri ile sıkıştırma veya şifreleme öznitelikleri ayarlanabilir:  Arşiv ( Dosya Arşivleme İçin Hazır ) :Dosya veya klasörün arşivlenip arşivlenmeyeceğini belirtir. Bazı programlar bu seçeneği hangi dosyaların ve klasörlerin yedeklendiğini denetlemek için kullanır. Dizin ( Hızlı Dosya Araması için "Dizin Oluşturma Hizmetinin" bu dosyada dizin oluşturmasına izin ver. ):Seçilen dosya veya klasörün içindekilerin daha hızlı arama için bir dizininin oluşturulup oluşturulmadığını belirtir. Dosya veya klasörün dizini oluşturulduktan sonra, içindeki metne göre, ayrıca tarih gibi özelliklere veya dosya veya klasörün özniteliklerine göre arama yapabilirsiniz.

Sıkıştırma veya şifreleme öznitelikleri:   Sıkıştır ( Disk Alanından Kazanmak İçin Sıkıştır ) : Dosya veya klasörün sıkıştırılmış olup olmadığını belirtir. Şifrele ( Veriyi Korumak İçin İçeriği Şifrele ) :Dosya veya klasörün içindekilerin şifrelendiğini belirtir. Yalnızca dosya veya klasörü şifreleyen kullanıcı içeriğe erişebilir. Ancak, dosya veya klasörlerin şifreleri, nasıl taşındıklarına veya kopyalandıklarına bağlı olarak, çözülebilir.

NOT: Arşivleme, dizin oluşturma, sıkıştırma veya şifreleme ile ilgili özellikleri NTFS dosya sistemine sahip sürücülerde kullanabilirsiniz.

6.3 Dosya ve Klasörlerle Yapılan İşlemler
Dosya ve Klasörler Üzerinde Yapılabilecek İşlemler     Dosya veya klasörleri seçme Dosya veya klasör açma Yeni bir dosya veya klasör oluşturma Dosya veya klasörün kısayolunu oluşturma 40

Windows XP
      Dosya veya klasör özelliklerini görme / değiştirme Dosya veya klasörün adlarını değiştirme Dosya veya klasörü silme Dosya veya klasörü kopyalama veya taşıma Klasörü paylaşıma açma Dosya veya klasörü koruma

6.3.1 Dosya veya Klasör Simgelerinin Seçilmesi: Bilgisayarda yapmak istenilen işlemler için öncelikle işlemden etkilenmesini istediğiniz öğelerin fare ya da klavye kullanılarak seçilmeleri yani işaretlenmeleri gerekir. Daha sonra yapılacak işlemler(aç, gönder, kes/yapıştır, kopyala/yapıştır, kısayol oluştur,sil,ad değiştir,özellikler komutları gibi)sadece seçili olan öğeleri etkiler. Seçme işlemi için Fare, Klavye bazen de her ikisinin birlikte kullanılması gerekir. Farenin sol tuşu ile öğe (dosya, klasör simge, menü seçeneği vs.) üzerinde tek tıklamak öğenin seçilmesini sağlayacaktır. Klavye ile seçim yapmak için; genellikle TAB tuşu, Yön tuşları, ALT tuşu bazen de SHIFT veya CTRL tuşları kullanılır   Tek simge seçmek: Fare ile dosya ya da klasör simgesi üzerinde farenin sol tuşuyla bir kez tıklanır veya Yön tuşlarıyla istenilen simge seçilene kadar basılır. Birden fazla simge seçmek:

Simgelere yakın bir noktada farenin sol tuşu basılı tutulup (sürükle-bırak) hareket ettirilerek istenilen simgelerin seçilmesi sağlanır. Birden fazla simge seçmek için klavye ve fare birlikte de kullanılabilir. Örneğin; en baştaki simge seçildikten sonra SHIFT tuşu basılı iken fare ile en son seçilmesi istenilen dosya simgesine tıklanarak aradaki simgelerin de seçilmesi sağlanabilir. CTRL Tuşu basılı iken istenilen simgeler üzerinde tek tek tıklanarak seçilmeleri sağlanabilir.  Tüm simgeleri seçmek: Yukarıdaki yöntemler kullanılabileceği gibi tüm dosyaları seçmek için "Düzen" menüsündeki "Tümünü seç" komutu tıklanabilir ya da bu işlemin kısayol tuşu olan CTRL+A tuşlarına basılabilir. Seçili olanlar haricindekileri seçmek (Seçimi tersine çevirmek): Bazen seçili olanlar haricindekileri seçmek gerekebilir. Bu durumda Düzen menüsündeki "Diğerlerini Seç" komutu kullanılır

6.3.2 Dosya veya Klasör Açma Pencere içersinde görüntülenen bir dosya ve ya klasörü açmak için simgesi üzerinde çift tıklama yapmak yeterlidir. Klasör üzerinde çift tıklandığında; klasörün içersindeki dosya veya alt klasörler aynı pencere içersinde görüntülenecektir. Dosya üzerinde çift tıklandığında ise; dosya türüne göre ilişkilendirilmiş olan program tarafından, yeni bir pencere içersinde açılacaktır.

41

Windows XP
Eğer dosya ve türü Windows tarafından tanınmıyor yada herhangi bir programla ilişkilendirilmemiş ise ekrana, "Birlikte Aç" iletişim kutusu gelir. Dosya türünü ve özelliğini biliyorsanız iletişim kutusu içersinde listelen programlardan birisini seçerek, listede yoksa "Gözat" düğmesi ile, bilgisayarınızda kurulu olan programlardan uygun olanı kendiniz seçerek, dosyanın seçtiğiniz program tarafından ( eğer program, dosya türüne destekliyorsa ) açılmasını sağlayabilirsiniz.

Dosya veya klasörleri açmanın başka yöntemleri de vardır;    Dosya ya da klasör simgesi üzerinde sağ tıklamak açılan menüden "Aç " komutu seçmek, Dosya ya da klasör simgesi üzerinde tek tıklamak (seçmek) daha sonra klavye üzerindeki "Enter" tuşuna basmak, Açmak istediğiniz dosya ya da klasör bir klasör penceresindeyse nesneyi seçtikten sonra "Dosya" menüsünden "Aç" Komutunu seçmek.

6.3.3 Yeni Dosya Oluşturmak: Yeni bir dosyanın oluşturulması için istenilen dosya türü ile ilgili programlar kullanılır. (Örneğin; Resim Dosyası için Paint ya da Adobe Photosop programı gibi, Yazı yada dokuman dosyası için; Notepad, Wordpad ya da MS Word programı gibi programların kullanılması gerekir.) İlgili program açıldıktan sonra "Dosya" menüsünden "Yeni" komutu ile açılan boş sayfa içersinde gerekli yazı yada çizimler yapılır ve "Dosya" menüsünden "Kaydet" komutu ile, bir isim ve konum belirtilerek bilgisayara kayıt edilir. Böylece bir dosya oluşturulmuş olur. Windows da kurulu bazı programların boş dosyalarını oluşturmak için;
  

Dosyanın oluşturulacağı klasör seçilir ve açılır, Klasör penceresinin "Dosya" menüsünden "Yeni" komutu seçilir ya da pencerenin boş bir alanında sağ tıklama yapılarak açılan menüden "Yeni" komutu seçilir, Yeni alt menüsü içersinde bulunan program listelerinden dosyasını oluşturmak istediğiniz bir tanesi üzerine tıklanır.

Bu işlemler istenilen programa ait boş bir dosya oluşturulmasını sağlar. Oluşturulan boş dosya üzerinde çift tıklandığında ilgili programın çalıştırılması ve boş dosyanın ekranda görüntülenmesi sağlanır. 42

Windows XP
6.3.4 Yeni Klasör Oluşturmak: İçersinde yeni klasör oluşturmak istediğiniz sürücü ya da klasörü açın,

Pencerenin "Dosya" menüsündeki "Yeni" seçeneği üzerine gelin ve "Klasör" seçeneği üzerinde tıklayın, (Aynı işlemi pencerenin boş bir yerinde sağ tıklama ile açılan menüden ve pencerenin solunda gördüğünüz "Dosya ve Klasör Görevleri" bölümü altındaki "Yeni klasör oluştur" komutuna tıklayarak da yapabilirsiniz.) Oluşan yeni klasör için bir ad yazın ve "Enter" tuşuna basın,

Bu işlemler yeni bir klasör oluşturmanızı sağlayacaktır.

Masaüstünde veya bir klasör penceresinde boş bir yerde fareyi sağ tıklayın. Yeni seçeneğinde, Klasör’ ü tıklayın. Yeni klasörün adını yazıp Enter tuşuna basın. İsterseniz bu ismi daha çok değiştirebilirsiniz. Ekranınıza açılan simge içinde Yeni klasörün adını yazıp Enter tuşuna basın

6.3.5 Dosya veya Klasörün Kısayolunu Oluşturmak: Kısayol: Bilgisayarınızda veya ağda, program, dosya, klasör, disk sürücüsü, web adresi, yazıcı veya başka bir bilgisayar gibi erişilebilir herhangi bir öğeye bağlantı kurmayı sağlayan özel dosyalardır.

Kısayol simgesi üzerinde şeklinde bir işaret bulunur. Bu işaret dosyanın bir kısayol olduğunu gerçek dosya olmadığını gösterir. Gerçek dosyanın hangi konumda olduğunu kısayolun özellikler penceresinden öğrenebiliriz.

43

Windows XP

Kısayol Oluşturmak için; 1. Yöntem Bilgisayarınızdaki sürücü veya klasör içersinde kısayolunu oluşturmak istediğiniz öğeyi (klasör, dosya, program, sürücü vs. ) seçin, Pencerenin "Dosya" menüsündeki "Kısayol Oluştur" komutunu seçin (simge üzerinde sağ tıklama ile açılan menüdeki "Kısayol Oluştur" seçeneğini de kullanabilirsiniz). Böylece açtığınız sürücü veya klasör penceresi içinde bir kısayol oluşturmuş olursunuz. Simgenin kısayolunu masaüstünde oluşturmak isterseniz; "Dosya"menüsünden "Gönder" seçeneği üzerine gelip oradan "Masaüstü (kısayol oluştur)" seçeneğini tıklayabilirsiniz (simge üzerinde sağ tıklama ile açılan menüdeki "Gönder-->Masaüstü(kısayol oluştur)" seçeneğini de kullanabilirsiniz). 2. Yöntem İçersine kısayol oluşturmak istediğiniz sürücü veya klasörü açın, "Dosya" menüsünde "Yeni" üzerine gelin sonra "Kısayol" komutunu tıklatın, Açılan iletişim kutusundaki "Gözat" düğmesine tıklayarak kısayolunu oluşturmak istediğiniz nesneyi(sürücü, dosya, klasör, program) seçin 6.3.6 Dosya veya Klasörün Adını Değiştirme: Dosya veya klasörün adını değiştirmek için kullanılabilecek yöntemler;

   

Adını değişeceğiniz dosya veya klasör bir klasör penceresi içindeyse dosya veya klasörü seçtikten sonra "Dosya" menüsündeki "Yeniden Adlandır" seçeneğini tıklayın sonra yeni ismi klavyeden yazın, Adını değişeceğiniz dosya veya klasör bir klasör penceresi içindeyse dosya veya klasörü seçtikten sonra pencerenin solunda bulunan "Dosya ve Klasör Görevi" bölümünden "Bu dosyanın adını değiştir" komutunu seçin ve klavyeden yeni ismi yazın, Dosya veya klasör simgesi üzerinde sağ tıklayın, açılan menüden "Yeniden Adlandır" seçeneğini üzerinde tıklayın sonra yeni ismi klavyeden yazın, Dosya veya klasörü seçtikten sonra klavyeden F2 tuşuna basın yeni ismi yazın, Dosya veya klasörü seçtikten sonra adı üzerinde bir kez tıklayın ve yeni ismi yazın, Dosya veya klasörün özellikler penceresinden de adını değiştirebilirsiniz.

44

Windows XP
Dosya veya klasörün yeni ismini klavyeden girdikten sonra Enter tuşu ile onaylayabilir,Esc tuşu ile isim değiştirmeyi iptal edebilirsiniz. 6.3.6.1 Dosya ve klasörlerin isimlendirilmesinde dikkat edilecek noktalar: Windows XP'deki dosya ve klasör isimleri, boşluklar da dâhil olmak üzere en fazla 255 karakter olabilir. Ancak, 255 karakterli bir dosya adı oluşturmanız önerilmez. Programlar'ın çoğu, çok uzun dosya adlarını yorumlayamazlar. Dosya ismi iki kısımdan oluşur. Birinci kısım dosya adıdır, ikinci kısım ise dosya uzantısıdır. Bir dosyayı tanımlamak için mutlaka ona bir isim vermek gereklidir. Dosya adı ve uzantısı harfler sayılar ve karakterlerden oluşabilir. Yalnız özel karakterler dosya adı içersinde kullanılmamalıdır. ( | \ / : * ? " > < vs.) Bir klasörde aynı isim ve uzantıya sahip yalnız bir dosya bulunabilmesidir. Dosya uzantısı dosyanın özelliğine bağlı olarak farklılık gösterecektir. Word dosyası ise uzantısı .doc, resim dosyası ise .JPG yada .gif vs. gibi 6.3.7 Dosya veya Klasör Silme: Dosya veya Klasör Silmek için yöntemler; Silinmek istenilen simge yada simgeler seçildikten sonra ;
    

Klasör penceresindeyseniz "Dosya" menüsündeki "Sil" komutu yada sağ tuş menüsündeki "Sil" komutu üzerinde tıklanır. Klasör penceresindeyseniz pencerenin solunda bulunan "Dosya ve Klasör Görevleri " bölümündeki "Bu klasörü sil" komutu üzerinde tıklanır. Klavyede "Delete" ya da "Del. (Numlock pasif iken)" tuşuna basılır. Klavyede "CTRL+D " tuşlarına basılır. Pencere üzerindeki standart araç çubuklarında bulunan sil düğmesi üzerinde tıklanır.

Silme işleminin onaylanması için ekrana bir iletişim kutusu gelecektir. "Evet" butonu tıklanırsa silme işlemi gerçekleşir.

Silinen dosyalar Geri Dönüşüm Kutusuna (Çöp Kutusu) taşınmaktadır. Gerektiğinde buradan geri alınabilirler ya da tamamen silinebilirler. Tamamen silmek için Geri dönüşüm kutusunun boşaltılması gerekir.

45

Windows XP

Silme işlemi eğer SHIFT tuşu basılı iken yapılırsa geri dönüşüm kutusuna taşınmadan silinirler.

Silme işlemini iptal etmek için CTRL+Z tuşu, "Düzen" menüsündeki "Geri Al Sil" komutu ya da araç çubuklarındaki "Geri Al" düğmesine tıklanabilir. Ayrıca masaüstünde bulunan "Geri Dönüşüm Kutusu" açılarak silinip buraya taşınmış olan simgeler seçilip "Dosya" menüsünden "Geri Yükle" komutu tıklanabilir.(Farenin sağ tuşuyla tıklanarak açılan menüden "Geri Yükle" komutu da seçilebilir.) 6.3.8 Dosya veya Klasörü Kopyalama veya Taşıma: Bir veya birden fazla simgeyi kopyalamak ya da başka bir ortama (sürücü ya da klasöre) taşımak için öncelikle seçilmeleri gerekir. Kopyalama: Seçilen simgenin (fotokopi gibi) çoğaltılması anlamıma gelir. Taşıma: Seçilen simgenin bulunduğu ortamdan silinip başka bir ortama konulması anlamına gelir. Bir simgenin kopyalanması dört adımdan sonra gerçekleşir:   1. Adım: Kopyalanacak simge yada simgelerin seçilmesi; 2. Adım: Kopyala komutunun verilmesi; (Bu işlem simgenin Pano adı verilen geçici hafıza bölgesine alınmasını sağlar, dolayısı ile ekranda herhangi bir değişiklilik olmaz.)

Kopyala komutu için yöntemler; Klasör penceresi içindeyseniz "Düzen" menüsünden "Kopyala" komutu üzerinde tıklanır, ii. Seçili simge ya da simgeler üzerinde sağ tıklanarak açılan menüden "Kopyala" komutu üzerinde tıklanır, iii. Klavyeden CTRL+C tuşlarına basılır, ya da iv. Klavyeden CTRL+INSERT tuşlarına basılır, 3. Adım: Pano’ya kopyalanan simgelerin yapıştırılacağı ortamın (Sürücü yada klasör gibi) seçilmesi ve açılması i.

46

Windows XP
 4. Adım: Yapıştır komutunun verilmesi:

Yapıştır komutu için yöntemler; i. ii. iii. iv. Klasör penceresi içindeyseniz "Düzen" menüsünden "Yapıştır" komutu üzerinde tıklanır, Pencerenin boş bir alanında sağ tıklanarak açılan menüden "Yapıştır" komutu üzerinde tıklanır, Klavyeden CTRL+V tuşlarına basılır, yada Klavyeden SHIFT+INSERT tuşlarına basılır,

NOT: - Yapıştır komutu birden faza tekrarlanırsa kopyalanan simgeler de o kadar çoğaltılmış olur. "Düzen" menüsündeki "Kısayol Yapıştır" komutu, simgenin kısayol dosyasını oluşturur. Bir simgenin Taşınması dört adımdan sonra gerçekleşir: i. ii. Taşınacak simge ya da simgelerin seçilmesi, Adım: Taşıma için komutunun verilmesi; (Bu işlem simgenin Pano adı verilen geçici hafıza bölgesine alınmasını sağlar, taşıma komutunun verilmesi seçili olan simgelerin diğerlerine göre silik görünmelerine neden olur.)

Taşıma komutu için yöntemler; Klasör penceresi içindeyseniz "Düzen" menüsünden "Kes" komutu üzerinde tıklanır, yada ii. Seçili simge yada simgeler üzerinde sağ tıklanarak açılan menüden "Kes" komutu üzerinde tıklanır, iii. Klavyeden CTRL+X tuşlarına basılır, iv. Klavyeden SHIFT+DELETE tuşlarına basılır. 3. Adım: Pano’ya taşınan simgelerin yapıştırılacağı ortamın (Sürücü yada klasör gibi) seçilmesi ve açılması 4.Adım: Yapıştır komutunun verilmesi: i.

 

Yapıştır komutu için yöntemler; i. ii. iii. iv. "Düzen" menüsünden "Yapıştır" komutu üzerinde tıklanır, ya da Pencerenin boş bir alanında sağ tıklanarak açılan menüden "Yapıştır" komutu üzerinde tıklanır, Klavyeden CTRL+V tuşlarına basılır, ya da Klavyeden SHIFT+INSERT tuşlarına basılır,

Buraya Taşı... ve Buraya Kopyala... Komutları: "Öğe Taşı" veya "Öğe Kopyala" iletişim kutundan sürücü ve klasör seçilerek simgelerin başka bir ortama kopyalanması ya da taşınması sağlanabilir. İletişim kutusunu açmak için uygulanabilecek yöntemler:

47

Windows XP

Pencere üzerinde bulunan standart araç çubuklarındaki "Buraya taşı" ve "Buraya kopyala" düğmelerine tıklanır, Pencerenin solunda bulunan "Dosya ve Klasör Görevi" bölümündeki "Bu klasörü taşı" ve "Bu klasörü kopyala" komutlarına tıklanır, "Düzen" menüsündeki "Klasöre kopyala..." ve "Klasöre taşı..."komutları seçilir.

 

Pratik Bilgi:

 

Sürükle - Bırak yöntemi ile masaüstünde açık olan iki klasör arasında dosya taşıma yada kopyalama işlemleri gerçekleştirilebilir. Bunun için: Simgeler fare ile seçilir ve diğer klasör üzerine sürüklenip bırakılırsa taşıma işlemi gerçekleşir. Bu işlem sırasında eğer klavyeden CTRL tuşu basılı tutulursa Kopyalama işlemi gerçekleşir. Diskete simge kopyalamak: "Dosya" menüsündeki "Gönder" alt menüsü içersinde bulunan "Disket 3,1/2" komutu üzerine tıklandığında seçili simgeler diskete kopyalanır. Belgelerim klasörüne simge kopyalamak: "Dosya" menüsündeki "Gönder" alt menüsü içersinde bulunan "Belgelerim" komutu üzerine tıklandığında seçili simgeler Belgelerim klasörüne kopyalanır. E-Mail ile simgelerin kopyasını bir başkasına göndermek: Eğer bilgisayarınız internete bağlı ve "Outlook Express" gibi bir mail programınız var ve gerekli ayarlamaları yapıldıysa mail ile dosya gönderebilirsiniz. Bunun için; "Dosya" menüsündeki "Gönder" alt menüsü içersinde bulunan "Posta Alıcısı" komutu üzerine tıklandığında seçili simgeler Mail eklentisi olarak istenilen kişinin mail adresine gönderilebilir. Klasörü Paylaşıma Açma:

6.3.9

Bir klasör ya da sürücünün paylaşıma açılması, ağda bulunan diğer bilgisayar ve kullanıcıların paylaşıma açılmış olan klasör ve içindeki dosyaları görme ve kullanma hakkı verilmesi anlamına gelir. Kullanıcıların Paylaşıma açılmış olan klasör ve dosyalar üzerinde hangi haklara sahip olacakları "İzinler" düğmesi tıklandığında açılan iletişim kutusundan ayarlanabilir. Paylaşım iletişim kutusunu açmak için;

48

Windows XP
 

Klasör penceresi içindeyseniz klasör seçildikten sonra "Dosya" menüsündeki "Paylaşım..." komutu tıklanır, Klasör penceresi içindeyseniz pencerenin solunda bulunan "Dosya ve Klasör Görevleri" bölümünden "Bu klasörü paylaş" komutu tıklanır, "Özellikler" komutu ile açılan iletişim kutusundan "Paylaşım" sekmesi tıklanır.

Paylaştırılmış bir klasörü başka bir bilgisayardan açmak için; 1. Masaüstündeki Ağ Bağlantılarım simgesine çift tıklatın, 2. Ağ Bağlantılarım penceresinin solunda bulunan "Ağ Görevleri" bölümünde gördüğünüz "Çalışma Grubu Bilgisayarlarını Göster" komutuna tıklayarak paylaşıma açılmış bilgisayarı bulup gerekiyorsa kullanıcı adı ve şifrenizi girin, 3. Paylaşıma açılmış klasör üzerinde çift tıklatın. Paylaşılan Belgeler Klasörü: Paylaşılan Belgeler, Paylaşılan Resimler ve Paylaşılan Müzik klasörleri, bilgisayarınızdaki tüm kullanıcıların erişebileceği dosyaları, resimleri ve müzikleri kaydedebileceğiniz bir alan sağlar. Kişisel klasörlerinizin(Belgelerim, Resimlerim ve Müziklerim)tersine, paylaşılan klasörlerin yalnızca size özel olmasını sağlayamazsınız. Bilgisayarınızı kullanan herkes bu klasörlerin içindeki dosyalarla çalışabilir. Dosya veya klasörlerinizi bilgisayarda hesabı olan diğer kullanıcılarla paylaşmak için yapılabilecek yöntemler, Paylaşmak istediğiniz dosya veya klasörleri seçtikten sonra;
 

Pencerenin solunda bulunan "Diğer Yerler" bölümündeki "Paylaşılan Belgeler" klasörüne doğru fare ile sürükleyin. "Öğe Taşı" veya "Öğe Kopyala" iletişim kutusundan "Paylaşılan Belgeler" klasörünü seçin.

49

Windows XP
6.4 Dosya-Klasör Simgelerinin Görünümü
Dosya ve klasörlerin görünüm sıralandırmalarını yapabiliriz. Simgelerini özelliklerine göre yerleştirebiliriz. Simgeleri gruplarına ayırabilirsiniz. Simgeleri pencereye otomatik olarak yerleştirebilirsiniz. Dosya ve klasörlerin görünümlerini farklı yollardan düzenleyebilirsiniz. Penceredeki Görünüm menüsünü tıklayın. Açılan seçeneklerden görüntü seçimi yaparak nasıl görüneceğini inceleyebilirsiniz

Penceredeki Görünümler düğmesini tıklayın, ekrana açılan menüde seçeneklerden biriyle seçiminizi yapabilirsiniz.

Pencerede dosya ve klasörlerin sıralandığı bölümün boş bir yerinde fareyi sağ tıklayın, ekrana açılan menüde Görünüm seçeneğini seçin. Açılan alt menüde seçiminizi yapabilirsiniz.

50

Windows XP
6.5 Dosya - Klasör Simgelerinin Yerleştirilmesi

 

Dosya ve klasörlerinizi değişik tercihlere göre yerleştirebilirsiniz. Dosya ve klasörleri, alfabetik olarak adlarına göre, türlerine göre, değişik tarihlerine göre yerleştirebilirsiniz. Gruplara ayırabilirsiniz, ekranda otomatik sıralayabilirsiniz. Dosya ve klasörlerin yerleştirilmesini farklı yollardan yapabilirsiniz. Penceredeki Görünüm menüsünü tıklayın. Simgeleri Yerleştir’ i seçin. Açılan menüden tercih yapabilirsiniz.

 

Pencerede dosya ve klasörlerin sıralandığı bölümün boş bir yerinde fareyi sağ tıklayın. Açılan menüde Simgeleri Yerleştir seçeneği içinden tercih yapabilirsiniz. Görünüm menüsünü kullanarak veya sağ tıklama yöntemiyle açılan bölümde, Simgeleri Yerleştir’ i seçin ve Grup olarak Göster’ i tıklayın. Grup olarak göster seçeneği kullandığınızda, dosyalarınızı, dosyasının adını, boyutunu, türünü veya değiştirilme tarihi gibi ayrıntılı olarak gruplandırabilirsiniz. Örneğin, dosya türüne göre gruplandırırsanız, resim dosyaları, bir çalışma grubunda görüntülenir, Microsoft Word dosyalarını başka bir grup ve başka bir Excel dosyalarını görüntülenir. Grup olarak göster, küçük resimler, döşeme, simgeler ve Ayrıntılar görünümlerinde kullanılabilir Penceredeki simgeleri otomatik olarak düzenlemek her zaman faydalıdır. Simgelerinizi rahatlıkla görebilir, üst üste gelmelerini engelleyebilir, simgeleri yanlışlıkla birbirinin içine kaydedilmesini önlersiniz. Görünüm menüsünü kullanarak veya sağ tıklama yöntemiyle açılan bölümde, Simgeleri Yerleştir’ i seçin. Otomatik Düzenle’ yi tıklayın.

6.6 Dosya - Klasör Gizleme/Gösterme
Bilgisayarınızda bulunan dosya ve klasörlerin başkaları tarafından görünmesini ve yanlışlıkla silinmesini engellemek için bunları gizleyebilirsiniz. Öncelikle bilgisayarınızda gizli dosya ve klasörlerin görünmesini engelleyen ayarı yapmalıyız. Bu yöntemi kullanarak tekrar gizli dosya ve klasörleri görünür hale getirebiliriz.
  

Belgelerim klasörünü açın. Araçlar menüsünün içinde Klasör Seçenekleri seçeneğini tıklayın. Açılan Klasör Seçenekleri penceresinde Görünüm sekmesini tıklayın Gelişmiş Ayarlar bölümünde Gizli Dosyalar’ ı ve Klasörleri Gösterme onay kutusunu seçin. Uygula ve Tamam düğmelerini tıklayın

51

Windows XP

Şekil 6-1 Klasör Seçenekleri iletişim kutusu Görünüm Sekmesi

Uyarı: Klasör Seçeneklerine ayrıca Başlat-Denetim Masasından da ulaşabilirsiniz. Dosya ve Klasörlerin Gizlenmesi
  

Belgelerim klasörünü açın. Dosya ve klasör üzerinde fareyi sağ tıklayın. Açılan pencerede Özellikler seçeneğini tıklayın. Açılan dosyanın Özellikler penceresinde Genel sekmesini seçin. Gizli onay kutusunu işaretleyin. Uygula ve Tamam’ı tıklayın.

Belgelerim klasörünü kapatıp tekrar açtığınızda, gizlenen dosyanın kaybolduğunu görebilirsiniz. Gizlemek istediğiniz klasörün içinde alt klasörler varsa ekranınıza bir onay penceresi açılacaktır. Bu onay penceresinde tercih yapabilirsiniz.

52

Windows XP
7 Denetim Masası
Bilgisayarın yazılım ve donanım ille ilgili ayarları denetim masasından yapılabilmektedir. Başlat menüsünden Denetim Masası seçeneği ile aşağıdaki pencere ekrana gelmektedir. Denetim Masasının iki tip görünümü vardır. i. ii. Kategori Görünümü Klasik Görünümü

Kategori Görünümü: Bu görünümde yapılabilecek ayarlamalar gruplandırılmış ve her grupta görev listeleri oluşturulmuştur. Böylece istenen ayarlamalara ulaşmak için kullanıcıya kolaylık sağlanmıştır.

Klasik Görünüm: Klasik Görünüme geçmek için Pencerenin sağında yer alan "Klasik Görünüm'e geçiş yap" komutu seçilir. Pencerede çeşitli denetim masası öğeleri listelenir. Hangi bölümde ayarlama yapılmak istenirse o öğe üzerinde çift tıklama yapılarak özellik veya seçenekler penceresi ekrana getirilir ve gerekli ayarlamalar bu pencereler üzerinden yapılır.

53

Windows XP

Bu pencereden ulaşılabilen bazı Özellik ve Seçenekler pencerelerine çeşitli uygulamalardan da linkler verilmiştir. Örneğin;

 

"Görüntü" özellikleri için Masaüstünde sağ tıklama yapıp açılan menüden "Özellikler" komutunun seçilmesi ile Denetim masasından "Görüntü" simgesi ile açılan aynı pencereyi ekrana getirecektir. Görev Çubuğu üzerindeki saat bilgisi üzerinde çift tıklama yaparak "Tarih Saat Ayarlarına" ulaşılır. Klasör penceresinde "Araçlar" menüsünden "Klasör Seçenekleri" komutu ile Klasör seçenekleri penceresine ulaşılır.

7.1

Tarih Saat Ayarları:

Bilgisayarın sistem saatini ve tarihini, Hangi saat diliminde bulunduğunuzu ve internet bağlantınız var ise tarih ve saat bilgisinin internet üzerinden doğrulanmasını bu bölümden ayarlayabilirsiniz. İnternet Saat: Eğer bilgisayarınız internete bağlı ise tarih ve saat bilgisinin internet üzerinden belirlediğiniz server ile bağlantı kurulup doğrulanmasını sağlatabilirsiniz.

54

Windows XP

Tarih Saat Dilimi: Bulunduğunuz Ülke ve Şehir e göre hangi saat diliminde olduğunuuzu listeden seçerek belirleyebilirsiniz.

Gün Işığından Yararlanma (Yaz-Kış Saat Uygulaması) : Bazı dönemlerde gün ışığından daha fazla yararlanmak için saatlerin bir saat ileriye veya geriye alınması sağlanır bu işlemin belirli tarihlerde otomatik olarak gerçekleştirilmesi için kutucuğun işaretli olması gerekmektedir.

7.2 Bölge ve Dil Seçenekleri
Standartlar ve Biçimler: Bilgisayarda bazı programların tarihleri, saatleri, para birimi ve sayıları nasıl görüntülemesini istediğinizi seçmenizi sağlar. Ülkeler göre bu öğelerin görünümü farklı olabilir. Konum: bu bölüm ile bazı programlarda kullanılabilen haberler ve hava durumu gibi bilgileri hangi ülke veya bölgeden almak istediğinizi ayarlayabilirsiniz. MSN gibi programlarda etkindir.

55

Windows XP

Sadece birkaç öğe üzerinde değişiklik yapmak için "Özelleştir" düğmesini tıklayın. Örneğin tarihin uzun veya kısa biçimde görüntülenmesini değiştirebilir istediğiniz biçimde ayarlayabilirsiniz.

Dil Seçenekleri Ayarları: Metin Hizmetleri ve Giriş Dilleri: Çeşitli programlarda metin girişi veya görüntülenmesinde hangi dilin tercih edildiğini belirlemenizi sağlar. Değişiklik yapmak isterseniz "Ayarlar" düğmesine tıklayabilirsiniz.

56

Windows XP

Sistemde yüklü dilin görülmesi veya yeni bir dil eklenip çıkarılması için Ayrıntılar butonuna tıklayın.

Ayarlar: Bilgisayarınızda zaman zaman farklı dillerde metinler yazıyorsanız bu dili varsayılan dil olarak listenize ekleyebilirsiniz. Gerektiğinde bu listedeki dillerden birini şecerek metin girişinizi hangi dil ile yapılacağını belirlersiniz.

Yüklü klavye tipleri burda listelenir. Koyu renkteki klavye türü varsayılan klavyedir.

Varsayılan giriş dilini düğmeye basarak değiştirebiliriz

Ekle komut düğmesiyle yeni bir klavye türü eklenebilir

Kaldır komut düğmesiyle listede yüklü klavyeler sistemden kaldırılabilir

57

Windows XP
Dil Çubuğu Düğmesi: Dil çubuğu düğmesi ile hangi dil'in aktif olduğunu masaüstünde veya görev çubuğunda görüntüleyebilirsiniz. Gerektiğinde bu çubuğu kullanarak önceden eklediğiniz diğer dilleri aktif hale getirebilirsiniz.

Tuş Ayarları: Metin girişleri için birden fazla dil kullanıyorsanız ve bu diller arasında geçiş yapmanız gerektiğinde hangi tuş grubu ile bunu yapabileceğinizi bu bölümde ayarlayabilirsiniz.

Gelişmiş Ayarlar: Unicode kullanmayan programlar için karakterlerin doğru görüntülenmesini sağlamak için listeden uygun dil seçilir.

58

Windows XP

7.3 Fare Ayarları:
Fare düğmesi ve imlecinin kullanımı, imleç hızı ve donanım konfigürasyon ayarları gibi farenizin ayarlarını kontrol etmenize imkan verir. Fare Özellikleri iletişim kutusunu görüntülemek için Başlat --> Denetim Masası seçeneklerine sırasıyla tıklayın, sonra "Fare" simgesine çift-tıklayın. ("Kategori Görünümde" iseniz "Yazıcılar ve Diğer Donanımlar" kategorisini ve açılan pencereden "Fare" öğesiniz seçiniz. Düğmeler (Buttons): Farenizin düğmelerinin işlevlerini kontrol etmek için bu sekmeyi kullanın. Burada üç farklı özellik alanı ile karşılaşacaksınız:

Düğme Yapılandırması: Fareyi sağ veya sol el kullanımı için yapılandırabilirsiniz. Normalde Fare Sol tuşu aktiftir. Bunu değiştirmek isterseniz "birincil ve ikincil düğmeleri değiştir" kutucuğuna işaretleyiniz. Normalde sol düğmeyi kullanarak seçme ve normal sürükleme işlemlerini ve sağ düğmeyi kullanarak da bağlantılı alt menüleri açma ve özel sürükleme işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz.

59

Windows XP
Çift Tıklama Hızı: Bir çift-tıklamanın algılandığı hızı ayarlayabilirsiniz. Hızı yavaş ve hızlı arasında bir değere ayarlamak için ayarı sola veya sağa doğru kaydırın. Ayarınızı test alanında deneyebilirsiniz. Klasöre çift-tıklayın; eğer yeterince hızlı tıklarsanız klasör şekli değişir. Eğer Klasör şekli değişmezse, çift-tıklama hızınızı daha düşük bir değere ayarlamanız gerekebilir.

Tıklatma Kilidi: Sürükle bırak işleminde fare sol tuşunu işlem bitene kadar basılı tutmak gerekir. Fare düğmesini sürekli basılı tutmadan sürükle bırak işlemini gerçekleştirmek için "Tıklatma Kilidini" etkinleştirebilirsiniz. Bu durumda fare sol tuşunu kısa süre basılı tutup sürükle bırak işlemini başlatabilir işiniz bittiğinde de sol tuşu tıklatabilirsiniz. Ne kadar kısa süre basılı tutacağınız ayarını da "Ayarlar" butonuna basıp açılan pencereden belirleyebilirsiniz.

İşaretçiler: Bir yardım öğesini, metin öğesini veya normal bir öğeyi seçtiğinizde, imleç kullanılamadığında ve bir öğeyi boyutlandırırken olduğu gibi değişik etkinlikler sırasında fare imlecinin nasıl görüntüleneceğini ayarlamak için bu sayfayı kullanabilirsiniz. "Düzen" listesinden önceden belirlenmiş fare düzenlerini seçebilir ya da her durum için farenin şeklinin nasıl olacağını "Gözat" butonundan açılan pencereden belirleyebilirsiniz.

Şekil 7-1 Fare Özellikleri iletişim kutusu İşaretçiler sekmesi

Windows XP varsayılan işaretçi ayarlarına dönmek için "Düzen" listesinden "Windows varsayılan (sistem düzeni)" seçeneğini seçebilirsiniz. 60

Windows XP
İşaretçinin üç boyutlu görünmesi için "İşaretçinin gölgesini etkinleştir" kutucuğuna işaretleyebilirsiniz. Hareket (Motion): Hız, hassasiyet, görünürlük ve aktif düğmeye git gibi özellikler dahil olmak üzere imlecinizin nasıl hareket ettiğini ve görünümünü kontrol etmek için bu sayfadan faydalanın. Sayfa üç bölümden oluşur: Hareket, Düğmeye Git ve Görünürlük. Hareket: İmlecin hangi hızda hareket edeceğini belirtmenize imkan sağlar. İmleç hızını yavaş ve hızlı arasında bir değere, ayarlamak için ayarı sola veya sağa doğru hareket ettirin.

Bu ayarlarda değişiklik yaptığınızda, değişiklikler hemen uygulanır. Sizin işinize yarayan bir fare hareketine kavuşmak için farklı imleç hızı deneyin. işaretçinin daha hassas hareket etmesini sağlamak için "İşaretci hassasiyetini artır" kutucuğu işaretleyin. Varsayılan Düğmeye Git: Buradaki "İleti kutularında fare işaretçisiniz otomatik olarak varsayılan düğmenin üstüne götür " seçeneğini işaretlerseniz, bir iletişim kutusu açıldığında fare imleci otomatik olarak varsayılan düğme olarak adlandırılan düğmenin üzerine konumlandırılır (her iletişim kutusunda bu şekilde bir düğme vardır).

Görünürlük: Bu bölümde fare işaretçisinin hangi durumlarda nasıl görüneceğini ayarlayabilirsiniz. İşaretçi izini göster seçeneğini işaretlerseniz farenin her hareketinde işaretçinin birden fazla görüntüsü birbiri ardınca görüntülenecektir. Yazarken işaretçiyi gizle seçeneği ile klavyenin kullanıldığı durumlarda fare işaretçisi ekranda görüntülenmeyecektir. "CTRL" tuşuna basıldığında ise Fare işaretçisinin hangi konumda olduğunu belirleyebilirsiniz.

Tekerlek: Eğer tekerlekli bir fareniz varsa tekerleğin kullanılması durumunda ekrandaki görüntünün ne kadar hareket edeceğini (kaç satır veya sayfa) bu bölümden belirleyebilirsiniz. 61

Windows XP

Şekil 7-2 Fare Özellikleri iletişim kutusu Tekerlek Sekmesi

Donanım (Hardware): Farenizin donanım konfigürasyonunu ve özelliklerini görüntülemek ve değiştirmek için bu sayfayı kullanabilirsiniz. Farenizin ismini ve türünü Aygıtlar listesinde ve aygıt özelliklerini de listenin altında bulacaksınız.

Fare problemleri için "Sorun Gider" düğmesine tıklayarak Windows XP "Yardım ve Destek Merkezi" sayfası çalıştırabilir ve "Özellikler" düğmesine tıklayarak da farenizin donanım özelliklerini yapılandırabilirsiniz. Buradaki ayarlar donanımınıza bağlı olarak değişiklik gösterir, Ancak, sistemde yüklü çoğu donanım aygıtı için söz konusu olan üç sayfa ile karşılaşacaksınız. Bu sayfaları (Genel, Gelişmiş Ayarlar, Sürücü) kullanarak etkinleştirebilir veya devreden çıkarabilir, aygıt hakkındaki bilgileri görüntüleyebilir, sürücüde değişiklik yapabilir ve aygıtın kullanmakta olduğu donanım kaynaklarını görüntüleyebilir ve yapılandırabilirsiniz.

7.4

Klavye Ayarları:

Klavye karakter yineleme ve hız ayarları, imleç yanıp sönme hızı ile donanımla ilgili ayarlar gibi klavyenizin ayarlarını yapılandırmanızı sağlar. Klavye Özellikleri iletişim kutusuna ulaşmak için Başlat -> Denetim Masası seçeneklerine tıklayın ve Klavye simgesine çift tıklayın.("Kategori Görünümde"

62

Windows XP
iseniz "Yazıcılar ve Diğer Donanımlar" kategorisini ve açılan pencereden "Klavye" öğesiniz seçiniz)

Hız : Karakter yineleme ve imleç yanıp-sönme hızını yapılandırmak için bu sayfayı kullanın. Bu sayfada şu seçenekleri ayarlayabilirsiniz: Yineleme Gecikmesi: Siz bir tuşu basılı tuttuğunuzda, karakterin yinelenmesi için gereken süreyi ayarlamanıza imkân verir. Yineleme gecikmesini kısa ve uzun arasında bir değere ayarlamak için ayarı sola veya sağa kaydırın. Yineleme hızı: İlgili tuşu basılı tuttuğunuzda, karakterin yinelendiği hızı ayarlamanıza imkân verir. Yineleme hızını yavaş ile hızlı arasında bir değere ayarlamak için ayarı sola veya sağa doğru kaydırın. Yineleme hızını sınamak için bir tuşu basılı tutun: Ayarlarınızı test etmek için imleci pencerede yer alan metin kutusuna yerleştirin ve sonra bir tuşa basılı tutun.

İmleç Yanıp Sönme Hızı: İmlecin yanıp sönme hızını ayarlamanıza imkan verir. İmleç yanıp sönme hızı yavaş ve hızlı arasında bir değere ayarlamak için ayarı sola veya sağa doğru kaydırın. Ayarın sol tarafında bir imleç örneği göreceksiniz ve bu anda etkin olan ayarlara göre bu imlecin yanıp sönme hızını izleyebileceksiniz.

63

Windows XP
Yukarıdaki ayarlardan herhangi birinde değişiklik yapacak olursanız, test edebilmeniz için yaptığınız değişiklikler hemen uygulanacaktır. Yani, karakter yineleme seçeneklerinden herhangi birinde değişiklik yapar ve sonra bu ayarlarınızı metin kutusunda test ederseniz, siz henüz "Uygula" veya "Tamam" düğmesine tıklamamış olsanız bile yaptığınız değişiklikler artık etkindir. Aynı durum imleç yanıp sönme hızı ayarı için de geçerlidir. Ancak, değişikliklerin "Klavye Özellikleri" iletişim kutusu dışında klavyenize uygulanması için, "Uygula" veya "Tamam" düğmesine tıklamalısınız. Donanım (Hardware): Klavyenizin donanım ayarlarını görüntülemek, yapılandırmak ve sorunlarını gidermek için bu sayfayı kullanın. Aygıtlar listesinde, yüklü klavyenizin ismini ve türünü göreceksiniz. Aygıt Özellikleri bölümünde klavyenizle ilgili bilgiler yer alacaktır. Bunlar üretici, donanım değişikliği, yer (SCSI ID veya veriyolu numarası gibi) ve aygıt durumu gibi bilgileri kapsar. Aygıt Durumu satırı aygıtın düzgün olarak çalışmakta olduğunu ya da bir problem açıklaması, bir problem kodu ve mevcutsa, bir çözüm önerisi görüntüler.

Burada iki ilave düğme bulunur:
1) Sorun Gider... : Klavye problemleri için Windows XP "Yardım ve Destek Merkezi" sayfasını açmak

için bu düğmeye tıklayın. Klavye ile ilgili donanım problemlerini çözümlemek için açıklama ve talimatları okuyun. 2) Özellikler: Klavyenin genel ve sürücü özelliklerini görüntülemek için bu düğmeye tıklayın.

7.5

Program Ekle veya Kaldır

Program Ekle/Kaldır bilgisayarınızdaki programları yönetmenizi sağlar. Programların bilgisayarınızda kapladıkları alanları, en son çalıştırdığınız tarihi ve programa ait destek bilgilerini de görebilirsiniz. Yeni bir program eklemenizi veya var olan bir programı değiştirmeniz veya kaldırmanızı sağlar. Ancak bu işlemleri uygulayabilmek için Bilgisayar Yöneticisi yetki grubu ile açılmış olması gereklidir.

64

Windows XP
Program Ekle/Kaldır iletişim kutusuna ulaşmak için Başlat-Denetim Masası seçeneklerine tıklayın ve "Program Ekle/Kaldır" simgesine çift tıklayın.

Programları Değiştir veya Kaldır (): Bilgisayarınıza kurduğunuz programları yeniden düzenlemek (değiştirmek) yada silmek için; Program Değiştir veya Kaldır butonuna tıklatın sonra değiştirmek veya kaldırmak istediğiniz programı seçin. Bir programı değiştirmek için Değiştir'i düğmesini tıklatın. Bir programı kaldırmak için Kaldır'ı düğmesini tıklatın. Düğmelere basıldıktan sonra eğer programın kendi uninstall programı varsa bu program tarafından ya da Windows Installer programı tarafından "Değiştirme" ya da "Kaldırma" işlemleri gerçekleştirir. Uyarı: "Değiştir/Kaldır'ı" butonuna tıklattığınızda, bazı programlar siz uyarılmadan kaldırılabilir. Windows Bileşenlerini Ekle/Kaldır (): Windows'a ait yüklenmiş yada yüklenecek programların listesi üzerinde onay kutucuklarına işaretleyerek yada işareti kaldırarak yüklenmesini yada kaldırılmasını sağlayabilirsiniz. Yeni bileşenlerin yüklenmesi için Windows Yükleme CD'sine ihtiyaç vardır.

Windows’ un içinde

gelen hazır yardımcı programların listesi. Bu listeden işaretlenen program/programlar İleri komut düğmesine basılınca yüklenmeye başlar. Windows yükleme CD’ si isteyebilir

65

Windows XP
8 Kullanıcı Hesaplarını Yönetmek

Denetim Masasında kullanıcı hesapları çift tıklatıldığında aşağıdaki pencere gelir.

Hesap Değiştirme

Hesap Değiştir düğmesine tıklanıldığında tanımlı kullanıcıların olduğu bir pencere gelir. Buradan hangi kullanıcıda değişiklik yapılacaksa ona tıklanır. Gelen pencereden istenen değişiklikler yapılır.
Yeni Hesap Oluşturma

İlk menüde gelen pencereden Yeni Hesap Oluştur butonuna basıldığında aşağıdaki pencere gelir. Yeni hesap için bir isim girilerek ileri butonuna basılır.

66

Windows XP

Gelen pencerede tanımlanan kullanıcının hangi türde kullanıcı olacağını seçtikten sonra Hesap Oluştur komut butonuna basarak hesabı oluşturmuş oluruz.

8.1 Bir Hesapta Değişiklik Yapmak İçin
Görev seç liste kutusunda Hesap değiştir'i tıklatın. 2. Değiştirmek istediğiniz hesabı tıklatın. 3. Değiştirmek istediğiniz öğeyi seçin: a. Hesabın Karşılama ekranında görünen adı değiştirmek için Adı değiştir'i tıklatın. b. Kullanıcı hesabını temsil eden resmi değiştirmek için Resmi değiştir'i tıklatın. Kullanıcının resmi olarak bilgisayardaki herhangi bir resim dosyasını kullanabilirsiniz. c. Kullanıcının bilgisayardaki haklarını artırmak veya azaltmak üzere hesap türünü değiştirmek için Hesap türünü değiştir'i tıklatın. d. Kullanıcının parolasını ve parola ipucunu oluşturmak veya değiştirmek için Parola oluştur/değiştir'i tıklatın. e. Kullanıcı hesabını bilgisayardan silmek için Hesabı sil'i tıklatın. Hesabı silerken kullanıcının bilgisayardaki dosyalarını tutma seçeneği sunulur.
1.

Not: Bilgisayarda oturum açmış durumda olan bir kullanıcının hesabını silemezsiniz.

67

Windows XP
9 Donatılar
9.1 Sistem Araçları
9.1.1 Disk Birleştirici

Hard diskler sektör olarak bilinen küçük bloklara bölünür. Bir dosya hard diske yazıldığında ihtiyacı olduğu kadar sektöre yayılacaktır. Windows, genel olarak bulabildiği ilk boş sektöre dosyayı yazacaktır ve sistematik olarak diğer boş sektörle işlem devam edecektir. Zamanla dosyalar karışmaya başladığı zaman ise (yani parçalanmaya başladığında) Windows tüm parçaları bir araya getirmek için tüm diski taramak durumunda kalacaktır. Bu ise Hard Disk'inizin daha fazla çalışmasına ve performansınızın fazlasıyla düşmesine neden olacaktır. Bir dosyayı kaydetmek veya herhangi bir dosyayı açmak normalde olduğundan daha fazla zaman alacaktır. Windows'un Disk Birleştiricisi, işte bu sorunu ortadan kaldırmak için geliştirilen başarılı bir araç. Eğer bilgisayarınızda bir dosyayı açarken çok fazla bekliyorsanız, diskinizi birleştirmenizi öneriyoruz. Bunun için Başlat/Tüm Programlar/Donatılar/Sistem Araçları/Disk Birleştirme'yi seçin. Burada karşınıza gelecek sürücüleri seçerek birleştirme işlemini (defragmentation) gerçekleştirebilirsiniz. Disk Birleştiricisi, sabit diskinizin daha etkili çalışabilmesi için parçalanmış dosyaları yeniden düzenleyen bir araçtır. Disk birleştirme, bilgisayarınızın sabit diski üzerindeki parçalanmış dosyaları birleştirme işlemini tanımlar.

68

Windows XP
9.1.2 Disk Temizleme

Bilgisayarınızı hızlandırmanın bir diğer kolay yolu ise Windows'ta bulunan Disk Temizleme' aracıdır. Aracın isminden de anlaşılacağı üzere Disk Temizleme (Disk Cleanup) hard diskinizdeki geçici internet dosyalarını (Temprorary Internet Files) kontrol ederek size temizlenebilecek dosyaların bir dökümünü sunar. Bu araca ulaşmak için Başlat/Tüm Programlar/Donatılar/Sistem Araçları/Disk Temizleme'yi seçin. Disk sürücünüzü seçtikten sonra bir süre seçtiğiniz disk üzerinde tarama işlemi yapılacaktır. Bu işlem sonra erdikten sonra karşınıza farklı bileşenlerin bir araya geldiği bir liste gelecektir. Listede yer alan bileşenlerin isimlerini ve Hard Disk'inizde ne kadar yer kapladığını bu listede görebilirsiniz. Burada gereksiz olan dosyaların seçililiğini sağladıktan sonra Tamam'a basmanız yeterli. 9.1.3 Sistem Geri Yükleme

Bilgisayara sahip olan herkes, sabit diskine yeni bir program yüklemek ya da sistemine yeni bir donanım eklemek isteyebilir. Bu işlemler sırasında Windows'un düzgün çalışmaması gibi sorunlarla karşılaşabilirsiniz.

69

Windows XP
Windows Millenium Edition'ın getirdiği en büyük yeniliklerden birisi, yazılımların ya da donanımların yüklenmesi sırasında oluşabilecek hatalar nedeniyle bilgisayarda doğacak sorunları giderme özelliği idi. Bu özellik, periyodik aralıklarla geri yükleme noktaları oluşturmakta ve sistemin sorunsuz çalıştığı eski bir zamana geri döndürülmesi ne olanak tanımaktaydı. Sistem Geri Yükleme adı verilen özellik, Windows XP'de de yerini alıyor. Beklenmedik bir durum karşısında ne yapacağını bilemeyen tecrübesiz kullanıcılar bile, Sistem Geri Yükleme ile sorunu çözebilirler. Bu bölümde Sistem Geri Yükleme özelliğinin nasıl çalıştığını öğreneceksiniz.

1- "Başlat" menüsünden "Tüm Programlar" seçeneğine tıklayın. Daha sonra "Donatılar" satırının üzerine gelin ve açılan yeni menüden "Sistem Araçları'm seçin. Son olarak "Sistem Geri Yükleme" seçeneğine tıklarsanız, bu küçük programı çalıştırmış olacaksınız. Karşınıza iki seçeneğin yer aldığı bir ekran gelecek. Her iki seçenek için de izlenecek farklı yollar vardır. Bunları A ve B olarak ele alacağız. A1- Bilgisayarımı önceki bir zamana geri yükle" seçeneği, Windows'un sorunsuz çalıştığı eski bir zamana geri döndürülmesi için kullanılır. Bu şekilde, yaşanan sorunlar da otomatik olarak giderilir. A2- Bu seçeneği tıkladığınızda karşınıza bir takvim gelir. Tarihlerin bazıları koyu renkle işaretlenmiştir. Bunlar, geri dönebileceğiniz tarihleri gösterirler. A3- Şimdi bu tarihlerden birini seçin ve ardından İleri" düğmesine basın. Açılacak yeni pencerede secimizi onaylamanız istenecektir. A4- Artık arkanıza yaslanabilir ve işlemin tamamlanmasını bekleyebilirsiniz. Bu işlem birkaç dakika sürebilir.

70

Windows XP
Geri Yükleme Noktası Oluşturmak

B1- İkinci seçenek, elle bir "Geri yükleme noktası" oluşturmanıza olanak tanır. Bu işlemi, bilgisayarınızın sorunsuz çalıştığı biranda yapmanız gerekir. Çünkü daha sonra yaşayacağınız sorunları gidermek için bu geri yükleme noktasını kullanacaksınız. B2- Geri yükleme noktası oluşturmak çok kolay bir işlemdir. Önce ilgili seçeneği işaretleyin ve "İleri" düğmesine tıklayın. Açılacak yeni pencerede, oluşturacağınız geri yükleme noktasına isim vermeniz istenir. İsmi belirleyin ve hemen ardından "Oluştur" düğmesine basın. B3- Bundan sonra bilgisayarınız, geri yükleme noktasını oluşturmak için kendi işlemlerini yapacaktır. Bu işlem, bilgisayarın hızına bağlı olarak birkaç saniye veya birkaç dakika sürebilir. İşlemin tamamlandığını, karşınıza çıkacak yeni pencerenin yardımıyla anlayabilirsiniz. UYARI: Bu uygulamayı kullandığınızda, bilgisayarınızdaki verilerin herhangi bir şekilde zarar görmesi söz konusu değildir. Windows'u önceki bir tarihe geri döndürmek, aradaki zaman İçerisinde kaydettiğiniz belgelerin veya resimlerin de yok olması anlamına gelmez. Bu prosedür, sadece sistem kaydı olan programlar veya donanımların kullandığı sürücüler İle İlgilidir. Eski bir tarihe geri döndüğünüzde, en kötü İhtimalle bir donanımın sürücülerini silmiş olabilirsiniz. Masaüstü resminizi tekrar seçmek zorunda kalmanız da mümkündür. Bilgisayarınızda yapacağınız her işlemden önce geri yükleme noktası oluşturmanıza gerek yoktur. Çünkü Windows XP, zaten düzenli aralıklarla geri yükleme noktaları oluşturmaktadır.

71

Windows XP
9.2 Paint
Bilgisayarda basit çizimler ve resimler yapmak için Windows ile birlikte gelen programlardan biri olan Microsoft Paint programı kullanılır. Paint programı bütün Windows sürümlerinde bulunur. (Windows 3.x, Windows 95, Windows 98, Windows NT, Windows 2000, Windows ME. Windows XP). Paint bit eşlem yöntemiyle görüntü oluşturmakta ve saklamaktadır. Paint programı ile .BMP uzantılı(24-bit, 256 renkli, 16 renkli ve tek renkli), .JPEG, .GIF, .PNG, ve .TIFF uzantılı dosyalar açılabilir veya kaydedilebilir. Paint ile oluşturduğunuz veya düzenlediğiniz çizimlerinizi masaüstü arka planı olarak kullanabilir veya başka bir belgeye yapıştırabilirsiniz. Hatta Paint ile tarayıcı kullanarak bilgisayarınıza aktardığınız fotoğraflarınıza bakabilir ve onları düzenleyebilirsiniz. Web sayfaları için imajlar yaratabilirsiniz. Basitliğine rağmen MS Paint programı birçok kişi tarafından kullanılmaktadır. Başlık Çubuğu

Windows işletim sistemlerinde açık olan pencerelerin başlık çubuklarına bakarak çalışmakta olan programın hangi program olduğunu ve dosya adının ne olduğunu öğrenebilirsiniz. Başlık çubuğunun solunda yazan isim dosyanın adını gösterir. Paint’i ilk çalıştırdığınızda yeni bir belge açılır ve bunun adı “adsız” olarak isimlendirilir. Dosya adının yanında gördüğünüz metin ise çalışmakta olan programın adını içerir. Açık olan pencerenin hangi programa ait olduğunu en soldaki ikondan da anlayabilirsiniz. Başlık çubuğunun en sağında ise kapat, önceki boyut/ekranı kapla, simge durumuna küçült gibi pencere düğmeleri bulunmaktadır. Menü Çubuğu:

Ana menülerin isimlerini gösterir. Menüler altındaki komutları görmek için menüler üzerine tıklanır. Menüleri klavye ile kontrol etmek isterseniz klavyenin ALT tuşuyla birlikte menüde altı çizili harfi kullanmalısınız. Örneğin; Dosya menüsü için ALT+D, Resim menüsü için ALT+R, Renkler menüsü için ALT+E gibi...

72

Windows XP
Araç Kutusu:

Paint araç kutusu kalem, fırça ve büyüteç gibi çizim araçlarını etkinleştirmeye yarayan düğmelerden oluşur. Paint'te bir çizim aracını kullanmak için düğmesine tıklayarak aracı etkinleştirin, mümkünse bir araç şekli seçin ve ardından istediğiniz çizgileri ve şekilleri oluşturmak için fareyi sürükleyerek çizim alanında çiziminizi gerçekleştirin. Bazı çizim nesnelerini seçtikten sonra araç kutusunun altında ilave seçimler görüntülenir(saydam/saydamsız, fırça kalınlığı, vs.). Bunlardan birisini de seçerek çizimlerinizi oluşturabilirsiniz. Araç kutusunun ekrandaki yerini değiştirebilirsiniz. Bunun için araç kutusunun alt-üst veya sağ-sol kenarlarından birisini farenin sol düğmesine basılı tutarak sürüklemeniz gerekir. Araç Açıklama Serbest Şekil Seçimi Dikdörtgen bir alan yerine resmin rastgele bir bölümünü seçmek için kullanılır Seç Resmin bir bölümünü taşımak, kopyalamak veya silmek için önce bir seçim yapılır. Dikdörtgen şeklinde bir alan seçmek için seçme aracı kullanılır. Seçme yapabilmek için fare tuşu bir noktada basılarak sürüklenir. Seçme işlemi bittiği zaman fare tuşu bırakılır. Seçilen alan şekildeki gibi kesik çizgili dikdörtgen olarak görünecektir. Sil Çizim alanında daha önce çizdiğimiz resimleri silmek için kullanılır. Seçilidiğinde aşağıda gösterildiği gibi silgi seçenekleri belirir. Arzu edilen boyutu seçmek için sadece üzerine tıklamanız yeterlidir.

Kalem Aracı Serbest çizimler yapmak için kullanılır. Serbest çizimde bilgisayar kontrolü bize verir. Çizim alanında istediğimiz yere kalem ile çizebiliriz. Bu aynı beyaz bir kağıt üzerinde kurşun 73

Windows XP
Araç Açıklama kalem kullanmak gibidir. Faremizin sol tuşuna basalım ve basılı tutarak kalemi hareket ettirelim. Biz hareket ettirdikçe kalem de sayfaya çizecektir Renkle Doldur Şekillerin içini renk paletinde seçilen renk ile doldurmaya yarar. Renk paletinde istediğimiz rengi seçelim. Boyama aracını seçelim. Daha sonra faremizi çizim alanı içinde istediğimiz noktaya hareket ettirelim. Boyama bu noktadan başlayacaktır. Son olarak fare tuşunu tıklayalım. Renk Seç çizim alanındaki bir rengin renk paletine kopyalanması için kullanılır. Bir şeklin üzerine gelip sol tıkladığımızda imlecin altında bulunan renk çizim rengi olarak sağ tıkladığımızda ise zemin rengi olarak seçilir. Seçilen renk yeni şekiller çizerken kullanılır. Büyüteç Resmi yakınlaştırmak için kullanılır Büyüteç aracı seçildiğinde çizim alanında bir dikdörtgen belirecektir. Fareyi hareket ettirdikçe bu dikdörtgende hareket eder. Resmin hangi bölgesini yakınlaştırmak istiyorsak bu dikdörtgeni oraya yerleştirelim. Sonra fareyi bir kez tıklayalım. Resmi daha yakından göreceğiz. Bu işlemi bir kez daha yaparsak resim eski haline dönecektir. Büyüteç aracı seçildiğinde araç kutusunun altında yer alan seçeneklere bakalım. Paint programı size dört faklı büyütme seçeneği sunar. Bunlar, 1 kat, 2 kat, 6 kat ve 8 kat büyütmedir.

Fırça Bir boya fırçası kullanarak çizim yapmamızı sağlar. Bu araç tıpkı Kalem’e benzer En önemli farkı, fırçamızın şeklini ve büyüklüğünü aşağıda gösterilen araç çubuğundan seçebilmemizdir.

Püskürtme Kabı Bir resimde püskürtme kabı etkisi oluşturmak için Püskürtme Kabı'nı kullanın. Püskürtme Kabı'nı tıklatın, araç çubuğunun alt kısmında bir püskürtme desenini tıklatın, Renk kutusunda bir rengi tıklatın ve ardından boyamak için işaretçiyi sürükleyin. Arka plan rengini kullanarak boyamak için, işaretçiyi sürüklerken sağ tıklatın.

74

Windows XP
Araç Açıklama Metin Resme metin girmek için Metin'i kullanın. Metin'i tıklatın ve araç çubuğunun altındaki seçenekler kutusunda bir arka plan stilini tıklatın. Renk kutusunda bir rengi tıklatın ve ardından resmi tıklatıp, metninizi yazın. Başka bir aracı veya metin kutusu dışında resim içindeki bir yeri tıklatıncaya kadar metin kutusunu yeniden boyutlandırabilir ve taşıyabilirsiniz; yazı tipini, yazı tipi boyutunu ve metin biçimlendirmeyi değiştirebilirsiniz. Çizgi Düz bir çizgi çizmek için Çizgi'yi kullanın. Çizgi'yi tıklatın, araç çubuğunun alt kısmındaki seçenekler kutusunda bir çizgi genişliğini tıklatın, Renk kutusunda bir rengi tıklatın ve ardından çizgi çizmek için işaretçiyi resmin içinde sürükleyin. Arka plan rengini kullanarak bir çizgi çizmek için, işaretçiyi sürüklerken sağ tıklatın. Eğri Pürüzsüz, eğri bir çizgi çizmek için Eğri'yi kullanın. Eğri'yi tıklatın, araç çubuğunun alt kısmındaki seçenekler kutusunda bir çizgi genişliğini tıklatın, Renk kutusunda bir rengi tıklatın ve ardından düz bir çizgi çizmek için işaretçiyi resmin içinde sürükleyin. Çizgiyi oluşturduktan sonra, eğrinin kavisinin olmasını istediğiniz yeri resimde tıklatın ve ardından eğriyi ayarlamak için işaretçiyi sürükleyin. Dikdörtgen Dikdörtgen şekiller çizmek için Dikdörtgen'i kullanın. Dikdörtgen'i tıklatın, Renk kutusunda bir rengi tıklatın ve ardından araç çubuğunun alt kısmındaki seçenekler kutusunda bir dikdörtgen stilini tıklatın. Dikdörtgen çizmek için, imleci çapraz olarak istediğiniz yönde sürükleyin. Bir kare çizmek için, işaretçiyi sürüklerken ÜST KARAKTER tuşunu basılı tutun. Eğri İstediğiniz sayıda kenarı olan bir şekil oluşturmak için Çokgen'i kullanın. Çokgen'i tıklatın, Renk kutusunda bir rengi tıklatın ve ardından araç çubuğunun alt kısmındaki seçenekler kutusunda bir çokgen stilini tıklatın. Bir çokgen çizmek için, düz bir çizgi çizmek üzere işaretçiyi sürükleyin. Daha sonra, diğer kenarların nerede olmasını istiyorsanız o noktaları tıklatın. Tamamladığınızda çift tıklatın. 45 veya 90 derecelik açılara sahip kenarlar oluşturmak için, kenarları oluştururken ÜST KARAKTER tuşunu basılı tutun. Elips Elips ve daire oluşturmak için Elips'i kullanın. Elips'i tıklatın, Renk kutusunda bir rengi tıklatın ve ardından araç çubuğunun alt kısmındaki seçenekler kutusunda bir doldurma stilini tıklatın. Bir elips çizmek için işaretçiyi sürükleyin. Bir daire çizmek için, işaretçiyi sürüklerken ÜST KARAKTER tuşunu basılı tutun. Yuvarlatılmış dikdörtgen Yuvarlatılmış köşeleri olan dikdörtgen şekiller çizmek için Yuvarlatılmış Dikdörtgen'i kullanın. Dikdörtgen'i tıklatın, Renk kutusunda bir rengi tıklatın ve ardından araç çubuğunun alt kısmındaki seçenekler kutusunda bir doldurma stilini tıklatın. Bir yuvarlatılmış dikdörtgen çizmek için, imleci çapraz olarak istediğiniz yönde sürükleyin. Yuvarlatılmış köşeleri olan bir kare çizmek için, işaretçiyi sürüklerken ÜST KARAKTER tuşunu basılı tutun.

75

Windows XP
Seçenek Açıklama Şekiller çizerken istediğiniz doldurma efektini seçin

Çizgi ve eğriler çizerken istediğiniz çizgi kalınlığını seçin.

Renk kutusu geçerli ön plan ve arka plan renklerini gösterir. Seçilen ön plan rengiyle boyamak için işaretçiyi sürükleyin. Seçilen arka plan rengiyle boyamak için, işaretçiyi sürüklerken sağ tıklatın. Geçerli ön plan rengini değiştirmek için kullanılabilir bir renk karesini tıklatın. Arka plan rengini değiştirmek için kullanılabilir bir renk karesini sağ tıklatın. Yeni bir renk karıştırmak için, herhangi bir renk karesini çift tıklatın ve Özel Renkler Tanımla'yı tıklatın

9.3 Not Defteri
Not Defteri, temel bir metin düzenleme programıdır ve genellikle metin dosyalarını görüntülemek veya düzenlemek için kullanılır. Bir metin dosyası, genellikle. txt dosya adı uzantısıyla tanımlanan bir dosya türüdür. 9.3.1 Yazı tipi stilini ve boyutunu nasıl değiştirebilirim? Yazı tipi stilinde ve boyutunda yapılan değişiklikler belgedeki metnin tümünü etkiler. 1. Biçim menüsünü ve ardından Yazı Tipi'ni tıklatın. 2. Yazı Tipi, Yazı Tipi stili ve Boyut kutularında seçimlerinizi yapın. Yazı tipinizin görünüm örneği Örnek'te gösterilecektir. 3. Yazı tipi seçimlerini tamamladığınızda, Tamam'ı tıklatın.

9.3.2 Metni nasıl kesebilir, kopyalayabilir, yapıştırabilir veya silebilirim?
     Metni başka bir yere taşımak üzere kesmek için metni seçin, Düzen menüsünü ve ardından Kes'i tıklatın. Metni başka bir yere yapıştırmak üzere kopyalamak için metni seçin, Düzen menüsünü ve ardından Kopyala'yı tıklatın. Kestiğiniz veya kopyaladığınız metni yapıştırmak için, dosyada metni yapıştırmak istediğiniz yeri tıklatın, Düzen menüsünü ve ardından Yapıştır'ı tıklatın. Metni silmek için, metni seçin, Düzen menüsünü ve ardından Sil'i tıklatın. Son eyleminizi geri almak için, Düzen menüsünü ve ardından Geri Al'ı tıklatın

76

Windows XP
9.3.3 Bir Not Defteri belgesini nasıl yazdırabilirim? 1. Dosya menüsünü ve ardından Yazdır'ı tıklatın. 2. Genel sekmesini tıklatın, istediğiniz yazıcıyı ve seçenekleri belirleyin ve ardından Yazdır'ı tıklatın. İpucu: Yazdırılmış belgenizin görünümünü belirleyen ayarları değiştirmek için Dosya menüsünü ve ardından Sayfa Yapısı'nı tıklatın 9.3.4 Belgeye nasıl saat ve tarih ekleyebilirim? 1. Belgede saat ve tarihi eklemek istediğiniz yeri tıklatın. 2. Düzen menüsünü ve ardından Saat/Tarih'i tıklatın. 9.3.5 Belirli karakter veya sözcükleri nasıl bulabilir ve değiştirebilirim? Belirli karakter veya sözcükleri bulmak için: 1. Düzen menüsünü ve ardından Bul'u tıklatın. 2. Aranan kutusuna bulmak istediğiniz karakter veya sözcükleri yazın. 3. Yön altında, geçerli imleç konumundan belgenin en yukarısına kadar aramak için Yukarı'yı veya geçerli imleç konumundan belgenin en aşağısına kadar aramak için Aşağı'yı tıklatın. 4. Sonrakini Bul'u tıklatın. Belirli karakter veya sözcükleri değiştirmek için: 1. 2. 3. 4. 5. Düzen menüsünü ve ardından Değiştir'i tıklatın. Aranan kutusuna bulmak istediğiniz karakter veya sözcükleri yazın. Yeni değer kutusuna değiştirilen metni yazın. Sonrakini Bul'u ve ardından Değiştir'i tıklatın. Metni geçtiği her yerde değiştirmek için, Tümünü Değiştir'i tıklatın.

İpucu: Yalnızca Aranan kutusunda belirtilen büyük veya küçük karakter kullanımıyla eşleşen metni bulmak veya değiştirmek için, Büyük/Küçük Harf Eşleştir onay kutusunu seçin. 9.3.6 Belgemdeki metin, ekranın sağ kenarından taşıyor. Metnimin tamamını kaydırma yapmadan nasıl görebilirim? Metninizin tamamını kaydırma yapmadan görebilmek için Biçim menüsünü ve ardından Sözcük Kaydır'ı tıklatın 9.3.7 Not Defteri belgesinde belirli bir satıra nasıl gidebilirim? Belge satır numaralarını görüntülemese bile Not Defteri belgesindeki belirli bir satıra gidebilirsiniz. Satırlar belgenin en üstünden başlanarak sol kenar boşluğundan aşağıya doğru sayılır. 1. Düzen menüsünü ve ardından Git'i tıklayın. 2. Satır Numarası kutusuna, imlecin gitmesini istediğiniz satır numarasını yazın ve ardından Tamam'ı tıklatın.

77

Windows XP
9.4 Word Pad
WordPad, belge oluşturmak ve düzenlemek için kullanabileceğiniz bir metin düzenleme programıdır. Not Defteri'nden farklı olarak WordPad, karmaşık biçimlendirme ve grafik içerebilir, ayrıca bir WordPad belgesinde resimler ve diğer belgeler gibi nesneleri bağlayabilir veya katıştırabilirsiniz. Windows XP'nin Not Defteri de farklı yazı tipleri ile çalışmanıza izin verir. Ancak bu program ile sadece düz metin dosyaları ("TXT" uzantılı) oluşturabilirsiniz. WordPad ise farklı dosya türleri (".RTF" gibi) yaratmak için kullanılabilir. WordPad'i açmak için, Başlat -Tüm Programlar- Donatılar'ı - WordPad'i tıklatın.

Şekil 9-1Wordpad Penceresi

WordPad penceresinin dört ana bölümü vardır: Araç çubuğu. Araç çubuğu, kaydetme ve yazdırma dâhil temel komut düğmelerini içerir. Bir düğmenin ne yaptığını öğrenmek için, fare işaretçisini üzerinde bekletin. Düğmenin işlevini gösteren bir kutu açılır. Biçimlendirme çubuğu. Biçimlendirme çubuğunda belgenizi biçimlendirmek için kullanabileceğiniz düğmeler bulunur. Örneğin, metninizin yazı tipini, rengini ve hizalamasını seçebilirsiniz. Cetvel. Belgenizde metin düzeni ve yerleşimini denetlemek için cetveli kullanın. Belge alanı. Bu, belgenizi yazdığınız, metin değişikliklerini yaptığınız ve biçimlendirmenizi uyguladığınız yerdir.

78

Windows XP

Yeni

Kaydet

Baskı Önizleme

Kes

Yapıştır

Tarih/saat

yazdır

Bul

Kopyala

Geri Al

Şekil 9-2 WordPad Araç çubuğu Komutları

Yazı tipi Boyutu

Altı Çizili

Renk

Sağa Hizala

Yazı Tipi

Yazı Dili

Kalın İtalik Sola Hizala

Şekil 9-3 WordPad Biçimlendirme Araç Çubuğu

Madde işaretleri Ortala

Metin yazma Başlamak için hazır olduğunuzda, WordPad'in belge alanına yazın. İmleç olarak adlandırılan dikey çizgi yazacağınız sonraki metnin görüneceği yeri belirtir. İmleci metin içinde taşımak için, imlecin görünmesini istediğiniz yeri tıklatın. Daktilodan farklı olarak, WordPad'de yazdığınızda yeni bir satır başlatmak için ENTER tuşuna basmanız gerekmez. WordPad, yazdığınız satırın sonuna ulaştığınızda sizin için otomatik olarak yeni bir satır başlatır. Yeni bir paragraf başlatmak istediğinizde, ENTER tuşuna basın. Metin seçme Belgenizdeki metinde kopyalama veya biçimlendirme gibi bazı şeyler yapmak istediğinizde, önce metni seçmeniz gerekir. Metni seçmek için, fare işaretçisini seçiminizi başlatmak istediğiniz yerin soluna konumlandırın. İşaretçi konumlanmış durumdayken, işaretçiyi seçmek istediğiniz metin üzerine taşırken sol fare düğmesini tıklatarak basılı tutun. Seçilen metin vurgulanır. Seçiminizi tamamladığınızda, fare düğmesini serbest bırakın.

Şekil 9-4 WordPad'de seçilen metin

79

Windows XP
Metin kopyalama ve taşıma Belgenizin bir bölümünde başka bir bölümde olmasını istediğiniz metniniz varsa, yeniden yazmadan metni taşımanın iki yolu vardır: Metni kopyalayıp başka bir konuma yapıştırabilirsiniz ya da başka bir konuma taşıyabilirsiniz. Metni kopyaladığınızda, Pano'ya yerleştirilir. Ardından farklı bir konuma yapıştırabilirsiniz. Özgün metin korunur. Metni başka bir konuma taşıdığınızda özgün metin korunmaz. Belgenizdeki tümce ve paragrafları yeniden düzenlemek istediğinizde bu yöntem yararlı olabilir. Metni kopyalayarak başka bir konuma yapıştırmak için 1. 2. 3. 4. Kopyalamak istediğiniz metni seçin. Düzen menüsünden Kopyala'yı tıklatın. İmleci kopyalanan metni eklemek istediğiniz konuma götürün. Düzen menüsünden, Yapıştır’ı tıklatın.

İpucu: Seçtiğiniz metni kolayca kopyalamak için, CTRL+C tuşlarına basın. Yapıştırmak için, CTRL+V tuşlarına basın. Metni farklı bir konuma taşımak için 1. Taşımak istediğiniz metni seçin. 2. Seçtiğiniz metnin üzerine gelerek farenin sol düğmesiyle tıklatın ve basılı tutun. 3. Seçilen metni belgenizde görünmesini istediğiniz yere taşıyın. Metin ekleme ve silme WordPad, metni istediğiniz yere eklemenizi ve silmenizi kolaylaştırır. Metin eklemek için, metni eklemek istediğiniz yeri tıklatarak yazmaya başlayın. Metin silmek için, silmek istediğiniz metni seçerek DELETE tuşuna basın. İpucu: Belgenizde metin düzenlerken hata yaparsanız, her zaman geri alabilirsiniz. Son eyleminizi geri almak için CTRL+Z tuşlarına basın. Belgenizi biçimlendirme Biçimlendirme, belgenizdeki metnin nasıl düzenlendiğinin yanı sıra nasıl göründüğünü de belirtir. WordPad, belgenizde biçimlendirmeyi kolayca değiştirmenizi sağlar. Örneğin, birçok farklı yazı tipi ve yazı tipi boyutundan seçebilir ve metninizi hemen hemen istediğiniz her renkte yapabilirsiniz. Ayrıca, metin hizalamanızı da kolayca değiştirebilirsiniz. 1. 2. 3. 4. 5. Yazı tipini, yazı tipi stilini veya yazı tipi boyutunu değiştirmek için Biçimlendirmesini değiştirmek istediğiniz metni seçin. Biçim menüsünde Yazı Tipi’ni tıklatın. Yazı Tipi kutusunda, kullanmak istediğiniz yazı tipini yazın veya seçin. Yazı Tipi Stili kutusunda, kullanmak istediğiniz yazı tipini stilini yazın veya seçin.

80

Windows XP
6. Boyut kutusunda, kullanmak istediğiniz boyutu yazın veya seçin. İpucu: Yazı tipini, yazı tipi boyutunu ve yazı tipi stilini değiştirmek için biçimlendirme çubuğundaki komutları da kullanabilirsiniz. Rengi değiştirmek için 1. Rengini değiştirmek istediğiniz metni seçin. 2. Biçim menüsünde Yazı Tipi’ni tıklatın. 3. Renk altında, istediğiniz rengi tıklatın. Burada bazı farklı yazı tipleri ve renklerin uygulandığı bir belgenin resmini bulabilirsiniz:

Şekil 9-5 WordPad'de metin biçimlendirme

Hizalamayı değiştirmek için Belgenizdeki metni (veya belgenizdeki bir paragrafı) sol kenara, ortaya ya da sağ kenara hizalayabilirsiniz. 1. Hizalamasını değiştirmek istediğiniz metni seçin. 2. Biçim menüsünden Paragraf'ı tıklatın. 3. Hizalama kutusunda, istediğiniz hizalamayı tıklatın. Bu resimde, paragrafların farklı hizalamayla nasıl göründüğü gösterilmektedir:

81

Windows XP

Şekil 9-6 WordPad'de metin hizalama

Belgenizi kaydetme Belgenizde çalışırken, bazı nedenlerden dolayı bilgisayarınız durursa, çalışmanızı kaybetmemeniz için belgenizi belirli aralıklarla kaydetmeniz iyi bir fikirdir. Ayrıca, belgenin kaydedilmesi, daha sonra yeniden üzerinde çalışmak istediğinizde belgeye geri dönebilmenizi de sağlar. Belgeyi kaydetmek için  Dosya menüsünden, Kaydet'i tıklatın.

Belgeyi henüz kaydetmediyseniz, belgenin adını ve bilgisayarınızda kaydedilecek konumu girmeniz istenir: 1. Konum kutusunda, belgeyi kaydetmek istediğiniz konumu tıklatın. 2. Dosya adı kutusuna belgeniz için bir ad girin. 3. Kaydet'i tıklatın. Belgenizi yazdırma Dosya menüsünde, Yazdır’ı tıklatın. Yazdır iletişim kutusunda, kopya sayısının yanı sıra yazdırmak istediğiniz sayfaları belirlemek için Sayfa Aralığı kutusunu ve Kopya sayısı kutusunu kullanın. İşlemi tamamladığınızda, Yazdır’ı tıklatın.

82

Windows XP
9.5 Hesap makinesi
Bilgisayar aracılığıyla sinüs, kosinüs, exponansiyel, toplama, çıkarma, çarpma, bölme, sayı sistemleri dönüşümleri gibi işlemleri yapabileceğiniz uygulamadır. Bu program Başlat–Programlar-DonatılarHesap Makinesi yada Başlat-Çalıştır-Calc seçeneği yardımıyla çalıştırılabilir. Bu program çalıştırıldığında aşağıdaki gibi bir görüntüyle karşılaşacaksınız.

Karşınıza gelen yandaki görüntü basit hesap makinesidir. Burada sadece toplama, çıkarma, çarpma, bölme gibi basit işlemler yapılabilmektedir. Sayının karekökünü almak için sqrt düğmesi kullanılmaktadır. Bu programın görünüm menüsünden Bilimsel seçeneği seçildiğinde daha karmaşık işlemlerde kullanabildiğiniz bilimsel hesap makinesi karşınıza gelecektir. Bu hesap makinesinin görüntüsü aşağıdaki gibidir.

Sol taraftaki fonksiyon tuşları yardımıyla bilimsel hesaplar yapılabilmektedir. Üst kısımda bulunan Bölümü sayı sistemleri arasında dönüşüm yapmak amacıyla kullanılmaktadır. Burada onluk seçeneği seçili iken sayı girip Hex seçeneği seçilirse, onluk düzende girilen sayıyı onaltılık sisteme çevirir.Diğer seçenekler de bunun gibi amaçlarla kullanılmaktadır. Hesap makinesi sadece işlem yapmak amacıyla kullanılmaktadır. Bu programda herhangi bir belge oluşturulamaz. 9.5.1 Hesap makinesinin Hafızasını kullanmak Bir sayıyı bellekte depoladığınız zaman, bellek seçeneklerinin üstündeki kutuda M harfi görünür. Başka bir sayıyı depolarsanız, bu sayı o anda bellekte olan sayının yerine geçer. Bellekte depolanan sayılarla aşağıdaki gibi çalışabilirsiniz: 83

Windows XP
Görüntülenen sayıyı depolamak için, MS'yi tıklatın. Depolanan sayıyı çağırmak için, MR'yi tıklatın. Belleği temizlemek için, MC'yi tıklatın. Görüntülenen sayıyı hafızadaki sayıya eklemek için M+'yı tıklatın. Yeni sayıyı görmek için, MR'yi tıklatın.

9.6 Tüm Düğmeler Ne işe Yarıyor?
Düğme % İşlev Çarpım sonucunu yüzde olarak görüntüler. Bir sayı girin, * işaretini tıklatın, ikinci sayıyı girin ve ardından % işaretini tıklatın. Örneğin, 50 * 25% girdiğinizde, sonuç olarak 12,5 görüntülenecektir. Yüzdelerle de işlem yapabilirsiniz. Bir sayı girin, işleci tıklatın (+, -, * veya /), ikinci sayıyı girin, % işaretini ve ardından = işaretini tıklatın. Örneğin, 50 + 25% (50'nin) = 62,5. Yeni bir parantez düzeyi başlatır. Geçerli düzey sayısı, ) düğmesinin üstündeki kutuda görünür. En büyük düzey sayısı 25'tir. Geçerli parantez düzeyini kapatır. Çarpma işlemi yapar. Toplama işlemi yapar. Görüntülenen sayının işaretini değiştirir. Çıkarma işlemi yapar. Ondalık ayırıcı ekler. Bölme işlemi yapar. Bu sayıyı hesap makinesi ekranına ekler. Görüntülenen sayının devrik değerini hesaplar. Önceki iki sayı üzerinde herhangi bir işlemi gerçekleştirir. Son işlemi yinelemek için = işaretini tekrar tıklatın. Seçilen harfi değer olarak girer. Bu düğme yalnızca onaltılı mod etkinse kullanılabilir. Bit düzey AND'i hesaplar. Giriş değerleri tamsayı değilse mantıksal işleçlerin davranışı tanımsızdır. İstatistik Kutusu iletişim kutusunda görüntülenen değerlerin ortalamasını hesaplar. Karelerin ortalamasını hesaplamak için, Inv+Ave'yi kullanın. Bu düğme yalnızca, önce Sta'yı tıklatırsanız kullanılabilir. Görüntülenen sayının son basamağını siler. Görüntülenen sayıyı ikili sayı sistemine dönüştürür. En büyük işaretsiz ikili değer, tümü 1'e ayarlanmış olan 64 bitlik bir ifadedir. Geçerli hesaplamayı temizler. Görüntülenen sayıyı temizler. Görüntülenen sayının kosinüsünü hesaplar. Ark kosinüsü hesaplamak için, Inv+cos'u kullanın. Hiperbolik kosinüsü hesaplamak için, Hyp+cos'u kullanın. Ark hiperbolik kosinüsü hesaplamak için, Inv+Hyp+cos'u kullanın. Cos yalnızca ondalık sayı sistemiyle kullanılabilir. Görüntülenen sayıyı İstatistik Kutusu iletişim kutusuna girer. Bu düğme yalnızca, önce Sta'yı tıklatırsanız kullanılabilir. Görüntülenen sayıyı ondalık sayı sistemine dönüştürür. Ondalık moddayken, dereceler için trigonometrik girdi ayarlar. Görüntülenen sayıyı derece-dakika-saniye biçimine dönüştürür (görüntülenen sayının derece biçiminde olduğu varsayımıyla). Görüntülenen sayıyı dereceye dönüştürmek için 84

( ) * + +/. / 0–9 1/x = A–F And Ave

Geri al Bin C CE cos

Dat Dec Derece dms

Windows XP
İşlev (görüntülenen sayının derece-dakika-saniye biçiminde olduğu varsayımıyla) Inv+dms'yi kullanın. dms yalnızca ondalık sayı sistemiyle kullanılabilir. Exp Bilimsel gösterim sayılarının girişine izin verir. Üs, en fazla dört basamaklı olabilir. Üs olarak yalnızca ondalık sayıları (0 ile 9 arasındaki tuşlar) kullanabilirsiniz. Exp yalnızca ondalık sayı sistemiyle kullanılabilir. F-E Bilimsel gösterimi açar ve kapatır. 10^32'den büyük olan sayılar her zaman üssel olarak görüntülenir. F-E yalnızca ondalık sayı sistemiyle kullanılabilir. Gradyan Ondalık moddayken, gradyan için trigonometrik girdi ayarlar. Hex Görüntülenen sayıyı onaltılık sayı sistemine dönüştürür. En büyük işaretsiz onaltılık değer, tümü 1'e ayarlanmış olan 64 bittir. Hyp sin, cos ve tan için hiperbolik işlevi ayarlar. Bir hesaplama tamamlandıktan sonra işlevler otomatik olarak hiperbolik işlevi kapatır. Int Ondalık değerin tamsayı bölümünü görüntüler. Bir ondalık değerin kesir bölümünü görüntülemek için, Inv+Int'i kullanın. Inv sin, cos, tan, PI, x^y, x^2, x^3, ln, log, Ave, Sum ve s için ters işlevi ayarlar. Hesaplama tamamlandıktan sonra işlevler otomatik olarak ters işlevi kapatır. ln Doğal (e tabanına göre) logaritmayı hesaplar. e'nin x üssünü hesaplamak için (burada x ekrandaki sayıdır) Inv+ln'i kullanın. log Genel (10 tabanına göre) logaritmayı hesaplar. 10'un x üssünü hesaplamak için, Inv+log'u kullanın. Lsh Sola kaydırma işlemi yapar. Sağa kaydırma işlemi yapmak için, Inv+Lsh'yi kullanın. Bu düğmeyi tıklattıktan sonra, gösterge alanında sayıyı sola veya sağa ne kadar kaydırmak istediğinizi (ikili sistemde) belirtmeniz ve ardından = düğmesini tıklatmanız gerekir. Giriş değerleri tamsayı değilse mantıksal işleçlerin davranışı tanımsızdır. M+ Görüntülenen sayıyı zaten bellekte bulunan herhangi bir sayıya ekler, ancak bu sayıların toplamını görüntülemez. MC Bellekte depolanan sayıyı temizler. Mod x/y'nin modunu veya kalanını görüntüler. Bu düğmeyi ikili işleç olarak kullanın. Örneğin, 5 bölü 3'ün modunu bulmak için, 5 MOD 3 ='ü tıklatın; sonuç 2 olacaktır. MR Bellekte depolanan sayıyı getirir. Sayı bellekte kalmaya devam eder. MS Görüntülenen sayıyı bellekte depolar. n! Görüntülenen sayının faktoriyelini hesaplar. Not Bit düzey ters değeri hesaplar. Giriş değerleri tamsayı değilse mantıksal işleçlerin davranışı tanımsızdır. Oct Görüntülenen sayıyı sekizlik sayı sistemine dönüştürür. En büyük işaretsiz sekizlik değer, tümü 1'e ayarlanmış olan 64 bitlik bir ifadedir. Veya Bit düzey VEYA'yı hesaplar. Giriş değerleri tamsayı değilse mantıksal işleçlerin davranışı tanımsızdır. pi Pi sayısının değerini (3.1415...) görüntüler. 2 * pi (6.28...) görüntülemek için, Inv+pi'yi kullanın. pi yalnızca ondalık sayı sistemiyle kullanılabilir. Radyan Ondalık moddayken radyan için trigonometrik girdi ayarlar. s Standart sapmayı nüfus parametresi –1 olarak hesaplar. Nüfus parametresi n olarak standart sapma hesaplamak için, Inv+s'yi kullanın. Bu düğme yalnızca, önce Sta'yı tıklatırsanız kullanılabilir. sin Görüntülenen sayının sinüsünü hesaplar. Ark sinüsü hesaplamak için, Inv+sin'i kullanın. Hiperbolik sinüsü hesaplamak için, Hyp+sin'i kullanın. Ark hiperbolik sinüsü hesaplamak için, Inv+Hyp+sin'i kullanın. sin yalnızca ondalık sayı sistemiyle kullanılabilir. sqrt Görüntülenen sayının karekökünü hesaplar. 85 Düğme

Windows XP
Düğme Sta Sum İşlev İstatistik Kutusu iletişim kutusunu görüntüler ve Ave, Sum, s ve Dat'ı etkinleştirir. İstatistik Kutusu iletişim kutusunda görüntülenen değerlerin toplamını hesaplar. Karelerin toplamını hesaplamak için, Inv+Sum'ı kullanın. Bu düğme yalnızca, önce Sta'yı tıklatırsanız kullanılabilir. Görüntülenen sayının tanjantını hesaplar. Ark tanjantı hesaplamak için, Inv+tan'ı kullanın. Hiperbolik tanjantı hesaplamak için, Hyp+tan'ı kullanın. Ark hiperbolik tanjantı hesaplamak için, Inv+Hyp+tan'ı kullanın. tan yalnızca ondalık sayı sistemiyle kullanılabilir. Bit düzey exclusive VEYA'yı hesaplar. Giriş değerleri tamsayı değilse mantıksal işleçlerin davranışı tanımsızdır. Görüntülenen sayının karesini alır. Karekökü hesaplamak için, Inv+x^2'yi kullanın. Görüntülenen sayının küpünü alır. Küp kökünü hesaplamak için, Inv+x^3'ü kullanın. x’in y üssünü hesaplar. Bu düğmeyi ikili işleç olarak kullanın. Örneğin, 2'nin 4. kuvvetini bulmak için, 2 x^y 4 = düğmelerini tıklatın; sonuç 16'dır. x'in y. kökünü bulmak için Inv+x^y kullanın.

tan

Xor x^2 x^3 x^y

Tablo 9-1 Hesap Makinesinde kullanılabilen düğmeleri(sadece bilgi amaçlıdır)

86

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->