P. 1
ROMAN ve HİKAYE İNCELEME YÖNTEMİ

ROMAN ve HİKAYE İNCELEME YÖNTEMİ

|Views: 11,608|Likes:
Yayınlayan: Ali Daniş Neyzi

More info:

Published by: Ali Daniş Neyzi on Oct 06, 2010
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/08/2013

pdf

text

original

ROMAN İNCELEME YÖNTEMİ: A.

Dış Yapı İncelemesi • Eserin Adı • Yazarı • Basım Yeri ve Tarihi • Kaçıncı Baskı Olduğu B. İÇ YAPI İNCELEMESİ • Konu Yönünden *Eserde hangi konu işlenmiştir? *Yazarın konuya bakış açıları nedir? *Eserin ana olayı nedir? *Yazar nasıl bir ana düşünceye ulaşmaktadır? *Eserin planı nasıldır? • Yazılış Tekniği Yönünden *Eserin yazılış tekniği nasıldır? *Çeşidi ne olabilir? Kahramanları Yönünden *Eserin belli başlı kahramanları kimlerdir? *Bu kahramanların ruhsal ve fiziksel özellikleri nelerdir? *Kahramanlar arasındaki bağlantılar nelerdir? *Kahramanlar hangi sosyal çevredendir? Yaşanılan olaylarla sosyal çevre arasında ne gibi ilişkiler vardır? *Yazar, kahramanlarını seçerken nelere dikkat etmiştir? *Olaylar karşısında kahramanların durumları nasıldır? *Kahramanların isimleriyle kişilkleri arasında bir benzerlik var mıdır? Yer ve Zaman Yönünden *Olay nerede veya nerelerde geçmektedir? Buranın belli başlı özellikleri nelerdir? *Olay ortaya konulurken yer, nasıl ele alınmaktadır? *Kahramanların sosyal ve kültürel yapılarıyla, olayın geçtiği yer arasında bir uyum var mıdır? *Olayların akışında zaman kırılmaları var mıdır? Zaman, belli bir düzenlilik içerisinde mi sunulmaktadır? Dil ve Anlatım Yönünden *Eserin dili anlaşılır nitelikte midir? *Yazar, sözcükleri kullanırken seçici davranmış mıdır? *Yazar, konuşmalarda ve anlatımlarda dili nasıl kullanmaktadır?

hangi edebiyat anlayışını benimsemiştir? *Yazarın edebi kişiliğinde en belirgin özellik nedir? *Yazarın. çözüm bölümleri nereleridir? *Öyküde ulaşılan ana düşünce nedir? • Kişileri Yönünden: *Eserin belli başlı kahramanları kimler ya da nelerdir? *Kahramanların ruhsal ve fiziksel özellikleri nelerdir? *Kahramanlar gerçek yaşamda da karşımıza çıkabilecek tipler midir? *Kahramanlar arasındaki ilgi nedir? • Yer ve Zaman Yönünden: *Öykü nerede geçmektedir? Bu yerin belli başlı özellikleri nelerdir? *Kahramanların sosyal. romanlarında işlediği belirgin br konu var mıdır? *Yazarın önemli eserleri nelerdir? HİKAYE İNCELEME YÖNTEMİ: A. İçerik İncelemesi (İç Yapı) • Konu Yönünden: *Öykünün özetlenmesi *Öyküde ele alınan konu nedir? *Yazar. Biçim İncelemesi (Dış Yapı) • Öykünün adı • Öykünün alındığı kitap ya da derginin adı • Öykünün yazarı • Öykünün basım yeri ve tarihi • Yazarın bağlı olduğu edebiyat dönemi B. yaşadığı dönemle uygunluk göstermekte midir? *Anlatımda akıcılık nasıl sağlanmıştır? Yazarın Kişiliği Yönünden *Yazar. düğüm.• *Anlatım kaçıncı kişi ağzından yapılmaktadır? *Yazarın dil ve anlatımı. kültürel yapılarıyla olayın geçtiği yer arasında bir uyum var mıdır? *Olay ya da durum hangi zaman diliminde geçmektedir? Olay ya da durum ortaya konurken zamana göre bir düzenlilik yapılmış mıdır? • Dil ve Anlatım Yönünden: *Eserin dili anlaşılır nitelikte midir? Bugün canlılığını yitirmiş sözcükler var mıdır? *Yazar konuşmalarda ve anlatımlarda dili nasıl kullanmıştır? . konuyu hangi açıdan ele almıştır? *Öykünün serim.

Okuyucu anlatılan olaya kendini yakın hisseder. tekil şahıs mı. bireyin toplumla çatışması mı. niçin bu mekanları seçmiştir? Mekanın. Çevreyi fiziki (kır. tarafsızdır. çatışmanın neden ortaya çıktığı.. Anlatıcı 3. sıkıntılı mı. Yazar yerlere ait ayrıntıları. özellikleri nelerdir. çatışmanın eserin akışını nasıl etkilediği incelenmeli) 5. bölümlerdeki geçişler. Kişi kültürel ve psikolojik olarak içinde yaşadığı çevreden etkilenir. olayın gelişmesinde rolü nedir? Mekanın tezle ilgisi nedir? Karakterlerle ilişkisi nasıldır? Mekan. 3. Eserin türü nedir? 7. . karamsar mı. Eser hangi edebi akımın izlerini taşımaktadır? ESERİN KURGUSU: Eserin giriş. 1. Olay ve durumları nesnel bir yaklaşımla anlatır. şahıs ise yazar olaylara dışardan bakmaktadır. tarafsız mı? (Anlatıcı. Tanık olduğu olayları gözlemlerine dayanarak anlatmaktadır.) BAŞLIKLA ESERİN İLİŞKİSİ: Doğrudan ilişkili mi. Eserde yaratılan ortamlar nasıldır? (Gerilimli mi. olayın geçtiği yer/yerlerdir. Eserde işlenen temalar ve bunlara bağlı olarak verilen mesajlar nelerdir? Eserin ana mesajı. şahıs ise yazar olayın içindedir. Eserde anlatılan olaylar/durumlar nelerdir? 2. dolaylı bir ilişkisi mi var. anlatıcının konumu. neşeli mi. Eserde ele alınan toplumsal ya da bireysel sorunlar nelerdir? 4. olayı ve karakterleri aydınlatacak biçimde seçer ve betimler. bireyler arasında mı. tezi nedir? 3. ana fikri nasıl desteklemektedir? ANLATICI VE BAKIŞ AÇISI / ANLATICININ SESİ: Anlatıcı. yeri nedir? Her bir bölümde anlatılanlar. bireyin iç çatışması mı. ancak anlatımda daha içten ve samimidir. olayın kahramanıdır.İÇERİK İNCELEMESİ 1.. anlatıcının eserdeki kahramanlara karşı tutumu taraflı mı. gelişme ve sonuç bölümlerinde anlatılanlar nelerdir? Bu bölümlerde yaratılan ortamlar nasıldır? Eserdeki bütünlük hangi unsurlarla sağlanmış. Olay ve durumları öznel bir yaklaşımla anlatır. 1. eserin hangi unsurlarına bağlı olarak gerçekleştirilmiştir? Eserdeki herhangi bir bölümün eserin bütünü içindeki önemi. Eserdeki sorunlar hangi çatışmalardan doğmuştur? (Çatışma. tekil şahıs mı. ironik bir ilişkisi mi var? ESERDE MEKAN: Eserde anlatılanlar nasıl bir mekanda geçiyor? Yazar.*Anlatımda öznellik mi yoksa nesnellik mi ağır basmaktadır? *Yazar nasıl bir anlatım yolu izlemiştir? *Anlatım kaçıncı kişi ağzından yapılmaktadır? ESER İNCELEME PLANI A.?) 6. tarflıdır.

.. sıralı bir akışla aktarabileceği gibi.DİL VE ANLATIM Kelimelerin belli bir özeliği var mı? (Sıfat mı. düşünceleri ya da olaylara verdiği tepkilerle aktarılır. Bu sürecin hangi çağa. doğal çevre (aile çevresi). kısa mı. ruhsal.. olacak gelişmeleri bazı sözlerle sezdiriyor mu? Cümle kuruluşları nasıl? Uzun mu. Kişinin bu özelliği değişmezdir. kahramanlık gibi. fiil mi. ünlem cümleleri. şaire mi özgü? Bunların temaya katkısı nedir? Yazar gelecekle ilgili ip uçları veriyor mu.ev. okuyucuyu nasıl etkiliyor?  ESERDEKİ KAHRAMANLAR: Eserdeki olayı yaşayanlardır. toplumsal özellikleri ayrıntılı anlatılır. B. Eserde öyküsü anlatılan kişi. Eserdeki olayların başlayıp bittiği zaman: İÇ ZAMAN 2. eserdeki olayların gelişimini zamana bağlı olarak düzenli. inceleyip. cimrilik.. yalancılık. yalın mı. Bu özellik idealize edilerek anlatılır.. eserdeki kahramanları hangi yöntemle anlatmıştır? Yazar bunu iki yoldan gerçekleştirebilir: 1. değişkendir. tip midir. toplumsal çevre (arkadaşlar. Eserdeki kişiler karakter midir. karakter ya da tip özelliklerinin olayı.kent). Kişi sayısı esere bağlı olarak değişebilir. Doğrudan Anlatım: Kişinin özelliklerini yazar betimler.. Kişi karakter ise fiziksel. özenle mi seçilmiş? (Bunun temayla ilşkisi nedir?) Dil yalın mı. temayı nasıl etkilediğini açıklamak gerekir. çok yönlüdür. Kişi tip ise eserde tek bir yönü öne çıkarılmıştır: Tembellik. Nasıl anlatılırsa anlatılsın yaşanan zamanın ve dönemin kişiler ve olaylar üzerinde etkisi vardır. eleştirel mi. sosyal ilşkiler) olarak düşünmek gerekir.mizahi mi.)  Eserde zamanın anlatılış yöntemi temayı. süreklilik gösterir. 2.doğa. Kişi her yönüyle tanıtılır. ironik mi. soru cümleleri var mı? Bunların temaya. alaycı mı. Eserdeki kişilerin fiziksel.? . yazara. bilinç akışı tekniğiyle geriye dönüş ya da ileriye yönelişlerle de aktarabilir. Zamanı iki yönlü incelemek gerekir: 1. hangi tarihi döneme denk düştüğü: DIŞ ZAMAN (Yazar. sanatlı mı. yabancı kelimeler var mı? (Bunun etkisi nedir?) İmgeler kullanılıyor mu? Bu imgeler duyulara mı. ruhsal özellikleri nelerdir? Yazar.? Bunların temaya katkısı nedir?) Kelimeler yöresel mi. ESERDE ZAMAN: Eserdeki olayların başlayıp bittiği süreçtir. eserin baş kişisidir.. Dolaylı Anlatım: Kişinin özellikleri başkalarının onun hakkındaki konuşmaları. akla mı hitap ediyor? Duyulara hitap eden imgeler hangi duyularla ilgili? Bunların temaya ve okuyucuya etkisi nedir? Semboller kullanılıyor mu? Bu semboller geleneksel mi. teze okuyucuya etkisi nedir? Anlatım özelliği.

) Yazar.. bunları eserinin hangi bölümlerinde neyi anlatmak için kullanmıştır? Bunların temayla ilişkisi.. karşılıklı konuşma. betimleme. teze etkisi nedir? . montaj. iç konuşma. bilinç akışı.Kullanılan anlatım teknikleri nelerdir? (öyküleme.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->