ROMAN İNCELEME YÖNTEMİ: A.

Dış Yapı İncelemesi • Eserin Adı • Yazarı • Basım Yeri ve Tarihi • Kaçıncı Baskı Olduğu B. İÇ YAPI İNCELEMESİ • Konu Yönünden *Eserde hangi konu işlenmiştir? *Yazarın konuya bakış açıları nedir? *Eserin ana olayı nedir? *Yazar nasıl bir ana düşünceye ulaşmaktadır? *Eserin planı nasıldır? • Yazılış Tekniği Yönünden *Eserin yazılış tekniği nasıldır? *Çeşidi ne olabilir? Kahramanları Yönünden *Eserin belli başlı kahramanları kimlerdir? *Bu kahramanların ruhsal ve fiziksel özellikleri nelerdir? *Kahramanlar arasındaki bağlantılar nelerdir? *Kahramanlar hangi sosyal çevredendir? Yaşanılan olaylarla sosyal çevre arasında ne gibi ilişkiler vardır? *Yazar, kahramanlarını seçerken nelere dikkat etmiştir? *Olaylar karşısında kahramanların durumları nasıldır? *Kahramanların isimleriyle kişilkleri arasında bir benzerlik var mıdır? Yer ve Zaman Yönünden *Olay nerede veya nerelerde geçmektedir? Buranın belli başlı özellikleri nelerdir? *Olay ortaya konulurken yer, nasıl ele alınmaktadır? *Kahramanların sosyal ve kültürel yapılarıyla, olayın geçtiği yer arasında bir uyum var mıdır? *Olayların akışında zaman kırılmaları var mıdır? Zaman, belli bir düzenlilik içerisinde mi sunulmaktadır? Dil ve Anlatım Yönünden *Eserin dili anlaşılır nitelikte midir? *Yazar, sözcükleri kullanırken seçici davranmış mıdır? *Yazar, konuşmalarda ve anlatımlarda dili nasıl kullanmaktadır?

yaşadığı dönemle uygunluk göstermekte midir? *Anlatımda akıcılık nasıl sağlanmıştır? Yazarın Kişiliği Yönünden *Yazar. çözüm bölümleri nereleridir? *Öyküde ulaşılan ana düşünce nedir? • Kişileri Yönünden: *Eserin belli başlı kahramanları kimler ya da nelerdir? *Kahramanların ruhsal ve fiziksel özellikleri nelerdir? *Kahramanlar gerçek yaşamda da karşımıza çıkabilecek tipler midir? *Kahramanlar arasındaki ilgi nedir? • Yer ve Zaman Yönünden: *Öykü nerede geçmektedir? Bu yerin belli başlı özellikleri nelerdir? *Kahramanların sosyal. İçerik İncelemesi (İç Yapı) • Konu Yönünden: *Öykünün özetlenmesi *Öyküde ele alınan konu nedir? *Yazar. Biçim İncelemesi (Dış Yapı) • Öykünün adı • Öykünün alındığı kitap ya da derginin adı • Öykünün yazarı • Öykünün basım yeri ve tarihi • Yazarın bağlı olduğu edebiyat dönemi B. düğüm. hangi edebiyat anlayışını benimsemiştir? *Yazarın edebi kişiliğinde en belirgin özellik nedir? *Yazarın. romanlarında işlediği belirgin br konu var mıdır? *Yazarın önemli eserleri nelerdir? HİKAYE İNCELEME YÖNTEMİ: A. kültürel yapılarıyla olayın geçtiği yer arasında bir uyum var mıdır? *Olay ya da durum hangi zaman diliminde geçmektedir? Olay ya da durum ortaya konurken zamana göre bir düzenlilik yapılmış mıdır? • Dil ve Anlatım Yönünden: *Eserin dili anlaşılır nitelikte midir? Bugün canlılığını yitirmiş sözcükler var mıdır? *Yazar konuşmalarda ve anlatımlarda dili nasıl kullanmıştır? .• *Anlatım kaçıncı kişi ağzından yapılmaktadır? *Yazarın dil ve anlatımı. konuyu hangi açıdan ele almıştır? *Öykünün serim.

yeri nedir? Her bir bölümde anlatılanlar. anlatıcının konumu. 3. olayın kahramanıdır. Çevreyi fiziki (kır. çatışmanın neden ortaya çıktığı. olayın gelişmesinde rolü nedir? Mekanın tezle ilgisi nedir? Karakterlerle ilişkisi nasıldır? Mekan. Eserde anlatılan olaylar/durumlar nelerdir? 2.İÇERİK İNCELEMESİ 1. sıkıntılı mı. ana fikri nasıl desteklemektedir? ANLATICI VE BAKIŞ AÇISI / ANLATICININ SESİ: Anlatıcı. ancak anlatımda daha içten ve samimidir. özellikleri nelerdir. 1. Eserde yaratılan ortamlar nasıldır? (Gerilimli mi. tezi nedir? 3.. gelişme ve sonuç bölümlerinde anlatılanlar nelerdir? Bu bölümlerde yaratılan ortamlar nasıldır? Eserdeki bütünlük hangi unsurlarla sağlanmış. Olay ve durumları nesnel bir yaklaşımla anlatır. Eserde ele alınan toplumsal ya da bireysel sorunlar nelerdir? 4. anlatıcının eserdeki kahramanlara karşı tutumu taraflı mı. Olay ve durumları öznel bir yaklaşımla anlatır.*Anlatımda öznellik mi yoksa nesnellik mi ağır basmaktadır? *Yazar nasıl bir anlatım yolu izlemiştir? *Anlatım kaçıncı kişi ağzından yapılmaktadır? ESER İNCELEME PLANI A. şahıs ise yazar olaylara dışardan bakmaktadır. bölümlerdeki geçişler. Eser hangi edebi akımın izlerini taşımaktadır? ESERİN KURGUSU: Eserin giriş. Eserin türü nedir? 7. bireyin iç çatışması mı. olayın geçtiği yer/yerlerdir. karamsar mı. Okuyucu anlatılan olaya kendini yakın hisseder. bireyler arasında mı.) BAŞLIKLA ESERİN İLİŞKİSİ: Doğrudan ilişkili mi. Anlatıcı 3. tarafsızdır. tekil şahıs mı. 1. Kişi kültürel ve psikolojik olarak içinde yaşadığı çevreden etkilenir. ironik bir ilişkisi mi var? ESERDE MEKAN: Eserde anlatılanlar nasıl bir mekanda geçiyor? Yazar.?) 6. Tanık olduğu olayları gözlemlerine dayanarak anlatmaktadır. çatışmanın eserin akışını nasıl etkilediği incelenmeli) 5. bireyin toplumla çatışması mı. dolaylı bir ilişkisi mi var. tarafsız mı? (Anlatıcı. Eserde işlenen temalar ve bunlara bağlı olarak verilen mesajlar nelerdir? Eserin ana mesajı. eserin hangi unsurlarına bağlı olarak gerçekleştirilmiştir? Eserdeki herhangi bir bölümün eserin bütünü içindeki önemi.. Yazar yerlere ait ayrıntıları. neşeli mi. . niçin bu mekanları seçmiştir? Mekanın. şahıs ise yazar olayın içindedir. Eserdeki sorunlar hangi çatışmalardan doğmuştur? (Çatışma. tarflıdır. olayı ve karakterleri aydınlatacak biçimde seçer ve betimler. tekil şahıs mı.

özenle mi seçilmiş? (Bunun temayla ilşkisi nedir?) Dil yalın mı. ruhsal özellikleri nelerdir? Yazar. düşünceleri ya da olaylara verdiği tepkilerle aktarılır. 2. değişkendir. temayı nasıl etkilediğini açıklamak gerekir.doğa. Eserdeki olayların başlayıp bittiği zaman: İÇ ZAMAN 2. Zamanı iki yönlü incelemek gerekir: 1. Kişinin bu özelliği değişmezdir.. ironik mi. olacak gelişmeleri bazı sözlerle sezdiriyor mu? Cümle kuruluşları nasıl? Uzun mu.kent). süreklilik gösterir. ruhsal.. Eserdeki kişiler karakter midir. teze okuyucuya etkisi nedir? Anlatım özelliği.. cimrilik. okuyucuyu nasıl etkiliyor?  ESERDEKİ KAHRAMANLAR: Eserdeki olayı yaşayanlardır.ev. şaire mi özgü? Bunların temaya katkısı nedir? Yazar gelecekle ilgili ip uçları veriyor mu. ESERDE ZAMAN: Eserdeki olayların başlayıp bittiği süreçtir. eserdeki olayların gelişimini zamana bağlı olarak düzenli. ünlem cümleleri. kahramanlık gibi. eleştirel mi. soru cümleleri var mı? Bunların temaya. akla mı hitap ediyor? Duyulara hitap eden imgeler hangi duyularla ilgili? Bunların temaya ve okuyucuya etkisi nedir? Semboller kullanılıyor mu? Bu semboller geleneksel mi. yalancılık. doğal çevre (aile çevresi). karakter ya da tip özelliklerinin olayı. sosyal ilşkiler) olarak düşünmek gerekir.DİL VE ANLATIM Kelimelerin belli bir özeliği var mı? (Sıfat mı. bilinç akışı tekniğiyle geriye dönüş ya da ileriye yönelişlerle de aktarabilir.mizahi mi. eserin baş kişisidir. hangi tarihi döneme denk düştüğü: DIŞ ZAMAN (Yazar. yalın mı. sıralı bir akışla aktarabileceği gibi.)  Eserde zamanın anlatılış yöntemi temayı. Kişi karakter ise fiziksel. inceleyip.. Dolaylı Anlatım: Kişinin özellikleri başkalarının onun hakkındaki konuşmaları. çok yönlüdür. Bu özellik idealize edilerek anlatılır. Doğrudan Anlatım: Kişinin özelliklerini yazar betimler. toplumsal çevre (arkadaşlar. Kişi sayısı esere bağlı olarak değişebilir. Nasıl anlatılırsa anlatılsın yaşanan zamanın ve dönemin kişiler ve olaylar üzerinde etkisi vardır. yazara.. Kişi her yönüyle tanıtılır. alaycı mı. kısa mı. tip midir. Eserde öyküsü anlatılan kişi. toplumsal özellikleri ayrıntılı anlatılır. eserdeki kahramanları hangi yöntemle anlatmıştır? Yazar bunu iki yoldan gerçekleştirebilir: 1. Eserdeki kişilerin fiziksel.. Bu sürecin hangi çağa. Kişi tip ise eserde tek bir yönü öne çıkarılmıştır: Tembellik. sanatlı mı.? Bunların temaya katkısı nedir?) Kelimeler yöresel mi.? . fiil mi. yabancı kelimeler var mı? (Bunun etkisi nedir?) İmgeler kullanılıyor mu? Bu imgeler duyulara mı.. B.

.Kullanılan anlatım teknikleri nelerdir? (öyküleme. karşılıklı konuşma. iç konuşma. montaj. betimleme..) Yazar. teze etkisi nedir? . bunları eserinin hangi bölümlerinde neyi anlatmak için kullanmıştır? Bunların temayla ilişkisi. bilinç akışı.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful