ROMAN İNCELEME YÖNTEMİ: A.

Dış Yapı İncelemesi • Eserin Adı • Yazarı • Basım Yeri ve Tarihi • Kaçıncı Baskı Olduğu B. İÇ YAPI İNCELEMESİ • Konu Yönünden *Eserde hangi konu işlenmiştir? *Yazarın konuya bakış açıları nedir? *Eserin ana olayı nedir? *Yazar nasıl bir ana düşünceye ulaşmaktadır? *Eserin planı nasıldır? • Yazılış Tekniği Yönünden *Eserin yazılış tekniği nasıldır? *Çeşidi ne olabilir? Kahramanları Yönünden *Eserin belli başlı kahramanları kimlerdir? *Bu kahramanların ruhsal ve fiziksel özellikleri nelerdir? *Kahramanlar arasındaki bağlantılar nelerdir? *Kahramanlar hangi sosyal çevredendir? Yaşanılan olaylarla sosyal çevre arasında ne gibi ilişkiler vardır? *Yazar, kahramanlarını seçerken nelere dikkat etmiştir? *Olaylar karşısında kahramanların durumları nasıldır? *Kahramanların isimleriyle kişilkleri arasında bir benzerlik var mıdır? Yer ve Zaman Yönünden *Olay nerede veya nerelerde geçmektedir? Buranın belli başlı özellikleri nelerdir? *Olay ortaya konulurken yer, nasıl ele alınmaktadır? *Kahramanların sosyal ve kültürel yapılarıyla, olayın geçtiği yer arasında bir uyum var mıdır? *Olayların akışında zaman kırılmaları var mıdır? Zaman, belli bir düzenlilik içerisinde mi sunulmaktadır? Dil ve Anlatım Yönünden *Eserin dili anlaşılır nitelikte midir? *Yazar, sözcükleri kullanırken seçici davranmış mıdır? *Yazar, konuşmalarda ve anlatımlarda dili nasıl kullanmaktadır?

Biçim İncelemesi (Dış Yapı) • Öykünün adı • Öykünün alındığı kitap ya da derginin adı • Öykünün yazarı • Öykünün basım yeri ve tarihi • Yazarın bağlı olduğu edebiyat dönemi B. yaşadığı dönemle uygunluk göstermekte midir? *Anlatımda akıcılık nasıl sağlanmıştır? Yazarın Kişiliği Yönünden *Yazar. hangi edebiyat anlayışını benimsemiştir? *Yazarın edebi kişiliğinde en belirgin özellik nedir? *Yazarın.• *Anlatım kaçıncı kişi ağzından yapılmaktadır? *Yazarın dil ve anlatımı. İçerik İncelemesi (İç Yapı) • Konu Yönünden: *Öykünün özetlenmesi *Öyküde ele alınan konu nedir? *Yazar. düğüm. çözüm bölümleri nereleridir? *Öyküde ulaşılan ana düşünce nedir? • Kişileri Yönünden: *Eserin belli başlı kahramanları kimler ya da nelerdir? *Kahramanların ruhsal ve fiziksel özellikleri nelerdir? *Kahramanlar gerçek yaşamda da karşımıza çıkabilecek tipler midir? *Kahramanlar arasındaki ilgi nedir? • Yer ve Zaman Yönünden: *Öykü nerede geçmektedir? Bu yerin belli başlı özellikleri nelerdir? *Kahramanların sosyal. kültürel yapılarıyla olayın geçtiği yer arasında bir uyum var mıdır? *Olay ya da durum hangi zaman diliminde geçmektedir? Olay ya da durum ortaya konurken zamana göre bir düzenlilik yapılmış mıdır? • Dil ve Anlatım Yönünden: *Eserin dili anlaşılır nitelikte midir? Bugün canlılığını yitirmiş sözcükler var mıdır? *Yazar konuşmalarda ve anlatımlarda dili nasıl kullanmıştır? . konuyu hangi açıdan ele almıştır? *Öykünün serim. romanlarında işlediği belirgin br konu var mıdır? *Yazarın önemli eserleri nelerdir? HİKAYE İNCELEME YÖNTEMİ: A.

. şahıs ise yazar olaylara dışardan bakmaktadır. bireyin iç çatışması mı. olayın kahramanıdır. olayı ve karakterleri aydınlatacak biçimde seçer ve betimler. 1. karamsar mı. tekil şahıs mı. Eserin türü nedir? 7. Çevreyi fiziki (kır. tekil şahıs mı. bölümlerdeki geçişler. Yazar yerlere ait ayrıntıları. Olay ve durumları öznel bir yaklaşımla anlatır. dolaylı bir ilişkisi mi var. Olay ve durumları nesnel bir yaklaşımla anlatır.. Eserde anlatılan olaylar/durumlar nelerdir? 2.İÇERİK İNCELEMESİ 1. ana fikri nasıl desteklemektedir? ANLATICI VE BAKIŞ AÇISI / ANLATICININ SESİ: Anlatıcı. 1. Kişi kültürel ve psikolojik olarak içinde yaşadığı çevreden etkilenir. Tanık olduğu olayları gözlemlerine dayanarak anlatmaktadır. ancak anlatımda daha içten ve samimidir. şahıs ise yazar olayın içindedir. Eserdeki sorunlar hangi çatışmalardan doğmuştur? (Çatışma. çatışmanın neden ortaya çıktığı. niçin bu mekanları seçmiştir? Mekanın.?) 6. tarflıdır. tarafsızdır. gelişme ve sonuç bölümlerinde anlatılanlar nelerdir? Bu bölümlerde yaratılan ortamlar nasıldır? Eserdeki bütünlük hangi unsurlarla sağlanmış. yeri nedir? Her bir bölümde anlatılanlar. . eserin hangi unsurlarına bağlı olarak gerçekleştirilmiştir? Eserdeki herhangi bir bölümün eserin bütünü içindeki önemi. Anlatıcı 3. olayın geçtiği yer/yerlerdir.) BAŞLIKLA ESERİN İLİŞKİSİ: Doğrudan ilişkili mi. çatışmanın eserin akışını nasıl etkilediği incelenmeli) 5. anlatıcının konumu. bireyin toplumla çatışması mı. Eser hangi edebi akımın izlerini taşımaktadır? ESERİN KURGUSU: Eserin giriş. olayın gelişmesinde rolü nedir? Mekanın tezle ilgisi nedir? Karakterlerle ilişkisi nasıldır? Mekan. Eserde ele alınan toplumsal ya da bireysel sorunlar nelerdir? 4. tarafsız mı? (Anlatıcı. sıkıntılı mı.*Anlatımda öznellik mi yoksa nesnellik mi ağır basmaktadır? *Yazar nasıl bir anlatım yolu izlemiştir? *Anlatım kaçıncı kişi ağzından yapılmaktadır? ESER İNCELEME PLANI A. neşeli mi. Eserde yaratılan ortamlar nasıldır? (Gerilimli mi. 3. tezi nedir? 3. Eserde işlenen temalar ve bunlara bağlı olarak verilen mesajlar nelerdir? Eserin ana mesajı. anlatıcının eserdeki kahramanlara karşı tutumu taraflı mı. bireyler arasında mı. ironik bir ilişkisi mi var? ESERDE MEKAN: Eserde anlatılanlar nasıl bir mekanda geçiyor? Yazar. özellikleri nelerdir. Okuyucu anlatılan olaya kendini yakın hisseder.

Doğrudan Anlatım: Kişinin özelliklerini yazar betimler.. olacak gelişmeleri bazı sözlerle sezdiriyor mu? Cümle kuruluşları nasıl? Uzun mu.. Eserdeki olayların başlayıp bittiği zaman: İÇ ZAMAN 2. çok yönlüdür. Nasıl anlatılırsa anlatılsın yaşanan zamanın ve dönemin kişiler ve olaylar üzerinde etkisi vardır. bilinç akışı tekniğiyle geriye dönüş ya da ileriye yönelişlerle de aktarabilir. fiil mi. teze okuyucuya etkisi nedir? Anlatım özelliği. alaycı mı. eleştirel mi. ESERDE ZAMAN: Eserdeki olayların başlayıp bittiği süreçtir. Bu özellik idealize edilerek anlatılır.? . yalancılık. ruhsal özellikleri nelerdir? Yazar. Kişi tip ise eserde tek bir yönü öne çıkarılmıştır: Tembellik. 2..doğa. okuyucuyu nasıl etkiliyor?  ESERDEKİ KAHRAMANLAR: Eserdeki olayı yaşayanlardır. Kişi karakter ise fiziksel. eserdeki olayların gelişimini zamana bağlı olarak düzenli. inceleyip. sanatlı mı.ev. eserin baş kişisidir. sosyal ilşkiler) olarak düşünmek gerekir. Kişi her yönüyle tanıtılır. Kişi sayısı esere bağlı olarak değişebilir. hangi tarihi döneme denk düştüğü: DIŞ ZAMAN (Yazar. tip midir. karakter ya da tip özelliklerinin olayı. ünlem cümleleri. süreklilik gösterir. kahramanlık gibi. toplumsal çevre (arkadaşlar. Eserdeki kişiler karakter midir. temayı nasıl etkilediğini açıklamak gerekir. akla mı hitap ediyor? Duyulara hitap eden imgeler hangi duyularla ilgili? Bunların temaya ve okuyucuya etkisi nedir? Semboller kullanılıyor mu? Bu semboller geleneksel mi. yazara.? Bunların temaya katkısı nedir?) Kelimeler yöresel mi. kısa mı. özenle mi seçilmiş? (Bunun temayla ilşkisi nedir?) Dil yalın mı.DİL VE ANLATIM Kelimelerin belli bir özeliği var mı? (Sıfat mı... B. eserdeki kahramanları hangi yöntemle anlatmıştır? Yazar bunu iki yoldan gerçekleştirebilir: 1..kent). Dolaylı Anlatım: Kişinin özellikleri başkalarının onun hakkındaki konuşmaları. cimrilik. Eserdeki kişilerin fiziksel. yabancı kelimeler var mı? (Bunun etkisi nedir?) İmgeler kullanılıyor mu? Bu imgeler duyulara mı. Kişinin bu özelliği değişmezdir. Eserde öyküsü anlatılan kişi. toplumsal özellikleri ayrıntılı anlatılır.)  Eserde zamanın anlatılış yöntemi temayı. doğal çevre (aile çevresi). şaire mi özgü? Bunların temaya katkısı nedir? Yazar gelecekle ilgili ip uçları veriyor mu. düşünceleri ya da olaylara verdiği tepkilerle aktarılır. ironik mi. Zamanı iki yönlü incelemek gerekir: 1. değişkendir. ruhsal..mizahi mi. yalın mı. Bu sürecin hangi çağa. soru cümleleri var mı? Bunların temaya. sıralı bir akışla aktarabileceği gibi.

) Yazar.. karşılıklı konuşma.Kullanılan anlatım teknikleri nelerdir? (öyküleme.. betimleme. bilinç akışı. iç konuşma. bunları eserinin hangi bölümlerinde neyi anlatmak için kullanmıştır? Bunların temayla ilişkisi. teze etkisi nedir? . montaj.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful