ROMAN İNCELEME YÖNTEMİ: A.

Dış Yapı İncelemesi • Eserin Adı • Yazarı • Basım Yeri ve Tarihi • Kaçıncı Baskı Olduğu B. İÇ YAPI İNCELEMESİ • Konu Yönünden *Eserde hangi konu işlenmiştir? *Yazarın konuya bakış açıları nedir? *Eserin ana olayı nedir? *Yazar nasıl bir ana düşünceye ulaşmaktadır? *Eserin planı nasıldır? • Yazılış Tekniği Yönünden *Eserin yazılış tekniği nasıldır? *Çeşidi ne olabilir? Kahramanları Yönünden *Eserin belli başlı kahramanları kimlerdir? *Bu kahramanların ruhsal ve fiziksel özellikleri nelerdir? *Kahramanlar arasındaki bağlantılar nelerdir? *Kahramanlar hangi sosyal çevredendir? Yaşanılan olaylarla sosyal çevre arasında ne gibi ilişkiler vardır? *Yazar, kahramanlarını seçerken nelere dikkat etmiştir? *Olaylar karşısında kahramanların durumları nasıldır? *Kahramanların isimleriyle kişilkleri arasında bir benzerlik var mıdır? Yer ve Zaman Yönünden *Olay nerede veya nerelerde geçmektedir? Buranın belli başlı özellikleri nelerdir? *Olay ortaya konulurken yer, nasıl ele alınmaktadır? *Kahramanların sosyal ve kültürel yapılarıyla, olayın geçtiği yer arasında bir uyum var mıdır? *Olayların akışında zaman kırılmaları var mıdır? Zaman, belli bir düzenlilik içerisinde mi sunulmaktadır? Dil ve Anlatım Yönünden *Eserin dili anlaşılır nitelikte midir? *Yazar, sözcükleri kullanırken seçici davranmış mıdır? *Yazar, konuşmalarda ve anlatımlarda dili nasıl kullanmaktadır?

kültürel yapılarıyla olayın geçtiği yer arasında bir uyum var mıdır? *Olay ya da durum hangi zaman diliminde geçmektedir? Olay ya da durum ortaya konurken zamana göre bir düzenlilik yapılmış mıdır? • Dil ve Anlatım Yönünden: *Eserin dili anlaşılır nitelikte midir? Bugün canlılığını yitirmiş sözcükler var mıdır? *Yazar konuşmalarda ve anlatımlarda dili nasıl kullanmıştır? . İçerik İncelemesi (İç Yapı) • Konu Yönünden: *Öykünün özetlenmesi *Öyküde ele alınan konu nedir? *Yazar. Biçim İncelemesi (Dış Yapı) • Öykünün adı • Öykünün alındığı kitap ya da derginin adı • Öykünün yazarı • Öykünün basım yeri ve tarihi • Yazarın bağlı olduğu edebiyat dönemi B. çözüm bölümleri nereleridir? *Öyküde ulaşılan ana düşünce nedir? • Kişileri Yönünden: *Eserin belli başlı kahramanları kimler ya da nelerdir? *Kahramanların ruhsal ve fiziksel özellikleri nelerdir? *Kahramanlar gerçek yaşamda da karşımıza çıkabilecek tipler midir? *Kahramanlar arasındaki ilgi nedir? • Yer ve Zaman Yönünden: *Öykü nerede geçmektedir? Bu yerin belli başlı özellikleri nelerdir? *Kahramanların sosyal. romanlarında işlediği belirgin br konu var mıdır? *Yazarın önemli eserleri nelerdir? HİKAYE İNCELEME YÖNTEMİ: A.• *Anlatım kaçıncı kişi ağzından yapılmaktadır? *Yazarın dil ve anlatımı. yaşadığı dönemle uygunluk göstermekte midir? *Anlatımda akıcılık nasıl sağlanmıştır? Yazarın Kişiliği Yönünden *Yazar. hangi edebiyat anlayışını benimsemiştir? *Yazarın edebi kişiliğinde en belirgin özellik nedir? *Yazarın. düğüm. konuyu hangi açıdan ele almıştır? *Öykünün serim.

sıkıntılı mı. çatışmanın neden ortaya çıktığı. yeri nedir? Her bir bölümde anlatılanlar. Anlatıcı 3. ancak anlatımda daha içten ve samimidir. bölümlerdeki geçişler.. Olay ve durumları nesnel bir yaklaşımla anlatır. Yazar yerlere ait ayrıntıları.İÇERİK İNCELEMESİ 1. neşeli mi. 3. . dolaylı bir ilişkisi mi var. Eserde ele alınan toplumsal ya da bireysel sorunlar nelerdir? 4. Okuyucu anlatılan olaya kendini yakın hisseder. niçin bu mekanları seçmiştir? Mekanın. bireyin iç çatışması mı. olayın gelişmesinde rolü nedir? Mekanın tezle ilgisi nedir? Karakterlerle ilişkisi nasıldır? Mekan. tezi nedir? 3. 1. şahıs ise yazar olayın içindedir. olayın geçtiği yer/yerlerdir. tarafsızdır.. Tanık olduğu olayları gözlemlerine dayanarak anlatmaktadır.?) 6. Eserin türü nedir? 7. anlatıcının konumu. tekil şahıs mı. bireyler arasında mı. çatışmanın eserin akışını nasıl etkilediği incelenmeli) 5. şahıs ise yazar olaylara dışardan bakmaktadır. 1. olayın kahramanıdır. Eserde anlatılan olaylar/durumlar nelerdir? 2. tekil şahıs mı. Eserde yaratılan ortamlar nasıldır? (Gerilimli mi. ironik bir ilişkisi mi var? ESERDE MEKAN: Eserde anlatılanlar nasıl bir mekanda geçiyor? Yazar. Kişi kültürel ve psikolojik olarak içinde yaşadığı çevreden etkilenir. Eser hangi edebi akımın izlerini taşımaktadır? ESERİN KURGUSU: Eserin giriş. bireyin toplumla çatışması mı. tarafsız mı? (Anlatıcı. karamsar mı. özellikleri nelerdir. Eserde işlenen temalar ve bunlara bağlı olarak verilen mesajlar nelerdir? Eserin ana mesajı. ana fikri nasıl desteklemektedir? ANLATICI VE BAKIŞ AÇISI / ANLATICININ SESİ: Anlatıcı.) BAŞLIKLA ESERİN İLİŞKİSİ: Doğrudan ilişkili mi. olayı ve karakterleri aydınlatacak biçimde seçer ve betimler. tarflıdır. Eserdeki sorunlar hangi çatışmalardan doğmuştur? (Çatışma. eserin hangi unsurlarına bağlı olarak gerçekleştirilmiştir? Eserdeki herhangi bir bölümün eserin bütünü içindeki önemi. gelişme ve sonuç bölümlerinde anlatılanlar nelerdir? Bu bölümlerde yaratılan ortamlar nasıldır? Eserdeki bütünlük hangi unsurlarla sağlanmış.*Anlatımda öznellik mi yoksa nesnellik mi ağır basmaktadır? *Yazar nasıl bir anlatım yolu izlemiştir? *Anlatım kaçıncı kişi ağzından yapılmaktadır? ESER İNCELEME PLANI A. anlatıcının eserdeki kahramanlara karşı tutumu taraflı mı. Olay ve durumları öznel bir yaklaşımla anlatır. Çevreyi fiziki (kır.

şaire mi özgü? Bunların temaya katkısı nedir? Yazar gelecekle ilgili ip uçları veriyor mu.. alaycı mı. inceleyip.doğa. Kişinin bu özelliği değişmezdir. sosyal ilşkiler) olarak düşünmek gerekir. Eserdeki olayların başlayıp bittiği zaman: İÇ ZAMAN 2. karakter ya da tip özelliklerinin olayı. eserdeki olayların gelişimini zamana bağlı olarak düzenli.. yazara. sıralı bir akışla aktarabileceği gibi. ESERDE ZAMAN: Eserdeki olayların başlayıp bittiği süreçtir. kahramanlık gibi. ruhsal özellikleri nelerdir? Yazar. B. Kişi her yönüyle tanıtılır..)  Eserde zamanın anlatılış yöntemi temayı. ruhsal. doğal çevre (aile çevresi). 2.. hangi tarihi döneme denk düştüğü: DIŞ ZAMAN (Yazar. düşünceleri ya da olaylara verdiği tepkilerle aktarılır. toplumsal özellikleri ayrıntılı anlatılır. Eserdeki kişiler karakter midir. toplumsal çevre (arkadaşlar.mizahi mi. tip midir.. yalancılık. Doğrudan Anlatım: Kişinin özelliklerini yazar betimler. süreklilik gösterir. teze okuyucuya etkisi nedir? Anlatım özelliği.ev.kent). soru cümleleri var mı? Bunların temaya.? . ünlem cümleleri. Kişi tip ise eserde tek bir yönü öne çıkarılmıştır: Tembellik.DİL VE ANLATIM Kelimelerin belli bir özeliği var mı? (Sıfat mı. fiil mi. Eserdeki kişilerin fiziksel.. Kişi karakter ise fiziksel. olacak gelişmeleri bazı sözlerle sezdiriyor mu? Cümle kuruluşları nasıl? Uzun mu. ironik mi. değişkendir. eleştirel mi. yalın mı. eserdeki kahramanları hangi yöntemle anlatmıştır? Yazar bunu iki yoldan gerçekleştirebilir: 1. kısa mı. akla mı hitap ediyor? Duyulara hitap eden imgeler hangi duyularla ilgili? Bunların temaya ve okuyucuya etkisi nedir? Semboller kullanılıyor mu? Bu semboller geleneksel mi. yabancı kelimeler var mı? (Bunun etkisi nedir?) İmgeler kullanılıyor mu? Bu imgeler duyulara mı. cimrilik. eserin baş kişisidir. özenle mi seçilmiş? (Bunun temayla ilşkisi nedir?) Dil yalın mı.. temayı nasıl etkilediğini açıklamak gerekir. Nasıl anlatılırsa anlatılsın yaşanan zamanın ve dönemin kişiler ve olaylar üzerinde etkisi vardır. Bu sürecin hangi çağa. bilinç akışı tekniğiyle geriye dönüş ya da ileriye yönelişlerle de aktarabilir. Zamanı iki yönlü incelemek gerekir: 1. Dolaylı Anlatım: Kişinin özellikleri başkalarının onun hakkındaki konuşmaları. Kişi sayısı esere bağlı olarak değişebilir. okuyucuyu nasıl etkiliyor?  ESERDEKİ KAHRAMANLAR: Eserdeki olayı yaşayanlardır. sanatlı mı. Bu özellik idealize edilerek anlatılır. Eserde öyküsü anlatılan kişi. çok yönlüdür.? Bunların temaya katkısı nedir?) Kelimeler yöresel mi.

betimleme. iç konuşma.) Yazar. montaj.Kullanılan anlatım teknikleri nelerdir? (öyküleme. bunları eserinin hangi bölümlerinde neyi anlatmak için kullanmıştır? Bunların temayla ilişkisi. teze etkisi nedir? .. karşılıklı konuşma.. bilinç akışı.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful