P. 1
24117651-GADİR-İ-HUM

24117651-GADİR-İ-HUM

|Views: 143|Likes:
Yayınlayan: GAMZELIBABA

More info:

Published by: GAMZELIBABA on Oct 05, 2010
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/02/2011

pdf

text

original

Sections

  • 1. BÖLÜM
  • 2. BÖLÜM
  • 3. BÖLÜM
  • 4. BÖLÜM
  • 5. BÖLÜM
  • 6. BÖLÜM
  • 7. BÖLÜM
  • 8. BÖLÜM
  • 9. BÖLÜM
  • 10. BÖLÜM
  • 11. BÖLÜM
  • 12. BÖLÜM

GADİR-İ HUM

ÖZETLE

EL-GADİR
Yazan: Allame EMİNİ Orijinal Adı: Fi Rihab’il Gadir Özetleyen: Aliasker HORASANİ Mutercim: Seyid Ali HÜSEYNİ Yayına Hazırlayan: Bahri AKYOL Yayın: İslami Kültür ve İlişkiler Merkezi

içindekiler

YAYINCININ ÖNSÖZÜ MÜTERCİMİN ÖNSÖZÜ 1. BÖLÜM TARİHTE GADİR-İ HUM’UN ÖNEMİ Resulullah (s.a.a)’ın Gadir-i Hum Günündeki Konuşmalarını Nakleden Tarihçilerden Bazıları Şunlardır: 2. BÖLÜM

GADİR-İ HUM OLAYI 3. BÖLÜM ALLAH-U TEALA’NIN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1- Tebliğ Ayeti Bu Konuda İlaveler: 2- İkmal Ayeti: 3- Azab-ul Vaki Ayeti: Hadise Bir Bakış: Birinci İhtimal: Cevap: İkinci İhtimal: Cevap: Üçüncü İhtimal: Cevap: Dördüncü İhtimal: Cevap: Beşinci İhtimal: Cevap: Altıncı İhtimal:

Cevap: Yedinci İhtimal: Cevap: 4. BÖLÜM RESULULLAH (S.A.A)’İN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1- Resulullah (s.a.a)’in Gadir gününde nazil olan ayetleri tebliğ etmesi: 2- Resulullah (s.a.a)’ın Gadir Gününü Ümmeti İçin Bayram İlan Etmesi Kutlama Hadisi 3 - Resulullah (s.a.a)'in Gadir Günü Emir-ül Mü’minin Hz. Ali'nin Başına (Velayeti Münasebetiyle) Taç Koyması Faydalı Bir Söz 4- Gadir Günü İyi Ameller Yapmak Gadir Günü Orucunun Hadisi Hadisin Senedinde Geçen Raviler 5. BÖLÜM EHL-İ BEYT (A.S)’IN GADİR BAYRAMINA VERDİĞİ ÖNEM 1- Ehl-i Beyt’in Nezdinde Gadir Bayramı. Yaşadığın Müddetçe Zaman İlginç Şeyler Sana Gösterecektir 2- Ehl-i Beyt İmamlarının Gadir Hadisiyle Halka Yemin Verdirmeleri ve Bu Hadiseyi Delil Göstermeleri a) Hz. Emir-ul Müminin Ali (a.s)’ın Şura Günü Halka Yemin Verdirmesi:

)

(

)

Ş

b) Hz. Emir-ul Mü’minin Ali (a.s)’ın Osman’ın Döneminde Halka Yemin Verdirmesi: c) Emir-ül Müminin Ali (a.s)'ın Rahbe Günündeki Delili (h. 35) Kısa Bir Tahlil: d) Emir’ul Müminin Ali (a.s)’ın Cemel Gününde Delil Getirmesi: e) Hicri 36 - 37 Kufe’de "Hadis-ur Rukban" İle Meşhur Olan Olay : Rukban Gününde Gadir Hadisi Hakkında Emir-ul Müminine Şahitlik Edenler: Gadir Hadisini İşitip de Söylemedikleri İçin Belaya Duçar Olanlar: f) Hicri 37. Yılında Emir-ül Mü’minin'in Sıffin'deki Delil Göstermesi: (h. 37): 2- Hz. Fatıma (s.a)'ın Gadir Hadisiyle İhticac Etmesi: 3- İmam Hasan-i Mucteba (a.s)'ın Gadir Hadisi İle İhticac Etmesi: 4- İmam Hüseyin (a.s)'ın Gadir Hadisi İle İhticac Etmesi: 6. BÖLÜM İHTİCACLARDA GADİR-İ HUM OLAYI 1- Hz. Ali (a.s)'ın Şahadetinden Sonra Abdullah b. Cafer’in Muaviye'ye Karşı Delili 2- Berd’in, Gadir Hadisiyle Amr b. As'a Delil Göstermesi: 3- Amr b. As'ın Muaviye'ye Karşı Delili: 4- Ammar b. Yasir'in Sıffin Savaşında (H. 37) Amr-ı As'a Delil Sunması: 5- Asbağ b. Nebate'nin Muaviye’nin Meclisinde Gadir Hadisiyle Delil Getirmesi:

6- Bir Gencin Kufe Mescidinde Gadir Hadisi Hakkında Ebu Hureyre’ye Yemin Ettirmesi: 7- Bir Adamın Gadir Hadisi Hakkında Zeyd b. Erkam’a Yemin Ettirmesi: 8- Iraklı Bir Adamın Gadir Hadisi Hakkında Cabir-i Ensâri’ye Yemin Ettirmesi 9- Kays B. Sa'd'ın Gadir Hadisini Muaviye'ye Karşı Delil Getirmesi: 10- Dârimiyyet-ul Hacûniyye'nin Muaviye'ye Karşı Delil Getirmesi. 11- Amr-ı Udî'nin Hz. Ali’nin Düşmanlarına Karşı Delil Getirmesi: 12- Emevi Halifesi Ömer b. Abdülaziz'in Delil Getirmesi: 13- Halife Me’mun'un Gadir Hadisini Fakihlere Karşı Delil Göstermesi: 14- Mes'udî'nin Sözü: 7. BÖLÜM ASHABIN GADİR'E VERDİĞİ ÖNEM Konuya Giriş: Sahabelerden Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 8. BÖLÜM TABİİNİN GADİRE VERDİĞİ ÖNEM Kısa Bir Bakış 9. BÖLÜM ALİMLERİN GADİR'E TEVECCÜHLERİ 10. BÖLÜM KİTAPLARDA GADİR-İ HUM OLAYI

KİTAPLARDA GADİR İ HUM OLAYI 11. BÖLÜM YAZARLARIN GADİR HADİSİNE VERDİKLERİ ÖNEM. Tamamlama 12. BÖLÜM GADİR HADİSİNİN SENEDİNE VERİLEN ÖNEM 1- Hafızların, Gadir Hadisinin Senediyle İlgili Olan Bazı Sözleri:

YAYINCININ ÖNSÖZÜ
Değerli Okuyucular! Hiç şüphesiz kitap; insan düşüncesinin aktarılmasında ve medeniyetin her yönüyle gelişmesinde seçkin bir role sahiptir. Diğer yandan taşıdığı özellikler, ortaya koyduğu ürünler ve hayata olan kapsamlı ve gerçekçi bakışıyla İslamî düşünce, insan düşüncesinin doruk noktasında yer almaktadır. Bu gerçeği idrak ettiğimiz için bizler bu sahadaki hizmetlere çeşitli yayınlarımızla katkıda bulunmaya çalışacağız. Yüce Allah’tan bizleri asrımızdaki büyük İslamî uyanışa hizmet etmeye muvaffak kılmasını ümit ediyoruz. İslamî Kültür ve İlişkiler Merkezi Tercüme ve Yayın Müdürlüğü

MÜTERCİMİN ÖNSÖZÜ
Allah-u Teala kerim ve hekim olduğundan, lütfü gereğince kullarını, imamsız ve kılavuzsuz bırakmaz şüphesiz. İlk yaratıkla birlikte, Allah’ın tekvini hidayeti; nefs içgüdü ve sosyal olmayı da beraberinde getiren bilinçli yaratığın ortaya çıkmasıyla da ilahi önderler vasıtasıyla O’nun teşriî hidayeti başlamıştır. Yeryüzü var oldukça bu hidayet, yüce yaratıcının sonsuz lütuf, rububiyyet ve uluhiyyetinin gereği olarak devam edecektir.[1] Kaynağı alemlerin Rabbi’nin sonsuz ilmi olan İslam dini, beşerin kişisel ve toplumsal yaşantısı hakkında emirler sadır etmiş ve kendi takipçilerini mükemmel bir toplumsal düzen içinde dünya ve ahiret saadetine doğru davet etmiştir.

Hekim olan Allah-u Teala bu nizamın düzenli ve doğru bir şekilde icrası için, asıl kaynakla irtibatı olan rehber ve İmamlar tayin etmiş ve imameti, hiç bir asırda geçerliliğini kaybetmeyecek ve sürekliliğini koruyacak olan İslam’ın esaslarından karar kılmıştır. Çünkü İslam dini ebedidir ve ilahi ahkamları ortadan kalkmayacak ve geçerliliğini koruyacaktır. Bu konuya dair Kur’an ve hadisten yüzlerce delillerimiz vardır. Allah Resulü (s.a.a) yaşadığı dönemde bu tevhidi nizamın rehberliğini kendisi üstlenmiştir. Bizzat kendisi İslam Ümmetinin insanlara ulaşmasında aracı olmuştur. Hz. Peygamber (s.a.a) kendinden sonra ümmete rehber tayin etmek için Hz. Ali b. Ebu Talib’i küçüklüğünden itibaren kendi özel terbiyesi altına almış, dinin sırlarını ona öğreterek can gözünü gayb alemine açmış ve onu ilim kaynağıyla tanıştırmıştır. Hz. Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Peygamber (s.a.a) bana bin ilmin kapısını açtı. Her bir kapıdan bin kapı daha açılıyordu. Allah Resulü bana binlerce ilmin kapısını açtı. Bu yüzden benim geçmiş ve gelecekten haberim vardır.”[2] Hz. Ali (a.s) da yüce Peygamber’in kendisine öğrettiği ilmi, kendisinden sonraki İmam’a kendisinden sonrakide, bir sonrakine, o da bir sonrakine... ta Ehl-i Beyt’in on ikinci masum İmamı Hz. Mehdi (a.s)’a kadar öğretmekle yükümlü idiler. İslam Peygamberi (s.a.a) kendisinden sonra gelecek olan velayeti yerine oturtmak için, vahyin emir ve teklifleri doğrultusunda Ehl-i Beyt’inin[3] -ki, Ali (a.s)’da onlardandır- çeşitli şekillerde ve ele geçirdiği her fırsatta, bazen isim ve tarifleriyle bazen de genel bir şekilde bu ilahi makama tayin edildiklerini açıklıyordu[4]. İslam Peygamberi (s.a.a) salavatta onların isimlerini kendi ismiyle beraber zikretmiş ve onu ümmeti için ebedi bir şiar haline getirmiştir. Öyle ki bu şiar, 1418 yıldan bu yana ümmet arasında, ilk günkü gibi parıldamaktadır. Ehl-i Beyt düşmanları onlara karşı şiddetle davrandıkları halde, bu şiarın ünü ve yaygın oluşu sayesinde onu İslam ümmetinin kültüründen silmeyi başaramamışlardır. Günümüzde bu şair, dünyanın bir ucundan ötekine, her gün yüz milyonlarca müslümanlar tarafından söylenmektedir.[5] İslam Peygamberi (s.a.a) bu kadarla da yetinmemiş hücceti tamamlayıp, tebliğ etmek için, çeşitli yerlerde İmamların babası Ali b. Ebu Talib’ın velayetini defalarca ümmete hatırlatmıştır. [6] Sonraları “Gadir” günü olarak meşhur olan -Zilhiccenin 18. gününde- Veda haccı dönüşünde, Hum suyunun kenarında ve kızıl denizinin kıyısında kalabalık bir sahabe topluluğuna karşı Hz. Ali’nin imametini teyid etmek için özel bir zemine oluşturarak ve bu meseleyi kaçıncı kez bütün açıklığıyla beyan ederek; şöyle buyurmuşlardır: “Ben kimin mevlası isem, Alide onun mevlasıdır.” Bütün bunların ışığı altında, elinizdeki bu kitap, Gadir-i Hum olayı ve hadisi etrafında bir tahlildir. EL-GADİR “El-Gadir” kitabı Allame Emini’nin eseridir. On bir cilttir ve her cildi 450-500 sahife civarında olup, orijinali Arapça yazılmıştır. Bu kitabın konusu ise Gadir olayı ve hadisidir. İlk olarak h. 1364’de Necef’ul Eşref’te basılmıştır. Daha sonraları, başka dillere de tercüme olmuş ve çeşitli ülkelerde defalarca baskı yapmıştır. El-Gadir kitabının mukaddimesinin 125. sahifesinde, Müellifin oğlunun yazdıklarından anlaşıldığı üzere bazı bölümleri henüz basılmamıştır. El-Gadir kitabının, büyük bir özen ve dikkatle yazıldığı, uzmanlar tarafından teyit edilmiştir. El Gadir, ilim deryasıdır ki, gerçekten dini, ilmi, tarihi, rical ve kelamî açıdan ansiklopedi adı verilebilecek ender kitaplardan biridir. Bu kitabın övgüsü, nitelikleri ve teyidi çerçevesinde büyük İslam alimleri ve araştırmacıların yazdıkları ve söyledikleri birçok şeyler vardır ki, onlar da başlı başına bir kitap olabilecek genişliğe sahiptir. Bu ansiklopedinin önemine dair şunu söylemek yeterlidir ki, anlaşıldığı üzere bu eserin yazımında onbinlerce kitap gözden geçirilmiş ve onbin tane kaynak kitap dikkatle sayfa sayfa okunmuş ve notlar alınmıştır. Bilinmelidir ki, yazar konuları asıl kaynaklarından elde etmek ve bazen tek nüsha olan el

yazması kitaplara ulaşmak için, Necef-i Eşref’ten kalkıp uzak beldelere seyahatler yapmıştır. Bazen de namaz saatleri hariç günde 18 saat kesintisiz olarak sıcak ve yakıcı havada, bu kitabın yazımı için okuma ve not çıkarmakla meşgul olmuştur. MÜELLİFİN DOĞUM VE ÖLÜMÜ Allame-i Dehr, kemal sahibi merhum Ayetullah Abd’ul Hüseyin Ahmed el-Emini hicri 1320 yılında doğdu. İlmi eğitimi sonunda içtihat derecesine ulaştı. Yüce ruhu hicri 28 Rabiussani 1390 Cuma günü sabahı Tahran’da melekut alemine kavuştu. Naaşı Necef-i Eşrefe intikal ettirildi ve Emirül Mü’minin Ali (a.s)’ın kabrinin yakınında toprağa verildi. YAZARIN SEYAHATLERİ Allame Emini, bu kalıcı eserinde daha fazla tahkikat ve derinleşmek için bir çok ilmi seyahatlere çıkmıştır. Allame Irak’taki kütüphanelerde mevcut olan el yazması ve matbaa basımı kitapların incelenmesi ve okunmasına ek olarak, hicri 1380 yılında Hindistan’a gitmiş ve dört ay müddetince orada ikamet etmiştir. El yazması kitapların yeniden yazmanın dışında bu müddet içerisinde o ülkenin muhim kütüphanelerinde bulunan pek çok kaynak kitapları da okuyarak incelemiştir. Hicri 1384 yılının baharında Suriye’ye gitmiş, orada kaldığı müddet içerisinde Dimeşk ve Halep’teki dört önemli kütüphanenin elyazması kitaplarını mütalaa ederek incelemiştir. Allame, “Sameret’ul Esfar İlel Ektar” kitabının ikinci cildinin mukaddimesinde 250’den fazla elyazması kaynağı zikrediyor ki, bu yolculuğunda o kitaplardan diğer kitaplara oranla daha fazla istifade etmiştir. 1387 yılında Türkiye’ye gitmiş ve yaklaşık bir ay boyunca İstanbul ve Bursa’daki en önemli kütüphanelerde bulunan kitapları okuyarak incelemiştir. Bunlara ek olarak İran seferinde ülkenin yedi önemli kütüphanesinde bulunan kitapları da titiz bir şekilde okuyarak incelemiştir. YAZARIN ESERLERİ Allame Emini’nin birçok eserleri vardır ki, “El Gadir” mukaddimesinde 82. Sayfadan itibaren yazdığı 13 eserin adı zikredilmiştir. Bunlardan bazıları: 1- Tefsir-i Fatihat’ül Kitap. 2- El-Mekasid’ul İlliyye. Bu başlık altında Kur’an’ın bazı ayetlerini tefsir etmiştir. a- Mu’min/ 11. b- A’raf/ 18. c- A’raf/ 182. d- Vakıa/ 7. 3- Şüheda’ul Fazilet. Tarih hakkında bir kitaptır. 4- Siretuna ve Sünnetuna Ehl-i Beyt’in matemi hakkındadır. 5- Riyaz’ul Uns. İki ciltten oluşan edebi ve tarihi bir kitaptır. 6- Semeret’ul Esfar İlel’ul Aktar. Hind ve Suriye seferleri hakkında ki kitap. 7- El-İtret’ul Tahire fil Kitab’il Aziz. 8- El-Gadir. Sözkonusu olan kitap. ELİNİZDEKİ KİTAP Siz saygı değer okuyucularımızın, elinde bulunan bu kitap “Fi Rihab’il Gadir”, “El Gadir” kitabının özet tercümesidir. Bu eser, değerli kardeşimiz Müverric Horasani’nin çabalarıyla özetlenip, düzenlenmiştir. Elbette eserinde iki bölüm daha vardı ki, ağırlıkla Arapça şiirlerinden oluşmaktaydı, bu şiirler bir başka dile tercüme edildiklerinde, bütün zarafet ve inceliklerini

” Bu bölümde hicri birinci yüzyıldan. Ve yine sizlerin imamet konusunda diğer kaynaklara ihtiyaç duymanızın önünü alamayacaktır.” Bu bölümde işlenen konular fihristte belirtilmiştir. Hz. Altıncı Bölüm: “Gadir-i Hum olayının.a. Onuncu Bölüm: “İslamî eserlerde Gadir-i Hum. o iki bölümü tercümeye almadık. kelamcılar ve lügat yazarları hakkında gerekli bilgiler verilmektedir.” Bu bölümde özellikle Gadir-i Hum konusunda yazılmış olan 26 kitap hakkında bilgiler verilmiştir.” Yedinci Bölüm: “Peygamber (s. Bu eserde. Ancak şairin dediği gibi: Denizin suyunu çekmek mümkün değilse.” Bu bölümde.” Bu bölümde hadisi rivayet eden 110 sahabenin adı.” Bu bölümde. Yoksa.” Bu bölüm dört konudan oluşmaktadır. büyük zahmetler sonucunda ortaya konmuş bir çalışmadır. Bir çok aziz ve değerli kardeşlerimiz bu kitabın hazırlanışına katkıda bulunmuşlardır.” Bu bölümde Gadir olayından bahseden kitaplar. Dördüncü Bölüm: “Peygamber (s. Tebliğ. her ne kadar imamet konusunda çeşitli delillere deyinilmişse de. Gadir hadisinin kaynakları olarak zikredilmiştir. Ali (a. Susuzluk miktarınca içmek gerekir.a.” Bu konu iki bölüm şeklinde incelenmiştir. Dokuzuncu Bölüm: “İslam alimlerinin Gadir-i Hum’a verdikleri önem. Siz değerli okuyucularımızın elinde bulunan bu kitap. TEŞEKKÜR Şu anda siz değerli okuyucularımızın elinde bulunan bu kitap. delil ve kaynaklarıyla beraber ortaya konmuştur. İkinci Bölüm: “Gadir-i Hum olayı.kaybettiklerinden dolayı. Sekizinci Bölüm: “Tabiin tarafından Gadir-i Hum’a gösterilen önem. imametle ilgili 1038 akli ve nakli[7] delil içinden sadece bir delil etrafında bahsedilmiştir.a)’in ashabının Gadir-i Hum’a verdikleri önem. siz okuyucularımızın kitaba aşina olmanızı amaçlamaktadır.a)’in Ehl-i Beyti’nin Gadir-i Hum’a verdikleri önem.a)’in Gadir olayına verdiği önem. Onikinci Bölüm: “Gadir hadisinin senedine bakış. çeşitli ilimleri içeren bir ansiklopedidir. aşağıda sıralayacağımız 12 bölüm şeklinde düzenlenmiştir: Birinci Bölüm: “Gadir-i Hum olayının tarihteki önemi. Bu kitap da inşaallah susuzluğunuzu gidermeye yetecek ve hakka giden yolda önünüze ışık tutacaktır. orada bulunan bazı konulara işaretle. muhaddisler.s)’ın velayetine delil olarak gösterilmesi. İkmal ve Azap ayetleri gibi ayetler ele alınıp incelenmiştir.” Üçüncü Bölüm: “Kur’an-ı Kerim de Gadir-i Hum olayı. Burada dikkat edilmesi gereken noktaları hatırlatmakta fayda görüyoruz: “El Gadir” kitabı. dördüncü yüzyıla kadar Gadir olayını rivayet eden İslam alimleri ele alınmıştır. siz okuyucularımızın hiç bir şekilde "El Gadir”’in aslına müracaat etme ihtiyacını ortadan kaldırmayacaktır. Beşinci Bölüm: “Peygamber (s.” Gadir hadisinin ravilerinden olan 84 Tabiinden bahsedilmiştir. Elinizdeki kitap ise. Gadir-i Hum olayına işaret eden tarihçiler. Seyyid Ali HÜSEYNİ 15 Şaban 1418 .a. Yardımda bulunan tüm kardeşlerimize her zaman hakkın hizmetinde olmaları temennisiyle teşekkürlerimizi borç biliriz. Onbirinci Bölüm: “Yazarların Gadir-i Hum’a verdikleri önem.

Tarihçi. Şayet tarihçi. Ama buna rağmen basiret sahibi insanların yanında gizli olmayan gerçekler bazıları tarafından nefsani sebeplerden dolayı o sözlerle neyin kastedildiği ihtilaf konusu olmuştur. 279) “Ensab-ul Eşraf”ta. bu ve buna benzer deliller üzerine kurulmuş olup milyonlarca taraftarlara sahiptir. milletlerin inanç ekseni olan. siyasiler. Bölüm TARİHTE GADİR-İ HUM'UN ÖNEMİ Şüphesiz her şeyin önemi. . Gadir-i Hum olayı da. senedi karşısında alternatifsiz kaldığında ispatına şüphe oluşturmak amacıyla diğer bazı meseleleri ona karıştırtmaya hakkı yoktur. büyük bir ümmetin tarihini yazmak istediğinde. dinlerin ortaya koyduğu ilke ve öğretileri. taraftar ise. Resulullah (s. Bunların arasında. hatıralarda derin izler bırakan herhangi bir din. davasının başlangıç tarihini ümmetine bildirmesi. yol açtığı savaş ve gelişmeleri. aktarması gerekir.a)'ın Ehli Beyt’inin izinden gidenlerin mezhebi. bu gibi olayların en önemlilerinden biridir. dahiler. okuyucu olayların nereden başlayıp nerede bittiğini bir türlü anlayamaz ve yanlış sonuçlar alabilir. temelini attığı devlet ve medeniyetleri yazmaya büyük önem verirler. Bu nedenle tarihte. ekol veya mezhebin oluşumunda etkili olan olaylar büyük önem taşırlar. çok değerli büyük alimler. amirler.a.a.a)'in Gadir-i Hum gününde buyurdukları sözlerde iki kişi dahi ihtilaf etmemiştir. liderler. bu gibi meseleleri önemsemeyip yazmayacak olursa. Resulullah (s. Bu nedenle de tarihçiler. bir eksiklik meydana gelmiş olur. devletlerin alt yapısını oluşturan. Hicri.1. yazdığı tarih kitabında yerini hiç bir şeyin doldurmayacağı bir boşluk. Karşı taraftar ise.a)’ın Gadir-i Hum Günündeki Konuşmalarını Nakleden Tarihçilerden Bazıları Şunlardır: Belazuri (Ölüm.a. edebiyatçılar ve her kesimden fazilet sahibi kişiler vardır. filozoflar. böylesine önemli bir meselenin üzerinden basit bir şekilde geçmeye veya nefsani sebeplerden dolayı. BÖLÜM TARİHTE GADİR-İ HUM’UN ÖNEMİ 1. onun hedefine bağlıdır. Çünkü Resulullah (s.

h. h. h. 1055) “Siret-ul Halebiyye”de ve diğer birçokları. h. h. h. 808) “Mukadime”de. İbn-i Asakir (ö. h. 605) “Elif-Ba”da. Makrizi (ö. 310) bu konu ile ilgili özel kitabında. 910) birçok kitabında. İbn-i Haldun (ö. Yafii (ö. karşısında Gadir olayını aktaran “Sahih” ve “Musned”leri görecek. h. h. h. 852) “el-İsabe” ve “Tehzib-ut Tehzib” adlı kitaplarında. Rahmet Peygamberi’nin önemli bir hidayetinden . 548) “el-Milel ve’n-Nihal”de. 748) “Tezkiret-ul Huffaz”da. h. Kirmani-i Dimaşki (ö.İbn-i Kuteybe (ö. Bir hadisçi nereye yönelirse yönelsin. 768) “Mir’at-ul Cinan”da. 630) “Üsd-ül Gabe”de İbn-i Ebi’l Hadid (ö. 463) “el-İstiab”de Şehristani (ö. Hatib-i Bağdadi (ö. 626) “Mu’cem-ul Udeba”da. Celaleddin-i Suyuti (ö. 463) Tarih kitabında. İbn-i Zulak-i Mısri (ö. Dolayısıyla böyle bir olayı ihmal edip de nakletmeyen bir hadisçi. ümmetin kendisi üzerinde olan büyük bir hakkını eda etmemiş ve ümmeti. 845) "el-Hutat-ul Makriziyye"de. Hadisçiler de bu konuda tarihçilerden geri kalmamışlardır. 855) “el-Fusul-ul Muhimme”de. Yakut-i Himvi (ö. h. h. h. İbn-i Hacer-i Askalani (ö. h. h. 276) “el-Meârif” ve “el-İmame ve’s-Siyase”de. İbn-i Esir (ö. İbn-i Abdulbirr (ö. Taberi (ö. İbn-i Şeyh el-Belevi (ö. Nuveyri (ö. 833) “Nihayet-ul Ereb Fi Funun-il Edeb”de. h. 571) “Tarih-i Dimaşk”te. 656) “Şerh-i Nehc-ül Belağa”da. h. İbn-i Hallikan (ö. h. İbn-i Sabbağ-ı Maliki (ö. 1019) “Ahbar-ud Duvel”de. onu birbirinden rivayet ederek sahabeye ulaştıran sahih bir senetle karşılaşacaktır. 387) “Tarih-i Bağdat”ta. Nuruddin-i Halebi (ö. 681) “Vefeyat-ul A’yan”da. h. h. Şemsuddin-i Zehebi (ö. h.

h. 1014) “el Mirkat-u Fi Şerh-il Miskat”ta. Hakim (ö. h. 658) “Kifayet-ut Talib”de. h. Hanbel (ö. h. 748) “Telhis”te. Hatib-i Harezmi (ö. 303) “Sahih”de Ebu Ya’la-i Musuli (ö. h. 204). 273). Hamvini eş Şafii (ö. h. 307) “Musned”inde Bağavi (ö. h. 923) “Mevahib-ul Leduniyye”de. 273). Muttaki el Hindi (ö. h. Tirmizi (ö. h. İbn-i Esir’in “Nihaye” adlı eserinde kaydedildiğine göre: Ahmed b. Muhibbuddin-i Taberi (ö. 975) “Kenz-ul Ummal”da Herevi-i Kari (ö. h. İşte bu hadisi nakleden hadis yazarlarından bazıları: Şafiilerin İmamı. 568) “Menakıb” ve “Mekteb-ul İmam-us Sıbt” kitaplarında. h. Genci-i Şafii (ö. h. “Sünen”inde. h. Cizeri (ö. Tacuddin-i Menavi (ö. h. 241). Gadir hadisini Bu yüzden büyük hadisçilerin hemen hemen hepsi rivayet etmişlerdir. h. h. h. h. 1031) “Kunuz-ul Hakayık” ve “Feyz-ul Kadir” kitaplarında. 830) Esne’l Metalib”de Ebu Abbas-i Kastalani (ö. h. “Sahih”inde. 317) “Sünen”de. İbn-i Meğazili eş Şafii (ö. h. Nesai (ö. h. 405) “Müstedrek”de. 320) “Muşkil-ul Asar”da. . 807) Mecma-uz Zevaid”de Zehebi (ö. Dulabi (ö. h. 694) “Riyaz-un Nazire” ve “Zehair-ul Ukba” kitaplarında. İdris-i Şafii (ö. 722) “Feraid-us Simtayn”da Heysemi (ö. h. “Müsned” ve “Menakıb” adlı kitaplarında. İbn-i Mace (ö.mahrum bırakmış olur. Ebu Abdullah Muhammed b. 512) bir çok yolla kitabında. 321) “Muşkil-ul Asar”da. 483) “Menakıb”da İbn-i Munde (ö. Tahavi (ö.

Ve başkaları. h. 685). iddia edene delil olsun diye veya hasmın delilini naklederken. “Tefsirinde”. “Esbab’un-Nuzul”da. Örneğin: Taberi (ö. h. imamet meselesini açıklarken. Yüz yıl).“Şerh’ut-Tecrid”de. Alusi el-Bağdadi (ö. h. Taftazani (ö. Şemsuddin el-İsfahani (ö. yy. h. Salebi (ö.. 756). 982). “Vesilet-ul Meal fi Menakıb-il Al”da İbn-i Hamza-i Dimaşki el-Hanefi (ö.“Metaliu’l-Enzar”da. h. Bunlar aynen şöyle demişlerdir: . Nişaburi (ö. 468).) “es-Sırat-us Sevi Fi Menakıb-ı Ali-n Nebi”de Ahmed Baksir-i Mekki eş-Şafii (ö. “Ruh’ul Meani”de.“Tevaliu’l-Envar”da. Ve diğerleri. h. Celaleddin Suyuti (ö. Kelamcılar da. h. 774). İbn-i Kesir eş-Şafii (ö. Büyük tefsiri “Mefatihul Gayb”de. h. Beyzavi (ö.“Şerh’ul-Mekasıd”da. 606). Fahr’ı Razi. “el-Beyan ve-t Tarif”de.“Şerh’ul Mevakıf”da. h. “Tefsirinde”. “Mevakıf”da. Kurtubi (ö. h. 911). Vahidi (ö. 437). 879). 1120). Hatib-i Şerbini (ö. 1047). h. h. h. Kadı Abdurrahman el-İci eş-Şafii (ö. 567).. h. 816).“Tefsirinde”. 792). 8. h. Aşağıda bazılarını zikrediyoruz: Kadı Ebu Bekr’i Baklani el-Basri (ö. 11. 427 veya H. mutlaka “Gadir hadisine” işaret etmişlerdir. Kuran-ı Kerim’de bu konuyla ilgili birçok ayet[8] vardır. Ebu’s-Suud (ö.“Tefsirinde”. Müfessirler bu ayetlerin tefsirinde Gadir olayına değinmişlerdir. h. h. 749). 310). Seyyid Şerif el-Cürcani (ö. 1270). (ö. “Tefsir”inde. 977). 403)..Şeyhani Kadiri (ö. Kuşçi Mevla Alaaddin (ö. h. h. h.“Temhid”inde. h. “Tefsirinde”.. “Tefsirinde”.“ed-Dürr-ül Mensur” adlı tefsirinde.

Şam Müftüsü Hamid b.” Bu hadise değinen diğer kelamcılar: Kadı en-Necm Muhammed eş-Şafii (ö. 879). h. 399. ona yardım edene yardım et.. Hasan (ö. Celaleddin Suyuti (ö.“Resulullah (s. Arap dili edebiyatçıları “Mevla”. “Gadir” ve “Veli” gibi kelimelerin manalarını açıklarken mutlaka “Gadir Hadisi”ne işaret etmişlerdir. onu terk edeni terk et.a. s.“Erbein”’inde. 1205). h. halkı Mekke ve Medine arasında. “Mecmuat’un Nebehaniyye”de. “Tac’ul-Arus”ta. yüz yılda). c. 2. h. s. “Evet evlasın. 10. size sizin kendinizden evla değil miyim?” Hep birlikte. h. 626). Allah’ım onu seveni sev. h.” dediler. “Nihaye”sinde. İbn-i Esir (ö.a) veda haccından dönerken. 1. çok sıcak bir havada “Gadir-i Hum” denen yerde topladı. Ve başkaları. h. ona düşman olana düşman ol. Aşağıda zikrolunan edebiyatçılar gibi. “Mucem’ul-Buldan”da “Hum” kelimesini açıklarken. Nebehani (ö.. 14. “Hum”. 1324). 606). BÖLÜM GADİR-İ HUM OLAYI .“Bediu’l-Meani”de. h. h. Ali el-İmadi (ö. Alusi el-Bağdadi (ö. deve palanlarını üst üste toplatarak üzerine çıkıp şöyle buyurdu: “Ey Müslümanlar! Ben. 321). h. 71. Ali de onun mevlasıdır. c. 911).“Es-Salatu’l-Fahire bi’l-Ahadis’il-Mütevatir”de.“Nesr’ul-Leali”de.[9] “Cemhere”sinde. 1171). Zübeydi el-Hanefi (ö. Sonra şöyle buyurdu: “ Ben kimin mevlası isem. Himvi (ö. İbn-i Dureyd Muhammed b.

Biz el-Gadir kitabındaki verilen kaynakları emanete riayet etmek için aynen nakletmeyi daha uygun gördük. Sonra oradan hareket edip Cuma günü “Cuhfe”ye vardı.a) pazar günü sabahleyin “Yelemlem”e vardı. Yine oradan hareket edip. Çarşamba günü “Sekya”ya vardı. akşam ve yatsı namazını da orada kıldı.a. Resulullah ile birlikte hacca gitmek için Medine’ye çok sayıda insan geldi. kaynaklara müracaat ederken bu noktaya dikkat etmeniz rica olunur. Gamim’de yayalar sıraya geçip yürümekten dolayı Peygambere şikayette bulundular. Sonra “Revha”ya indi.a) Medine’den çıktığında onunla birlikte eşleri. Yemen’den Hz. Daha sonra (oradan hareket edip) sabah namazını “Irkuz Zabye”de kıldı.a.Dikkat Edilmesi Gereken Bir Nokta: “El-Gadir” kitabının telifinden günümüze kadar elli yıldan fazla bir zaman geçmektedir. Pazartesi günü “Merr-uz Zahran”a vardılar.a) onlara. “süratle yürüyün” buyurdular. sabah namazını “Esabe”de kıldı.a) ile Hacca gitmek şerefine erişemediler. bazıları da bundan daha fazla olduğunu yazmışlardır. bazıları 114 bin kişi. Buna rağmen çok büyük bir insan topluluğu onunla beraber Medine’den hareket etti. Bu yüzden birçok insan Resulullah (s. Bu baskılar neticesinde ismi kaynak olarak verilen kitapların cilt ve sayfaları değişmiştir.a. Sonra oradan hareket edip “Gamim”e vardı.[12] Resulullah (s. Akşam namazını kılmadan Mekke’ye ulaştılar. iki çöl elbisesiyle Zilhicce ayından beş-altı gün önce Cumartesi günü (İzar ve Ridayla) Medine’den yola çıktı. Mekke’ye geldiği insanlarla Medine’ye geri . orada deve kemiyi ile boynundan kan aldırdı. İkindiyi orada geçirerek akşamleyin “Seref”e ulaştılar. Bölüm GADİR-İ HUM OLAYI Resulullah (s. Ali (a.s) ve Ebu Musa ile gelenler de onlara eklenirse o zaman hacıların sayısı bu rakamların çok üzerinde olacaktır. Muhacir. Bu nedenle. Daha sonra Revha’dan hareket edip ikindi namazını “Munsaref”te kıldı. Salı gününün sabahı “Arc”a (Akabet-ul Cuhfe’ye) vardı. bazıları 120 bin kişi. Bu hacca “Haccet-ül Veda” “Haccet-ül İslam” “Haccet-ül Belağ” “Haccet-ül Kemal” ve “Haccet-üt Tamam” da denilmektedir.a.a. Bazıları Resulullah’la birlikte hareket edenlerin sayılarının 90 bin kişi. Resulullah (s.[13] Resulullah (s. Oradan da hareket edip akşam ve yatsı namazını “Muteaşşa”da kıldı ve akşam yemeğini de orada yedi. sabah namazını “Ebva”da kıldı.a) Hicretin onuncu yılında hacca gitmeyi kararlaştırmıştı. Bunlar Hz. 2.a. bazıları 124 bin kişi. saçlarına yağ sürerek taradıktan sonra. Geceyi Mekke girişindeki dağın arasında geçirdiler ve salı günü sabahleyin Mekke’ye girdiler. Onlar da böyle yaparak rahatladılar. Bu müddet içerisinde kaynak olarak ismi zikredilen kitaplardan çoğu çeşitli baskılar yapmıştır.a. Oradan da “Kadid”e ulaştı ve cumartesi gününü orada istirahatla geçirdi.a) gusledip. Peygamberle birlikte hareket edenlerin sayısı olup Mekke’de olanlar. Ensar ve diğer Arap kabilelerinden büyük bir topluluk da yola çıktı. Ehl-i Beyti.[11] Resulullah (s. sonra hareket edip akşam yemeğini “Şeref-us Seyale”de yedi.a) hac amellerini yaptıktan sonra. Resulullah (s. Bu kararı açıkladığında.a.[10] Resulullah (s. Pazar günü “Usfan”da idi.a) Medine’den yola çıktığı o günlerde Medine halkından bir çok kimse çiçek veya kızamık hastalığına yakalanmıştı.

a. Rabbi’nden sana indirileni tebliğ et.a) için gölgelik yaptılar. kötü amellerimizden Allah’a sığınıyoruz. O’nun hidayet ettiğini ise kimse saptıramaz. onlara tebliğ etmesini emretti ve ona itaat etmeyi herkese farz kıldı. Nefsimizin şerlerinden.” Resulullah: “Allah’tan başka ilah olmadığına.a.a). O’nun elçiliğini tebliğ etmemiş olursun. nasihatta bulunduğuna. Sapan kimseyi O’ndan başka kimse hidayet edemez. sekaleyn nedir?” . Eğer (bu görevini) yapmayacak olursan. daha sonra Resulullah (s.” Resulullah: “Allah’ım şahit ol. yıldızlar sayısında kadehler vardır. kendisinden önceki peygamberin ömrünün yarısından fazla yaşamamıştır. kıyamet gününün geleceğine ve kabirde olanların dirileceğine şehadet ediyor musunuz?” Halk: “Evet buna şehadet ediyoruz. Ben sorumluyum.a. O’ndan yardım diliyor. Allah sana mükafat versin.” Ve Sonra: “Ey insanlar! Latif ve Habir olan Allah bana haber verdi ki. O havuzun genişliği “San’a”[17] ve “Busra” arası kadardır. Günü vuku buldu. O halde siz ne düşünüyorsunuz?” Halk: “Biz senin tebliğ ettiğine.[15] deve semerleri üzerine çıkarak[16] herkesin duyacağı şekilde yüksek bir sesle şöyle buyurdular: “Bütün övgüler Allah’a mahsustur.dönerlerken. hiçbir Peygamber. siz de sorumlusunuz.” Halktan birisi: “Ya Resulullah. Bu olay Zilhiccenin 18.. Allah’tan başka ilah olmadığına. Semure denen ağacın üzerine elbise vb.s)’ı imam olarak halka tanıtmasını ve velayet hakkında nazil olanı. Ona güveniyoruz. siz orada benim yanıma geleceksiniz. Ali (a.a) halkla birlikte o ağaçların altında namaz kıldı. çaba sarf ettiğine tanıklık ediyoruz.” Yine Resulullah: “Ey insanlar! İşitiyor musunuz?” Halk: “Evet işitiyoruz.a. yarısını da ayaklarının altına seriyorlardı. Mısır ve Iraklıların yol ayrımı olan Gadir-i Hum’a ulaştıklarında. Resulullah (s. Allah seni insanlardan koruyacaktır . O bölgede bulunan.a. Hacdan dönenlerden ilk grup Cuhfe’ye yaklaştığında Resulullah (s. bu ağaçların altını temizletti.a) önde gidenlerin geri dönmesini ve geride kalanların da bu bölgede onlara ulaşmasını emretti. Medine. Hava çok sıcaktı. Hz.a) namazını bitirdikten sonra cemaatın ortasında. cennet ve cehenneminin hak olduğuna.”[14] Allah-u Teala bu ayetle. Cebrail şu ayeti indirdi: “Ey Peygamber. ben yakında Rabbimin davetine icabet edeceğim. insanlar sıcaktan abalarının yarısını başlarına çekip. şeyleri atarak Resulullah (s. Muhammed’in Onun kulu ve elçisi olduğuna şehadet ediyorum. Resulullah’ın (s. O havuzda. birbirine yakın beş büyük ağacın altında oturmaktan onları sakındırdı. öğle namazı için ezan okundu. Benden sonra sekaleyn[18] hakkında nasıl davranacağınıza bakın. Muhammed’in O’nun kulu ve elçisi olduğuna. O’na iman ediyor..” Resulullah: “Ben sizden önce (Kevser) havuzun başına gideceğim.

Allah-u Teala bana bildirdi ki. nimet tamamlandı.a) daha sonra Hz.” dedi. Allah benim risaletime ve benden sonra Ali’nin velayetine razı oldu. ona düşman olana düşman ol.s)’ı ilk kutlayan kimselerdendirler. Değerli küçük emanet ise: Ehl-i Beyt’imdir. İbn-i Abbas da.a) buyurdular: “Allah’ın bereketi üzerine söyle” Hassan ayağa kalkıp şöyle dedi: “Ey Kureyş’in büyükleri! Peygamber (s.” Resulullah bu cümleyi üç defa tekrarladı. Onlardan her biri.a. halkın duyması için bazı beyitler okuyayım. Gadir olayı hakkında özet bir bilgidir. Biliniz ki. Onlardan ne öne geçin ve ne de geride kalın. o nereye dönerse hakkı onunla döndür. nimetimi size tamamladım ve din olarak İslam’ı size beğendim.s)’ı tebrik etmeye ve kutlamaya başladılar. her mü’min erkek ve kadının mevlası oldun” diyorlardı. dört defa tekrarlamıştır. Hassan da şöyle dedi: “Ya Resulullah! Bana izin ver de Ali hakkında. sonra şöyle buyurdu: “Ey İnsanlar! Mü’minlerin kendilerinden. ben de mü’minlerin mevlasıyım. bir tarafı Allah’ın elindedir. onlar havuzun başında bana ulaşıncaya kadar birbirlerinden ayrılmayacaklardır. Herkesin duyacağı şekilde yüksek bir sesle. ona buğzedene buğzet. Ali (a. onu seveni sev. Ali (a.[19] Bu anlatılanlar. onunla dost olana dost. “Bu makam sana kutlu olsun ey Ebu Talibin oğlu! Sen. Bütün ümmet bunda ittifak etmiştir ve İslam tarihinde bundan başka bir Gadir olayı yoktur. diğer tarafı ise sizin elinizdedir. Bunların birbirinden ayrılmamasını ben de Rabbimden istedim.a)’in huzurunda mezkur velayet hakkında şöyle diyorum: Hum’da Gadir günü Peygamberleri onlara sesleniyor.” Resulullah (s.” Halk henüz dağılmadan Allah-u Teala şu ayeti indirdi: “Bu gün dininizi kemale erdirdim. Ebu Bekir ve Ömer. Herkes onu görüp tanıdı.[20] . çünkü helak olursunuz. bu sözleri hazır olanlar hazır olmayanlara bildirmelidirler. onlara daha evla kimdir?” Halk: “Allah ve Resulü daha iyi bilir.) Daha sonra şöyle buyurdular: “Allah’ım. Gadir olayı denince bu konu akla gelir.a. ona yardım edene yardım et. Ona sımsıkı sarılın. “Vallahi bu velayet herkesin üzerine farz oldu. Hz. tafsilatı ise ileride gelecektir.a. ben onlara kendilerinden daha evlayım. Öyleyse ben kimin mevlası isem. Cuhfe yakınlarındaki meşhur ve tanınan yer hatırlanır ve araştırmacılardan hiç kimse Gadir-i Hum olarak ondan başka bir yer tanımazlar. Gadir-i Hum denince de.” Resulullah: “Allah-u Teala benim mevlamdır. sapmayın.” Resulullah (s.a) şöyle buyurdular: “Allah-u Ekber! Din kemale erdi. (Hanbeli’lerin imamı Ahmed b.Resulullah: “Değerli büyük emanet: Allah’ın kitabıdır. Ali (a. Ali de onun mevlasıdır. ondan yardımını esirgeyenden yardımını esirge.a.” Bunun üzerine Resulullah (s.s)’ın elini tutup her ikisinin koltuk altları görülecek kadar kolunu yukarıya kaldırdı.” Daha sonra orada bulunan insanlar Hz. Hanbel’e göre.

a.3. Bunu yapmayacak olursan.s)’ı halka gösterip onun hakkında nazil olan ayeti onlara tebliğ etmesini Peygambere emretti ve onu halktan koruyacağını kendisine bildirdi. Peygamber (s. Allah-u Teala bununla da yetinmedi. Allah seni insanlardan koruyacaktır.. o ayetlerden her biri okunduğunda.. Gadir’le ilgili apaçık ayetler indirdi. geride kalanların da bu mekanda durdurulmasını ve Ali (a. Bölüm ALLAH-U TEALA’NIN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1. Onun elçiliğini tebliğ etmemiş olursun. Bu nedenle ümmetin sabah-akşam okuması için. okuyan kimseye hilafet konusunda Allah’a itaat etmekle ilgili farz olan şeyi hatırlatmaktadır. dinin koruyucusu olan Emir-ül Mü’minin (a. Haccet-ül Veda yılının (h.El-Azab-ul Vaki Ayeti 3. bu konudaki hadislerine vakıf olduğumuz alimlerden bazılarının .a.” Yüz bin veya daha fazla olan insanların bir kısmı ilerleyip Cuhfe’ye yaklaşmıştı.İkmal Ayeti 3. Rabbinden sana indirileni tebliğ et. İmamiyye alimlerinin üzerinde ittifak ettikleri sözlerdir.s)’ın elinde büyük bir kanıt bulunması için. Allah-u Teala ileri gidenlerin geri dönmesini. Allah-u Teala.”[21] Bu ayet. Bu hedef için Peygamber (s.Tebliğ Ayeti 2. Maide suresindeki şu ayettir: “Ey Peygamber. “Gadir Hadisi”nin meşhurlaşmasında. Ehl-i Sünnet alimlerine gelince. O ayetlerden biri. günü nazil oldu. Gadir Hadisinin taptaze kalmasını ve zamanın onu yıpratmamasını istedi. Bu naklettiğimiz sözler. dillerde dolaşmasında ve ravilerin onu nakletmesinde özel bir inayeti vardır. 10) zilhicce ayının 18. BÖLÜM ALLAH-U TEALA’NIN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1.a). Gadir-i Hum’a vardığında öğleyi beş saat geçerken Cebrail inerek şöyle dedi: “Ey Muhammed! Yüce Allah sana selam göndererek şöyle buyurmaktadır: “Ey Peygamber! (Ali hakkında) Rabbinden sana indirileni tebliğ et.Tebliğ Ayeti Allah-u Teala’nın. O’nun elçiliğini tebliğ etmemiş olursun. Eğer (bu görevini) yapmayacak olursan.a)’e Hacc-ı Ekber’den döndüğünde binlerce insanın içerisinde velayet meselesini tebliğ etmesini emretti.

h.[31] 11.Şeyh-ul İslam Ebu İshak el-Himvini (ö. h.Hafız İbn-i Ebi Hatem Ebu Muhammed Hanzeli er-Razi (ö. 410) Ebu Said Hudri’den. h. 468). ö. .[24] 3. Nasır es-Secistani (ö. Erkam’dan bir hadis nakletmiştir. 490’dan sonra) “Şevahid-ut Tenzil li Kavaid-it Tefsil ve’t Te’vil” adlı kitabında kendi senediyle İbn-i Abbas ve Cabir-i Ensari’den hadis nakletmektedir. Asakir eş-Şafii (ö.s) ve Cafer b.[30] 10.[35] 15. 407). h.Hafız Ebu Bekir-il Farisi eş-Şirazi (ö. “Ma Nezele Min’el Kur’an fi Ali” adlı kitabında kendi senediyle bu konuda Atiyye’den hadis rivayet etmektedir. Ebu Said Hudri’den kendi senediyle hadis nakletmiştir.Hafız Ebu Abdullah el-Mehamili (ö.[26] 6. 661) kendi tefsirinde bu konuda İbn-i Abbas’tan bir hadis nakletmektedir. Meveddet-ul Kurba’da Bera b.Ebu’l Hasan-i Vahidi en-Nişaburi (ö.Hafız Ebu Cafer Muhammed b. Muhammed es Sadık (a. h. “el-Keşf ve’l-Beyan” tefsirinde. ö. 330). Ali (İmam Bakır)’dan ve İbn-i Abbas’tan hadisler nakletmiştir. bu konuda kendi senediyle İbn-i Abbas’dan bir hadis nakletmiştir. 652).Seyyid Ali Hemdani (ö. Cerir-i Taberi (ö. “Emali”sinde kendi senediyle İbn-i Abbas’tan bir hadis nakletmiştir. h. “el-Vilayet-u fi Turuk-i Hadis-il Gadir” adlı kitabında kendi senediyle bu konuda Zeyd b. 430). h. 437). İbn-i Mes’ud’dan.Hafız Ebu Nuaym-i İsfehani (ö. 323. h.Hafız Ebu-l Kasım b. 5. 786). İbn-i Abbas’dan. h.Ebu Abdullah Fahruddin-i Razi eş-Şafii (ö. 17. 480) “el-Hasais-ul Aleviyye”adlı kitabında İmam Muhammed b.[33] 13. h. 327).[25] 4. bu konuda. 310). Ebu Said Hudri’den kendi senediyle bir hadis nakletmiştir.Hafız Ebu Said Mes’ud b. saydığı onuncu vechinde bu olayı. Azib’den bir hadis nakleder. 589.[YA1][29] 9. Ali’den kendi senediyle bu konuda hadisler nakletmektedir.Ebu Salim-i Nesibi eş-Şafii (ö. Vahidi-i Nişaburi’nin hadisini Ebu Said-i Hudri’den nakleder. mezkur ayetin iniş sebebi olarak zikretmektedir. 606) Tefsir-i Kebir’inde.[34] 14. h.Ebu İshak Sa’lebi en-Nişaburi (ö. “Ma Nezele Min-el Kuran-i fi Emir-il Mü'minin” adlı kitabında. h.[27] 7.isimlerini[22] aşağıda zikrediyoruz: 1.Ebu’l Feth-i Netenzi (d. 477) “ed-Dirayet-u fi Hadis-il Vilayet” adlı kitabında çeşitli yollarla kendi senediyle İbn-i Abbas’tan hadisler nakletmektedir.Hafız İzzuddin-i Ras’ani el-Musil-i el-Hanbeli (d.Hafız Hakim el-Haskani Ebu-l Kasım (ö.[32] 12.Hafız İbn-i Merdeveyh (Doğumu. h. 427 veya h.s)’dan bu konuda kendi senediyle hadis nakletmiştir.[36] 16. Ebu Cafer Muhammed b. Zeyd b. 572) kendi senediyle Ebu Said Hudri’den bu konuda hadis naklediyor.[23] 2. Ali el-Bakır (a. 722) “Feraid-us Simtayn” da bu konuda kendi şeyhlerinden senetleriyle Ebu Hureyre’den bir hadis nakleder.[28] 8.

s)’ın fazileti hakkında sana nazil olanı tebliğ et”. Azib ve Muhammed b.Bedruddin b.a.Seyyid Şehabuddin-i Alusi eş-Şafii el-Bağdadi (ö. “Erbain”inde söz konusu ayetin “Gadir-i Hum”da nazil olduğunu İbn-i Abbas’tan rivayet etmiştir. ö. Allah seni insanlardan koruyacaktır.[39] 21.Kemaluddin-i Meybudi (ö. Hüseyin demiştir ki.”[41] 23.ve in lem tef’al fema belleğte risaletehu vallahu ya’simuke min’en nas. Abd b. “Mezkur ayetin manası şudur: “Rabbinden.Celaluddin-i Suyuti eş-Şafii (ö. kendi tefsirinde şöyle demiştir: “İbn-i Ebi Hatem. ö. “Tefsir-i Şahi” adlı tefsirinde.a)’e nazil oldu: “Ey Resul! Rabbinden sana ineni tebliğ et -ki Ali (a.a. İbn-i Abbas.” ayeti “Gadir-i Hum” günü. 762. 11. 27. 911) diyor ki: Ebuş-Şeyh. “Bunu. h. belliğ ma unzile ileyke min Rabbike -inne Aliyyen mevle’l mu’minin. 24. “Miftah-un Neca” kitabında şöyle demiştir: “Emir-ul Müminin Ali b. h.a.a) zamanında mezkur ayeti şöyle okuyorduk: “Ya eyyüher Resul. 932). 908’den sonra).Seyyid Cemaluddin eş-Şirazi (ö.. Ebu Said-i Hudri’nin şöyle dediğini nakletmişlerdir. Sonra onun yoluyla Ebu Said-i Hudri’den ve Hafız Ras’ani’nin İbn-i Abbas’tan rivayet ettiği hadisi. Rabbinden sana nazil olanı tebliğ et. 25. Abdullah b. “Ey Resul.Kadı Şevkani (ö.”[37] 19. Nizamuddin-i Nişaburi’nin tefsirinde geçeni aynen nakletmiştir. İbn-i Ebi Hatem ve Ebuş-Şeyh Mücahid’den. [40] 22.a) Ali (a. Bera b. Ali b.” İbn-i Merdeveyh. 12. Hasan’dan.”[42] 28. Sabbağ el-Maliki el-Mekki (ö. h. daha önce nakledilen hadisin aynısını nakletmiştir.Mirza Muhammed Bedehşani (ö.” Daha sonra. Abbas’tan rivayet ettiğini zikretmiştir. Ali b. 1270) şöyle demiştir: Şia’nın zannına . Zerr’ den. Ebi Talib (a. h.Nureddin b. 1000).18.” Daha sonra tebliğ ayetinin nüzul sebebi hakkında farklı görüşler de aktarmıştır.Muhammed Mahbub-ul Alem (ö. kendi tefsirinde.) mezkur ayet hakkında. İbn-i Mesud’un şöyle dediğini rivayet etmiştir: Biz Resulullah’ın (s. ben bu kitapta sadece onların özetini yazdım. h. h. nakletmiştir. 8.s) hakkında Resulullah’a nazil olmuştur. İbn-i Merdev ve İbn-i Asakir. yüzyıl). Azib’den bir hadis naklediyor ve.[38] 20. İbni Cerir.Seyyid Abdulvehhab el-Buhari (d. h. Ali b.Nizamuddin-i Nişaburi (ö. Ebi Talib (a. “De ki ona (risaletime) karşılık sizden akrabalarıma sevgiden başka bir ücret istemiyorum” ayetinin peşinde bu konuda Bera b. Hamid.s)’ın elini tutup şöyle buyurdu: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. h.s) mü’minlerin mevlasıdır. Ayni el-Hanefi (d. 855) Vahidi’nin “Esbab-un Nuzul”da rivayet ettiğini Ebu Said’in hadisini zikretmiştir. h. Daha sonra Mukatil ve Zemahşeri’den mezkur ayetin nüzul sebebi hakkında ki diğer görüşleri de nakledip şöyle demiştir: “Ebu Cafer Muhammed b. 1250). Ebu Said-i Hudri’nin hadisini nakletmiş ve şöyle demiştir: “Bu. h. Sa’lebi’nin rivayetini bu konuda zikretmiştir. 855) “Ya eyyuher resul-u belliğ ma unzile ileyke” ayeti hakkında Hafız Vahidi’den. İbn-i Merdev ve İbn-i Asakir ise Ebu Said-i Hudri’den şöyle nakletmişlerdir: Şu ayet Resulullah (s. İbn-i Ebi Hatem.s)’ın makamı hakkında gerçekten pek çok ayet nazil olmuştur. İbn-i Merdevin. h.. 869.bunu yapmayacak olursan O’nun risaletini tebliğ etmemiş olursun. Ebu Talib (a.). Bu ayet nazil olduğunda Peygamber (s. Ebu Nuaym rivayet etmiş ve Sa'lebi kitabında zikretmiştir” diyor. Ali’nin sözüdür. yüzyıl. 26.

h. Bunun üzerine Allah-u Teala bu ayeti (tebliğ ayetini) ona vahyetti. o zaman da “ayetlerden belli birini saklarsan” anlamını ifade ederek.” Şeyh Muhyiddin-i Nevevi de aynen böyle nakletmiştir. “Mezkur ayet Gadir-i Hum günü Ali b. Ebu Said-i Hudri’den. genel anlamıyla “Gadir Hadisi’ne de şamil olur. tebliğ ayetiyle ilgili olarak İbn-i Abbas’tan şöyle nakletmiştir: “Yani. “Bakın kendi amcası oğlunu seçti” demesinden ve bu konuda onu kınamalarından çekindi. Ali (a. özellikle “Gadir Hadisi”ni vurgulamış olur. Ali de onun mevlasıdır. Ali (kerremellah vechehu)nun hilafetidir.Şeyh Süleyman Kunduzi el-Hanefi (ö. Ama Allah-u Teala (c.a) zamanında (tebliğ ayetini) şöyle okuyorduk: Ya eyyüher resulu belliğ ma unzile ileyke min rabbike -inne Aliyyen veliyyul muminin. ed-Dürr-ül Mensur’da. Ebu Said-i Hudri’den şöyle rivayet ettiklerini kaydetmiştir: Bu ayet (tebliğ ayeti). Ebi Talib hakkında Peygamber (s. o zaman “ayetlerden herhangi birini saklarsan” anlamını ifade ederek . İbn-i Abbas’tan da şöyle nakletmişlerdir: Bu ayet (tebliğle ilgili ayet) Ali (kerremallah vechuh) hakkında nazil olmuştur.” diye rivayet etmiştir. bizim bildiğimize göre Taberi’dir. [47] Ondan sonra gelenler de ona tabi olmuşlardır. Bundan dolayı Resulullah (s.[45] 30. Kendi senetleriyle İmam Bakır ve İmam Sadık (a. . Gadir kıssasıyla ilgili nazil olan ayetler hakkındaki araştırdığımız hadis ve görüşlerden ibaretti.s)’ın velayetini halka bildirmek için onun elinden tutup şöyle buyurdu: “Ben kimin mevlası isem. h.s)’dan şöyle nakletmektedirler: Allah-u Teala (c.Şeyh Muhammed Abduh el Mısri (ö.”[44] Celaluddin-i Suyuti. 1323) de şöyle demiştir: İbn-i Ebi Hatem.a. Allah’ım! Onunla dost olanla dost.a). Rabbinden sana nazil olan ayetlerden bir ayeti saklarsan.a) bunun ashabından bazılarına ağır gelmesinden çekiniyordu. Çok görüş zikredenlerden ilk şahıs.a. risaletimi tebliğ etmemiş olursun.s) hakkında nazil olmuştur.c) bu ayeti indirerek emrolunduğu şeyi yerine getirmesi için ona cesaret verdi. Nakiller hakkında daha fazla araştırma yapanlar mezkur ayetin nüzul sebebi için diğer görüşler de zikretmişlerdir. Ama eğer söz konusu “ayet” lafzını nekire-i muhassasa olarak kabul edersek.ve in lem tef’al fema belleğte risaletehu.c). İbn-i Abbas’tan ve İmam Bakır (a.a. “Gadir-i Hum” günü. Maliki de “el-Fusul-ul Muhimme” kitabında.a)’e nazil olmuştur.a. 1293) şöyle demiştir: Sa’lebi. ayetin nüzul sebebinin Gadir kıssası hakkında olmasıyla bir çelişkisi yoktur. İbn-i Merdeveyh ve İbn-i Asakir’in. Her iki takdirde de bizim hadisler ve nakillerle ispatlamaya çalıştığımız şeyi desteklemiş olur. Ama Resulullah (s. Ebu Salih’den.”(Maide/67) 29. Peygamberine (s.a): “Gadir-i Hum” günü Hz. Ebi Talib hakkında nazil olmuştur. Ali’yi halife seçmesi için vahyetti.a) halkın.” Bu sözün.s) hakkında nazil olmuştur. İbn-i Merdeveyh de İbn-i Mes’ud’dan şöyle dediğini nakletmiştir: “Biz Resulullah’ın (s. Peygambere Ali’nin velayetini halka bildirmesini emretti. Ebu Said-i Hudri’nin şöyle dediğini rivayet etmiştir: “Bu ayet Gadir-i Hum’da Ali (a. Fahr-i Razi ise tebliğ ayetinin nüzul sebebiyle ilgili dokuz görüş zikretmiştir. Allah-u Teala.a. Onuncu görüş ise bizim bu kitapta zikrettiğimiz. Resulullah (s. Taberi. Taberi’nin naklindeki “ayetlerden bir ayeti saklarsan” İbaresindeki “ayet”lafzını nekire-i mahza olarak kabul edersek.s)’dan şöyle nakletmiştir: “Bu ayet Ali (a. Ali b.a. ona düşman olana düşman ol.[43] göre “Rabbinden sana nazil olanı tebliğ et” ayetinden maksat. İbn-i Merdeveyh ve İbn-i Asakir.” Himvini de“Feraid-us Simtayn”da mezkur sözü Ebu Hureyre’den nakletmiştir.[46] Bunlar.

” Ayeti. Bu ayet nazil olduktan sonra Peygamber (s. o olayla “Gadir Olayı”nın birbirine yakın bir zamanda vuku bulması.a. önceki nakille çelişmektedir.” dedi.a).a)’in.a. gerçekten de çok uzak bir ihtimaldir. Bu esnada bedevi Arab’ın eli titredi. “Allah seni insanlardan korur” ayeti nazil oluncaya kadar (muhafızlarla) korunuyordu. ancak onlar için ne ayet inmiş.a). Şakik. Ama açıklamasından çekindiği şeye deyinilmemiştir. söz konusu ayetin nazil olmasının önemli ve büyük bir sebebi olduğu apaçık ortadadır. söz konusu ayet nazil olduktan sonra sadece muhafızları dağıttığı bildirilmiştir. İbn-i Cüreyh’den şöyle nakletmiştir: “Peygamber (s.a) başını çadırdan dışarı çıkararak. birkaç ayetin nazil olmasına sebep olacak derecede değildir.a.” Bu nakilde. o meselenin Gadir günündeki mesele olduğunu teyid etmektedirler. “Allah seni insanlardan koruyacaktır” ayeti nazil olduğunda sırt üstü yatarak iki veya üç defa şöyle buyurdu: “İsteyen beni yalnız bırakabilir. muhafızlar çadırın etrafını sardığı ve kılıç da Peygamber’in yanında asılı olduğu halde. onu koruyacağına söz vermiştir. ona bir yer ayarlardılar. Bedevi Arab’ın kıssasının o zamanlarda vuku bulmuş olması gayr-i mümkün olmasa bile ayet onun için nazil olmamıştır. Kab el-Kurzi ve Aişe’den de şöyle nakletmiştir -lafz Aişe’ye aittir-: “Peygamber (s. Kureyş’ten korkuyordu. Kurzi’nin naklettiği hadise. Dolayısıyla bu sözün de. Kurzi’den mezkur ayetin nüzul sebebi hakkında şöyle nakletmiştir: “Peygamber (s.” Bu söz de bizim dediğimiz sözle çelişmemektedir.a)’in.a) bir konağa indiğinde ashabı. Muhammed b. Çünkü Allah.a. Bir defasında Arap bir bedevi Peygamber’in baş ucuna gelip kılıcını çekerek: “Seni benden kim kurtarabilir” dedi.a. böyle bir durumda.Katade’den de şöyle nakletmiştir: “Allah-u Teala (mezkur ayette) Peygamber’i insanlardan koruyacağını bildirmiş ve onu tebliğ etmekle görevlendirmiştir. Peygamber (s. gölgeli bir ağacın altında dinlenmesi için. Bu ve diğer kitaplarda yer alan hadisler. Çünkü. kılıç elinden düştü ve başı ağaca çarparak beyni darmadağın oldu. Allah-u Teala Peygamber (s.a. sadece Kurzi’nin nakline güvenerek ayetin bu kıssa üzerine nazil olduğunu söyleyemeyiz. bedevi Arab’ın kıssasından sonra nazil olmuştur. ne de toplantı ve tören düzenlenmiştir. Bunun gibi pek çok olay ve hadiseler vuku bulmuştur.” Bu nakil. Said b.a)’in mezkur ayet nazil olana kadar muhafızlarla korunduğu belirtilmektedir. açıklamasından dolayı ümmetin ihtilafa düşmesinden çekindiği şeyin tebliği konusunda. Çünkü önceki nakilde Peygamber (s. Bunun doğru olduğu düşünülürse. bazı yüzeysel düşünenleri yanıltmış olmalıdır. Bedevi Arab’ın.a).a). Gadir günündeki mesele olmasının hiçbir sakıncası yoktur. Yine Taberi. sadece Peygamber (s. ayetin başıyla sonunun ayrı ayrı nazil olduğunu söylemek gerekecektir. “Allah.” Resulullah (s. bu kıssayla ayetin ilk kısmı arasında uyum olmayacaktır. Cübeyr. bizim dediğimizle . “Hilafet” meselesinden dolayı Kureyş’ten koruyor ola bilmez miydi?! Nitekim daha önce zikrettiğimiz hadisler de bunu açıklamıştı. Açıklamasından çekindiği meselenin. Dolayısıyla. şöyle dedi: “Ey insanlar! Beni korumaktan vazgeçin. Sonra Allah-u Teala şu ayeti nazil etti: “Allah seni insanlardan korur. Çünkü bu nakle göre “Allah seni insanlardan koruyacaktır. O da “Velayet-i Kubra” meselesinden başka bir şey olamaz. Kurzi’nin rivayeti doğru olduğu takdirde.a. Yine Taberi. Peygamber’e ulaşıp onu tehdit etmesi. beni koruyacağını bildirmiştir.a. Çünkü. Tebliğ etmekle görevlendirilmiş olduğu konunun “Gadir Kıssası” olmasının Katade’den nakledilen sözle hiçbir çelişkisi yoktur ve o konunun ne olduğunu hadisler belirler. Abdullah b.a. Bu durumda.

Allah (c. İbn-i Ebi Hatem. Çünkü bu ayetten önceki ve sonraki ayetler Yahudi ve Hıristiyanlarla ilgilidir.a)’in Allah’ın Kitabından bir şey sakladığını zannederse. Ali (İmam Muhammed Bakır) (a. sırf ayetlerin siyakına uygun olduğu içindir ve hiçbir hadise dayanmamaktadır. Teberi. İbn-i Asakir.a. Biz Kur’an’da ki ayetlerin tertibinin nüzul tertibi olmadığını göz önünde bulundurursak. Bir ihtimal (Velayet Hadisi) hariç diğer ihtimaller birtakım düzme tasarılardır ki. Haskani. “Hz.” Görüyoruz ki. Ali’nin Velayeti”yle ilgili olduğu görüş. zikretmiştir. ayetin siyakı ve nüzul sebebiyle uyuşmamaktadır. Fahr-i Razi. Kur’an’da Mekki ayetlerin Medeni surelerde. yani Peygamber’in Yahudi ve Hıristiyanlardan korkma ihtimalini muteber kabul ediyor. Erkam’dan mezkur ayetin Gadir vakıasında nazil olduğunu rivayet etmektedir. bu kitabında Zeyd b. İleride bu ihtimalin ne kadar doğru olduğuna vakıf olacak ve muteber olmadığını göreceksiniz. ayetlerin tertibinin tevkifi olduğunu (yani Peygamber’in (s. bu rivayetler (Velayetle ilgili olan rivayetler) çok da olsa. İbn-i Merdeviyye. Ras’ani gibi büyük alimlerin çeşitli senetlerle rivayet ettikleri muteber hadislerin karşısında.. Vahidi. birinci ihtimal olarak zikredilmiş ve senedi İbn-i Abbas. Bunların hepsi delilsiz istihsan ve tefsirlerdir. Netenzi. Ebu Cafer b.a)’in nazil olan her ayeti (halka) tebliğ ettiğini bildirmektedir Bu şüphe edilmeyecek şeylerdendir.a. Ebu Said-i Hudri ve Muhammed b. Azib. Şüphesiz. Taberi. Zübeyr de“Münasebat”ında bu icmayı naklediyorlar. Yine Taberi dört senetle Aişe’den şöyle nakletmiştir: “Kim Muhammed (s..a. daha önce yaşamış olup Gadir olayını daha iyi bilmesine rağmen. bu konuda özel bir kitap yazmış ve bu hadisi yetmiş küsur tarikle tahriç etmiştir.bir çelişkisi yoktur. “Münasebat” kitabındaki ibare şöyledir: . Bu bölümün başlarında isimlerini zikrettiğimiz. Bu konudaki icmayı birçok kimse nakletmiştir. ama ayeti şuna hamletmek daha evladır: Allah-u Teala Peygamber (s. önceki ve sonraki ayetlerle olan ilişkisi kopmuş olacaktır. sözünü ettiğimiz ihtimal boy gösterebilecek derecede değildir.c) buyuruyor ki: “Ey Peygamber! Allah’dan sana ineni tebliğ et. Bu ihtimallerin senetleri mürsel olan rivayetlere dayanmakta ve söyleyenlerinin kim olduğu bilinmemektedir. Medeni ayetlerin de Mekki surelerde zikrolunduğuna sıkça rastlıyoruz. Kureyş’ten Yahudi ve Hıristiyanların çokluğundan korktuğunu da dokuzuncu ihtimal olarak sıralayan Fahr-i Razi’nin[48] zikrettiği on ihtimale[49] gelince. Fahr-i Razi’nin bunu tercih etmesi. Tefsir-i Teberi’de ki mezkur bedevi Arab’ın kıssasını sekizinci ihtimal. Örneğin. Biz buna. Ebu Nuaym. Eğer bu ayeti başka bir şekilde söylemiş olursak. bu ayetten önce de. Bu ayetle. Ebu İshak-ı Salebi.a) kendi emriyle yerlerinin belirlendiğini) vurgulamaktadır ve bunda hiçbir şüphe yoktur. ama Gadir hadisini nakletmemiştir. Kitabımızın On Birinci Bölümü’nde onlara değineceğiz. Suyuti şöyle der: “İcma ve nasslar. bu ihtimalleri zikretmiştir. “Gadir Hadisi”ni onuncu ihtimal.s)’a dayandırılmıştır. Secistani.a. sonra da inanmaktayız. Zerkeşi “Burhan” adlı kitabında.a)'i Yahudi ve Hıristiyanların hilesinden korudu.” Aişe bu sözüyle ayetin nüzul sebebini açıklamak peşinde değildir. onlardan çekinmeden tebliğ etmesini emretti. Bera b. Bundan dolayı bu ihtimallerin hepsi “Tefsir-i Nizamuddin-i Nişabur’ide “şöyle de deniyor” diyerek. Teberi her ne kadar “Velayet Hadisi”ni de zikretmemişse de. Teberi. Allah’a büyük bir iftira etmiştir. veya “Velayet Hadisi”ni zayıf bir ihtimalmiş gibi göstermek ve doğruluğunda şüphe uyandırmak için birtakım saptırıcı ihtimallerdir. Allah nurunu tamamlayacaktır. Peygamber (s. Fahr-i Razi ihtimalleri saydıktan sonra şöyle diyor: “Bil ki. daha sonra Taberi’nin rivayetine arttırdığı dokuzuncu ihtimali. sahih hadisler karşısında ayetlerin siyakına riayet etmemek pek önemli değildir.

Ebi Cafer-i Razi’den. yılda) nazil olduğunu naklediyor.. Bu rivayette şöyle deniyor: “Ebu Talib her gün. etraftaki kabileler ona tabi olup. Nihayet şöyle ekliyor: “Bu sureden bazı ayetler Haccet-ül Veda da. Beni Haşim’den bazı kişileri Peygamber (s.”[53] İbn-i Zuray. Bu ayet filan ayetin arkasına yazılsın. Abdullah b. Resulullah (s. “Fezail-ul Kur’an”da. nazil olan son suredir.a) şöyle buyurdu: “Ey Amca! Allah (c. “Allah seni insanlardan korur” ayeti nazil olana kadar. Ondan sonra da İbn-i Arabi’den.a)’i korumak için gönderiyordu.a. Nesai yoluyla da Aişe’den şöyle nakletmiştir: “Maide suresi. Çünkü ömrünün son yıllarında artık dünya devletleri ondan korkmaya başlamış. o da Amr b. bütün Müslümanların ittifakıyla Peygamber (s. boyun eğmişlerdi.) ayeti hariç.” ayeti.a. Muhammed b.c) beni. Peygamber (s. cinler ve insanlardan korumuştur. Ebu Ubeyd yoluyla şöyle nakletmiştir: “Maide suresi.a)’in. Örneğin. sonra “Beraat” (Tövbe)dir. .”[52] Kurtubi ve Hazin. o da babasından.sonra “Fetih”tir. Kur’an’ın son nazil olan surelerindendir. Maide ve Fetih (Nasr suresini kastediyor) suresidir. bi’setin ilk yıllarında veya en fazla hicretten kısa bir süre sonraya kadar olmuş olmalıydı. 6. Haccet-ül Veda’da Mekke ile Medine arasında nazil oldu. Peygamber (s. -böylece devam ediyor. ister Medine’de nazil olmuş olsun. Beraet suresini son.”[55] Bunları göz önünde bulundurduğumuzda. o da Osman b.a)’in hicretinden sonra nazil olan her ayet. Fetih yılında nazil olmuştur. Kab’dan. Medine’de nazil olmuştur. Ata el-Horasani’den. Muhammed b. sonra “Maide”dir.a. Peygamber (s.a. Hakim.” diye emrettiğini gösteriyordu..“Surelerdeki ayetlerin tertibi.. “El yevme ekmeltu lekum dinekum.” Daha sonra bazı nasslar zikrediyor ki.[54] İbn-i Kesir. şimdiki mevcut olan Kur’an’da ki tertip üzere yazılmasını ashabına öğrettiği ve her ayet indiğinde. Harun’dan. mezkur ayet de o sırada nazil olmuştur. onun Hudeybiye Yılında (h. “La yecrimennekum şeneanu kavmin.a)’in emriyle gerçekleşmiştir. Kurtubi[56] ve Suyuti’nin [57] İbn-i Merdeviye ve Tabarani yoluyla İbn-i Abbas’tan aktardıkları rivayetin ne kadar sahih olduğu anlaşılacaktır.” Ahmed. Hicretten önce nazil olan her ayet de Mekki’dir.”[51] Hazin şöyle demiştir: “Maide suresi.. nazil olan ayetleri..a. icma ve müfessirlerin sözleri karşısında hiç bir şey ifade edemez. Bu ayet nazil olduktan sonra Ebu Talib. daha önce naklettiğimiz hadisler.a)’in Haccet-ül Veda’da ki şu sözünü de nakletmişlerdir: “Maide suresi. Maide suresinin Medeni olduğunu söylüyor. Ömer’den şöyle rivayet etmiştir: “Nazil olan son sure.a. Hayber’i fethetmiş.. Beni Kurayza ve Beni Nazir’in kökünü kazmış. Daha sonra Nakkaş’dan.” Böylece İbn-i Zuray. sonra “Ya Eyyu’hel-Müzzemmil”dir. Abdullah b.a..a. [50] Kaldı ki.. Medenidir. bu hadisin (Hudeybiye Yılı’nda nazil olduğunu söyleyen hadisin) uydurma olduğunu ve hiçbir Müslümanın ona inanmasının caiz olmadığını aktarıyor. O ayet ise “Haccet-ül Veda”da Arefe’de nazil olmuştur.” Mezkur ayetin Mekki olmasını gerektiren bu rivayet. ister seferde.”tir sonra “Nun”.a)’in Yahudi ve Hıristiyan-lardan çekinmesi.a)’i koruyacak birini onun yanına göndermek istediğinde. Kurtubi icma ile. ömrünün sonlarında değil. İşte böyle bir zamanda “Veda Haccı” ve önce ki bölümde aktardığımız hadislerde açıklandığı üzere. o da İbn-i Abbas’dan şöyle nakletmiştir: “Kur’an’da ilk nazil olan sure “İkra’Bismi Rabbik.” (Bu gün dininizi kamil ettim. Peygamber (s. Peygamber (s.” Suyuti. Maide suresini de ondan önce nazil olan sure olarak kabul etmiştir. bazısı Fetih yılında nazil olmuştur.

onlar diyorlar ki: O (Peygamber). onların da aleyhinde konuşarak insanları onlardan koparmak istemişlerdir. tebliğ ayeti hakkındaki Fahr-i Razi’nin zikrettiği on ihtimale göz atmış olsalardı.a. Şia kitaplarında bu iftiraları destekler mahiyette hiçbir şey bulamamışlardır.a. Peygamber (s.!”[60] Mezkur ayetin. Ali (a.[58] Sahih-i Müslim’de de şöyle nakledilmiştir: Aişe dedi ki: Kim Muhammed (s.a.görevini yapmadığını bildirmektedir! “Kur’an muttakiler için kesin bir öğüttür. diğerleri gibi onlar da Şia’nın adını lekelemek ve böylece halkın hislerini onların aleyhine tahrik etmek ve savunucusu olmayan. Fakat onlar. Ne var ki.a) Senevilerin ilahlarını kötülemekten kaçındığı için nazil olmuştur.a) hakkında “tebliğ etmesi gereken şeyi sakladı” diye bir tek söz dahi sarf etmemiştir.s) hakkında nazil olan ayetlerden biri de şu ayettir: “Bu gün size dininizi kamil ettim. kesinlikle Peygamber (s.a)’in vahiyden bir şey sakladığını söylerse. şüphesiz kafir olmuştur.a. Allah’ın kendisine vahy ettiğinden halkın ihtiyaç duyduğu bir şeyi gizledi.. Araplar onu anlamış ve . Ancak.a.. Gadir nassıyla ilgili olarak nazil olduğunda ittifak etmiştir. Peygamber (s.” Kastalani de. yok olup gitmiş ümmetlerin aleyhinde konuştukları gibi.”[62] İmamiy’ye ilk baştan beri ikmal ayetinin.a)’in açık lafızlarla.a) ve ümmetinden alim olanlar için Allah’ın dininin hükümlerinden hiçbirini gizlememelerine dair bir tedip(terbiye ediş)tir. bu ihtimallerden dolayı nazil olması. cihad hakkında nazil olmuştur. “Şia.”[61] 2.a. Şia’ya isnat ettikleri şeyi arkadaşlarından kimin söylediğine vakıf olurlardı.a.a. Emir’ul Mu’minin Ali (a. sahabe onu bilmiş.” ayeti hakkında şöyle demiştir: Bu emir. Peygamber’in (s. İşte buradan yola çıkarak. Allah-u Teala buyuruyor ki: “Ey Peygamber! Rabbinden sana ineni tebliğ et. Peygamber (s.a) bazen münafıkları cihada teşvik etmekten kaçınıyordu. onlar. Elbette biz içinizde yalanlayanların bulunduğunu hiç şüphesiz biliyoruz.. her halükarda.a.” Allah Rafızileri çirkin kılsın. Peygamber (s. tebliğin özel zaman ve şartları vardır ve Peygamber (s.a.a)’in bazı şeyleri takıyye yaparak sakladığını söylüyor” demiştir. Şia.” Diğer biri de şöyle diyor: “Peygamber (s. Peygamber (s. Bununla birlikte Allah-u Teala.[59] Keşke bu ikisi (Müslim ve Kastalani) Şia’ya isnat ettikleri bu iftiranın kaynağını gösterseydiler.a) kesinlikle ilahi vahiyden öne geçerek bir şeyi tebliğ etmemiştir. “Ey Peygamber! Rabbinden sana ineni tebliğ et. Çünkü onlardan bazıları şöyle diyor: “Tebliğ ayeti.Bu Konuda İlaveler: Kurtubi. gayet açık bir nassı içermiş.İkmal Ayeti: Gadir-i Hum’da Hz. Çünkü Peygamber (s. Eğer bu iki şahıs (Müslim ve Kastalani). üzerinizdeki nimetimi tamamladım ve size din olarak İslam’ı seçip beğendim.a) Tahyir ayetini eşlerinden sakladı.a) haşa..a)’in vahiyden bir şey gizlemeyeceğini biliyordu”. Bu ayet... bir ümmeti suçladıklarında tasdik edileceklerini veya Şia’nın itikatlarını içeren ve onlara nispet edilen her şeyde ölçü olan bir kitaplarının olmadığını veya onların gelecekte bu iftiracılardan hesap soracak kişiler dünyaya getiremeyeceklerini sanmışlardır.s)’ın velayetini açıkladıktan sonra.” Yine onlardan bazıları şöyle diyor: “Mezkur ayet. onların nazarına göre.a.

s)’ın şöyle dediğini rivayet etmiştir: “Bu gün dininizi sizin için kemale eriştirdim. 7.kendisine bu haber ulaşanlar onu delil olarak kullanmışlardır.Ebu’l Hasan b.” Yani.[69] 5. Ehl-i Sünnetin tefsir ve hadis alimlerinin birçoğu da.” Yani.Ebu’l Feth-i Netanzi (D.” Yani. 430 h) “Ma Nezele Min’el-Kur’an fi Ali” kitabında Ebu Said-i Hudri’den bir hadis naklediyor.[68] 3. Meğazili eş Şafii (ö. güya dikkatsizlikten ileri gelmiştir.. 4. Tefsir-i Fahr-i Razi’de. dini koruyanı nasbederek.” Ebu’sSuud.[63] eser sahiplerinden aktarılan nakillere bakabilirsiniz. 490’dan sonra). kendi senediyle Ebu Said-i Hudri’den bir hadis rivayet etmiştir. 568) kendi senediyle Ebu Said-i Hudri’den. bizim velayetimizle. 10. Örneğin. Merdeviye el İsfehani (ö.Hafız Ebu Nuaym el İsfehani (ö.[70] yine diğer bir senetle Ebu Hureyre’den[71] birer hadis nakletmektedir. 483) “Menakıb” adlı kitabında kendi senediyle Ebu Hureyre’den bir hadis naklediyor. daha sonra Ebu Hureyre’den bir hadis nakletmiştir.” . “el-Hasais’ul Aleviyye” kitabında Ebu Said-i Hudri’den iki hadis ve Cabir-i Ensari’den de bir hadis naklediyor. ikmal ayetinin Arefe günü nazil olduğu görüşünden hakikate daha yakındır. “Din olarak İslam’ı sizin için beğendim. kitaplarda böyle nakledilmiştir. 310 h) “Kitab-ul Vilayet”te kendi senediyle Zeyd b.[67] 2.[66] İkmal ayetinin Gadiri Hum’da nazil olduğunu naklettiklerini tesbit ettiğim kimseler şunlardır: 1.480). 477) “Kitab’ul-Vilayet”te kendi senediyle Ebu Said-i Hudri’den bir hadis rivayet etmektedir.Hafız Ebu Said es Secistani (ö. 6. Bunları ileride göreceğiz. İbn-i Merdeviye yoluyla Ebu Said ve Ebu Hureyre’den bir hadis rivayet ediyor. o zaman birkaç gün (dokuz gün) fazla çıkmış olur. 8.s) hakkında nazil olduğunu rivayet etmiştir.Hatiplerin hatibi Harezmi (ö. “Nimetini size tamamladım. birçok naslarla da te’yid olmuştur.Hafız b. “Tarih-i Bağdad” adlı kitabında kendi senediyle Ebu Hureyre’den bir hadis nakletmiştir. Her halukâr da bu nakil. bu manada İmamiyeyle aynı görüşe sahiptirler.[64] Onların tarihçileri de[65] şöyle diyorlar: “Resulullah (s. nefsinizi bizim emrimize teslim etmeyi. şöyle demişlerdir: “Bu ayet (İkmal ayeti) Peygamber’e nazil olduktan Seksen bir veya Seksen iki gün sonra.a) Rebiulevvel’in on ikisinde vefat ettiler. Yine “Hasais” kitabında kendi senediyle İmam Bakır ve İmam Sadık (a. -Nitekim Sahih-i Buhari ve Sahih-i Müslim vb. Cerir-i Taberi (ö.Hafız Ebu’l Kasım İbn-i Asakir eş Şafii ed-Dimaşki (ö. Peygamber bu dünyadan göçtü.Hafız Ebu’l Kasım el Hakim el Haskani (ö. Akıl ve nakil’de bu görüşü desteklemektedir. Üstelik bu (İmamiye’nin ittifak ettiği şey). 463).Hafız Ebu Cafer Muhammed b. Erkam’dan: İkmal ayeti’nin “Gadir-i Hum”da Emir-ül Mü’minin Hz. h. Ebu Harun el-Abdi tarikiyle ikmal ayetinin Gadir-i Hum’da nazil olduğuna dair Ebu Said-i Hudri’den. 410 h).Hafız Ebu Bekir Hatib-i Bağdadi (ö. 571). 9.” Gadir ve vefat günlerini çıktıktan sonra seksen iki günden bir gün fazla kalması.” Yine İmam Sadık (a.a.s)’ın şöyle dediklerini rivayet etmiştir: “Hem bu ayet (tebliğ ayeti) ve hem de ikmal ayeti Gadir-i Hum’da nazil oldu. tefsir’inde bunu belirlemiştir.Çünkü Arefe günü nazil olduğunu kabul etmiş olursak. Ali (a.

.. Hafız Beyhaki. Abdullah’ın.Yine “Hasais” kitabında kendi senediyle..” buyurduğunda Allah-u Teala şu ayeti indirdi: “Bu gün dininizi sizin için tamamladım. Bu hadisin birçok tariki vardır. Hafız Darekutni yoluyla rivayet ettiği hadisi nakletmiştir. Kesir-i Kureşi ed-Dimaşki eş-Şafii (ö. daha önce Cabir b.. Çünkü Ebu Hureyre’nin rivayeti bu daldaki üstadların yanında senedi sahih bir hadistir. o hadiste herhangi bir şüphe etmeksizin onu nakletmişlerdir. Nitekim Himveyni’nin sözünde de bu konu geçti. Suyuti’ye cevaben diyoruz ki: Eğer Suyuti’nin “sahih değildir” sözünden maksadı. Bu hadisi. Hafız Deylemi. “İkmal ayeti Gadir-i Hum’da nazil oldu.” İbn-i Merdeviye. [72] 12. Cevzi el Hanefi el Bağdadi (ö. -Bu hadis ileride gelecektir. Bunların hepsi.. 15. Sahih-i bir senetle Ömer’den. Nitekim mezkur hadisin rivayeti. 722) “Feraid-us Simtayn” adlı kitabının on ikinci babında kendi senediyle Ebu Said-i Hudri’den bir hadis nakletmiş.a.İmaduddin b. Ali (a. Arefe akşamı nazil olduğu rivayet edilmiştir.” 14.”[74] Ayrıca Ebu Hureyre’den de bir hadis nakletmiştir. Ebu Hureyre’den “Gadir gününün orucu” hadisini nakletmiştir.[79] . Zilhiccenin on sekizinci günü. Hafız Haddad vs. Hafız Darekutni. kendi senediyle Mücahid’den bir hadis rivayet etmiştir. Hatib ve İbn-i Asakir zayıf bir senetle[76] Ebu Hureyre’nin şöyle dediğini nakletmişlerdir: Zilhiccenin on sekizinci günü Gadir-i Hum’da Resulullah (s.. birçok tariki vardır (çeşitli kişiler vasıtasıyla nakledilmiştir). Hakim Nişaburi.Ebu’l Muzaffer Sibt b.. Gadir-i Hum’da ikmal ayeti nazil oldu. Tabiin’den olan müfessir Mucahid el-Mekki’nin. Hatib-i Bağdadi’nin. O hadiste de şöyle geçer: “Resulullah Haccet-ül Veda'dan dönerken. 774). Suyuti’nin kendi kitabı olan “ed-Dürr-ül Mensur”da gördük.”[78] diyor.s)’ın da rivayet ettiğini gördük. Örneğin. “Bu iki nakilden hiç biri sahih değildir. o hadisin senedindeki kişiler onlara göre güvenilir kişilerdir.Celaluddin-i Suyuti eş-Şafii (ö.[75] bunun beyanı “Gadir gününün orucu” bahsinde gelecektir. sonra şöyle demiştir: “Bu hadisin Ebu Said b. İbn-i Merdeviye yoluyla.a): “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. 11. Ali (a.Ebu Hamid Sa’duddin-i Salihani.”[77] Suyuti seferde nazil olan ayetleri saydığında şöyle demiştir: “Seferde nazil olan ayetlerden biri de. 911) şöyle diyor: İbn-i Merdeviye ve İbn-i Asakir zayıf bir senetle Ebu Said-i Hudri’den şöyle nakletmişlerdir: Resulullah (s. Hafız İbn-i Ebi Şeybe.s) hakkında nazil olduğunu söylemiştir.[73] 13. alim ve hadis hafızlarından İbn-i Merdeviye’ye de mahsus değildir. 654).” Suyuti daha sonra.a. Malik-i Hudri el Ensari’ye ulaşan çeşitli tarikleri vardır.” Bu hadisin benzerini de Ebu Hureyre’den rivayet etmiştir.s)’ı velayet makamına nasbettğinde Cebrail bu ayeti indirdi: “Bu gün dininizi kemale erdirdim. İkmal ayeti’nin Haccet-ül Veda’da. Yukarıda Hatip ve İbn-i Asakir’in rivayetini. Sonra bazı sözler demiştir ki. Gadir orucunu zikrettiğimizde bu konuyu detaylı olarak açıklayacağız. Ebu Said-i Hudri’den şöyle nakletmiştir..Şeyh-ul İslam Himveyni el-Hanefi (ö.. Ayrıca bu hadisi kendi senetleriyle nakleden diğer kimseler de vardır. onun bu sözü doğru olamaz..a) Gadir günü Hz. Ebu Said-i Hudri’nin hadisinin ise..s) hakkında nazil olmuştur. Ebu Said-i Hudri ve Ebu Hureyre’den şöyle dediklerini rivayet etmiştir: “İkmal ayeti Gadir-i Hum’da Hz. “Bu gün dininizi sizin için tamamladım. Ali (a. İmam Bâkır ve İmam Sadık (a. cuma günü.İkmal ayetinin de Gadir günü Hz. Ebu Said ve Ebu Hureyre’nin rivayetleriyle de sınırlı değildir. hadisin senedinin zayıf olduğuysa. Fakat İbn-i Merdeviye.” ayetidir. Üstelik bu hadis.

net. Hadisin evvelinin bozuk olması.s)’ın fazileti hakkında rivayet edilen ve ona isnat edilen faziletler bozuktur derse. tefsir ve tarih dalındaki Ehli Sünnet büyükleri de nakletmişlerdir. “Bunu Şia rivayet etmiştir ve bu onların iftiralarındandır!. Yine bu hadisin senedini. Eğer doğrusu.”söylüyor! . Üstelik İkmal ayetinin Gadir günü nazil olması.a. Nitekim Sibt b. onun peşinden. bir defa Medine’de ve diğer yerlerde nazil olmuştur. Nitekim iki hadis taarruz ettiğinde durum böyledir. Hz. Besmele gibi birçok ayet.a. Peygamber (s.”[82] Suyuti bu delilsiz hüküm vermesinde. İki taraftan birinin onun nazarında ağır bastığını farzetsek dahi. “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” buyurduktan sonra nazil oldu. o başka! Çünkü mezkur hadis. onun uyduruk olduğuna şahittir. Şiilerin iftiralarından olduğuna dair delil olarak öne sürmesinin sebebi nedir? Acaba bozukluk hadisin lafzında mıdır? Halbuki bu hadis de diğer hadisler gibi olup çok açık. Yine hadiste ki iddia ettiği bozukluk nedir? Ve bunu.” Şunu bil ki bu. bu. düzenli ve normal bir Arapça şeklinde söylenmiştir. sahibini tehlike uçurumuna götüren yersiz bir çabadır.. Çünkü İbn-i Kesir. o zaman o iki taraftan birinin batıl olduğuna kesin hüküm vermekle delilsiz konuşmuş olur. Rabbim. İmam Bakır ve İmam Sadık (a. Hakikat şu ki.a) Gadir-i Hum’da. Alusi’nin bu hadisin tarik ve ravilerin bilmeyerek cahilliği yüzünden onu sadece Şia’ya nisbet etmiştir. Alusi. onun içerisinde saklı olan şeyler. diyemeyiz. Ali (a. gürültü koparmaya sevketmiştir. Ehl-i Sünnet’in kitaplarındaki hadis ve rivayetleri araştırıp. Alusi’nin şu sözüne taaccüp edilmelidir: Şia Ebu Said-i Hudri’den şöyle rivayet etmiştir: “İkmal ayeti. 16. inatlaşarak ve böbürlenerek. Özellikle ayetin iki defa nazil olmasına ihtimal vermekle.a) ikmal[81] ayeti nazil olduktan sonra 81 veya 82 günden fazla yaşamadı. Şia’nın. Abdullah. Ali (a. “İkmal ayeti Arefe gününde nazil oldu” diyen rivayetle çeliştiğini kastederse. Acaba bozukluk hadisin manasında mıdır? Oysaki hadisin manasında herhangi bir bozukluk yoktur. benim elçiliğime ve benden sonra Ali’nin velayetine razı oldu.s)’da o hadisi rivayet edenlerin içerisindedirler.[80] Örneğin. ne de o.. taaccüp edilecekse. Acaba bu hadisi Şia’ya isnat etmesine sebep olan etkenler nelerdir? Halbuki bu rivayeti yukarıda görüldüğü gibi hadis. Fahr-i Razi. onunla bu konuda münakaşa yapacak bir kimsenin ortaya çıkmayacağını sanmıştır. Ehl-i Sünnet’in rivayetlerinin de teyit ettiği sahih bir hadis rivayet etmekle işlediği suç nedir ki. bu rivayetin. onu bu açık hakikatin karşısında yaldızlı konuşup. Keşke bilseydim. İşte bu.”[83] Dolayısıyla bunu ilk söyleyen daha zalimdir. Nazil olduktan sonra Hazret şöyle buyurdu: Allah-u Ekber! Din kamil oldu..Eğer Suyuti “sahih değildir” sözünden. Bütün bunlardan sonra. sadece Ebu Said’le sınırlamasının sebebi nedir? Oysaki Ebu Hureyre Cabir b. hadisi iki tarikle naklettikten sonra şöyle diyor: “Ne bu doğrudur.. Ebu’s Suud ve diğerlerinden daha önce naklettiğimiz şu nakille de te’yit edilmektedir: “Peygamber (s. onların (Şiilerin) iftiralarındandır.Mirza Muhammed Bedahşi “Miftah-un Neca” adlı kitabında İbn-i Merdeviye’nin az önce naklettiği hadisi nakletmiştir. böyle yapmak gerekir. Cevzi bu ihtimali vermiştir. her iki rivayeti de kabul etmek mümkün olursa.s)’ın fazileti hakkındadır. diğer tarafın batıl olduğuna kesin hüküm vermeyi gerektirmez. nimet tamamlandı. bir defa Mekke’de.”[84] Biz. Hz. İbn-i Kesir’i taklit etmiştir.

” Hars b.Ebu Bekir Nakkaş-i Musili el Bağdadi (ö. Kafirler için olan bu (azabı) geri çevirecek kimse yoktur.Azab-ul Vaki Ayeti: Gadir nassından sonra nazil olan ayetlerden biri de Mearic suresindeki şu ayetlerdir: “İstekte bulunan biri.Ebu İshak-i Sa’lebi en Nişaburi (ö. Muhammed’den. Allah dilemedikçe onlar öğüt alamazlar. Allah’tan başka bir ilah olmadığına ve senin O’nun elçisi olduğuna şehadet edelim. Kimsenin sormadığı bir meseleyi sen benden sordun. Numan-i Fehri’ye de ulaştı.”[85] 3. o da babalarından (Allah’ın selamı onlara olsun) şöyle nakletmiştir: Resulullah (s.a. “Gerçek şu ki o elbette bir hatırlatmadır.” 4. Uyeyne’den “Seele sailun biazabin vakiin” (İstekte bulunan biri gerçekleşecek olan azabı istedi) ayeti kimin hakkında nazil olmuştur? diye sorduklarında şöyle dedi: “Sail[87] hakkında nazil olmuştur. biz de onu kabul ettik. “el Keşf-u ve’l Beyan” tefsirinde şöyle demiştir: Süfyan b. “Duat-ul Hudat ila Edai Hakk-il Muvalat” kitabında kendi senediyle. Hars b.[88] Diğer bir senetle de Cafer b. Allah’tan taraftır. bize emrettin ki. Ehl-i Sünnetin büyük alimleri de bu ayete tefsir ve hadis kitaplarında yer vermişlerdir. h. gerçekleşecek olan azabı istedi. Beş defa namaz kılmamızı emrettin. devesine yetişmeden başına bir taş düşüp alt tarafından çıktı ve onu öldürdü. 2. 427 veya 437). gözler önüne serebiliriz. senden midir yoksa Allah'ın emri midir?” Resulullah (s.Hakim Ebu’l Kasım el Haskani (ö. insaflı insanların. Numan bunu duyunca geriye dönüp devesine doğru ilerlerken şöyle diyordu: “Allah’ım! Eğer Muhammed’in dediği söz hak ise gökten başımıza taş yağdır veya bize elemli bir azap gönder!” Hars b. Babam Cafer b. devesinden inip şöyle dedi: “Ya Muhammed! Allah tarafından. Bir ay oruç tutmamızı emrettin. onu da kabul ettik. bu konu hakkında Huzeyfe b. Yeman’dan bir hadis nakletmiştir.” Bu haber çeşitli şehirlere yayılınca.a. 223 veya 224) “Garib-ul Kuran” tefsirinde bu konu hakkında bir hadis nakletmiştir.Hafız Ebu Ubeyd-i Herevi (ö. Daha sonra buna da razı olmadın (yetinmedin) amcan oğlunun elini kaldırdın onu bizden üstün kıldın ve “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” dedin. h. 351) “Şifa-us Sudur” tefsirinde Ebu Ubeyd’in mezkur hadisini zikretmiştir. Artık kim dilerse öğüt alıp düşünür. Örneğin: 1.s) bir hadis rivayet etmiştir. 490). . bu ayetin Gadir nassından sonra nazil olduğunda ittifak etmiştir. onun kalın kitabını doldurduğu kötü hadislerin getirip. o da babalarından (a.a) Gadir-i Hum’da halkı bir araya topladığında Ali’nin elini tutup şöyle buyurdular: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. Acaba bu (iş). h.Şimdi biz. h. onu da kabul ettik.. 3. Muhammed’den.a) yanına geldi. Numan. Bunun üzerine devesine binerek “Ebtah” denilen yerde Resulullah’ın (s. onu da kabul ettik. ama biz bunun üzerinden müsamahayla geçiyoruz.”[86] Şia.a. Bunun üzerine Allah-u Teala şu ayeti nazil etti: “Sail (istekte bulunan biri) gerçekleşecek olan azabı istedi. kötü ve zayıf rivayetleri diğerlerinden ayırt etmesi için.a) cevaben şöyle buyurdular: “Ondan başka bir İlah olmayan Allah’a andolsun ki bu.. Zekat vermemizi emrettin. (Bu azap) yüce makamlar sahibi olan Allah’tandır.

h.a. h. İbn-i Abbas. bu taş kafasından girip dübüründen çıktı ve onu öldürdü. mezkur hadisi “Cevahir-ul Akdeyn” kitabında nakletmiştir. Nazr b. bunu da kabul ettik.a.” ayeti nazil oldu. bazıları da onun Hars b. kendi tefsirinde. 750) “Meraic-ul Vusul” ve “Dürr-üs Simtayn” kitabında Salebi’nin hadisini nakletmiştir..Ebubekir Yahya el Kurtubi (ö.Şemsuddin Şerbiyni el Kahiri eş-Şafii (ö. “O.[91] 14.a)’in: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” sözü o şahısa ulaştığında adam devesine binip Peygambere doğru yola koyuldu “Ebtah”a yetiştiğinde devesini yatırıp Peygamber’in huzuruna geldi ve şöyle dedi: “Ya Muhammed! Allah adına. h. 7. kendi tefsirinde[89] İbn-i İshak-i Sa’lebi’den. bu konu ile ilgili bir hadis rivayet etmiştir. h. Olay şöyledir: Peygamber (s.Şehabuddin Ahmed Devletabadi (ö. 11. 13.” Allah’a andolsun ki “Hars” devesine ulaşmadan Allah-u Teala bir taş gönderdi. 8. bu konudaki Sa’lebi’nin naklettiği hadisi rivayet etmiştir. bunu da kabul ettik. h. 12.Nuruddin b. bunu da kabul ettik. h. h.5.Sabbağ-il Maliki el Mekki (ö.Şeyh Muhammed Zerendi el-Hanefi (ö. Hacca gitmemizi emrettin.. 654). “Ondan başka ilah olmayan Allah’a andolsun ki Allah’ın emriyle yapılan bir iştir” buyurdular. Cevzi el Hanefi (ö.Şeyh-ul İslam Himvini (722) “Feraid-us Simtayn” kitabında. Her yıl Ramazan ayında oruç tutmamızı emrettin. 977) kendi tefsirinde[92] şöyle demiştir: Bu sail (istekte bulunan) hakkında ihtilaf vardır. mezkur konu hakkında bir hadis nakletmiştir. zekat vererek malımızı temizlememizi emrettin. Hars bunu duyunca geri dönüp şöyle diyordu: “Allah’ım! Eğer Muhammed’in dediği gerçek ise gökten bize taş yağdır veya elemli bir azap bize gönder. “Hidayet-us Süada” kitabında “Fil cilvet-is Saniye Min’el Hidayet-is Samine” bölümünde.Şeyh İbrahim b. biz de onu kabul ettik. yoksa Allah-u Teala’nın emriyle olan bir iş midir?” Peygamber (s. Daha sonra (buna da) razı olmayarak amcan oğlunu bize üstün kıldın. Allah’tan başka bir ilah olmadığına ve senin de O’nun elçisi olduğuna şehadet etmemizi emrettin. 6. senden taraf olan bir iş midir. Acaba bu. 10. h. bu konuda bir hadis rivayet etmiştir.Şemsuddin Ebu’l Muzaffer Sibt b. 849). 982). 911).a). Beş vakit namaz kılmamızı. 16. bu konuyla ilgili bir hadis nakletmiştir. 568). Muhammed’den nakletmiştir.Hars’dır” demiş. . h. 1000) “El Erbain-u Fi Menakıb-i Emir-il Mu’minin” kitabında bu konu hakkında onüçüncü hadisi Cafer b. Abdullah-i Yemeni el Vassabi eş-Şafii “el İktifa” kitabında. 855) kendi kitabında[90] bu konuda Devletabadi'nin rivayet ettiği hadisi rivayet etmiştir.Ebu’s Suud el İmadi (ö. Derken “Seele sailun.Numan olduğunu söylemişlerdir.Seyyid Nuruddin-i Haseni es Semhudi eş-Şafii (ö. o kitabın Onüçüncü babında kendi senediyle Sa’lebinin hadisini rivayet etmiştir.Seyyid Cemaluddin eş Şirazi (ö. 9.

zekat vermemiz. 19. yetmiyor mu ki Ebu Talib’in oğlunu da üzerimize çıkarıyorsun? Acaba bu söz senin kendi sözün müdür yoksa Allah’ın sözü müdür?” Resulullah (s. gerçekleşecek olan azabı istedi. 302) şöyle rivayet etmiştir: Peygamber (s. “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” sözü diğer şehirlere ve bütün İslam beldelerine yayıldığında Hars b. 26.a. h. Bundan dolayı Medine’ye geldi.a) cevabında. 1047).a) bir grup ashapla birlikte oturmuştu.Seyyid b.[93] 18. O da gelip Peygamberin önünde diz üstü oturup şöyle dedi: “Ya Muhammed! .a.” ayetini nazil etmiştir.Seyyid Mumin-i Şeblenci eş-Şafii el Medeni kendi kitabında mezkur hadisi nakletmiştir. bu taş onun başına düşüp alt tarafından çıkıyor ve onu öldürüyor.. Muhammed-il Kadiri el Medeni “Sırat-us Seviy fi Menakıb-in Nebiy” kitabında şöyle demiştir: “Peygamberin (s...” Daha sonra devesine binmek için ona doğru giderken. s. h. Peygamber (s. 23. 3. Sonra Allah-u Teala “İstekte bulunan biri. Kurtubi’nin hadisini rivayet etmiştir. “Siret-ul Halebiyye” de (c.Şeyh Ahmed b.”[94] 21. 1044). Numan mezkur hadisi duyduğunda Peygamberin (s. namaz kılmamız.Şeyh Abdurrahim-i Safuri eş-Şafii. üç adım atmadan Allah-u Teala ona bir taş gönderiyor. 1122)[96] o hadisi nakletmiştir.Şeyh Muhammed Sadrulalem “Mearic-ul Ula fi Menakıb-il Murtaza” adlı kitabında bu konuda bir hadis nakletmiştir..Seyyid Muhammed b. Baksir-il Mekki eş-Şafii (ö. devesini caminin kapısının önünde yatırdı camiye girdi.Seyyid Mahmud b. “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” sözü defalarca geçti.Şemsuddin-i Hafni eş-Şafii (ö. İsmail el Yemani (ö.Şeyh Ahmed b. İdris-i Hüseyni el Yemeni (ö.Şeyh Zeyn-ud Din-il Menavi eş-Şafii (ö. 20. h. 29.Şeyh Muhammed Mahbub-ul alem “Tefsir-i Şahi” ismiyle meşhur olan tefsirinde o hadisi rivayet etmiştir. h.Ebu Abdullah-i Zerkani el Maliki (ö. 25. h.[95] 24.a) Peygamberliğinden şüphe etti. 1181) “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” hadisinin şerhinde şöyle demiştir: Sahabeden biri bu sözü duyduğunda şöyle dedi: Resulullah şehadeteyni söylememiz.a.a)’ın.a). [97] .. Abdulkadir-i Hafzi eş-Şafii “Zahiret-ul Meal fi Şerhi Akdi Cevahir-il Leal” kitabında o hadisi zikretmiştir. 28.a..17. Şöyle demişlerdir: Müslüman olan Hars b.Şeyh Burhanuddin Ali el Halebi eş-Şafii (ö. 1041) “el İkd-un Nebevi ve’s Sırr-ul Mustafevi” kitabında o hadisi nakletmiştir.Numan el Fehri’ye de bu söz ulaştı.” (Bunun devamını az önce naklettik) 22. daha sonra şöyle dedi: “Allah’ım! Muhammed’in dediği hak ise gökten bize taş yağdır veya elemli bir azap gönder.a. 1182) “Ravzet-un Nediyye fi Şerh-it Tuhfetil Aleviyye” kitabında o hadisi nakletmiştir. “Vesilet-ul Meal Fi Addi Menakıb-il Al” kitabında mezkur hadisi nakletmiştir. h. 27. h 1301) “Velayet hadisi”nin şerhinde onu rivayet etmiştir. “Ondan başka ilah olmayan Allah’a andolsun ki Allah’ın emriyledir bu söz” buyurdular.

Biz o tenkitleri özet olarak zikredip cevabını vermeye çalışacağız inşallah. Peygambere düşen ise yalnızca apaçık bir tebliğdir. Halebi. sizden önceki ümmetler de yalanlamışlardır. Resulullah (s. “Ebtah” her akar suyun kuruduktan sonra ardında ince çakıl taşı ve kumların kaldığı yere denir. İnşallah yakında onun eleştirisinin batıl ve yersiz olduğuna vakıf olacaksınız. İkinci olarak.”[99] Hadise Bir Bakış: Tefsir ve hadislerin. Cevzi’nin Tezkire’sinde geçen ve Şeyh Muhammed Sadrulalem’in kitabı “Mearic-ul Ula” da geçen rivayet Sailin (azap isteyenin) camide Resulullah’ın (s. Sail'in. İbn-i Teymiyye. Ömer’den şöyle rivayet etmiştir: “Resulullah (s. büldan ve edebiyat mucemlerine müracaat etmiş olsaydı. İbn-i Teymiye’den[100] başka o hadisin sağlamlığından. 1323) o hadisi kendi kitabında[98] Sa’lebi’den nakletmiştir. Buhari[102] ve Müslim[103] Abdullah b. Ebtah ise Mekke’dedir.a) yanına geldiğini bildirmektedir. Bütün müslüman alimlerinin karşısında büyüklenerek ve her meselede itirazda bulunarak farklı bir görüş ortaya koyması onun adetidir. lügat.a. Birinci İhtimal: Gadir kıssası. “Eğer yalanlarsanız. özellikle. Sibt b. Ama İbn-i Teymiyye bunların hepsini görmezlikten gelerek.a) Zilhuleyfe Bathasında (deveyi) çöktürdü ve orada namaz kıldı. halkı topladığı bir yerde gerçekleşmiştir. mezkur ayetin nüzul sebebi hakkındaki ittifakını. hadisin ispatı hakkındaki mutabakatını ve onun kabullenilmesini yukarıda gördünüz.” Sahih-i Müslim yine Abdullah b. Ebtah’da Resulullah’ın yanına geldi. Mekke Bathası da o yerlerden biridir. Medine’de Resulullah’ın yanına geldiğini vurgulamaktadır.a.a. Eğer hadis kitaplarına. Vadinin içindeki istirahat edeceği yerde . bu adamın lügat gerçeklerini görmezlikten gelmesi veya kendisiyle gerçekler arasında yoğun perdeler oluşturan onun kör taassubu onu bu sapıklığa düşürmüştür.Ustad Şeyh Muhammed Abduh el Mısri. Halbuki durum. Ömer’den şöyle rivayet etmişlerdir: “Resulullah (s. Bu rivayeti uyduran. (ö. Bu cami Medine camisi olabilir. kesin bir şekilde rivayetin zayıf ve uyduruk olduğunu rahatça söylemiştir. h. o hadisin iptalında bir kaç vech[101] zikrederek kendi habisliğini ortaya koymuştur. nas ve senetlerin.”[104] “İmta-ul Makrizi” ve diğer kitaplarda şöyle nakledilmiştir: Peygamber (s. Daha sonra İbn-i Teymiye’nin tenkitini (eleştirisini) özet olarak getirip. Bu sıfatta olan her akar su yatağına “Ebtah” denilmektedir.a) Mekke’den döndüğünde Medine’de dinlenme Ebtahına girdiler.a) dinlenmek için Zilhuleyfe’ye geldiğinde kendisine. Gadir hadisi çeşitli şehirlere yayılınca Haris isminde birisi. bu olayın (Harisin Resulullah’ın yanına gelme meselesinin) Medine’de olmasını gerektirir. Gadir kıssası tarihini iyice bilmeyen bir kimsedir. o kitaplarda “Ebtah”ın ne manaya geldiğini anlardı.a.a. o hadis hakkında eleştiride bulunmuştur. Sen mübarek bathadasın denildi.30. Her şehrin kenarında ve çölünde “Ebtah” olması mümkündür. bundan dolayı “Ebtah”ın sadece Mekke’nin çevresinde olduğunu zannetmiştir. Cevap: Birinci olarak: Sire-i Halebi’de geçen. güvenilir olduğundan şüphe eden ve tenkitte bulunan bir kimse görmedim.a)’ın Veda haccından dönüşünde.

a) halkla birlikte o ağaçların altında namaz kıldı.. Şüphesiz sen mübarek bathadasın denildi.a.. surenin tüm ayetlerinin Mekki olması manasında değildir.Kehf suresi Mekki’dir.kendisine. 6. Nitekim Kurtubi tefsirinde[111] ve Suyuti’nin “İtkan”[112] kitabında buna deyinilmiştir. 2.[108] Kurtubi. 7.”[106] Bu hadislerden önce “Gadir hadisi” hakkında Huzeyfe b. 3. Kurtubi[119] ve Şirbini[120] buna işaret etmişlerdir. en son nazil olan ayetlerden olabilir..Meryem suresi Mekki’dir ama secde ayeti ve “Ve in minkum illa variduha” ayetleri Medeni’dir. Nitekim Taberi. alimlerin ittifakıyla Mekki’dir. Söz konusu ayetin de Medeni olması mümkündür.Ankebut suresinin evvelinden on ayet hariç. geri kalanı Mekki’dir. ama “Elem terellezine beddelu nimetellahi. cennet bahçelerinden bir bahçenin üzerindedir. Useyd ve Amr b.a) Veda Haccından döndüğünde Cuhfe denilen yere yetiştiğinde ashabı.”[114] 4. sıralama hikmetini de bilemeyebiliriz ve buna birçok örnekler de verebiliriz. İtkan-us Suyuti’de de böyle nakledilmiştir..” ayetleri Medeni’dir. oradan çıktığında doğu yönündeki vadinin kenarında olan Bathada dinlenmek için devesini çöktürürdü.a. Leyla yoluyla şöyle nakledilmiştir: “Resulullah (s.... Ama.” ile başlayan iki ayet Medeni’dir.a.İbrahim suresi Mekki’dir. Medeni’dir. bir savaş.a)’ın şöyle buyurduğunu rivayet ediyor: Batha. sabaha dek orada istirahat ederdi.. fakat bazı hikmetlerden dolayı kendisinden önce nazil olan ayetlerden de önce geçebilir.. bu sure Mekki surelerden sayılmıştır ama bu. Bu surenin.. ama ilk yedi ayet ve “Vasbir nefseke. Hacc veya Umre’den döndüğünde bir vadinin içerisine girerdi. Betha’daki birbirine yakın olan semure ağaçlarının altında oturmaktan nehyetti. Medeni olabilir.”[105] Semhudi. Kur’an ayetlerinin çoğunun sıralanmasındaki tertibin felsefesini bilmediğimiz gibi.Hud suresi Mekki’dir ama “Ve akim’is salate tarafeyin nehar. Örneğin: 1. Bu ayet. Ama “Vela yezalulleziyne keferu” ayeti ve diğer bazı ayetler. “Ve in kadu leyestefizzuneke min’el arzi” ayetinden “Vec’al li .” Sahih-i Buhari’de İbn-i Ömer’den de şöyle nakledilmiştir: “Resulullah (s. Cevap: Alimlerin mezkur ittifakından müteyakken şudur ki. İbn-i Şubbe. Öyleyse Gadir Vakıasından on yıl veya daha önce nazil olmuştur..a.İsra suresi Mekki’dir.”[107] İkinci İhtimal: Şüphesiz Mearic Suresi.[109] ve Şirbini[110] bunu rivayet etmişlerdir. Daha önce de açıkladığımız gibi Kur’an’ın sure ve ayetlerindeki bu sıralama nüzul sırasına göre değildir. namazı kıldıktan sonra şöyle buyurdu: Ey insanlar!.[116] Razi[117] ve Şir’bini[118] de buna işaret etmişlerdir. Yine Kurtubi tefsirinde bunu vurgulanmıştır..Ra’d suresi Mekki’dir. Bezzaz ve Aişe yoluyla Resulullah (s. Nihayet öğle ezanı okundu. Ashaptan herkes kendi yerine yerleştiğinde o yasakladığı ağaçların altlarının süpürülmesini emretti.[115] 5.a) Umre için Zul Huleyfe’ye gittiğinde.” ayeti Medenidir. bazı ayetleri de diğer birçok surelerde olduğu gibi. Kurtubi.[113] Sirac-ul Munir tefsirinde “felaalleke tarikun ba’ze ma yuha ileyke” ayeti de Medeni olarak vurgulanmıştır. Resulullah (s.

. Nahl suresinin sonuna .Hacc suresi Mekki’dir ama.” ile başlayan iki veya üç ayet ve.min ledunke sultanen nasiren” ayetine kadar Medeni’dir. Kurtubi. “Kurtubi Tefsiri”[121] “Fahr-i Razi Tefsiri[122] ve “Sirac-ul Munir” tefsirlerinde[123] de buna deyinilmiştir.” ayetinden.. Örneğin: Mücadele suresi Medeni’dir. Kurtubi[127] ve Sirac-ul Munir[128] tefsirlerine göre Medeni’dir..” ayeti. 10. bazı nedenlerden dolayı iki veya birkaç defa nazil olması da caizdir. “Vellezine la yed’une meallahi ilahen aharen. “Ve minhum men yu’minu bihi” ayetleri Mekki değildir. surenin sonuna dek Medeni’dir.[131] 13.. “Ve in kunte fi şekkin.. “Seyhzem’ul cem’u ve yuvellun’ed dubur” ayeti Medeni’dir. Ama Şirbini’nin görüşüne göre. Medeni surelerinin bir çoğunda da Mekki ayetleri vardır.Mutaffifin suresi Mekki’dir.Yunus suresi Mekki’dir. Ama dört ayeti. Ama.Leyl suresi Mekki’dir. “Ve minennasi men ya’budullahe ala harfin” ayeti Medenidir. Ama en son ayeti bazılarına göre Medeni’dir.Furkan suresi Mekki’dir.[130] 12. c) Ruh ayeti. Ama surenin de ondan intiza edildiği ilk ayeti Mekki değildir.[138] Suresi Medeni olup. Alimler bunun caizliğini.[129] 11. 8. fırsatın az olmasından dolayı onları nakletmedik. Ama.[135] 17.Kasas suresi Mekki’dir. Tekrarlanan ayetlerden bazıları şunlardır: a) Besmele ayeti. içerisinde Mekki ayeti olan diğer birçok sureler de vardır ki.”[132] 14.Vakıa suresi Mekki’dir.[136] Nitekim. Kurtubi.[124] Razi[125] ve Sirac-ul Munir[126] tefsirlerinde de buna işaret edilmiştir.. ç) “Ma kane linnebiyyi vellezine amenu en yesteğfiru lil muşrikine” ayeti. “İnnellezine fereza aleyk’el Kuran” ayeti de Medeni’dir. Üstelik bir ayetin. “Ve in akabtum feakibu. Şirbini kendi tefsirlerinde buna işaret etmişlerdir. Ama surenin isminin alındığı ilk ayeti. d) “Ve in akabtum fe akibu bimisli ma ukibtum bihi.[134] 16. Ama..” ayetinden. b) Rum suresinin evveli. Nitekim Kurtubi ve Razi kendi tefsirlerinde buna değinmişlerdir. Medeni’dir.Kamer suresi Mekki’dir. Bu görüşü Taberi de tasdik etmiştir. “Ellezine ateynahum ul kitabe min kablihi” ayeti ve bazılarına göre.Müddesir suresi Mekki’dir. 9. 15. Sirac-ul Munir’de[133] de nakledildiğine göre Mekki değildir. Ama evvelden on ayeti Mekki’dir.. açıkça vurgulamışlardır.[137] Beled suresi Medeni’dir.Neml suresi Mekki’dir ama. ama birinci ayetten dördüncü ayete kadar Mekki’dir.

çeşitli hikmetlerden dolayı birbirlerinden farklı olabilirler. mezkur sözlerle dininden dönen bu şahıs hakkında görmeyince -nitekim Nuh’un . Dördüncü İhtimal: Mezkur ayet (seele sailun ayeti) Mekke’deki müşriklerin söyledikleri sözlerden dolayı nazil olmuştur. Medine’de nazil oldu. Bununla ilgili. Oysa bu hadisleri görüp okuyan kimseler. Peygamberin gönderilmesindeki hedef. mürtet olan bu adamın (Haris veya Cabir) ağzına aldığı mezkur sözünden başka bir şey mi vardı? Dediği söz nere. f) “Akim’is salate tarafeyin nehar” ayeti. kesinlikle bu ayetin Gadir gününde nazil olduğunu söylememiştir.”[141] Cevap: Azabın Mekke’deki müşriklere nazil olmamasıyla onun burada o adama nazil olmaması arasında bir bağlantı yoktur. bu adam da. terk olunmuş olurdu. Allah onları azaplandıracak değildir. Bu sure namaz farz olduğunda ilk defa Mekke’de. sabit olan bir hakkı iptal etmek için ihtimalleri çoğaltmaktır.a) o şehirde olduğundan dolayı. sonraki yıllarda okunmasını sakıncalı mı buluyor?! Acaba bizim az önce naklettiğimiz rivayette.[139] Üçüncü İhtimal: Allah-u Teala'nın buyurduğu şu ayet: “Bir de: “Ey Allah’ımız. Ve onlar.kadar olay ayet. ğ) Fatiha suresi.[140] alimlerin ittifakıyla Gadir gününden iki yıl önce. Allah-u Teala şöyle buyurmuştur: “Sen içlerinde bulunduğun sürece. Kafirler ondan (İbn-i Teymiye’den) önce bu ayetteki sözü söylemekle kafir olduklarını açığa vurdukları gibi. o ayetin iniş zamanı nere? Bu ayet.. Yoksa İbn-i Teymiyye. g) “Eleysellah’u bikafin abdehu” ayeti. Numan’ın dua şekline döküp okuduğu ayetin. bağışlanma dilemek-telerken de Allah onları azaplandıracak değildir. Allah-u Teala’nın fiilleri. Gadir gününde nazil olduğunu söyleyen yoktur. bu saçma sapan sözlerle kendi kafirliğini açığa vurmuştur. e) “Men kane aduvven. daha önce nazil olan bir ayetin. İbn-i Teymiye’nin hedefi. gökten üstümüze taş yağdır veya acıklı bir azap getir” demişlerdi”. Allah-u Teala kendi ilmiyle bir müddet sonra. onlara azap nazil olmadı. kıble değiştiğinde ise ikinci defa olarak. Bu sure iki defa nazil olduğundan dolayı ona Mesani denilmiştir. onlardan bir grup insanların iman edeceğini veya onların sulbünde müslümanların bulunduğunu biliyordu. eğer bu (Kur’an) bir gerçek olarak senin katından ise. Peygamber (s. Gadir gününde nazil olduğu görüşüne sahip olduğunu zannetmiştir. Cevap: Güya İbn-i Teymiyye. (Çünkü Şii olan bir kimse. Bedir savaşından sonra nazil olmuştur. kafir Haris b. onun dediği gibi Bedir veya Uhut’ta nazil olmuş olsa bile neyi kanıtlamış olacaktır? Çünkü onun dediği bu ayetin.a. onun zannının yersiz olduğunu çok iyi bilmekteler. birbirini teyit eden hadisleri rivayet eden kimsenin. Eğer onları bir azapla helak etseydi.. Allah-u Teala bu hikmeti.” ayeti.

yedi kıtlık yılıyla onlara karşı bana yardım et. köpek ve ölü yemek zorunda kaldılar. Talalet b. kavmi onu tekzip edince Mekke’de onlara şöyle beddua etti: “Allah’ım.” Yine şöyle naklediyor: Resulullah (s. Kureyş. Ebu’l As. bu rahmet ümmetten azabı uzaklaştırmaktadır. Derken o adam ölü olarak bulundu. her şey yok olup gitti. Nitekim Resulullah (s. Malik b. Hakim ve Beyhaki’den. Resulullah’ın (s. Muttalib b. Amr b.a)’ın aleyhine toplanıp İslam’ı kabul etmeyeceklerine dair ısrar edince.a) onun kör olması için beddua etti. Resulullah (s. açlıktan gökle arasındakini duman gibi görür oldular.a).a)’ın ısrar etmesine rağmen. Nesilleriyle İslam ümmetinin kurulması ümidiyle çalışılan ve kendilerine yumuşaklıkla muamele edilen kimselerle.a) azgınlığına şahit olduğu ve iman etmesinden ümidini kestiği kimsenin aleyhine beddua ederdi.a) konuştuğunda yüzünü eğip büküyordu. Peygamber (s. Peygamber’e işaretle ta’n ediyorlardı. Hazret şöyle buyurdu: “Allah’ım! Yusuf’un yedi kıtlık yılı gibi.a) ona beddua etti.a. O adam ölene kadar öyle kaldı. Müslim.a.” Onlar (bu duanın eseriyle) öyle bir kıtlığa uğradılar ki. kendi senediyle İbn-i Mesut'tan şöyle rivayet etmiştir: Kureyş. iki ayette geçen Peygamber (s. çok şiddetli bir açlığa duçar oldu.a) ona: “öyle ol” dedi.a. Nitekim Kur’an şöyle buyuruyor: “Öyleyse sen. Peygamber (s. Bunun üzerine Resulullah (s.a) yaptığı savaşlarda da keskin kılıcıyla. karnı parçalanmıştı. zararın diğer uzuvlara sirayet etmemesi (yayılmaması) için o bozuk uzvun kesilmesi icap etmektedir. Bunun üzerine Cebrail onun başına işaret etti. Esed b.a)’in yanında oturuyordu ve Peygamber (s. ona karşı geldiğinden dolayı Allah-u Teala. Zücac ve İbn-i Mesut da bunu nakletmişlerdir. toprak ise onu kabul etmemişti. fitne ve küfür kaynağı olan bir kimsenin şiddetle cezalanması arasında büyük bir fark vardır.kavminde de bu hikmeti görmedi. Mekatil. tamamiyle kaldırılmış değildir. leş ve ölü yemek mecburiyetinde kaldılar.a.istediği azapla o fesat mikrobunun kökünü kuruttu. Ferra. azgınların kökünü kazıyordu. başı irinle dolarak ölüp gitti. onların yıllarını Yusuf’un kıtlık yılları gibi kıl. Şüphesiz zaruret anlarında.a.”[142] Tefsir-i Fahri Razi’de şöyle nakledilmiştir: “Peygamber (s.[146] Taberani de Abdurrahman b.a. açık yolda yürümeğe mani olan engeller onunla ortadan kaldırılmış olsun. İnsanlar açlıktan kendisiyle gök arasındakini duman gibi görmüş oldular. Mücahid.a).” Bu dua neticesinde artık yağmur yağmadı. duası da kabul olurdu.a. Zeyd’den şöyle nakletmiştir: Resulullah (s. yeryüzü kurudu.a)’in vücudu sebebiyle kaldırılmış olan azap. kör olana dek onun yüzüne ve gözlerine vurdu. Gabşan’a beddua etti. Peygamber (s.a. Abduluzza ve arkadaşları. Zaten hikmet ve genel maslahatlar da bunu gerektirmektedir.a. göğün açıkça bir duman getireceği günü gözle. o habis adamın kökünü kazıdı. Ama gerçek ve kamil rahmet odur ki.a) vücudu rahmettir.[144] İbn-i Hacer. Taberani[145] ve Beyhaki yoluyla “Delail” kitabında.” Derken o adam bir ağacın gölgesinde oturdu.a.”[147] Bu anlattıklarımızla şu neticeye varıyoruz ki.a. Ama diğer uzuvlara . o adam Hazretin aleyhinde yalan söyledi. “İbn-i Abbas.a) bir adamı (bir yere) gönderdi. Suyuti. öyle ki kemik. İşte bu yüzden dolayı ve hilafet hususunda Resulullah (s. Resulullah (s.a. Cebrail.”[143] İbn-i Esir şöyle naklediyor: “Ebu Zem’at-ul Esved b. kuraklık oldu. Ebu Bekir-i Sıddık’tan şöyle rivayet etmişlerdir: “Hakem b.a.a. o ağacın dikenli bir yaprağıyla.” Yine Beyhaki yoluyla Usame b.

a)’in mucizelerinde de açıkça görülmektedir. “Mussaniffler bu hadiseyi kaydetmemişlerdir” sözüne gelince bu da diğer sözleri gibi saçmadır. Şu açıktır ki. muhaddis ve müfessirler. Cevap: Bu hadiseyle Ashab-ı Fil hadisesini birbiriyle kıyaslamak.a)’ın vücudu bütün azaplara mani olmuş olsaydı. “Bu hadise zayıf bir senetle nakledilmiştir” sözünden kimi kastettiğini anlayamadım. Onların rivayetini önemsiz telakki etmemişlerdir. Ancak Allah-u Teala kendi nurunu tamamlamak istemiştir. Yeman’a. böyle bir şeyin batıl ve yalan olduğu ortaya çıkmış oluyor. o zaman bu tehdit doğru olmazdı. toplumda ilgi uyandıracak derecede büyük bir etki yaratmamaktadır. Üstelik bu hadisenin arkasında gizli maksatlar vardır. olayların farklı boyutlarının olmasıdır. Allah-u Teala Kureyş’i. Çünkü bu hadisten hiçbir şey. fezail vb. dallarda kitap yazan musanniflerin onu nakletmediklerini veya sadece zayıf bir senetle rivayet ettiklerini gördüğümüzde. Altıncı İhtimal: . siyer.sirayet edilmesinden korkulmayan ve iyileşmesi de ümit edilen arızalı bir uzuv. tarih ve mucem sahiplerinin mezkur hadiseyi naklettiklerini. Bu. bu hadise kişisel bir hadisedir. O mucizelerden bazıları haber-i ahadla nakledilmiştir ve onlardan bazıları da tevatür haddine ulaşmıştır. Allah bizi bu çeşit azaplardan korusun. onun çirkin planıyla uyum sağlamamaktadır. Velhasıl. iyileşmesi için tedavi edilir. Fil ayeti gibi (meşhur) bir ayet olurdu ve onu nakleden raviler çok olurdu. sihah sahipleri ve tefsir. yine en seçkin bir millet ezilmekten ve çeşitli milletlerin her yıl tavaf etmek için geldiği kutsal bir ev tahripten kurtulmuştur. Bu fark Peygamber (s. Ama Ashab-ı Fil hadisesinde büyük bir ümmet yok olmuş ve toplumda meydana gelen bu gediği ve uçurumu bütün alem görmüştür. savaşlarında öldürülmezdi. artık de ki: Ben sizi Ad ve Semud (kavimlerinin) yıldırımına benzer bir yıldırımla uyarıp korkuttum. Çünkü biz daha önce tefsir. Ama İbn-i Teymiyye’nin. önceki hadisede olan tahrik. Yine o mucizelerden bazıları.a)'in bedduasına duçar olmaz ve hiç kimse onun keskin kılıcıyla. Hatta aldatıcı tasvirlerle (senaryolarla). Müsned. isimleriyle beraber zikrettik. değindiğimiz kimseler Resulullah (s. Ama İbn-i Teymiyye (delilsiz olarak) hadisin senedini zayıf görmüş ve onun metninde münakaşa etmiştir. dinden yüz çevirdikleri takdirde Ad ve Semud kavimlerinin yıldırımlarıyla tehdit edip şöyle buyurmuştur: “Bu durumda eğer onlar yüz çevirirlerse. onu unutturmaya çalışmışlardır. Bütün hafız. sonraki hadisede yoktur. Bunların hepsi azabın çeşitleridir. düşünüp taşınmadan ölçüsüz konuşmaktır. Kur’an ayetinden bir ayeti (Seele sailun ayetini) onlara itimad ederek tefsir etmişlerdir. Nitekim Gadir nassını da unutturmak istemişlerdir. mezkur ayet. hadis ve tefsir ilminde önde gelen ve rivayette güvenilirliği meşhur olan Sufyan bir Uyeyne’ye ulaşmaktadır. uyduruk hadislerle kendi aruzlarına yaklaşmışlardı. Böyle bir hadiseyi o kişisel hadiseyle kıyaslamak gerçekten insafsızlıktır. yaldızlı telfiklerle. Çünkü. Beşinci İhtimal: Eğer bu olay doğru olmuş olsaydı.a. senedine itina edilmeksizin müslümanlar arasında kabul edilmiştir. onu iptal etmeye kalkışmışlardır.a. Bunun sebebi.” (Fussilet/13) Eğer Resulullah (s. o gün ilahi azabların en büyük mazharı olmuştur. Mezkur rivayetin senedi. Evet geçmiş büyük alimler böyle yapmışlardır.a. büyük sahabe olan Huzeyfe b.

namazda başı temizlemeyi (taramayı) nehyetti.a)’in yanında sol eliyle (bir şey) yeğince. Bu dalda kitap yazan her müellif. bir çok eser ve kitaplar arasında bulup yazmışlardır.a)’in hadisini duyduktan sonra. “Haris b. Ebu Neim-i İsfehani. sahihinde Seleme b.Bu hadisten anlaşıldığına göre mezkur şahıs (Haris) usul-u dini kabul eden. Ashabın isimlerine ek olarak Halife b. O Hazretin Peygamberliğinden şüphe etmişti.a.a. İbn-i Munde.a). Ebu Musa ashapların isimleri hakkında yazdıkları kitaplarda onların ismini zikretmemişlerdir. “Sağ elinle ye” buyurdular. Resulullah (s. Peygamber (s.a). ashabın isimlerini bilgisi miktarında toplamıştır. Hazretin yanında olan. onların görmediği ve bulamadığı isimleri. Müslümanlardan hiç kimse Peygamber (s.a)’e ihanet ederek azaba uğrayan kimseler de olmuştur. Üstelik. Peygamber (s.a.a) bir hastayı iyadet ettiğinde. O adam.a)’in döneminde bir azaba uğramamıştır. Şu da malumdur ki. “Sakıncası yoktur (hastalık günahları) temizliyor” buyuruyordu. Ebi Hayseme gibi onun şeyhleri tabakasından olan bir grup kimselerin de. “Temizleyici midir? dedin. Daha önce de naklettiğimiz gibi “Haris” Peygamber (s. Hayyat ve Muhammed b. müslümanlar arasında. isimlerini toplamıştır. Sa’d. Ekva’dan şöyle rivayet etmiştir: “Bir adam.a. Nitekim dördüncü ihtimalin cevabında buna değinmiştik.”[149] Yedinci İhtimal: Gerçek şu ki. Peygamber (s. Örneğin: “Bildiğim kadarıyla bu konuda ilk telifi yapan. Yakub b. temizleyicidir” buyurdu. Bunun üzerine Resulullah (s. sağ elini ağzına kaldıramaz oldu. bütün sahabenin isimlerini içermemektedir.a.a.a) bunun üzerine “Böyle olursa ne de güzel olur” buyurdular.”[148] Maverdi’nin “A’lam-un Nübüvvet” kitabında şöyle nakledilmiştir: “Resulullah (s. Sonra namazda birinin başını taradığını gördü ve şöyle buyurdu: “Allah.a. “Sağ elinle yiyemeyesin” diye beddua etti. ona da “Sakıncası yoktur. Bununla birlikte o. Hayır. İbn-i Abdulbirr “İstiab”da.a). akşam olmadan öldü.a.a. “Sağ elimle yiyemiyorum” dedi. Ebu’l Kasım Beğavi ve diğerleri ondan nakletmişlerdir. Bu dalda mükemmel yazılan kitaplardan biri İbn-i Hacer-i Askalani’nin “el İsabe bitemyiz-is Sahabe” kitabıdır.a)’in ashabını. kitabın başlangıcında şöyle yazmıştır: “Dini ilimlerin en güzellerinden biri. Cevap: Mekzur hadis “Haris”in İslamiyetini gösterdiği gibi. . nebevi hadis ilmidir.a. Cevap: Sahabeler hakkında yazılan kitaplar. onlardan sonra gelenlerden ayırmaktır. Onlardan sonra gelen muhakkikler. Adam. inanan bir kimse imiş.a)’ın sözünü reddetmesi ve Allah-u Teala tarafından verilen haberde şüphe etmesiyle mürtet olduğunu da isbat etmiştir. Peygamber (s. O adam artık ondan sonra. onu kabre götürecektir” dedi.a) bir bedevi'nin iyadetine (ziyaretine) gitti.a. onun en büyük maarifinden biri. o bu konuda özel bir kitap yazmıştır. bu konuda bilgileri dahilinde bir çok kitaplar tasnif etmişlerdir. saçını çirkin kılsın” Bu bedduadan dolayı o taradığı yer dazlak oldu. Sufyan ve Ebubekir b. Ebu Abdullah Buhari’dir. Muslim. Hafızlardan bir çoğu. onun Peygamber (s. Numan” Ashap arasında meşhur değildir. bu ihtiyarda olan bu ateş.” Sahih-i Buhari’de de şöyle nakledilmiştir: “Peygamber (s.a. Resulullah (s.

Bunların asırlarında. tahkik (inceleme) neticesinde bana sabit olmuştur. Ebu Davud. Ebu Mensur-i Maveri. Onların hepsinin isimlerini tesbit etmek ise gerçekten çok zordur..a)’la birlikte bulunanların sayısı Yüz bin (100000)’i aşıyordu. sadece rivayet edenlerin ne kadar olduğuna cevap olarak söylemiştir. “Usd-ul Gabe” isminde büyük bir kitap te’lif etmiştir. kendisine yakın olanların yazdığı kitaplardan bulup yazdığını zikretmiştir.” Ebuzer’in sözünü te’yid eden şeylerden biri de sahibayn’da “Tebük” kıssası hakkında Ka’b b. Malik’ten nakledilen şu sözdür: “İnsanlar haddinden fazla çoktu. mezkur konuda kitap tasnif edenler çoktur. ama diğer sahabelerde buna eklenirse bu rakam daha fazla olacaktır. Keza bir grup kimseler de kendi teliflerinde ona. bu konuda büyük bir kitap (el-İsabe bi Temyiz-is Sahabe) yazdım ve sahabeleri diğerlerinden ayırt ettim.a.a) vefat ettiğinde. Bu kitapta daha önce te’lif olan bir çok kitapları da toplamıştır. Ebu Bekir b. Abdan ve Metin gibi onlardan önce olan bir grup kimseler. Ama ben Hafız Zehebi’nin “Tecrid” kitabının arkasına yazdığı yazıyı okudum. Şahin. bir Divan’a (büyük bir kitap) sığacak değillerdi. Yine Ebu Musa el Medyeni. kitabının ismini “İstiab” (hepsini kaplayan) koymuştur. Onun şöyle bir yazısını da gördüm: “Usd-ul Gabe”de ismi geçenlerin sayısı Yedibin beş yüz elli dört (7554)tür. o yanlışlıkla birbirine karışan isimleri ayırmış. bu kadar meçhul kişilerin isimlerini tesbit edip yazabilmesi mümkün değildir. yanlış zikredilenleri tesbit etmiş ve ona bazı ilaveler de yapmıştır.a) vefatından on iki yıl sonradır. Ebuzer’e er-Razi’nin verdiği rakama oranla bulup. Daha sonra. onu görerek veya ondan duyarak rivayet nakleden kadın ve erkeklerin sayısı yüz bin kişiyi aşıyordu. göçebe olduklarından dolayı kaydedilmeyen çok sayıda sahabelerde vardır.a. Bunları kendi şartına göre. Fethun ona büyük bir ek yapmıştır. Ebu Hatem b. Allah’u A’lem (Allah daha alimdir. öncekilere uyduğundan dolayı. Abdulbirr. O. Bu iddiasına rağmen bir çok kimselerin isimlerini yazmamıştır. Ebu Ömer b. Bundan dolayı. Çünkü çoğu insanlar sahra ve çöllere dağılmışlardı. Ebu Neim ve Ebu Ömer b. önceki bütün kitaplarda ne varsa hepsini içerdiğini zannetmiştir. Bu kitabın. Bu on iki yıl zarfında Ebu Bekir’in hilafeti dönemindeki savaşlarda. dağ ve dereler . Ebubekir b. Munde ona bir çok isimler eklemişlerdir. Abdulbirr bu konuda kitaplar yazmışlardır. Daha sonra Ebu Abdullah b. kendi kitabında. Muğda. Ebu Ali b. Esir. Ebu Hafs b.” Ebuzer’e er-Razi şöyle nakletmiştir: Resulullah (s. “kitabımda olmayan ve onların şartına göre de esassız olan bir çok isimler. Daha sonra Hafız Ebu Abdullah-i Zehebi. bazı sahabelerin isimlerini de eklemişlerdir. birini bile yazamadım. bu rakamı. bazı isimler eklemişlerdir. Daha sonra. Bununla birlikte sahabelerin isimlerinden onda. orada şöyle yazmıştı: Bu kitapta ismi geçen sahabelerin sayısı sekiz bin (8000) kişiden az değildir. İbn-i Fethun “İstiab” kitabının dipnotunda (ona yapılan ekte) bu rakamı zikrettikten sonra şöyle demiştir: “Ebuzer’e. Bu durumda. çok sayıda insan ölüp isimleri kaydedilmemiştir.Onlardan sonra. İzzeddin b. yine Haccet-ul Veda’da bulunup fakat isimleri. bu kadar sahabenin ismini hangi kitap toplayabilir?! Hiç bir araştırmacının.. Bununla birlikte yinede onların hepsini kapsamlı bir şekilde tesbit edememiştir. Sikkin.)”[150] Biz daha önce “Gadir Vakıası” hakkında şöyle dedik: Haccet-ul Veda’da Resulullah (s. Habban ve Tabarani de bu büyük “Mu’cem” kitabına. Ebu’l Kasım-ı Beğavi. Ama. ashaptan olmayanları da onlara katmıştır ve onların kitaplarında vaki olan bir çok hatayı görmemiştir.” Bununla birlikte “İstiab”da ismi veya künyesi zikredilen tüm isimlerin sayısı Üç bin beş yüz (3500)dür.a.” Hatib’in sahih bildiği bir senetle rivayet ettiği şeyde. Ali b. Ömer’in hilafeti dönemindeki savaşlarda ve Hicri 18’de başlayan veba hastalığında bir çok sahabe ölmüştür. bu konuda kitaplar te’lif etmişlerdir. Sevri’den şöyle dediği nakledilmiştir: “Kim Ali’yi Osman’dan öne geçirirse (onu daha üstün bilirse) şüphesiz Resulullah’ın öldüğünde kendilerinden razı olduğu on ikibin (12000) kişiyi küçümsemiştir!” Nevevi de şöyle demiştir: “Bu rakam Peygamber’in (s.

3.Resulullah (s. “İnsanlardan öyleleri vardır ki. Allah-u Teala bununla da yetinmeyip ümmetin her zaman doğru yol üzere olabilmesi ve dini bilgileri en doğru şekilde öğrenebilecekleri imamlarını tanıması için. onun mürted olmasından dolayı ismini zikretmemişlerdir. kıyamete kadar okunacak bazı ayetler nazil etti.”[151] 4.a)’ın Gadir gününü bayram ilan etmesi.Resulullah (s.Allah'ın rızasını kazanmaya vesile olan Gadir gününe mahsus ameller. Çöl ve dağlarda yaşıyorlardı.A)’İN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1. Musannifler.a)’in Gadir gününde nazil olan ayetleri tebliğ etmesi: Önceki bölümde Allah-u Teala’nın Gadir-i Hum’a verdiği öneme değinerek Resulullah (s. Meacim-us Sahabe müellifleri.Resulullah (s. durumu böyle olan kitaplarda bulmadığından dolayı onu inkar etmeye kalkışan birisi. BÖLÜM RESULULLAH (S. Bütün bunlardan sonra. durumu böyle olan bir ümmetin ahvalini bilebilecek bir güce.a)’ın Gadir gününde nazil olan ayetleri tebliğ etmesi. 2. Çünkü tebliğ edilecek mesele. halk da grup grup ona katıldı.a.a)’ın Gadir gününde Ali (a. 4. insaf ölçüsünden çıkmış ve tartışma kanununu gözetmemiştir.onların irtibatlarını azaltmıştı.. Üstelik. 4.a.A. bazen ihtiyaç duyduklarında şehirlere gelip.a)’a veda haccından dönerken büyük bir topluluk içerisinde velayeti tebliğ etmesini emrettiğini hatırlattık. bir şahsın ismini. Orada her şehre girip çıkanın ismini ve ahvalini kayıt edecek herhangi bir divan (kurul) yoktu.A. Ne denli önemli olduğuna Kuran-ı Kerim’de şahit olduğumuz Gadir-i Hum meselesine Allah Resulünün verdiği önemi.. . olayla ilgili bilgilerde açıkça görmekteyiz: Resulullah (s. Bölüm RESULULLAH (S.A)’İN GADİR’E VERDİĞİ ÖNEM 1. büyük bir ihtimalle. ancak çok rivayet eden ve olaylarda önemli bir role sahip olanların isimlerini kayıt etmişlerdir. hiçbir ilme dayanmadan. bir yol gösterici ve aydınlatıcı bir kitap da olmadan Allah hakkında mücadele edip durmaktalar.a. bir kapasiteye sahip değildir.s)’ın başına taç koyması. o sene halkı hacca davet etti. geceleri veya gündüzleri bazı rivayet ve sözler öğrenerek tekrar kendi bölgelerine dönüyorlardı.a.a.a) çok önemli bir meseleyi ümmete tebliğ etmeye memur olduğunu bildiği için.a.Resulullah (s. ümmetin izzeti ve dinin ayakta kalmasını sağlayacak nitelikteydi. Bu durumda hiç bir araştırmacı.[152] Ama ne var ki.

Helal olan bir şey ancak Allah ve Resulü tarafından belirtilir. öğle vaktinin sıcağında Gadir-i Hum denen yerde durdular. bu Ali’de onun mevlasıdır. benden sonra herkesten üstün ve daha faziletlidir. O hak ile amel edip hakka hidayet edendir. ama Rabbim razı olmadı. Ey Allah’ım! Onunla dost olanlarla dost ol. amelleri batıl olup. Bundan dolayı kim ona ve kıyamet gününe kadar onun soyundan gelen evlatlarıma uymazsa. O. “kıyamet günü için gönderdiklerinize dikkat edin!” Kur’an’ın muhkematlarını tanıyın ve müteşabihlerin ardına düşmeyin. Ona karşı gelenler mel’undurlar. haram ise Allah. sonsuz ateşte azab .”[155] ve Cebrail bana. Evet. O gün önde gidenlerin geri dönmelerini buyurup. Cerir-i Taberi (ö. Resulü ve onların tarafından bildirilir.a. Böylece Yüz binden fazla sahabenin Gadir hadisinin ravisi olmasını sağlamak istedi.a. Erkam’dan şöyle rivayet ediyor: “Resulullah (s.a) bizlere bir hutbe okuyarak[154] şöyle buyurdular: “Allah-u Teala bana şu ayeti nazil etti: “Belliğ ma unzile. Çünkü bu. Allah bütün ilimleri bana vermiş benden de Ali’ye intikal etmiştir. De ki: (o). herkesin cemaat namazı için toplanmasını buyurdular. İşte bu dediklerim. Dikkat edin! İşte ben bunu eda ettim. karşı gelenler mel’un. Cemaat namazı için toplandık. tasdik edenler rahmet içerisindedirler. Evet. kıyamete kadar gelen İmamların hepsi de onun sulbünden evlatlarımdır. Allah sizin mevlanız ve Ali sizin İmamınızdır. Büyük gölgelikler kurulmasını emretti. ona düşman olanlara düşman ol. bana iman edenler içinde benden sonra Rabbimin kitabını tefsir edecek halifemdir.a. vasim ve halifem. kim Onu inkar ederse Allah tövbesini kabul etmeyecek ve hiç bir zaman onu bağışlamayacak. Gölgelikler kurulduktan sonra.. “İşte ben bugün dininizi sizlere kamil ettim. Ebu Talib benim kardeşim.. bu Allah tarafından bana bildirilmiştir. birçok kimse bana eziyet etmekteydi. ayakları dizlerinin hizasına gelecek şekilde kaldırdı ve sonra şöyle buyurdu: “Ey insanlar! İşte bu benim kardeşim.. “Ben her kimin mevlası isem. onu burada tebliğ etmemi benden istedi..a) veda haccından dönerken. Dikkat edin! İşte ben duyurdum. Bu nedenle Allah’u Teala buyurdu: “Onlardan bazıları Peygamber’e eziyet ederek.a. Ali'yle çok sık bir arada olduğum ve onun sözlerini çok dinlediğim için.Resulullah (s. sizin için bir hayır kulağıdır. itaatini bütün herkese farz kılmıştır.. onun sözü ve hükmü geçerli ve haktır. onun hakkını reddedenlere gazab et. “Ama ben takvalı olanları az gördüm. Dikkat edin! İşte ben tebliğ ettim. geride kalanların ise ulaşmalarını beklediler.[153] Hafız Ebu Cafer Muhammed b. Şimdi hepiniz bunu bilin: “Gerçekten Allah onu sizlere veli ve İmam olarak tayin etmiş.a) o yıl bütün kabileleri çeşitli bölge-lerden hacca davet etmişti. Bunun için ondan ayrılıp uzakta kalmayın.” İşte bunu işitin ve itaat edin. Allah Resulü (s.a) onu.. Ey Allah’ım! Sen Ali’nin velayeti hakkında. benden sonra İmamdır. 310) “el-Velayetu Fi Turuk-ı Hadis-il Gadir adlı” kitabında Zeyd b. hepsi bir araya toplandıktan sonra söylenmesi gereken sözleri buyurdu ve hazır olanların hazır olmayanlara onu tebliğ etmelerini emretti. Allah’ın vaadidir. burada Rabbi’min şu emrini: bütün herkese iletmemi emrettiğini bildirdi: “Ali b. Dikkat edin! İşte ben açıkladım. o (her söyleneni dinleyen) bir kulaktır” derler. onu inkar edene lanet et. h.”[157] ayetini nazil etmekle onun İmameti ile dini kemale erdirdin.” Daha sonra Resulullah (s. Cebrail’in Allah tarafından getirdiği bir haberdir.”[156] Bu sebeplerden dolayı Cebrail’den bunu tebliğ etmememe dair Rabbim’den bana izin almasını istedim. elinden ve kolundan tuttuğumdan başka hiçbir kimse onları sizlere tefsir edip açıklayamaz. Benden sonra Emir-ül Mü’minin olmak ondan başka hiç kimseye caiz değildir. ilmimin sahibi. vasim. onları sonsuz azapla cezalandıracaktır.

O gün iyi ameller daha fazla yapılır.”[159] 2. bu günün bayram ilan edilmesi hususunda ittifak ettiklerine dair kayıtlar vardır. yeni temiz elbiseler giyilip o gün bayram olarak kutlanılır. öyleyse amelleri yok eden ve yoldan çıkaran hasedi kendinizden uzaklaştırın.. yoksullara yardım edilir. Gadir hadisi özel olarak her yıl tekrar tekrar zikrediliyor ve böylece Gadir hadisinin senedi ve rivayet edilen yollar kesintisiz olarak elimize kadar ulaşmış oluyor. Bu hadise eskiden bu güne dek devam etmektedir. sayfasında da şöyle yazıyor: “Resulullah (s.içinde kalacaklardır.. bu günde namaz. Zikrettiğimiz bu kitabın 56.a) hakkında kullanılan “Mevla” kelimesinden anlaşılan bütün manalar. Allah-u Teala bu nuru bende yerleştirmiştir. doğudan batıya bütün müslümanların.Resulullah (s. benden Ali’ye intikal ederek sürecektir. İbn-i Talhe-i Şafii “Metalıb-us Seul”[161] kitabında şöyle yazıyor: “Emir-ul Mü’minin Ali (a. çünkü Allah’ın Resulü (s. dua ve benzeri ibadetlere. bu ise çok büyük derece. Allah-u Teala ve benden uzaklaşacaklar onlara yardımcı ve tabi olanların hepsi cehennemin dibinde olacaklardır. .[158] Ey insanlar! Yüzlerinizi mahvedip eski haline getirmeden. “Ey iki ağır topluluk. yahut Cumartesi gününü tanıyanlara lanet edildiği gibi size de lanet edilmeden Allah’a. işte “Asr” suresi Ali hakkında nazil olmuştur.a)’ın Gadir Gününü Ümmeti İçin Bayram İlan Etmesi Gadir hadisinin korunmasında etkili olan diğer bir önemli hadise de o günün bayram olarak ilan edilmesiydi. gecesinde ise ibadetlerle meşgul olunulmuştur.a.. o gün hiç kimseye vermediği makamı ona vermiştir”. İblis hased yüzünden Allah'ın seçkin kulu olan Adem (a. bu sebepten dolayı bu gün bayram kabul edilip evliyaların sevinç günü olmuştur.s)’a mahsus kılınmıştır.” Tarih kitaplarında. Gadir günü bayram ilan edilmiş.s)’ı Cennetten çıkarttı. (insan ve cinler) hesabınız görülmek üzere yakında size yenilenecek.. Mağripliler ve Iraklılar da geçmişte Gadir gününe çok önem verip. onun Resulüne ve O’nunla birlikte nazil olan nura iman edin. başkalarına değil yalnız Ali (a. yüce bir makamdır.a.Her ne kadar bu bayrama Şiiler çok önem veriyorlarsa da bu bayram yalnız onlara ait olmayıp başka müslüman fırkalar da bu günü bayram olarak kabullenmekte ve yine bu günün bayram günü olarak onlarla birlikte kutlamaktadırlar: Biruni “Asar-ul Bakiye an-il Kurun-il Haliye”[160] kitabında müslümanların bu günü bayram olarak kutladıklarını yazmaktadır. aynı zamanda da bu günle ilgili şiirler okumaya çok önem vermişlerdir. Ey İnsanlar! Benden sonra ateşe davet eden İmamlar olacaktır ve onlar kıyamet gününde yardımcısız kalacaklar. Burada araştırmacılara yararlı olacak iki noktaya değinmemiz gerekir: 1. Her yıl bu hadisenin tekrarlanmasıyla.a).a. hayırda yarışılır.s) bir şiirinde Gadir-i Hum gününe değinmiş ve o gün müslümanların bayramı olmuştur. Mısırlılar. üzerinize ateşten bir alev gönderilir de yardımcı bulamazsınız.

Resulullah (s. O halde İslam hükümeti ve İslami velayetin istikrarı için bayram etmek. Mustansır’ın oğlu olan Mustali’nin hayatı bölümünde şöyle yazılmıştır: “Ona h. o günü kutlayarak törenler düzenlemek . Muiz (ö.Bu günün bayram olması. h. Güzellik.” Şialar da bu güne çok önem verirler ve bu günün gecesinde yatmayıp ibadetle meşgul oluyorlar. ona yardım edene yardım et ve onu terk edeni terk et. Resulullah (s.”[164] Sealibi de Gadir gecesinin ümmetin yanında çok meşhur olduğuna değinerek şöyle yazıyor: “O gün Resulullah (s. Ömer. Ebu Talib (r.a)’in emriyle Ebu Bekir. kuruluş veya özgürlük günlerini ziyafetler vererek.a. O günde Şeriat-ı Ğarra ve onun münevver hükümleri beyan edildi. Dünyada her ulus hükümetleri. Resulullah (s. 374) de bir kasidesinde güzellik ve sevinci Gadir’in gece ve gündüzüne benzetmiştir. ona düşman olana düşman ol. o günün bayram günü olmasına sebep olmuştur. Gadir-i Hum Mekke ve Medine arasında bir yerdir.”[163] Mes’udi de İbn-i Hallakan gibi bu meseleye değinip.din kamilleşti ve nimet tamlandı. Ali’yi kutlamalarıdır. 2. ey Allah’ım! Onu seveni sev. bayram ve sevinç günlerine mahsus olan bir şeydir. O günler her ulusun bayram ve sevinç günleridir.a) Veda haccından dönerken orada Ali b. Bu yüzden o gün. Onlar bu günün Ali (r.[166] Onun için delil olan meselelerden birisi de. Gadir-i Hum’un faziletinden dolayıdır. Bu durumda o günden daha önemli gün olabilir mi? O günde sünnet ve asıl yol açıklandı.a)’in evlatları ve onun yolunda gidenler. Mısır’ın hakimi olan Temim b.a)’in zamanına dayanmaktadır. günün idi.”[162] Mustansıri billah-i Ubeydi’nin hayatı bölümünde şöyle yazmakta: “Mustansır.a. Hz. Şialar da bu güne çok önem verirler. önemli bir inanç ve o günün faziletinden kaynaklanmıştır. Gadir olayını Veda haccında gerçekleştirmiş ve o günde önemli bir mesele olan hilafet meselesini açıklamıştır.a.a)’in aralıksız hilafetinin isbatı olduğuna inanırlar. artık ondan sonra nefsi arzulara. çok geniş bir şekilde Gadir-i Hum günün bayram günü olarak adlandırılması konusunda bir çok belgeler vardır. Her ne kadar bu inanç onlara mahsus olsa da bu gecenin ümmetin içerisinde meşhur ve bayram gecesi oluşu konusunda farklı düşünen yoktur. konferanslar tertipleyerek kutlamaktalar.a) Gadir-i Hum da develerin semerleri üzerinde bir hutbe okuyup şunları buyurdu: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. 487 yılında vefat etmiştir”. İşte bu etkenler.a. sevinç ve şenlik günü olarak müslümanlar arasında meşhur olmuştur. cehalet ve bilmemezliğe bahane için bir fırsat kalmadı. Kutlamalar.İbn-i Hallakan’ın “Vefayat” kitabında.a) ile “uhuvvet”ini ilan ederek şöyle buyurdu: Ali’nin bana olan nisbeti Harun’un Musa’ya olan nisbeti gibidir.”[165] Bunun sebebi ise onların. Gadir hadisin zikrettikten sonra şöyle yazıyor: “Ali (r. sevinç ve sevilen şeyleri Gadir günü ve gecesine benzetmek. düşmanına düşman ol. Ümm’ül mü’minin ve başka sahabelerin o günde Emir’ül Mü’minin Hz.a. 487 yılında Zilhacce’nin 18. Hazmi ise şöyle diyor: “Orası (Gadir-i Hum)” Mekke ve Medine arasında yer alan Cuhfe’deki çok sıcak olan bir yerdir.a) orada olan su kaynağının yanında bir hutbe okudu. Ey Allah’ım! Onu seveni sev. Resulullah (s. bu günü büyük bir gün olarak bilip ona çok önem vermişlerdir. Zilhicce ayının bitimine on iki gün kala Perşembe gecesi h. Günü olan Gadir-i Hum bayramında bey’at ettiler. Bu mesele Kur’an-ı Kerim’de de beyan edilmiştir. O gün Zilhiccenin On sekizi ve Gadir-i Hum. Meşhur olması. yardım edenine yardım et ve onu terk edeni terk et”. orada bir su kaynağı vardır. bunun nass oluşuna olan itikatlarıdır.

” ondan sonra Resulullah (s.” Ve bu arada ilk önce Peygamber (s.”[170] Tarihçi Ğiyasuddin (ö. Kutlama Hadisi[167] Muhammed b. 411 yılında yazılan “Menakib-i Ali b.a) ve Ali (a. 942) “Habib-us Seyr” kitabında[171] şöyle yazıyor: “.a)’ın emriyle kendisine has olan bir çadırda oturdu ve halk görüşmesine gelerek onu kutluyordu. “Zübeyr” ve ondan sonra Muhacir. oruç. Ebu Talib” kitabında. 903) Gadir hadisini zikrettikten sonra şöyle yazıyor: “Ondan sonra Resulullah (s.. onlar da gidip onu kutladılar. mutlu olsan sana ey Ebu Talib oğlu! Sen bütün Mü’minlerin mevlası oldun. Ali’ye. Muhammed h. Erkam diyor: Bu arada halk bağırarak şöyle dediler: “Evet. dua vb. o şöyle dedi: “Ne mutlu sana ey İbn-i Ebu Talib! İşte sen benim ve bütün mümin olan erkek ve kadınların mevlası oldun.a. her kim bey’atı bozarsa kendi zararınadır ve taahhüdüne vefa eden kimseye büyük mükafat verecektir. “Selam olsun sana ey Emir’ül Müminin!” diye hitap ederek şunları söyleyin: “Bu hidayet üzerine Allah’a hamd olsun. Halili ile meşhur olan Ahmed b. Abdurrahman’dan bu kutlama hadisini rivayet ederek şöyle yazıyor: Orada bulunan halk “Allah ve Resulünün emrini işittik.s)’a velayet makamı verildiğinden dolayı onu kutlamalarını buyurdu.. Emir’ül Mu’minin Ali (a. dini bayram olarak sevinç içerisinde kutlamaktan başka Allah’a yaklaştırıcı namaz.. Hattab idi. Sahabelerden Hz.a.” diyerek onu tebrik etti. üstadı Ebu Bekir b. “Ömer”. onu kutlayanlardan birisi de Ömer b. Mevlevi Veliyullah-i Leknuvi “Mir’at-ul Mu’minin” kitabında Gadir hadisini zikrettikten sonra şöyle yazıyor: Ömer Ali ile görüşerek ona: “.daha yerinde ve güzeldir. Ali’yi tebrik edenlerden biri de Ömer b. işittik ve sevinerek Allah ve onun Resulünun emrine itaat ediyoruz. gibi ibadetleri de yaygın bir şekilde gerçekleştirmek gerekir.s) ile görüşen kimseler “Ebu Bekir”..a) bu meselenin gereği olarak..” Zeyd b. Ey millet! Sizlere söyleyeceğim şey hakkında söz veriniz. seve seve itaat edeceğiz” diyerek bey’at etmeye başladılar. Ayrıca o günü.. zira Allah bütün sesleri işitip kalpte gizli olan şeyleri bilir. h.s)’ıda başka bir çadıra göndererek halkın orada onu kutlamalarını emretti.” Tarihçi İbn-i Havendşah[169] (ö. Erkam’dan şöyle bir rivayet[168] naklediyor: “.” “En-Neşr ve’t-Tayy” kitabında buna benzer bir rivayeti de nakletmiştir.a) şöyle buyuruyordu: “Bizi bütün alemlerden daha üstün kılan Allah’a hamd olsun” Ve ondan sonra böyle görüşmek bir adet olarak toplumda yer açtı.. h. “Osman”.. bey’at ve görüşmeler üç defa tekrarlandı. Ondan sonra Emir’ül Muminin Hz. Kureyşliler. Hattab idi.a. Allah’ı razı edecek sözleri söyleyin. evlat ve akrabalarınıza ulaştıracağınıza dair yemin ediniz.a. Ali. “Talha”.. Resulullah (s.a. Ensar’ın büyükleri ve ümm’ül müminlere) emrederek. o şöyle dedi: “Kutlu ve mutlu olsun sana ey İbn-i Ebu Talib! İşte sen benim ve bütün mümin olan erkek ve kadınların mevlası oldun. Allah bizi hidayet etmeseydi biz bu hidayete kavuşmazdık.a.. Ensar ve diğerleri oldu. (Yukarıda Taberi’den zikrettiğimiz rivayeti naklederek) şöyle devam ediyor: Her bir grubun bey’atından sonra Resulullah (s. Allah Resulü (s. Cerir-i Taberi “el Velaye” kitabında Zeyd b.a) kendisine mahsus olan çadırda oturdu ve Ali (a.a) zevcelerini onu tebrik etmeleri için gönderdi. onu değiştirmeyeceğinize ve burada olmayanlara.. ümmetinden orada bulunanlara (Şeyheyn.a. Bu görüşmeler öğle ve ikindi namazlarını cem ederek kıldırdığı zamana kadar devam etti ve daha sonra akşam namazlarına kadar sürdürüldü..a) Ümm’ül . ama eğer küfre dönüş yaparsanız Allah’ın size ihtiyacı yoktur. kutlama merasimi bittikten sonra Peygamber (s.

” Dedim. Müfessir. Azib’ten rivayet ediyor: “Biz Resulullah (s. Bunun üzerine “Resulullah’ın Gadir-i Hum gününde içinizde yaptığı konuşması hakkında sormak istiyordum. O da Berra b. 403) o hadisi kitabında rivayet etmiştir. Hanbel (ö.Müminin’lere. Ey Allah’ım! Onu sevenleri sev” Ondan sonra Ömer onunla karşılaştı ve şöyle dedi: “Kutlu olsun sana ey Ebu Talibin oğlu. Berra b. Ebu Bekir el Baklani (ö.[177] 9. h. öğle zamanından sonra ayağa kalkıp Ali b. h. Azib ve Zeyd b. 333) “Velayet” kitabında Said b. 384) “Serakat-uş Şiir” kitabında Said-i Hudri’den naklediyor. 4. Resulullah (s. Ali’yi kutlayıp tebrik etmelerini emretti. h. 387) “el İbane” kitabında Berra b.[175] 5. Berra b.a)’la birlikte bir seferde idik. Zeyd’den. 303) Berra’dan o hadisi rivayet etmiştir. Bir çok Muhaddis.a.Hafız Ali b. 8. 6. o da Hammad b. O da Ali b. bir ağaç altında Resulullah için bir yer ayarlandı. h. Allah’ım ona dost olanlarla dost ve ona düşman olanlarla da düşman ol. 2.Kadı.Hafız Ebu Abbas eş Şeybani en Nesevi (ö. h.Hafız Ebu Cafer Muhammed b.Hafız İbn-i Ukde el Kufi (ö. Muhammed b. 307) Müsnedin de senedini Berra’a yetiştirerek mezkur hadisi naklediyor. Azib’ten rivayet etmiştir. “Ben senin amcanım.a. Tarihçi ve kitap yazanlarının bir çoğu. Ali’nin sözü de böyledir.[178] .” Dedim. özellikle Ebu Bekir ve Ömer’den daha çok rivayet olmuştur. h. hadisin kesin olduğunu bildikleri için senedini zikretmeye gerek duymamışlardır.Hafız Ebu Ya’la el Musuli (ö. Cerir-i Taberi (ö. Sa’d b. 385) mezkur hadisi kendi senediyle rivayet ediyor. Museyyib’ten şöyle naklediyor: “Ben. Seleme’den. 310) Gadir hadisini zikrettikten sonra şöyle yazıyor: “Ömer onunla karşılaştı ve şöyle dedi: “Kutlu olsun sana ey İbn-i Ebu Talib.”[174] 3. Ebu Vakkas’a.[172] Kutlama (Tehnie) hadisi. O da şöyle dedi: “Evet. her ne sormak istersen sor. işte sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun.” Daha sonra Ebu Bekir ve Ömer Hz. cemaat namazına hazır olun diye seslenildi. h. Gadir Hum da durduk. Ali’ye. “Sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun” dediler. 10.” Dedi. Ebu Şeybe (ö. Ebu Hureyre. Ebu Talib’in elinden tutarak şöyle buyurdular: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır.a). h. sen benim ve bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun” İbn-i Abbas. Erkam gibi sahabelere dayandırıyorlar. öğle namazını kıldıktan sonra Ali’nin elinden tutup şöyle buyurdu: “Acaba benim bütün mü’minlerin kendilerinden daha üstün olduğumu biliyor musunuz?” “Evet ey Allah’ın Resulü” dediklerinde şöyle buyurdular: “Ben kimin mevlası isem Ali’de onun mevlasıdır.Hafız İbn-i Betta el Hanbeli (ö. bir çoğu da hadisi sahih senet ve sika olan ravilerden rivayet ederek onu İbn-i Abbas. “Senden bir soru sormak istiyordum ama korkuyorum. h. 7.Hafız Ebu Bekir Abdullah b. O da.Hafız Ebu Abdullah-i Merzbani el Bağdadi (ö.Ahmed b. Sabit’ten. Emir’ul müminini Hz. 241) “Müsned”inde Affan’dan. Aziz ve Muhammed b. 235) “el Musannif”de kendi senediyle Berra b. o da Ali b. Azib’ten rivayet ediyor. h.[176] ikinci yolla da Ebu Hureyre’den naklediyor. Bu hadisi rivayet edenlerin bazıları şunlardır:[173] 1. Ömer-i Darukutni el Bağdadi (ö.

11- Hafız Ebu Said-i Harkuşi en Nişaburi (ö. h. 407) “Şeref-ul Mustafa” kitabında iki yolla Berra b. Azib ve Ebu Said-i Hudri’den şöyle naklediyor: “Daha sonra Resulullah(s.a.a) buyurdular ki: “Beni tebrik edin; çünkü Allah Teala bana Peygamberlik ve Ehl-i Beyt’ime de imamet makamını verdi.” Daha sonra Ömer b. Hattab Emir-ül Mü’minin Ali ile karşılaştı ve şöyle dedi: “Ey Ebu-l Hasan! Seni kutluyorum; çünkü sen benim ve bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun.” 12- Hafız Ahmed b. Merduye el İsfehani (ö. h. 416) kendi tefsirinde mezkur hadisi Ebu Said-i Hudri’den nakletmiştir. 13- Ebu İshak-i Sa’lebi (ö. h. 427) “el Keşf ve’l Beyan” isimli tefsirinde, Berra b. Azib’ten rivayet etmiştir. 14- Hafız İbn-i Semman-i Razi (ö. h. 445) kendi senedi ile Berra b. Azib’ten rivayet etmiş, Muhibbuddin-i Taberi[179] ve Şenkiti de[180] ondan nakletmişlerdir. 15- Hafız Ebu Bekr-i Beyheki (ö. h. 458) Berra b. Azib’ten nakletmiştir.[181] 16- Hafız Ebu Bekir Hatıb-i Bağdadi (ö. h. 463) iki sahih senetle Ebu Hureyre’den rivayet ediyor.[182] 17- Fakih Ebu’l Hasan İbn-i Meğazili (ö. h. 483) “Menakıb” kitabında iki senetle Ebu Hureyre ve Enes’ten naklediyor, Enes’in rivayetinde şöyle geçiyor: Elinden tuttu ve minbere çıkararak buyurdu: “Ey Allah’ım, O (Ali)benden ve ben de ondanım, dikkatli olun, O bana nisbet, Harun’un Musa’ya nisbeti gibidir, Ben kimin mevlası isem bu Ali de onun mevlasıdır.” Ali gittikten sonra Ömer b. Hattab arkasından gitti ve ona şöyle söyledi: “Behhin behhin leke!.. (Ne mutlu, ne mutlu sana) ey Ebu-l Hasan! Sen benim ve bütün müslümanların mevlası oldun! 18- Ebu Muhammed-i Asimi “Zeyn-ul Feda” kitabında iki senetle Berra b. Azib ve Sa’d b. Ebu Vakkas’tan nakletmiştir. 19- Hafız Ebu Said-i Sem’ani (ö. h. 562) “Fezail-us Sahabe” kitabında, Berra b. Azib’in senedi ve Ahmed b. Hanbel’in naklettiği lafızla naklediyor. 20- Hüccet-ul İslam Ebu Hamid-i Gazali (ö. h. 505) kitabında şöyle yazıyor: Ehl-i Sünnet alimleri, Resulullah (s.a.a)’in Gadir-i Hum günündeki konuşmasında buyurduğu; “Ben kimin mevlasıysam Ali de onun mevlası’dır” hadisinin metninde ittifak etmişlerdir. Ondan sonra Ömer şöyle dedi: Ne mutlu sana ey Ebu-l Hasan! Sen benim ve bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun.”[183] 21- Ebu-l Futuh-i Aşari eş Şehristani (ö. h. 548) “el Milel ve’n Nihal” kitabında şöyle yazıyor: Ama İslam’ın kamilleşme meselesi “Ey Peygamber Rabbin’den taraf sana nazil olanı tebliğ et...”[184] ayeti nazil olduktan sonra şöyledir: Resulullah (s.a.a) Gadir-i Hum’a yetiştiğinde büyük bir gölgeliğin kurulmasını emretti. Cemaat namazı kılınacaktır diye duyuru yapıldı. Daha sonra Resulullah (s.a.a) bir konuşma yaparak şöyle buyurdular: “Ben kimin mavalsıysam Ali’de onun mevlasıdır! Allah’ım, onu sevenleri sev, ona düşman olanlara düşman ol, yardım edenlere yardım et, onu terk edenleri terket ve hakkı ondan ayırma!” Daha sonra üç kez; “Ey insanlar, Allah’ın emrini tebliğ ettim mi?” buyurdular. İmamiyyeliler diyorlar ki, bu Ali’nin velayetine çok açık bir nastır, çünkü her nasıl mana etsen Resulullah’ın sahip olduğu velayeti, Ali’ye verdiği ortaya çıkacaktır. Sahabeler de bunun aynısını anlamışlardır. Hatta Ömer Ali’ye: “Ne mutlu sana ey Ali, sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun demiştir.”[185]

22- Hatıb-i Harezmi el Hanefi (ö. h. 5689) mezkur hadisi iki senetle Berra b. Azib ve Ebu Hureyre’den nakletmiştir.[186] 23- Ebu’l Ferec İbn-i Cevzi el Hanbeli (ö. h. 597) “Menakıb”ında Ahmed b. Hanbel’in Berra’dan o hadisi rivayet ettiğini yazmıştır. 24- Fahruddin-i Razi eş Şafii (ö. h. 606) Tefsirinde onu nakletmiştir.[187] 25- Ebu-s Sa’adat İbn-i Esir (ö. h. 606) “Mevla” kelimesinin içeriğini söylerken, velayet hadisini de yazarak şöyle diyor: Ömer Ali’ye :“Sen bütün Mü’minlerin mevlası oldun dedi.”[188] 26- Ebu-l Feth en Netanzi “el Hasais-ul Aleviyye” kitabında Ebu Hureyre’den mevla hadisini nakletmiştir. 27- İzzuddin Ebu-l Hasan İbn-i Esir-i Şeybani (ö. h. 630) Berra’nın yoluyla rivayet edip şöyle yazıyor: Ömer b. Hattab şöyle dedi: “Ey Ebu Talib’in oğlu! İşte sen, bugün bütün Mü’minlerin mevlası oldun.”[189] 28- Hafız Ebu Abdullah-i Genci eş Şafii (ö. h. 658), Hafız İbn-i Ukde’nin rivayet ettiği gibi o da Sa’d b. Ebu Vakkas’tan[190] rivayet etmiştir. 29- Şemsuddin Sıbt İbn-i Cevzi el Hanefi (ö. h. 654) mezkur hadisi Berra’dan nakletmiştir. [191] 30- Ömer b. Muhammed el Molla “Vesilet-ul Müteabbidin”de nakletmiştir. 31- Hafız Ebu Cafer Muhibbuddin-i Taberi eş Şafii (ö. h. 694), Ahmed b. Hanbel’in yoluyla Berra ve Zeyd b. Erkam’dan nakletmiştir.[192] 32- Şeyh-ul İslam-i Himvini (ö. h. 722) iki senetle, Ebu Hureyre ve Berra b. Azib’ten rivayet etmiştir.[193] 33- Nizmuddin-i Kummi en Nişaburi, meşhur olan tefsirinde Ebu Said-i Hudri’nin senediyle yazmıştır.[194] 34- Veliyyuddin-i Hatib, hicri 737’de yazılan “Mişkat-ul Mesabih”te, (s. 557) Ahmed b. Hanbelin yoluyla mevla hadisini iki senetle Berra ve Zeyd’ten rivayet ediyor. 35- Cemaluddin Zerendi el Medeni (h. 750’den sonra vefat etmiştir) “Durer-us Simtayn”de Hafız Ebu Bekir el Beyheki’nin senediyle Berra’dan nakletmiştir. 36- Ebu Feda İbn-i Kesir-i Şami (ö. h. 774) Ahmed b. Hanbel’in lafzıyla Berra b. Azib’ten ve İbn-i Cerir’in yoluyla Hasan b. Sufyan’dan, o da Berra’dan ve Musa b. Osman da Ebu İshak-i Sebui’den, o da Berra ve Zeyd b. Erkan[195] ve Ebu Hureyre’den nakletmiştir.[196] 37- Takıyuddin-i Makrizi el Mısri (ö. h. 845) İbn-i Hanbel’in yoluyla Berra’dan rivayet etmiştir.[197] 38- Nuruddin İbn-i Sabbağ-i Maliki el Mekki (ö. h. 885), Ahmed ve Hafız Beyheki’nin yoluyla Berra b. Azib’ten rivayet etmiştir.[198] 39- Kadı Necmuddin-i Ezrei eş Şafii, (ö. h. 876),[199]mezkur hadisi nakletmiştir.

40- Celaluddin-i Suyuti (ö. h. 911) “Cem’ul Cevami”de, Hafız İbn-i Ebu Şeybe’den naklediyor. [200] 41- Nuruddin-i Semhudi eş Şafii (ö. h. 911), Ahmed’in yoluyla Berra ve Zeyd’den nakletmiştir. [201] 42- Kemaluddin-i Meybudi, o da aynı senetle Berra ve Zeyd’den nakletmiştir.[202] 43- Ebu Abbas Kastalani (ö. h. 973) “mevla” kelimesini açıklarken Ömer’in Hz. Ali’ye; “Sen bugün bütün Mü’minlerin mevlası oldun” sözünü yazarak, “mevla”’nın veli manasında olduğunu açıklıyor.[203] 44- Seyyid Abdulvehhab-i Buhari (ö. h. 932), tefsirinde “tebliğime karşılık sizden bir şey istemiyorum, ancak yakınlarıma sevgidir.”[204] ayetini tefsir ederken mevla hadisini naklediyor. 45- İbn-i Hacer-i Askalani el Heytemi (ö. h. 973) mezkur hadisin manasında şöyle yazıyor: Evet kabul ediyoruz, o (Ali) daha üstündür, ama bunu kabul etmek, imamet için daha üstündür manasına değildir; ancak O’na yakınlık ve tabi olmakta daha üstündür... Ebu Bekir ve Ömer de hadisi bu manada anlamışlardır;[205] çünkü Darukutni’nin rivayetine göre onlar, hadisi işittikten sonra şöyle söylediler: “Ey İbn-i Ebu Talib; işte sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun!”[206] 46- Seyyid Ali Hemedani, “Meveddet-ul Kurba”da hadisi Berra’in naklettiği lafızla nakletmiştir. 47- Seyyid Mahmud-i Şeyhani el Gadir, hadisi,“es Sırat-ul Mustakim” kitabında, Ebu Ya’la ve Hasan-i Sufyan’ın müsnetlerinden naklettikten sonra şöyle yazıyor: “Hafız Zehebi bu, hasan hadistir ve Ehl-i Sünnet alimleri onun üzerinde ittifak etmişlerdir...” 48- Şemsuddin-i Menavi eş Şafii (ö. h. 1031), velayet hadisini Darkutni’nin lafzıyla zikrettikten sonra Ebu Bekir ve Ömer’in Ali’ye dedikleri sözleri yazmıştır.[207] 49- Şeyh Ahmed-i Baksir eş Şafii (ö. h. 1047) “Vesilet-ul Meal”da mevla hadisini, Berra b. Azib’in naklettiği lafızla nakletmiştir. 50- Ebu Abdullah-i Zerkani el Maliki, (ö. h. 1122) mezkur hadisi Darukutni’nin yoluyla Sa’d’dan rivayet etmiştir.[208] 51- Husamuddin b. Muhammed-i Bayezid es Sehnapuri “Merafız-ur Revafız” kitabında, Berra b. Azib ve Zeyd b. Erkam’dan mevla hadisini rivayet etmiştir. 52- Mirza Muhammed-i Bidahşani (H. 1126’dan sonra vefat etmiştir) mezkur hadisi “Miftahun Neca” ve “Nuzul-ul Ebrar” kitaplarında, Ahmed b. Hanbel’in yoluyla Berra ve Zeyd’den rivayet etmiştir. 53- Şeyh Muhammed Sadrulalem “Mearic-ul Ula” kitabında o hadis iki senetle zikretmiştir. 54- Seyyid Muhammed-i San’ani, mevla hadisini “Revzet-un Nediyye”de zikretmiştir. 55- Ebu Veliyullah ed-Dehlevi (ö. h. 1176) mezkur hadisi “Kurret-ul Ayneyn”de nakletmiştir. 56- Mevlevi Muhammed Mukin el Lekhnuvi “Vesilet-un Neca” da zikretmiştir.

57- Mevlevi Veliyullah-i Lekhnuvi “Mir’at-ul Muminin”de rivayet etmiştir. 58- Muhammed Mehbub-ul Alem, “Tefsir-i Şahi de, mevla hadisini Ebu Said-i Hudri’den rivayet etmiştir. 59- Seyyid Ahmed Zeyni Dehlan el Mekki eş Şafii (ö. h. 1304) şöyle yazıyor: “Ömer (r.z) Ali b. Ebu Talibi ve Resulullah’ın Ehl-i Beyti’ni seviyordu, bu konuda ondan çok sözler naklolmuştur, onlardan birisi de şudur: Resulullah; “Ben kimin mevlasıysam Ali’de onun mevlası’dır” buyurduğunda, Ebu Bekir ve Ömer şöyle dediler: “Ey Ebu Talibin oğlu! İşte sen bütün Mü’minlerin mevlası oldun!”[209] 60- Şeyh Muhammed Habibullah-i Şankiti el Medeni el Maliki, İbn-i Seman’in yoluyla Be’ra b. Azib’den ve Ahmed’in yoluyla da Zeyd b. Erkam’dan mezkur hadisi nakletmiştir.[210] Adlarını zikrettiğimiz bu değerli alimlerin hepsi “Tehnie” hadisini nakletmişlerdir. Böylece görüyoruz ki, Resulullah (s.a.a) bu makamı kutlamayı emrederek halktan Hz. Ali (a.s) için bey’at alıyor ve daha sonra; “Bizi bütün alemden üstün kılan Allah’a hamd olsun!” diyerek iftihar ediyor. Bildiğimiz gibi Allah-u Teala İkmal ayetini de bugünde nazil etti ve dini kamil ederek nimetini tamamladı. Tarik b. Şehab-i Kuttabi, bir gün Ömer b. Hattab’ın meclisinde şöyle dedi: “Eğer bu ayet[211] bizim hakkımızda nazil olsaydı, biz bu günü bayram olarak ilan ederdik”[212] Orada bulunanların hiç biri onun sözünü reddetmedi ve böyle bir sözü Ömer’in kendisi de söylemiştir. Bunların hepsi bu günün çok büyük önem taşıdığını gösteriyor. Bugün, Allah’ın Resulünü, hidayet İmamlarını ve onların yolunda olan bütün müminleri sevindirmiştir. Bu günü bayram etmemizin sebebi de zaten bundan başka bir şey değildir, Resulullah (s.a.a)’de bu konuya değinmiştir. Üçüncü yüzyılın alimlerinden olan Furat b. İbrahim-i Kufi, Muhammed b. Zahir’den, o da Abdullah b. Fazl-i Haşimi’den, o da İmam Sadık (a.s)’dan, o da babaları vasıtasıyla Resulullah (s.a.a)’dan şöyle buyurduğunu rivayet ediyorlar: “Gadir-i Hum günü, ümmetin en büyük bayramlarındandır; bu öyle bir gündür ki, Allah-u Teala, kardeşim Ali b. Ebu Talibi Ümmetin hidayet ve liderliği için nasbetmemi emretmiştir; Allah Teala o günde dini ikmal etmiş, nimetlerini tamamlamış ve onlar için İslam dinini seçerek ona razı olmuştur.” Ebu Said-i Harkuşi en Nişaburi (ö. h. 407) “Şeref-ul Mustafa” kitabında, Ebu Said-i Hudri’nin yoluyla şöyle bir hadis rivayet ediyor: Resulullah (s.a.a) Gadir gününde şöyle buyurdular: “Beni kutlayın! Beni kutlayın! Çünkü Allah-u Teala beni Peygamberlik ve Ehl-i Beyti’mi de İmametlik makamıyla (diğer kimselerden) üstün kıldı.” “Andolsun, sizin için, Allah’ ve ahiret gününü umanlar ve Allah’ı çokça zikredenler için Allah’ın Resulünde güzel bir örnek vardır.” (Ahzab/21)

3 - Resulullah (s.a.a)'in Gadir Günü Emir-ül Mü’minin Hz. Ali'nin Başına (Velayeti Münasebetiyle) Taç Koyması
Geçen bölümlerde İslam hükümetini idare edecek halife ve Resulullah (s.a.a)'in veliahdı belirtildi, bu yüzden hükümdarların adeti üzerine onun başına taç koymak gerekirdi.

[213] Murtaza Hanefi ez Zubyedi şöyle yazıyor: “Tiycan” ve "Etvac" "Tac"ın cem'idir. O'nu seveni sev. Onlar bu şekilde imame sarmışlardı. Kenz-ul Ummal. "Nezm-u Durer-us Simtayn" kitabında. Ebu Şeybe... Hafız Ebu Abdurrahman b.a.a) Gadir-i Hum gününde başıma imame koydu bir ucunu ise omuzuma sarkıttı ve sonra şöyle buyurdu: "Allah-u Teala "Bedir" ve "Huneyn" günü meleklerle bana yardım etti. Ebu Talib (a. Hafız Abdullah b.[221] Şeyh-ul İslam Himvini. Ali b. sonra ashabına yönelerek "Meleklerin tacı da böyledir" buyurduğunu nakletmiştir. Sonra şöyle buyurdu: Benim yardımıma gelen melekler de bu şekilde idiler. senedinde bir çok Hafız da olan mezkur rivayetlerin benzerini Ebu Raşit'ten naklediyor." Yukarıdaki hadisi Cemaluddin Zerendi el-Hanefi. 410'da da şöyle yazıyor: Bir kimseyi büyütmek istediklerinde onun başına kırmızı sarık bağlıyorlardı.s)'ın başına "Sehab"[219] adlı imamesini koyarken." Allame-i Zerkani de onu nakletmiştir." Hafız Himvini başka senetle. Şeblenci Resulullah (s.[222] aynı hadisi Hafız Ebu Said-i Şaşi (ö. h.a) Ali'yi çağırarak onun başına imame koydu ve.a) bu sevinç ve neşe gününde o kalabalık toplumun içerisinde "Sehab" adlı imamesini kendi mübarek eliyle Hz. Abdurrahman b. 335)'in yoluyla da şöyle rivayet ediyor: "Resulullah (s.a. Muhibbuddin-i Taberi de[220] Abdulala-i Nehrevani’den şöyle nakletmişlerdir: "Resulullah (s. Araplar imameye (sarık) taç diyorlar.a) şöyle buyurdular: "Ben kimin mevlasıysam. ona düşman olanla düşman ol. Udeyy-i Bahrani'den."[218] Hafız Deylemi İbn-i Abbas’tan şöyle rivayet etmiştir: "Resulullah (s."[216] Seyyid Ahmed Kaşaşi de[217] "es Sımt-ul Mecid" kitabında Suyuti'nin yoluyla bu hadisi nakletmiştir.s)'dan şöyle rivayet ediyorlar: "Resulullah (s. Şüphesiz imame iman ve küfrün sınırıdır.Araplar içerisinde Fars Şahları gibi altın ve mücevherle süslenmiş taçların yerine sarık (imame) kullanıyorlardı.a. Ebu bekir Beyheki.” Diye geçmiştir. Abdullah b.s)'dan şöyle rivayet .a) şöyle buyurdular: "Sarık Arapların tacıdır.. başına imame koyup onun bir ucunu arkasına sarkıttı.. İbn-i Esir de "Nihaye"de zikretmiş ve Suyuti de onu sahih bilmiştir. Ali’nin başına koydu ve böylece kendi velayetini. hadiste ise "Sarık Arapların tacıdır" diye geçiyor.a) Ali b.a)’in kendi eliyle onun başına bir imame koyduğunu ve onun bir ucunu ise arkasına attığını.. İbn-i Şazan "el Meşiha" kitabında Ali (a.a. Ali (a.s)'ın başına "Sehab" isimli imamesini koydu ve onun bir ucunu arkasına sarkıttı. Bu yüzden Resulullah (s." Kazi ve Deylemi onu rivayet etmişlerdir. 8. Ebu Talibi çağırdı. "Tevveccehu. Hafız Ebu Naim "Marifet-us Sahabe" kitabında. Şuhayr'ın "Müsned"inden.a).a.a. “onu büyüttü ve başına imame koydu" manasın gelir. İbn-i Meniy-i Beğevi..a.[215] Buna binaen Resulullah (s.a. s.s)'dan Resulullah(s.a)'in lakaplarından biri de"Taç Sahibi" idi dedikten sonra şöyle yazıyor: Taçdan maksat imamedir. Ebu Davud Tayalisi.a) Ali (a. Allah'ım. Ahmed'in yoluyla. ona yardım edene yardım et ve O'nu terk edeni terk et. o da kardeşinden şöyle bir rivayet naklediyor: "Resulullah (s. Aişe yoluyla Ali (a.[214] "Tac-ul Arus" c. kendisinden sonra onun yerinde oturup vazifesini yapacak olan kimseye vermiş oldu.a. Ali de onun mevlasıdır.a. onu da ancak büyük olan ve eşraf kesimi kullanıyordu. çünkü hadiste de “imame Arapların tacıdır. Cemaluddin Şirazi "Erbein"de ve Şehabuddin Ahmed de "Tevzih-ud Delail" kitabında mezkur hadisi şöyle naklediyorlar: Ondan sonra Resulullah (s. "Ey Ali! imame Arapların tacıdır" diye buyurdu.

Onu da karartı sarıp kaplamıştır. Ali b."[227] Halebi şöyle yazıyor: Resulullah (s. Müslümanların bu günde bağışlanan nimetler karşısında Allah'ın rızasını kazanmaya vesile olan. Huşeb'ten. yemek vermek ve bu güne yakışan merasimler düzenlemek gibi amelleri yapmakla Allah’a şükretmeleri gerekir.a."[229] 4. o da Ebu Hureyre'den rivayet ediyor ki: "Her kim Zilhiccenin on sekizinde oruç tutarsa. öyle yüzler vardır ki. ama onlar onu başka manada yorumlamışlardır.a) el-Gadir kitabında bu sözleri naklettikten sonra şöyle yazıyor: İşte Şiaların aleyhinde kullanılan. "Ali Sehab’la geldi" hadisinin manası budur.a). Saidi Remeli'den. üzerini toz bürümüştür. o bu imame ile görüldüğünde Hz. Hattab şöyle dedi: "Ne . Faydalı Bir Söz Ebu Hüseyin el-Muletti[224] şöyle yazıyor: "Onların (Rafıziler) "Ali Sehab[225]tadır" diye söyledikleri söz. Resul (s. Devamında buyurdular: "Ben kimin mevlası isem. h." O gün Gadir-i Hum günüdür. Şiaların hiçbirisi onu te’vil etmeyip ilk günden beri söylendiği manadan başka bir manada kullanmamışlardır. oruç. Resulullah (s."[226] Gazali şöyle yazıyor: "Resulullah (s.[223] Hafız ez-Zerendi "Nezm-u Durer" ve Seyyid Mahmud Kadiri el-Medeni de "esSırat-us Seviyye" kitabında nakletmişlerdir. 463). Onlardan birisi de Gadir günü orucudur. öyle yüzler de vardır ki. Buşran'dan. onu bu imameyle dolaştığı görüldüğünde Resulullah (s. Şevzeb'ten. "O gün.a)'in: "Ali Sehab’la geldi" sözünden alınmıştır. Muhammed b. karşılığında Allah-u Teala ona altı ay oruç tutmuş gibi sevap yazar. Zemure b.a). Şehr b.a.a. Ve o gün.Gadir Günü İyi Ameller Yapmak Gadir gününde dini kemale erdirip mevlamız Ali (a.s)'ın Resulullah (s. o da Hafız Ali b.a) "Sehab" adlı imamesini Ali’ye hediye etmişti.a) "Sehab" adlı imamesini Ali (a. oysa Ali (a. Zira Resulullah (s. "Ali Sehab’la yanınıza geldi" diye buyurdu. Nasr b. bir ucunu ise omuzumdan sarkıtarak şöyle buyurdu: Allah-u Teala "Bedir" ve "Huneyn" günlerinde imamelerini bu şekilde sarmış olan meleklerle müslümanlara yardım etti. gel diye buyurdu. bundan dolayı rahmet ve nimet günü olan meb'es-i nebevi hariç bu günden daha önemli bir gün yoktur.ediyor: "Resulullah (s.a)'in "Sehab" adlı imamesi başındayken gelmesi kastedilmiştir. Güler ve sevinç içindedir. namaz. Ali b." Mezkur hadisi aynı lafızla İbn-i Sabbağ elMaliki." Ondan sonra Ömer b. Hadislerde bu günde bazı amellerin yapılması özellikle tavsiye edilmiştir. Matar-i Verraktan.a.s)'ın başındayken Hazret ona.s)'a hediye olarak vermişti. O da geldi ve bu söz o zaman söylendi. Gadir Günü Orucunun Hadisi Hafız Ebu Bekr-i Hatib-i Bağdadi (ö.a) şöyle buyurdu: "Ali Sehab’la yanınıza geldi.a) Gadir-i Hum gününde başıma imame koydu. Abdullah b. Rebia'dan. Ali de onun mevlasıdır. Ömer-i Darukutni'den."[228] Allame-i Emini (r. Resulullah (s. Abdullah b.a. Allah iftira edenlerden bunun hesabını soracaktır. Habşun'dan.a. maksadı ise ona hediye olarak verdiği imamesi idi.a)'in "Sehab (bulut)" adlı imamesi Ali (a. "Muletti"nin söylediğinin tam tersine. Ali b. Ebu Talib’in elinden tutarak şöyle buyurdular: "Acaba ben Mü’minlerin velisi değil miyim?" hazır olanlar: "Evet. öylesin ey Allah'ın Resulü" diye cevap verdiler.s)'ı bize İmam olarak tayin etmesiyle Allah-u Teala bizim üzerimize olan nimetleri tamamladı ve böylece ümmet için kurtuluş saadet ve doğru yol açıklandı.a. apaydındır.a. sıla-i rahim.a. o gün.

Said-i Remeli'den. Yakub ve Nesevi'den onun sıkalığını nakletmiştir. Tirmizi. bazıları onun h. İbn-i Hacer de hayatını naklederken. h. Buhari. Cebrail (a. Muslim ve Sıhah-i Sitte’nin kalan dört yazarı da ondan hadis nakletmişlerdir." Daha sonra "Bu gün dininizi sizlere kamil ettim. Asımi. Muslim. 129 da vefat ettiğini. Kim Recep ayının yirmi yedisinde oruç tutarsa.. Ebu Cafer Taberi de onun fakih ve alim bir kimse olduğunu söylemiştir. ona altı ayın orucunun sevabı yazılır. Ahmet ve Nesevi’den nakletmiştir. Enesi görmüştür ve onun hadisini kabul etmeyen kimseye rastlamadık. Ebu Şevzeb'ten. Şevzeb: Ebu Naim onu evliyadan saymış[239] ve Kesir b. Havşeb el-Eş'ari: Hafız Ebu Naim onu evliyadan sayıp hayatını geniş bir şekilde anlatmıştır. Ali b. "Zeyn-ul Feta" kitabında aynı rivayeti yazmış ancak onda "Meb'es" günün orucundan bahs etmemiştir.Şerh b. o da Ebu Cafer-i Bezzaz'dan. 140'larda Mansur'un eliyle öldürüldüğünü söylemişlerdir.a)’e ilk vahyi getirdiği gündür. Muhammed (s. Said eş-Şami'den. bazılarıysa onun h. iyi hadisler rivayet etmiş ve kendisi de iyidir" dediğini yazıyor. aynı rivayeti nakletmiştir. 4. 3.. Şeyh-ul İslam Himvini de[233] Hafız Beyheki yoluyla rivayeti nakletmiştir.Abdurrahman b. Buhari’nin onu methettiğini yazıp güvenilirliğini Ahmet elİcli. Bezzaz ise onun hakkında şöyle demiştir: "Onun kötü bir yönü yoktur.Tahman Ebu Reca-i Horasani el-Verrak: O Basra da yaşıyordu ve Enes’i de görmüştür.. Onu zayıf olarak görenler de vardır ama Ebu-l Hasan Katta’nın dediği gibi onların sözleri geçerli değildir. o da Ebu Muhammed Cafer b. Muhammed b. o da Ebu Yali ez-Zubeyri'den.. 2. aynı rivayeti yazıyor. o da Ali b. Velid'den onun .Mutahhar b. sıka olan Tabiin'lerdendir. o da Ali b. İbn-i Şeybe. Nesai ve İbn-i Mace ondan hadis rivayet etmişlerdir. o sıkalığını teyid ederek. benim ve bütün müslümanların mevlası oldun..” Yakub b. Hafız İbn-i Asakir de. Bu gün.[232] Hafız Beyhaki'nin senediyle.” İbn-i Hacer[236] de hayatını naklederken Ahmed'in onun hakkında. İcli. "Menakıb" kitabında Ebu Bekir Ahmed b. Yahya b. Muhammed-i Ami'den. Hadisin Senedinde Geçen Raviler 1. "sıkadır. Nasir-i Huldi'den. "Mustedrek" sahibi olan Hakim-i Niaşburi'den.." Buhari. Musa el-Bağdadi'den.a. Hafız Ebu Naim onu evliyalardan sayıp hayatını yazmıştır.[235] onun hayatı bölümünde şöyle yazıyor: "İmam Ahmed'den onun hakkında bilgi almak istediler. Tavan'dan. Muin de onu sıka bilmiştir. Yahya." ayeti nazil oldu. ne mutlu sana ey Ebu Talib'in oğlu sen. Buhari'den onun iyi hadisler rivayet ettiğini. onun adalet ve güvenirliğinde ittifak ettikleri için onun hakkında daha fazla konuşmaya gerek görmüyoruz. İcli onu tasdik etmiş.. Ebu Naimin söylediği sözü yazıyor[238] ve şöyle devam ediyor: İbn-i Habban onu sıka bilmiş..[234] Zehebi "Mizan"da." Senedi zikrettikten sonra. Habşun b.mutlu sana." İcli diyor: “O Şam ehlinden olup.[237] Ebu İsa’dan onun hakkında şöyle naklediyor: "Ben fıkıh ve zühd'de Mutahhar gibi kimseyi görmedim". 125'te vefat etmiştir. Muhammed b. "Ebu İsmail-i Fakih. Sıbt İbn-i Cevzi ve[231] Hatib-i Harezmi. Said-i Remaliden de naklediyor. Zemure'den. Şeybe söylüyor: “Her ne kadar bazıları onu lekelemişlerse de o sıkadır. Ebu Davud. İbn-i Mağazili eş-Şafii.Ebu Hureyre: Ehl-i Sünnet. hadisleri çok iyidir dedi.. aynı rivayeti yazmıştır. o da Ebu-l Huseyn es-Semmak'tan.s)'ın Hz. İbn-i Muin.[230] Aynı rivayeti başka yolla Ali b.. İbrahim b. Yahya el-Alevi'den. Muhammed b. Said'ten.

İbn-i Yunus'tan da. "Kendi asrının fakihi idi" diye naklediyor. Hafız İbn-i Asakir. bizim sıka üstatlarımızdandır. Ömer Ebu-l Hasan Bağdadi (Darukutni): Sünen kitabının müellifi. Cizeri de[243] onun sıka olduğunu Ahmed. İbn-i Hacer. 5. İbn-i Numeyr Ebu Talib.hakkında şöyle nakletmiştir: "Ben İbn-i Şevzeb'i gördüğümde. Hatib-i Bağdadi[247] onun hayatı bölümünde şöyle yazıyor: "O kendi asrında tek idi. ibni Muin ve İbn-i Sa’d tan naklediyor. salih ve iyi hadisleri rivayet edenlerdendir" diye yazıyor. 331'de vefat etmiştir. Hakim "Mustedrek"te ve Zehebi de "Telhis"te onun rivayet ettiği hadisleri sahih bilmişlerdir. de (H: 200 veya 202 de diyenlerde vardır) vefat etmiştir. Secistani.Ebu Nasr Habşun b. emin. Zehebi[249]de Darukutni’nin hayatını yazmış ve Hakim'den. Haskani vb.Zemure b. "Tehzib-ut Tehzib"de onun hakkında şöyle diyor: "Şam'da onun gibi bir kimse olmayıp kendisi de sıkadır ve iyi hadisler rivayet etmiştir. Darukutniye gider. onunla dört ay Bağdat'ta beraber kaldığını. 7. İcli Ammar. onun çok büyük bir ilme sahip olduğunu ve dünyada onun gibi birini daha görmedim dediğini naklediyor. Said Ebu Hamle er-Remeli: Buhari onun h. hafızlardan naklolunduğunu gördük." İbn-i Muin." İbn-i Hacer de[245] onun sıka olduğuna inanıp Zehebi'ye karşı şöyle diyor: "Eğer gerçekten (dediği gibi) sıka olup onun hakkında kimse kötü bir laf etmemişse. Said adı altında da şöyle yazıyor: "Onun sadık olduğu görünüyor. 157)'da vefat ettiğini söylemişlerdir. İbn-i Merdeviye. Zehebi[244] onu sıka bilmiş ve hakkında şöyle yazmıştır: "Ben onun hakkında hiç kötü bir şey işitmedim ve hiç kimseden onun hakkında iyi olmayan şey duymadım. . Muin ve Nesai’den onun sıka olduğunu. olup H: 385'de vefat etmiştir. her hangi bir Hafız Bağdad’a geldiğinde."[241] İbn-i Halfun." Cezeri ve İbn-i Muin. 216'da vefat ettiğini yazıyor. 8. sıka ve güvenilir ravilerin onu rivayet ettiklerini açıklamak için konuyu uzattık ve ravilerin sıkalığı hakkında ne güzel kelimelerle karşılaştığımızı gördük. 182. Hakim "Mustedrek"te ve Zehebi "Talhis"te onun hadislerinin sahih olduğunu yazmışlardır. Muslim hariç Kütüb-i Sittenin diğer yazarlarının hepsi ondan hadis nakletmişlerdir. Bununla birlikte bu kitabın üçüncü bölümde "İkmal" ayetinin[250] Gadir-i Hum da nazil olduğunu ve onunla ilgili olan hadislerin. Ahmed'den onun sıkalığını nakletmişlerdir. H: 86'da dünyaya geldiğini ve h. Hafız Darukutni'den onun sadık (doğru söyleyen) olduğunu naklediyor. Ebu Naim. İbn-i Habban ve İcli'den onun sıkalığını Ebu Hatem’den ise "Salih olduğunu" naklediyor. Rabie Ebu Abdullah-i Kureyşi ed-Dimeşki: h. o zaman neden onu zayıfların içinde zikretmiştir?". Nesai. 144 (veya.." Ali b. Teberi. emindir. "O sıka." Ebu Tayyib-i Taberi’den de onun hakkında şöyle naklediyor: "Darukutni. hadiste Emir-ül Muminin idi. emin. Muin’den onun sıkalığını naklederken İbn-i Said'in.Hafız Ali b. Musa b.Eyyub el-Hallal: H. İbn-i Hallakan[248] da hayatını yazmış ve onu methetmiştir. 156. melekleri hatırlıyorum. Hatib-i Bağdadi[246] hayatını yazıp şöyle diyor: "O Bağda’dın "Bab-ul Basra"sında oturuyordu ve sıkadır". fakih.Ebu Nasr Ali b. onun[242] hayatını yazıp Ahmed'ten şöyle naklediyor: "O salih bir üstad idi" ve devamında: "O sıka. Muslim hariç Sıhah-i Sitte kitaplarının diğer yazarları ondan hadis nakletmişlerdir. Sadık. Hatib. Oruç hadisinin sahih olduğu. o salih ve sıka birisidir ama bununla birlikte Kutub-i Sitte ondan hadis nakletmemiştir. Başkaları da Darukutni'nin hayatını yazmışlardır. Nesai. ama bu konuyu daha fazla uzatmaya gerek görmüyoruz.. biraz sohbetten sonra onun üstünlüğünü itiraf ederdi. İbn-i Asakir.[240] İbn-i Hacer "Tehzib-ut Tehzib"de onun hadis ve fıkıh ilimlerinde çalışmalarını ve sıka olduğunu söyleyip Sufyan-i Sevriden şöyle nakletmiştir: "O. adil ve sahih itikada sahip olup hadis ilminden başka bir çok ilimlerde de tam bilgisi vardı. 6. orada ondan daha faziletli bir kimse yoktur" sözünü yazmıştır.

a)’in izini takip ederek bu günü bayram olarak kutlamıştır.s)’ın hilafet döneminde Gadir-i Hum günüyle cuma günü birbirine denk gelmişti.S)’IN GADİR BAYRAMINA VERDİğİ ÖNEM 1.Ehl-i Beyt’in Nezdinde Gadir Bayramı 2. Rivayet edildiğine göre Hz.a. Ebu Talibi benden sonra ümmetimin hidayetçisi olarak tayin etmiştir. O gün Allah-u Teala.s)’a isnat edilerek rivayet edilen bir hadiste o hazret kendi babaları aracılığıyla Hz.O Allah’a ki. Ali de Resulullah (s.S)’IN GADİR BAYRAMINA VERDİĞİ ÖNEM 1. Ebu Said-i Hudri’nin naklettiği hadiste bu güne işaret ederek şöyle buyurmuştur: “Beni tebrik edin. O hutbeden bize ulaşan miktarı şöyledir: “Bütün hamdlar -övgüler.Ehl-i Beyt’in Nezdinde Gadir Bayramı İslam dininde Gadir gününün bayram ilan edilişini ve Şia’yla özel bir ilgisi olmasına rağmen bunu Şia’yla sınırlamanın doğru olmadığını ve bu günün bayram kabul edilişinin Resulullah’ın zamanına kadar uzandığını daha önceki açıklamalarda gördük. kardeşim Ali b. Resulullah (s. Ehl-i Beyt’ime de imameti özgü kılmıştır. Ali (a. Hazret o günde minbere çıkarak daha önce emsali görülmemiş şekilde Allah’a hamd-u sena ederek eşine rastlanmayan bir hutbe okudu.a.”[252] Hz.a).Ehl-i Beyt İmamlarının Gadir Hadisiyle Halka Yemin Verdirmeleri ve Bu Hadiseyi Delil Göstermeleri 5.[251]Yine Hz. İmam Sadık (a. Resulullah’ın bu bayramı anarak şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: “Gadir-i Hum günü ümmetimin en faziletli bayramıdır. Bölüm EHL-İ BEYT (A. Allah bana nübüvveti.5. beni tebrik edin. BÖLÜM EHL-İ BEYT (A. O gün. hamd edenine ihtiyacı olmaksızın hamd etmeyi kendi . Allah’ın dini kamil kıldığı gündür. Allah o gün ümmetime nimetini tamamlamış ve İslam’ın onların dini olmasına razı olmuştur.

Kendi tarafından emredici ve nehyedici olarak onu peygamberler arasından seçti. iradesinin dilleri kıldı. velayetini emrettiği kimsenin velayeti kabul edilmedikçe hiç kimseden kabul etmez. Onları kendi eğitimiyle yüceltti ve onları da resulünün rütbesinde karar kıldı. onları rububiyyet ve ubudiyet egemenliğine itiraf eden herkes için hüccetler ve yaratıklarına şahitler kıldı. size güzel ihsanını kamil kılmak. zamandan zamana hak üzere kendine ve kendi yoluna hidayet edip davet edenlerden kıldı. O.rububiyetine itiraf etme yollarından biri. meşiyyetinin tercümanları. onda bıraktığı güç vesilesiyle fasih bir dille konuşturmuştur. O’nun sırlarına uyarlar ve onu farzlarını yerine getirirler. sizi doğru yoluna ve nuruyla hidayet bulanların yollarına iletmek ve size afiyetli bol bahşişini daha da çoğaltmak için bugünde sizlere iki büyük bayramı bir araya toplamıştır onlardan biri olmaksızın diğeri ayakta duramaz. onların ruhlarında gerçekleştirmiş. Onlar ancak Allah’ın razı olduğu kimseye şefaat ederler. aksine onlara akıl vermiştir. Onun hükmüyle hükmederler. kendi hamdıyla konuşturdu. akıl. yaratıklarından hiç biri ona ulaşamaz. Allah-u Teala halkı sağır. Allah-u Teala Peygamberinden sonra da kullarının içinden bir grubu kendi sırrı için seçti. Allah mukerrem. Bilerek onu diğer ümmetlere öncü kılmıştır. düşünce ve hayal arasında yerleştirmiş. O’ndan gayri bir ilah yoktur. O’nun ve velayet ehlinin ismetine sığınmadıkça düzene girmez. rahmetinin çoğalması için bir vesile ve Onun fazlını talep eden için ise bir yol kılmıştır. tek olup şeriki olmayan Allah’tan gayri bir mabud yoktur ve Muhammed de onun kulu ve resulüdür. kör ve dilsiz olarak kendi başlarına bırakmamıştır. O’nun sünnetine göre davranırlar. duyu organlarını da aklın emri altına almıştır. Aklı. kesinlikle yakınlık ve dostluk makamına erişemez. müşerref ve azametli kılsın. Peygamberinin peygamberliğini itiraf etmedikçe ve hiç bir dini de. mülk ve kudret sahibidir. Allah’ u Teala tevhidini. Vermekte onu kendi yerinde oturtmuştur. göz. onu öyle bir keramete layık kılmıştır ki. Çünkü değişmekle lekelenecek olan ve zan üzere hareket eden kimse. Bir cumadan diğer cumaya kadar kötü kazançların sebep olduğu kirliliklerin yıkanması. Bu liyakate ve dostluğa ehil olan yalnızca odur. onların şahit olacak organlarına karışmış ve bölünüp her parçasına dağılmıştır. kulak. Saygınlığının artması ve dua edenin duasının icabete erişmesi için ona salat etmeye emredildik. Bu ise. onunla insanlara hüccetini tamamlamış. Tanıklık ederim ki. Bu günde hayır amellerin sevabı ondan önceki günlerde itaat ehline verilen sevaba oranla kat kat fazladır. müminler için bir anma ve takvalı insanların takvalarının zahir olması için Allah-u Teala Cuma gününü toplantı günü kılmış ve o günde bir araya toplanmayı teşvik etmiştir. ancak Allah-u Teala’nın emrettiği şeylere uymak. Ayrı bir Hutbesinin de bir bölümünde de şöyle buyurmuştur: “ Ey müminler topluluğu Allah-u Teala. kendi yolunu insanlara göstermiş ve onlar. Onlar öyle kullardırlar ki O’nun sözünden öne geçmezler ve onun amel ederler. Resulullah’ın Peygamberliğine itiraf etmeği kendi ilahlığına itiraf etmekle beraber kılmıştır. Allah-u Teala Devh (Ağaç) gününde. Onlara istediği miktarda velayet yetkisi verdi ve onları. Çünkü Allah’ı gözler fikirler O’nu kuşatamaz ve onu sır aleminde derin düşünceler O’nu temsil edemez. nehyettiği şeylerden sakınmak ve uyulmasına teşvik ettiği hususu da O’na boyun eğmekle tamamlanır. kendine özgü kılıp seçtiği kulları hakkındaki iradesini . Onu. kendileri de onun haşyetinden korkarlar. Onları ezelde nurlar olarak yarattı. O’na itaat etmenin sebepleri de. Onları da asırdan asıra. Öyleyse Allah’ın salat ve rahmeti onun üzerine olsun ve hiç ona kimsenin ulaşamayacağı ve sona ermeyeceği şekilde. Allah onların geleceklerini de bilir geçmişlerini de. kendi taziminin şükrünü onlara ilham etti.

Sonuçta düşen düştü istikrarlı insanlar da hak üzere sabit kaldı. çağıran çağırdı. Bunu mümin de münafık da anladı. Böylece Allah’ın güzel kelimesi sabredenler için tamamlandı ve Allah Firavun’un. Bugün sinelerde saklı olan konuların açığa çıkarıldığı gündür. konuşan konuştu. Bugün nifak ve inkar düğümlerinin açıldığı gündür. Bugün sizin ondan yüz çevirdiğiniz yüce seçkinler günüdür. kullar gizli işaretler yapmaya koyuldu. Bugün kulların imtihana çekildiği gündür. Bugün de kurtuluş vaki olup dereceler yücelmiş ve hüccetler açıklığa kavuşmuştur. dişler sıkıldı. Bugün size vaad edilen ayırma günüdür. Karun’un. onun yerine yakında onları acı hasretler bürüyecektir. dinden çıkan dinden çıkışında devam etti. Peygamberini onlardan korumaya kefil oldu. Hama’nın ve askerlerinin atıştıklarını ve üzerine çıktıklarını yıkıp tahrip etti.’’ . Allah’ın sizi teşvik ve sevk ettiği konular üzerinde düşünün ve onun şeriatına uymaya niyetlenin. düşmanlarına karşı dostlarına yardım vadesi gelecektir. Bugün iman hakikatlerinin açıklandığı gündür. Bugün açık makamın izah edilip gün ışığına çıkarıldığı gündür.Peygamberine indirip onu halka açıklamasını. bir gurup da hem diliyle hem de kalbiyle gerçekten iman getirdi. Bugün şeytanın kovulduğu gündür. şüphe ehlinin perde arkasında saklı tuttukları ve irtidat ehlinin kalplerinde gizli tuttukları art düşüncelerini açığa çıkardı. Buna sizden bir grup şahid oldu ve bir gurubunuza da nakledildi. sapıklık ve nifak ehline iltifat gözetmeği terk etmesini emretti. Bugün ahd bağlanan gündür. onun yolunda gidin ve diğer yollara gitmeğe niyetlenmeyin ki sizi yoldan ayırıp götürür. münafıkların cahilliğiyle dinden çıkanın cehalet taassubu daha da çoğaldı. Böylece bu remizli sözüyle. Yakında Allah’ın. bir grup diliyle iman getirip imanın hakikatinden uzak kaldı. Bugün şahit ve meşhut gündür. Öyleyse. Şüphesiz bu gün şanı büyük olan bir gündür. Bu gün özel grubun nass ile seçildiği gündür. Allah size rahmet etsin. Allah-u Teala dinini kamil kıldı Peygamber ve müminlerle tabi olanların gözlerini aydınlattı. eserlerini yok edecek. Allah onları da kendi evlerinde yakalayacak. “Bu duyduklarınız sizin için yeterli ve tebliğdir. Onları da Allah’ın dininin değiştirilip hükmünün tahrif edilmesine el atıp boynunu uzatanlara kavuşturacaktır. Allah latif ve her şeyi bilendir. Geriye halkın helakından çekinmeyen sapıklardan bir takım değersiz insanlar kaldı. Bugün araştıranlar için delil günüdür. Bugün dinin kemale erdiği gündür. belirtilerini silip götürecek.

imkanınız olan şeylerden onlara bağışta bulunun. hile yapmaktan çekinin. Allah’ın rahmeti üzerinize olsun bu toplantınız sona erdiğinde ailenizin arasına bollukla dönün. Size verdiği nimetten dolayı Allah’a hamd olsun. birbirinize iyilikte bulunun ki. ömrü fazlalaştırır ve bu günde birbirine karşı şefkatli olmak Allah’ın rahmet ve şefkatına sebep olur. Gaflet uykusundan uyanın ecel gelip çatmadan amele koşun.[253]” Yine Allah-u Teala şöyle buyurmuştur:Ateş içerisinde karşılıklı delillerle tartışırken zayıf olanlar. Kendileri sapıp diğerlerini de saptıranlara uyarak doğru yoldan ayrılmayın. birbirinizle karşılaştığınızda güler yüzlü ve sevinçle karşılaşın. sizlerden beklentisi olanlara fazlasıyla ihsanda bulunan. O zaman sesleneceksiniz fakat sesiniz duyulmayacaktır. Kur’an Kerim tefekkür edip. zayıflarınızı yemeğinizde ortak kılın ve gücünüz yettiği miktarda. Ey Rabbimiz sen onlara azaptan iki katını ver ve onlara büyük lanetinle lanet et. Toplanın ki. Allah-u Teala kitabında bir grubu kınayarak şöyle buyurmuştur: “Biz kendi efendilerimize ve büyüklerimize itaat ettik böylece onlar bizi yoldan saptırdılar. ondan önce ve sonraki bayramlarda verdiği sevabın kat katını vererek tebrik etmiştir. Cennet ve cehennemi bölen benim. Batını rahmet.s) bugün hakkındaki açıklamasına bugün bu gün cümleleriyle devam etti ta sözünü şuraya ulaştırdı. yardım dileyip de yardım bulamadığınız ve vakit elden çıkmadan süratle Allah’ın itaatine koşun. Allah’ın size bağışladığı nimetten dolayı O’na şükredin. feryat edeceksiniz feryadınız ciddiye alınmayacaktır. “Öyleyse Allah’ı gözetin ve O’ndan sakının. bizden uzaklaştırabilir misiniz? “Onlar da: Eğer Allah bize doğru yolu gösterseydi. Fasıklara ve müminlere hüccet benim.Böylece Hz. onun sevabı bu günde oruç tutup gece sabaha kadar ibadet eden kimsenin sevabı . Zira Allah Teala size bu günü.”[255] Acaba Allah’ın yolunun ne ve kim olduğunu bilmiyor musunuz? Allah’ın yolu benim: kim o yolda gitmezse helak olur. lezzetleri yok eden size gelip çatmıştır da artık ne kurtaracak bir sığınak ve ne de kurtuluş verecek bir kurtuluş vardır. biz sizlere doğru yolu gösterirdik derler[254]. zahiri ise azap olan hisar çekilmeden Rabbi’nizden olan mağfirete ulaşmak için yarışın. Kardeşlerinize ve aile ferlerinize zahmet çekerek kazandığınız malınızdan ve gücünüz yettiği şeylerden ihsanda bulunun. O’nu aldatmağa kalkışmayın. Allah sizin ülfetinizi daha da çoğaltsın. Bu günde ihsanda bulunmak malı çoğaltır. Allah’ın nimetleriyle birbirinize hediye verin. Bugünde oruç tutmak Allah’ın teşvik ettiği şeylerdendir ve ona mükafat olarak büyük sevap verecektir. Allah sizin dağınıklığınızı toplasın. Peygamberinden sonra nasb ettiği yolu benim. Görüyorum ki. öğüt alanlar için bu gibi olaylardan çok bahsetmiştir. büyüklere (müstekbirlerine) derler ki:Gerçekten biz. İmam Ali (a.” Acaba istikbarın ne olduğunu biliyor musunuz? İstikbar itaat edilmesini emredildikleri kimselerin itaatini terk etmek ve uyulmalarına teşvik olundukları kimselere karşı ululanmaktır. onun tevhidine inanarak ve itaat etmesini emrettiği kişilere itaat ederek yaklaşın. Kim kardeşinin ihtiyacını istemeye mecbur olmadan giderirse ve severek ona ihsanda bulunursa. “Ey müminler bilin ki. Allah-u Teala şöyle buyuruyor: “Şüphesiz Allah onun yolunda sımsıkı saflar halinde savaşanları sever. size uymuş olan kimselerdik. Şimdi siz ateşten bir parçasını olsun. kardeşlerinize ihsan edin. Allah’a. Bugünde harcanan bir dirhemin karşılığı yüz bin dirhemdir. fazlası da Allah’tandır.

s): “Evet. Resulullah’ın bana emrettiği şeylerdir. Ravi -O gün. cuma ve Arefe gününden daha faziletli bayramı var mıdır? diye sordum. Raşid’den şu rivayet nakledil-miştir: Ravi -Size feda olayım Müslümanların Ramazan ve Kurban bayramından gayri bayramı var mıdır? İmam Sadık (a. Bunlar Hz. ey Hasan. Fırat b. bugünün faziletini ve bu günde iyi amel yapanların ulaştıkları sevabı açıklamışlardır.” Ravi -Bugünde ne yapmamız gerekir? İmam -“Bugün.kadardır. Hazret cevaben şöyle buyurdu: “Elbette bunlardan daha faziletlisi. Bu sözleri hazır olanlar olmayanlara ve yakında olalar uzakta olanlara ulaştırsın. yıl içindeki hangi gündür? İmam -Günler ileri ve geri giderler. Resulullah’ın izini takip etmişlerdir ve bugünü bayram olarak adlandırıp bütün Müslümanlardan bugün de bayram yapmalarını istemiş. Ahnef diyor ki: Ben Hz. Bugün de Hz. Ben bu günde sizlerin oruç tutmanızı severim.” Usulu Kafi’de Hasan b. Cumartesi. Bu günde zenginler fakirlerin ve güçlüler güçsüzlerin halini sorup onlara iyilikte bulunsunlar. Ali’yi İmam olarak tayin ettiği gündür.”[256] Yine diğer Ehl-i Beyt İmamları da. Bugün Allah-u Teala’nın sizlere ihsan ettiği velayetimiz için.beğendim”[257] ayetini indirerek dinini kamil kıldığı gündür. Maide Suresinde şu rivayet naklediliyor: Furat b. ibadet ve namaz günüdür. din kamil olmuş ve nimet müminlere tamamlanmıştır. o gün hangi gündür? diye sorduğumda şöyle cevap verdiler: “Beni İsrail Peygamberlerinden birisi. İmama. Kim de bu günün akşamında bir mümine iftar verirse. Birbirinizle karşılaştığınızda selam vererek birbirinize el verin ve bugündeki nimetten dolayı birinizi tebrik edin. Fırat diyor. işte o günde ikmal ayeti inmiş. o günde bizler ne yapmalıyız?” . hamd etme ve sevinç günüdür. Resulullah’ın Hz. büyük bir topluluğa iftar vermiş kimsenin sevabını alır.s)’a. Sadık (a. Gadir gününü bayram olarak kabul etmekte Hz. kendinden sonraki imam için vasiyet ettiğinde o günü bayram kabul ederlerdi. Allah’a şükretme. Size feda olayım Müslümanların fıtır. İbrahim el-Kufi’nin tefsirinde. kurban. daha büyüğü ve Allah katında daha şereflisi Allah Teala’nın Resulullah’a “Bugün sizin için dininizi kamil kıldım ve kendi nimetini size tamamladım ve size din olarak İslam’ı seçip. Pazar. pazartesi veya haftanın diğer günlerinden biri olabilir[258].” Ravi -“O bayram hangi gündür?” İmam -“Hazreti Ali’nin halka İmam olarak tayin edildiği gündür” Ravi -“Sana feda olayım. onlardan daha büyük ve daha şerefli bayram vardır.

Resulullah Emir-ul Müminine bu günü bayram yapmasını emretmiştir.“Sana feda olayım o hangi bayramdır. kabul olmuş yüz hac ve umreye bedeldir.” Ravi -“O günde ne yapmamız gerekir?” “O günde oruç tutarak.” İmam -“Bu bayramların büyüğü ve en şereflisi Zil-Hicce ayının on sekizinci günüdür. O günde oruç tutarsın. Salim’den. . o da babasından şöyle rivayet ediyor. Resulullah’ın “Ben kimin mevlasıysam Ali de onun mevlasıdır” diyerek Emri’ul Mü’minini halife olarak tayin ettiği gündür. O gün Hz. Ziyad Abdurrahman b.” Ravi -“O gündeki görevimiz nedir?” İmam -“Bugünde Allah’a şükür ve hamd olarak oruç tutmanız gerekir.” Ravi -“O gün hangi gündür?” İmam -“Hangi gün olduğunu ne yapacaksın yıl değişmektedir.” İmam -“Hz. Ravi -Müslümanların Cuma. Ömer’den şu rivayeti naklediyor: Ravi -“Müslümanların kaç bayramı vardır? İmam Sadık -“Dört bayramları vardır. Zira Hz.” Ravi -İki bayramla cuma günün bayram olduklarını biliyorum. ancak o gün Zilhicce .” Yine Kuleyni kendi senediyle Ali b. Muhammed’e ve Ehl-i Beytine çokça salavat getirirsin ve onlara zulüm edenlerden Allah’a teberri edersin. Gerçi Allah her saatte şükredilmeye layıktır.Hisal kitabında kendi senediyle Mufazzal b. Çünkü bütün peygamberler halka vasilerini tayin ettikleri günü bayram yapmalarını emrediyorlardı.” Ravi -“O günde oruç tutanın mükafatı nedir?” İmam -“O günde oruç tutana altmış ay oruç tutanın sevabı verilir”[259] Yine Kâfi kitabında[260] nakledilen bir hadiste şöyle yazıyor: “Sehl b. Geçen Peygamberler de vasilerini tayin ettiklerinde o günü bayram yapmalarını emrederlerdi.ayının 18’i idi. Resulullah’ın İmam Ali’yi halk arasında imam olarak tayin ettiği gündür. önceki peygamberler de vasilerinin tayin edildiği günde oruç tutmayı ve bayram yapmayı emrederlerdi. Ravi . ibadet ederek Allah’ı anın ve Muhammed’e ve Ehl-i Beyt’ine selavat getirin. Bugün Allah’ın büyük bayramıdır!!” Şeyh Saduk El. Huseyin el-Abdu’den şöyle dediğini rivayet etmiştir: “Ben İmam Sadık’ın şöyle buyurduğunu duydum: “Her yılda Gadir-i Hum günü oruç tutmak.İmam -“Ey Hasan. kurban ve fıtır bayramlarından gayri bir bayramları var mıdır? İmam Sadık -“Evet ihtiramı daha fazla olan bir bayram vardır”.

haram aylarından atmış ay oruç tutmağa bedeldir. Sadık (a. İshak-i Kummi’nin. ey efendimiz o gün fıtır bayramı günü müdür?” İmam buyurdu: “Hayır” Hazır bulunanlar: “O gün Kurban bayramı günü müdür?” İmam -“Hayır. sevinç ve Allah’a şükür olarak oruç tutma günüdür. Bugünde dinini onlar için kamil kıldı nimetlerini onlara tamamladı ve onlardan almış olduğu misak ve ahdini yeniledi. Abdullah b.” . İmamdan. şenlik. Gadir ve Cuma bayramlarından ibaret olmak üzere dört bayramları vardır dedik. Kız.” Himyerin’in hadisinde Gadir gününün şükür namazını zikrettikten sonra şöyle devam ediyor: “Ve secdelerinde şöyle dua okursun” “Allah’ım. Musa er-Rıza (a. Biz ise.a. O Zilhicce ayının on sekizinci günüdür. elbise. Cafer-i Himyeri’den o da Harran b. dini aydınlığa kavuşturduğu ve bizlere. suratımızı asmıyoruz.. onun oruçlu olduğunu gördüm. İshak’ı sorduk. Cureyh el-Bağdadi’den şöyle rivayet etmiştir: Birlikte İmam Hasan Askeri’nin ashablarından olan Ahmed b. Kum şehrindeki evine gittik.” Feyyaz b. hatta yüzük ve ayakkabı bile göndermişti. Kapıyı vurduk. Resulullah (s.Şeyh Tusi de el-Misbah adlı kitabında kendi senediyle Ammar b. Hem kendi durumu ve hem de etrafındakilerin durumlarında belirgin değişiklik yapmıştı. “Muhtasar-ı Besair-ud Derecat” kitabında kendi senediyle Muhammed b. dostlarımıza ve Şiilerimize bayram kıldığı günü bilmiyor musunuz ?” Hazır bulunanlar: “Allah. İmam bana şöyle buyurdu: “Bugün çok büyük bir gündür. Müslim’den. gerçi bu günlerin her ikisi de çok değerlidirler ancak dininin aydınlığa kavuştuğu gün onlardan daha değerlidir. Bugünde oruç tutmak. hediye.. Hazret ise bugünün geçmişi ve faziletiyle ilgili sohbet yapıyordu. bizi. Ali b.. Hz.s)’ın yanına gittim. Onları iftar yemeği için bekletmişti. “Bu günde oruç tutmanın sevabı ne kadardır?” diye sorulduğunda? İmam (a.s)’ın yanındaydım.. Sadık (a. Muhammed b. Ala el. mevlamız Emir-ul Müminin Ali b. Ebu Talib’in velayeti ile şereflendirdiğin günde açık ve güler yüzlü oluyoruz.s) şöyle buyurdu: Bugün bayram. Onların evlerine yemek. o da Ebu’l Hasan Leysi’den Hz. Allah onun ihtiramını müminlere büyük kılmıştır. Kızdan Ahmed b. Sübhanallah.s)’ın nezdinde bulunan dost ve Şialarına şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: Allah-u Teala’nın İslam dinini yücelttiği. Önceki günlerde normal olmayan yeni araç gereçler kullanılıyordu. Ömer el-Tusi doksan yaşındayken hicri iki yüz elli dokuz da şu rivayeti nakletmiştir: “Ben Gadir günü.Hemdani elVasiti ve Yahya b. bugün bayram olduğundan onun bayram işleriyle meşgul olduğunu söyledi. özel ashaplardan olan bir grup kimselerde huzurunda bulunuyorlardı. kapıya bir Iraklı genç kız geldi. Ramazan.a) Veda haccından döndüğünde Gadir-i Hum’a vardığında. Harizi el-Abdi’den şöyle rivayet etmiştir: “Zilhicce ayının on sekizinde Hz. Şiaların Kurban. Resulü ve Resulullah’ın oğlu daha iyi biliyor.

Ehl-i Sünnet’in de avamı 389 yılında kendilerini Şia’nın bayramına benzer bir günü.s)’dan sonra İmam Sadık ve İmam Rıza (a. Durum bundan ibaretken Nuveyri ve Makrizi’nin. Dolayısıyla onlar da bugünde ziynete bürünür mücevher takar ve ateş yakarlar. Gadir ile çeşme arasında Hz. Şia bugünü bayram kabul edip kendi aralarında bir gelenek haline getirince. Bugünü bayram yapmalarının sebebi ise bugünde Hz. çünkü kardeşlik olayı hicretin onuncu yılında Veda Haccı sırasında bugünde vaki olmuştur. Resulullah (s. Şialar o günün gecesinde ayık kalıp namaz ve ibadetle meşguldürler ve gündüzünde de öğleden önce iki rekat namaz kılarlar.a. Onlar diyorlar ki. O halde bu kitaplar. Buye (onun hayatına değinirken açıklayacağımız üzere) 325 yılında icat etmiştir. Resulullah’ın döneminden başladığını. Bu bayramı ilk olarak Muizzuddevle Ebu’l Hasan Ali b. Bidat ettikleri bu bayram Zil-Hicce ayının on sekizinci günüdür. işte Şia’nın Gadir gününü eski zamanlardan beri bayram olarak kutlamaktaki kaynak ve belgeleri bu gibi hadislerdir. sevinç ve şenlik günü olarak uydurdular. Gadir bir çeşmenin döküldüğü yerdir. Zira bu bayramı (ö. h. İbrahim el-Kufi ise ondan daha önce yaşamıştır. sonra da bir vasiden ötekisine ulaştığını. bugün. bu.s)’ın konu hakkındaki açıklamalarını gördük. Nuveyri ve Makrizi’nin zikretmiş oldukları tarihten daha önce yazılmıştır. Hz. Resulullah’ın Hz. Şia’nın bayramından sekiz gün sonrasına denk gelmektedir. onların adetlerindendir.[261] Makrizi ise bu konuda şöyle yazıyor: “Gadir bayramı şer’i bir bayram değildir. köle azat etmek. bugünde yeni elbise giymek. Nuveyri “el-A’yad-ul İslamiyye” adlı kitabında şöyle yazıyor: “Bir bayram da vardır ki Şiiler icat edip ona Gadir Bayramı ismini vermişlerdi. hüküm ve hikmet sahibi olan Ehl-i Beyt İmamları bu gibi altın değerli sözleri açıkladığı andan itibaren Şia alemi bu günleri bayram olarak kutlamışlardır. İbrahim el-Kufi Şeyh Kuleyni’nin şeyhleri tabakasındadır. Buye’nin zamanında Irak’ta bayram olarak tanındı. Hz. 346’da vefat eden Mes’udi. ya gerçeği anlamış ama yazarken unutmuştur. Bu İmamların konu hakkındaki açıklamaları hicretin üçüncü asrında yazılmış olan Tefsir-i Furat ve Kafi gibi kitaplarda yer almıştır. bütün ümmete ait olduğunu. Ümmetin dini liderleri de bugünü bayram olarak kutlamamıştır. yabancılara ihsan yapmak ve kurban kesmek. İslam aleminde ilk önce Muizzuddevle Ali b. Ehl-i Beyt İmamları tarafından kesintisiz olarak kutlanışını Allah’ın vahyinin eminleri tarafından da sürekli olarak anıldığını ve Emir-ul Müminin Ali (a. ya da ne söylediğine teveccüh etmiyor!! Acaba H. Furat b.“Ali’nin evlat ve Şiaları bugünü kutluyor”[263] dememiş midir? Acaba H. 329’da vefat eden Kuleyni Kafi kitabında Gadir bayramı hadisini rivayet etmiyor mu? Gadir bayramıyla ilgili ikinci bir hadisi kendi tefsirinde rivayet eden Furat b. çeşmenin kenarında budakları birbirine geçen bir ağaç da vardır. . Ali’yi kendisine kardeş seçmesidir.a) ile Ebu Bekrle birlikte mağaraya girdikleri gündür. “Bu bayram Muizzuddevle Ali b. ya da geceleyin düşünülen bir konudan dolayı ona göz yummuştur veyahut konuşuyor ama ne konuştuğunu bilmiyor. Resulullah’ın mescidi bulunmaktadır. Buye’nin 325 Hicri yıllarında icat ettiği bidatlardandır” sözlerinin hakikattan ne kadar uzak bir söz olduğu ortaya çıkıyor. 325) icat etti ve o zamandan bu yana Şia o günü bayram olarak kutlamaya başladı”[262] Hakikati anlamadan önce Şia tarihi hakkında yazı yazan bir araştırmacı hakkında ne söyleyeyim. Bugün.Yaşadığın Müddetçe Zaman İlginç Şeyler Sana Gösterecektir Buraya kadar bu bayramın hakikatinin nereden kaynaklandığını.

Murdevih’den o da Şeyh el-İmam Şehabuddin Ebu Necib Sa’d b. a) Hz.Ehl-i Beyt İmamlarının Gadir Hadisiyle Halka Yemin Verdirmeleri ve Bu Hadiseyi Delil Göstermeleri Bu hadis(Gadir-i Hum hadisi) asrı saadette.s) tarafından Hz. o da o da Muhammed b.s)’ın bugünü bayram olarak kutladığına ve bugünün geçmişi ve faziletini babaları aracılığıyla Emir-ul Müminin Ali (a.s)’ın Şura Günü Halka Yemin Verdirmesi: Hatiplerin hatibi Harezmi el-Hanefi şöyle diyor: “El Murizi olarak tanınan şeyh Şehabuddin Ebu Necib Sa’d b. Süleyman’dan. Ahmed b. Ali’nin hilafeti döneminde. Ahmed’den. o da Ya’la b. Nitekim normal amir ve padişahlar da hükümete kavuştukları günü. kendi asırlarındaki Şiilere. o da Ebu Tufeyl Amir b. Dolayısıyla bu hadisle istidlal etmek çok olmuş ve ashap ve tabiin arasında ister Hz.s)’dan naklettiğine şahit olduğunu 259 yılında rivayet etmiyor muydu? İmam Sadık (a. Ömer et-Tusi H. o da Zafir b. bir bayram günü olarak kutluyorlar. Muhammed’den. Hasan el-Hemdani Hafız Ebu Ali Hasan b. Hamid’den. Resulullah’ın mescidinde olmuştur. Musa b. acaba sizin aranızda benden önce Allah’ın tevhidini tasdik eden biri var mıdır?” . bu bayramın Şia arasında üçüncü asrın başlarında yaygın olan dört bayramdan biri olduğu açıkça anlaşılıyordu. Bu hadisin bir delil olarak getirilmesi Hz. Ali (a. Hz. 203’de Şehid olan İmam Rıza (a. ne Arabınız ve ne de Aceminiz onu değiştiremeyecektir. Emir-ul Müminin Ali (a. Ali’nin şöyle dediğini duydum: “Size öyle bir delil getireceğim ki. “Muhtasar-i Besair ud-Derecat” kitabından naklettiğimiz hadisten. Abdullah b.Acaba Feyyaz b. ister ondan önce olsun bu hadise dayanılarak tanıklık istemek çok olmuştur. Her zaman münazara esnasında bir taraf sözü bu hadise vardırınca diğer taraf susmak zorunda kalmıştır. Sa’d er-Razi’den. Ama onların bu iddialarını. ondan sonra Ehl-i Beyt tarafından bu hadise dayanılarak yapılan istidlallerden bazı örnekler zikredeceğiz. İbrahim el-Hemdani’den o da Muhaddislerin en iyisi Ebu Bekr Ahmed b. Hidayet İmamları olan Ehl-i Beyt İmamları. bugünde ihsan yapmalarını ve bugüne özgü olan dua ve ibadetlerle meşgul olmalarını emrediyorlardı. Ömer b. tarihi iyi bilen bir kimsenin göreceği ve onların yaptıkları bu yanlışlıkları ortaya çıkaracağından gaflet etmişlerdir.s) da H. Abdullah el-Hemdani’den o da Hafız Süleyman b. ona yakın olan ilk asırlarda ve hatta şimdiki asırda bile kesin kabul edilen hadislerden ola gelmiştir. Kalbinde hiç bir inkara yer vermeksizin her yakında olan ona inanmış ve her uzakta olan da onu rivayet etmiştir. “İşte böylece hak ortaya çıktı ve onların yaptıkları batıl oldu ve orada yenilgiye uğrayıp küçüldüler”[264] 2. Muhammed b.” Sonra şöyle buyurdu: Hz. Fakat bu iki zat. o da Haris b.[265] Ancak biz. Şia’yı lekelemeği amaçladıklarından dolayı bu bayramın salih geçmişler tarafından bayram yapıldığını inkar ederek onun Muizziddevle tarafından çıkarılan bir bidat olduğunu ileri sürmüşlerdir. Vasil’den şöyle nakletmiştir: “Şura günü ben kapı önündeydim. Hüseyin’den o da Şeyh edip Ebu Ya’la Abdurrazzak b. 148 de bugünle ilgili bütün amelleri kendi ashabına öğretmiş ve vasilerin tayin edildiği günlerin bir bayram olarak kutlanmasını da bütün peygamberlerinin sünnetlerinden olduğunu belirtmiştir. Ali -Ey Topluluk! Allah aşkına hepiniz söyleyin bakalım.

Ömer et-Tahrani’den. Muhammed b. “Ben kimin mevlasıysam Ali de onun mevlasıdır. acaba sizin aranızda benden gayri cennet kadınlarının efendisi olan Resulullah’ın kızı Fatime gibi zevcesi olan biri var mıdır?” Halk -“Allah’a and olsun ki yoktur. Ebu Darim’den. o da amcasından o da babasından. Ali’nin Ömer’in tayin ettiği altı kişilik şuranın üyelerine hitaben uzun bir konuşma yaptığı yer almıştır. Ali -“Allah aşkına söyleyin acaba sizin aranızda benden önce defalarca sadaka vererek Resulullah’la necva eden (gizli konuşan) var mıdır? Halk -“And olsun Allah’a ki yoktur” Hz. Muhammed b. ona düşman olana sen de düşman ol ona yardım edene sen de yardım et.” Hz. o da el-Münzir b. Murdeveyh’in aracılığıyla ona ait ayrı bir senetle rivayet etmiştir. Musa el-Hafız (İbn-i Murdeveyh)’den o da Ebu Bekir Ahmed b. Resulullah’ın velayet için tayin ettiği bir kimse var mıdır? Onlar.” Hz. . Şura hadisini. Ali -“Allah aşkına söyleyin. o da Abdurazzak b.” Diye buyurduğu bir kimse var mıdır? Halk -“Andolsun Allah’a ki yoktur”[266] Bu hadisi Himvini de bu ihticacı kendi senediyle Harezmi Hatibi Ziyauddin Ebu’l Muayyed b. o da Eban b. Ali -Allah aşkına söyleyin. o da Ebu Bekir Ahmed b. acaba sizin aranızda benden gayri cennet gençlerinin efendileri olan Hasan ve Hüseyin gibi iki oğlu olan var mıdır? Halk -“And olsun Allah’a ki yoktur” Hz. Ali -Allah aşkına söyleyin. İbn-i Hacer de bu hadisin bazı bölümlerini kendi kitabında naklederek şöyle demiştir: Darukutni’nin tahriç ettiği bir hadiste Hz. o da Amir b. hazır olanlar burada bulunmayanlara bunları ulaştırsınlar. Yine bu hadisi İbn-i Hatem el-Şami. Muhammed’den. Tağlib’den.Halk -“Hayır” Hz. “And olsun Allah’a ki yoktur” cevabını verdiler. Ali -Allah aşkına söyleyin. ed-Darr-un Nezim adlı kitabında Hafız b. Ey Allah’ım onu seveni sen de sev. Vasil’den şöyle nakletmiştir: “Ben Şura günü kapıdaydım Ali de içerideydi ve Ali’nin şöyle konuştuğunu duydum (Rivayet naklettiğimiz şekilde devam ederek şu cümleye ulaşıyor): Sizi Allah’a and veriyorum acaba sizin aranızda benden gayri Hz. Hz. Resulullah’ın. acaba sizin aranızda benden gayri Cafer-i Tayyar gibi meleklerle birlikte cennete uçan kardeşi olan biri var mıdır? Halk -“Allah’a and olsun ki yoktur. Hamid b. o şöyle demiştir: Ebu’1 Muzaffer Abdulvahid b. Ahmed el-Mekki aracılığıyla mezkur her iki yolu ile rivayet etmiştir. Ali -“Allah aşkına söyleyin. büyük hafız Darukutni de tahriç etmiştir. acaba sizin aranızda benden gayri Allah’ın ve Resulullah’ın aslanı olan Seyyid-üş-Şüheda Hamza gibi amcası olan biri var mıdır? Halk -“Allah’a and olsun ki yoktur. hakkında. Şiyde el-Mukri’den. acaba sizin aranızda benden gayri Hz.

. Muhammed b.[270] İbn-i Ebu’l Hadid şöyle diyor: Doğru olan şudur ki mesele böyle uzunca sayıldığı gibi değildir. Amir b. Afvan. o da Ahmed b. Muhammed’i Ezudi’den. Ebu Talib’in şöyle dediğini duydum (burada mezkur hadisi naklediyor).. hakkında. Talibi Şeybani’den o da İshak’dan.[269] Yine bu hadisi Hafız Akili. Ebu Talip şu Rafızilerden Kur’an’ın tefsirini daha iyi biliyordu. Ali bu sözleri siret yazarlarının naklettiği konuşmasında söylemiştir. onlar da Ebu Tufeyl’den şöyle rivayet etmiştir. Talha. Harbuz’dan o da Ziyad b. Kasım’dan. acaba sizin aranızda Hz. Yahya b. Hasan b.. Hattab ihtisar haline girince hilafet işini Ali b. İbn-i Abdulbirri. Muhammed el-Eslemi’den. Resulullah’ın Müslümanları birbirleriyle kardeş yaparken benden başka kendisine kardeş seçtiği bir kimse var mıdır?” Onlar: “And olsun Allah’a ki yoktur” cevabını verdiler. Hemmad b. Zekarya el-Ezdi es-Safi. Zubeyr. o da Haris b. Harbuz ve Ziyad b. İbrahim’i Ezdi’den o da Maruf b. Bu hadiste Hz.s)’ın Şura günü onun üyelerine şöyle delil getirdiği yer almıştır: “Sizi Allah’ and veriyorum söyleyin.”[272] (burada yine mezkur hadis naklediliyor). Avf’dan oluşan altı kişilik bir şuraya havale etti. Ben Şura günü evdeydim ve Ali b. eğer o bize verilirse onu alırız verilmediği taktirde gece yolculuğu uzun bile olsa develerin sırtına binip gideriz. Abdullah b. Ali sonra onlara şöyle demiştir: “Sizi Allah’a and veriyorum söyleyin. Resulü ve. Ömer b. biz onun bir miktarını daha önceleri naklettik. Hz. Eğer bu ayet onun İmam olduğuna delalet etmiş olsaydı. Ömer de istişare edilecek.. Osman b. Hüseyin’den. Ebu Talib. Bu arada Hz.Onun bazı cümleleri şöyledir: “Sizi Allah’a and veriyorum söyleyin. o da Ebu Gaylan Sa’d b. Ancak şu gerçektir ki Abdurrahman ve diğer hazır olanlar Osman’a beyat edip yalnızca hazret beyattan geri kalınca onlara hitaben şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz bizim için bir hak vardır. Ali (a. Zubeyr’den. o da Ebu Tufeyl’den şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ben Şura günü kapıda bekliyordum. o da İshak b. acaba sizin aranızda akrabalık açısından Hz. fakat hilafete getirilmeyecekler arasında idi Ebu Tufeyl devamında şöyle diyor: Onlar toplanınca halkın içeri girmesini önlemek için beni kapıda oturttular. o da Amir b.. Ali’nin onlardan Gadir günü hususunda tanıklık istemesi de mevcuttur” Yine Hafız İbn-i Ukde şöyle diyor: Ahmed b.[271] Bu hadisin bir kısmını.” Hz.”[273] ayetinin tefsirinde şöyle diyor: Şüphesiz Ali b. Ali onlara şöyle konuştu. İbrahim el-Ezdi’den o da Maruf b. Münzir ve Said b. Muhammed b. mutlaka bu ayeti kendi İmamlığına delil olarak her hangi bir . kendi senediyle rivayet edip şöyle demiştir: Bu hadisi Abdulvaris.[267] Yine Darukutni’nin tahriç ettiği diğer bir hadiste Hz.. Munzir’den o da Said b. Taberi “Sizin veliniz ancak Allah. Resulullah’a benden daha yakın olan bir kimse var mıdır?”[268] Yine bu hadisi büyük hafız İbn-i Ukde de tahriç etmiştir: O şöyle diyor: Ali b. hadis böylece devam ediyor. o da İshak b. Ahmed el-Veraciti’den o da Zafir’den o da bir kişiden. (burada mezkur konuşmayı naklediyor) Bu rivayette de Gadir hadisine tanıklık isteme geçmektedir. Talha el-Konna’dan. Onlar: “Hayır yoktur” cevabını verdiler. Yine Hz. Vakkas ve Abdurahman b. Muhammed’den.. İshak da Ebu Tufeyl’den şöyle dediğini rivayet etmiştir. acaba sizin aranızda benden gayri Resulullah’ın. Ali onlara: “Acaba aranızda benden başka Hz. Hammad el-Kannad’dan. o da Ebu Tufeyl’den şöyle dediğini rivayet etmiştir. “Ey Ali kıyamet günü cennet ve cehennemi bölen sensin” diye buyurduğu bir kimse var mıdır? Onlar: “And olsun Allah’a ki yoktur” cevabını verdiler. Sa’d b. Habibe el-Kindi.. Resulullah’ın hakkında “Ben kimin mevlasıysam Ali de onun mevlasıdır” diye buyurduğu bir kimse var mıdır?” dediğinde de.

mübahele hadisini ve diğer bütün faziletlerini delil olarak zikretmiştir ama bu ayete değinmemiş. O. Sa’duddin İbn-i Himveyh (ö. Suyuti’nin bu hadisin. Sahih-i Buhari. Hz. zikrettiğimiz yorumdan gayri bir sebebi var mıdır? Üstelik. Acaba onların bu gibi insanların rivayetlerine kendi kitaplarında yer vermelerinin. İbn-i Murdeveyh gibi büyük hadis İmamlarından naklettiğini gördük. Hz. Biz. Onlar. kendi Şeyhleri Ebu Ya’la. Ebu Davud onun hakkında şöyle diyor: “O sika ve salih bir insandı. onların harici ve nasibilerin rivayetleriyle dolu olduklarını görürsünüz.. b) Hz. bir takım doğruluk belirtisi veya belli bir şahsın kitabında yer alması yüzünden zayıf insanlardan bile hadis naklettiklerini görmekteyiz. Bunların da bu tutumlarında kasıtlı oldukları. Ahmed ve İbn-i Muin Zafir’in güvenilir insan olduğunu belirtmişlerdir. onu böyle bir iddiaya iten kör taassuptan başka bir şey değildir. Bu onların bu tür rivayetleri genel zayıflık hükmünden dışarıda kaldığına veya hadis ravisinin diğer amellerini teyit etmeseler bile hadis nakil etmekte güvenilir olduğuna inandıklarından kaynaklanmak-tadır.”[276] Zehebi el-Mizan adlı kitabında ve İbn-i Hacer de Lisan adlı kitabında Suyuti’yi taklit ederek Zafir’i taz’if etmişlerdir. İbn-i Hacer de aynı yolu takip etmektedir. bu hadisi Hafız Darukutni Hafız İbn-i Ukde ve Hafız Akili’nin de tahriç ettiklerine dair açıklamasını ve İbn-i Ebu’l Hadid’in bu hadisin müstefiz olarak onlara ulaştığını ve onun nezdinde sahih olarak ispatlanan miktarın ne olduğuna dair sözlerini de gördük. Akili yoluyla nakledilen senedinde meçhul bir ferdin bulunması dolayısıyla uydurma olduğuna dair verdiği hükmün ne derece gerçeği yansıttığı ortaya çıkıyor. Zayıfların rivayetleri hususunda en fazla söylenecek şey yalnızca onların rivayetleriyle istidlal edilemeyeceğidir. Taberi’nin Gadir ve diğer hadislerle istidlal etmenin rivayetini yalnızca Şia’ya isnat etmesi doğru olmadığı gibi. hadis naklinde ihtiyatkar olan bir çok güvenilir hafızların. Sahih’i Müslim ve diğer sahih ve müsnetlere baktığınızda. Zehebi’nin. Durum böyle olunca. acaba yalnızca onun zayıf olması Suyuti’nin Leali kitabında yaptığı gibi kesin olarak bu rivayetin diğer nakillerinde uydurma olduğuna hükmetmek mi gerekir? Oysa alimler hiç bir konuda böyle yapmamışlardır.”[274] Oysa açıktır ki. Müstedrek-i Hakimi özetlerken de aynı tavırı takındığını görmekteyiz. Ali bunu takiyye için yapmamıştır da diyemezler. Hayır bu basiret azlığından başka bir şey değildir. 722) kendi senediyle büyük . Çünkü onlar.yerde zikrederdi. Ehl-i Beyt hakkında nakledilen sahih hadisleri bile tenkit ediyor. Ali’yi Şura günü imametini ispatlamak için Gadir hadisini.s)’ın Osman’ın Döneminde Halka Yemin Verdirmesi: Şeyh-ul İslam Ebu İshak İbrahim b.” Ebu Hatem de şöyle diyor: “O doğruluk kaynağıydı.[275] Çünkü biz hadisin senedinde meçhul bir ferdin olmadığı nakillerin de bulunduğunu ortaya çıkardık. Geçen bahsimizde Harezmi el-Hanefi’nin bu hadisi. Bütün bunların onun Ehl-i Beyt düşmanlarının yanında yer almasından başka bir sebebi yoktur.. Faraza ki hadisin senedinde yer alan Zafir’in zayıf olduğunu kabul etsek de. Emir-ul Mü’minin Ali (a. onları tanıyan herkes için açıktır. gerçi onları teyit için zikretmenin de hiç bir sakıncası yoktur. Nitekim İbn-i Hacer’in.

Bu arada Ebu’l Hasan el-Basri de geldi. Ubade. Avf. Sabit. Utbe. zekat ve haclarını onlara açıkladığı gibi velayeti de açıklamasını ve Gadir-i Hum’da beni İmamet makamına tayin etmesini emretti. onlar asla harama mürtekip olmazlardı. “Evet biz bu sözleri Resulullah’tan duymuşuz” dediler. sonra onu İbrahim’in sulbünde ateşe attı. Osman ise evindeydi. Sa’d b. Zübeyr. Allah aşkına söyleyin. “İmamlar Kureyş tendir” “İnsanlar Kureyş’e tabidirler ve Kureyş Arapların önderidir” gibi onun hakkında buyurmuş olduğu sözlerini zikrettiler. Allah’u Teala bu faziletleri kimin sayesinde size vermiştir kendiniz kabileniz. Seleme. Sonra Resulullah (s. Enes b. Allah bana öyle bir görevi halka açıklamamı emretti ki. vasim olan Ali b. Ali’de bunların yanındaydı ama ne kendisi ne de Ehl-i Beyt’in’den birisi bir şey konuşmuyor ve sessiz duruyorlardı. Sonra Hz. ben de Allah’ın Peygamberlerinin efdaliyim. Allah ve Resulullah’a inanmakta ümmetten hiç bir kimsenin benden öne geçmediği doğru değil midir?” Onlar: “And olsun Allah’a ki. Haşim b. Ka’b. Hz. et-Tiyhan. söyleyin acaba Allah-u Teala bir çok ayette öncül olanların faziletli olduğunu belirtmemiş mi. öyledir” dediler. Sa’d b. Böylece bunlar sabahın erken saatlerinden öğleye kadar konuşmakla meşgul oldular. Talha. “Ben ve Ehl-i Beyt’im. Kayıs’ın şöyle dediğini rivayet etmiştir: “Osman’ın hilafeti döneminde Hz. “Allah’a itaat edin Peygamber’e itaat edin ve sizden olan Ulul Emre de”[278] ayeti ve “Allah’tan ve Resulün’den ve mü’minlerden gayri dost edinmezler”[279] ayetinin kimin hakkında nazil olduğunu biliyor musunuz? İnsanlar. Abdurrahman b. Erkam. Resulullah’ın. Bedir ve Uhud ehli olanlar. Ali sonra şöyle buyurdu: “Ey Kureyş ve Ensar topluluğu. İbn-i Abbas. Allah Adem’i yaratmadan on dört bin yıl önce Allah’ın önünde hareket eden nur idik.? Onlar: Allah bütün bu faziletleri bize ne kendimiz ne kabilemiz ve ne de aile fertlerimiz için vermemiştir. Ebu Talib de vasilerin efdalıdır” diye buyurmadı mı? Onlar: “And olsun Allah’a ki buyurdu” cevabını verdiler. kalbim daraldı ve halkın beni yalanlayacağını zannettim. Resulullah. sonra böylece Allah onu pak sülblerden pâk rahimlerden oluşan babalar ve annelerde taşıdı ki. Kays b. Hasan. Malik. Allah Ademi yaratınca bu nuru onun sulbünde karar vererek yere indirdi. Zeyd b. Resulullah’ın Mescidinde gördüm. Ebu Bekir. nihayet her kavmin kendi kabilesini belirgin şahsiyetine iftihar etmesini naklettikten sonra şöyle demiştir. acaba Ey İman edenler. Hz.” diye buyurduğunu bilmiyor musunuz? Bunun üzerine orada bulunan. Ebu’1 Heysem b. Bu arada orada bulunanlar Hz. İbn-i Ömer. Aralarında Ali b.tabiinlerden olan Süleym b. Ebu Eyyub-i Ensari. yanında güzel yüzlü ve orta boylu oğlu Hasan-i Basri de bulunuyordu. Cafer ve Ensar’dan olan Ubey b. Ali şöyle buyurdu: “Sizi Allah’a and veriyorum. Muhammed ve O’nun kabilesi sayesinde vermiştir. Bunun üzerine Hz. Muhacir ve Ensar’dan yarışıp öne geçenler işte mukarreb olan onlardır”[277] ayeti hususunda Resulullah’tan sorulunca Hz. Ebu Talib. aksine Hz. Miktad. camide olup bitenlerden habersizdi. aile fertleriniz için mi? Yoksa başka bir kimse için mi size vermiştir. Derken Kureyş’in faziletini. bir grup cemaat ilim ve iffet hakkında birbirleriyle konuşuyorlardı. Muhammed b. Abdullah b. Ali’yi. Fakat ey Kureyş ve Ensar taifeleri! ben sizden soruyorum. Hz. sonra da onu Nuh Peygamber’in sulbünde gemide taşıdı. Sonra da halka hitap ederek şöyle buyurdu: . Zeyd b. “Ya Resulellah! Bu ayet yalnız bazı mü’minler hakkında mıdır yoksa mü’minlerin hepsini mi içeriyor diye sorduklarında? Allah-u Teala Resulullah’a Ulu’l Emri makamına onlara tanıtmasını namaz.” Hz. geçmişini hicretlerini ve Hz. Ebu Leyla ve yanında oğlu Abdurrahman ile yeni yetişen bir erkek çocukta oturuyordu. Hüseyin. Abdullah b. Ali onlara: “Allah aşkına söyleyin. Ebi Vakkas. Cabir b. Hz. Ali şöyle buyurdu: “Her iki grup da kendi faziletinden bahsetti ve doğru konuştular. Ali’ye yönelerek “Ey Ebu’l Hasan seni konuşmaktan alıkoyan nedir?” dediler. Toplantı da bulunanların sayısı iki yüzü aşıyordu. Acaba size ulaşan bütün dünya ve ahiret hayırlarının yalnızca biz Ehl-i Beyt’ten kaynaklandığını ve bizden başkasında olmadığını ve amcam oğlu Resulullah.a)onlara hitap ederek şöyle buyurdu: “Ey insanlar. bunun üzerine Allah-u Teala onu halka tebliğ etmemi aksi takdirde beni cezalandıracağını bildirdi bundan dolayı halkı topluca namaz kılmaya çağırttı.a. doğru söylediniz. Ali onlara. Abdullah. Muhammed b. “Allah bu ayeti Peygamber ve onların vasileri hakkında indirmiştir. Ebu Evfi.

Ali (a.s)'a ithamda bulunmuşlardı. o halde ondan sorun. orucu.[283] . Kevser havuzu başında bana varıncaya kadar onlar Kuran’dan ayrılmazlar. Biz Süleym’in kitabı hakkında daha sonra bir açıklama yapacağız. Bu rivayet az bir farkla Süleym’in kitabında da nakledilmiştir. Bunun üzerine Resulullah tekbir getirerek. Ebu Talib’dir. ben de kalktım. “Allah-u Ekber Peygamberliğimin tamamı ve Allah’ın dininin kemali benden sonra Ali’nin velayetiyledir. ancak bunun tamamını bizim büyüklerimizin seçilmişleri ezberlemişlerdir. Kur’an da onlardan ayrılmaz.a)’de. hidayetinizi size beyan ettim. ne onlara bir şey öğretin.” Biz tanıklık ediyoruz ki Resulullah (s. Havuz üzerinde bana dönünceye kadar onlar Kur’an’dan ayrılmazlar.a. Onlar.” dediler. ne de hak onlardan ayrılır. onu seveni sen de sev ve ona düşman olana sen de düşman ol. velayeti de emretmiştir. Allah’ım. “Kalk Ey Ali dedi. imamınızı. Sonra oğlum Hasan. Çünkü onlar hakla ve hak da onlarla beraberdir.” dedi. “Ali ve kıyamet gününe kadar olan vasilerim hakkındadır” cevabını buyurdu. biz bunları duyduk ve açıkladığın şekilde şahit olduk. Tabiilerden bir çoğu bu hadisi rivayet etmiştir. bu haber ona ulaşınca halkı Kufe'nin Rahbe’sinde toplayıp onu ittiham edenlere karşı "Gadir hadisini" nakletti. “Doğru söylediniz. “Ya Resulellah! Bu ayetler sadece Ali’nin mi hakkındadır?” diye sordular. Arkam.“Ey insanlar! Allah-u Teala’nın benim mevlam olduğunu ve benim de müminlerin mevlası olduğunu ve müminlere onlara kendi nefislerinden daha evla olduğumu biliyor musunuz”? Onlar: “Evet biliyoruz ey Resulullah” dediler. Ebuzer. “Ey Resulullah bu velayet? Nasıl bir velayettir diye sordu.” Bu arada Allah-u Teala “Bu gün sizin için dininizi kamil kıldım. Azib. Kur’an da onlardan ayrılmaz. Ebu Talib’in üzerine koydu “Ondan sonra oğulları içindir. Söylediklerinin çoğunu ezberlemişiz ama tamamını değil.s)'ın Rahbe Günündeki Delili (h. ne de onlara karşı gelin. aksi takdirde beni cezalandıracağını bildirdi. Burada bu hadisi rivayet edenlerden dört sahabe ve on dört tabiin olmak üzere 18 şahsın isimlerini zikredeceğiz. Bunun üzerine Resulullah bana. Ey insanlar benden sonraki sığınağınızı. velinizi. “Ya Resulellah onları bize açıkla” dediklerinde. Bazıları da. Allah. O halde dininizde onu taklit edin ve bütün işlerinizde ona itaat edin. Hazret şöyle buyurdular: “Benim kendi nefislerinden evla olduğum insanlara olan velayetim gibi bir velayettir. sonra Resulullah şöyle buyurdu: “Ben kimin mevlasıysam Ali de onun mevlasıdır. ne onlar haktan ayrılırlar.a) minberde idi ve sen de onun yanında durmuştun ve O şöyle buyuruyordu: Allah-u Teala bana. ezberleyenlerin hepsi eşit değildirler. imamınızı ve benden sonraki vasimi. ne onlardan öne düşün. sonra da Hüseynin neslinden dokuzu.” Bu arada Selman ayağa kalkarak. Ey insanlar! Allah Kur’an-ı Kerim de sizlere namaz kılmayı emretmiştir ve onu size açıklamıştır.a. halifemi ve kitabında müminlere itaatini farz kılarak ona itaat etmeği bana itaat etmekle eşit kıldığı ve onun velayetini kabul etmeyi size emrettiği kimseyi tayin etmemi emretti. Resulullah (s. biri diğerinden sonra İmamdırlar. Selman. Kur’an onlarla beraberdir.” Onların tamamı. Berra b.. o da kardeşim Ali b.” Bu sözü buyurduğunda elini Ali b. haccı da emretmiştir ve size açıklamıştır.” ayetini nazil etti. Çünkü Allah’ın bana öğrettiği bütün ilim ve hikmetler onun nezdindedir. sonra biri diğerinden sonra olmak üzere onun oğullarından olan vasilerim içindir. Bu arada Ebubekir ve Ömer ayağa kalkarak. Mikdad ve Ammar kalkarak.a. sonra Hüseyin. Allah aşkına bunları Resulullah’tan duyup ezberleyenler kalkıp haber versinler” dedi. Resulullah şöyle buyurdular: “Kardeşim Ali ümmetim içerisinde benim vezirim. Bunun üzerine Zeyd b. Ben tanıklık ediyorum ki velayet yalnızca bunun içindir. [281] c) Emir-ül Müminin Ali (a.” dediler.a)’in Emir-ül Müminin Ali (a. Zekatı.”[280] Bu hadis Himviyni’nin kitabında olduğu şekliyle aktarıldı.. onlar da Kur’an’la beraberdirler. Ben münafıkların beni yalanlayacakları korkusundan Rabbime müracaat ettim. “And olsun Allah’a ki böyledir. ona ve ondan sonra olan vasilerime bir şey öğretmeğe kalkışmayın. O sizin aranızda benim yerimdedir. fakat Rabbim bana konuyu tebliğ etmemin gerekli olduğunu.s)'ı diğerlerinden üstün tutması ve onu halifesi olarak tayin etmesi hakkında bazıları Hz. Ali (a.s). 35)[282] Resulullah (s. Ben de onları size tefsir etmişimdir. Hz. varisim ve halifemdir ve benden sonra her mü’minin velisidir.

O’nun hadisini şunlar rivayet etmiştir: 1.Ebu’l Kasım Esbeğ b. Ahmed yoluyla[290]. Hanbel "Musned"de. "Kenz-ul Ammal"da olduğu gibi. Ömer (ö.Hafız el-Heysemi.1.İbn-i Kesir Ahmed yoluyla. Ukbe yoluyla[286]. .[295] 5. Ebu Ziyad. Cevzi.Sibt b.Suyuti "Cem-ul Cevami"de. Ahmed yoluyla[285].İbn-i Hacer el-Askalani. Meğazili eş-Şafii "Menakıb"da. Nubate. 81 veya 82 veya 83) O hadisini Hafız Ebu Abdullah-ı Zerkani el-Maliki rivayet etmiştir. 9. "Kenz-ul Ammal"da olduğu gibi. 3.Zazlah b. Hafız b. 2. 2.İbn-i Esir. Süleyman’dan.Ebu’l Ferec b. Hanbel. 2. Cevzi.Ed-Dulabi. Cubeys el-Esedi (ö.[296] 6.[294] 7. Cuveyn el-Areni Ebu Kuddame el-Beceli es-Sahabi (ö.Hafız b.Zirre b.Ebu Salim Muhammed b.Ahmed b.İbn-i Ebi-l Hadid. 3. [289] 2. o da Zeyd b. h.Ziyad b. Talha eş-Şafii.İbn-i Ebi Asım "Sünnet"de.Ahmed b.[293] 6. O’nun hadisini nakledenler: 1.[292] 5. İbn-i Ukbe yoluyla[287].Müttaki el-Hindi.[291] 4.Ebu Süleyman el-Müezzin. h. 76-79) O’nun hadisini nakledenler: 1. Ahmed'den nakletmiştir 8. 83) O’nun hadisini nakledenler: 1.Ekram’dan. Suyuti ve İbn-i Asım’dan nakletmiştir. h.[284] 2.Hubbet b.[288] 4.

[298] 3. Taberani’de "Mecma-ul Kebir"de.Hafız Muhammed b. [301] 3.[303] 7.O’nun hadisini nakledenler: 1.İbn-i Kesir. Hanbel "Müsned"inde.Ahmed b.[312] .Mutteki el-Hindi. 3. 354) "Fevaid"inde. 8.Zeyd b.[300] 7.[297] 2.[311] 6.Cezeri eş-Şafii.Hafız Muhibbuddin et-Taberi. Erkam el-Ensari es-Sahabi. “Fevaid”inde Hafız Muhammed b.Hafız el-Heysemi. 10.[310] 5. İbn-i Kesir'in tarihinden aynen nakletmiştir. h. Ahmed İbn-i Cerir-i Taberi[307] ve İbn-i Ukbe[308] yoluyla.[302] 5.İbn-i Kesir Ahmed'den. 4. Abdullah dan.Şeyh İbrahim el-Vesabi "İktifa"da.Ahmed b.[306] 2.Nesai. 2. Hanbel "Müsned"inde.Suyuti "Cem’ul Cevami"de. Hanbel.Genci eş-Şafii. "Mecma-uz Zevaid"de olduğu gibi.İbn-i Kesir. 6.Ahmed b. O’nun hadisini nakledenler: 1.Zeyd b. Bu kitap Haremul İlahi kütüphanesinde mevcuttur.[299] 4. Abdullah-ı Bezzazi el-Bağdadi (ö.[309] 4.[305] 8. Ahmed’in tarikiyle.[304] 9. Taberani’nin de "Mecem’ul Evset" adlı kitabından.Taberani "Mecma-uz Zevaid"den.Hafız el-Heysemi. Yusi O’nun hadisini nakledenler: 1.İbn-i Meğazili "Menakıb"da.Hafız Muhibbuddin et-Taberi. Ahmed'den ve Taberani "Kebir" adlı kitabında.İbn-i Cerir-i Taberi.

Ali de onun mevlasıdır. Ya Rab! Onu dost edinene dost ol ve ona düşman olana düşman ol.Ahmed b.[313] 8. 76) O’nun hadisini nakledenler: 1.a.[319] 2. Ukde.[320] 3. Hanbel "Müsned"inde Hüseyin b.Said b.Nesai. halktan bir çoğu ayağa kalkıp şahid oldular.Suyuti "Cem-ul Cevami"de.a)’in Gadir-i Hum günü buyurdukları sözü işiten her müslüman ayağa kalksın.a.Said b.Ebu Tufeyl Amir b. [314] Yine Bezzar ve Abdullah b.Muttaki el-Hindi. Suyuti'den. şöyle demişlerdir: Fıtır Ebu Tufeyl’den bize şöyle nakletti: Ali (a.Allame Asimi "Zeyn-ul Feta"da. Muhammed ve Ebu Naim el-Mu’ni’den rivayet etmiş." Ebu Naim şöyle diyor: "Ben dışarıya çıkarken . 10.İbn-i Esir.” Bu esnada halktan otuz kişi ayağa kalktı.İbn-i Kesir "Tarih"inde. Hanbel "Müsned"inde.İbn-i Kesir el-Harezmi "Menakıb"da.h 100-110 civarlarında) O’nun hadisini nakledenler: 1.Şeyh Yusuf en-Nebhani İbn-i Ebi Şeybe yoluyla rivayet etmiştir.[316] 11. Resulullah (s.Hafız el-Heysemi.[322] 6. Ahmed tarikiyle rivayet etmiştir. Ebu Haddan el-Kufi O’nun hadisini nakledenler: Şeyh-ul İslam el-Himivini[318] rivayet etmiştir. Vehab-ı Hemdani el-Kufi (ö.[315] 9. Ali’nin elinden tuttuğu zaman.a.Ahmed b.a) Hz. h. o da Hafız-ı Bezza ve İbn-i Cerir’den. Daha sonra şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem.[317] 9.7.s) halkı "Rahbe"de toplayıp şöyle buyurdu: Allah aşkına “Resulullah (s.[324] 11.[321] 5. Vasıl-i Leysi es-Sahabi (Ö.a) halka hitaben şöyle "Ben Mü’minlerin nefislerinden daha evla değil miyim?" Hep birlikte: "Evet Ya Resulullah!" dediler.Hafız el-Heysemi.[323] 7. Bezzar’dan rivayet ederek şöyle demiş: Ricali doğru ve güvenilir kişilerdir. 10. 4. Ahmed’den rivayet ederek şöyle demiştir: Ricalı doğru ve güvenilir kişilerdir. Ebu Naim[325]de şöyle demiştir: Resulullah (s.Hafız b. "Kenz-ul Ummal"da olduğu gibi.

"[327] 2.Hafız Ebu Naim-i İsfahani "Cevahir-ul Akdeyn" kitabında hadis naklettiği gibi "Hilyet-ul Evliya" adlı kitabında da rivayet etmiştir. Halife" hariç hadisin bütün ricalleri doğrudur.Muhibbuddin-i Taberi de hadisi mezkur lafızlarla rivayet etmiştir.[337] 2.[335] 11.Hatib-i Harezmi "Menakıb"ında. 13.[338] 13. 12.[332] 8.nefsimde bir şeyler hissediyordum.[334] 10.Abdurrahman b. Semhudi'den nakletmiştir.[336] 14.a)'dan işitmiştim.[331] 7. Hanbel "Müsned"de.Seyyid Nuriddin-i Semhudi "Cevahir-ul Akdeyn"de Hafız Ebu Naim den nakletmiştir.a.Ebu Muhammed Ahmed b. Muhammed-i Asimi "Zeyn-ul Feta"da.[339] 2.Şeyh Ahmed b. Ebu Leyla (ö. hadisi mezkur lafızlarla rivayet etmiştir.İbn-i Kesir. İbn-i Ukde yoluyla rivayet etmiş.Bedahşi hadisi Ahmed yoluyla mezkur lafızlarla rivayet etmiştir.İbn-i Hacer İbn-i Ukde yoluyla rivayet etmiştir. elbette o da güvenilir biridir.Hafız-ı Genci.[326] Zeyd b.Hatib-i Bağdadi "Tarih"inde.Tahavi. Muhammed-i Baksiri el-Mekki eş-Şafii "Vesilet-ul Meal fi Addi Menakıb'il Al"da. Ahmed den aynı lafızla rivayet etmiş. Yezid-i Hemdani el-Kufi O’nun hadisini nakledenler: 1.Ahmed b.Hafız el-Hüseymi.[333] 9.83 veya 86) O’nun hadisini nakledenler: 1. h.[330] 6.[341] .[340] 4. Ahmed'den hadisin sened ve metnini olduğu gibi naklederek şöyle diyor: "Fıtr b.Ebu Umare Abdu Hayr b.Süleyman-i Kunduzi. 5. 82.” O cevaben şöyle dedi: Niçin inkar ediyorsun? Ben şahsen bunu Resulullah (s.Nesai de Mezkur lafızlarla rivayet etmiştir.İbn-i Kesir.İbn-i Esir. İbn-i Cerir yoluyla rivayet etmiştir.[329] 4. 12.[328] 3. Fazl b. Erkam'a rastlayınca ona: “Ali’nin bu gibi şeyler dediğini işittim! Dedim. 3.Ahmed b. Muhammed-i Asimi’nin "Zeyn-ul Feta" adlı kitabında mezkur lafızlarla rivayet edilmiştir.

bir çok yönlerden ise sahih ve Emir-ul Müminin Ali ve aynı şekilde Resulullah (s. 16.Ahmed b.Himivini eş-Şafii.Himvini eş-Şafii.[347] 12.Şeyh İbrahim-i Vassabi "İktifa"da son dört kitaplardan nakletmiştir. Daha sonra şöyle diyor: "Bu hadis. Suyuti de "Cem’ul Cevami"de rivayet etmiştir.[343] 7.Ziya-ul Mukaddesi "Muhtar"da "İktifa"dan aynen rivayet etmiştir.Nesai "Hasais"inde..[351] 4. Hafız Ebu Yala "Müsned"inde rivayet etmiştir. bundan dolayı hasendir. Ahmed’den ve Hafız Ebu Yala’dan rivayet etmiş ve ricalini de güvenilir olarak kabul etmiştir. 116) O’nun hadisini nakledenler: 1. 14.İbn-i Esir.[344] 8. Hatib-i Bağdadi yoluyla. 15."İktifa"dan alıntı yaparak İbn-i Cerir-i Taberi de "Tehzib-ul Asar"da rivayet etmiştir.a)'den de mütevatirdir. elbette o da güvenilir biridir.İbn-i Kesir "Tarih"inde.Genci eş-Şafii "Kifayet"inde. Ahmed "Zevaid-ul Musned"de "İktifa"da naklolduğu şekilde rivayet etmiştir.[348] 14.[352] 5. 13. Bezzaz'dan rivayet edip şöyle demiştir: "Fıtr dışında bütün ricali doğrudur.Amr b.[355] 8.Zehebi "Mizan"ında.5.Hafız-ı Heysemi."İktifa"da geçtiği gibi.Kezn-ul Ummal Darukutni’den rivayet ettiği gibi. Hanbel "Müsned"inde. .Muttaki el-Hindi.Hafız Ebu Bekr-i Heysemi.[342] 6.[353] 6.Şemsuddin-i Cizri.[349] 2.[346] 10.[354] 7..Kenz-ul Ummal'da olduğu gibi Suyuti de "Tarih-ul Hulefa"[356] ve "Cem’ul Cevami"de rivayet etmiştir. h.a.Abdullah b. Suyuti ve bir çok yollardan rivayet etmiştir. Abdullah b. 11.[350] 3.[345] 9.İbn-i Kesir "Tarih"inde. Merret Ebu Abdullah el-Kufi el-Hemdani (ö.

Ali bir hutbe okudu.Hani b.Muttaki el-Hindi.Muttaki el-Hindi bir çok yollardan.İbn-i Hacer-i Askalani. Allah'a hamd ve sena ederek şöyle buyurdu: "Allah aşkına.[365] 18. O hadisten bir bölümü şöyle idi: "Ben kimin mevlası isem. Gadir-i Hum gününde hazır olanlar ve kulaklarıyla bu hadisi duyup ezberleyen veya kendisine bunun haberi ulaşan kimseler ayağa kalksın. Ali'de onun mevlasıdır.[366] Bu ihticacı.[367] Burhanuddin-i Halebi şöyle diyor: Hz.[364] 17.[359] 2. 177) rivayet etmiştir. Bir başka rivayette de şehadet edenlerin sayısının oniki kişi olduğu nakledilmiştir. Hani el-Hemdani el-Kufi et-Tabii.9. Ukde "Mevla"da "Usd-ul Gabe" ve "İsabe"den alıntı yaparak.Ya’la b. Meğazili "Menakıb"ında. Abdullah-i Kadı'dan (ö. "Mecma-ul Kebir"de ayağa kalkanların on altı kişi olduğu söylenmiştir. 2. 4. Bu esnada on yedi sahabe bir rivayete göre otuz sahabe ayağa kalktı.Umeyret b. İbn-i Ebi-l Hadid Osman b.[358] 15.Şeyh İbrahim-i Vassabi "İktifa"da Tabarani den nakletmiştir. Murre b.[363] 3. Nasr-ı Tabii. 6.Nesai. Said’den ve Şerik b. 8.[362] 7.[361] 5.Cezeri eş-Şafii. Onlar da işittikleri hadisi söylediler. h. ." Başka bir rivayete göre "İşte bu onun mevlasıdır" diye geçmiştir.İbn-i Kesir "Tarih"inde. Veheb-i Sakafi es-Sahabi O’nun hadisini nakledenler: 1. Ali) : "İşittiklerinizi anlatın.Tabarani "Mucem’ul Evset"te "İktifa"dan naklederek.Hafız Ebu Naim-i İsfahani. Emir-ul Müminin (Hz. O’nun hadisini İbn-i Esir. Sa’d-i Hemdani el-Kufi O’nun hadisini nakledenler: 1.Haris b." Buyurdu.İbn-i Esir. İbn-i Ukde ve Ebi Musa yoluyla rivayet etmiştir.[360] 3.Hafız Ebu’l Abbas b.[357] 10.Ebu’l Hasan Ali b. O’nun hadisini Nesai rivayet etmiştir.Suyuti "Cem’ul Cevami"de. 16.

Sıffiyn savaşında Emir-ül Müminin (a. 8. 11. Erkam’dan (r. Huneyf el.Abdullah b.s)'ın safında şehid olmuştur."[368] Bu ihticac. 4. Amr b.Amir b. Leyla el-Ğaffari.Ebu Eyyub Halid-i Ensari.. 61. 20. Bedir savaşına katılmış ve Sıffiyn savaşında şehid olmuştur. Muhsin el-Ensari 3.Ebu Leyla el-Ensari.Seluli. 57-59 civarları) 7.[369] 6. Avf el-Ensari 2. bundan dolayı Allah gözlerimi kör etti. 19.Sehl b. 64. .Ebu Kudame el-Ensari.Ensari el-Evsi. 13. Sıffiyn savaşında şehid olduğu söylenmiştir.a.a)'in hizmetçisidir.. Bedir savaşına katılmıştır. 14. 10. 5. 91) 17. Sıffiyn savaşında şehid düşmüştür. h. 68). Ali bu hadisi gizleyenlere bedduada bulunmuştu. 12. Malik el. Bedir savaşına katılanlardandır ve Sıffiyn savaşında Emir-ul Müminin (a. 18.Ebu Umret b.Sabıt b.Ebu Hureyre-i Devsi (ö. Sabit el. Sabit el-Ensari. Çünkü Hz. "Rahbe" Gününde. Ancak. Resulullah (s. Amr-ı Huzai (ö. h. Ali için) Gadir Hadisine Şahitlik Yapanlar: 1. Abdurab el-Ensari. Sa’d el-Ensari (ö. 63. Azib el-Ensari. Cunade es.Ensari. 51.Ebu Fuzale el-Ensari. Bedir savaşına katılmış ve Rumlarla savaşırken şehid olmuştur. (ö. et-Tihani.a)'dan şöyle rivayet edilmiştir: "Ben. 65).Ebu Zeyneb b.Zeyd veya Yezid b.s)'ın safında şehid oldu. Vedia-ı Ensari el-Hazreci el-Medeni. h. h.Ebu Said Sa'd b. 9. 38) 15. Emir-ul Müminin (Hz. burada zikredilen isim ve kaynakların yeterli olduğu kanaatindeyiz. 52). 50. 16.Ebu’l Abbas Sehl b. h.Hudri el-Ensari (ö. h. daha bir çok muhaddisler tarafından rivayet edilmiştir.Ebu Şüreyh Huveyled b. Bedir savaşına katılmış ve Sıffiyn savaşında şehid edilmiştir.Ebu’l Heysem b.Abdurrahman b. o hadisi gizleyenlerden biriydim.Hubşi b. Şerahil el-Ensari.Zeyd b. (ö.Ubeyd b.Hüzeyme b.

a)’in. Ancak onlardan çok az bir kısmı İmamla beraber oraya hicret etmişlerdi ve bu olay da planlı bir şekilde düzenlenmeyip. ya da sadece Bedir ehlini Ensar’dan olan sahabeleri şahit olarak zikretmeyi yeterli görmüşlerdir veya bizim bilmediğimiz birtakım sebeplerden dolayı ihtilaf meydana gelmiştir. Talha b. Ubeydullah’ı yanına çağırdı ve şöyle dedi: "Allah aşkına söyle bakalım. Yine büyük bir grubun ona şahitlik yaptığını görüyoruz. "Ben kimin mevlasıysam Ali'de onun mevlasıdır. 60) 23. Ali. İmam Ahmed. Yine şahitleri toplamak gibi bir amaç da yokmuş ve bununla birlikte bir çok sebepler arasında şahadetlerini gizleyenler de vardı. d) Emir’ul Müminin Ali (a. sonra bey’atını .a. Acaba Resulullah (s. 22. Hatem (ö. "O zaman niye benimle savaşıyorsunuz?" dedi. 35 yılında vuku bulmuştur.Ukbe b. Amr el-Huzai. Eyas-i Zabbi’den o da babasından ve o da dedesinden[371] şöyle rivayet ediyor: "Biz cemel gününde Hz. Bu arada Gadir gününde hazır olan birçok sahabeler vefat etmişlerdi ve bir çoğu da başka bölgelerde hayatlarını sürdürüyorlardı. eğer maniler olmasaydı. 68).[370] Ebu Naim "Fazl b.Ebu Tureyf Adiy b.” Hafız el-Heysemi "Mecma"sında bunu yazmış ve sahih olduğunu söylemiştir.a. hadisin lafzından anlaşılan bir kaç ihtimal göze çarpıyor. Allah'ım onu seveni sev.a)’in şöyle buyurduğunu duymadın mı? “Allah'ım onu sevenleri sev.s)’ın Cemel Gününde Delil Getirmesi: 1. rast gele şekillenen bir olaydır. şahitlik yapanların sayısı daha da çok olacaktı. Bu da gösteriyor ki. ona düşman olana düşman ol. Ensar’ın sözcüsü ve şairi. Resulullah (s. onu düşman olanlara düşman ol?” Ve bana ilk beyat edenlerden birisi de sendin. Ama şahitlerin sayısında görülen ihtilafın nedenine gelince. Ali Talha’yı çağırarak şöyle buyurdu: "Ey Ebu Muhammed! Kim seni karşıma çıkardı?" Talha cevaben. bir çok kimseler ayağa kalkarak şahitlik yaptılar. Evvela ravilerin her birisi tanıdıklarını veya gördüklerini söylemiş olabilir veya yanında veyahut minberin yanında olanları söyleyip diğerlerine teveccüh etmemiş olabilir. İclan el-Ensari.Nu’man b. Hz.Mes’udi de şöyle rivayet ediyor: "Zübeyr döndükten sonra Hz. şahitlik edenlerin sayısı otuz kişi idi." buyurduğunu duymadın mı? O da "evet. aynı zamanda Medineli olan sahabeler de Kufe’de yaşamıyorlardı.21. 24. Ebu Tufeyl'den rivayet ettiği hadiste şöyle geçmiştir: “O gün. duydum" dedi.Naciye b.Büyük Hafız Ebu Abdullah el-Hakim kendi senediyle Rufaa b.[372] 2. "Unutmuştum" diye cevap verdi." Kısa Bir Tahlil: Rahbe’deki ihticac h. Talha da cevaben. Bunun üzerine Hazret. Hz. Ali’de onun bu sözüne karşılık şöyle dedi: "Osman’ın öldürülmesine sebep olanlara ölüm olsun. "Osman’ın kanı" dedi. Oysa hadisin Gadir gününde söylenmesinin üzerinden o güne kadar 25 yıllık bir zaman geçmişti. h. Ali ile beraberdik. h. Amir el-Cuheni (ö. Bütün bu anlatılanlar Gadir hadisinin o asırda çok meşhur ve mütevatir olduğunu gösteriyor. Dukeyn" ise Ebu Tufeyl’in hadisinde geçtiği gibi şöyle söylüyor: "O gün.

Ali bunları işitince güldü.[382] 12. onu seveni sev. öyle ki.[378] 7. Ali de onun mevlasıdır. "Selam olsun sana ey mevlamız dediler. "Siz arab olurken nasıl ben sizin mevlanız olurum?" buyurdu. 2. Rıyah diyor ki. İsabe ve Usd’ul Ğabe'nin yazdığına göre bu konuya değinmiştir.İbn-i Hacer.[380] 10." Ravi diyor ki: "Hz. Hazret buyurdular ki: Ensardan bir grup kimselerdi ve Ebu Eyyub-i Ensari de onların içerisinde idi”. Onlar: "Biz Ensarilerden bir grubuz ve bu da Resulullah hicret ettiğinde evinde kaldığı Ebu Eyyub-i Ensaridir" dediler.Muttaki el-Hindi "Kenz-ul Ummal"da. Yüzleri kapalı bir grup oradan geçtiklerinde.[376] 5. Nesai yoluyla.Suyuti "Cem’ul Cevami"de. yan dişleri göründü. ." Hz. 36 veya 37): 1. Allah'ım. Ali el-Kesai (ö. Halife el-Veştani el-Maliki. e) Hicri 36.c) Kur'an-ı Kerim de: "Kim bey’atini bozarsa kendi zararına bozmuştur.bozdun. Allah (c."[373] Buyuruyor.[379] 8. "Biz Gadir gününde Resulullah’ın “Ben kimin mevlası isem." Diye buyurduğunu duyduk dediler.Ebu Abdullah Muhammed b.İmam Ahmed b. Haris[383] yoluyla şöyle rivayet ediyor: "Bir grup Rahbe’de Hz. Onlar. h. sonra. Talha. ona yardım edene yardım et ve onu terk edeni terk et. ama biz Resulullah'ın Gadir gününde şöyle buyurduğunu işittik: "Ben kimin mevalsı isem Ali'de onun mevlasıdır.[377] 6. Hanbel Rıyah b. Onlar cevaben şöyle dediler: "Evet. bu sözleri duyunca. onlar gittikten sonra bunlar kimlerdir? diye sordum.[385] 4. 9. "Siz şahit olun dedi. ona düşman olana düşman ol. Haris-i Nehai yoluyla şöyle rivayet ediyor: "Ben Hz.[375] 4.Şeyh İbrahim’e Vessabi. İbn-i Asakir tarkiyle "İktifa" kitabında. Ali’nin yanında oturmuştum.Sıbt b.Hafız Ebu Bekir İbn-i Merduye de aynısını Riyah ve Ebu Rumeyle’den rivayet ediyor.Hafız İbn-i Asakir. "Esteğfirullah" diyerek geri döndü.Senusi. 37 Kufe’de "Hadis-ur Rukban" İle Meşhur Olan Olay (h.[374] 3. Cevzi.Ebu Abdullah Muhammed b. 280) "Kitab-us Siffin"de[384] Rıyah b.[381] 11.Hafız Ebu Bekir el-Heysemi Bezzar yoluyla.Hafız Ebu Abbas ibn-i Ukde "Muvalat" kitabında.Hatib-i Harezmi el-Hanefi de Hakim'in senediyle rivayet etmiştir. Yusuf el. Husyen b. Ravi diyor ki: O zaman yanına gittim ve musafaha ettik. 3. ey bizim mevlamız" Hazret cevaben.İbn-i Dizil ile meşhur olan Hafız İbrahim b. Ali onlara: "Acaba siz bir Arap grubu değil misiniz?" dedi. Ali’nin yanına gelip şöyle dediler: "es Selamu aleykum." Onlar gittikten sonra peşlerine düştüm ve birinden sizler kimlersiniz? diye sordum.

[386] 6. Verka (Sıffin’de şehadete ulaşmıştır. 3.[391] Bunların hepsi “Rukban” hadisini yazmışlardır.Hafız Beğavi de. imame ile örtülemeyecek bir beyazlık ver. Tiham. Rukban Gününde Gadir Hadisi Hakkında Emir-ul Müminine Şahitlik Edenler: 1. Huzeyme b. Bedil b. Bedil. Sabit. Sabit. Ancak daha fazla tekrardan kaçınmak için sözü burada noktalıyoruz. Bunun üzerine Hz.Hafız İbn-i Ebu Şeybe. Zeyd el-Ensari. onlardan bazıları şunlardır: Halid b.[390] 11. 2. Bir zaman Hz. Zeyd. 5.Bedir ashabından Ebu Heysem b. Yasir. Enes b.[387] 7.[389] 10.Habib b. eğer inat ederek inkar ediyorlarsa onların belasını ver. bir grup süvari kılıçları yanlarında.) .[392] Bunların dışında bir çok muhaddis Rukban hadisini nakletmişlerdir. Ali onu Gadir hadisine şahit olarak gösterdiğinde.5.Cemaluddin Ataullah b. Ali şöyle buyurdu: Allah'ım.Hafız Heysemi. Bedil b. Ebu Eyyub-i Ensari.İbn-i Esir. Tihan. İmameleri başlarında ve yolculuğa çıkmaya hazır bir şekilde onun karşısına çıkıp şöyle söylediler: "EsSelamu aleykum ve rahmetullahi ve berekatuh ey Emir-el Müminin. Resulullah’tan işittiklerini söylediler.Abdullah b. Malik ve Berae b. Bu beddua neticesinde Berae kör oldu ve halktan evinin yolunu sorarken: “Bedduaya uğrayan kimseye kim yol gösterir ki" diyordu. 4.Muhibbuddin-i Taberi Ahmed'in yoluyla rivayet etmiştir. Verka el-Huzai. "Riyaz-un Nazire"nin yazdığına göre. Ali selamlarının cevabını verdikten sonra şöyle buyurdu: Resulullah'ın ashabından kim hazırdır?" Bu arada 12 kişi şahitlik etmek için ayağa kalktılar ve "Ben kimin mevlasıysam Ali'de onun mevlasıdır" hadisini Gadir gününde. Utbe ve Habib b. Kays b. Haşim b.Bedir ashabından olup Sıffin’da şehit düşen Huzeyme b.İbn-i Hacer. Hz. Enes de alaca hastalığına yakalandı. Ebu Heysem b.[388] 8. Ali evden çıkarken. Ahmed ve İbn-i Şeybe yoluyla. Ammar b.İbn-i Kesir. eğer yalan söylüyorsa ona. Ali." Hz. 12. Fadlullah eş-Şirazi "el-Erbain" kitabında Gadir hadisini yazdıktan sonra şöyle yazıyor: "Hz. şehadet etmekten kaçınarak: “Ben unutkan olmuşum” diyerek mazeret getirdi. Azib’e: "Siz de bunlar gibi hadisi duyduğunuz halde neden şahitlik etmiyorsunuz?" dedi ve: "Ey Allah'ım." Bu bedduadan sonra onun yüzü alaca (sedef) hastalığına tutuldu. Sabit. bu olayı rivayet etmiştir. 9.Ebu Eyyub Halid b." diye bedduada bulundu.

"Ey iman edenler! Allah’a.a. Sa’d b. f) Hicri 37. Vedia. 72). Erkam el-Hazreci (ö. 66. Şimas el-Ensari. 54).Haşim b.a)'den bu ayet hakkında “Yarışıp öne geçenler de. "Evet" dediler.s) Sıffin’de kendi safında olan Muhacir ve Ensarları topladı. h.Bedir ashabından olan Ammar b. Belaya duçar olanlardan bazıları şunlardır: 1. 2. bunun üzerine İmam (a.s) da onlara beddua etmiş ve inkar eden sahabeler belaya duçar olmuşlardır. Abdullah el-Bicli (ö. Kays el-Hilali kitabında[394] şöyle yazıyor: Hz.Ebu Hamza Enes b.”[395] sorulduğunda: “O ayet peygamberler ve vasileri hakkında nazil olmuştur. 92). "Evet bu hadisi Resulullah'tan işittik" diye şahitlik ettiler. 51.Yezid b. Sabit b.Bedir ashabında olan. Kays b. Ubade el-Hazreci. Sonra Ali (a.s): "Allah aşkına söyleyin. Resulüne ve sizden olan ulul emre itaat . Allah (c. 5. Utbe (Sıffinde şehitler kervanına katılmıştır) Gadir Hadisini İşitip de Söylemedikleri İçin Belaya Duçar Olanlar: Hz. (Sıffinde baği grubun eliyle şehadete kavuşmuştur.?” Bunun üzerine orada bulunanların hepsi.a. h. 9. 91. 8. bütün peygamberlerin en üstünüyüm. Ebu Eyyub-i Ensari ve Ammar-i Yasir. Allah’a hamd ettikten sonra şöyle buyurdu: "Benim menakıblarım sayılamayacak kadar çoktur." diye buyurmadı mı?” Çoğu Ensar’dan. Onlardan bazılarının isimleri şunlardır: Ebu Heysem b.a)'ın hakkımda buyurdukları sözler yeterlidir. 37): Tabiinin büyüklerinden olan Ebu Sadık Selim b. öne geçmiş öncülerdir işte onlar yakınlaştırılmış (mukarreb) olanlardır. h. kitabında ilk iman edenleri sonradan iman edenlerden üstün tuttuğunu ve ümmetten hiç kimsenin benden önce Allah ve Resulüne iman etmediğini biliyor musunuz.h 90. Halid b.6. 71. 6. Yine: "Allah aşkına söyleyin. ama Gadir gününde hazır olup da hadisi işitenlerden bazıları Emir-ul Mu’minine o hadis hakkında şahitlik etmemişlerdir.Zeyd b. 3. Tihan. Yasir. bir kısmı da muhacirlerden olmak üzere Bedir gazvesine katılan 70'e yakın sahabe. Ali (a. Azib el-Ensari (ö. Acaba Allah-u Teala’nın. Ben.[393] Bir çok tarih kitapları buna değinmişlerdir. Müdlic. hadisi işiten kimselerden şahitlik etmelerini istemişti. Malik (ö. Yılında Emir-ül Mü’minin'in Sıffin'deki Delil Göstermesi: (h. Ali (a.Abdurrahman b. Zeyd.Kays b. 4. Resulullah (s. Ali de bütün vasilerin en üstünüdür.s) Rahbe ve Rukban günlerinde Gadir hadisiyle ihticacta bulunduklarında. 68).c) tarafından nazil olan ayetler ve Resulullah (s.) 7.Berae b.Cerir b.

Abdullah b. Adem'den ceddimiz Muhammed (s. 3. Fetyan’dan. bizi seçmiş ve üstün kılmıştır. onlarda Fatıma bint-i Cafer bint-i Muhammed b.a.a)'ın Gadir Hadisiyle İhticac Etmesi: a) Şemsuddin Ebu’l Hayr-i Cezeri eş-Şafii (ö. Muhammed-i Ehvazi’den o da Bekir b. Resulü ve müminlerden başka sır . o da babası ve Ebu Ahmed-i Mutrefi’den.Hz.a): "Aynı benim velayetim gibi. o da Ali b. “Bu kitapta hadisi böylece sürdürüyor ve devamında şöyle yazıyor: Bu arada Bedir gazvesine katılan 12 kişi "Evet aynı senin dediğin gibi Resulullah'tan işittik" diye o hazrete bu konuda şahitlik ettiler.Medeni’den. Fatıma (s.” Şeklinde ki buyruğunu unuttunuz mu?” b).a) şöyle buyurmuştu: Allah benim mevlam. ben kimden üstünsem. Ahmed-i Kusari'den. Harun Reşid’in evladından olan Abbas-i Reşidi’den o da Ebu’1 Hasan-i Halvani’den. bende bütün Mü’minlerin mevlasıyım ve onlardan daha üstünüm ve ben kimin mevlası isem. Muhib el.dostu edinmeyenleri Allah bilip ortaya çıkarmadan bırakılıvereceğinizi mi sandınız?”[398] ayet-i şerifeler hakkında Resulullah'tan. Ebu Bekr-i Hafızdan.s)'ın Gadir Hadisi İle İhticac Etmesi: a) Hafız İbn-i Ukde şöyle yazıyor: Muaviye ile sulh kararı verildiğinde Hasan b. Muhammed’den o da Fatıma bint-i Resulullah (s. Abdurrahim el-Mukaddesiyye. Allah'ım.a)'in Gadir günündeki sözünü: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır" ve O’nun. Ebu Muzaffer Muhammed b. nasıl bir velayeti kasd ediyorsun? diye sorunca.a. 2. o da Fatıma bint-i Muhammed b. Allah-u Teala Muhammed'i Peygamberliğe meb’us kılarak onu risaleti için seçtiğinde. Sadıktan. çünkü Fatma'ların her birisi hadisi halasından rivayet ediyor.a)'dan rivayet etmişlerdir. o da Zafer b. o da Ebu Musa Muhammed b. o da Ebu Musa Muhammed b.a.s) bir hutbe okudu. Fet’yandan.a. yoksa mümin olan özel kimseler mi kastedilmiştir?" diye sorduklarında. Ali (a. Resulullah Allah'ın emriyle Gadir-i Hum da nazil olan bu ayetleri namaz.İmam Hasan-i Mucteba (a. Resulullah (s. ilk önce o iman ederek Allah'ın Resulünü tasdik . o şöyle diyor: Ustadımız Ummi Muhammed Zeyneb bint-i Ahmed b. Dai el-Aleviden. 833) "Esne’l-Metalib"[400] kitabında şöyle yazıyor: Gadir hadisinin en güzel yollarından birisi Hafızlara son veren ustadımız Ebu Bekir Muhammed b."[397] ve "Allah. oruç. "Ali’nin bana nisbeti Harun’un Musa’ya olan nisbeti gibidir. Ali de onun mevlasıdır. h. düşman olanlarına düşman.Büyük Hafız Ebu Musa el-Medini "el Muselsel bi’l-Esma" kitabında yukarıda zikrettiğimiz hadisi zikrederek şöyle yazıyor: “Bu hadis bir yönden müselseldir.a. Ali’nin kızlarından olan Fatıma ve Sakine’den. o da babamın halasının oğlundan kadı Ebu’l Kasım Abdulvahid el. o şöyle buyurmuştur: "Acaba Resulullah (s. onu dost edinenleri dost.edin"[396] ve "Sizin veliniz ancak Allah Resulü.s)'ın kızlarından olan Fatıma. Allah’a hamd ettikten sonra ceddi Resulullah'ın peygamberlik konusuna değinerek şöyle buyurdu: "Biz O Ehl-i Beyt’teniz ki." O arada Selman-i Farisi Resulullah’tan "Ey Allah'ın Resulü. onlar da Ümm-ü Gülsüm bint-i Fatıma b. yardım edenlerine yardım ve terk edenleri terket. namaz kılan ve rüku ettiği halde zekat veren mu’minlerdir. onlar da Ebu Said-i İdris’den. Cafer (a. Allah-u Teala bizi İslam ile şereflendirmiş. o da Musa b. zekat ve hacc ayetleri gibi tefsir etmedi mi? İşte orada Resulullah (s.Mukaddesi’nin bize rivayet ettiği yoldur. kötülüğü bizden giderip bizi tertemiz etmiştir. "Ya Resulullah. Zeyneb ve Umm-i Gülsüm’den. burada bütün müminler mi.a)'e kadar halk ikiye bölünmüş ise bizi en iyi olandan kılmıştır. Ali de ondan üstündür" ve bu arada "ikmal" ayeti[399] nazil oldu. kitabını nazil ettiğinde ve sonra halkı ona kitap nazil etti ve o Allah’a davet etmesini istediğinde Resulullah’ın davetine ilk tabi olan babam oldu.

Sözlerini böylece sürdürerek şöyle buyurdu: "Bu Ümmet ceddim Resulullah’tan işitmişler ki: "Ümmetin içinde daha bilgili olan bir kimse olduğu halde önderlik başka bir kimseye verilirse durum devam ettiği sürece durumları zillete doğru gidecektir. 2." 6. Allah'ım. orada Haşim'in evlatlarını.Amr b." Ve Resulullah (s. Cafer hacca gittiler. Muaviye'ye karşı delil göstermesi. As'a karşı delil göstermesi. Hz. Abdullah b.s)'ın şahadetinden sonra Muaviye'ye delil sunması. Ali de onun mevlasıdır. 3." Böylece konuşmayı devam ettirdi ve şöyle buyurdu: “Allah aşkına söyleyin.s)'ın Gadir Hadisi İle İhticac Etmesi: Büyük Tabiinlerden olan Ebu Sadık Selim b.a. Yasir’in Sıffin savaşında Amr b.Berd'in. As'ın.Abdullah b.s). Şiaları." Ve ondan sonra babama dediği şu hadisi de işittiler: "Sen bana nisbet Harun’un Musa’ya nisbeti gibisin.Ammar b. ona dost olana dost ve düşman olana düşman ol. Cafer'in. her ne kadar kafirler istemese de Allah nurunu tamamlayacaktır. onu izleyen şahid de babamdır”. BÖLÜM İHTİCACLARDA GADİR-İ HUM OLAYI 1.etti.İmam Hüseyin (a. Abbas ve Abdullah b. Allah. Allah'ın Resulü Gadir gününde Ali’yi hilafete atayarak velayet makamını ona vermedi mi? Ve sonra. yalan dersem beni yalanlayın." Daha sonrada hazır olanların.[401] 4. biz ve Şialarımıza karşı takındığı tavır ve davranışlarını görüp işitmiş misiniz.a)’in Gadir gününde babamın elinden tutarak şöyle buyurduğunu işitip gördüler: "Ben kimin mevlası isem. doğru söylersem beni tasdik edin. onu hazır olmayanlara iletmesini emretti. imamı tanıyan ensarları. As'a delil göstermesi. Kays-i Hilali kitabında Muaviye b. Ebu Sufyan'ın. çünkü biz bu hakkın çürümesi. ben size bir soru soracağım. 200 civarında o yıl hacca gelen sahabeleri ve orada olan 700 kadar tabiini Mina’da toplayarak onlara bir hutbe okudu ve şöyle buyurdu: "Bu Tağutun. vallahi dediğin gibidir" diyerek sözlerini doğruladılar. memleketinize dönerken güvendiğiniz kimselere söyleyin. Emir-ul Müminin Ali (a. Ali (a. işte benim dediğimi dinleyip onu yazın. . Hazır olanlar hazır olmayanlara bunu iletsinler” diye emretmedi mi?" Onun konuşmasını dinleyenlerin hepsi: "Evet." b) Yukarıda zikrettiğimiz İmam Hasan’ın Gadir hadisiyle ihticac ettiği hutbenin bir kısmını Kunduzi-i Hanefi de kendi kitabında yazmıştır. Ali (a. 4. Gadir-i Hum Hadisiyle Amr b. ancak benden sonra peygamber yoktur. Resulüne nazil ettiği kitapta şöyle buyuruyor: "Rabbin’den en açık bir belge üzerinde bulunan ve onu yine ondan bir şahit izleyen onlar gibi midir?” Rabbin’den bir belge üzerinde ceddimdir.s)'ın şahadetinden sonra Hazretin Şialarına karşı çok kötü ve şiddetli davrandığını anlatarak şöyle yazıyor: Muaviye’nin ölümünden iki yıl[402] önce Hüseyin b. mağlup olması ve yok olmasından korkuyoruz.

Onların babaları da senin babandan üstün değildir. Allah'a andolsun ki. Tartışmalarda bu hadis delil olarak gösterildiğinde karşı taraf susmaya mecbur oluyordu. 6. 101) delili. h. eğer anneleri Peygamber'in kızı Fatıma olmasaydı. (ö.Amr-il Udi'nin Hz. bu sözleri Peygamber (s. Sen ne kadar Hasan ve Hüseyin’e saygı gösteriyorsun. Kufe mescidinde Gadir hadisi hakkında Ebu Hureyre’ye yemin ettirmesi. Abdulaziz'in. Abbas ve Fazl b.Emevi Halifesi Ömer b. Nebate’nin Muaviye'nin meclisinde Gadir Hum hadisiyle delil sunması.Hz. onlar benden daha hayırlıdır. Ali (a.s) Abdullah b.s)'ın düşmanlarına karşı delili.Darmiyyet-ul Hucuniye'nin. Zeyd b. 8. Ehl-i Beyt mektebini benimseyenler bu hadise inandığı gibi bu akideden uzak olanlar da onu nakletmiş ve Peygamber’den geldiği hususunda şüphe etmemişlerdir. Muaviye. Bölüm İHTİCACLARDA GADİR-İ HUM OLAYI Önceki bölümde belirttiğimiz gibi ki.Mes'udi'nin sözü. 6.Halife Me'mun'un fakihlere karşı delili. Cafer’in Muaviye'ye Karşı Delili Ebu Talip oğlu. bu hadis-i şerif. sahabe ve tabiiler arasında da onunla birbirlerine yemin ettirmeye çok rastlanır.Asbağ b. senin onların babaları ve anneleri hakkında bilgin azdır. 1. Sa'd'in.Bir adamın.a)’den duyup kavrayarak . Abbas da orada idiler. 12. Cafer şöyle diyor: Muaviye'nin yanında bulunuyordum. Asr-ı saadetten bu güne kadar doğruluğu kesin hadisler arasındadır. Ali (a. 7. oysa onlar senden üstün değillerdir. Muaviye'ye karşı delili (hicri 50-56) 10. Ey Muaviye. senin annen Esma’nın onların annelerinden aşağı olmadığını söylerdim. 9. Biz önceki bölümlerde Ehl-i Beyt’in Gadir hadisiyle delil sunduğunu zikrettik. şimdi ise diğerlerinin bu hadisle delil sunmalarından ve birbirlerine yemin ettirmelerinden bazı örnekler vereceğiz. bana yönelerek "Ey Abdullah" dedi. Muaviye'ye karşı delili (hicri 50-56) 11. 13. Ben dedim ki: Allah'a andolsun ki. 14.a. anne ve kendileri hakkında benim Resulullah (s.a)'dan duyduğum şeyden habersizsin.s)'ın Şahadetinden Sonra Abdullah b.Iraklı bir adamın. Arkam'ı yemin ettirmesi. sen onların baba. Bu yüzden bu hadis çok delil olarak gösterilmiştir.Bir gencin. Cabir el-Ensari’yi yemin ettirmesi. Hasan ve Hüseyin (a.a. Ama ben.Kays b. babaları da benden daha hayırlıdırlar ve anneleri de benim annelerimden daha hayırlıdır. Abdullah b.5.

İbn-i Cafer nihayet şöyle diyor: “Peygamber (s. meseleyi onlardan sor. Abdullah -Senin zannettiğinden daha önemlidir.a.a). Kur’an da lanetlenmiş ağacı da. Zeyd.” Yine şöyle buyurduğunu duydum: “Ebu’l As oğulları on beş kişiye yetiştiklerinde. Said b. Onlar da İbn-i Cafer’in dediklerini te’yid edip “Onun duyduğunu biz de Resulullah (s.a.” İbn-i Cafer “Vallahi dediğim şeylerin hepsi gerçektir. Ebu Seleme ve Usame b.a)’in ümmeti helak olur. Usame b.a)’tan duydum. insanların en üstünü. onları bizzat Resulullah (s. birliğiniz dağıldığına ve emirlik ehline ulaştığına göre artık istediğin hadisi bize söyleyebilirsin. Ebu Vakkas. isimlerini söylediği kimseleri getir. Ali şehit olduğunda. Hasan şehit olduğunda oğlum Hüseyin mu’minlerin kendilerinden onlara daha evladır. (onu elden ele dolaştıracaklardır. “Ben kimin Mevlası isem.” Daha sonra şöyle buyurdular: “Ey insanlar! Ben şehit olduğumda Ali sizin kendinizden size daha evladır. Ey İnsanlar! Ben mu’minlerin kendilerinden onlara daha evlayım. Sizin sözlerinize aldırış etmiyoruz ve saydığınız faziletler de bize bir zarar dokundurmaz.” Muaviye. Ali de onun mevlasıdır. o olduğu müddetçe onların bir karar vermeye hakları yoktur.” “Muaviye -“Ya Hasan! Ya Hüseyin! Ya İbn-i Abbas! Bu İbn-i Cafer ne söylüyor?” İbn-i Abbas -“Eğer dediğine inanmıyorsan.)” Ey Muaviye! Resulullah (s.ezberledim ve kalbime yerleştirdim. Avam huzurunda bulunduğumuz sırada şöyle buyurduğunu duyduk: “Acaba ben mu’minlerin kendilerinden onlara daha evla değil miyim ?” Evet Ya Resulullah evlasın dedik. en evlası ve en . onun kendisinden ona daha evladır.a. büyüğünüz öldürüldüğüne.a. O’ndan sonra da oğlum Hasan mu’minlerin kendilerinden onlara daha evladır.a)'den "Sana gösterdiğimiz o rüyayı. İbn-i Cafer’in bu sözlerini duyunca şöyle dedi: “Ey İbn-i Cafer büyük konuştun eğer dediklerin hak olursa o zaman Siz Ehl-i Beyt ve dostlarınız hariç Muhacir ve Ensar’dan olan Muhammed (s. Muaviye -Eğer Uhud ve Hıra dağlarından da büyük olsa. Muaviye -Söyle bakalım. Mikdad ve Zübeyr b. Sonra şöyle buyurdular. Allah’ın kitabını gelir kaynağı. O’nu seveni sev O’na düşman olana düşman ol. Ali de benden sonra mu’minlerin kendilerinden onlara daha evladır. geldiklerinde meseleyi onlardan sordu."[403] ayeti hakkında sorulunca şöyle buyurdu: “Ben sapıklık önderlerinden olan on iki kişinin benim minberime çıkıp indiğini ve ümmetimi cahiliyet dönemine döndürdüklerini gördüm. O’nun kullarını hizmetçi ve malını ise kendilerine hedef kılacaklardır. o olduğu takdirde onların hüküm vermeye hakları yoktur. Ömer b. Buyurdular ki: “Acaba benim hanımlarım sizin anneleriniz değil midir?” Evet Ya Resulullah annelerimizdir dedik.” Sonra Ali’nin omuzuna elini vurarak buyurdular ki: “Allah’ım.a. ben olduğum sürece onların hükmetmeye hakkı yoktur. Ebuzer. Zeyd’in peşice adam gönderdi. insanları denemek için yaptık. sen yalancı değilsin ve yalancılıkla da suçlanamazsın.” Bunun üzerine Muaviye.a. oğlum Hasan mu’minlerin kendilerinden onlara daha evladır. Selman-i Farisi. Ebu Seleme. Abdullah -Resulullah (s.a)’in minberde iken ben Ömer b.a)’tan duyduk” dediler.

Berd -"Peki sen niçin onun biatından çıktın?" Amr -"Ben onu Osman’ın öldürülmesi konusunda suçladım!" Berd -"Ama bu konuda sen de suçlandın." Bu söz hak mıdır.a) kimin kendi nefsinden daha evla idiyse Ali’de onun kendisine ondan daha evladır. kavminin yanına dönerek şöyle dedi: "Biz öyle bir kavimin yanına gelmişiz ki. Osman hakkındaki davranışından dolayı faziletlerini yok etti. As'a yazdığı mektubu ve Amr’ın aslında Muaviye’ye cevaben yazdığı mektubu naklediyor. Peygamber (s. onun kendisine olan nisbetin Harun’un Musa’ya olan nisbeti gibi olduğunu halka bildirmiştir.a.a) kimin velisi idiyse Ali’de onun velisidir.. öyleyse Ali'ye uyun.!!! Berd -"Ali."[404] 3. Ali'nin hakkında konuştuğunu duyuyor derken ona şöyle diyor: "Ey Amr! Bizim büyüklerimiz ve şeyhlerimiz Resulullah (s." Daha sonra Berd. As'ın Hz.a. As'a Delil Göstermesi: Ebu Muhammed İbn-i Kuteybe ed-Deyneveri (ö. menakıbi gibi menakıbi yoktur. onunla ümmete delil göstermiştir. Ali’yi) Gadir-i Hum da ve diğer bir çok yerlerde ümmeti için atamıştır. Peygamber (s. Ben de buna şunu ekliyorum: Resulullah'ın ashabından hiç kimsenin Ali'nin.hayırlısını (Hz. (Kitab’ı Suleym) 2. ben de bu yüzden Filistin’e gittim. Berd -"Halk Ali'ye hilafet konusunda biat etti mi?" Amr -Evet. O (Ali) O’nun (Peygamber’in) insanlar içerisindeki halife ve vasisidir.a. As'ın Muaviye'ye Karşı Delili: Hatip Harezmi el-Hanefi. h. 276) şöyle diyor: Nakledildiğine göre Hemdan şehrinden Berd adlı biri Muaviye'nin yanına gidiyor: O. Ali hakk üzeredir. Gadir Hadisiyle Amr b. Osman'ı öldürmelerini mi emretti yoksa kendisi mi Osman'ı öldürdü?" Amr -"Hayır o bu işi yapmadı fakat o acıdı ve yardımını esirgedi.” Bu hadiste gerçekten çok değerli faydalar vardır. Amr'ın . onların ona (Ali’ye) itaat etmelerini emretmiştir. O. O’na düşman olan Allah’a düşman olmuştur.Berd’in. O’na isyan eden Allah’a isyan etmiştir. Bunu duyan Berd şaşırdı. onların aleyhindeki delilleri kendi ağızlarından duyduk. Amr b.. yoksa batıl mıdır?" Amr -Bu söz haktır. O’na itaat eden Allah’a itaat etmiştir.a)'in şöyle buyurduğunu naklederler: "Ben her kimin mevlası isem Ali'de onun mevlasıdır.Amr b." Amr -"Doğru söylüyorsun. Muaviye'nin Sıffin savaşında kendisine yardım etmesi için Amr b. Peygamberden sonra her mu’minin velisidir. (Amr’ın sözünden şaşırıp kalıyor. O’nu seven Allah’ı sevmiştir.) Amr -Ama O.

a)'in Ali'ye şöyle buyurduğunu bilmiyor musun?: "Ben kimin mevlası isem. h. Ali’yi) Osman’a karşı kıskançlık ve isyanla suçluyor.a). Resulullah'ı ve ondan sonra Ali'yi sevenim.) ve İbn-i Amir b. ona düşman olana düşman ol. Beşir (ö. Mezahim el-Küfi. Marikin (Nehrevan ashabı) savaşını da görüp göremeyeceğimi bilmiyorum.Asbağ b. Ukde. Solunda ise Muaviye'nin kardeşi Utbe (ö. 40-41). O’nu yalnız bırakanı yalnız bırak. Gadir-i Hum gününde .Sıffin günlerinde Muaviye b. Ali'de onun mevlasıdır. Sen ona gerçekten yardım etmek isteseydin onun hayatında ona yardım ederdin. 43-44.a. Allah'ım! O’nu seveni sev.yazdığı mektubun bir bölümünde şöyle geçiriyor:" "Resulullah'ın kardeşi ve vasisi Ebu'l Hasan’ı (Hz. Keriz (ö.. Ama sen onun öldürülmesini bekleyerek saltanata ulaşmak için fırsat kolladın. As.. Ey Ebter (soyu kesik)! Resulullah (s. Muaviye'nin sağında Amr b. Abdurrahman b."[407] Bunu İbn-i Ebi-l Hadid de nakleder. h.a) onun hakkında şöyle buyurmuştur: "O bendendir ve ben ondanım.a) onun hakkında Gadir-i Hum günü şöyle buyurmuştur: “Biliniz ki ben kimin mevlası isem." Benim sözlerimden dolayı gazaplandığını gördüm ve onun gazabını artırmak için de Ebu Hureyre'ye dedim ki: Ey Resulullah'ın sahabesi! Kendisinden başka İlah olmayan. Doğrusu sen mülk ve saltanat peşindesin.a. Muaviye mektubu okuduktan sonra dedi ki: "Ali."[405] 4. Ayrıca benim Kasıtin (Sıffin ashabı)’e karşı savaşmamı da emretti onlar da sizlersiniz. 37) Amr-ı As'a Delil Sunması: Nasr b. 47). ben de savaştım. Asbağ şöyle der: Muaviye'nin yanına gittiğimde tahtının üstünde oturup iki yeşil yastığa dayanmıştı.a. Nebate et-Teymi el-Küfi ile gönderdi. Şurahbil b. yalnız benden sonra Peygamber yoktur. 81) oturmuşlardı. Ali de onun mevlasıdır.a. Halid (ö. Yazıklar olsun sana ey Muaviye! Ebu'l Hasan'ın Resulullah (s. Numan b. Nakısin (Cemel ashabı)’e karşı savaşmamı emretti. O’na yardım edene yardım et. Huvşeb ve Zulkela[409] oturmuştu. Senin ise mevlan yoktur. Nebate'nin Muaviye’nin Meclisinde Gadir Hadisiyle Delil Getirmesi: Emir’ul Mü’minin -Allah’ın selamı ona olsun. Yasir'in Sıffin Savaşında (H." Yine Asbağ der ki: Ona şöyle dedim: "Ey Muaviye! Osman'ın kanını bahane etme. Allah'ım! Onu seveni sev. önünde ise Ebu Hureyre.a) için canını feda ettiğini ve onun yatağında yattığını bilmiyor musun? O ilk müslüman ve muhacirlerdendir. Tüm bunlar yalan ve iftiradır. 65) ve Ebu Uma'me-i Bahili (ö. Yasir'in "Sıffin" savaşında Amr b. Osman'ın katillerini bize teslim etmiyor. 57-58 hicri) ve (Kur'an’ın nassı ile fasık olan Velid b.[406] uzun bir rivayette Ammar b.Ammar b. h.[408] 5." Ben Allah'ı." Yine Resulullah (s. Resulullah (s.a. Ebu Derda[410]. h. h. Ayrıca Osman'ın katlinde Ali'nin onların lideri olduğunu zannediyorsun. Onun bana olan nisbeti Harun'un Musa'ya olan menzileti gibidir şu farkla ki. her şeye alim olan ve O’nun habibi Mustafa'nın hakkına seni yeminle şahit gösteriyorum bana doğru söyle. sahabeleri de fasıklar diye adlandırıyorsun. Semt (ö. Ebu Süfyan'a bir mektup yazdı ve mektubu Asbağ b. As'a şöyle hitap ettiğini naklediyor: "Resulullah (s. O’na düşman olana düşman ol.

a)'in "Ben kimin mevlası isem Ali'de onun mevlasıdır. ona düşman olana düşman ol. Allah'ım! Onu seveni sev.a)'ın şöyle buyurduğunu duydum: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. ona yardım edene yardım et. Taberani ve Bezzar’dan iki senetle mezkur rivayeti ve birinin senedinin sahih diğerinin ise güvenilir olduğunu belirterek nakleder." Ebu Hureyre.a)'ın Ali hakkında şöyle buyurduğunu duydun mu? "Allah'ım! Onu seveni sev. Ebu Hureyre sokaklarda küçük çocuklarla yemek yer ve onlarla oyun oynardı.Peygamber’in Ali hakkında dediğini nasıl duydun? .Onun hakkında şöyle buyurduğunu duydum: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. b-) Hafız Ebu Cerir-i Taberi de kendi senedi ile Yezid el-Evdi’den şunları naklediyor: Ebu Hureyre mescide girdiğinde halk onun etrafında toplandı. onu yalnız bırakanı yalnız bırak. ("Hepimiz Allah'tan geldik ve hepimiz ona döneceğiz.[414] Raviler naklederler ki. Kasım'dan.[413] e-) İbn-i Ebi-l Hadid şöyle diyor: "Süfyan-i Sevri. Abdulgaffar'dan rivayet eder ki. o olaya şahit oldum. Allah'ım onu seveni sev. O sırada Küfeli bir genç gelerek onun yanına oturdu ve şöyle dedi: "Ey Ebu Hureyre! Allah adına doğru söyle: Resulullah (s."Allah'a andolsun ki. 307) kendi senedi ile Yezid el-Evdi'den zikredeceğimiz rivayeti ortaya koyar." .” . Muaviye ile birlikte Kufe’ye geldiğinde yatsı namazından sonra Küfe mescidinin Kinde kapısında oturur ve halk da onu dinlemek için etrafında toplanırdı." . Ebu Hureyre.a. Resulullah (s.hazır mıydın?" . 6. ona düşman olana ise düşman ol. ona düşman olana düşman ol."Evet. O sırada bir genç ayağa kalkarak şöyle dedi: "Seni Allah'a adına yemin ettirerek şahit tutuyorum Resulullah (s."Peki öyleyse Ey Ebu Hureyre! Neden onun düşmanını seviyor ve onu sevenlerle düşmanlık ediyorsun. Ebu Hureyre’yi ise İmam kıldı. Medine şehrinde vali olduğu halde şöyle hutbe okurdu “Allah’a hamd olsun ki.[412] d-) İbn-i Kesir. ona düşman olana düşman ol.)" dedi." Ebu Hureyre derin bir nefes çekerek İnna lillah ve inna ileyhi raciun." Diye buyurduğunu duymadın mı? Ebu Hureyre cevaben şöyle dedi: Ben şehadet ediyorum ki.Bir Gencin Kufe Mescidinde Gadir Hadisi Hakkında Ebu Hureyre’ye Yemin Ettirmesi:[411] a-) Hafız Ebu Ye'la el-Musuli (ö. dini kıyam (vesilesi). Ebu Ye'la. h. aynı rivayeti Ebu Ye'la-i Musuli ve İbn-i Cerir-i Taberi'den nakleder.a. Allah'ım! Onu seveni sev.“Evet Allah’a andolsun ki duydum.” Genç." Bu sözü dedikten sonra da oradan ayrıldı. o da Ömer b." c-) Hafız Ebu Bekir Haysemi. sen onun düşmanını sevdin ve onu sevenlere düşman oldun. Abdurrahman b.a.

Bu olay defalarca aynı güçler tarafından tekrarlanmış.Halk da böyle dediğinden dolayı gülerdi. Ali ve evlatları olduğu sürece Ensar. Resulullah (s."[421] 9. Hüseyin. Erkam'ın yanında oturmuşken adamın birisi gelerek şöyle dedi: "Hanginiz Zeyd b. Mezine ve Gıfar kabilelerinden birçokları vardı. Ali de onun mevlâsıdır. İbn-i Kuteybe bunların hepsini "El Mearif" adlı kitabında Ebu Hureyre'nin hal tercümesinde naklediyor.)[417] 8. Abdullah'dan duydum ki şöyle diyordu: "Gadir-i Hum'daki Cuhfe’de idik. Iraklı birisi içeri girerek dedi ki: Seni Allah'a yemin ettiriyorum Resulullah (s. Ebu Talibin elinden tutarak şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlâsıdır." Adam ona yönelerek şöyle dedi: Resulullah (s.Allâme Genci-i Şafiî senedi ile Abdullah b. El-Maarif kitabının (Mısır 1933 miladi) baskısında tahrif edilmiş ve kitaptan çıkarılmıştır. Çünkü o. Sonra Ali b.bunları İbn-i Ebi-l Hadid'den naklettikten sonra şöyle der: Bu yazılanlar.a. Erkam evet duydum dedi. Emir geldi!" Bu sözden kendisini kastederdi. Zeyd b. Muhammed b. Allah'ım! Onu seveni sev. Übade-i Ensarii Hazreci ile Muaviye arasında uzun bir tartışma oldu. Ebu süfyân. onun aleyhinde itham olunmamıştır." Allame Emini -Allah rahmet eylesin.Aynı rivayeti Himveynî iki senet ile Abdullah b. Akil'den şöyle dediğini delille ortaya koyar. Yanımızda Ali b. yol aç.a) rivayet olunur: "Ben. Abdullah b. Orada Cehine. Muhammed b.a.[420] c. Sa'd'ın Gadir Hadisini Muaviye'ye Karşı Delil Getirmesi: Muaviye b.a. Medine halkı onu karşıladıktan sonra yüce sahabi Kays b. Akîl'den nakleder ki şöyle dedi: Cabir b. Muhammed b."[419] b.Kays B. İbn-i Kuteybe'nin sözü bizim için hüccettir. Muhammed b.[422] O tartışma Kays'ın şu sözünden: “Canıma and olsun ki.Bir Adamın Gadir Hadisi Hakkında Zeyd b.a)'dan duyduğun ve gördüğün şeyi bana anlat. Abdullah ile birlikte onun evinde oturmuştuk.” Cabir cevaben dedi ki: "Gadir-i Hum'daki Cuhfe'de idik.Iraklı Bir Adamın Gadir Hadisi Hakkında Cabir-i Ensâri’ye Yemin Ettirmesi [418] a..a)'ın şöyle buyurduğunu duydun mu? “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır.a) çadırından çıktı ve eliyle üç kez işaret etti.a.. Kureyş. Sad b. Akil'den nakleder."[415] 7. O yine Medine valisi olduğu halde çarşıda yürürken önündeki bir adama rastladığında ayaklarını yere vurup şöyle bağırırdı: "Yol aç. Erkam’a Yemin Ettirmesi: Ebu Abdullah-ı Şeybânî'den[416] (r. ona düşman olana düşman ol! (Zeyd b. Şeyhimiz Zehebi der ki: "Bu hadis hasendir. Arap veya Acem’den hiç kimsenin hilafette bir hakkı yoktur.a) çadırından çıktı ve Ali'nin elinden tutarak şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlâsı isem.” Sonra Muaviye sinirlenerek şöyle dedi: .Aynı rivayeti İbn-i Kesir. Hanefiyye ve Ebu Cafer de vardı. Resulullah (s.s)’ın vefatından sonra hacc’dan sonra Medine'ye gitti. Erkam’sınız?" Orada olan cemaat dedi ki: "Zeyd budur. “Cabir b. hilafet yıllarında İmam Hasan (a. hatta kitapta olmayan konular bile ona sokulmuştur.

. . “Kimdir o?” dediğinde Kays cevaben şöyle dedi: Bu ümmetin âlimi ve sıddıkı Ali b. Zemahşeri Ebu'l Kasım Cârullah Mahmud b.a. Ben. Ali'nin velâyetini kabul etmemin sebebi de Resulullah (s." Ey İbn-i Sa'd! Bu sözü kimden aldın? Kimden rivayet ettin? Kimden duydun? Baban mı haber verdi bunu? Ondan mı öğrendin?" Kays cevaben şöyle dedi: "Bunu babamdan daha yüce olan ve benim üzerimde daha fazla hakkı olandan duyup öğrendim!" Muaviye. Ali de ona kendi nefsinden daha evlâdır." Kays da cevaben şöyle dedi: Bu lakaplara daha layık ve evla olan hakkında şu ayet nazil olan şahıstır: "Rabbin’den bir delil üzerinde olan ve onu yine ondan bir şahid izleyen. seni neden çağırttığı mı biliyor musun? . 538 hicri) şöyle diyor: Muaviye hacda iken Ali'nin Şiilerinden olan Darimiyye-i Hacuniyye adlı zenci bir kadını çağırttı." . Sana buğzetmemin sebebi de. . bu işe senden daha layık olana karşı savaştığın ve sana ait olmayan şeye tâlip olduğundan dolayıdır. ama ben Ham değilim.Doğru söylüyorsun.Dârimiyyet-ul Hacûniyye'nin Muaviye'ye Karşı Delil Getirmesi. "[424] Resulullah (s...a.” (Kitab-ı Süleym-el Hilâli) 10. Ancak benden sonra Peygamber yoktur.Suphanallah! Benim gaibten haberim yok. Ömer (ö.a)’in seninde gözünün önünde Gadir-i Hum'da onun velâyetini tayin etmesi. Ebi Talib! Allah onun hakkında şu ayeti nazil etti: "De ki benimle sizin aranızda şahit olarak Allah ve yanında kitabın ilmi olan yeter. yanında kitabın ilmi olan da Abdullah b."[423] Kays daha sonra Ali hakkında nazil olan ayetlerin hepsini teker teker saydı. . "Benim Ali'yi sevmemin sebebi halkın içinde adaleti sağladığı ve malları eşit olarak taksim ettiği içindir. Onu getirdiklerinde ona: Nasılsın ey Ham kızı! -"İyiyim.a) onu Gadir-i Hum günü tayin ederek buyurdu ki: "Ben kimin mevlası isem ve ona kendi nefsinden daha evlâ isem. (artık onlar) gibi midir?. miskinleri sevmesinden ve din ehlini yüceltmesi içindir. Ben-i Kenâne kabilesinden bir kadınım.Bana aman veriyor musun? .." Ve Tebük Gazvesinde buyurdu ki: "Sen bana nisbet. Selâm'dır.Eman vermediğin halde diyorum. şu farkla ki.Hayır.Sana şu soruyu sormak için çağırdım: Neden Ali'yi sevdin ve bana buğzettin? Neden onun velâyetine girdin ve bana düşman oldun? . Muaviye de onun bu sözlerine karşılık olarak şöyle dedi: Ümmetin sıddıkı Ebu Bekir ve Faruk ise Ömer’dir. Harun'un Musa'ya olan nisbeti gibisin.

Resulullah onun ismini diline getirdi ve ümmetini onun velâyetine bağımlı kıldı. Meymun-i Evdi'den (ö. Kimin o ikisi gibi evlâdı vardır? Resulullah onun kayınpederidir ve o Resulullah'ın evlatları ve ehlindeki vasisidir."Kureyş'ten.a) dan şöyle duyduklarını bana söylediler. Onun yüceliğini anlattı ve onun menziletini ümmetine açıkladı. "Gadir Gününün sahibidir. hüküm verirken zulmettiğinden.V) sevenlerdenim. Sonra buyurdu ki: "Ey halk! Kim sizlere kendi nefsinizden daha evlâdır?" Dediler ki: Allah ve resulü daha iyi bilirler.a. Müverrik'den nakleder ki şöyle dedi: Ben Şam'da iken Ömer b."Haşim oğullarında" (Bunu duyunca biraz sustu. Onun gibisini kim görmüştür? Veya onun gibi birinin böyle bir saadete erdiğini birisi duydu mu? O. bütün cennet gençlerinin efendileri olan Hasan ve Hüseyin’in babasıdır. 177 hicri). vahdeti bozduğundan. 378 hicri) ve İbn-i Ebu Davud'dan.) . Ebu Bekir Muhammed-i Testurî'den."[425] 11.Amr-ı Udî'nin Hz."Hangi Haşim oğullarından? -" Ali'yi sevenlerden! . Abdülaziz'in Delil Getirmesi: a. Ali’nin Düşmanlarına Karşı Delil Getirmesi: Kufe'nin müftü ve kadısı Şerik b. o faziletler şunlardır: O. o Yakup'tan.. Ebu İshak-ı Seb'i'den (ö.a. Buyurdu ki: "Ben kimin mevlâsı isem. Sonra dedi ki: Bazıları Resulullah (s. Acre gibi birçoklarından duydum ki şöyle diyorlardı. Onun kapısı dışındaki mescide açılan tüm kapılar kapatıldı.a) ashabından olan Huzeyfe b. Ona yaklaştığımda dedi ki: "Sen kimlerdensin?" . Hayber günündeki bayrağın sahibi O'dur. işte onlar cehennemin odunlarıdırlar.Emevi Halifesi Ömer b. Daha sonra elini göğsüne koyarak dedi ki: Vallahi ben de Ali'yi (K. heva ve hevesine göre hükmettiğinden dolayıdır. Abdülaziz halka mal dağıtıyordu. Resulullah o gün onun gözlerine ağzının mübarek suyuyla şifa verdi de artık o asla gözlerinden şikâyet etmedi ve o günden sonra soğukluk veya sıcaklık hissetmedi: Ve o. Ebi Talib (Emir’ül mü’minin)'in adı geçince şöyle dedi: "Bazı kavimler ona karşı düşmanlık beslerler. o ise Yezid b.. o İsâ'dan. Şebbah'den.Ali kimdir? Sonra sustu." ."Hangi Kureyş ten" . O ise Amr b. ." Ben Muhammed'in (s. 127 hicri). Abdullah-ı Nahei (ö. Ömer b.Sana düşman olmamın sebebi de haksız yere kan döktüğünden. o Ömer b. ilk ve son kadınların efendisi Fatıma'nın kocasıdır. Yemân ve Kâ'b b. 74 Hicri) nakleder ki onun yanında Ali b.Hafız Ebu Naim." 12. Ali de onun mevlâsıdır. Hiçbir beşere verilmeyen faziletler Ali'ye verildi. Muhammed-i Sırrî'den (ö. o ikisi Ömer b. Hayber kapısının sahibi O'dur.

Namazımızı henüz tam olarak bitirmeden elçi gelerek dedi ki: “İçeriye girin”." Dedi ki: "Allah Emir’ül mü’minin muvaffak etsin.[428] c. Söylenilen sözü iyi anlayan ve iyi cevap verenler olmalıdırlar.İbn-i Asâkir aynı rivayetin Emir’ül mü’minin Ali b. İsmail b. Sen Emir’ül mü’minin'in istediği fahiklerin adını söyle. Abd-ü Rabbih-el Kurtubî (ö. Biz de sabah namazından önce saraya gittik..Aynı rivayeti Hafız Cemaluddin Zerendî "Nazm-u Dürer-is Simtayn" adlı kitabında nakleder.Ebu’l Ferec aynı rivayeti senedi ile Yezid b. Yahya daha sonra şöyle dedi: "Ben sizi bunun için çağırmadım. 328 Hicri). Hafız Ebu Naim'den müsned olarak nakleder." İshak -Ey Emir’ül mü’minin! "Resulullah dan sonra Ali b.Semhûdî "Cevâhir-ul Akdeyn" adlı kitabında bu rivayeti Yezid b. İsa b. Kapıdaki hizmetçi bize bakarak “Ey Ebu Muhammed! Emir’ül mü’minin seni bekliyor” dedi. İçeriye girdiğimizde Emir’ül mü’minin tahtına oturmuştu. “O’na Ali b."[427] b..a. Emir’ül mü’minin sizlerle kendi mezhebi ve inancı hakkında tartışmak istiyor." Diye buyurmuştur Sonra dedi ki: Ey Mezâhim![426] Bunun gibilerine ne kadar veriyorsun? "Yüz veya iki yüz dirhem. Sonra dedi ki: "Hakk senin memleketindedir." Yahya dedi ki: "Emir’ül mü’minin'in inancına göre Ali b. Daha sonra onların hepsini çağırtarak ertesi gün saraya gelmelerini emretti." İshak -"Ey Emir’ül mü’minin'in! Senin Hz. Muvarrık'dan nakleder. Ali hakkında buyurduklarını bizler bilmiyoruz. Amr b.ver dedi. Eksem baş hakim olduğu zamanda beni ve bazı arkadaşlarımı çağırttı. Ebu Talibin kölesi Zerik-il Karaşi-el Medenî'den nakleder.a)’dan sonraki halifelerin en hayırlısıdır ve hilâfette en haklı olandır. f. İçeriye girdiğimizde namaz kılmamızı emretti. Ebi Talib Resulullah (s. biz de ata binerek sarayın kapısına dek gittik. Hammad b. Ve dedi ki: Emir’ül mü’minin Me'mun yarın sabah kırk tane fakihi hazır etmemi bana emretti. İbrahim b. Ali de onun mevlâsıdır.[430] e.[429] d. 13." Dediğinde. Evine gittiğimizde Yahya'nın elbisesini giyip bizi beklediğini gördük O atına bindi."Ben kimin mevlası isem.Halife Me’mun'un Gadir Hadisini Fakihlere Karşı Delil Göstermesi: Ebu Ömer b. Senin gibilere verilenlerin aynısı yakında sana ulaşacaktır. Ebu Talib’in velayetinden dolayı elli dinâr -Ebu Davud’un nakline göre altmış dinar. gerçi Emir’ül mü’minin'in bizi tartışmaya çağırmıştır. Ebu Talibin halkın en üstünü ve hilafete daha layık olduğu sözünü nereden söylüyorsun?" . istersen sen bana sor." Harun -"Ey İshak! Kendin seç." İshak -Ben soracağım Emir’ül mü’minin!" Harun -"Sor. İshak b. İnancını buyursun.Aynı rivayeti Himvinî. İstersen ben sana soru sorayım. Zeyd'den nakleder ki şöyle dedi: "Yahya b. Biz de ona bazılarının adını saydık ve o da saydı ve böylece kırk fakihi tamamlâdı. Muvarrık'dan nakleder.

Gadir den önce öldürüldü. 421 hicri) "Nedim-ul Ferid" adlı kitabında halife Me'mun'un Haşim oğullarına yazdığı bir mektubu nakleder.a) zamanında üstüm olmayan şahıs. İshak -Evet. Mektubun bir bölümünde şöyle geçer: "Muhacirlerin hiçbirisi Resulullah (s. namaz kılan ve sadaka verenler var. ona düşman olana düşman ol. canını onun .Harun -Ey İshak! Halk hangi ölçüye göre filancanın falanca dan. Birisinin Resulullah'ın zamanında iyi ameller işleyerek arkadaşından üstün geldiğini farzedelim Eğer o geride kalan adam Resulullah’ın vefatından sonra iyi ameller işlerse o önceden gelen arkadaşına ulaşabilir mi?" İshak -Bir şey diyemiyorum. Halkın bu bildiğini sen hiç inkâr eder veya yalanlar mısın? İshak -Evet inkâr etmem ve yalanlamam. halk da onlara itaat eder.a. daha üstün olduğunu belirtiyor? İshak -Salih amellere göre. Harun -Rivayet et. İbn-i Miskveyh (ö." Harun -Bu sözü nerede söyledi? Vedâ haccından döndükten sonra mı? İshak -"Evet. daha sonraki amellerle üstünlüğü yakalayamaz. Harun -Bu hadise iyi baktın mı. Ali'nin velâyetini inkâr etti. Sen bu hadise nasıl inanıyorsun? Eğer senin bir oğlun on beş yaşına gelse ve dese ki: Benim kölem benim değil de amcamın oğlunun kölesidir ey halk! Bunu böylece bilin." Harun -Zeyd b. Hârise arasında çıkan bir tartışma sonucu Zeyd. ama gerçekten faydayla doludur.a. Harun -"Doğru söyledin. Harun -Ey İshak! Velayet hadisini bilir misin. Fatihlerinizi Rab olarak karar kılmayın.? İshak -Evet.a) da buyurdu ki: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. Çünkü bizim zamanımızda daha fazla cihad edip hacca giden. Allah (c. Harun -Ey Ebu İshâk! Oğlunun sözünü kabul ediyorsun da Resulullah’ın sözünü neden kabul etmiyorsun? Yazıklar olsun sana. O. Harun -Ey İshâk! Evet deme. Resulullah (s. Allah'ım! Onu seveni sev. Ama onlar emrederler. ey Emirül müminin! Resulullah (s. Harise.a."[432] Bu rivayet çok uzundur.c) kitabında diyor ki: "Onlar Allah'ı bırakıp da hahamlarını ve ruhbânlarını ilah ve Rab edindiler.. Ebu Bekir veya Ömer'e farz kılınanı Ali’ye de farz kılındı mı? İshak -Halkın naklettiği bir hadise göre Ali ile Zeyd b.a)’ın yanında Ali gibi ayakta değildi. İshak -Şöyle rivayet olmuştur. oruç tutulmaz ve onların Rab olduğunu da zannetmezler." Sonra şöyle dedi."[431] Onlar için namaz kılınmaz. oruç tutup....

hükm. Allah'ın dininde en fakih olan ve Allah'ın kitabını en çok okuyan yine o idi."[433] 14. Herkesin emîri idi. Ali de onun mevlasıdır.s)'a aittir ve yalnızca ona ait olan faziletler ise şunlardır: Resulullah. en azametli o idi. savaşmaktan asla çekinmezdi. kitaba ve inene ilim. ona yakınlık.a. BÖLÜM ASHABIN GADİR'E VERDİĞİ ÖNEM Sahabelerden Gadir Hadisini Rivayet Edenler 7.Mes'udî'nin Sözü: Resulullah (s. iffet ve ilim. Ali (a. fakat biz kitabın aslına sadık kalarak bu eseri sizlere sunuyoruz. Tüm bunlarda en büyük pay ve en çok Hz. düşman ordusundan asla kaçmazdı.yolunda feda etti ve onun yatağında yattı." Ve buyurdu ki:"Sen bana tıpkı Harun'un Musa'ya olan nisbeti gibisin. zühd." Bu duadan sonra Ali içeriye girdi. kazâ. ona düşman olana düşman ol. canını ona fedâ etmek. Yalnız benden sonra peygamber yoktur."[435] 7.a. dağların eteğinde ve vadilerde bahadır pehlivanlara karşı savaşır. resulullah (s. kanaat. Haramı ve helâli en iyi o bilirdi: Ve O." Ve yine Enes peygambere bir tavuk yemeği getirdiğinde ona dua ederek buyurdu ki: "Allah’ım! En çok sevdiğin kulunu buraya gönder de bu tavuğu benimle birlikte yesin. Bölüm ASHABIN GADİR'E VERDİĞİ ÖNEM Önemli Bir Nokta: Gadir Kitabının üzerinden yarım yüzyıldan fazla bir süre geçmiş olduğundan dolayı. Allah yolunda cihad. Sürekli sınırları korurdu." Ve yine buyurdu ki: Ben kimin mevlası isem. Gadir-i Hum hadisindeki velayetin sahibidir. ashabı birbirine kardeş ederken buyurdu ki: "Sen ise benim kardeşimsin. Allah'ım! Onu seveni sev. takva. kaynakları defalarca basılmış olduğu için zikredeceğimiz kaynaklar elinizde bulunan kaynaklarla uyuşmayabilir. "Sen bana tıpkı Harun'un Musa'ya olan nisbeti gibisin. Resulullah’ın şu sözü de onunla ilgilidir. ama kimse ona emîrlik edemedi. Konuya Giriş: .a)'in ashabının faziletli olmasındaki etkenler şunlardır: iman ve hicretteki öncelik. Ancak benden sonra peygamber yoktur.a)’a yardım. Müşriklere karşı halkın en şiddetlisi idi ve Allah yolunda en çok cihad eden. kalbi metin idi."[434] "Doğrusu bu bir uyarıdır. isteyen Rabbi’ne doğru bir yol tutar.

Resulullah (s. kendilerini doğru ve hak olan Velayet yoluna hidayet ettiği için hamd ve şükrediyorlar. tarih. arkada kalanların gelmesi beklenildi.a. Bunlar da bu önemli meselenin her zaman hatırlanması ve canlı tutulması içindir. Bundan dolayı din İmamları (onlara selam olsun).a).a) seferinin sonunda. namaz ve dua gibi amelleri vardır. Gadir günün hatırlardan silinmemesi için o günün. Bu merasimlere katılma imkanı olmayanlar. Bütün bunlar bu olayın tüm zaman süreci içinde canlı kalması için idi. Şialar.a)'in veda haccından döndüğü ve halkın onun etrafında bulunduğu sırada Allah’ın O’na. bu olayı. Raviler. değişik bölgelerden halk gruplarının etrafında toplandığı zaman bu meseleyi tebliğ etmeye başladı. Ehl-i Sünnetten bazılarının taassup nedeniyle bu yoldan ayrılmaları. Bu konu kitabın önceki bölümlerinde geniş bir şekilde ele alınmıştır. hükümetinin doğu ve batıya uzanacağı ile ilgili önemli bir haberi halka tebliğ edeceğini çok iyi biliyordu. bunu da yeterli görmeyip. Şiiler "Gadir" gününde İmam Ali (a. Akleden ümmetin salihleri bu seferin sonunda Resulullah (s. o yıl ki hacc merasimine müslümanların daha fazla katılmasını istedi. o günde toplanmaları ve birbirlerini tebrik etmeleri emredilmiştir. Böylece milyonlarca insan bu hadisi kabul ederek rivayet ediyorlar. orada hazır olmayan diğer müslümanlara bu meseleyi iletmelerini emretti. kabilelerin büyükleri ve muhterem insanlar her taraftan o günü hatıralarında canlı tutmaları için toplanıyorlar. Bununla birlikte Emir-ul Mu’minin Ali (a. güçleneceği.s) da yaşadığı sürece.a)'e kadar yetiştirerek hadisin kesin sahih oluşunu belirtmişlerdir. Bu yüzden. hadis. oruç. Gadir hadisesi ile ilgili deliller getirilip üzerinde bahsedildiğini göreceksiniz.a. Ehl-i Sünnetin görüşünü . Ehl-i Sünnetin. Resulullah (s. Allah Resulünün bu hacc merasiminden sonra. bu hadisin bütün müslümanlar tarafından kesin olarak kabul edildiğine inanmasından dolayı. Şiilerin.c) bu hadisin çok meşhur olmasını istemiş ve bu hadisin. İmamlar hakkında Kur'an ve sünnetten bir çok konuşmalar yaparak Gadir hadisesi hakkında halka geniş bilgiler veriyor ve binlerce insan mutluluk içerisinde yüce Allah'a.a. her bölgede. sahih olduğunu ve tevatür ile nakledildiğini zikretmişlerdir. köylerde ve her yerde bu amelleri yapıyorlar. kendi imametine delil olarak bu olayı zikretmiş ve Veda haccında hazır bulunan sahabelerin bu konu hakkında şahitlik etmelerini istemiştir. önde gidenler geriye döndü. grup-grup bir çok bölgeden gelerek hacc merasimi için Hazretin yanında yer aldılar. dinlerini öğrenecekleri mercileri.a. dinin onunla ayakta duracağı.a. Orada bulunan yüz binden fazla insanın. bulundukları yerlerde “Mevla Hadisini” okuyarak sevinçlerini açığa vuruyorlar.a) de bu meseleye çok önem vererek üzerinde çok ciddi bir şekilde durmuştur. Bu yüzden. Onlar da bu hadise önem vermiş.s)'ın kabrinin yanında büyük merasimler düzenliyor. dini koruyan İmam (a. Allah Resulü (s. sürekli olarak ilk İmamın imametine delil olarak nakletmişlerdir.s)'ın imametine delil olması için zihinlerde yer etmesine. hadisin senedini zikretmeyi gerek görmeyerek hadisi nakletmişlerdir. Bazıları ise. Münezzeh olan yüce Allah. bu hadisin isbatın da Şialardan pek geri kaldıklarını sanmıyorum. tefsir. Ben.Allah (c. bu konudaki hadisi senetleriyle birlikte teselsülü kesmeden birbirlerinden nakledip Peygamber (s. akaid gibi hangi kaynağına göz atsanız. Yine müslümanların sürekli "Gadir" gününü bayram etmeleri. çok önemli şeyleri kendilerine tebliğ edeceğini anlayan ve hisseden müslümanlar. bu meseleyi tebliğ etmesini emrettiğini görüyoruz. ileri ve olgunluğa eriştirecek önderlerini tanımaları için müslümanların her zaman okuyacakları ayeti kerimeleri nazil etti. şehirlerde. ravilerin geniş bir şekilde rivayet etmelerine ve bu hadisin unutulmamasına büyük önem vermiştir.

154-403. s. 2. El-Menakıb (Hatibel Harezmi) s. . 6. 8. 58.114. Çünkü bu hadisi kabul edenler. 3 El Bidaye Ve'n-Nihaye (İbn-i Kesir ed Dimaşki) c. 259 Feraid-us Simtayn (Hafız Ebu İshak el-Himvini).Ebu Hureyre: Hicri 57. muhakkik ve hadis ilminde uzman olan kimselerdir. 290. s. Tarih-i Bağdat (Hatib el Bağdadi) c. 87 yaşında vefat etmiştir. Tarih-ül Hulefa (Celaluddin Suyuti) s. s. 59 yıllarında. 214. 327. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). s. 2. Esne’l Metalib (Şemsuddin el Cizeri) s.Ebu Leyli el Ensari: Hicri 37 yılında Sıffin'de öldürülmüştür. Nuzul-ül Ebrar (Mirza Muhammed el Bidahşi) s. Tehzib-üt Tehzib (İbn-i Hacer Askalani) c.s) (Hatib-el Harezmi).130. İstiab (İbn-i Abdulbirr). 35. Nuhab-ül Menakıb (Kadı Ebu Bekirel Cuabi). Bu kimseler. 7. Hadis-ül Velayet (Hafız b. Cevahir-ül Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). Tarih-ül Hulefa (Suyuti) s. 2. 20. s. Maktel-ül İmames Sıbt eş Şehid (a. Ed Dürr-ül Mensur (Suyuti) c. 5. Kenz-ül Ummal (Muttaki el-Hindi) c. s. Ukde el Kufi). Tehzib-ül Kemal fi Esma-ir Rical (Ebu'l Haccac el-Mezzi). c. El-Menakıb (Hatib el Harezmi) s.etkilemez. Burada Gadir hadisinin senetlerinde yer alan bir kısım kimselerin isimlerini yazacağız.[437] Sahabelerden Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 1. 473. hiçbir şüpheye yer vermeksizin geniş bir şekilde ve hatta tevatür[436] ile mezkur hadisi naklederek senetlerini çok büyük sahabe ve tabiin gruplarına dayandırıyorlar. 114. bunlar alimler topluluğunun temsilcisi değildirler.

s. 80.Ebu Kuddame el-Ensari: Usd-ül Ğabe (İbn-i Esir) c.Ebu Rafi el-Kibti: Allah Resulunun (s.a. s. s.s)'ın tarafında savaşırken şehid olmuştur.Ebu Zeyneb Avf el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 3. El-İsabe (İbn-i Hacer) c. 408 ve c. 4. s. El-İsabe (İbn-i Hacer) c. Hadis-il Velayet (İbn-i Ukde). Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlül Behçet efendi) s. 5. 205. Hadis-ül Velayet (İbn-i Ukde). 276. Cevahir-ül Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi) . 3. 4. 4. 7. Hadis-ül Velayet (İbn-i Ukde). 5. Maktel-ül İmam es-Sibt eş-Şehid (a. s. 307. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. . Muhsin el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir). 5. s. Ali (a. 205. 2. s. Cevahir-ül Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). Hadis-il Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 67.Ebu Fuzale el Ensari: Bedir ehlinden olup Sıffın'da Hz.3. Hadis-ül Velayet (İbn-i Ukde). Hadis-ül Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 8. Nühab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cenbi). Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlül Behçet Efendi). 6. 159. 5. c. Tiyhan: Hicri 37 yılında Sıffin'da öldürülmüştür.a) hizmetçisi.Ebu Umre b.s) Hatib el-Harezmi.Ebu’l Heysem b. Amr b.s) Hatib el Harezmi. Maktel-ül İmam es-Sibt eş-Şehid (a. 307 ve c.

Hicri 30. Nühab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi).Ummi Seleme: Allah Resulünün (s. Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi).a)’in hanımı. 13. Ebi Kuhafe et-Teymi: Hicri 13 yılında vefat etmiştir.Ubey b.Esma Bint-i Umeys el Has’amiyye: Kitab-ul Velayet (Ebu Abbas İbn-i Ukde). Muhris el-Hazeli: Cahiliye ve İslam döneminde şair olup Osman zamanında vefat etmiştir. Zeyd b.Ebu Zuveyb Huveylid (Halid) b. Maktel-ul İmam es-Sıbt (Hatib el-Harezmi) Dördüncü fasl.Nühab-ül Menakıb (Kadi Ebu Bekir el-Cuabi). 9. . Vesilet-ul Meal (Ahmet b. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde).a. Hadis-ül Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 10. Baksir el-Mekki). Ed-Durrun Nazim (İbn-i Hatem eş-Şami). Kaab el-Ensari el Hazreci: Karilerin büyüğü.Usame b. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). 11. 14. Nühab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 3.Es'ad b. Halid b. Hadis-ul Gadir (Mensur er-Razi). Nühab-ül Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 32 yıllarında vefat etmiştir. Harise el-Kelbi: Hicri 54 yılında 75 yaşında vefat etmiştir. 12. Kitab-ul Velayet (Ebu Said Mes'ud es-Secistani). Zurare el-Ensari: Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 4. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde).Ebu Bekir b. Nühab-ul Menakıb (kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 15.

Cerir et-Taberi) c. s. 194. 7.Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi). s. 6. 3 El-Bidaye ve'n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. 209 ve c. 636. Malik el Ensari el Hazreci: Allah Resulünün (s. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. s. 349. 5. . 6. 464. 14. 18. 377. 114. s. 473. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s. 2. Tefsir-i el-Menar (Muhammed Abduh) c. 236. s. El-İstiab (İbn-i Abdulbirr) c. s. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 3.El-Berra b. 17.s) Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). Tarih-i Bağdad (Hatib el Bağdadi) c. 3.a. 40. s. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s. 6. s. 20. Nühab-ul Menakıb (Kadı Cuabi) Nuzul-ul Ebrar (Mirza Muhammed el-Bidahşi) s.s) (Hatibel Harezmi).a) hizmetcisi. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). s. 428. Tefsir-i Nişaburi (Nizameddin en-Nişaburi) c.Ummi Hani Bint-i Ebu Talib (a. 291 Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. Tefsir-i Fahri Razi (Ebu Abdullah er Razi) c. 154-403. El-Maarif (İbn-i Kuteybe ed-Dineveri) . hicri 93 yılında vefat etmiştir. Azib el-Ensari el-Uvsi: Kufe’ye yerleşmiş ve Hicri 72 yılında vefat etmiştir. 40. Tefsir-i Taberi (Muhammed b. s. Hadis-ul Velayet (İnb-i Ukde). Müsned-i Bezzar (Ebu Bekir Ahmet el-Bezzar). s. 16. 4 Tarih-i Bağdad (Hatib el-Bağdadi) c. 7.Ebu Hamza Enes b. s.

1. 19. 152. 557. Ruh-ul Meani (Alusi el-Bağdadi) c. Nuzul-ul Ebrar (Mirza Muhammed Bidahşi). 169.114. Zeyn-ul Feta fi Şerh-i Sureti Hel Eta (Ebu Muhammed el-Asimi). Sunen-i İbn-i Ebu Şeybe (Hafız İbn-i Ebu Şeybe el-Kufi). El-Keşf-u ve’l-Beyan (Ebu İshak es-Salebi). 2. 4. El-Fusul ul-Muhimme (İbn-i Sebbağ el-Maliki) s. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s. 3. 16. 67. Sunen-i İbn-i Mace (İbn-i Mace el-Gazvini) c. El-Cami es-Sağir (Suyuti) c. s. s. . Fezail-us Sahabe (Ebu Naim el-İsfehani). Şerh-u Divan-i Emir-ul Mu’minin (a. 2. s. Kifayet-ut Talib (Hafız el-Genci) s. 2.s) hayatı bölümünde). 6. Nazm-u Durer-is Sımtayn (Cemaluddin ez-Zerendi).Bureyde el-Huseyb Ebu Sehl el-Eslemi: Hicri 63 yılında vefat etmiştir. Hanbel eş-Şeybani) c. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. El-Hutat (Takiyuddin el-Makrizi) c. 25. 222. s. 2. 2. s. 28-29. Feraid-us Sımtayn (Hafız Ebu İshak Himvini). El-Menakıb (Hatib-i Harezmi) s. 555 El-Hasais (Ebu Abdurrahman en-Nesai) s. 350. s. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. Mişkat-ul Mesabih (Hatib-i Tebrizi). s.s) (Kemaluddin el-Meybudi). s. El-Musned (Ahmed b. Zehair-ul Ukba (Muhibbiddin et-Taberi) s.Tehzib-ul Kemal fi Esma-ir Rical (Ebu Haccac-el Mezzi). Riyaz-un Nezire (Muhibbuddin et-Taberi) c. 281. İstiab (İbn-i Abdulbirr) c. 473 (İmam Ali'nin (a. 14. 94.

6. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi). 2. 110. Cunade Ebu Süleyman es-Suvai: Kufe’ye yerleşmiş. .Tefsir-i El-Menar (Muhammed Abduh) c. Semure b. Tefsir-i Sa'lebi (Ebu İshak es-Sa'lebi). Hilliyet-ul Evliya (Ebu Naim el-İsfehani) c. 307 ve c.Cabir b. s. Miftah’un-Neca (Bidahşi). Tehzib-ul Kemal (Ebu’l Haccac el-Mezzi). 473.s) (Hatib el-Harezmi) 4. 20. Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlul Behced Efendi) S. Nuzul -ul Ebrar (Mirza Muhammed Bidahşi) s. Abdullah el-Vassabi). 3. Esne’l Metalib (el-Cizeri).s) (Hatib el-Harezmi). 205. 5. 67. 7. s. Tarih-i Allah-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlul Behced Efendi) s. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. s. 22. 6. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. Vedia el Ensari el Hazreci el-Medeni Ebu Said Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Abdullah el-Ensari: 94 yaşında hicri 73. 555. 78 yıllarında Medine'de vefat etmiştir. El-İktifa (İbrahim b. El-Mustedrek (Hakim el-Nişaburi) c. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). 74 vefat ettiğini yazmıştır. 67. s. El-Cami-us Sağir (Suyuti) c. s.Cabir b. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. 337. 23. c. İsabe H. s. 5. İstiab (İbn-i Abdulbirr) c. 6. s. 74. 464. 4. s. 21. bölümünde. hicri yetmiş senesinde burada vefat etmiştir. 397. Tehzib-ut Tehzib (İbn-i Hacer) c. Maktel ul İmam es-Sıbt-eş Şehid (a. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). 398. 20. 3. 2. s 209.Sabit b.

Cubeyr b. 154-399. .Cebelet b. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. Sunen-i İbn-i Ebu Şeybe (İbn-i Ebu Şeybe el-Kufi). Feraid-us Sımtayn (Himvini) b. 58. 9. s. El-Umde (Şemsuddin İbn-i Batrik) s. 53. Ziya-ul Alemin (Ebu’l Hasan eş-Şerif el-Fetuni).s) (Hatib el-Harezmi. 298. 9. s. 349. 31. Kifayet-ut Talib (Hafız el-Gunci) s. 6.Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). 59 yıllarında vefat etmiştir. 41. Mecma-uz Zevaid (El-Heysemi) c.s) (Hatib-el Harezmi). 7. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. Abdullah el-Vessabi). Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s. Nuhab-ul Menakıb (Kadi Ebu Bekir el-Cuabi). Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s. s. s. 25. Abdullah b. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s. 106. Amrel Ensari: Hadis-ul Velayet (Hafız Ebu’l Abbas İbn-i Ukde). s. Meveddet-ul Kubra (Ali b. 114 Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. 16. Adi el-Kureşi en-Nufili: Hicri 57.Cerir b. Cabir el-Becri: Hicri 51-54 yıllarında vefat etmiştir. El-İktifa (İbrahim b. 23. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. Mut'am b. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. 336. Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). 68. El-Mucem-ul Kebir (Hafız et-Taberani) Miftah-ul Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşi). Şeab el-Hemdani) Hadisin bir miktarını yazmıştır. 24. 6. Tarih-i Al-i Muhammed (kadı Muhammed Behced Efendi) s.

s. (s.Cundeb b. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 29.s) (Hatib el-Harezmi). Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlul Behçet Efendi).Habbe b. 4. 307 ve c. Amr b.a). Hadis-ül Velayet (Hafız b. El İsabe (İbn-i Hacer) c. 7. Nazım el-Ensari Ebu Cuneyde: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir). Yenabi-l Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s. [438] Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 5.Hubşi b. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s. 28. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Maktel-ül İmam es Sıbt-eş Şehid (a. Ukde).Cenda b. . El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. El-Menakıb (Hafız İbn-i Meğazili). Maktel-ül İmam es-Sıbt-eş Şehid (a.s) (Hatib-el Harezmi) Nuhab-ül Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi) 27. s. Cunade el-Gaffari Ebu Zer: Hicri 31 yılında vefat etmiştir. 5.4. 3. 1. 372. 205 Esne’l Metalib (El-Cizeri) s.114. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir). 1. s. 1. c. El-İktifa (İbrahim el-Vessabi). s. Cuveyn Ebu Kuddame el-Ureyni el-Bicli: Hicri 76 veya 79 yılında vefat etmiştir.26. 34. Feraid-us Simteyn (Himvini) b. 58. El-Kuna ve’l Esma (Ebu Beşr ed-Dulabi). 211 ve c. Cem-ul Cevami (Suyuti). c. 308. Mearic-ül Ula Fi Menakıb-il Murteza (Muhammed Sadrulalem). 367. Cunade es-Seluli: Kufe’ye yerleşmiştir. 349.

2. Bedil b.298. 2. El-Mucem el-Kebir (El-Hafız et-Tebaran-i). 9. 348. Useyd Ebu Seriha el-Gaffari: Şecere ashabındandır. 20. İsa et-Tirmizi) c. 6. Feraid-es Simtayn (Hafız Ebu İshak el-Himvini) Fusul-ul Muhimme (Nuruddin İbn-i Sebbağ el-Mekki) s. 106. s. 5. Verka El-Huzai: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 42 yıllarında vefat etmiştir.102.Huzeyfe b. s. Kenz-ul Ummal (Muttaki Hindi) c. Es-Sevaik-ul Muhrika (İbn-i Hacer el-Heytemi) s. 169. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir). 60. El-İsabe (İbn-i Hacer) c. Tarih-ul Hulefa (Suyuti). Nuzul-ul Ebrar (El Bidahşi) s. ve c. 304. s.ud-Duvel (İbn-i Senan el-Kirmani) s. 30. 209.Habib b. 1. 154. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 301. 3. Tarih-i Al-i Muhammed (Behced Efendi) s. 25. 31. Ahbar. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Siret-ul Halebiyye (Burhanuddin el-Halebi) c. 7. 25. . 114. Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşi). Es-Sahih (Muhammed b. 1. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. 368. Tarih-i Dimaşk (İbn-i Asakir) Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi).[439] Hicri 40. Er-Riyaz-un Nezire (Taberi) c.Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c.

Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi.) El-Muhtare (Ziya el-Mukaddesi). El-Mu'cem-ul Kebir (Hafız et-Teberani). Miftah-un Neca (El-Bidahşi). Maktel-ul İmames- Sıbt eş-Şehid (Hatib-el Harezmi). Menakıb-us Selase, s.19. El-Mucez (Hafız Ebu’l Futuh Ebu’l Fezail.) Nuzul-ul Ebrar (El-Bidahşi) s.18. Nevadir-ul Usul (Hakim et-Tirmizi). Yenabi-ul Mevedde (El-Kunduzi), s. 38. 32- Huzeyfe b. Yeman el-Yemani: Hicri 36 yılında vefat etmiştir. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri). Hadis-ül Velayet (İbn-i Ukde). Duat-ül Hudat (Hakim el-Haskani). Nuhab-ül Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 33- Hassan b. Sabit Ebu Velid: Hicri, 54, 55 yıllarında vefat etmiştir, Hicri birinci yüzyılın Gadir şairlerindendir. 34- İmam Hasan-el Müçteba (a.s):[440] Hadis-ül Velayet (İbn-i Ukde). Maktel-ül İmam es-Sıbt eş-Şehid (a.s) (Hatib Harezmi). Nuhab-ül Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). Yenabi-ül Mevedde (Kunduzi) s. 482. 35- Seyyid-uş Şuheda İmam Hüseyn (a.s):[441] Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). Hilliyet-ul Evliya (Ebu Naim İsfehani), c. 9, s. 64. Zeyn-ul Feta (Ebu Muhammed el-Asımi).

Maktel-ül İmam es-Sıbt eş-Şehid (a.s) (Hatib el-Harezmi) El-Menakıb (Hafız ibn-ul Meğazili). Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi) 36- Halid b. Zeyd el-Ensari Ebu-Eyyub. Rum savaşında Hicri 50, 51, 52 yıllarında şehid olmuştur. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 3, s. 307 ve c. 5, s. 205-206. Esne’l Metalib (El-Cizeri) s. 4. El-İsabe (İbn-i Hacer), c. 6, s. 223 ve c. 7, s. 780. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. 5, s. 209. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s.114. Cem-ul Cevami (Suyuti). Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Riyaz-un Nezire (Muhibbuddin et-Taberi) c. 2, s. 169. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. 2, s. 154. Mu'cem-ul Kebir (Hafız Süleyman et-Taberani). Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). Nuzul-ul Ebrar (Mirza Muhammed el-Bidahşi) s. 20. 37- Halid b. Velid b. Muğire el-Mahzumi Ebu Süleyman: Hicri 21, 22 yıllarında vefat etmiştir. Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 38- Huzeyme b. Sabit el-Ensari: Sıffın'da Hicri 37 yılında şehit olmuştur. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 3, 307. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 4. Tarih-i Al-i Muhammed (Behced Efendi) s. 67. Cevahir-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi).

39- Huveylid b. Amr el-Huzai Ebu Şureyh: Medine'ye yerleşmiş, Hicri 68 yılında vefat etmiştir. Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). Hilyet-ul Evliya (Hafız Ebu Naim el-İsfehani). Vesilet-ul Meal (Ahmed b. Fazl Baksir el-Mekki). Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s. 38. 40- Ruf'aa b. Abdulmunzir el-Ensari: Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Kitab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 41- Zubeyr b. Avam el-Kureyşi: Hicri 36 yılında öldürülmüştür. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri). Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Hitab-ul Gadir (Mensur er-Razi). Menakıb (Hafız İbn-i Meğazili). Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 42- Zeyd b. Erkam el-Ensari el-Hazreci. Hicri 66, 68 yıllarında vefat etmiştir. İstiab (İbn-i Abdulbirr). El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. 5, s. 208-209 ve c. 7, s. 348. El-Beyan ve’t-Tarif (İbn-i Hamza el-Harrani) c. 2, s. 136-230. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s.114. Tezkiret-ul Hevas (İbn-i Cevzi) s.18. Telhis-ul Mustedrek (Zehebi) c. 3, s. 533. Tehzib-ul Tehzib (İbn-i Hacer) c. 7, s. 337. Tehzib-ul Kemal (Ebu Haccac el-Mezzi). Cami-us Sağir (Suyuti) c. 2, s. 555. Cem-ul Cevami (Suyuti). Hadis-ul Velayet (Muhammed b. Cerir et-Taberi).

El-Hasais (Nisai) s. 15-16. Ruh-ul Meani (Alusi el-Bağdadi) c. 2, s. 350. Er-Ravze (Muhammed b. İsmail el-Yemeni). Riyaz-us Salihin (Hafız en-Nevevi) s.152. Riyaz-un Nazire (Muhibbuddin et-Taberi) c. 2, s. 69. Zeyn-ul Feta (Hafız Ebu Muhammed el-Asımi). Şerh-i Divan-ı Emir-ul Mu'minin (a.s) (Kemaleddin el-Meybudi). Şerh-ul Mevahib (Ebu Abdullah ez-Zerkani) c. 7, s. 13. Es-Sahih (Tirmizi) c. 2, s. 298. El-Umde (Şemsuddin İbn-i Batrik) s.51. Feraid-us Sımtayn (Ebu İshak el-Himvini) b. 58. El-Fusul-ul Muhimme (İbn-i Sabbağ el-Mekki) s. 24. Kifayet-ut Talib (Hafız el-Kunci) s.14-15. Kenz-ul Ummal (el-Muttaki el-Hindi) c. 6, s. 102-152-154-390. El-Kuna vel-Esma (Ed-Dulabi) c. 2, 61. Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Haysemi) c. 9, s. 104-105-163 Mehasin-ul Ezhar (Allame Hamid el-Mehalli). Mustedrek (Hakim en-Nişaburi) c. 3, s. 109-533. Musned (Ahmed b. Hanbel) c. 1, s. 118 ve c. 4, s. 368-372 Mişkat-ul Mesabih (Hatibet-Tebrizi) s. 557. Mesabih-us Sunne (Hafız el-Beğvai) c. 2, s. 119. Metalbi-us Seul (Kemaleddin Muhammed b. Talha) s.16. Mu'cem-ul Kebir (Hafız el-Harezmi) s. 93. Menakıb (Hafız İbn-i Meğazili). Mizan-ul İ'tidal (Şemsuddin ez-Zehebi) c. 3, s. 224. Nuzul-ul Ebrar (Mirza Muhammed el-Bidahşi) s. 19-21.

Sunen (İbn-i Ebu Asım). Hasais (Nisai) s.Zeyd b. El-İktifa (İbrahim b.Mensur).Zeyd (Yezid) b. 67. 4. 233. 48. Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). Hadis-ul Velayet (Hafız b. s. 4. Zeyn-ul Feta (Hafız Ebu Muhammed el-Asımi. s. 356. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 1. s.43. El-İsabe (İbn-i Hacer) c. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Behced Efendi) s. 25. s. Cem'ul Cevami (Suyuti). 212 ve c. Umde (Şemsuddin İbn-i Batrik) s. 30.Sa'd b. Sabit Ebu Said: Hicri 45-48 veya 50 yıllarından sonra vefat etmiştir. 2. Şerahil el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Ukde).) Sunen-i (İbn-i Mace) c. Hilyet-ul Evliya (Hafız Ebu Naim el-İsfehani) c. 18.Zeyd b. s. 1. 114. El-Bidaye ve’n-Nihyae (İbn-i Kesir) c. 340. . 44. 5. Ebu Vakkas Ebu İshak: 54 ve 58 yılları arasında vefat etmiştir. Abdullah el-Ensari: Hadis-ul Velayet (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde). Tarih-i Hulefa (Suyuti) s. 46. Sunen (Said b. Abdullah el-Vessabi).3-4. s. s. 45. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. Mektel el-İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. 567. 3. 7.s) (Hatibel-Harezmi).

Nuzul-ul Ebrar (Mirza Muhammed Bidahşi) s. Ukde).s) (Hatib Harezmi). 6. Muşkil-ul Asar (Hafız Ebu Cafer et-Tahavi) c. 9. 114. 2. Tarih-ul Hulefa (Suyuti) s. Maktel-ul İmam es-Sibt eş-Şehid (a. Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi) 48. 49. s. Kitab-ul Gadir (İbn-i Cerir et-Taberi). Kifayet-ut Talib (Hafız el-Kunci) s. 116.s) (Hatibel-Harezmi). Esn el-Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. yıllarında vefat etmiş ve Baki'de defn olunmuştur. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). s. 194 Cem-ul Cevami (Suyuti). . Hadis-ul Velayet (Hafız b. Maktel-el İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. 349-350. Mustedrek (Hakim Nişaburi) c. Nuhab'ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 6. s.Sad b. 7. Tefsir-i Nişaburi (Nizamuddin en-Nişaburi) c. 107. s. Malik el Ensari el-Hudri Ebu Said: Hicri 63-64-65-74.15-16. 309.Feraid-us Sımtayn (Himvini). 20. 15 yıllarında vefat etmiştir. Ubade el-Ensari el Hazreci: Oniki vekillerden olup hicri 14. s. Menakıb (Hafız İbn-i Meğazili). Tefsir-i İbn-i Kesir (İbn-i Kesir ed-Dımışki) c. 47. 14.Sa'd b. 154-405.Sa'd b. Fezail-us Sahabe (Hafız Ebu Naim el-İsfehani). 2. 3. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Haysemi) c. s. s. 3. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. Cunade el-Avfi: Atiyet-ul Avfi'nin babasıdır.

Ma Nezele Min-el Kur'an Fi Aliyyin (Hafız Ebu Naim el-İsfahani).Semuret b. 52. 108. Mu’cem-ul Avsat (Hafız et-Taberani). Ubade el-Ensari: Kitab-ul Velayet (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde). 74'de. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde).Said b. H. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. 20. 58-60'da. 390-403. 4. Feraid-us Simtayn (Ebu İshak el-Himvini). Cundeb el-Fezari Ebu Süleyman: Basra’da Ö. 80. Feriad-us Simtayn (Ebu İshak el-Himvini) b.Ebu Abdullah Selman el-Farisi: 300 yaşlarında. Ruh-ul Meani (Alusi el-Bağdadi) c. Amr b. Kitab-ul Velayet (Hafız Ebu Said es-Secistani). Umdet-ul Kari (Bedruddin İbn-i Ayni). 54. Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c. Nuzul-ul Ebrar (Bidahşi) s. s.Said b. 58.Seleme b. Fusul-ul Muhimme (İbn-i Sebbağ el-Mekki) s. El-Menakıb (Hatib el-Harezmi) s. Hafız İbn-i Megazili. Sa'd b. Ekva’ el-Eslemi Ebu Muslim: Ö. 9. 27. 2. Durr-ul Mensur (Suyuti) c. . 50. s. Ö.Hasais-ul Aleviyye (Hafız Ebu Fethen Netenzi). Zeyd el-Kureşi el-Advi: H. 259-298. H. 36-37'de. 349. 2. H. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. s. Menakıb Kitabında Gadir hadisini rivayet eden yüz kişinin arasında zikretmiştir. 6. 53. Nahab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 50-51'de Vefat etmiştir: Aşere-yi Mubeşşere’dendir. 51. Hadis-ul Velayet (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde). s.

349.Sehl b. 3. 1. 86 da vefat etmiştir. 57. h. Hanif el-Ensari el-Avsi: Ö. 55. s. s. 11. 3. H. 4. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Cem-ul Cevami (Suyuti). Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c. . 107. Muruc uz-Zeheb (Mes’udi) c.Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 6. Hadis-ul Velayet (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde). Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 58. 7. 307. Kenz-ul Ummal (Muttaki el Hindi) c. 4. Ö. Ubeydullah et-Temimi: 63 yaşında Cemel savaşında. H. Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). S'ad el-Ensari el-Hazreci es-Said Ebu Abbas. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 2. Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlul Behcet Efendi) s. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 391. 9. s. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. 56. 38. 59. Nuhab-ul Menakıb (Kadı Ebu Bekir el-Cuabi). 83 ve 154. 36’da vefat etmiştir. Kitab-ul Gadir (Şeyh Mansur er-Razi).Sadi b. Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kundizi) s.Talha b. İclan el-Bahili Ebu İmame: Şam'a yerleşmiş ve orada ö. El Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir ed-Dimeşki) c. Zeyn-ul Feta (Hafız Ebu Muhammed el-Asimi). s. ö. s. h.Zamiret-ul-Esedi: Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). s. 38'de.Sehl b. Tehzib-ut Tehzib (İbn-i Hacer) c. 67. 91'de vefat etmiştir. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s.

Amir b. s. 252 ve c. s. Zeyn-ul Feta (Hafiz Ebu Muhamed el'Asımi). 92. El-Menakıb (Hatib el-Harezmi) s. El-Menakıb (İbn-i Meğazili el-Vasiti) Aşere-i Mubeşşere’den nakletmiştir. 171. 108. 102. 61. El-İsabe (İbn-i Hacer) c. s. ve c. Vesilet-ul Meal fi Menakıb-il Al (Şeyh Ahmed el Mekki). 179. 2. Maktel-ul İmam es-Sibt eş-Şehit (a. 100. 5.257 Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi).Amr b. 7. 2. s. 154. Er-Riyaz-un Nezire (Muhibbuddin et-Taberi) c. Leyla Zamre: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). 257 63. s.Amir b. 276 ve 348. . 60. 3. El-İsabe (İbn-i Hacer) c. 2. 255.El-Mustedrek (Hakim en-Nişaburi) c. H.15-17. 4.s) (Hatibel-Harezmi). Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 2. 62. Leyla el Geffari: El İsabe (İbn-i Hacer el Askalani) c. Cevahir-ul Akdeyn (Nuruddin es-Semhudi). Vesile Ebu et-Tufeyl: Ö. El-Hasais (En-Nisai) s.Amir b. 2. Fusul-ul Muhimme (Nuredin b. Sabbah el-Mekki). da. 376.112. s. 5. 211 ve c. s. 110. El Mucez (Hafız Ebu Futuh Es'ad el İcli). s. Umeyr en-Numeyri: El İsabe (İbn-i Hacer el-Askalani) c. 92-93. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. 3. El-Beyan ve’t-Tarif (İbn-i Hamza el-Harrani). 3.

408. Kitab-ul Gadir (Şeyh Mensur er-Razi). 69. 68. 3.15. Esne’l Metalib (el Cizeri) s. 370. s. s.s) (Hatib el-Harezmi). El-Menakıb (İbn-i Meğazıli el-Vasıtı). Maktel-ul İmam es-Sıbt eş Şehid (a. Haşim: Resulullah (s. 2. El-Musned (Ahmed b. s. 66. Kifayet-ut Talib (Hafız el-Kunci) s. 6. 205. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). El-İsabe (İbn-i Hacer) c. 64. 31. 67. Ebu Abd-ul Esed el-Mahzumi: . Hadis-ulVelayet (Hafız İbn-i Ukde). 109-110 ve 533. 3. 37. Yenabi-ul Mevedde (el-Kunduzi) s.a)'in amcası ö.a. s. Abdulmuttalib b. Hanbel) c. 118 ve c.Abdullah b. 307 ve c. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). s. 5.Abdurrahman b. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). 67. Abdurrab el Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. Esne’l Metalib (Şemsuddin el Cizeri). 32’de vefat etmiştir. 93 ve 217. 1.Aişe b. s.Abbas b. Tarih-i Al-i Muhammed (Kadı Behcet Efendi) s. 298.Abdurrahman b. 3. El-Mustedrek (Hakim en-Nişaburi) c. s. h. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). 65. 32'de vefat etmiştir. Yamur ed-Deylemi: Kufe’ye yerleşmiştir. El-Menakıb (Hatib el-Harezmi) s. s. 2. 4. 390.Abdurrahman b. H.Es-Sahih (Hafız et-Tirmizi) c. Avf el-Kureşi: Ö. Ebu Bekir: Resulullah'ın eşi.

74. Bedil b. El-Emali (Hafız Ebu Abdullah el-Mahamili).Abdullah b. El Erbein et Tuval (Hafız İbn-i Asakir). El İsabe (İbn-i Hacer el-Askalani) c. El-İktifa (İbrahim b. bölümünde buna değindik. s. 5.) 71. Verka: Huzaa kabilesinin büyüğü olan.Abdullah b.s) (el Harezmi). H. El-Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. Abdullah el-Vessabi). Tarih-i Ali Muhammed (Kadı Behlül Behcet efendi) s. 76. Sabit el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Tefsir-i İzzuddin (er-Res'ani el-Musıli). Beşir el Mazini: Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde).Abdullah b. 75. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). 2. Ebu Talib el-Haşimi: Hicri 80'de vefat etmiştir. 67 73. "Rukban" gününde İmam Ali (a. 72.Hadis-ul Velaye (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde). Hantab el-Kureyşi el Mahzumi: İhya’ul Meyyit (Hafız Celaluddin es-Suyuti).Abdullah b. 3. Fazlullah). s. Tarih-ul Hulefa (Suyuti). 509.68'de vefat etmiştir. 205. 337 ve 348.114. c. s. Gadir hadisi hakkında 6. 307 ve c. Sıffin savaşında öldürülen.Abdullah b. Cafer b.Abdullah b. 3. s. Rabia: Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. 7. 70. . Abbas.s)'a Gadir hadisi hakkında tanıklık eden bir şahıstır (Kitab'ın 5. Bölümde ondan sözler nakledildi. 636.Abdullah b. El-Emali (El Murşidu Billah). El Erbein (Cemaluddin Ataullah b. Tefsir-i Fahri-Razi.

Şems-ul Ahbar (Ali b. 6. Muhammed el Haskani). Feraid-us Simtayn (Ebu İshak el-Himvini). s. El-Menakıb (Hatib el-Harezmi) s. 87 de vefat etmiştir. 153. Tarih-i Hulefa (Suyuti) s. 72-73'de vefat etmiştir. 87. Es-Sunen (Hafız İbn-i Ebu Şeybe). 78. Hanbel) c. El-Keşfu ve’l-Beyan (Ebu İshak es-Sa’lebi).Abdullah b. Mecma-uz Zevaid (Hafız el Heysemi) c. Er-Riyaz-un Nezire (Muhibbuddin et Taberi) c. s. Nuzul-ul Ebrar (el-Bidahşi) s. Evfa Alkeme el Eslemi: H. Ruh-ul Menai (el Alusi el Bağdadi) c. Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşi). 6. 4. 348. . Kitab-ul Velayet (Hafız Ebu Said es-Secistani). H. s. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. s. Abdullah el-Vessabi). 331.75. 2. 77. Kenz-ul Ummal (Muttaki el Hindi) c. El-İktifa (İbrahim b. 154. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c. 9. Ömer b. Kifayet-ut Talib (Ebu Abdullah el Kunci) s.Tefsir-i Nişaburi (Nizamuddin et Taberi) s. 21. 203. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c.115. 108. 1. s. El-Mustedrek (Hakim en-Nişaburi) c. 86. Ma Nezele Min’el Kur'an fi Emir-il Muminin (Hafız Ebu Bekir eş Şirazi). 2. 106. Cem-ul Cevami (Suyuti).20. 3. 132.Abdullah b. Hattab.114. 9. El-Musned (Ahmed b.

Ruh-ul Meani (el Alusi. 20. El-Menakıb (İbn-i Meğazili). 68'de 100 yaşlarında vefat etmiştir. s. 3. 81. Ed-Durr-ul Mensur (Suyuti) c. 247. 83.67. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). Cevahir-ul Akdeyn (es-Semhudi). Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşi). 298. Tefsir-i Şevkani (Kadi eş-Şevkani) c. Nuzul-ul Ebrar (el-Bidahşani) s.s) (Hatib el Harezmi) 80. 79. Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi) s.a) (Kadı Behlül Behcet efendi) s. 35'te vefat etmiştir. Hatem Ebu Tureyf: H. 2.s) (Harezmi) 4. s. 4. Mes'ud el Hezli: H.a. Tarih-i Âl-i Muhammed (s. 348. Affan: H. el-Bağdadi) c. 32.Adi b.34. s.Ubeyd b.Abdullah b. s. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. 2. 2. . 2.Abdullah b. El-İsabe (İbn-i Hacer el-Askelani) c. 5.Osman b. Baki mezarlığında toprağa verilmiştir. Kitab-ul Gadir (Şeyh Mensur er-Razi). 307 ve c. 205. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. 382. 33'de vefat etmiş. 57. Hadis-ul Velayet (Hafız İbn-i Ukde). Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde).El-Mu'cem-ul Kebir (Hafız et-Teberani). 3. Yamil: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. bölüm. Azib el Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. Vesilet-ul Meal (Şeyh Ahmed el Mekki). s. 82. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s.

Tarih-i Âl-i Muhammed (s.Ukbe b. s. Bu şiirleri güvenilir raviler nakletmiştir. Ebu Talib (a. s. İmam Ali (a. 84. . 64. 9. 337. Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c. 211. Mecma-uz Zevaid (Hafız el Heysemi) c.s)'da Gadir hadisini rivayet etmiştir: El İktifa (İbrahim b.154-397-399 ve 406. s. 86. Yenabi-ul Mevedde (el-Kunduzi). Cem'ul Cevami (Suyuti).a. Tarih-i Hulefa (Suyuti) s. s. Amir el-Cuhniyy: Üç yıl Muaviye tarafından Mısır'da valilik yapmış ve H. Abdullah el Vessabi).İmam Ali b. Es-Sünen (İbn-i Ebu Asım).Yenabi-ul Mevedde (Süleyman el-Kunduzi).s)'ın "Şüra" "Gemel" ve "Rahbe" günlerinde Gadir hadisiyle kendi imametine delil getirmesi.114. Vesilet-ul Meal (Şeyh Ahmed el Mekki). Es-Sünen (Said b. 9. s. s. 2.s)'ın "Gadir" hakkındaki şiiri meşhurdur. 80'de vefat etmiştir.Mensur). s. Hilyet-ul Evliya (Ebu Naim el İsfehani) c. 85. 7.a) (Kadı Muhammed Behlül Behcet efendi) s. Busr el-Mazini: Hadis-ul Velayet (İbn-i Ukde). El Emali (Hafız Ebu Abdullah el Mehamili). 348 ve c. 107. önceki bölümlerde geçti. 6.s): Hz.Atiyye b. Meşkil-ul Asar (et Tahavi) c. 307. 2. Tehzib-ut Tehzib (İbn-i Hacer) c. 5. Feraid-us Simtayn (Hafız el-Himvini).67. Ali (a. İmam Ali (a. El Bidaye ve’n-Nihaye (İbn-i Kesir) c. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). Cevahir-ul Akdeyn (Es Semhudi) .

Ammare el Hazreci el Esnari: "Yemame" gününde öldürülmüştür. Tarih-i Hulefa (Suyuti) s. 90. 37'de Sıffin'de şehit olmuştur. Nuzul-ul Ebrar (el-Bidahşi) s. 4. s. . 213. Zehair-ul Ukba (et-Taberi) s. 89. s. 273. 161 ve 244. Hadis-ul Velaye (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde). 9. 349 ve c.s)'ın eşidir. Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşi). 303. H. s. s.El-Mustedrek (Hafız en-Nişaburi). Miftah-un Neca (El-Bidahşi). Muzahim) s. 6. Nuzul-ul Ebrar (el Bidahşi). 67.Öme b. 83'de vefat etmiştir. Ebu Seleme el Mahzumi: Annesi Ümm-i Seleme Resulullah (a. Maktel ul-İmam es-Sıbt eş Şehid (a.186. El-Erbain (Cemaluddin Ataullah). 3. 2. Mizan-ul İtidal (ez-Zehebi) c. 152. Mucem-ul Kebir (et-Taberani). s. 2. Esne’l Metalib (el-Cizeri) s. 65. Şerh-i Nehc-ul Belağa (İbn-i Ebu’l Hadid) c. El-Musned (Ahmed b. 20. s. H.s) (Harezmi). Sıffin (Nasr b.Ömer b. s. 107. 87. 7. 23'de öldürülmüştür. Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c. Riyaz-un Nazire (Muhibbuddin et-Taberi) c. 2.Ammar b. Esne’l Metalib (Şemsuddin el-Cizeri) s. Feraid-us Sımtayn (el-Himvini) c. 5. El-Bidaye Ven Nihaye (İbn-i Kesir) c. 88. Hanbel) c. Hattab. 1.Yasir: H. 40 ve 58. s.

Mucem ul-Kebir (Hafız et-Taberani). Fezail-us Sahabe (Hafız ebu Said es-Sem'ani). 93. 154. 50'de vefat etmiştir. 93. As. H. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid.s.Cuhniy Ebu Talha (veya Ebu Meryem): El İktifa (Şeyh İbrahim b. 95. Meveddet-ul Kurba (Şehabuddin el-Hemdani). Kenz-ul Ummal (Muttaki el-Hindi) c.(Harezmi). Hasin Ebu Necid el-Huzai: H.Amr el-Huzai el-Kufi: H. Abdullah el-Vessabi).s) (Harezmi). 52!de Basra'da vefat etmiştir. Yenabi-ul Mevedde (el-Kunduzi). Şerhabil: Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid -a. el Hanbel).Amr b. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde).s) (Hatib el-Harezmi).Amr b. 92.s. 43'de vefat etmiştir. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid -a. 94. El-İmamet-u ve’s Siyase (İbn-i Kuteybe) s. 4.Amr b. Murre el. 6.Fasl-ul Hitab (Hafzi Muhammed Hace Parsa). .(a. Kitab-i Gadir-i Hum (İbn-i Cerir). Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidahşani). El-Menakıb (Hatib el-Harezmi). Esne’l Metalib (el-Cizeri) s. s. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). Me'aric-ul Ula (Şeyh Muhammed Sadrulalem). Usul-ul İmam (Mevlevi Muhammed Saim el-Buhari).(el Harezmi).İmran b. 91. El-Menakıb (Hafız b.

Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde).Fatimet-uz Zehra (s. İmam Ali (a. . 96. 97. Kitab-ı Gadir (Şeyh Mansur er-Razi). Fezail-us Sahabe (İbn-i Naim el İsfehani).Kays b. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). 51'de vefat etmiştir. Sabit el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 102. 98. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). Hadis-ul Velaye (Hafız ebu Abbas İbn-i Ukde). Tarih-i Hulefa (Suyuti) s.a)’in kızı.Ucre Ebu Muhammed el-Medeni: H.s) "Rukban"[442] hadisesinde Gadir hadisini söylerken. Mearic-ul Ula (Şeyh Muhammed Sedrulalem).[443] 101. 65'de Horasan'da vefat etmiştir.Kays b.a): Resulullah (s. 368. El-İsabe (İbn-i Hacer el-Askalani) c. 100. s. 1. 99. Gadir hadisini delil getirmiştir. s.Fuzle b.114. El-İktifa (Şeyh İbrahim b. O'na tanıklık etmişir.Nuzul-ul Ebrar (Bidahşi). Kitab-ul Gadir (Mansur er-Razi). Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). Utbe el-Eslemi Ebu Berze: H. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). Yüzyılda Gadirle ilgili şiir söyleyenlerdendir. Esne’l Metalib (el Cizeri). beşinci bölümde bahsettik. Hamza b. Abdullah el-Vessabi).Fatime b. 1. Abdulmuttalib. 74'de vefat etmiştir. 305.Ka'b b.Malik b.a. Sa'd Ubadet-ul-Ensari Hazreci: 1. Nitekim Gadir hadisiyle Muaviye'ye delil getirmesi altıncı bölümde geçti. Meveddet-ul Kurba (Şehabuddin el-Hemdani). Huveyris el-Leysi Ebu Süleyman: H.

Abdullah es-Suvai: H. s. Tarih-i Âl-i Muhammed (Kadı Muhammed Behlül Behcet Efendi) s.s.s. Amr el-Kindi ez-Zuheri: H. s.Veheb b. 20. 106. s. 74'te vefat etmiştir.s.Vahşi b. İsabe (İbn-i Hacer Askalani) c. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid (a. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde).(Harezmi). s.Numan b. 5. Hadis-ul Velaye (Hafız İbn-i Ukde). Hamza: Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid -a. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid -a. 5. Amr el Huzai: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 33'te 70 yaşında vefat etmiştir. Miftah-un Neca (Mirza Muhammed el-Bidhaşani). Mearic-ul Ula (Sadrulalem). 348. 108. 3. s.(Harezmi). 9. 104. 37'de Sııffın'de öldürülmüştür.Ebi Vakkas el-Medeni: H. Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde).Haşim el-Merkal b. 105.s) (Harezmi). 107. 1. s. Ona "Veheb-ul Hayr" da diyorlar. Harb el-Habeşi el-Hamsi: Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). Nuzul-ul Ebrar (Bidahşani) s.(Hatib el-Harezmi). 307 ve c. 6. 108. 67.Mikdad b. Hanbel eş-Şeybani). 3. Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 542. Feraid-us Simtayn (Himvini). El-Menakıb (Ahmed b.Mecma-uz Zevaid (Hafız el-Heysemi) c. Aclan el-Ensari: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 109. 103. 205. .Naciye b. Utbe b.Veheb b. Maktel-ul İmam es-Sıbt eş-Şehid -a.

şart ve durumlardan korkarak onu başkalarına iletmeyen kimseler de olmuştur. sonda da Allah'a hamd olsun. Gadir hadisini rivayet eden sahabelerin büyüklerindendi. Gadir hadisi ravilerinin bu rakamdan kat kat fazla olduğunu gerektirmektedir. Hadisleri nakledilmeyen ve senetler kendilerine ulaşmayan göçebeler de. Ancak kalplerinde kinleri olan az sayıda bazı kimseler onu (hadisi) nakletmekten çekinmişlerdir. Bütün bunlarla birlikte. vatanlarına döndüklerinde onu genellikle yanına uğrayanlara anlatıp. Ayrıca rivayetlerin senet ve kaynaklarını ve ravilerin sikalığını geniş bir şekilde görmek isteyen herkes Gadir. onu diğerlerine ulaştıramayan kimseler de vardır. 93 ve c. Evet. dağ ve çöllerde ölerek. 8. bölümde rivayetlerin kaynaklarını zikrettik. 3 s. El-İsabe (İbn-i Hacer el-Askalani) c. 233 ve c. 542. o Gadir olayında bulunmuşlardır. Tabiin’den Gadir Hadisini Rivayet Edenler Ebu Raşid Hubrani eş-Şami (Hızır Numan). Murre b. üzerinde konuşmuşlardır. genellikle böyle yapıyorlardı. 10. Bu sayıdan daha fazla sahabelerin isimlerinide görmüş olmayabiliriz. yüz bin kişiyi aşmaktaydı. 2 s.Ya'la b. Bu hadisi duyup. 5 s. 6. seferde bu ilginç olaya şahit olanlar.Hadis-ul Velaye (İbn-i Ukde). Bu 110 kişi. BÖLÜM TABİİNİN GADİRE VERDİĞİ ÖNEM 8. kitabının birinci cildine müracaat edebilir. Genellikle muhaddislerin çoğu onu nakletmiş ve isimlerini zikrettiğimiz sahabeler de o muhaddislerdendiler. Evvelde de. Bölüm TABİİNİN GADİRE VERDİĞİ ÖNEM Kısa Bir Bakış Burada Tabiinlerden Gadir hadisini rivayet eden ravilerin isimlerini zikredeceğiz. Veheb es-Sakafi: Usd-ul Gabe (İbn-i Esir) c. 110. Çünkü durum. isimlerini zikrettiğimiz şahıslar hadisin tevatürünün isbatı için yeterlidir. . Olayın tabiatı şunu gerektirir ki. bölümde bu konuyla ilgili sözler zikredilecektir. 3 s. Zira zikredilen hadisi duyan hafızlar. 7.

Hattab el-Kureyşi el-Advi el-Medeni ö. Hayseme b. 101'de vefat etmiştir. Ziyad b. Avf ez-Zuheri (Abdullah veya İsmail) H. Nuzeyr. 115'de. 143'de. Muaviye ve Said b. Nubate et-Temimi el-Kufi. Ammare. Salim b. Harsi en-Nehai el-Kufi Ebu Musenna Zazan b. . 95’de. Ebu Hamid el-Basri ö. h. Cemil b. h. 80 de. Habib b. Ayas b. Haccac tarafından öldürülmüştür. Salame b. Malik b. Said b. h. Ömer b. Buşr diye yazılmıştır). 82 veya 83'de.[444] Ebu Leyla el-Kindi (ismi. Abdurrahman el-Cu'fi el-Kufi ö. Said b. 81. h. h. Zirr b. 117. Abdullah b. 82'de vefat etmiştir. Hars b. Yusey’i el-Hemdani el-Kufi. h. Cübeyr el-Esedi el-Kufi h. Ebu Haddan (Zihaddan el-Kufi). Ebu Sabit el-Esedi el-Kufi ö. Rabia el-Cureşi[445] ö. Hamid-ut Tavil Ebu Ubeyde b. Riyah b. Ebu Unfevane el-Mazini. Harise b. 119'da. Huseyin b. Ebu Kasım Esbağ b. 61 veya 74'de öldürülmüştür. 106'da. Hakem b. Malik. Uteybe el-Kufi el-Kindi ö. 94'te vefat etmiştir. Ebu Salih es-Semman Zekvan el-Medeni H. h. Abdurrahman b. Ebu Ziyad. Ebu Süleyman el-Müezzin. Huveyris.Ebu Seleme b. 114. h. Nasr. Ammare el-Hazreci el-Ensari. Ömer el-Kindi el-Bezzar (veya el-Bezzaz) el-Kufi Ebu Amr ö. Ebu Abdurrahim el-Kindi. 60. Hamid b. Zeyid b. Hubeyş el-Esedi Ebu Meryem ö.

18. 12. Hubeyre. Abdullah es-Sebii el-Hemdani Ebu İshak ö. 1. 74'den sonra vefat etmiştir. 112'de. Ya'li b. 8. h. 3. 90'da. Carud el-Abdi. h. 83 veya 86'da. 101'de.Abdullah b. 140'de. Amir b. h. 16. 148'de. h.Amr b. 94'de. 118'de. Zehak b. ö. Ced’an el-Basri Ö. h. 127'den sonra vefat etmiştir. h. h. 117'de. Ebu Vakkas el-Medeni ö.Ömer b. 6.Atiyye b. Said b. 2. 147. Abdullah b. Mehran el-A'meş Ebu Muhammed (H-61'de) ö. Sa’ad b. Akil el-Haşimi Ebu Muhammed ö. Abduhayr b. h.Ammare b. Ali Emir-ul Muminin (Velid zamanında veya önceleri vefat etmiştir. Muhammed b. Es'ad b.Amr b. Sa'd b. 131'de. 17. 105'de. Murre[448] Ebu Abdullah el-Kufi el-Hemdani (Zumre) ö. Zeyd b.Amr b. Tavus b. Sabit (İbn-i Abdullah el-Cumhi el-Mekki) ö. 116'de. 82. h. Museyib el-Kureyşi el-Mahzumi (Ebu Hureyre’nin damadı) ö. .Sid b. Hüşeb el-Eş’ari. Sa'd ö. h. Ebu Leyla ö.Abdullah b. 116'da. Gaffar. Sehm b. Abdulaziz[447] Ö H. H. Seleme b. h. H. h.Abdurrahman b. Munzir b. Ziyad el-Esedi el-Kufi Ebu Meryem. 76'da. Hasim el-Esedi. Süleym b.Abdullah b. Meymun[449] el-Evdi Ebu Abdullah ö. Cadet b.Ali b. Şehr b. Yezid el-Hemdani Ebu Ammare. h. Süleyman b.) 15. 7-Abdullah b.Ömer b. Sabit el-Ensari el-Kufi. 129. Şerik el-Amiri el-Kufi. Muserrif el-Eyami (el-Yemami) el-Kufi.Ömer b. Ö. 11. Vahab el-Hemdani el-Kufi ö. Zurare. 104'de.Abdurrahman b. Muzahim el-Hilali Ebu Kasım ö. 134'de.Adi b. Cunade el-Avfi el-Kufi Ebu Hasan (Meşhur Tabiinlerdendir) 10. 5. 121'de. 9.Abdullah b. 106'da. Kuheyl el-Hazremi el-Kufi Ebu Yahya ö.Amr b. Kays[446] el-Hilali Ebu Sadık ö. Cuveyn el-Abdi Ebu Harun Ö H. h. 13. 4. h. h. Aişe b. 14. Talha b. Hisan el-Yemani el-Cendi ö. Murre.

24. 36.Muttallib b. Zueyb ö. 29. 37. 21. 100'de. 129'da ve onun ö. Rib’i. 9.Yahya b. Zabbi el-Kufi.Muhacir b. Hayyan et-Teymi el-Kufi. Ebu Ziyad el-Kufi 90 yaşlarında ö. 86'de.[451] 32. Hurbuz. 38. Sa'd b.Mutahhar b. Subeyh el-Hemdani el-Kufi el-Attar Ebu ez-Zuha.Kubeyse b. Malik el-Medeni (Sehl’in bacısı). h. 23. Talha b.İsa b. Abdullah el-Kureşi el-Mahzumi el Medeni. h. 22-Fıtr b. h. Tahman el-Verrak Ebu Reca el-Horasani ö. Ebu Vakkas ez-Zuheri ö.Musa b. Abdurrahman b. Avdi el-Kufi Ebu Davud. h. Ubeydullah et-Temimi Ebu Muhammed el-Medeni (Ömer b.Yezid b. Hubeyre el-Mahzumi. 42.Hani b.Muslim b. h. h.Meymun el-Basri. 125. 31. Ali Emir-ul Mu’minin ö.Mansur b. Sa’d b.Umeyr b. 27. 103'de. Sa'd el-Hemdani el-Kufi. Cadet b. 35. 25. 150-153'de.Yasar es-Sakafi Ebu Nuceyh ö.Yezid b. 34.Muhammed b.Nezir b. Süleym el-Fezari el-Vasiti Ebu Belc. 43. 109'da. 20.19. 140 civarlarında Mansur tarafından öldürüldüğü söylenmiştir. 30. 41. 26. Abdulaziz zamanında vefat etmiştir. Mismar ez-Zuheri el-Medeni. BÖLÜM ALİMLERİN GADİR'E TEVECCÜHLERİ Dördüncü yüzyıla kadar Gadir hadisini rivayet edenler 9. Ektel b. 136'da. 33. Bölüm ALİMLERİN GADİR'E TEVECCÜHLERİ .Muslim el-Mullai. Umeyr en-Numeyri.Mus’ab b. 40. Hani el-Hemdani el-Kufi. h. Ömer b.Yahya b. h. Halife el-Mahzumi Ebu Bekir ö.Yezid b. 39.Umeyre[450] b.Kays es-Sekafi el-Medaini Ebu Meryem.Maruf b. 28.

h. Talha b. 148'de. h. 14.) 13. 7. 157'de. onlardan sonra gelen alimlerin de bu konu üzerinde durduklarını görürler.Ubeydullah b. 8. ö. Dinar-el Cemhi. h. h. h. Raşid Ebu Urve el-Ezdi el-Basri ö. ö. Hattab el-Advi el-Ömer’i el-Medeni ö. 152'de.Ebu Abdurrahman Halid b. Yahya b.Talha b. Ömer b. h. 16. 3-Bekir b. 17. 5-El-Hafız Muğayre b.Yahya b. Zehir el-Hilali er-Ravasi el-Kufi ö. Kidam b. Asım b. Şevzeb el-Belhi. 10. Ömer b.Naim b. 9. h. (Başka yılda vefat ettiği rivayet edilir.El-Hafız Abdulmelik b. h 139'da.İdris b. ö. Kasım b. Yezid Ebu Abdullah el-Avdi el-Kufi. Ebu Nuceyh-i Yesar es-Sakafi Ebu Yesar el-Mekki. İshak el-Medeni "Sire" kitabının yazarı ö.El-Hafız Muammer b. el-Mekki. Abdullah el-Kureşi ez-Zuheri Ebu Bekir. Ebu Muhammed ö. Ebu Süleyman el-Arzemi el-Kufi ö.Gadir hadisine dikkat edenler. ö.Birinci yüzyılda Gadir hadisini rivayet edenler: Bunlar. h. 124’de 2-Abdurrahman b. 145'de. h. h.Kesir b. Ebu Bekir et-Teymi Ebu Muhammed el-Medeni ö. Ubeydullah et-Teymi el-Kufi ö. h 140'da. 2. Hafs b.Abdullah b. 148'de. 154. h. Ancak bu konuda daha fazla bilgi edinmeyi. . 11. 116'da. Hakem en-Nihai el-Kufi ö. h. 156'da. Suvade b. 128'de. "İbn-i Makabe" ile tanınıyor.İkinci yüzyılda Gadir hadisini rivayet edenler: Amr b. sadece sahabe ve tabiinler değil. 4-Abdullah b. Bunların Gadir hadisine verdikleri önemi geçen bölümlerde zikrettik.Avf b. h. Muhammed b. Sahabe ve Tabiinlerdir.El-Hafız Mus’ar b. İddiamıza şahit olarak. 155'de. 151. 133'de. Eban Ebu İsa el-Adni. Basra'ya yerleşmiş ö.[452] 1. 153. 6. 20. her yüzyıldaki ravilerden bazılarının isimlerini sizlere sunuyoruz. okuyucuların kendi gayretlerine bırakıyoruz. h. 12. 15. Said Hayyan et-Teymi el-Kufi el-Medeni ö. 19. 147'de. h. h. 153. Ebu Cemile el-Abdi el-Hicri el-Basri ö. 18. Müslim b. ö. Zeyd el-Cumhi el-Mısri. Hakim el-Medaini. Her araştırmacı. 131'de. Muksem Ebu Hişam ez-Zabbi el-Kufi (Kör olarak dünyaya gelmiş) ö. h. Zeyd[453] Ebu Muhammed el-Eslemi ö.Hasan b. 154'de vefat etmiştir. her yüzyılda bir grup hafızların. 115. 150'de. h. Semame el-Basri ö. bu hadisi nakledenlerden alarak onu kendinden sonradakilere rivayet ettiklerini ve hadislerden yararlanarak onun doğruluğuna inandıklarını açıkça görmektedir. 1-Muhammed b. 126'de.El-Hafız Muhammed b.Hakem b. 145'de. 146'da.

Musa b. h. 192'de.El-Hafız Cemmad b. 51.Muslim b. 185'de. 176'da. h. Eyyub el-Hanefi el-Kufi. Yüzyıl da. 32. 43. Abdullah el-Yeşkuri el-Vasiki el-Bezzaz ö. 165. 47. Abdullah Ebu Abdullah en-Nahai el-Kufi ö. 199'da. 196.Kadı Şerik b. Ebu Yusuf el-Kufi ö. Uyeyne Ebu Muhammed el-Hilali el-Kufi ö.El-Hafız Sufyan b. 30-El-Hafız Ebu Avane el-Vazzah b. ö.El-Hafız Abdullah (Ubeydullah) b. Ebu İshak es-Sebii. 183'de. h.Kadı Hassan b. Lehiya Ebu Abdurrahman el-Mısri.El-Hafız Vekia b. Yakub ez-Zemei el-Medeni. Musa Ebu Abdullah el-Meruzi es-Sibnani. h.El-Hafız İsrail b. 188'de. h. Muslim el. 174'de. 160'da. 25. h. Ali b. h.El-Muttalib b. Salim el-Attar el-Kufi.El-Hafız Hanş b. 167'de. Yunus b. 2. (84 yaşında) 46.Cafer b.El-Hafız Abdullah b. h. Ubeydurrahman (Abdurrahman) el-Kufi Ebu Abdurrahman el-Eşcei. h. 39. 45. 195'de. 36. h. Ulye Ebu Buşr b. Hazım Ebu Muaviye et-Temimi ö. 22. h. Cerrah er-Ravasi Ebu Sufyan el-Kufi ö. 33. Seleme. h. h. Ziyad b. h. Fuzeyl Ebu Abdurrahman el-Kufi ö. 193'de. Ala Ebu'l Ala et-Temimi el-Kufi. 187'de. 193'de. Merzuk er-Rekaşi el-Kufi. 44. h.. . 49-El Ezrak b.El-Hafız İsmail b. h.El Hafız Sufyan b.El-Hafız Kamil b. Ebu Abdurrahman ö. 160’da. h.El-Hafız Muhammed b. 197'de.El-Hafız Muhammed b.El-Hafız Kays b. 26. 160'da. h. 165'de. 107'de dünyaya gelmiş ö. 77'de dünyaya gelmiş ve ö.Nuh b. h. 42. İbrahim el-Esedi ö. 27.21. h.El-Hafız Muhammed b. 34. h. 29. Ziyad el-Kufi el-Ahmer. h.Hanifi Ebu Cehm el-Kufi. Lakid el-Nahai el-Kufi. 28. Numeyr Ebu Hişam el-Hemdani el-Harifi ö.El-Ala b. h. h. Ebu Adi es-Silmi el-Basri ö. Cafer el-Medeni el-Basri Ebu Abdullah Ğundur ö. Basra'ya yerleşmiş. 40. ö. 194'de. h.El-Hafız Muhammed b. Haccac Ebu Bestam el-Vasiti. Ebu Muhammed Mesur'un hilafetinin son zamanlarında vefat etmiştir. Abdulhamid Ebu Abdullah ez-Zebi el-Kufi el-Razi. ö. 161'de.Fuzeyl b. ö.El-Hafız Şu’be b. 198'de. h. Hars b. İbrahim el-Anzi Ebu Haşim ö. Ebu Zuheyr el-Kufi Ebu Talib ö.El-Hafız Abdullah b.El-Fazl b.El-Hafız Cerir b. 35. 50. Kays Ebu Ruh El-Huddani el-Basri ö. 48. 195'de. 24. 38. İbrahim Ebu Amr b. Ebu Seleme el-Basri. ö. ö. Salim en-Nehdi Ebu Ferve el-Kufi ö. 186'da. 41. (78 yaşında) 37.Hani b. 23. 167'de. 162'de. ö. h. h. 31. Said es-Sevri Ebu Abdullah el-Kufi ö. 177'de. ö. Rabi’y Ebu Muhammed el-Esedi el-Kufi ö.

Ubeyde es-Sılmi el-Kufi Ebu Hamza Amr b. 213'de. Kadim el-Huzzbai el-Kufi. h. 67.El-Hafız Yahya b. Ubeyrenin zamanında vefat etmiştir. 73. 68. 65. h. 202'de. 76. h. h. h.Osman b. 208'de.52. 215'de. 213'de.El-Hafız Ebu Abdurrahman Ali b. h. 64. 126’da doğmuş ve h. Muhammed b. Bağdat’a yerleşmiş ve) ö. Murre el-Kureşi Ebu Abdullah (Ebu Ali) el-Kufi. 217'de. h. Ebu Abdullah (Bume ismiyle meşhurdur) ö.Abdullah b.Muhammed b.Üçüncü yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 57. el-Kufi.El-Hasan b. 55. h. 213'de. 78. 53. Mikdam el-Has’ami Ebu Abdullah el-Kufi ö. 58. h. Süleyman b.El-Hafız Haccab b. 206'da. Ebu Muhammed el-Emnati.El-Hafız Hafs b. 204'de. Ebu Hasan ö. Yezid el-Advi Ebu Abdurrahman el-Mukri el-Kasir ö. Hasan b. h. 214'de. 213. 206. h. Dinar el Abdi.Ali b. 203'de.El-Hafız Ebu Amr Şebabe el-Medaini ö. Dekin Ebu Naim el-Kufi ö. Ebu Kesir el-Ensari el. 211'de vefat etmiştir. 80. Rabia el-Kureşi el-Medeni ö. ö. h. Ali el-Bezar. h.El-Hafız Huseyin b. İdris Eş-Şafii (İmam Şafii) ö. 79. 212'de.El-Hafız Ebu Muhammed Ubeydullah b.Sa'd b. 3.) 72.Ebu Abdullah Muhammed b. 74. 213'de.El-Hafız Yahya b. 60. Abdullah b. 63. 215'de. h. Ebu Abdullah ö. Behram Ebu Muhammed et-Temimi el-Muruzi Bağdat’a yerleşmiş ve ö. . Davud b. Cafer b. h. 209'da. Hubab Ebu Huseyin el-Horasani el-Kufi ö. 54.El-Hafız Fadl b. 66. h. 71. Hammad eş-Şeybani el-Basri ö.El-Hafız Halef b.Medeni.El-Hafız Esved b. h. 213'de. Hasan el-Eşkar el-Fizari el-Kufi. 70.El-Hafız Zeyd b. Raşid Ebu Amr es-Silmi (Nişabur'da kadılık yapmış) ö.El-Hafız Zamre b. 59. h. Atiyye b. 212'de. 203'de. Minhal es Selmi. Halid el-Hanefi el-Basri. Nuceyh-i el-Kureşi. Temim el-Kufi Ebu Abdurrahman (Musaysa’ya yerleşmiş) ö. Adem Süleyman el-Emevi Ebu Zekeriyya el-Kufi ö.El-Hafız Abdurrezzak b. Sa'd b. 208'de. 75. Tahhan"Musa Sağir" ile tanınıyor. 61.Huseyin b. 69. 203'de. 219'de. Abdullah ez-Zubeyri[454] Ebu Ahmed el-Kufi ö. 212.Musa b. 203'de. el Basri ö. 77. Amir el-Hemdani el-Kufi (Basra'da mahalleye verilen Hureybi ismiyle meşhur'dur) ö. el-Muruzi ö. h. 218.Muhammed b. Amir Ebu Abdurrahman (Şazan eş-Şami ismiyle meşhurdur. Müslim el-Huzami eş-Şeybani Ebu İsa el-Kufi.Hemmam Ebu Bekir es-San’ani h.Yakub b. (Mekke'ye yerleşip 100 yıl civarında yaşamıştır. Ebu Davud el-Harrani. h.Mus’ab b. h. h.Abdullah b. Musa el-Kufi (Müsned sahibi) ö. 62.El-Hafız Muhammed b.

101. 104. 246'da. h. İsmail b. 102.El-Hafız Hasan b.El-Hafız Kuteybe b. h. 93. h. Rahuye İshak b. h.Muhammed b. 227'de. 92. Buşre b. Kesir Ebu Abdullah el-Basri (Süleyman b. h. 88. Hamid Ebu Yusuf el-Medeni ö. Ebu Bekir el-Kufi ö. Şeybe Ebu Hasan el-Absi el-Kufi (Müsned ve Tefsir sahibi) ö.El-Hafız Said b. ö. h. 219'da.El-Hafız Osman b.Kays b. 90. el-Munzir b. h. Ömer b. Kesir’in kardeşi) ö.El-Hafız Yahya b. Belhin'in bir köyüdür) Ebu Reca es-Sakafi (92 yaşlarında) h.El-Hafız Ali b.El-Hafız İbrahim b. 237'de. 243'de. Ebu el-Cevza ö. el-Ka’Ka. 94.El-Hafız Kasım b. h. Şu’be en-Nesai Ebu Osman Horasani (Mekke'ye yerleşmiş) ö. Selam el-Muharremi el-Bağdadi ö. h. 240'da vefat etmiştir. h. Kuseyb Ebu Ali Seccade el-Bağdadi. 241'de. 107. 241'de. 109.Huseyin el-Muruzi ö. 91. h. h. h. 103.El-Hafız Muhammed b. Hambel eş-Şeybani (İmam Hanbel) ö. 84. h. h.El-Hafız Abdullah b. Mervan Ebu Musa el-Bezzar (Hammal ile meşhurdur) ö. h. 110. 231'de. 223'de. 99. 89. Said el-Bağlani (Bağlan. Dirhem Ebu Ğassam el-Nehdi el-Kufi ö. 223. Abdul Hamid el-Himmani Ebu Zekeriyya el-Kufi ö. 235'de. 239'da. Osman el-Basri.Musa b. 237'de. Muslim el-Hani Ebu Hasan el-Hamsi ö.Ahmed b. 235'de. Ayyaş b. . Hafs b. Selam Ebu Ubeyde el-Herevi (Mekke'de) ö. 235'de. h. Muslim Ebu Osman el-Ensari el-Basri el-Bağdadi ö.El-Hafız Halef b. İbrahim el-Hanzali el-Muruzi ö.Ebu Abdullah Ahmed b. 106. 235'de.El-Hafız b. Abdullah el-Hızami Ebu İshak el-Medeni ö.81. Zeyd Ebu İshak es-Sani el-Basri ö. h.El-Hafız Hudbe b. Ebu Şeybe. h.El-Hafız Ebu Said Ubeydullah b. Ömer el-Ceşmi el-Kavariri ö. 98. Ebu Muhammed el-Basri ö.El-Hafız Ali b. 100.El-Hafız Ali b. 248'de. Abdullah b. h. 83. h. h. 86.El Hafız Yakub b. Haccac b. h.El-Hafız Harun b.Yahya b. h. 87.Hilal b. 82. 95. Muhammed b. 233. 231'de. 227'de. Süleyman el-Kufi el-Ca’fi el-Mukri Ebu Said ö. Mahbub Ebu Hasan el-Basri el-Ahdeb ö. 219'da. 97. 231. h. 241'de. Muhammed b. Hammad b.El-Hafız İbrahim b. 223'de. h.El-Hafız Ahmed b. Muhammed Ebu’l-Hasan et-Tanafusi el-Kufi (Rey'ye yerleşmiş) ö. 85. 224'de.El-Hafız Affan b. h.El-Hafız Malik b. 233'de. Halid Ebu Halid el-Kaysi el-Basri ö. 219'da. h. 96. 108. İsmail el-Munkıri el-Basri ö. Hafız el-Cellap Ebu Cafer el-Vakii el-Kufi (Bağdat'a yerleşmiş) ö. h. 228'de. 105. Mensur b. Hakim el-Evdi ö. 244'de Kasr-ul Lusus'da. 246'da. 235'de. Ala el-Hemdani el-Kufi Ebu Kureyb ö. 235'de.

El-Hafız Ömer b. Muhammed Ebu Kallabe er-Rakaşi ez-Zahid (Basra muhaddislerinden) ö.111.276'da. Yezid el-Kazvini Ebu Abdullah "İbn-i Mace" Sünen sahibi ö. h. Mensur b. h. 122. Muslim b. 265'de. Nasr Ebu Amr el-Basri ö. 262'de. ö. 279'da. 256'da.Ahmed b. 185 doğumlu olup ö. h. h. ö.El-Hafız Muhammed b. Dinar ez-Zuheri Ebu Yakub el-Muruzi. 120. 276'da. h. Abdullah en-Nişaburi ez-Zuheli ez-Zuheri (Cami-uzZehriyat Sahibi) ö. 123. Yusuf b.Nasr b. Avf b.El-Hafız Muhammed b. 261. ö.El-Hafız Abdullah b. 132. 115. 267'de. 118. Ebu Davud el-Harrani. Yahya b.El-Hafız Hasan b. Abdullah el-Advi el-Mukri ö. el-Hamsi ö. 273'de. İsa Ebu İsa Tirmizi ö.El-Hafız Ubeydullah b. Şeybe en-Numeyri Ebu Zeyd el-Basri el-Ahbari ö.El-Hafız Hamdan Ahmed b. h. 127. 255'de. h. 256'da. 259'da. 249'da. 119. 110 yaşında Samerra'da ö. Ali b. 257'de vefat etmiştir. h. Yezid Ebu Zer’a el-Mahzumi er-Razi. Seyf b. 124.Yusuf b. "Kutub-u Sitte” . 121. h. h. İsmail el-Buhari "Sahihi Buhari"nin müellifi ö. 129. H. 253'de.El-Hafız İsmail b. Seyyar Ebu Bekir el-Bağdadi "Müsned"in müellifi 83 yaşlarında ö. 134. 133. h. 114.El-Hafız Abdulmelik b. 130. h. h.Muhammed b. Abdullah b.Abdullah b. Hatem es-Silmi Ebu Hasan en-Nişaburi ö. h. 264. Yahya et-Tai. Arafa b. 125. Yezid Ebu Ali el-Bağdadi. Kuteybe ed-Dineveri[455] el-Bağdadi.El-Hafız Muhammed b.El-Hafız Muhammed b.El-Hafız Muhammed b. Said el-Kindi Ebu Sa'd. 258'de. Musenna Ebu Musa el-Anazi el-Basri ö.El-Hafız Yusuf b.El-Hafız Hasan b. h.El-Hafız Muhammed b. Osman b. Hakim Ebu Abdullah el-Evdi ö. 126. Beşar "Bindar" ismiyle meşhurdur. (Tefsir ve birçok kitaplar yazmıştır) ö. 276'da. Affan el-Amiri Ebu Muhammed el-Kufi ö. İsa b. ö. 262'de. h. h. h. Abdulkerim b. h.El-Hafız Muhamed b. 251'de. 252'de. h. Musa Ebu Yakub el-Kattan el-Kufi ö. h. 272'de. 270'de. Sufyan Ebu Cafer et-Tai. 136. 265'de. 112. 135. 116. 128. h.) h. ö. Abdurrehim Ebu Yahya el-Bağdadi el-Bezzaz ("Saike" ile meşhurdur. 117. 131. h. 113. 272'de. 190'da dünyaya gelmiş ve ö. Mesud Ebu Buşr el-İsfehani "Semuye" ile meşhurdur. Hazım el-Gattari el-Kufi "İbn-i Uzeyze" ismiyle meşhur olup "Müsned" sahibidir. Yusuf es-Sakafi el-Bağdadi Ebu Muhammed (İbn-i Şair ismiyle meşhurdur) ö.El-Hafız Ahmed b. 252'de.El-Hafız Haccac b.El-Hafız Ahmed b. h. h. Ali b. h. 264'de.El-Hafız Süleyman b. ö. 257'de.El-Hafız Ebu Abdullah Muhammed b.

Osman b.El-Hafız Hakim Muhammed b. 303'de. 317'de. h. Sufyan b. 151. h. h. ö.İbrahim b.El-Hafız Abdullah b.Kadı Ali b. Amr Ebu Bekir eş-Şeybani (İbn-i Ebu Asım) ö. Yahya b. 279'da. ö. 161. h. 321'de. ö. Şuayb en-Nesai "Sünen"in sahibi. h. h. h. 137. Yunus b. 153. Abdullah Ebu Cafer (İbn-i Neyri) ö. Nasr Ebu Abbas es-Sokri el-Bağdadi. h.El-Hafız Ahmed b. Sağr b. h.İbrahim b. 294'de. Ahmed b. h. Muhammed el-Ahvel ö. 162. ö. 143. 280. Halef el-Kahistani Ebu Kureyş "Müsned'ül Kebir" sahibi. 289'da. 148. Cuma b. 141. ö. Abdullah b. Eyyub el-Vasıti Ebu Hureyre. h. h. ö. 150. h. Ali et-Tirmizi eş-Şafii “Furuk” ve “Nevadir-ul Usul” kitaplarının müellifidir. 320'de. ö. h. . h.El-Hafız Ebu Abdurrahman Ahmet b. h. ö. h. 311'de. 290'da.El-Hafız Ahmed b. Amr el-Bağdadi (Cizre) ö.Ebu Cafer Ahmed b. 4. 293. ö.müelliflerindendir. İdris et-Temimi elHanzeli. Huseyn el-Kesai el-Hemdani Ebu İshak "İbn-i Dizil" ismiyle meşhurdur.El-Hafız İbrahim b. h.El-Hafız Muhammed b. Hanbel Ebu Abdurrahman eş-Şeybani ö.El-Hafız Muhammed b. 232'de dünyaya gelmiş ve ö. 144. Muhammed el-Messisi (Nesai'nin ustadı).Ahmed b.El-Hafız Abdullah b.El-Hafız Ebu Cafer el-Ezdi et-Tahavi[459] el-Hanifi el-Mısri. 292'de. 146. Ebu Şeybe Ebu Cafer el-Ubsi el-Kufi. 307'de. 287'de 140.El-Hafız Hasan b. Muslim el-Basri "Sünen" sahibidir. Ebu Hatem Muhammed b. ö. 154. h. h.El-Hafız b. 325'de. Amr Ebu Bekir el-Bezzaz el-Basri "Müsned'ül Muallel"in sahibidir. h. 158. 147. h. Yahya el-Belazuri ö. Abdussamed b. İlyas Ebu Abdurrahman es-Siczi[456] Dimeşk'e yerleşmiş 94 yıl yaşayıp. 157. 320'de. 138. 229'da dünyaya gelmiş.El-Hafız Ahmed b. ö.El-Hafız Abdullah b. Ahmed ed-Dulabi[458] ö. 152. 139. Musa el-Haşimi Ebu İshak ö. 160. 142. 159.Muhammed b. Ali el-Musuli Ebu Ya'li "Müsned-ul Kebir"in sahibi.El-Hafız Ahmed b. Amir Ebu Abbas eş-Şeybani el-Baluzi[457] "Müsned-ul Kebir"in sahibi. ö.Ebu Buşr Muhammed b. Muhammed el-Mueddib el-Bağdadi (Haremi lakabıyla meşhurdur) Tertus'a yerleşmiştir. 281'de. h. ö.El-Hafız Salih b. Muhammed b. 292'de vefat etmiştir. 155. 224'de dünyaya gelmiş ve ö. El-Hafız Abdurrahman b. 156.Dördüncü Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 149. 302'de. 313'de. 310'da. 327'de.El-Hafız Muhammed b. 297'de. ö.Ebu Hafız Zekerya b. 145. Muhammed el-Beğavi Ebu Kasım. h. ö. 303'de. h. Cerir et-Taberi Ebu Cafer "Tefsir ve Tarih" sahibi.El-Hafız İbrahim b.

385'te. . 260’da doğmuş. Muhammed b. Muhammed Ebu Zekerya el-Amberi el-Bağyani 76 yaşında ö. Ali b. h. 169. 182. Abbas Ebu Tahir (el-Muhlis) ez-Zehebi ö. aynı zamanda “Musned-ul Kebir”in müellifidir de.El-Hafız Ali b. 178. 370'te. Kuleyb Ebu Said eş-Şaşi "Müsned-ül Kebir"in müellifidir. 166. Ahmed Ebu Muhammed es-Secistani ö. 171. Cafer b. 344'te. 250’de doğmuş. Selem Ebu Bekr "Müsned'ül Kebir"in müellifi. Halef el-Attar el-Kufi Ebu Abdullah (Bağdat’a yerleşmiştir). 181.Ez-Zübeyr b. Huseyin Ebu Muhammed el-Mısri (İbn-i Zulak) 81 yaşında ö.El-Fakih Ebu Abdullah Hüseyin b. Ebu Muhammed (el-Huldi) ö. İbn-i Ahrem olarak merşhurdur. h. ö. h. Salih b.Ahmed b. 188. 340'da. 333'de vefat etmiştir 167.El-Hafız Cafer b.Muhammed b.El-Hafız Süleyman b. Baluye en-Nişaburi 94 yaşında ö. h. 174. 173. 330'da 95 yaşlarında. Nasir.) ö. 170.El-Hafız Muhammed b.Hafız Ebu Abdullah Muhammed b. Abdurrabbih el-Kurtubi Ebu Amr ö. Ömer b. Huseyin el-Bağdadi el-Mısri. 260 doğmuş. h.El-Hafız Dal’eç b.El-Mesudi Ali b. h. 172.Muhammed b. h. h. h. 183.Habşun b.) ö. 347'de. h.Muhammed b. 351'de. Hasan b.El-Hafız Ebu Hatem Muhammed b. 184.Ahmed b. ö. h.El-Hafız Yahya b.El-Hafız el-Heysem b. Ahmet ed-Darukutni ö. 175. İsmail el-Mehamili ez-Zabbi. h.El-Hafız Ubeydullah b. en-Nişaburi. Ahmed b. Muhammed el-Akberi el-Batti el-Hanbeli (İbn-i Batte) ö. 346'da. 165.El-Hafız Hasan b. Gadir hadisi hakkında özel bir kitap yazmış ve ö. Musa b.Ahmed b. Abdullah eş-Şafii el-Bezzaz el-Bağdadi (h. h. İbrahim b. Ukde. Yusuf eş-Şeybani.Muhammed b. Hani Ebu Cafer el-Verak en-Nişaburi ö. 354'te. 177. 235'de. h. 185. Ahmed b. 360'da. Muhammed b.340’da. Yakup b. Malik el-Kutay’i Ebu Bekir. Yusuf el-Bağdadi et-Tevezzi[461] Ebu Yali Nişabur'a yerleşmiş. 259’da doğmuş. 374'te. h. 180. 387'de vefat etmiştir.) ö. 186. h. h. h. 168. 367'de. Muhammed en-Nakkaş el-Bağdadi ö. Abdullah[460] b. ö. Habban b. 387'de vefat etmiştir. h. 365'de.El-Hafız Muhammed b. 354'te.El-Hafız Muhammed b. 179. Cafer b. Ahmed et-Temimi el-Besti ö. Eyyub el-Hallal Ebu Nasr (h. Hamdan b.El-Hafız Ebu Abbas Ahmed b. h. 328'de. 344’de ise vefat etmiştir. Muhammed b. 234’de doğmuş. 176. ö. h. 331'de. h. Abdurrahman b.Muhammed b. h. h. 187.163. ö. 96 yaşlarında ö. h. Musa b. 341'de. Ali eş-Şeybani el-Kufi Ebu Cafer.) ö. 164. Temim el-Hayyat el-Kanteri el-Hanzeli (h. Eyyub-ul Lahmi Ebu’l Kasım et-Taberani (h.

Hüseyin Ebu Said er-Razi (İbn-i Selman) ö. 427. 463'de vefat etmiştir. 429'da. Nasır b. Muhammed b. 197. 196. Ali b. h. h. h. 193.Ebu’l Hasan b.El-Abbas b. 210. h. Muhammed et-Temimi el-Vaiz Ebu Ali (İbn-i Müzehhib) 89 yaşlarında ö. Musa b. Abdullah b.) 198.El-Hafız Muhammed b.Abdulmelik b. Ahmed Ebu’l Feth b. 407 veya 411'de. h. Merdeveyh el-İsfehani Ebu Bekir. Gadis hadisi hakkında özel bir kitap yazmıştır.388'de vefat etmiştir. 405'de. Abdullah b. h. 468'de. h. Ali b. ) Hatib elBağdadi’ye hocalık yapmış.El-Hafız Ahmed b. "Müstedrek" kitabının müellifi olan Hakim’in ustadlarındandır. Sabit Ebu Bekir el-Hatib el-Bağdadi ö.El-Hafız Ahmed b. 208. 5. 199.El-Hafız İsmail b.Ahmed b. Muhammed b. "Yetimet-ud Dehr" kitabının müellifidir. 195. Buşran Ebu Muhammed (h. 321’de doğmuş ve 405'de vefat etmiştir. . Ebu Osman Ebu Sa'd en-Nişaburi (Harkuşi olarak meşhurdur) ö. Ahmed b. Muhammed b. Tayyib b. Huseyin b. ö. h. Abdulber en-Numeri el-Kurtubi "İstiab" kitabının müllifidir (h. 189. Muhammed b. h. 412'de vefat etmiştir. Muhammed el-Ahbari.El-Hafız Muhammed b.) ö. h. 410'da. h. 338’de doğmuş. Abbas en-Nesai.Kadı Ahmed b. 355’de doğmuş. Ali Ebu Bekir el-Beyhaki 74 yaşlarında ö.) 194. 403'de. 421'de.El-Hafız Mesud b.El-Hafız Ahmed b. ö. 458'de. 203. h. 202. 206. 444'te. h. (h. Musa b. Ali b. h. Kasım b. Muhammed Ebu Bekir el-Baklani ö. ö. h. Yakub Ebu Ali (Miskeveyh) "et-Tecarub" kitabının müellifidir.Abdullah b.Beşinci Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 192.El-Hafız Ahmed b.Hasan b. 200. Hüseyin b. 191. ö. 190. Muhammed b. 368’de doğmuş. Abdullah b.Kadı Muhammed b. 430'da. Muhammed b. 207.El-Hafız Ebu Ömer Yusuf b. h. Ali b. Ebu’l Fevaris (h. ö. 204. Mettevye[462] el-Vahidi en-Nişaburi. h. 463'de. Abdurrahman Ebu Bekir el-Farsi eş-Şirazi. h. 424'te. 437'de. Muhammed Ebu Abdullah el-Hakim ez-Zabbi enNişaburi (İbn-i Beyyi.) 209.Ahmed b. Ahmed Ebu-Said es-Seczi.El-Hafız Abdulmelik b.Yahya b. Ali b. Salt Ebu Hasan el-Mucabbir el-Bağdadi ö. ö. Sehl. İsmail es-Saalibi en-Nişaburi Ebu Mensur. 201. 211. 336’da doğmuş. 205. İbrahim es-Sa’lebi en-Nişaburi Ebu İshak (Meşhur olan Müfessir) ö. 407'de. 429'da. ö. Abdullah Ebu Naim el-İsfahani (h. h. 445'te. Ebu Ömer el-Bağdadi.) "el-Müstedrek-u Ala’s Sahihayn"nin müellifi. 477'de. Ali b.El-Hafız Ahmed b. Ahmed Ebu Hasan el-Bağdadi (İbn-i Semmak) 95 yaşlarında ö. Muhammed b.Ahmed b.El-Hafız Ahmed b.

Haskan Ebu’l Kasım elHakim en-Nişaburi el-Hanefi (İbn-i Haddad) el-Haskani. Ali el-Asimi "Zeynül Feta Fi Şerhi Sureti Hel Eta" kitabının müellifidir. 510'da. 232. Ahmed b. Muhammed Ebu Ferec İbn-i Cevzi el-Bekri el-Bağdadi . ö. 512'de. Ebu’l Kasım Abdul-Kerim Ebu’l Feth eş-Şehristani eş-Şafii. 214. Ömer Ebu’l Kasım ez-Zemahşeri[463] ö. Hüseyin Ebu Hasan Musullu olup Mısır'da yerleşmiştir. h. h. 224. ö.Muhammed b. 486 veya 487’de doğmuş. Nasr b. 565'de. h. 217.Hibetullah b. 548’de doğmuş ve ö. Ahmed es-Semani eş-Şafii (h. 571'de. h. Mesud Ebu Muhammed el-Ferra el-Beğavi eş-Şafii. h. Muhammed b. 225. 233. Abdulvahhab Ebu Zekeriyya el-İsfahani (İbn-i Munde) ö.El-Hafız Muhammed b.El-Hafız Muhammed b.) Vefat tarihi bilinmemektedir. 229.) ö. h.212. 516'da. h. h. Muhammed b. 506’da doğmuş. 218. Hızır el-Erdebili (Molla lakabıyla meşhurdur) "Vesilet-ul Mutaabbidin" kitabının müellifidir. ö. 405’de doğmuş.El-Hafız Hüseyin b.) el-Hemdani eş-Şafii. Muaviye el-Abduri el-Endülisi Ebu Han.Muvaffak b. 213.El-Hafız Ebu Ganaim Muhammed b. Ebu Bekir Ömer b. 525'te.El-Hafız Ubeydullah b.El-Hafız Yahya b. h. Ali b. 219. h.Rezin b. h. h.) “el-Ensab” ve “Fezaül-üs Sahabe" kitabının müellifidir. 567'de vefat etmiştir ) "Tefsir-ul Kebir" kitabının da Müellifidir. Ali el-Kufi en-Nursi (h. 228. Sa’dun el-Ezdi el-Kurtubi Ebu Bekir (Sabikuddin) h. 424’de doğmuş. 231. 544'te.El-Hafız Ebu Sa'd Abdul-Kerim b. Gadir hadisi hakkında özel bir kitap yazmış.Muhammed b.El-Hafız Ali b. h. 230. 505'de.Altıncı Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 216. (h. 492'de. Sırri. Abdullah b. ö. Ahmed Ebu’l Muayyet el-Harezmi ö. İbrahim en-Netenzi Ebu Fath (h. (Eş’ari mezhebinin meşhur akaid bilginlerindendir. ö. 490'dan sonra vefat etmiştir.Ali b. 234.Ömer b. Ali b. Muhammed eş-Şeybani Ebu’l Kasım 94 yaşlarında ö. h. Musa el-Yahsabi es-Sebti ö. Abdullah b. 221. Hasan b. 220.Yahya b.Ebu Muhammed Ahmed b. h. 226. h. ö. 6. 538'de. 223. 483'de. Elimizde olan "Tarih-ül Kebir"in müellifidir.Carullah Mahmud b. Musa b. 222. ö. Muhammed el-Celabi eş-Şafii Ebu’l Hasan (İbn-i Mağazili) "El-Menakıb" kitabının müellifidir. h. 501’de doğmuş ve ö. Osman Ebu Bekir el-Hazimi (Ceddi Hazim’a nisbet edilmiştir.El-Hafız Kadı Ayyaz b.) ö. ö. 480’de doğmuş. 584'te.Ali b. Muhammed et-Tusi el-Gazali Ebu Hamid (Hüccet-ül İslam) lakabıyla meşhurdur. 548'de. h. 581'de. 215.El-Hafız Muhammed b. Muhammed b.) ö. Hasan b. h. Hibetullah Ebu’l Kasım ed-Demaşki eş-Şafii (Siket-ud din) İbn-i Asakir ismiyle meşhurdur. Ebu İsa el-Medini[464] el-İsfahani eş-Şafii (h. h. 562-563'de. 535'te. 227.El-Hafız Abdurrahman b. 527'de.İbn-i Zağuni Ali b.

[466] h. 245. h.Mecduddin Abdullah b. 235. h. Abdullah er-Rumi Himv'de dünyaya gelmiş. 246. 242. eş-Şafii meşhur olan “EtTefsir-ul Kebir”in müellifidir. Hasan Ebu Abdullah Fahruddin er-Razi. ö. 683'te vefat etmiştir. Hasan Ebu Zekeriyya en-Nevevi[467] ed-Demeşki eş-Şafii ö. h. Hibetullah el-Medaini (İbn-i Ebu’l-Hadid el-Mutezili bilinen Nehc-ül Belağanın Şerhi)’nin müellifi. h. h. 685'te vefat etmiştir. 243. 626'da.Yedinci Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 236. 605’de. Ebu Fezail Mahmud b.El-Hafız Ebu’l Hasan Ali b. Talha el-Kureyşi en-Nuseybi eş-Şafii Ebu Salim. Abdullah el-Bağdadi er-Resafi 90 yaşlarında. h. 248.) h. Abdulkerim İbn-i Esir el-Cizeri eş-Şafii “En-Nehaye” ve “Cami'ül Usul” kitablarının müellifidir. Halef el-İcli Ebu’l Futuh (Ebu’l Feth) eş-Şafii elİsfahani 85 yaşlarında ö. 600'de. 247. 661'de vefat etmiştir. Abdulvahid el-Mukaddesi ed-Dimaşki el-Hanbeli (D.599 h. h. h. h. Muhammed el-Belvi el-Maliki Ebu Haccac (İbn-i Şeyh) "Elif ba" müellifi ö.Fakih Es’ad b. .Muhammed b.İbrahim b.Mubarek b. Abdullah el-Vessabi el-Yemeni eş-Şafii "El-İktifa Fi Fazli el-Erba" kitabının müellifi 256. Bağdad'ta ikamet etmiştir. h. 658'de vefat etmiştir. 255. Ebu Said el-Hasan eş-Şafii et-Turbişti. 597'de vefat etmiştir. 621'de. 239. h.El-Hafız Ebu Abdullah Muhammed b.Saiduddin el-Fergani. 630'da vefat etmiştir. 700 civarlarında vefat etmiştir. h. ö. 238. ö. 660 civarlarında vefat etmiştir. Abdullah er-Rasini el-Hanbeli. h. 613'de. h.El-Hafız Ahmed b. Ömer b. Muhammed eş-Şeybani el-Cizeri[465] (İbn-i Esir) “El Kamil” ve Usdul Gabe" kitaplarının müellifidir. 254. Muhammed b. 694'te vefat etmiştir. 241. Abdullah Muhibbuddin Ebu Abbas et-Taberi el-Mekki eş-Şafii. 652'de vefat etmiştir.Hanbel b. h. 655'de vefat etmiştir. 237.Tacuddin Zeyd b.Yusuf el-Emir Husameddin Kızoğlu b. 253. 640'da vefat etmiştir. "Mu'cem-ül Buldan ve Mu'cem-ül Udeba"nın müellifidir. 244. 250.) h. 240.Muhammed b. h.El-Hafız Ebu Muhammed Abdurrezzak b. Hamid el-Kureşi. Muvrud el-Hanefi (D. Yusuf el-Kunci "Kifayet-üt Talib"in müellifi ö. ö. 676'da vefat etmiştir.Kadı Nasiruddin Abdullah Ömer Ebu Hayr el-Beyzavi eş-Şafii. ö. 252. 249.Şeyh Ali b.El-Hafız Ziyauddin Muhammed b. Hasan el-Kindi Ebu Yumn el-Bağdadi ö. 606'da. h.560 h.İzzeddin Abdulhamid b. 251. Şeref b. Abdullah el-Bağdadi el-Hanifi Ebu Muzaffer. 606'da.Yusuf b. h. 7.Fadlullah b.el-Hanbeli h. Mahmud b. 654'te vefat etmiştir.El-Hafız Muhyiddin Yahya b. 643'de vefat etmiştir.Yakub b.

8.El-Hafız Yusuf b. Süleyman Ebu’l Hasan el-Heysemi el-Kahiri eş-Şafii (D. 264.Zeynuddin Ömer b.). Mes’ud b. 9. Abdurrahman ed-Demeşki eş-Şafii Ebu Haccac el-Mezzi. 778'de vefat etmiştir.[470] 272. 265.Sa'duddin Mes’ud b. Muhammed (İbn-i Haldun) el-Hazremi el-Maliki (D. 274. h. Şahab b. 261. Es'ad b.El-Hafız Şemsuddin Ebu Bekir Muhammed b. Ahmed b. Abdullah el-Ömer’i et-Tebrizi. Muhammed el-Kummi en-Nişaburi "Garib-ul Kur'an" Kur'an tefisirnin müellifidir.[468] h. Ebu Bekir b. h. h. 258.Veliyuddin Muhammed b. Emile el-Meraği[469] el-Halebi ed-Demeşki el-Mezzi Ebu Hafız (İbn-i Emile D.Nizamuddin Hasan b.). 774'de vefat etmiştir. Ahmed el-İyçi eş-Şaffii. h. h. Hasan b.Ömer b.El-Hafız Ali b. Sa’duddin Muhammed el-Horasani el-Cerini. Hasan b. h. h. 276. 808'de ise vefat etmiştir. h. 807'de vefat etmiştir. h.[471] 273.Dokuzuncu Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 275. h. h. Gadir hadisi hakkında özel bir kitap yazmıştır. 271. Ömer b. 742'de vefat etmiştir. 750'den sonra vefat etmiştir. 768'de vefat etmiştir.Alauddin Ahmet b.Ebu İshak İbrahim b.El-Hafız Şemsuddin Muhammed b. Ömer el-Muarri el-Halebi eş-Şafii (İbn-i Verdi) h. Ahmet b. 260.Kadı Abdurrahman b.Abdullah b. 78 yaşında.Seyyid Ali b. h. h. 780'de vefat etmiştir. h. Abdullah b.Şemsuddin Ebu Abdullah Muhammed b. Ali el-Hivari el-Maliki el-Endülusi (İbn-i Cabir). h. Mektum Ebu Muhammed el-Kaysi el-Hanefi en-Nahvi. 266. 262. Muzaffer b.732 h. 736'da vefat etmiştir.8. 270. Ahmed el-Mukaddesi elHanbeli (Samit). 722'de vefat etmiştir.Sekizinci Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 257. 263.El-Hafız İmaduddin İsmail b. .679 h. 749'da vefat etmiştir.Tacuddin Ahmed b. 259. 267. Muhammed b. Muhammed ez-Zerendi el-Medeni elHanefi (Şemsuddin). h.Cemaluddin Muhammed b. 791'de vefat etmiştir. 756'da vefat etmiştir.) h. h. Muhammed es-Simnani (D. Mezid b.). Ali el-Yafii eş-Şafii el-Yemeni el-Mekki (Ebu Seadat). Abdullah et-Taftazani eş-Şafii 80 yaşlarında.El-Hafız Veliyuddin Abdurrahman b. Hace Mes'ud el-Kazuruni. Abdulkadir b. 269. Osman ez-Zehebi eş-Şafii. Muhammed el-Hemdani ö. 737'de vefat etmiştir. yüzyılın Gadir şairlerindendir. 749'da vefat etmiştir.735 h. Kesir eş-Şafii el-Kaysi ed-Demeşki. 786'da vefat etmiştir. 789'da vefat etmiştir.659 h. 735.Saiduddin Muhammed b. "Mişkat-ul Mesabih" kitabının müellifi. 268. 758'de vefat etmiştir. Yusuf b. 748'de vefat etmiştir. Ömer b.

277. Ahmed el-Hasani el-Medeni es-Semhudi eş-Şafii ö. h. Ali b. Ahmed el-Mekki el-Maliki (İbn-i Sabbağ d. Ahmed b. 286. d. 773 Ve h. 285. 908'de telif etmiştir.Muhammed b. Ahmed b.Alauddin Ali b. Ruzbehan b. 991'de vefat etmiştir. 289.Seyyid Abdulvahhab b.). h. 890'da şerh yazmış. h. 282. 827 veya 828'de vefat etmiştir. Muhammed b. Muhammed el-Kuşcu ö. 895'de vefat etmiştir. Musa Bedruddin (Kadı el-Kudad el-Uyeyni)[472] el-Hanefi ö.Muhammed b. h. h. 852'de vefat etmiştir. eş-Şafii (İbn-i Hacer) “El-İsabe” ve “Tehzib ut-Tehzib" kitaplarının müellifi.Onuncu Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 291. "Hadis Şerhi"ni de. 293. 284. h. h.Muhammed b. "Esne’l Metaleb fi Menakıbi Ali b. 883'de ise vefat etmiştir. 855'te vefat etmiştir. h. 855'de ise vefat etmiştir. 849'da vefat etmiştir.El-Hafız Abdurrahman b.Nuruddin Ali b. h. 845'de vefat etmiştir. Halife el-Veştani el-Maliki Ebu Abdullah. Kemaluddin el-Mısri es-Suyuti[473] eş-Şaffi ö. Muhammed b. 831). Muhammed Refiyuddin Ahmet el-Huseyni el-Buhari.Mahmud b. . 762'de Mısır'da doğmuş. h. Hz. h. 279. h.Seyyid Şerif Curcani Ali b.s)'a nisbet edilen divana h. Muhammed b. h. Kadı Abdullah b.Abdullah b.Takiyyuddin Ahmed b. Muhammed (Seyyid Asiluddin) El-Huseyni el-İşçi eş-Şafii. Ali b. 10. 296. h. Abdullah b.El-Hafız Ahmed b. 287. 294. İran’ın Yezd şehrinin köylerindendir). 932'de vefat etmiştir.Kemaluddin Hiseyin b. Mekke'ye yerleşmiş. Fadlullah el-Hunci eş-Şirazi eş-Şaffi Ebu’l Hayr (Hace Molla). 295. 822'de ise vefat etmiştir.Şemsuddin Muhammed b.) Ebu Muhammed eş-Şeybani eş-Şafii (d. Abdurrahman el-Ezrei ed-Demeşki eş-Şafii (İbn-i Aclun.El-Hafız Ahmed b. 911'de vefat etmiştir. h. 879'da vefat etmiştir. Muinuddin el-Yezdi el-Meybuzi (Meybez. h. Yusuf el-Hüseyni es-Senusi et-Tilmisani (Ebu Abdullah). Muhammed Ebu Fadıl el-Askalani el-Mısri. 281. Muhammed b. Şemsuddin Ömer Devlet Abadi. d. Ali (a. h. 876'da vefat etmiştir.Necmuddin Muhammed b. Ali (İbn-i Diba. 292. Mahmut el-Hafızi el-Buhari (Hace Parsa d. 280.Kadı Şahabuddin Ahmed b. 283. h.Nureddin Ali b. Muhammed Ebu Hayr ed-Demeşki el-Mukri eş-Şafii (İbn-i Cizeri) ö. 784). Abdulkadir el-Huseyni el-Kahiri el-Mukrizi el-Hanefi ö. h. h. 756 h. 278. Ebu Talib" kitabında Gadir hadisini 80 yoldan rivayet etmiştir. 288.El-Hafız Celaluddin Abdurrahman b.Fadlullah b. Ali Ebu’l Hasan el-Huseyni el-Hanefi. 816'da Şiraz'da vefat etmiştir. h. Ebu Bekir Ebu Abbas el-Kastalani el-Mısri eş-Şafii ö. 833'de vefat etmiştir. 926'da vefat etmiştir. h. 290.

Fakih Şeyh b. h. 301. h. 316.Molla Ali b.Ahmed Çelebi b.866). 304. 1000'de vefat etmiştir. Husamuddin b. h. 315. h.Muttaki Ali b.Şemsuddin Muhammed b. 1052'da vefat etmiştir. 1014'de ise vefat etmiştir.Onbirinci Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 305.Şeyh Ahmed b. 302.Muhammed b. h. Değerli "Kenz-ül Ummal" kitabının müellifidir. Ömer (Kadul Kudad Şahbuddin el-Haffaci) el-Mısri elHanefi. h. Fadl Baksir el-Mekki eş-Şafii. 1041'de ise vefat etmiştir. Hacer el-Haytemi es-Sa'di el-Ensari eş-Şafii. 1031'de ise vefat etmiştir. meşhur "Tefisr-i Şahi" kitabının müellifidir. Abdullah b. Değerli “Gayet us-Suul Fi İlm-il Usul” ve Onun Şerhi “Hidayetul Ukul” kitaplarının müellifidir.Zeyn-ul Abidin Abdurrauf el-Haddadi el-Menavi el-Kahiri eş-Şafii 79 yaşlarında. (h. Kadı Abdulmelik el-Kureşi el-Hındi Mekke'ye yerleşmiş. 309. Seyfuddin ed-Dehlevi el-Buhari. Ali eş-Şeyhani el-Kadiri "Es-Sırat us-Seviy fi Menakıbi Âl-i en-Nebi" kitaplarının müellifidir. Meşhur "Siret-un Nebeviyye" kitabının müellifidir. 1944'de vefat etmiştir. h. Ahmed ("Şezerat" kitabında Muhammed diye zikredilmiştir. Muhammed el-Vetri Eş-Şafii. 308. 997'de vefat etmiştir. 299.Onikinci Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: . 90 yaşından fazla yaşamıştır.Abdulhak b. 980'dan sonra Mısır’da vefat etmiştir.Muhammed b. 313. 310.Cemaluddin Ataullah b. 298.Ziyauddin Ebu Muhammed Ahmed b. Ali b. Abdulbaki.Şeyh Ahmed b.Mirza Mahdum b. 1047'de vefat etmiştir. Şeyh b.Şeyh Abdurrahman b. Mahbub el-Alim b. 312. h. 303. Sultan Muhammed (El-Kari) el-Hanefi Mekke'ye yerleşmiş. h.Hüseyin b. 300. el-Kahiri. 933). 944'de ise vefat etmiştir. 306. İbrahim el-Halebi. 986'da öldürülmüştür. h.El-Hafız Şahabuddin Ahmed b. h. 297. eş-Şafii. Safiyuddin.) eş-Şerbini el-Kahiri eş-Şafii. 909’da doğmuş ve 974’ ise) Mekke’de vefat etmiştir. h. h. Muhammed b. Muhammed el-Yemeni. Muhammed el-Mısri "Ed-Durer-ul-Aval bi-Hall-i Elfaz-i Bide-il Meal" kitabının müellifidir. Ahmed Ebu Abbas (İbn-i Senan) el-Kırmani ed-Demeşki ö. 12. 11. 307. El-İmam el-Mansurubillah el-Kasım b. h.Mahmud b. 314. Fadlullah el-Huseyni eş-Şirazi. Abdullah el-İdrus el-Huseyni el-Yemeni (d. Muhammed b. “Ahbar-ud Duvel” ve “Asar-ul Uvel” kitaplarının müellifi. 1019'da vefat etmiştir. Abdusselam es-Safuri eş-Şafii "Nezhet-ul Mecalis" kitabının müellifidir. Yusuf b. h. 311. Muhammed b. h.El-Hafız Cemaluddin Muhammed Tahir el-Hindi el-Fetteni[474] (Melik-ul Muhaddisin). 1069'da ise vefat etmiştir. 995 civarlarında vefat etmiştir. 1050'de vefat etmiştir. 975'de ise vefat etmiştir. h.Nuruddin Ali b.

h. Abdusseyid el-Huseyni eş-Şafii el-Berzenci (h. Ali es-Sebban eş-Şafii Ebu İrfan.Hamid b. Muhammed Bayezid es-Seharınpuri. Yusuf ez-Zerkani el-Mısri el-Maliki Ebu Abdullah (h. Şeyh İbrahim (Hace Kelan) b.Reşiduddin ed-Dehlevi "Feth-ul Mubin" kitabının müellifidir. (Ammad ismiyle meşhurdur) 326. Yüzyılın Gadir şairlerindendir. 1206'da vefat etmiştir. 1270'te vefat etmiştir. 323. Abdurresul b. h. Şeyh Muhammed el-Hüseyni el-Belhi elHanefi h. 329. 340.Seyyid Muhammed b. 1293'de Kostantaniyye'de (İstanbul) vefat etmiştir. 1101'de dünyaya gelmiş) (h. 336.Burhaneddin İbrahim b.[479] Elimizdeki (Yenabi-ul . "Tacul Arus" kitabının müellifidir. 1176'da vefat etmiştir. Salah el-Yemani el-Hüseyni.1047’de doğmuş ve 1108'de Mekke'de vefat etmiştir. 331. 327. 1171'de vefat etmiştir. Saim b. 339.) 322. 1181'de ise vefat etmiştir. 319.Mirza Muhammed b.Mevlevi Muhammed Salim ed-Dehlevi "Usul-ul İmam" kitabının müellifidir. 318. h. Muhammed el-Hanefi (İbn-i Hamza) el-Harrani ed-Dimaşki. 321.Seyyid Muhammed b.Mevlevi Muhammed Mubin el-Leknevi "Vesiletun Necat"kitabının müellifidir. 324. 1205'de vefat etmiştir. 1182'de ise vefat etmiştir. 337. Abdulkadir eş-Şafii[478] 13.Seyyid Muhammed b. Muhammed eş-Şevkani es-Senani (d. h.Şeyh Süleyman b. İbrahim b.Muhammed b.317. eş-Şafii. 1103'de Dimaşk'te dünyaya gelmiş ve h.[477] h. 1173 h.Mevlevi Haydar Ali Feyzabadi "Munteh’el Kelam" kitabının müellifidir. 1122'de ise vefat etmiştir.Şeyh Muhammed b.1145).Muhammed b. Abdurrahim el-Hanefi ed-Dimaşki (h.Hişamuddin b.İbrahim b. Mehdi b. 1250'de vefat etmiştir. 1120'de vefat etmiştir. 1217'de Kerh'de dünyaya gelmiş ve h. 334. 320. Derviş el-Hut. 333. 1055'de Mısırda dünyaya gelmiş ve h.Ziyauddin Sailh b. Ali b. h.Onüçüncü Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 330. 1276'da vefat etmiştir.Şehabuddin Ahmed b. Abdulbaki b. Abdullah el-Mukbili[475] es-Senani el-Mekki (h. 1059’da doğmuş ve h. h. Muhammed el-Huseyni ez-Zubeydi el-Hanefi (d.Şeyh Muhammed b. İsmail b. Mutemedhan el-Bidahşi “Mİftah-un Neca” ve “Nüzul-ul Ebrar” kitaplarının müellifidir.Abdulaziz Ebu Veliyullah el-Ömeri ed-Dehlevi. 1106'da vefat etmiştir. 338. Abdullah el-Huseyni el-Alusi el-Bağdadi eş-Şafii (Şehbuddin Ebu’s Sena) h. 328. Ali b.). h. Ali b.Muhammed Sadrulalem "Mearic-ul Ula Fi Menakib-il Murteza" kitaplarının müellifidir. 332.Kadı Muhammed b. 335.Mevlevi Veliyullah el-Leknevi "Mirat-ul Mü'minin fi Mekanibi Ehl-i Beyti Seyyid-ul Mürselin" kitabının müellifidir. el-Beyruti.Muhammed b. Ahmed el-Hafni[476] Şemsuddin. 325. 12. h. h. Mer’a el-Mısri el-Maliki. 1040’da doğmuş ve 1130'da ise vefat etmiştir.

Seyyid Mahmud el Alusi el-Bağdadi eş-Şafii ez-Zarir[481] (h. 349.. 343. 352.Seyyid Mümin b. 360.Üstad Şeyh Muhammed Said Dahduh.Meveddet) kitabının müellifidir.Üstad Ahmed Nesim el-Mısri..) 359.Şeyh Muhammed Abduh b. "Nesr-ul Leali" kitabının müellifidir. Muhammed b.Kadı Muhammed Behlul Behçet Efendi eş-Şafii (Zenkezur'un kadısı) "Tarih-i Âl-i Muhammed" kitabının müellifidir.." kitabının müellifidir.Üstad Abdulfettah Abdul Maksud el-Mısri "El-İmam Ali" kitabının yazarı. h. "Tesnif-ul Azan" kitabında s. 345. 1232'da doğmuştur). 350. G. yüzyılın Gadir şairlerindendir.Seyyid Abdulhamid b. 1323'de vefat etmiştir. h.Seyyid Ahmed b.On dördüncü Yüzyılda Gadir Hadisini Rivayet Edenler: 342.Üstad Muhammed Şakir el-Hayyat en-Nablusi el-Ezheri "Haşimiyyat el-Kumeyt" kitabını şerh etmiştir.Şeyh Yusuf b. 357.Seyyid Ahmed Zeyni b.[482] 354. Abdullah el-Yusufi el-Medeni eş-Şenkıti "Kifayet-ut Talib.Üstad Muhammed Mahmud er-Rafii el-Mısri "Haşimiyyat-u Kumeyt" kitabına şerh yazmıştır. 1304'de ise Medine'de vefat etmiştir. 1250'den sonra doğmuş ve onun ölüm tarihini bilemiyoruz.Londra üniversitesinin üstadlarındandır. Mustafa el-Kadinhani "Hidayet-ul Murtab Fi Fezail-il Ashab" kitabının müellifidir. 1232'de Mekke'de doğmuş ve h. 344. 348. Cildinin ilk sayfalarına müracaat edebilirsiniz. (Halep'te cami İmamı. Cildin ilk sayfalarına müracaat edebilirsiniz. h. 347..Şeyh Muhammed Habibullah b.Üstad Hüseyin Ali el-Azemi el-Bağdadi (Gadir şairlerindendir). 355. 341.[484] . 351.El-Hafız Şehabuddin Ebu Feyz Ahmed b. 1324'de vefat etmiştir. İsmail en-Nebhani el-Beyruti "Muntahab-us Sahihayn" kitabının müellifidir. Ans.[483] 358.Seyyid Ali Celaluddin el-Hüseyni el-Mısri. Allame Emini'ye yazmış olduğu mektupta Gadir hadisini kesin olarak ispatlamıştır. 77'de Gadir hadisini 54 sahabeden ve bir çok hafızlardan senetleriyle birlikte zikretmiştir. Hasan Hayrullah el-Mısri. Ahmed Dahlan el-Mekki eş-Şafii. 353.Üstad Ahmed Zeki el-Advi el-Mısri. Hasan Mumin eş-Şeblenci[480] "Nur-ul Ebsar. 5. Bu konu hakkında 8. 14.Doktor Ahmed Ferid Refai." kitabının müellifidir.Abdulmesih el-Entaki el-Mısri (Meşhur yazar) 14. Şeyh Muhammed Hüseyin Muzafferiye yazmış olduğu mektupta Gadir hadisini ispatlamıştır. h. 346. 356. Sıddık (Bir çok değerli kitap yazmış.Üstad Safa Hulusi -Londra'ya yerleşmiş.

[485] 1. Mehdi el Mukbili ö.el İbane (Hafız Ebu Abdullah b. Batta el Hanbeli ö. 463) Gadir hadsini bir kaç yolla nakletmiştir.İbtal-ul Batıl (Ebu’l Hayr Fadlullah b. 2.el İstiâb (Hafız Yusuf b.İzalet-ul Hulefa (Abdulaziz Ebu Veliyyullah Ahmed b.[487] 7. h. h. 571) Gadir hadisini zikretmiştir. Ehl-i Sünnet de kendi kaynaklarında bu vakıadan önemle bahsetmiştir.[486] 6. rical ve tarih kitap ve kaynaklarında geniş bir şekilde Gadir vakıasına yer vermiş.el Erbain-it Tival (İbn-i Asakir. alimlerinden) Gadir hadisini Sahih bir hadis olarak zikretmiştir. BÖLÜM KİTAPLARDA GADİR-İ HUM olayI 10. h. cildinde.[490] . 8. h. “Gadir hadisini” sabit ve kesin bir hadis olarak bilmiştir. ö. aşağıda zikredeceğimiz Ehl-i Sünnet kitapları. 3. h.10. 387) “Tehnie” hadisini Berae b. 9. h. Abdulbirr ö.s) hakkında nazil olduğunu vurguluyor. Azib’den nakletmiştir. “el Gadir”in 1.el Asar-ul Bakıye. 1108) Gadir hadisini mütevatir ve kesin bir hadis olarak zikretmiştir. 430 veya 440 veyahut 450) müslümanların Gadir gününü bayram olarak bildiklerini zikretmiştir. h. 5. (Ebu Reyhan Muhammed b.el Ebhas-ul Museddede. Gadir hadisine kaynak teşkil edecek Ehl-i Sünnet kitaplarından bazılarını zikredeceğiz. h. tefsir. hadis. Rüzbehan eş Şirazi 9. Abdurrahim-i Ömer’i ed Dehlevi -ö. h. İmam Ali (a.. 1019) Gadir hadisini zikretmiştir.. 1176) Gadir hadisini iki yolla Zeyd b. Erkam’dan nakletmiştir.Esbab-un Nüzul (Ebu Hasan-i Vahidi en Nişaburi ö. 468) Tebliğ ayetinin. Ahmed el Biruni. İmam Ali (a. Esir el Cizeri ö. (Ziyauddin Salih b. 4. 630) Gadir hadisini bir çok senetlerle rivayet etmiş ve İmam Ali (a. Gadir hadisinin kaynakları olarak nitelendirilmiştir.s)’ın “Rahbe” ve “Rukban”daki konuşmalarını yazmıştır. ö.[489] 10. Gadir günü. Bölüm KİTAPLARDA GADİR-İ HUM OLAYI Şialar kelam. yüzyılın. Biz bu bölümde. fıkıh.Ahbar-ud Duvel ve Asar-ul Uvel (İbn-i Senan el Kirmani ö.Usd-ul Gabe (Hafız Ebu Hasan b.s)’ın “Şura”[488] günündeki yaptığı bazı konuşmalarını yazmış.

İsmail el Mehamili.s)’dan naklolduğunu ispat etmiş ve hadisi kabul etmeyenin mutaassıp ve cahil olduğunu vurgulamıştır.Bedi-ul Meani (Kadı Necmuddin Muhammed b. h.el İktifa Fi Fazl-il Erbeat-ul Hulefa (İbrahim b. Abdullah el Ezrai ö. “Tehnie” ve. h. h. 356.[497] 24. hadislerini zikretmiştir. 279) Emir-ul Müminin Ali (a. Azib ve Zeyb b. (Ebu’l Hayr Şemsuddin Muhammed. alimlerindendir) Gadir hadisini birçok yolla rivayet etmiş ve İmam Ali (a.[494] 19. Kuteybe ed Dineveri ö. Abdulaziz’in delilini zikretmiştir.. h. 13. 1276) Gadir hadisini zikretmiş ve birçok Sunen ve gayr-i Sunen sahiplerinin onu sahip bildiklerini söylemiştir.Esne’l Metalib fi Menakıb-i Ali b. El Beyruti. 833) Gadir hadisini 80 yolla naklederek mütevatirliğini kanıtlamış ve Hz. Yüzyılın alimlerindendir. Muhammed ö.a) ve İmam Ali (a.”[496] 23.el Beyan ve-t Ta’rif (İbn-i Hamza-i Harrani ile tanınan Kemaluddin İbrahim b.el İsabe Fi Temyiz-is Sahabe (Hafız İbn-i Hacer el Askalani ö. ö.Usul-ul İyman (Mevlevi Muhammed Salim el Buhari ed Dehlevi 3. 357) Ömer b.s)’ın “Rahbe”deki konuşmasını zikrederek bu hadisin bir çok yoldan mütevatir bir şekilde Peygamber (s.s)’ın “Rahbe”deki konuşmasını “Cemelde”ki delilini ve “Seele sailun” ayetinin Gadirle ilgili olarak nazil olduğunu yazmıştır. 605) Gadir hadisini ve İmam Ali (a. K. Fatıma (s. 276) “Berd”in delilini zikretmiştir.Esne’l Metalib fi Ahadis-i Muhtelifet-il Meratib. Erkam’dan nakletmiştir. 16.11. Muhammed el Belvi ö. 21. Hüseyn el İsfehani ö.Ensab ul Eşraf (Hafız Ahmed b. eşŞafii.[491] 12. ö.) Gadir hadisini Berae b. 330) Gadir hadisini ve Gadirde tebliğ ayetinin nazil olduğunu ve “Rahbe”deki konuşmaları sahih senedleriyle beraber nakletmiştir.el Bidaye ve-n Nihaye (Hafız İbn-i Kesir ed Dimaşki Ö. 17. yüzyılın. 114) Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş.. (Şeyh Muhammed el-Hut.s)’a ait olan bazı şiirleri nakletmiştir. h. h.el Eğani (Ebu Ferec Ali b.[498] .Elif ba (İbn-i Şeyh ile meşhur olan Ebu Haccac Yusuf b. 20. İmam Ali (a. Ali es Sebban eş-Şafii ö.el İmame ve’s Siyase (Ebu Muhammed b. h. 876) “Tehnie” ve Gadir hadisini nakletmiş ve onun sahih olduğunu vurgulamıştır. h. h.s)’ın Gadir hadisiyle delil gösterdiğini zikretmiştir. ö. Yahya el Belazuri ö.[495] 22. 1206) Gadir hadisinin 30 sahabeden naklolunduğunu ve hadisin birçok senetlerinin “sahih” ve “Hasen” olduğunu söyleyip onu nakletmiştir.[493] 18. “Rahbe”. h. İbn-i Cizeri eş Şafii ile meşhurdur. Abdullah-i Vessabi el Yemeni 7. 852) Emir-ul Muminin Ali (a.s)’ın “Rahbe”deki konuşmasını ve “Rukban” hadisini ve Gadir hadisini bir çok yoldan rivayet etmiştir.a)’ın bu konudaki delilini nakledip.İs’af-ul Rağibin (Ebu İrfan Muhammed b.[492] 15. h. 1120) Gadir hadisini ve onun mütevatir olduğunu nakletmiştir. veya 8. 14. Ebu Talib.el Emali (Ebu Abdullah el-Hüseyin b.

s) hakkında indiğini ve Gadir hadisinin sahih bir hadis olduğunu vurgulamıştır. Kesir ed-Dimaşki ö. 774) Gadir hadisini ve İkmal ayetinin Gadir günü Hz. 416) Tehnie hadisini nakletmiştir. y.[506] 31. 748) Taberi’nin Gadir’le ilgili olan te’lifleri hakkında şöyle yazıyor: “Ben.[501] 28. Merdeviye el İsfehani ö.[500] 27. İbrahim el Mısri ö. alimlerindendir) Gadir hadisini. 32. h.Teşnif-ul Azan (Hafız Nasır-us Sünne Şehabuddin Ahmed b. 1270) Gadir hadisini ve Tebliğ ayetinin Emir-ul Müminin (a. alimlerindendir.a) (Kadı Muhammed Behlül Behcet efendi eş Şafii ö.[509] 36. h. İsmail-i Buhari ö.Tefsir-i Alusi . 911) Gadir hadisini ve “Rahbe”deki konuşmayı bir çok yolla nakletmiştir. Ebu Talib (a.Tuhfet-ul Eşraf bi-Marifet-il Etraf (Hafız Ebu’l Haccac-i Mizzi Yusuf b. onun bir çok yollarla Gadir hadisini naklettiğini görünce çok şaşırdım. Ali (a. Emir-ül Müminin Hz.Tezkiret-ul Huffaz (Hafız Şemsuddin ez Zehebi ö. 14.s) hakkında nazil olduğunu yazmıştır. y. El Cevzi ö.s) hakkında nazil olduğunu yazmıştır. “Tebliğ” ve “İkmal” ayetlerinin Gadir Hum’da Ali b.[502] 29. Ömer b.Ta’likat-ul Eğani (ustad Ahmed Zeki el Mısriyüzyılın14. yüzyılın.Tefsir-i İbn-i Merdeviye (Hafız Ahmed b. 256) Gadir hadisini nakletmiştir. h. Abdurrahmanyüzyılınö. 654) Gadir hadisini.Tarih-i Buhari (Hafız Ebu Abdullah Muhammed b. h.Tarih-i Mısr (İbn-i Zuvlak Hasen b.a)’dan rivayet olduğunu söylemiştir. “Rahbe” konuşmasını.” San’ani de “er Ravzat-un Nediyye fi Şerh-it Tuhfet-il Aleviyye”de aynısını yazmıştır.Ruh-ul Me’ani (Seyyid Şehabuddin b.y. Hz. h.a. h. Muhammed b.[499] 26.25. h. “Savm-ul Gadir” ve “Tehnie” hadislerini ve Gadir olayı ile ilgili olan ikmal ve “Seele sailun” ayetlerinin.[508] 34. Abdullah Sıbt b.) Gadir hadisini nakletmiştir.Tefsir-i İbn-i Kesir (İmaduddin İsmail b.) bir kaç yoldan Gadir hadisini rivayet etmiştir.[507] 33.Tarih-ul Hulefa (Hafız Celaluddin Abdurrahman es Suyuti ö. bir çok hafızlardan senedleriyle beraber 54 sahabeden rivayet etmiş ve bu hadisin tevatur ile Resulullah (s.[510] 37. 35. h. Sıddık elHazremi.[505] 30.y. Ali (a. “Savm-ul Gadir” hadisini ve İkmal ayetinin Gadir’de nazil olduğunu sahih sened ve güvenilir ravilerle zikretmiştir. Abdullah el Alusi el Bağdadi ö.Tarih-i Bağdad (Hafız Ebu Bekir Hatib el Bağdadi ö. h. “Cemel” ve “Rahbe”deki deliller ve “Asbeğ”in delillerini nakletmiş. h. h.[511] 38. Ali (a. h.s)[504] hakkında nazil olduğunu söylemiştir. 387) Makrizi’nin naklettiği gibi Gadir hadisini nakletmiştir. 571) bu konuda bir çok hadis yazmış.Tarih-i Al-i Muhammed (s. 742) Gadir hadisini Tirmizi. 14. Nesai ve İbn-i Mace’den nakletmiştir. . 463) Gadir hadisini.” “Hakim”in hayatı bölümünde ise şöyle yazıyor: “Onun -Gadir hadisiyle ilgili olanpek güzel senetlerini “el Musannaf”ta yazdık.s)’ın “Cemel”deki[503] konuşmasını.Tezkiret-ul Havass-il Ümmet (Ebu Muzaffer Yusuf b.Tarih-i Dimaşk (Hafız İbn-i Asakir ö.

Tefsir-i Sa’lebi .39. “Telhis”te de bir çok yolla Gadir hadisini zikretmiş ve bazı senetlerin de sahih olduğunu vurgulamıştır. 1250) Tebliğ ayetinin Gadir vakıasıyla ilgili ve İmam Ali (a.Feth-us Sırac-ul Munir (Şemsuddin Muhammed eş Şerbini el Kahiri ö.Tefsir-i Fahri Razi . 437) “Tehnie” hadisini yazmış “Tebliğ” ve “Seele sailun” ayetlerinin Gadirle ilgili olduğunu vurgulamıştır. 42. h. 427.Tefsir-i Kebir (Ebu Abdullah Fahruddin b. “Tebliğ” ayetinin Gadir vakıasında İmam Ali (a.el Keşf ve-l Beyan (Ebu İshak es Sa'lebi en Nişaburi ö. 567) “Seele sailun” ayetinin Gadir’le ilgili olarak nazil olduğunu beyan etmiştir. h.Tefsir-i el Minar (Şeyh Muhammed Abduh el Mısri ö.Tefsir-i Taberi (Hafız Muhammed b. 43. h. h.Ğarib-ul Kur’an (Nizamuddin Hasan b.[516] 47.Tefsir-i Kurtubi (Ebu Yahya b.s) hakkında nazil olduğunu yazıyor. h. h. yüzyılın alimlerindendir.Tefsir-i Buhari el-Enveri (Seyyid Abdulvahhab el Hüseyni el Buhari ö. 45. h.Tefsir-i Suyuti “Dürr-ul Mensur” (Hafız Celaluddin Abdurrahman-i Suyuti ö. Selam Ebu Ubeyd el Hırevi ö. 911) Gadir hadisini yazmış. “Tebliğ” ayetinin Gadir’le ilgili olarak İmam Ali (a.[514] 44. Tebliğ ayetinin Hz.s) hakkında nazil olduğunu kaydetmiştir.s) hakkında nazil olduğunu açıklamıştır. “Tebliğ” ayetinin İmam Ali (a. h. Sa’dun el Ezdi el Kurtubi ö. Ali eş Şevkani es San’ani ö. Safiyyuddin 11. 748) bu konuyla ilgili özel bir kitap yazmış. 606) “Gadir ve “Tehnie” hadislerini yazmış.[520] 53.[512] 40.s) hakkında ve “Seele sailun” ayetinin ise Gadirle ilgili olarak nazil olduğunu açıklamıştır. Ali (a.Tefsir-i Nişaburi . h. 932) Kurba ayetinin[513] tefsirinde “Gadir” ve “Tehnie” hadislerini yazıp tebliğ ayetinin Gadir hakkında nazil olduğunu nakletmiştir. Ömer er Razi eş Şafii ö.Tefsir-i Şahi (Muhammed Mahbub-ul Alem b. 310) “Gadir ve “Tehnie” hadislerini yazmıştır. 223. 977) “Seele sailun” ayetinin Gadirle ilgili olarak nazil olduğunu yazmıştır.s) hakkında nazil olduğunu açıklamıştır. 244) “Seele sailun” ayetinin Gadir ile ilgili olarak nazil olduğunu yazmıştır.Tefsir-i Şevkani .Feth-ul Kadir (Kadı Muhammed b. h.Telhis-ul Mustedrek (Hafız Şemsuddin ez Zehebi ö. h.[517] 48. yüzyılın) “Tehnie” hadisini zikretmiş. Muhammed-i Kummi en Nişaburi 8. 982) Gadir hadisini zikretmiş ve “Seele Sailun” ayetinin Gadir hakkında nazil olduğunu söylemiştir.Tefsir-i Ebu Ubeyd: Ğarib-ul Kuran (Hafız Kasım b.[519] 52.Tefsir-i Ebu-s Suud (Mevla Muhammed Ebu-s Suud el İmadi ö. Tebliğ ve İkmal ayetlerinin Gadir vakıasıyla ilgili olarak nazil olduğunu kaydetmiştir.s) hakkında nazil olduğunu söylemiştir.[521] . Cerir et-Taberi ö.[515] 46. h. 49.Tefsir-i Şerbini .) Gadir hadisini yazmış. 1323) Gadir hadisini yazmış. 41. 51.Tefsir-i İzzuddin er-Res’ani (Hafız Ebu Muhammed Abdurrezzak er Res’ani el Musili) “Tebliğ” ayetinin İmam Ali (a.[518] 50.

67. 68. 429). Berra b. 58.[526] 64.“el Cem’u Beyne Sihah-is Sitte” (Ebu Hasan Rezin-i Abderi el Endulisi. h.et Temhid (kadı Muhammed Ebu Bekir el Baklani ö. h. Gadir hadisini Termizi’den rivayet ederek naklediyor. ö. 71.“Tevzih-ud Delail” (Şehabuddin Ahmed).“Tehzib-ul Kemal fi Esma’ir Rical” (Hafız Ebu Haccac el Mizzi. 59.“Habib-us Siyer” (Giyasuddin -Handmir. 403) “Muvalat” ve “Tehnie” hadislerini yazmıştır. 56. er Razi).“Cevahir-ul Akdeyn” (Nuruddin Ali el Hasani es Semhudi.Tehzib-ul Asar (Hafız Muhammed b.Tehzib-ut Tehzib (Hafız İbn-i Hacer el Askalani ö. ö.[523] 57. h. 535). Abdussaid el Keşşi es Salimi) Gadir hadisiyle ilgili bir makaleye yer vermiştir. h. 911). ö. h.[525] 63. 65.“Hadis-ul Velayet” (Hafız Ebu Abbas İbn-i Ukde. Esir eş Şeybani el Cizeri. 69. Gadir hadisini bir çok sahabeden rivayet etmiş ve “Seele sailun” ayetinin Gadir’le ilgili olduğunu açıklayıp Ömer b. ö. Gadir hadisine yer vermiş ve Gadir gecesinin. ümmetin arasında ziyafet gecesi olduğunu vurgulamıştır. Gadir hadisini Ebu Hureyre.ö. 606). h.[522] 55. Gadir hadisini. h. bir çok yolla Gadir hadisini nakletmiştir. Gadir hadisini Sureyha ve Zeyd b. h. Hz. Cabir el Ensari ve Zeyd b. Ali’nin “Rahbe”deki konuşmalarını ve “Tehnie” hadislerini bir kaç yolla nakletmiştir. ö. ö. 852) Gadir hadisini naklederken bu hadis bir çok yolla rivayet olmuş ve sahih bir hadistir diye yazıyor.et-Tenbih ve’l İşarat (Ali b. ö. Azib. Arkam’dan nakletmiştir.et Temhid fi Beyan-it Tevhid (Ebu Şekur Muhammed b.s)’ın Gadir hadisi hakkında “Rahbe”deki gösterdiği delili yazmıştır. Rabiy. Gadir hadisine yer vermiştir. h. Cerir et-Taberi ö. 742). h. alfabe harfleri sırasına göre yazmıştır.[528] “Tehnie” hadisini zikretmiştir. h. 62. h. 911). 310) İmam Ali (a. Erkam’dan rivayet etmiştir. 676) Gadir hadisini nakletmiş ve “Tirmizi”nin o hadisi “Hasen” olarak yazdığını kaydetmiştir. h.[529] 70.“Cami-ul Usul fi Ahadis-ir Resul” (Ebu’s Seadat Mubarek b.“Cem-ul Cevami” (Celaluddin-i Suyuti. Abdulazizin bu konudaki deliline yer vermiştir.Tehzib-ul Esma ve’l Luğat (Hafız Muhyiddin en Nevevi ed Dimaşki ö. Hüseyn el Mes’udi ö. 61.54. ö. [527] 66.[524] 60. 333).“Simar-ul Kulub” (Ebu Mensur-i Sa’labi en Nişaburi.“Hadis-ul Gadir” (Şeyh Mensur. 942). Gadir hadisini 105 yolla . 911). 866). Gadir hadisini rivayet edenlerin isimlerini. h. Gadir günüyle ilgili olan “Tetvic” hadisini yazmış ve “İkmal” ayetinin Gadir vakıasında nazil olduğunu açıklamıştır. ö.“el Cami-us Sağir” (Celaluddin-i Suyuti. 346) Gadir hadisini nakletmiş ve Gadir gününün bayram olduğu hakkında bir yazısı vardır.“Teysir-ul Vusul İla Cami-il Usul” (Hafız Abdurrahman b. h.

83. h.. Cerir-it Taberi. ö. Ali en Netenzi.s) hakkında nazil olduğunu açıklamıştır.“Zehar-ul Ukba” (Hafız Muhibbuddin Ahmed et Taberi.. 76. Gadir hadisini 75 yolla nakletmiştir.” (Şehabuddin Ahmed b. Abdulaziz’in delillerine yer vermiştir.”. 477). h.” (Ebu Fatih Muhammed b. 72. 430). İsmail b. 1182). 78. (Takiyyuddin Ahmed b. Muhammed-i Mısri) Hz. “Velayet” hadisinin sahih ve kesin bir hadis olduğunu vurgulamıştır. yüzyılın alimlerinden). 310). . 490’dan sonra vefat etmiştir). 80. 87. “Tehnie” hadisini yazmış ve “Seele Sailun” ayetinin Gadir olayında nazil olduğunu açıklamıştır.“Revzat-un Nazirin” (Ziyauddin Ebu Muhammed-i Vetri eş Şafii.“Zehiret-ul A’mal. Şiilerin yanında çok değerli bir gecedir” Sonra şöyle devam ediyor: “O gece Resulullah (s. “Gadir” ve “Rahbe” hadisleriyle Ömer b..“ed Durer-ul Aval bi Hall-i Elfaz-i Bide-il Meal. ö. h. h. Gadir hadisinin senetlerini zikrederek onu 120 sahabeden rivayet etmiştir. Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş. h. Gadir hadisi hakkında özel bir kitap yazmış ve “Seele sailun” ayetinin Gadir’le ilgili nazil olduğunu söylemiştir. 12. 538) 41. Ömer ez Zimahşeri.a) Gadir-i Hum’da bir hutbe okuyup şöyle buyurdu: “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır. ö. h. ö. ö. (Muhammed b. Ali (a. ö. Ali el Makrizi el Mısri.“el Hasais” (Sünen sahibi olan Hafız Abdurrahman en Nesai. Ali’nin hayat ve faziletlerini zikrettiği bölümde “Gadir” hadisini nakletmiştir.[532] 75. 303)..a. h..“el Hasais-ul Aleviyye. “Gadir” ve “Tehnie” hadislerini zikrederek “Tebliğ” ve “İkmal” ayetlerinin Gadir-i Hum’da Hz. Gadir hadisini zikredip bu hadisin sahih ve bir çok senetlerinin olduğunu söylemiştir. Ali (a. “Tehnie” ve “Rahbe” hadislerini nakletmiştir.[534] 82.H. es Secistani.” 84. 750). h.“Hilyet-ul Evliya” (Hafız Ebu Neim el İsfehani. “Gadir” ve “Tehnie” hadislerini zikretmiştir.“el Hüseyin (a.nakletmiştir.“Duat-ul Hudat” (Hafız Ebu’l Kasım Ubeydullah b. 81. 79.“er Radd-u Ala’l Harkusiyye” (Hafız Ebu Cafer Muhammed b.[533] 77. Abdullah -İbn-i Haddad el Haskni.“Revzat-us Safa” (İbn-i Havendışah. 480). Abdulkadir eş Şafii.s)” (Seyyid Ali Celaluddin-i Hüseyni el Mısri).“ed Diraye fi Hadis-il Velaye” (Hafız Ebu Said. ö. “Velayet” hadisini nakletmiştir.“Hutat-ul Makrizi”. 980). “Rahbe” hadisini zikrederken de “Tebliğ” ve “ikmal” ayetlerinin Hz. ö.s) hakkında nazil olduğunu yazmıştır. 845) “Gadir” ve “Tehnie” hadislerini nakletmiştir.[531] 74. 903). Bölümde şöyle yazıyor: “Gadir gecesi.“Rabi-ul Ebrar” (Ebu’l Kasım Carullah Mahmud b. (Cemaluddin Muhammed ez Zerendi.[530] 73. [535] 86. Salahuddin-i Yemani. ö. ö. ö. h.“Revzat-un Nediyye” (Seyyid Muhammed b.Dur er-us Simtayn fi Menakıb-is Sibtayn.. ö. h. 694) bir kaç yolla “Gadir”. h. 85. h.

“Sünen-ul Kubra” (Hafız Abdurrahman Ahmed b. h. Gadir hadisini nakletmiştir. h. Gadir hadisini bir kaç yolla nakletmiş ve “Rahbe” hadisine de yer vermiştir. 290). 94.“Simt-ul Mecid” (Seyyid Ahmed el Kaşşaşi. 239).a)’ın hutbesinden olduğu üzerinde icma etmişlerdir. ö. Burhanuddin-i Halebi eş Şafii. h.“Zeyn-ul Feta fi Şerh-i Hel Eta” (Ebu Muhammed Ahmed el Asimi. 1044). “Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır” hadsinin tefsirinde Resulullah’dan bir hadisi naklediyor. ö. Gadir hadisini bir kaç yolla nakletmiş. 97.“Riyaz-us Salihin” (Hafız Muhyiddin Yahya Ebu Zekeriyya en Nevevi. 92. “Tehnie” hadisi ve Gadirle ilgili olan bir çok hadislere de yer vermiştir. Gadir hadisinin mütevatir olduğuna dair de bir makalesi vardır. ö. Şuayb en Nesai.[542] .“Zevaid-ul Müsned” (Hafız Abdullah b.“Sirr-ul Alemin” (Hüccet-ul İslam ismiyle meşhur olan Hafız Ebu Hamid Muhammed el Gazali. 676). “Tetvic” hadisine değinmiştir. 95. Muhammed el Kuşçi.Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş.s)” (Kemaluddin Hüseyn b.[540] 101. h. “Gadir” ve “Tehnie” hadislerini naklettikten sonra şöyle yazıyor: “Ehl-i Sünnet alimleri. 88. 3). Ahmed b. Muhammed b. Gadir hadisini. Yezid el Kazvini Ebu Abdullah b. h. 96. Gadir hadisini rivayet etmiştir. Gadir hadisini nakletmiştir. Amr -İbn-i Ebi Asim. Gadir hadisini nakletmiş ve “mevla” kelimesi hakkında açıklama yapmıştır. Gadir hadsini bir çok yolla nakletmiş. “Tehnie” hadisini getirmiş ve “Seele sailun” ayetinin Gadir’le ilgili olarak nazil olduğunu açıklamıştır. 505). Ali ve Ebu Sa’d b. 103. “Tetviç”. “Rahbe”. h.“Şerh-u Divan-i Emir-ul Muminin (a. 5.[536] 89. ö. h. h.“Riyaz-un Nazire” (Hafız Muhibbuddin Ahmed b. “Tehnie”. Gadir hadisinin Resulullah (s. “Tehnie” ve Gadir gününde oruç tutmakla ilgili hadisleri de nakletmiştir.“es Sünen” (Hafız Muhammed b.“es Sünne” (Ahmed b.“Şerh-ut Tecrid” (Alauddin Ali b. 1071). h. ö. ö. Mace ö. 879).“Serekat-uş Şi’r” (Hafız Abdullah-i Merzbani el Bağdadi. 99. “Rukban” ve “Rahbe” hadislerine de yer vermiştir.[539] 100. 273) Gadir hadisini bir çok yoldan nakletmiştir.a.“Siret-ul Halebiyye” (Nuruddin Ali b.“Selvet-ul Arifin” (Hüseyin b. h. ö. 287). ö. Abdullah et Taberi. h. Gadir hadisini nakletmiş ve “Seele sailun” ayetinin Gadir vakıasıyla ilgili nazil olduğunu beyan etmiştir. bir çok yolla gadir hadisini naklettikten sonra: “Ümmet bu hadisi kabul etmiş ve kurallara da uygundur” diyor.[537] 90. İsmail el Curcani). 384). ö. Gadir hadisini sahih bilmiş ve onu güzel senetlerle rivayet etmiştir.ö. h. ö. 98.”[538] 93. Hz. 91.“es Sünen”.[541] 102. yüzyılın alimlerindendir). Muinuddin-i Yezdi el Meybudi). 694).“es Sünen” (Hafız Osman b. Ebu Şeybe el Kufi. Hanbel. Ebu Vakkas’dan nakletmiştir.

892).“Şerh-i Haşimiyyat-i Kumeyt” (Bu asrın alimlerinden ustad Mahmud er Rafii).“Şerh-ul Mevahib-ud Deniyye” (Ebu Abdullah Muhammed-i Zerkani el Mısri. Abdullah -İbn-i Haddad el Haskani ismiyle meşhurdur.[546] 108.[547] 109. Cemel’deki Talha’ya karşı gösterdiği delili nakletmiştir. 117.[555] 112. "Tehnie" hadisini iki yoldan nakletmiş ve Resulullah'ın (s. 618). “Tehnie” ve “Rahbe” hadislerini nakletmiş ve Gadir hadisinin sahih ve mütevatir bir hadis olduğunu vurgulamıştır. ö. Emir-ul Muminin Ali’nin çok meşhur olan faziletlerindendir. Ali’nin.104. daha sonra Hz. Habban el Besti."Şeref-ul Mustafa" (Hafız Abdülmelik Ebu Sa'd el Harkuşi. 621). İkmal ayetinin ise Gadir olayında nazil olduğunu yazmıştır. 974). h. 354). ö. 116.[552] sonra da Ammar’ın Sıffin gününde Gadir hadisiyle istidlal ettiğini [553] ve “İsbat-ud Da’vet”[554] hadisini naklediyor.[556] 113. Gadir hadisini bir kaç yolla . ö."Şevahid-ut Tenzil" (Hafız Ebu Abdullah b. Gadir hadsini kesin bir hadis olarak kabul etmiş ve “mevla” kelimesi üzerinde açıklama yapmıştır.[544] 106. Gadir hadisini ve "Tebliğ" ayetinin Hz. Gadir hadisini nakletmiştir. “Gadir”."Şeref-ul Muebbed li Âl-i Muhammed" (Şeyh Yusuf en Nebhani.”[549] İbn-i Ebi-l Hadid. 111. 279). h. Halife el Veştani. h. 407). Gadir hadisini nakletmiştir. İsa et Termizi. bu asrın alimlerinden.ö. h. Muhammed b.a. bir gencin Ebu Hureyre ile ihticacda bulunduğunu. 118. h. “Rukban”[550] ve “Rahbe”[551] hadislerini. Hz. Ali İbn-i Hacer el Heytemi."es Sahih" (Hafız Ebu Hatem Muhammed b. Peygamberliği bana verdi ve imametliği de Ehl-i Beyt'ime nasip etti. 544).[558] 119. h. ö. ö.“Şerh-i Nehc-ul Belağa” (İzzuddin Abdulhamid el Medaini -İbn-i Ebi’l Hadid el Mutezili. ö. Hamid el Kureyşi. Gadir hadisini ve onunla ilgili başka bir hadisi de nakletmiştir.“Şerh-us Şifa” (Şehabuddin-i Haffaci el Mısri. h. h. Ömer et Taftazani eş Şafii. 655). Gadir hadisini nakletmiştir."eş Şifa" (Hafız kadı Ayaz es Sibti. “Tebliğ” ayetinin Hz. Ali’nin şuradaki delilini bir çok yoldan naklolunduğunu. 827).“Şerh-i Hemziyyet-il Busiri” (Hafız Şehabuddin Ahmed b.[545] 107. Hz."Şems-ul Ahbar" (Şeyh Ali b.“Şerh-ul Mekasid” (Sa’duddin Mes’ud b."es Sahih" (Hafız Muhammed b. 1122). ö. Ali hakkında nazil olduğunu nakletmiştir. ö. Ali hakkında. h. 1069). ö.“Şerh-i Sahih-i Müslim” (Ebu Abdullah Muhammed-i Senusi. Gadir hadisini otuz sahabeden nakledip bu hadisin sahih olduğunu vurgulamıştır. Gadir hadisini sahih bir hadis kabul etmiş ve “mevla” kelimesi üzerinde açıklamada bulunmuştur.) [557] 115.“Şerh-i Mevakıf” (Seyyid Şerif el Curcani el-Hüseyni el Hanefi. Zira Allah. 791)." 114. 490'dan sonra vefat etmiştir).a) şu sözüne de yer vermiştir: "Beni tebrik edin. ö.[548] 110. ö. ö. Gadir hadisini naklettiği yerde şöyle diyor: “Bu.[543] 105. h.“Şerh-i Sahih-i Müslim” (Ebu Abdullah Muhammed b. h. Ali’nin Cemel’deki delilini nakletmiştir. h. h.H.

”[563] 127.[562] 126. 328). 134. h. 855)."Feth-ul Mubin" (Raşiduddin Han ed Dehlevi). h. ö. ö. "Tehnie" ve "Tervic" hadislerini ve "Seele sailun" ayetinin Gadirle ilgili nazil olduğunu yazmıştır. İbn-i Cerir'in bu hadisin senetleri hakkında bir kitap yazdığını gördüm ve hadisin pek çok senetle rivayet edildiğinden dolayı da çok şaşırdım. "Gadir"."Safvat-us Safve" (Ebu’l Ferec Abdurrahman İbn-i Cevzi.[565] 132. Gadir hadisini naklettikten sonra. Ali el İmadi -Şam müftüsü. Muhammed b. bir çok senetleri ise sahih ve hasendir. Mezahim el Kufi) Ammar b. Cuveyn'den rivayet ettiğini yazmıştır. Ahmed b. ö. Abdullah el İdrus-ul Hüseyni el Yemeni. 597). İbn-i Ukde de özel bir kitapta senetlerini yazmış. Bir çok sahih hadislerin var olduğunu ama Buhari ve Müslim'in onları nakletmediğini de sözlerine eklemiştir. As'a karşı Gadir hadisiyle delil sunduğunu ve onu Habbe b. Cerir-i Taberi'nin hayatı bölümünde şöyle yazıyor: İbn-i Davud. "Bu hadis. "Rukban" hadisini ve "Seele sailun" ayetinin Gadirle ilgili nazil olduğunu nakletmiştir."Umdet-ul Kari. Gadir hadisini Taberani'nin yoluyla İbn-i Ömer ve başkalarından naklediyor. 736)."Sıffin" (Nasr b. Gadir hadisini ve halife Memum’un onunla kırk fakihe delil gösterdiğini nakletmiştir. ö.nakletmiş ve bu hadisin sahih olduğunu vurgulamıştır. 1041)."Akd-un Nebevi" (Şeyh b. 1304). h. 974). muttafikun aleyh (üzerinde ittifak edilmiş) bir hadistir" diyor. Muhammed b. h. ö."Savaik-ul Muhrika" (Hafız Şehabuddin Ahmet b. 121.ö.[561] 125. Tirmizi ve Nesai de onu rivayet etmiştir. Huseyin el Kasai. ö. h. 748)."el İkd-ul Ferid" (Ebu Ömer Ahmet b."Tabakat-ul Huffaz" (Hafız Şemsuddin Muhammed b.[560] 124. Yasir'in."Feth-ul Bari" (Hafız İbn-i Hacer el Askalani. Siffin’de Amr b.ö. 122. Gadir hadisini nakletmiş ve "Tebliğ" ayetinin de Gadir-i Hum'da Hz."el Urvet-ul Vuska" (Alauddin Ahmet es Simnani. Ali b. Osman ez Zehebi."el Futuhat-ul İlamiyye" (Seyyid Ahmed Zeyni Dehlan el-Mekki. h. 123."Tavali-ul Envar" (Kadı Nasiruddin Abdullah Ömer Ebu'l Hayr el Beyzavi. ö. h. Gadir hadisini nakletmiş ve onun sahih olduğunu ve bir çok senetlerle nakledildiğini vurgulamıştır. 685). 281). 128. h. Gadir hadisini sahih bir hadis bilmiştir.[559] 120. 1171). Gadir hadisini bir kaç yolla nakletmiş ve onun mütevatir olduğunu vurgulamıştır. ö. 129. h. ö.[564] 130."Sıffin" (İbn-i Dizil ile meşhur olan Hafız Ebu İshak İbrahim b."Salat-ul Fahire bi’l Ahadis-il Mütevatire" (Hamid b. Abdurabbih el Kurtubi. Gadir hadisi ve onun sahih olduğu hakkında konuşmuş ve sonra şöyle demiştir: “Ben."[566] 133. 852) şöyle yazıyor: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır" hadisi bir çok yolla nakledilmiş. Hacer el Heytemi. h. 131. "Tehnie" ve . h."Sırat-us Seviy Fi Menakıb-i Al-in Nebiy" (Mahmud-uş Şeyhani el Kadiri el Medeni). h. Zazan'ın lafzıyla "Rahbe" hadisini nakletmiştir. Ali hakkında nazil olduğnu vurgulamıştır. Şerh-i Sahih-i Buhari" (Bedruddin el Hanefi -İbn-i Ayni. ö.

ö. 743)."[572] 147."El Kaşif" (Hasan b. Gadir hadisini Ömer b.[568] 137. h. h. Sa'duddin el Himvini. h. ö. Gadir hadisini Ömer b.[569] 139. "Gadir"."Kifayet-ut Talib. Abdullah b. 722). Muhammed. . 143.[571] 144. Abdullah eş Şafii el Bezzaz.ö. 911). ö. bu kitapta Gadir hadisinin mütevatir senetle rivayet olduğunu ispatlamıştır."Kifayet-ut Talib. 562). Muhammed-i Mekki el Maliki -İbn-i Sabbağ. h. 148. Zeyd b."Fezail-us Sahabe" (Hafız Ebu Sa'd Abdulkerim es Sem'ani. Mes'ud -Semmuye. ö.. Yusuf-u Genci eş Şafii. 146."el Fevaid" (Hafız Muhammed b." (Şeyh Muhammed Habibullah-i Şankati el Medeni el Maliki). Gadir hadisini nakletmiştir. ö.. "Tehnie" ve "Tetvic" hadislerini. Azib'den nakletmiş ve "Tehnie" hadisine de yer vermiştir. ö. Hafız Ebu Ala el Attar (Ö.[570] 142. 1031) Konuyla ilgili olan bir kaç ayet ve hadis yazmış."Fasl-ul Hitab" (Muhammed el Hafızi el Buhari -Hace Parsa. Gadir hadisini bir kaç yolla. 1176)."Feyz-ul Kadir Şerh-u Cami-us Sağir" (Zeynuddin Abdurreuf el Haddadi el Menavi. Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş ve bu konuyla ilgili diğer hadisler de zikretmiştir. ö. Gadir hadisinin sahih ve hasen senetlerle rivayet olduğunu vurgulamış ve hadisin mütevatir olduğunu Suyuti'ye nispet vermiştir."Kurrat-ul Ayn" (Abdulaziz Ebu Veliyullah-i Ömer’i ed Dehlevi. h. 149. 822). Gadir hadisi hakkında şöyle yazıyor: "İbn-i Ukde bu hadisi 105 sahabeden rivayet etmiştir. 430). Gadir ve onunla ilgili bir kaç hadis zikretmiş ve."El Kavl-ul Fasl" (Alevi el Hidar-il Haddad).ö. ö."el Fevaid" (Hafız İsmail b."Katf-ul Ezhar" (Hafız Celaluddin es Suyuti. Erkam'dan rivayet etmiştir. Arkam'dan Gadirle ilgili bir kaç hadis nakletmiştir.. 141. ö. 658). "Tebliğ" ayetinin Gadir-i Hum'da Hz. 855). Gadir hadisini nakletmiştir. 140. Hattab'dan ve "İsabet-ud Da've" hadisini de Zazan'dan rivayet etmiştir. 138. h. h. 1106)."Feraid-us Simtayn fi Fezail-il Murtaza Ve'l Betul Ve's Sibtayn (Şeyh-ul İslam Ebu İshak İbrahim b. "Gadir" ve "Tehnie" hadislerini nakletmiş ve Gadir hadisinin izahı hakkında yüz söz söylemiştir. 136. "Gadir" ve "Tehnie" hadislerini Berra b.[567] 135."Velayet" hadislerini nakletmiştir. h. h. Ali hakkında nazil olduğunu ve "Seele sailun" ayetinin de Gadirle ilgili olan bir olayda indiğini zikretmiştir."el Fusul-ul Muhimme" (Nuuruddin Ali b. ö. Abdullah Ebu Neim el İsfehani. h."Futuhat-ul Vehbiyye" (Burhanuddin İbrahim Mer’i eş-Şebirhiti. Azib ve Zeyd b."Fezal-us Sahabe" (Hafız Ahmed b.h 569) da bu hadisi 250 yolla rivayet etmiştir. 267). 145. velayet ise hilafettir" demiştir. "Gadir hadisi velayete delalet ediyor. h.ö. h. 354). Hattab ve Berra b. "Rahbe" ve "Rukban" hadislerini de iki yolla nakletmiştir." (Hafız Ebu Abdullah Muhammed b.. Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiştir. h.

Gadir hadisini bir çok senetle nakletmenin yanı sıra "Tehnie" hadisi ve Hz. "Tebliğ" ayetinin Gadir-i Hum'da Hz. 161."el Lemeat-u fi Şerh-i Mişkat" (Abdulhak b. Berra b. h. Abdurrahman Ebubekir eş Şirazi."Ma Nezele Mine'l Kur'an-i fi Emir-ul Muminin" (Hafız Ahmet b. Gadir hutbesi ve hadisini ve "Sekaleyn" hadisini nakletmiştir. 768)."Merec-ul Bahreyn" (Hafız Ebu Ferec es Sakafi). Ali'nin hakkında nazil olduğunu İbn-i Abbas'dan nakletmiştir. Hisamuddin b. 164.. bazı hafızlar da onun mütevatir olduğunu söylemiştir." (Hafız Cemaluddin Muhammed Tahir el Hindi -Melik-ul Muhaddisin. 1301). Gadirle ilgili bir çok hadis yazmış ve senetlerinin bir çoğunu da sahih bilmiştir."Ma Nezele Min'el Kur'an fi Aliyyin" (Hafız Ebu Neim el İsfehani. Erkam'dan ve "Rahbe" delilini ise Ebu Kuddame'den rivayet etmiştir.[573] 151. Gadirle ilgili olan ayet ve hadisleri nakledip Hassan'ın Gadir hakkındaki şiirini yazmıştır. h. Erkam'dan naklediyor. 155. h. ö. Gadir hadisini kesin bir hadis bilmiş ve onu Hz. ö. ö. 154. h.. Gadir hadisini değişik senetlerle nakletmiş. h. Hüseyn el Bağdadi -Mes'udi-). Gadirle ilgili hadisleri nakletmiş ve Gadir hadisinin. Gadir hadisini Zeyd b. 430)."Mir'at-ul Muminin. 1014)."Muruc-uz Zeheb" (Ali b. 643) bir çok kitaptan Gadir hadisini nakletmiştir. h.150. Seyfuddin-i Behari. İbn-i Esir'in "Nihaye"de Gadir hakkındaki yazdıklarını nakletmiştir. Azib ve Zeyd b."Mecma-u Bihar-ul Envar. ö. ö. 162. [575] . h."Mir'at-ul Cennat" (Ebu Seadat Abdullah b. 152."Kenz-ul Ummal" (Muttaki Ali b. sonra da "Rahbe" ve "İsabet-ud Davet" hadislerini nakletmiştir. Ali'nin hakkında söylenildiğini vurgulamıştır."el Mirkat fi Şerh-il Mişkat" (Şeyh Nuruddin Molla Ali el Kari. 160. Es'ad b. Muhammed Bayezid es-Sehar Nupuri) Gadir hadisini. 157. birçok yollarla nakledildiğinden dolayı sahih bilmiş.. ö."Merafiz-ur Ravafiz" (Hisamuddin b. 158. Ali el Yafii eş Şafii. Ali'nin Cemel'de Talha'ya karşı ihticaclarını da zikretmiştir.[574] 165. Gadir hadisini değişik ibaretlerle nakletmiştir. 163." (Mevlevi Veliyullah el Luknevi). 153. ö. 411). h."Mecma-uz Zevaid" (Hafız Ali b. 310). 1502). Gadir hadisini yazmış ve onu. Ebu Hasan el Heysemi. ö."el Kuna ve'l Esma" (Dulabi Ebu Buşr er Razi."Kenz-ul Hakayık" (Zeynuddin b. Ali'nin büyük faziletlerinden saymıştır.H. 156. Gadir hadisini rivayet ettikten sonra şöyle yazıyor: "Şüphesiz bu sahih bir hadistir. ö. Gadir hadisini nakletmiştir. Abdulvahidi el Mukaddesi."el Muhtare" (Hafız Ziyauddin Muhammed b. bir çok senetlerinin ise sahih ve hasen olduğunu kaydetmiştir."Mehasin-ul Ezhar" (Allame Hamid el Mahalli).. ashap arasında yalnızca Hz. 975). 159.Kadı Abdulmelik el Kureşi el Hindi. h.. el Hanefi. 986'da öldürülmüştür). 807). ö. Tac-ul Arfin el Haddadi el Menavi. h.

"el Mearif" (Ebu Muhammed Abdullah b. ö. h.[584] 177.[577] 169. ö.[579] 172. mezkur kitabı H. Gadir hadisini ve "Tebliğ" ayetinin Hz. "Tehnie" ve "Rahbe" hadislerini bir çok sahih senetlerle rivayet etmiştir. Gadir hadisinin sahih olduğunu isbatlamıştır. Ali hakkında nazil olduğunu nakletmiş ve Gadir gününün bayram olduğunu da vurgulamıştır. h."Mearic-ul Ula. ö. Erkam'dan nakletmiştir. ö.. 241).[588] . Gadir hadisini nakletmiştir. Hatip et Tebrizi. EbuVakkas ve Ali b. ö."Mişkat-ul Mesabih" (. h. "Gadir. Mes'ud Ebu Muhammed el Ferra el Beğavi. 737'de te'lif etmiştir). Gadir hadisini bir kaç yolla rivayet etmiştir. h. Hanbel eş Şeybani. 292)...(Cemaluddin Ebu Mehasin Yusuf b."el Müsned" (Hafız Osman b. ö."el Müsned-ul Kebir" (Hafız Ahmed b. Azib ve Zeyd b. "Rukban" hadisini nakletmiştir."Müstedrek-us Sahihayn" (Hafız Muhammed b."el Müselsel bi'l Esma" (Hafız Muhammed b. h. Amr Ebubekir. Gadir hadisini nakletmiştir. 237). h. ö.[576] 167. ö.[587] 181. h. 516). 179. h. Gadir hadisini nakletmiştir. Talha el Kureşi en Nusaybi.[582] 175. ö. Ebubekir Ömer el Medeni."Mesabih-us Sünne" (Hafız Hüseyn b. h. Muhammed Ebu Şeybe el Absi. ö. h. Abdullah-i Hakim ez Zehebi en Nişaburi. Gadirle ilgili bir kaç hadis ve ayet nakletmiş ve onun sahih ve mütevatir olduğu hakkında yazısı vardır. H.[586] 180. 171. Hz. Erkam'dan nakletmiştir."el Mucem" (Hafız Abdullah b. Ebu Talib'den rivayet etmiştir. el Basir. 168. Salahuddin el Hanefi) Gadirle ilgili bazı hadisleri yazmış ve Gadir hadisinin sahih bir hadis olduğunu vurgulamıştır. 750'dan sonra vefat etmiştir). 317). Ali el Musuli Ebu Ya'la." (Şeyh Muhammed Sadrulalem). 178.[578] 170."el Mu’temed Fi'l Mu’tekad" (Fadlullah Ebu Said eş Şafii et Turbeşti).[581] 174. Fatıma'nın delilini nakletmiştir. Kuteybe ed Dineveri. 652). el Bezzaz. Gadir hadisini Zeyd b. Gadir hadisni rivayet etmiştir."el Müsned" (Ebu Abdullah Ahmed b. 239). h."el Müsned" (Hafız İbn-i Rahuye İshak b."Mearic-ul Usul" (Cemaluddin Muhammed ez Zerendi. 405). Gadir olayı ile ilgili "Seele sailun" ayetinin nazil olduğunu nakletmiştir.[580] 173.. Gadir ve "İsabet-ud Dave" hadisini rivayet etmiş[585] ve bir gencin.166. İbrahim el Hanzeli el Meruzi. 307)."Metalib-us Seul" (Ebu Salim Muhammed b."Müsned-ul Muallel" (Hafız Ahmed b.[583] 176. ö. 581). Gadir hadisiyle Ebu Hureyre’ye delil gösterdiğini de Ebu Hureyre'nin biyografisi bölümünde nakletmiştir."Müşkil-ul Asar" (Hafız Ebu Cafer el Ezdi et Tahavi. Muhammed el Beğavi. ö. 182. 276). Muslim b. h. 321) Gadir hadisini Sa'd b. "Gadir" ve "Tehnie" hadislerini Berra b.

Ebu'l Kasım eş Şehristani. Ali.[594] 197. 360). 192. Ömer. 196. 186. Gadir hadisini 125 yolla rivayet etmiştir. Ebu Eyyub."Mucem-ul Avset" (Hafız Süleyman b. sahih ve meşhur bir hadistir. 184. Hz. Ahmet . 355). Cerir b."el Mucem-us Sağir" (Hafız Süleyman b. h. 548) "Gadir" ve "Tehnie" hadislerini nakletmiş ve "Tebliğ" ayetinin Gadir-i Hum'da nazil olduğunu söylemiştir. 568).183. Ahmed Ebu Mueyyed Hatib el Harezmi."el Milel ve'n Nihal" (Ebu'l Feth Muhammed b. 193.. Muhammed et Taberi -el Halili. h. Murre. Useyt'ten[592] rivayet etmiştir. Gadir hadisini Bureyde. ö. Cerir-i Taberi Gadir hadisini 70 yolla rivayet etmiştir. 568). 189. Mutemedhan el Bidahşi)." 190."el Menakıb" (Ahmet b. Zeyd b. Cerir-i Taberi'den nakletmiştir. h. 241)."Marifet-us Sahabe" (Hafız Ebu Neim el-İsfehani. Muhammed el Celabi -İbn-i Meğazili. 194. Abdullah b.[590] 185. Hattab ve Malik b. h. Erkam."Menakıb-i Ali b."el Munteka fi Siret-il Mustafa" (Saiduddin Muhammed el Kaziruni. "Gadir" hadisi ve "Rahbe" delilini nakletmiştir. h. h. Gadir hadisi ve "Rahbe" delilini nakletmiştir. et Tabarani). 483)."el Menakıb" (Hatib el Harezmi."Miftah-un Neca fi Menakıb-i Al-i Aba" (Mirza Muhammed b. 191. ö. 198. Zeyd b."Men Reva Hadis'el Gadir" (Ebubekir Muhammed b. 360). 758) Gadir hadisini zikretmiştir. ö. ö. Gadir hadisini ve Gadir olayı ile ilgili olan bir çok ayet ve hadisleri nakletmiştir. Gadir hadisini. ."Maktel-ul İmam-is Sibt-ış-Şehid (a."el Mucem-ul Kebir" (Hafız Süleyman b. h. Ömer b. 411'de te'lif etmiştir). Ali İbn-i Cevzi. Abdullah. Hazimi'den. Peygamber'in Veda haccından döndükten sonra Zilhiccenin 18'inde vuku bulduğunda ittifak etmişlerdir. Gadir hadisini pek çok kimseden nakletmiştir. Ahmet el Hummi Ebu'l Kasım et Tabarani.[593] 188.a. ö. 430). Gadir günündeki "Tetvic" hadisini nakletmiştir. ö. ö. ö.."Mucem-ul Buldan" (Ebu Abdullah Yakut b."el Menakıb" (Hafız Abdurrahman b.[589] Gelecek bölümde buna değineceğiz."el Menakıb" (Ebu'l Hasan Ali b. h. h. 626). Erkam. ö. Ömer et Temimi el Bağdadi -el Cuabiö. Abdullah er Rumi el Himvi. h.s)" (Muvaffak b. bir çok yolla rivayet edilmiş.mezkur kitabı H. Huveyris'ten nakletmiştir."Mucem-ul Ubeda" (Ebu Abdullah Yakut el Himvi er Rumi. Huzeyfe b. ö. "Gadir-i Hum" hakkında söylenen hadislerin doğru olduğunu Muhammed b. Gadir hadisini bir çok yolla bir grup sahabeden nakletmiştir. 195. "Tehnie" hadisini nakledip şöyle yazıyor: Siyer alimleri. Ebu Talib" (Ahmed b. 626). Gadir gününde söylenen "Tehnie" hadisini nakletmiştir. Gadir vakıasının. Eyyub el Lahmi Ebu'l Kasım et Tabarani. Habeşi.[591] 187. h. Hz. ö.a)’in Gadir-i Hum'daki konuşmasını nakletmiştir. Amr b. h. Ahmet b. Hanbel eş Şeybani.ö. Gadirle ilgili bir kaç ayet ve hadis naklettikten sonra Gadir hakkında şöyle yazıyor: "Gadir hadisi. 597). h. Resulullah (s.

"Muntehe'l Kelam" (Mevlevi Haydar Ali Feyzabadi). Ali ve Zeyd b. Ebu'l Fazl. h. Gadir hadisini Hz. Gadirle ilgili nazil olduğunu söylemiştir.. herkes onu nakletmiştir. 748)."El Mevakıf" (Kadı Abdurrahman b. 926) şöyle yazmıştır: "Gadir hadisinin pek çok senetleri vardır."Mevahib-ul Ledunniyye.a. 1324). 335). h. h.a) tarafından söylendiğini vurgulamış ve Gadir-i Hum'un yerini Coğrafi açıdan belirlemiştir."Minhac-us Sünne" (İbn-i Teymiye) şöyle yazıyor: "Gadir olayı. Gadir hadisinin sahih bir hadis olduğunu söylemiştir."Nuhab-ul Menakıb" (Ebubekir Muhammed b. Resulullah'ın Veda haccından döndüğü sırada gerçekleşmiş. ö."El Mucez" (Es'ad b. H.[600] 212. ö. 606). Ahmed b. onlardan çoğunun senetleri sahih ve hasendir. ö. "Gadir". Gadir hadisini nakletmiştir. h. h. Mu'temdhan el Bidahşi). Useyd ve Amr b. Ömer -Haffaci. Erkam'dan."Muntehe'l Medarik" (Saiduddin Muhammed b. 214. 600). ö.ö. Ömer-i Temimi el Bağdadi -İbn-i Cuabi. Gadir hadislerini bir çok yollarla nakletmiştir."Nezm-u Durer-is Simtayn" (Cemaluddin Muhammed ez Zeredni.. 421) Hz.[596] 204. Abdusselam-i Safuri eş Şafii). 213. Huzeyfe b. h."Nuzul-ul Ebrar" (Mirza Muhammed b. Muhammed b."Nesim-ur Rıza Fi Şerh-iş Şifa"[601] (Şeyh Ahmed b. Gadir hadisi ve Hz.” 210. 750'dan sonra vefat etmiştir). h."[599] 211. Muhammed. Abdulkerim İbn-i Esir el Cizeri."Nesr-ul Leali" (Seyyid Abdülhamid b. Gadir hadisini 125 yolla nakletmiştir. "Rahbe" hadisini ise Amr-i Zimurre'den rivayet etmiştir."Nezhet-ul Mecalis" (Şeyh Abdurrahman b. Ahmed el Fereğani. Gadir hadisinin kesin olarak Resulullah (s. 206.[597] 207."en Nihaye" (Ebu's Seadat Mubarek b. "Tehnie" ve "Tetviç" hadislerini ve Ömer b. h. Muhammed b.199. Gadir hadisini İmam Şafii’den nakletmiş ve Ömer'in Gadir-i Hum'daki Hz. Gadir hadisini Ahmed b. Ahmed el İcli ö. ö. 205. Ebubekir el Kastalani.[598] 208. "Rahbe" ve "Tehnie" hadislerini yazarken Gadir hadisi hakkında da şöyle demiştir: "Bu hadis sahihtir. h."Meveddet-ul Kurba" (Seyid Ali Şahab el Hemedani. Abdulaziz'in Gadirle ihticaç ettiğini yazmıştır. Seyyid Mahmud-i Alusi el Bağdadi. 1069). Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş. Ali'nin iki beyt şiirini zikretmiştir. 786)."Nedim-ul Ferid" (Meskuye lakabıyla tanınan Ebu Ali Ahmed b. Gadir hadisini. ö.ö. 209. Hanbel ve Tirmizi'den nakletmiştir."Mizan-ul İtidal" (Hafız Şemsuddin Muhammed b. ashaptan bir çoğu onu rivayet etmiştir. 201." (Hafız Ahmet b. el İcli. ö. h. Leyla’dan nakletmiştir.. h. Ali'nin hakkında şöyle yazıyor: “Hz. 200. Ali. 203. Ali'ye söylediği . ö. 700). Osman ez Zehebi. Gadir hadisine göre velayet sahibidir. "Seele sailun" ayetinin.[595] 202.. 756).

Resulullah'ın bu hadisini: "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevlasıdır" sahih bilip onun bir çok yolla rivayet edildiğini yazmıştır. 218.[606] . Gadir hadisini bir çok yolla nakletmiş ve Gadirle ilgili olan ayet ve hadisleri yazmıştır.[605] 226.[603] 219. 310). h.[604] 221. 286). 220."Hidayet-ul Murtab fi Fazail-il Ashab" (Seyyid Ahmed b."Nevadir-ul Usul" (Hafız Muhammed b. 1293). Gadir hadisini ve "Seele sailun" ayetinin Gadirle ilgili nazil olduğunu yazmıştır. 227."Nefakız-ur Revafiz" (Mirza Mahdum b. Kunduzi bu kitapta Gadir hadisini bir çok yolla rivayet etmiş ve "Tebliğ" ayetinin Gadir-i Hum da Hz."Vesilet-un Necat" (Mevlevi Muhammed Mubin el Lekhenvi) çeşitli yollarla Gadir hadisini nakletmiştir. h. Gadir hadisini geniş bir şekilde Ebu Tufeyl'den rivayet etmiştir."Yenabi-ul Mevedde" (Şeyh Süleyman b. İmam el Mensuri billah el Kasım-ı Yemeni. Abdurresul-i Berzenci eş Şafii. Ali et Tirmizi."Vefa-ul Vefa" (Nuruddin Ali b. Muhammed Hızr-el Erdebili). Azib'den nakletmiştir."Vesilet-ul Mutaabbidin" (Molla lakabıyla meşhur olan Ömer b. 1250) "Seele sailun" ayetinin Gadirle ilgili nazil olduğunu yazmıştır. Bu kitapla ilgili Himvi'nin "Mucem-ul Buldan"da. 911). h. Şiirler bölümünde zikredilecektir. ö. h. Mustafa el Kadinhani)."Vesiylet-ul Meal" (Şeyh Ahmet b. h. Yezid et Tabarani el Amuli. ö. ö. h. 216. ö. Hasan eş Şeblenci. 1047). 217. 991)."[602] 215. 1103). 222. Ali hakkında nazil olduğunu ve Gadirle ilgili diğer bir kaç hadis. Tehnie" hadisini iki yolla nakletmiştir."Nur-ul Ebsar" (Seyyid Mumin b. 223. ö. Cerir b. 225. Muhammed-i Baksir el Mekki. Ömer ed Devletabadi. Şeyh İbrahim-el Hüseyni el Balhi el Kunduzi el Hanefi."en-Nevakız-u li’r-Revafiz" (Seyyid Muhammed b. Fadl b. h.şu sözüne de yer vermiştir: "Ya Ali! sen bu gün bütün mü’minlerin mevlası oldun. 849). ihticac ve delilleri de zikretmiştir. Zehebi'nin "Tabakat"ta ve İbn-i Kesir'in de kendi tarihinde bir takım açıklamalar vardır."el Velayet-u fit-Turuki Hadis-i Gadir" (Ebu Cafer Muhammed b. h. Gadir hakkındaki söylediği şiirleri. Abdullah-el Hasani es Semhudi eş Şafii. "Tehnie" hadisini Burra b. Taberi mezkur kitapta Gadir hadisini yetmişten fazla yolla rivayet etmiştir. h. Abdulbaki. ö. ö. Gadir hadisinin mütevatir olduğunu söylemiştir. ö. Gadir hadisini birçok yolla nakletmiş ve ta'likinde "Ben kimin mevlası isem Ali de onun mevalsıdır" hadisinin 150 yolla rivayet edildiğini vurgulamıştır."Hidayet-ul Ukul" (Hüseyin b. 224. ö. 1050)."Hidayet-us Süada" (Kadı Şahabuddin Ahmed b.

Rafızilerden bir grup da onun sözlerinden yararlanarak sahabelere dil uzatmaya başladılar." Seyyid b. Gadir-i Hum hadislerinin senetlerini zikretmişti ve başka bir kitabında ise "Tayr" hadisinin senetlerini yazmıştır. Taberi. bu kitabı Taberi’ye nisbet vererek şöyle yazıyor: "Ahmed b.a. Abdun.”[609] Zehebi de şöyle yazıyor: “İbn-i Ebu Davud’un Gadir hadisi hakkındaki konuşması Taberi’ye ulaştığında "Fezail" kitabını yazıp Gadir hadisinin sıhhati hakkında konuşma yaptı. Halid et-Taberi. kitabın ilk başlarında Gadir-i Hum hakkında rivayet edilen hadisleri sahih bilmiş ve O’nun faziletlerini anlatmış fakat kitabı tamamlamamıştır. Yezid b.11. Bağdat’ta bazılarının Gadir-i Hum olayını yalanladıklarını ve onların. kitaplarda yazdıkları senetleriyle yetinmeyip bu hadis hakkında özel kitaplarda te’lif etmişlerdir. Ebu Bekir-i Durri’den.[607] (Tefsir ve Tarih kitaplarının yazarı.Hafız Ebu Cafer b. Himvi Taberi’nin hayatı bölümünde şöyle yazıyor: Taberi.s)'ın fazileti hakkında konuşmaya başladı ve Gadir-i Hum hadisinin senetlerini zikretti ve bir çok insan onun konuşmalarını dinlemek için etrafında toplandılar. Cerir b. Taberi'nin hayatı bölümünde şöyle yazıyor: "Ben. Cerir-i Taberi "Er-Red Ala’l Harkusiyye" kitabında. o da İbn-i Kamil’den onu nakletmiştir. hadisin senet ve metnini özel kitaplarda kaydetmişlerdir.” Şeklindeki sözlerini hatta bu konuyla ilgili şiirler de yazdıklarını duyunca. "İkbal" kitabında şöyle yazıyor: "Muhammed b. ö. h. Ebu Talib (a." Hz.a) Gadir-i Hum’da iken Hz.s)'ın faziletleri hakkında kitap yazmıştır."[610] İbn-i Kesir. “Taberi durumu böyle görünce Ebu Bekir ve Ömer’in faziletleri hakkında da bazı sözler söyledi. Tavus.” Zehebi sonra şöyle diyor: "Ben İbn-i Cerir'in bu hadisin senetleri hakkında bir kitap yazdığını gördüm ve hadisi pek çok yollarla rivayet ettiğinden dolayı şaşırıp kaldım. d. Ali b. Taberi'nin iki cilt kitabını gördüm. BÖLÜM YAZARLARIN GADİR HADİSİNE VERDİKLERİ ÖNEM 11. Ali b.s) Yemen’de idi.[612] Şeyh Tusi "Fihrist" kitabında.[608] Himvi yine Taberi hakkında şöyle yazıyor: "Bir kimseden bid’at görünce onu kovup kendisinden uzaklaştırıyordu. Bölüm YAZARLARIN GADİR HADİSİNE VERDİKLERİ ÖNEM Alimler Gadir hadisesine çok önem vermiş. Ebu Talib (a. Bu bölümde onlardan bazılarının isimlerini zikrediyoruz: 1. Bu hadisin tahrif edilmemesi ve yok olmaması için bir çok alimler. 224. “Resulullah (s. İmam Ali (a. 310) bu konuda "el Velaye fi Turuk-i Hadis-il Gadir" kitabını yazmış ve 70 küsür tarikle Gadir hadisini rivayet etmiştir. h. . Gadir hadisini 57 yolla rivayet etmiştir.[611] İbn-i Hacer de bu son dediğimiz kitabı Taberi’ye nisbet vermiştir.

355). Hüseyin b. Muhammed ez-Zerari. 368) Gadir hutbesi hakkında bir kitap yazmıştır. Hafız-i Kunci eş-Şafii[616] ve Necaşi. 4. Gadir-i Hum olayını. bu hadisin senetlerini bir kitapta toplamıştır. onun "Men Reva Hadis-i Gadir-i Hum" kitabını te’lif ettiğini yazıyor.İbn-i Ukde[613] ismiyle meşhur olan Hafız Ebu Abbas el-Kufi Ahmed b. torunu Ebu Tahir ez-Zerariye için yazdığı "Âl-i A'yun" kitabındaki risalesinde bunu açıkça söylemiştir. İbn-i Hacer.Hafız Ebu Bekir: Muhammed b. Seyyid İbn-i Tavus şöyle yazıyor: "Müellifin (h. bu hadisin senetleri hakkında özel bir kitap yazmıştır. Bu kitapta."[619] 3.[625] 7. Muhammed b. Zeyd el-Enbari el-Vasiti (h. [621] Servi de şöyle yazıyor: "Ebu Bekir el-Cuabi. h. Abdullah b. "Men Reva Hadise Gadir-i Hum" kitabını yazmıştır. İbn-i Esir "Usd-ul Gabe"de ve İbn-i Hacer "İsabe"de bu kitaptan pek çok rivayet nakletmişlerdir. Necaşi de şöyle yazıyor: "Men Reva Hadise Gadir-i Hum" kitabı Cuabi’nin yazdığı bir kitaptır. Ahmed en-Nişaburi el-Huzai.[618] Heddar şöyle yazıyor: "İbn-i Ukde bu hadisi 105 sahabeden rivayet etmiştir.[627] 8. İbn-i Ukde de.[614] Feth-ul Bari (Şerh-i Sahih-i Buhari)de şöyle geçiyor: "Ben kimin mevlası isem.[617] İbn-i Ukde'nin böyle bir kitap yazdığını söylüyorlar. Mutallib eş-Şeybani (ö. Ömer. 356'da Vasıt’ta vefat etmiştir) "Turuk-u Hadis-i Gadir" kitabını yazmıştır. Gadir hadisini 125 yolla nakletmiştir. Ömer b. (Abdurrahman Nişaburi'nin amcasıdır) Şeyh Muntecebuddin Fihrist kitabında.Ebu Talib Ubeydullah[623] b. (ö. Gadir hadisini zikrettikten sonra şöyle yazıyor: "Ebu Abbas İbn-i Ukde bu hadisin senetlerini toplamış ve 70 küsür sahabeden onu rivayet etmiştir. Osman ve diğer 75 sahabeden nakletti. Ahmed b. Gadir hadisini zikrettiğinde şöyle yazıyor: Hafız Darukutni. 385) Kunci eş-Şafii. Resulullah (s. Ömer b.2. Muhammed b. Kendisi. şöyle yazılmıştır: Cuabi "Nuhab-ul Menakıb" kitabında. Gadir hadisini 125 yolla nakletmiştir. Salim et-Temimi el-Bağdadi el-Cuabi [620] (ö. 372) asrında yaşayan Necaşi. Ali de onun mevlasıdır. onun "Beyan-u Hadis-il Gadir" kitabını te’lif . onun bir çok senetleri de sahihtir. Şemsuddin el-Menavi eş-Şafii[615]. Tirmizi ve Nesai nakletmiş ve bir çok yollarla da rivayet edilmiştir.Ebu Ğalib Ahmet b.a. 105 yolla Gadir hadisini rivayet etmiştir.a)'in Gadi-i Hum’daki buyurmuş olduğu hadisi 105 yolla rivayet etmiştir. h. Ahmed ed-Darukutni[626] el-Bağdadi (ö.Ebu Fazl Muhammed b.Hafız Ali b. h. 330)’da yazmış olduğu nushası bende vardır. Şeyh Tusi ve bir grup alimlerin yazısı da üzerindedir. 6. Ebu Bekir. Said el-Hemdani (ö. Necaşi de bu kitabı ona nisbet vermiştir." Kafi kitabının müellifinden ise şöyle naklediliyor: Kadı Ebu Bekir-i Cuabi bizlere. h." hadisini. 333) "el Vilayet-u fi Turuk-i Hadis-i Gadir" kitabında. [624] 5. h.Şeyh Muhsin b.[622] Ziya-ul Alemin’de ise.

9..İbn-i Haddad Haskani ile meşhur olan Hafız Ubeydullah b.Feth Muhammed b.[639] Şeyh Ebu Hasan Şerif de "Ziya-ul Alemin" kitabında.[631] Cemaluddin Seyyid İbn-i Tavus şöyle yazıyor: "Secistani’nin o kitabı yanımdadır. 748) "Tarihu Hadis-il Vilaye" kitabını yazmıştır.[637] 16.Ebu Said Mes’ud b.[635] 14. Şeyh Ebu’l Ketaib Ammar'a yazmıştır.Ebu Abdullah-il Hüseyin b. h. öyle ki. Muaye b. bu kitapta Gadir hadisinin ravilerini alfabe tertibiyle düzenlemiştir.Ebu’l. İsa b. Bu hadisi. Abdullah b. İmam Emir-ul Mu’minin (a. Muhammed b.Ali b. Şialar için imamet konusunda bu kitap yeterlidir.s)'ın Gadir günündeki imametini isbat ediyor."Fezail-u Emir-il Muminin" kitabının müellifi Şeyh Ali b. bir çok yolla rivayet etmişlerdir. Sefer ayının 15'inde vefat etmiştir) "Kitab-u Yevm-il Gadir" isminde bir kitap te’lif etmiştir. Nasir b. bu konuyu çok iyi açıklamıştır. Ali b. 413) "Turuk-u Haber-il Vilayet" kitabını yazmıştır. Osman el-Keraciki (ö. onun öyle bir te’life sahip olduğunu yazıyor. h. Zehebi’nin kendisi Tezkire de şöyle yazıyor: Tayr hadisini. Haskan Ebu’l Kasım Hakım el-Haskani[638] en-Nişaburi (ö. 477) 17 cilt. Bilal[634] b.Şeyh Mansur el-Lai er-Razi.[628] 10."[632] O. İbrahim el-Cezairi (h. onun yanında olduğunu göstermektedir. 449) "Uddet-ul Besir fi Hacc-i Yevm-il Gadir" kitabını yazmıştır. 17. Urve el-Cerrah (ö. h.."de ondan rivayet ediyor. Allame Nevevi bu kitap hakkında şöyle yazıyor: "Bu. 411.Şehraşub da "Menakıb"[636]da bu kitabı. h. "Yakin" kitabında bazı sözleri ondan nakletmiştir.[633] 13. Abdullah b. Ben bu konuda bir kitap yazmışım "Vilayet hadisi" hakkında da ayrıca bir kitap yazmışım.ettiğini yazıyor. Osman ez-Zehebi[640] eş-Şafii (ö. "Hadis-ul Gadir" isimli bir kitap yazmış. İbn-i Ebi Hatem-i Şami "Durr-un Nazim. Ahmed es-Seczi (Secistani)[630] (ö.Hafız Şemsuddin Muhammed b. ona isnat etmişlerdir. Abdurrahman b. bu kitabı. Trablus’ta. 12. 120 sahabeden rivayet etmiştir.Ali b. bu hadisin .[629] 11. Ahmed b. Şeyh İmaduddin-i Taberi de "Kitab-ul Vilaye" ile tanınan “Bişaret-ul Mustafa” kitabında ondan rivayetler nakletmiştir. 15. 490) "Duat-ul Hudat" isimli bir kitap te’lif etmiş ve Gadir hadisini de bu kitapta yazmıştır. Haşan-i Taturi el-Kufi Gadirle ilgili "Vilayet" kitabını yazmıştır. Ondan hadis nakletmesi ve bu kitabın. çok faydalı bir kitaptır. Seyyid İbn-i Tavus ona: “O kitap bizim yanımızda bulunur” demiştir. h. Şeyh Ebu’l Hasan eş-Şerif "Ziya-ul Alemin"de ve İbn. Ahmed b. "ed-Diraye fi Hadis-il Vilaye" kitabını te’lif etmiş ve Gadir hadisinin senetlerini yazmıştır. Abdullah b. Ahmed el-Mehlebi "Hadis-ul Gadir" isminde bir kitap yazmıştır.

14.Seyyid Murtaza Hüseyin el-Hatib Fethipuri el-Hindi "Tefsir-ut Tekmil" kitabını te’lif edip ve Gadir olayıyla ilgili nazil olan İkmal ayetini tefsir etmiştir. 24. Gadir ansiklopedisinin bu bölümünde "Abakat" kitabı ve yazarını çok övmüştür. Şeyh Ebu’l Hasan Şerif de "Ziya-ul Alemin”de zikrettiğimiz kitabı ona nisbet veriyor. h. 19. Mir Hamid Hüseyin el-Hindi (Abakat'ın Müellifi)’nin kütüphanesinde mevcuttur. 1359) "Feyz-ul Kadir fi Hadis-il Gadir" kitabını 300 sayfada te’lif etmiştir.[645] bu konuda gördüğü bir kitaptan taaccüp ederek şöyle demiştir: "Ben Bağdat’ta Gadir-i Hum rivayetleri hakkında bir kitap gördüm. İbn-i Cizeri [642] ile meşhurdur. Tamamlama İbn-i Kesir şöyle yazıyor:[644] Tefsir ve Tarih sahibi “Ebu Cafer Muhammed b.Şemsuddin Muhammed b.Seyyid Mehdi b. "Vesail-uş Şia"nın müellifinin asrında yaşıyormuş. el. bu konu hakkında çok iyi ve derin bir şekilde araştırma yapmış ve "İhda-ul Hakir fi mana Hadis-il Gadir kitabını yazmıştır.Hacı Seyyid Murtaza el-Husrovşahi et-Tebrizi. Şeyh Süleyman el-Hanefi de şöyle yazıyor: "Ebu Hamid el-Gazali’nin üstadı ve imam-ul Haremeyn lakabıyla meşhur olan Ebu’l Meali elCuveyni. 1343) "Hadis-ul Vilayeti fi Hadis-il Gadir" kitabını yazmıştır. 21. "Esne’l. Allame Emini. 22. çağımızın alimlerindendir. Şah Mensur-i Kazvini et-Tusi. Gadir hadisini 80 yolla rivayet etmiş ve onu kabul etmeyenlerin cahil ve mutaassıp olduklarını söylemiştir. 1306'da.Mevla Abdullah b. h. Gadir hadisinin tevatürünün isbat etmesi için. Orduca ve Hintçe yayınlanmıştır. 23. bu kitap Hintçe de basılmıştır.Şeyh Abbas-i Kummi (ö."senetleri çok iyidir.Hindi. Büyük Hafız Ebu’l Kasım İbn-i Asakir de bu konuda bir çok hadis nakletmiştir. Bu kitabın iki nushası.Seyyid Sibt-ul Hasan el-Caysi. el-Hindi el-Luknevi (h. "Hadis-ul Gadir" kitabını yazmıştır.İslam" kitabını yazmış ve bu konuyu çok iyi bir şekilde açıklamıştır. Muhammed Ebu’l Hayr-i Dimaşki eş-Şafii el-Mukri. Şeyh Tahir Âl-i Ferecullah el-Necefi "el Gadir-u fi’l. 26. "Risalet-ul Gadiriyye" kitabını yazmıştır. Seyyid Muhammed Kuli el-Musevi."[641] 18. h. (ö.Şeyh Muhammed Rıza b. yüzyılın büyük muhaddis ve yazarlarındandır. Bu kitap. 60 yaşlarında vefat etmiştir) Abakat kitabının ikinci cildinin 1080 sayfasında Gadir hadisinin senetlerini yazmış ve tevatürünü isbat ederek onu açıklamıştır. Ebi Talib" isimli bir kitap yazmıştır. Seyyid Ali el-Garfi el-Bahrani el-Necefi (ö.[643] 20. Cerir-i Taberi” bu hadise çok önem vermiş ve bu konuda iki cilt kitap yazarak hadisin metin ve senetlerini bir araya toplamıştır. 25.Seyyid Mir Hamid Hüseyin b. O. Gadir-i Hum olayının rivayetlerini . 833).Metalib fi Menakıb-i Ali b.

zikretmişti." Gadir hadisi hakkında görüşlerini belirterek onu sahih bilen alimlerden bazıları şunlardır: 1. Çünkü hiç kimse onun sahih olduğunu inkar edemez Gadir hadisi öyle bir hadistir ki. Zira. Bu bahsi.a)’in Hac niyeti ile Medine’den çıkıp Mekke’ye giderken Cuhfe’de olan Gadir-i Hum’a yetiştiğinde Hz. Görünen güneşi inkar eden hariç hiç kimse onu inkar edemez. hadisin sıhhatini ortaya çıkarmak veya tevatürünü isbat etmek değildir. BÖLÜM GADİR HADİSİNİN SENEDİNE VERİLEN ÖNEM 1. tefsir ve kelam kitaplarında ona yer vermişlerdir. 321) şöyle yazıyor: "Ebu Cafer şöyle dedi: Birisi söz konusu hadisi inkar etti. daha 19. onu rivayet etmiş ve yazarların çoğu hadis. bir çok ravileri "sahihayn"ın ravilerindendirler. 279) Gadir hadisini naklettikten sonra şöyle yazıyor: "Bu hadis hasen ve sahihtir. Gadir Hadisinin Senediyle İlgili Olan Bazı Sözleri.. Sünni ve Şia alimlerinin Gadir hadisinin sahih olup tevatürü üzerinde ittifak ettiklerini bildirmek ve değerli okuyuculara."[649] 2. 12.Hafız Ebu Cafer el-Tahavi (ö. h. manevi ve icmali) inkar edilecek bir şey değildir. Ali O’nunla beraber . cilt yazmıştı. Zira Resulullah’ın kendisi buyurmuştur ki: "Ümmet hata üzerinde icma etmez. özellikle bu hadis hakkında kitap telif etmişlerdir.a) bu hadisi buyurduğu günden itibaren."[648] Ve bu konuyla ilgili bir takım diğer kitaplar da vardır biz geçmiş bölümlerde onlardan bazılarının isimlerini yazdık. ümmetin üzerinde icma ettiği meselenin karşısında olduklarını göstermektir. Yakın ve uzak olan herkes. h.a. kitabın üzerinde 28. onun doğruluğuna şehadet etmiş.Hafızların."[646] Alevi el-Heddar el-Hadad da şöyle yazıyor: Hafız Ebu’l Ala el-Atar el-Hemdani[647] diyordu ki: "Ben bu hadisi (mevla hadisini) 250 yolla rivayet ediyorum. tarih. 12.. sözkonusu etmekten maksadımız.Hafızların.Hafız Ebu İsa Tirmizi (ö. onun muhal olduğunu zannetti. Resulullah (s. Gadir Hadisinin Senediyle İlgili Olan Bazı Sözleri: Bu bölümden maksat. Resulullah (s. inkar edilecek değildir. bu açık yoldan sapanların. Cildi de vardır yazıyordu. çağımıza kadar bu feryat kesilmemiştir ve tazeliği bozulmadan her zaman için yaşayacaktır.a. tevatürü de (lafzı. Bölüm GADİR HADİSİNİN SENEDİNE VERİLEN ÖNEM 1.

8.a. Ali'ye bu sözü söylemiştir. Resulullah (s. o da Ali b.. h. Abdullah-i Ensari’nin yanına gittik. sahih bir hadis olduğunu bildirmiştir. h." .. 405) Gadir hadisini bir çok yolla rivayet ederek. h. Gadir vakıasının. onun hiç bir sakıncası yoktur ve bu fazilet sadece Ali (a.Ebu Abdullah el-Hakim (ö.a)’in Gadir-i Hum günündeki hutbesinden olduğunu Ömer’in o gün Hz. hiç kimse onun ravileri hakkında şüphe etmemiştir.[651] (yedinci ve onuncu bölümde bu konu hakkında yeterince bahsettik). Hanbel "Fezail"de yazmıştır.a. o Resulullah (s. Ebu Hureyre’den naklettiği hadistir.[650] 4. şöyle olduğunu bize söyledi: ". benim ve bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun" diye dediğini nakleden rivayetlere zayıftır diyen olursa..Fakih Ebu Abdullah-i Mahamili el-Bağdadi. ancak zayıf olan hadis.a) şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem. 597) "Menakıb"da şöyle yazıyor: "Siyer alimleri. h.s) Yemen’den Peygamber'in yanına geldi.Ebu Muhammed-i Asimi "Zeyn-ul Feta" kitabında yazıyor: "Resulullah (s. cevap şudur: Bu rivayet sahihtir. onu sahih bilmiştir. Sonunda da şöyle ekliyor: "Resulullah (s. Sabit el-Hatib'in."[653] dediğini kabul etmişlerdir." 3. "Biz Cabir b.a): "Ben kimin mevlası isem. h. (el yevme ekmeltu lekum. hac merasiminden Medine’ye dönerken söylemiştir.Hafız Ebu’l Ferec İbn-i Cevzi el-Hanbeli (ö. 9. 505) şöyle yazıyor: Ehl-i Sünnet alimleri. Bu kesin bir hadistir." Ebu Cafer sonra devam ederek: "Gadir hadisi senedi sahih olan bir hadistir. Eğer Ömer'in Ali'ye "Bugün sen. Ali de onun mevlasıdır" buyurduğu zaman İkmal. (ö. "Aşere-i Mubeşşere"’nin de içinde bulunduğu yüz sahabe bu hadisi rivayet etmişlerdir. Ali de onun mevlasıdır.olmadığını söyledi ve Ahmed'in senediyle olan şu rivayeti de zikretti: Cafer b. Cevzi el-Hanefi (ö. Ali’ye “Ne mutlu.Ebu Muzaffer Sıbt b...Hafız İbn-i Abdulbirr el-Kurtubi (ö. 483) "Menakıb kitabında üstadı Ebu’l Kasım Fazl b. Musa b. babasından rivayet ediyor ki.a.a)'in Haccet-ül Veda (18 zilhicce)dan dönerken vaki olduğunda ve Orada 120 bin kişinin de bulunup bu olaya şahit olmaları ve Gadir hadisini duymaları hususunda ittifak etmişlerdir.a)'in sahih hadislerindendir. Abdullah b. “Bunların hepsi.Hüccet-ul İslam Ebu Hamid-i Gazali (ö. Ömer-i Darukutni'den..” 10. 5. Muhammed-i İsfehani’den rivayeti naklettikten sonra.[652] 7. h 654). o da b. Ali b. Resulullah (s. Beşir’den. Muhammed." Ümmet bu hadisi kabul etmiş ve esaslara da muvafıktır. Ali de onun mevlasıdır" Resulullah (s.a)'in Haccet-ul Veda hadisinin. o da Ebu Nasr-i Habşundan.a. Eyyub-i Hilal’dan ve nihayet. hadisin metni üzerinde icma etmişlerdir ve bu hadisin "Ben kimin mevlası isem. 463) "Muahat" "Rayet" ve "Gadir" hadislerini yazdıktan sonra. Ancak.. Ebu Bekir Ahmed b. sabit ve doğru hadislerdir” demiştir. Sonra Ali (a.s) içindir. h. Ne mutlu sana Ya Ali. 330) "Emali" kitabında bu hadisin. Medine’den hacca giderken değil dedi.a.a) Gadir-i Hum da Hz." 6..Fakih Ebu’l Hasan-i Mağazili eş-Şafii (ö.) ayeti nazil oldu...a.a. bir çok yolla Gadir hadisinin tamamını rivayet ettikten sonra şöyle diyor: "Bunların hepsini fazlasıyla Ahmed b. şöyle yazıyor: "Ebu’l Kasım diyor ki: Bu Resulullah (s.

15. Ebu Ubeyde’yi gönderdiğinde ona şöyle dedi: "Seni.. Seyyid-us Sıddikin. Erkam'dan şöyle rivayet ediyor: "Resulullah (s. h.. orada bulunan ağaçların altlarını temizlemelerini emretti.a. ravileri emin ve değişik senetlerini yan yana koyduğumuzda hadisin sahih olduğu ortaya çıkıyor. Musa’ya Harun gibisin. [656]” 12. Azib'den naklettiği hadisi delil olarak zikrediyoruz.a. siyer ve tarih alimleri de Gadir-i Hum olayını ayrıntılarıyla rivayet etmişlerdir. h. o da Ameş'ten. ancak benden sonra peygamber yoktur.a) mezkur ibareti açıkça söylemiştir. kaybettiğimiz (Resulullah -s.[657] 13..” Hadisi.. bu dünyadan göç edeceğim. Gadir olayı şöyledir: Resulullah (s. Resulullah (s. o da Ebu Tufeyl'den. meşhur ve "hasen" bir hadistir. Ebu Said-i Tirmizi'nin yollarıyla “Camia” kitabında rivayet ettikten sonra da.a.a.Hafız Ebu Abdullah-i Genci eş-Şafii (ö. 774) Sünen-i Nesai'den. nerede kaldı ki onun senetlerini Ahmed gibi bir imam toplamış olsun. o da Avane'den.s)'a şöyle buyurdu: “Sen benim için. Bu hadise göre..c)'ın kitabı ve İtretim olan Ehl-i Beyt'imi.a. Ali (a. Musenna'dan.a). Himad'tan.Hafız İmaduddin İbn-i Kesir-i Dimaşki eş-Şafii (ö.. Şam muhaddisi de kitabında. Gadir hadisi hakkında özel kitap yazmış. Muhammed b. o da Yahya b.a. Ali de onun mevlasıdır.a)'in mağara arkadaşı Ebu Bekir Ebu Ubeyde’yi Ali (a. ancak Ahmed'in "Fezail"de sahih. o da Zeyd b.s)'ın faziletlerinden saymış[655] ve İmam Ali (a." 14. h.a-) kimsenin makamında olan bir şahısın yanına gönderiyorum. numarasında bahsettik). işaret ve kinaye ile değil.Şemsuddin-i Zehebi eş-Şafii (ö. (11. h. Telhis-ul Mustedrek’te Gadir hadisini birçok yolla rivayet etmiş ve bir kaç senetleri de sahih bilmiştir.” Daha sonra da Mahamili'nin yoluyla hadisi naklederek şöyle devam ediyor: "Bu hadis. ama biz onun hadisini delil getirmiyoruz. Hadisin ilk bölümünü mütevatir bilmiş ve "Şüphesiz Resulullah (s. (Sonra semerlerle yapılan yüksek bir yere çıkarak) şöyle buyurdu: "Ben çağırıldım.Şeyh Ebu’l Mekarim-i Simnani (ö. Sözünün devamında da şöyle diyor: "Siyer alimlerinin ittifakına göre. 748). senetle Berra b. Onun yanında edepli konuş. biri diğerinden daha büyük olan iki değerli emaneti sizin aranızda bırakıyorum: Allah (c. 736) "Urvet-ul Vuska"da şöyle yazıyor: "Resulullah (s.a) Haccet-ul Veda'dan döndüğünde Gadir-i Hum'da durdu.s)'ın “Şura günündeki.Mezkur hadisi sadece "Habşun" rivayet etmişti diyorlar. Ali vasilerin en büyüğü olup onun kalbi Resulullah (s. Sabit'den. Ben kimin mevlası isem.a. Hz. Gadir hadisini bir çok yolla bir kaç sahabe ve Tabiinler’den rivayet etmiştir. Ebu Bekir.İbn-i Ebu’l Hadid-i Mu'tezili (ö.a) onu buyurmuştur" diye yazıyor.a)'in kalbidir.. şöyle diyor: "Hafız Darukutni..a.s)'ı getirmesi için gönderdiğinde buna işaret etmiştir. hadisin rivayet edildiği yolları bir ciltte toplamıştır.” Velayet hadisi hakkında da şöyle yazıyor: "Bu hadis (Gadir hadisi). "Musned"inde hadisin senetlerini toplamıştır. ittifak edilen bir hadistir. o da Habib b." Resulullah (s. Hafız İbn-i Ukde-i Kufide bu konuda özel bir kitap yazmıştır. 658) Ahmed'in yollarıyla Gadir hadisini yazdıktan sonra şöyle diyor: “Gadir hadisinin bir senetle rivayet olması sana yeter. Şimdi bakınız . 120 bin sahabeyi bir araya toplayıp onlara şöyle buyurdular: ". h. bölümün 17. içerisinde Gadir hadisi de bulunan delilini "mustefiz" bir rivayet olarak nakletmiştir. 655) Gadir hadisini çok meşhur olan hadislerden bilip onu Emir-ul Müminin Ali (a.a) Haccet-ul Veda’dan döndükten sonra.[654] 11.

"Üstadımız Ebu Abdullah-ı Zehebi. Hubşi b. Abdullah. Abdulmuttalib. Abdullah b. senedi güçlü olan bir fazlalıktır.[658] 16. Hasib. Hanbel)in senediyle Zeyd b. Emir-ul müminin Ali’nin"Rahbe"deki konuşmasını yazarak şöyle demiştir: Bu hadis. hasen bir hadistir. Gadir hadisini. “Sünen'in şartına göre senedi iyi ve ravileri güvenilir.a. Cabir b. Zubeyr b. o da güvenilir” diye yazıyor. 833) Gadir hadisini seksen yolla rivayet etmiştir. bunun iyi bir senedi vardır diyor.a) ve Hz. Ebu Vakkas'tan da hadisi naklettikten sonra. Ahmed (İbn-i Hanbel) ve Taberani’nin yollarıyla rivayet etmiş ve Ahmed'in senedinde zikrolan raviler güvenilirdir demiştir. Cunade. Azib. Yine hadisi. Avam. onu da sika bilmiştir. ben de bütün Mü’minlerin mevlasıyım. Zeyd b. Burra b. Abbas b. Hadis ilmine tasallutu olmayan kimselerin. Ubeydullah. bu hadisi zayıf göstermelerinin itibar ve önemi yoktur. Sa’d b. özellikle bu hadisin tevatürünü isbat etmek için "Esne’l Metalib" kitabını yazmıştır. Daha başka yollarla da hadisi rivayet etmiş. Ömer b. Resulullah (s.Hafız Nuruddin-i Heysemi (ö. Tirmizi de bu senetle hadisi sahih biliyor” diyor. Kevser havuzunun başında yanıma geldikleri zamana kadar. Ahmed’in başka bir senediyle Said b. İbn-i Cerir-i Taberi’nin yoluyla.[659] 17. Ebu Vakkas. "Rahbe"deki "Munaşede"yi (yemine vermeyi) de naklettikten sonra.yazıp. . Abdullah'tan hadisi yazarak "Üstadımız Zehebi onu hasen biliyor" diye söylemiştir." Sonra şöyle buyurdu: "Allah benim mevlam. Resulullah (s." İbn-i Kesir. Ebu Ziyad'dan da hadisi yazmış ve ravileri güvenilirdir demiştir. ama "Ellahumme vali men valahu" cümlesi. büyük bir grup. bu hadisi sahih bilmiştir" diye yazıyor. Ali (a. onlardan bazılarının isimleri şunlardır: Ebu Bekir-i Sıddık. Çünkü bu hadis. Abbas. Tabarani'nin yoluyla Hubşi b. Erkam'dan yazdıktan sonra. Erkam. Ali de onun mevlasıdır.a)'ın onu demesinde hiç şüphem yoktur. 807) "Rukban" hadisini. ona düşman olana düşman ol. Ahmed'in yoluyla Ziyad b. Mezkur hadisi Ebu Ya'li’nin yoluyla Abdurrahman’dan da nakletmiş ve ravilerini güvenilir bilmiştir.s)'dan mütevatir bir şekilde elimize yetişmiştir. Ebu Said-i Hudri. birbirinden ayrılmayacaklardır. Avf. Allah’ım onu seveni sev. Hattab. Gadir hadisini. Abdurrahman b. Ahmed (b. h." Sonra Hazreti Ali (s. ravilerini doğru sözlü ve güvenilir olarak vurgulamıştır. Ebu Hureyre. "Munaşede" (yemine verme) hadisini de Ahmed'in yoluyla İbn-i Tufeyl'den nakledip.benden sonra. Bureyde b. büyük bir sahabe grubu tarafından rivayet edilmiştir. “Fıtr’dan başka hadisin senedinde yer alan raviler sahihtirler.a. onu nakletmiştir. "Üstadımız Zehebi bu senedi Hasen biliyor" diye yazmıştır. Talha b. hadisi yazdıktan sonra. onlara nasıl davranacaksınız! Onlar. Erkam’dan hadisi naklederek "Fıtr" hariç diğer ravilerini sahih. Sa'd b. Bezzar'ın yoluyla Said ve Zeyd b. Cunade'den de rivayet etmiş ravilerini güvenilir bilmiştir. Başka bir yolla da Cabir b.Şemsuddin-i Cizeri eş-Şafii (ö. h. başka yollarla yazdıktan sonra şöyle söylüyor: Üstadımız Zehebi dedi: "Hadisin ilk bölümü mütevatirdir. Veheb'den naklederek "Ravileri sahihtir" diyor.a)'ın elinden tutarak şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem.

Nehc-ul Hakk'ın reddiyesinde yazılan "İbtal-ul Batil" kitabında şöyle yazıyor: "Resulullah (s. bu konuda özel kitap telif etmiş ve Gadir hadisinin senetlerini orada toplamıştır. 18. 974) Şia'nın Gadir hadisiyle ilgili delil getirdiklerini reddederken şöyle demiştir: "Bu şüphe. ondan sonrakilerin bir çoğu da bu hadisi ondan nakletmişlerdir. Nitekim. Ukden ise Gadir hadisinin yollarını toplamış ve onu 70 küsür sahabeden rivayet etmiştir. Ali’nin) faziletleri hakkındaki iyi hadislerle doldurmuştur. Tirmizi ve Nesai. Yeman. Ebu Eyyüb-i Ensari. Huzyeme b. Umran b.. fakat o "Muvalat" hadisini bir gruptan nakletmiş ve onların isimlerini zikretmiştir. Bu hadisi. Ali b. Şafii onun hakkında şöyle diyor: "Bu hadisten İslam velayeti kastedilmiştir. Enes b.Abdullah b.Ebu’l Hayr Fazlullah b.a)'den rivayet edilen Gadir günündeki hadise (velayet hadisine) gelince. 911) Gadir hadisini mutevatir bilmiştir.. Ahmed'in bir rivayetine göre 30 sahabe bu hadisi Resulullah’tan duymuş ve Hz. Semure b. O’nun (Hz.Hafız Celaluddin-i Suyuti eş-Şafii (ö. onun senetlerinden çoğu ve yolları.a)’in Gadir-i Hum da ki sözü de sabit olur." miktarı da hadisten olmayıp hadise eklenmiştir diyenlerin sözü de faydasızdır. kafirlerin ise mevlası yoktur. h. Nesai ve Ahmed gibi bir grup cemaat onu bir çok yollarla rivayet etmişlerdir. Sehl b. Hasais kitabını.a) o zaman Ali (a. Bu hadisin yolları gerçekten çoktur.” Ömer’in şu sözü de “Ey Ali.a.. Tirmizi. 852) Gadir hadisini..s)’dan bize ulaşan hadis kadar hadis rivayet edilmemiştir. Hasin. cevabın da bir önsöze ihtiyacı vardır.a. Yasir. Es'ad b. İbn-i Ukde..Hafız Ebu Abbas Şehabuddin-i Kastalani (ö. Bundan dolayı 18 sahabe onu rivayet etmiştir. h. Ruzbehan el-Hunci. Huzeyfe b.. onların bir çok yolları ise sahih ve hasendir. 923) şöyle yazıyor: Tirmizi ve Nesai’nin naklettiği “Ben kimin mevlası isem. öyle kimseler sahih bilmişlerdir ki insan onların sözleriyle yakin etmiş olur ve Resulullah (s. en önemli delillerdendir. eş-Şafii. h."[662] 19. Abdullah b. bir çok yollarla rivayet etmişlerdir.s) Yemen’de imiş diye reddedenlere önem verilmez. ama hadisin sıhhatini lekelemek isteyen ve Ali (a. Çünkü . Ama "Velayet" hadisini.a) ile birlikte olmuştur. Ebuzer-i Ğeffari. 21. Zeyd b. Ama İbn-i Cerir-i Taberi kitabında.a. o da hadisi ve hadisin ravilerini açıklamaktadır. üstatlarımız bunu bize nakletmişlerdir. Ebu Talib (a. Kur’an şöyle buyurmuştur: “Allah mu’minlerin mevlasıdır.s)'ın elinden tutarak "Elest-u evla.” hadise gelince. Zurare. Ahmed de şöyle demiştir: "Hiç bir sahabeden. Bu hadis sahih hadisler içerisinde yer almıştır.[663] 22. Ammar b. eş-Şirazi. İbn-i Ukde de hadisin senetlerini özel bir kitapta toplamıştır. Ebu Abbas b. Sırrını da "Keşf-ul Ğumme fi Marifet-il Eimme" kitabını tanıttığımızda söylemiştik. h. Ali de onun mevlasıdır. Ömer. Ali’nin hilafeti döneminde vuku bulan bir olayda o hazret için tanıklık etmişlerdir. Çünkü Hz. İmam. onların kaç katını zikrederek hadisin sahih olduğunu belirtmiştir. Malik. "Allahumme vali men Valahu. Mes'ud. onun açıklaması da şudur ki: Bu hadis şüphesi olmayan sahih bir hadistir.a. Selman-ı Farsi." söyledi. 20. Ali kesin olarak Yemen'den dönmüş ve hac merasiminde Resulullah (s. Sabit. Örneğin. Huneyf.[661] Devamında da şöyle demiştir: Nesai. bir kaç yerde ve bir çok yolla nakletmiş ve[660] şöyle demiştir: "Ebu Haccac-i Mizzi. Cundeb.Hafız İbn-i Hacer-i Askalani (ö. İbn-i Abdulbirr'in sözünden fazla bir söz yazmamıştır. sahih ve hasendir. sen her mu’minin mevlası oldun” yani her mu’minin mevlası oldun manasınadır. Bu hadisin bir çok yolları sahih ve hasendir. Resulullah (s.Hafız Şehabuddin İbn-i Hacer-i Heysemi el-Mekki (ö. Sabit.

Hadis olarak zikredip Resulullah (s. "Hz. Ali’nin. her ne kadar Peygamber (s. Selahuddin el-Hanefi. İbn-i Hacer yine şöyle diyor: Gadir hadisini 30 sahabe Peygamber (s. Resulullah (s. Allah'ım.[666] Ahmed b.Cemaluddin Ataullah-i Hüseyn-i eş-Şirazi (ö.” O’na sebbeden (söven.a) hacca giderken O’nun yanında değildi. Ali de onun mevlasıdır.” Sözünün devamında da şöyle yazıyor: “Hz. Hanbel şöyle demiştir: "Hz. küfreden) Resulullah (s..a. Ebu Ali en-Nişaburi de şöyle demişlerdir: "Hz..a)'den rivayet etmiştir[665] bu hadisin bir çok yollarla da sahih ve hasendir.. O’na düşman olan ise münafıktır. Ali." Kadı İsmail.a). şüphesiz bu sahih bir hadistir. Hz. Onun melun katili İbn-i Mülcem de sonların en kötüsüdür.a)'in Gadir günündeki "Ben kimin mevlası isem.s)'ın.. Ali hakkında sahih ve hasen senetlerle söylenilen hadisler. Nesai. Ali’de o dört kişiden birisidir. Ali hakkında söylenilen faziletler. onu seveni sev ve ona düşman olana düşman ol.a. sahih hadis de bunu teyid ediyor: Zeyd b.Şeyh Nuruddin-i Herevi el-Kari el-Hanefi (ö. sahih olan hadislerden bazıları şunlardır: “Allah Teala ve O’nun Allah'ın Resulü.a. “Mubahele ayeti (Al-i İmran/60) nazil olduğunda. Sahabeden bir çok kimseler onu ve “Rukban” hadisini rivayet etmişlerdir. Yine şöyle buyurmuştur: "Ben kimin mevlası isem. Peygamber (s.. en sevilen kimseydi" diye yazıyor. İmam Ali (a. Gadir hadisini ve "Se'ele sailun" ayetinin bu konuyla ilgili nazil olduğunu yazdıktan sonra şöyle diyor: Bu hadis. 24.[667] 23. Ali de onun mevlasıdır" hadisini yazıyor. Haris olayından başka. "Ey Allah'ım! bunlar benim Ehl-i Beyt’imdir. Huzyefe b. h. 1014) Gadir hadisini bir kaç yolla yazdıktan sonra şöyle diyor: "Neticede.” Tirmizi de rivayetinde. onu seviyorlar.a. Ali Yemen’den döndü ve hacılar kafilesine katıldı. Useyd ve diğerleri.Cemaluddin Ebu’l Mehasin Yusuf b. örneğin: İbn-i Abbas. “Peygamber (s. Fatime ve Hasaney’ni çağırarak.a. “Ali hakkında iki grup.[668] 25.a. Erkam'ın rivayetine göre.bu da bir çok yollarla rivayet olmuş ve Zehebi de bu yolların bir çoğunu sahih bilmiştir.” “Salih Peygamber’in devesini öldüren öncekilerin en kötüsü olduğu gibi. helak olacaktır: Haddini aşacak derecede sevenler ve ona düşman olup arkasından söz edenler.a)'a sebbetmiştir. Allah (c.a) Kur'an'ın tenzili üzere savaştığı gibi Ali de Kur’an’ın tevili üzere savaşacaktır. "dört kişiyi sevmesini emretmiş ve onları sevdiğini de Peygamber’e bildirmiştir. 1000) "Erbain" kitabında.c) Peygamber’e.” Burada hadisin hepsini yazıyor. bazı hafızlar ise onu . Allah'ın Resulünün yanında..a. h. hiç kimsenin hakkında söylenmemiştir..a)'le beraber hac merasiminden sonra çıkmasını ve Gadir den geçmelerini inkar edenlerin sözlerine itina edilemez. Ali. “Şüphesiz O’nu seven mümin. hiçbir sahabe hakkında rivayet edilmemiştir. ama hacdan Medine’ye dönerken..a. Rahbe’deki gösterdiği delili naklettikten sonra şöyle yazıyor: “Hz." Ashab’tan 30 kişi bunu rivayet etmiştir. aynı şekilde Allah'ın Resulünden de mutevatir olarak nakledilmiştir.a) Haccet-ul Veda’dan dönerken Gadir-i Hum da indi. Gadir-i Hum da o sözü demiş olabilir. Resulullah (s. Emir-ul Mü’minin'in Ali’nin faziletlerini sayarken "velayet hadisini" 4.” Buyurdu.[664] İbni Hacer sonra. Ali'den de mutevatir bir şekilde rivayet olmuştur." Onun hakkında.

[669] Devamında da şöyle yazıyor: Ahmed "Müsend"de o hadisin hasen bir hadis" olduğunu yazıyor. Tirmizi ve Nesai rivayet etmiş ve daha bir çok yollardan da rivayet olmuştur. Hanbel'in rivayetine göre. Hadisin son bölümünün söz konusu olmaması hususunda açıklama yapmış ve Zehebi de. Ebu Vakkas'ın rivayetini yazarak şöyle diyor: Darukutni "Fazail"de Me’kal b. bu hadisin bir çok senet ve yollarını sahih bilmiştir"[672] 28. Çünkü. Yesar'dan naklediyor: "Ben Ebu Bekir'den şöyle dediğini işittim "Ali b. Baksir-i Mekki eş-Şafii (ö. Ebu Bekir. "Hadisin sahih olduğunu kabullenmeyenlerin sözlerine ise önem vermemek gerekir. o senetlerin bir çoğu sahih ve hasendir.Şeyh Ahmed b.. Zeynuddin Menavi.a) Medine'den hacca giderken Gadir Hum da o hadisi söylediğini sanmıştır. ona sarılın ve onun yolunda hareket edin buyurduğu bir kimsedir. Leyla. Ebu Talib Allah Resulü (s. bu sahabeler Hz. 1044) İbn-i Hacer’in Gadir hadisinin sahih olduğuna dair yazmış olduğu hadisin senetleri sahih ve hasendir. "O. Çünkü. Resulullah (s.” Ebu Bekir ve Ömer. Ali. “Çünkü O benim mevlamdır” dedi. İbn-i Abbas ve Berra b.a. h. onu sevenleri sev. Gadir hadisi.a)'le beraber hac merasimine katılmıştır."[670] 26. Ali’ye şahitlik yapmışlardır.a)'in itretindendir" yani.Zeynuddin-i Menavi eş-Şafii (ö. O hadis büyük bir grup sahabeden onu rivayet olarak çok meşhur olmuştur. eş-Şafii (ö. Amir b. 30 sahabe onu rivayet etmiş ve hilafet tartışmalarında. “Sen hiç kimseye.a) ve güvenilir ravilerin senediyle rivayet etmiştir.”[671] 27." "Bezzar"da şöyle diyor: Peygamber (s. bazı rivayetlerde de bu hadisin Gadirde söylendiği yazılmıştır. Çünkü Ahmed b. zira onlar hidayet yıldızlarıdırlar kim onların yolunda hareket ederse hidayete kavuşmuş olur. ona yardım edenlere yardımda bulun ve onu yalnız bırakanları yalnız bırak. 1031) şöyle yazıyor: İbn-i Hacer şöyle söylemiştir: "Bu hadis bir çok yolla rivayet olmuş. Suyuti de mutevatir bir hadistir demiştir. sahih bir hadistir.Nuruddin-i Halebi. Şeyh-ul İslam Askalani şöyle diyor: "Men kuntu mevlahu" hadisini. h.a. o ilim ve irfan kapısı.mütevatir biliyorlar. Ali hilafet döneminde Irak'ın "Rahbe"denilen yerinde halkı toplayıp bir konuşma yaptı ve orada Gadir hadisiyle de delil gösterdi. bu da sahih yollarla rivayet olmuş Zehebi de bu yolların bir çoğunu sahih bilmiştir. Hz. Hadis sabit değildir diyenin sözüne de itina edilmez ve Gadir hadisini. 1074) "Vesilet-ul Meal" kitabında Huzeyfe b. İbn-i Ukde de özel bir kitapta onun senetlerini zikretmiştir.a." Daha sonra Sad b.a). zaten reddiye yazmağa gerek yoktur. h. Bezzar güvenilir olan Fıtr b. Ebu Tufey’lin rivayeti de bunu te’yid etmektedir. Ebu Vakkas’tan naklettiğine göre şöyle dediler: Ey Ebu Talib’in oğlu! Sen her mu’min erkek kadın ve erkeğin mevlası oldun. Belki de bunu diyen Peygamber (s. Çünkü. Ali o zaman Yemen'de imiş diye kabullenmeyenlerin sözüne de.) "Allahumme vali men valahu" hadisten değildir diyenin de sözü geçersizdir. bunu işitince (Darukutni’nin Sa’d b. şüphesiz Hz.a) şöyle buyurdu: "Allah'ım onun dostlarına dost ve düşmanlarına düşman ol. Halife ve Ümmü Seleme (r. hiç bir şek ve şüphe onda yoktur. Useyd. Yemen’den dönmüş ve Peygamber (s. şöyle yazıyor: "Bu hadisi.a. “Seele sailun” ayetinin Gadir-i Hum da nazil olmasıyla ilgili bir rivayeti naklettikten sonra şöyle demiştir: “Heysemi demiş ki: Ahmed’in ricalleri (naklettiği hadisin senedinde ismi geçen kişiler) güvenilirdirler. Yine şöyle bir rivayet tahriç etmişlerdir: Ömer’e. Gadirde söylemişti. ümmetin alimidir. Diğer bir yerde de şöyle diyor: “Ricalleri doğru ve güvenilir kişilerdirler. itrettendir" dedi. İbn-i Ukde de özel bir kitapta onun sahih ve hasen senetlerini toplamıştır."[673] . (Halbuki mezkur hadisi Mekke'den dönerken. Azib’ten hadisi naklettikten sonra.a. Ali’ye davrandığın gibi davranmıyorsun!” dediklerinde. o şöyle rivayet ediyor: "Hz..

s)'ın elini tutup kaldırarak şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem. Zehebi’nin.a. Ali’yi onun için değil. Peygamber (s. onun vasisidir ve ondan öncekilerin hilafetleri masiyettir" Onların sözleri burada bitti. Muhammed-i Şeyhani el-Kadiri el-Medeni "es-Sırat-us Seviy" kitabında şöyle yazıyor: “Men kuntu mevlahu” (velayet) hadisi. Allah Resulünün "Acaba.. 30. ben sizin mevlanız değilim miyim?" diye buyurduğu sözü delil göstererek. büyük ve başka manalarda olursa.a)'in bu nassına göre.a.[674] onlar şöyle demişlerdir: "Allah'ın Resulü. Yine şöyle diyorlar: Bu dua. Ahmed v.Şeyh Abdulhakk ed-Dehlevi el-Buhari (ö. Çünkü hakkı Ali için tabi kılmıştır. elimizde olan sahih bir hadistir." Daha sonra hadisi.s)'a vermiştir. 1052) Mişkat'in şerhinde şöyle yazıyor: "Şüphesiz Gadir hadisi sahihtir. Ali (a. onlara karşı çıkmıştır. "Lemeat" kitabında şöyle yazıyor: "Gadir hadisi sahih bir hadis olup onda hiç bir şüphe yoktur Tirmizi gibi bir grup alimler onu nakletmişlerdir.a. Ama benim diyeceğim şudur: ." Daha sonra "Rahbe" hadisini Ahmed'in senediyle. Şeyheyn onun gibi birçok sahih hadisleri yazmamışlarsa da Tirmizi. düşmanlarıyla da düşman ol.. Sufyan'dan yazarak ve Zehebi’den şöyle nakletmiştir: "Bu.Allah’ım hakkı Ali’den ayırma. h. Nesai. Ali’ye şahitlik yapmışlardır. Haccet-ul Veda’dan döndüğünde.a. "Rahbe" hadisini de Said b. bu hadisin sahih bir hadis olduğunu söylemiştir. -"Bu hadisteki "mevla" kelimesi üstünlük manasında olup. Bir grup (Tirmizi. Yine şöyle söylüyorlar: "Eğer "Mevla" yardımcı.a) kendi velayetini Ali (a. 30 sahabe onu Peygamber (s.. Hafız Ebu Ya’li ve Hasan b.b gibi şahıslar) onu rivayet etmişlerdir bir çok yolla 18 sahabeden rivayet olmuştur. Yine şöyle demişlerdir: Buna binaen. “Peygamber (s. Ali (a. ona yardım edenlere yardım et yardım etmeyenlere yardım etme ve hakkı ondan ayırma".29. Hambel gibi birçok alimler onu zikretmişlerdir. hakkı onunla döndür. onları şahit tutmak ve Ali (a.” demesi hiç gerekmezdi. hasen bir hadistir ve Ehl-i Sünnet alimleri onun üzerinde ittifak etmişlerdir. o zaman sahabeleri toplamak. onun sahih bir hadis olarak kabul ettiğini" diye yazmıştır. daha sonra Hz. Erkam'dan rivayet ederek." Ama Yemen’de İsmailiyye’lerden olan bidat ehline gelince cuma ve cemaat ehli. Ebu Avane yoluyla." Onlar. (mezkur hadisin devamında Resulullah şöyle buyurmuştur: “. o konuda Hz..” Diyorlar.a)'den işiterek hilafet üzerinde ihtilaf olduğunda. Nesai ve Ahmed b. Hz.a)’den sonra ancak itaati farz olan masum İmam içindir. yardımcı veya başka bir manada değildir. Ali de onun mevlasıdır..s) Peygamber (s. Allah'ım onun dostlarıyla dost.. Gadir-i Hum da ashablarını topladı ve üç defa şöyle söyledi: "Acaba ben sizin mevlanız değilim miyim?" Ashabın hepsi tasdik ettiler.. onu yalnız bırakanı yalnız bırak. Bir başka rivayette ise.. İbn-i Tufeyl ve Zeyd b.s)'ın elinden tutarak “Allah’ım. Veheb'in rivayetiyle yazarak şöyle demiştir: "Zehebi. sonra da şöyle yazıyor: Şeyh İbn-i Hacer de "Savaik" kitabında aynısını söylemiştir.Şeyh Muhammed b. bu hadisi sahih bilmiştir. İbn-i Tufeyl ve Zeyd'ten de aynı rivayeti yazarak şöyle demiştir: "Hafız Zehebi. ona düşman olana düşman ol. onu seveni sev.

sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun. . Ali de onun mevlasıdır. Daha sonrada şöyle buyurdu: "Allah benim mevlamdır. benim mevlası olduğum herkesin mevlasıdır Allahım onu seveni sev. Gadir hadisini mutevatir biliyorlar.Ben kimin mevlası isem. Gadir hadisinin tevatürünü kabul edip "Menzilet" hadisi hakkında şöyle diyor: "O sahih ve meşhur bir hadistir ama mutevatir değildir. İsmail es-Sanani.Ben çağrılmışım. 1103) "Nevakız" kitabında şöyle yazıyor: "Şiaların Hz. Benden sonra. ama hafızlar onu bir kaç yolla rivayet etmişlerdir. “Bu hadis. ancak bu konuda sahih olan hadisler şunlardır: 1. onu seveni sev. Ali). kendimden sonra sizlere.” 4. onların (İsmailiyye’nin) iddia ettiklerinin hepsi naklettiğimiz hadislerin içerisinde yoktur."[675] Cümlesidir: 32.Biz sahih ve hasen olan hadisleri. Allah'ın kitabı ve İtretim olan Ehl-i Beyt’imdir. Allame Mukbili." Zikrettiğimiz hadislerin senetlerini İbn-i Ukde özel bir kitapta yazmıştır. Hz.” 6. Ali de onun mevlasıdır. onu seveni sev. dünyadan gideceğim. ona düşman olana düşman ol. bu hadisin bazı yollarını zikrederek şöyle yazıyor: "Eğer bu kesin olmazsa." Ama bizce sahih ve bir çok yolla rivayet olan miktar zikrettiğimiz: "Ben kimin mevlası isem. ben kimin velisi isem Ali de onun velisidir. Ali de onun mevlasıdır. 1108) "el-Ebhas-ul Museddede" kitabında. Mehdi el-Mukbili (ö. Ali’nin imametini isbat etmek hakkında en önemli delilleri. Allahım onu seveni sev.Allah'ın Resulü yine şöyle buyurmuştur: "Acaba ben her mü’minin nefsinden evla değil miyim?" "Evet" dediklerinde şöyle buyurdu: "İşte bu (Hz. onlara nasıl davranmanız gerektiğine dikkat edin. ona düşman olana düşman ol. onlar şöyle diyorlar: Bu hadis. iki değerli emanet bırakıyorum.. 2. Allame Seyyid Muhammed b. 150 yolla rivayet olmuştur” diye söylüyor.” Ondan sonra Ömer Hz. o zaman dinde hiçbir şey kesin olmayacaktır." Fusul kitabında ise.” 3.. ben de bütün Mü’minlerin mevlasıyım" Ali’nin elinden tutarak yukarı kaldırdı ve şöyle buyurdu: "Ben kimin mevlası isem. h. Ali ile karşılaşarak şöyle dedi: "Mübarek olsun sana. h. Onlar havuzun başında yanıma gelene kadar asla birbirlerinden ayrılmayacaklardır.s)'ın imameti hususunda çok açık bir nastır. onu seveni sev. 31.Seyyid Muhammed el-Berzenci eş-Şafii (ö."Acaba benim müminlerin kendilerinden daha evla olduğumu biliyor musunuz?" "Evet" dediklerinde şöyle buyurdu: “Ben kimin mevlası isem." Hafız Zehebi ise "Tezkiret-ul Huffaz" kitabında. Ali (a. Ali de onun mevlasıdır. bu konuda zikrettik. "Hidayet-ul Ukul" kitabının talikesinde. (ekinde) Seyyid Abdullah b. meşhur olan tarih kitabında. Allah'ım. Gadir hadisini kesin ve mutevatir bir hadis olarak yazmıştır.“Allah'ım.Ziyauddin Salih b.” 5. ona yardım edene yardım et." Seyyid Emir Muhammed es-Sen’ani "Ravzet-un Nediyye" kitabında şöyle yazıyor: "Bir çok hafızlar. onlar. Ali el-Vezir. Seyyid Muhammed İbrahim'den şöyle naklediyor: "Velayet" hadisinin 150 senedi vardır.“Allah Mü’minlerin velisidir. ona düşman olana düşman ol. Gadir hadisidir. Allah'ım.

Hadisi kabullenmeyenlerin sözüne gelince onlara itina edilemez. ben de mü’minlerin mevlasıyım. Tirmizi. o hutbede şöyle buyurdu: "Ey insanlar! Allah benim mevlamdır. “Hakim” hayatı bölümünde ondan şöyle naklediyor: Gadir hadisinin "iyi senetleri vardır."[677] 35. Erkam’dan ve Huzeyfe b. Taberani ve Ziya-i Mukaddesi Ebu Tufeyl. Nesia.[676] 32..” Hadisi sonuna kadar yazdıktan sonra. Zeyd b. h. İbn-i Ebu Şeye. Ali’ye şahitlik yaptım. Zazan b. 34.. Taberani. Huveyristen.” Gadir hadisinin tevatürünün aydınlığa kavuşması için ilk önce onun tariklerini (yollarını) zikredeceğiz: Ahmed ve Hakim. ben onu bir kitapta toplamışım. 1120) Gadir hadisini Tirmizi. İbn-i Ebu Şeybe ve İbn-i Ebu Asim ve Ziya Sad b. Taberani Cerir’den. Ebu Naim "Fezail us-Sahabe" kitabında Yahya b. Ebu Vakkas'tan.. Mukbili. 30 sahabe bu hadisi okuyarak Hz. Hakim ve Ziya-ul Mukadesi’nin yollarıyla rivayet ederek şöyle yazıyor: "Suyuti bu hadisi mutevatir bilmiştir."[679] 36. Ahmed ve Bureyde'den Ahmed ve İbn-i Mace Berra’dan. Yüz yılda Gadir’le ilgili şiir yazanlardandır.. 30 sahabe bu hadisi Resulullah (s. İmam Ahmed (r. ona bu konuda şahitlik yapmışlardır. Tirmizi. bir çok yollarla onu rivayet etmişlerdir.. Cuhfe bölgesinde olan Gadir-i Hum da bir hutbe okudu. ben onların kendilerinden onlara daha evlayım.” diye yazıyor.Seyyid İbn-i Hamza el-Harrani (ö. Cerir bu konuda özel bir kitap yazmıştır.Şehabuddin-i Hifzi eş-Şafii. Kays b.” Darukutni de Sad'dan şöyle rivayet ediyor: "Ebu Bekir ve Ömer bunu işittikten sonra şöyle dediler: Ey Ebu Talib’in oğlu sen bütün mümin erkek ve kadınların mevlası oldun" Ondan sonrada "Seele sailun" ayetinin Gadirle ilgili olarak nazil olduğunu söylüyor ve devamında da “Bu hadis mutevatir olup 16[678] sahabeden rivayet olmuştur. 12. h." İlim.. Ali’nin hilafet günlerinde.a) mutevatir biliyor. Ali’de onun mevlasıdır. 1122) şöyle yazıyor: Taberani ve başkaları sahih senetle şöyle rivayet etmişlerdir: "Resulullah (s. Takva ve İnsaf sahibi olan. Nesai. Ömer’den şöyle rivayet ediyor: “Rahbe’de Gadir hadisinin doğruluğuna dair. Verka. Useyd’den. Ebu Naim Cunda-i Ensari’den İbn-i Kani Hubşi b. Taberani Malik b. Cunade’den. Öyleyse Ben kimin mevlası isem. Erkam’dan.a. İbn-i Ebu Şeybe ve Taberani Ebu Eyyub'dan. Ahmed ve İbn-i Ebu’l Asim "es-Sünne"de. Ali ve diğer 13 kişiden. Cude ve Zeyd b. Şerahil-i Ensari’den. "Zehiret-ul Amal" kitabında şöyle yazıyor: "Bu. Cabirden mezkur hadisi nakletmişlerdir." .Taberi’nin hayatı bölümünde şöyle yazıyor: "Muhammed b.a)'dan duymuş Hz.a. Ben o kitapta ki rivayetlerin bir çok yollarla rivayet edildiğini görünce şaşırdım. hakkı o nereye döndüyse onunla döndür.. Şirazi "Elkab" kitabında Ömer’den. Ahmed'in rivayetinde ise hadis aynen zikrolmuştur.a) şöyle yazmıştır: "Hilafet konusunda tartışmalar çıkarken. Ahmed. İbn-i Ukde "Muvalat" kitabında Halit b.Şeyh Muhammed Sadrulalem. Nesai ve Ahmed.a) Haccet-ul Veda’dan dönerken. "Mearic-ul Ula fi Menakib-il Murtaza" kitabında şöyle yazıyor: "Muvalat hadisini Suyuti (r.Ebu Abdullah ez-Zerkani el-Mekki (ö." Zehebi. bu hadisin senet ve yollarını bir bir zikrediyor. Ali’ye şahitlik yapmışlardır. şüphesiz sahih olan bir hadistir. hadisi mutevatir bilmiştir. İbn-i Abbas ve İbn-i Şeybe’den.. Allah’ım onu seveni sev. Hz. Sabit ve Zeyd b. Bedil b. ona düşman olana düşman ol.

. (ö. .a.Seyyid Mahmud-i Alusi el-Bağdadi (ö." Tirmizi ve Hakim. Ali'den. Hanbel.Mirza Muhammed-i Bidahşi şöyle yazıyor: "Bu sahih ve meşhur olan bir hadistir.a. mütevatir bir şekilde Resulullah (s. Sad b. İbn-i Asakir.a) onu buyurmuştur. İbn-i Abbas. 43. Resulullah (s.." bizim yanımızda sabittir.a. h. hakikaten bu hadisin bir çok senetleri vardır. bir çok yollarla da rivayet olmuştur. Ali de onun mevlasıdır. Allah’u Tela bana haber vermiş ki.Şeyh Muhammed-i Beyruti eş-Şafii (ö. Malik. Gadir hadisini bir kaç yolla zikrettikten sonra şöyle yazıyor: "Hadis. Ebu Hureyre’den. "Sünen" yazanlarının hepsi rivayet etmişlerdir. Ebu Naim. Hz. Çünkü.. Bezzar. Erkam’dan mezkur hadisi rivayet etmişlerdir dedikten sonra şöyle diyor: "Bu sahih ve meşhur bir hadistir. bu hadisin sıhhatında şüphe etmemiştir.. Hakim. konunun uzamaması için hadisin senetlerini zikretmekten kaçındık senetlerini görmek isteyenler mezkur hadisin. Erkam'dan. o sahih bir hadistir" diye söylemiş ve yine. İbn-i Ukde ve Ebu Ya’la’dan da nakletmiştir. Ahmed b.. Taberani. Murre ve Ebu Ya’li. Ammare ve Bureyde'den.[684]” diyor. 1270) şöyle yazıyor: Evet. Hafız Ebu Abbas Ahmed b." hadisi mutevatirdir ve şüphesiz Resulullah (s. Useyd'den sahih bir senetle şöyle rivayet etmişlerdir: "Resulullah (s. İbn-i Ukde.a)'den rivayet edilmiştir. Hafız Ebu Abdullah Muhammed b. Zeyd b. Muhammed b. Ebu Eyyub.a)'den rivayet etmiş ve bir çok yolları da sahih ve hasendir. o sahihtir demişlerdir. ağaç altında bir hutbe okudu: "Ey insanlar. Ahmed b.a. 1171) bu hadisi mutevatir bilmiş ve Tirmizi..[682] 40.Şahabuddin Ebu’l Fayz Ahmed b. özel bir kitapta onun yollarını yazmıştır. sahihtir.[685] 42. Zehebi de bir çok senedinin sahih olduğunu kabul etmiş ve bir çok sahabe de onu rivayet etmişlerdir. Ahmed b. Hanbel de bu hadisi. Sıddık el-Hazremi "Teşnif-ul Azan" kitabında şöyle diyor: Ama "men kuntu mevlahu fe haza Aliyyun mevlahu" hadisi.a)'in (Gadir-i Hum da) Emir (önderlik) hakkında ki buyurduğu şu söz: "Ben kimin mevlası isem. o da Huzeyfe b.[683] Ve konuyu şöyle devam ettiriyor: "Zehebi. Ali ve Talha’dan..37. 69 kişi bu hadisi nakletmişlerdir.Ebu İrfan-i Sabban eş-Şafii.. Nesai ve Hakim. Ali de onun mevlasıdır. Ebu Eyyub-i Ensari’den. (ö..a. Ebu Naim. Ali’nin dilinden "Rahbe"de delil gösterirken ihticacında rivayet etmiştir. Zehebi "Men kuntu mevlahu.Mevlevi Veliyullah-i Leknevi "Mir'at-ul Mu’minin" kitabında. Özellikle bu konuda bir kitap yazmıştır. Osman ezZehebi et-Turkmani rivayetin bir çok yollarını sahih bilmiştir. Taberi. 1206) Gadir hadisini yazdıktan sonra şöyle yazıyor: 30 sahabe bu hadisi Resulullah (s. Amr b. 41. Ebu Said-i Hudri ve Enes’ten. Muhammed b.[680] "Miftah-un Neca fi Menakib-i Âl-i Aba" kitabında şöyle yazıyor: Hakim "Nevadir-ul Usul"da ve Taberani de "Kebir"de Ebu Tufeylden. hadisin sahihliğinde şüphe etmek hatadır." (hadisin hepsini yazdıktan sonra) şöyle yazıyor: Ahmed.İmadi el-Hanefi ed-Dimaşki. İbn-i Ömer.. Said el-Kufi İbn-i Ukde ismiyle meşhurdur. inat ve taassup olmayan kimse. Berra b.[681] 39. 1276) şöyle yazıyor: Muvalat hadisini. 38. ancak bu hadisle İmamet-i Kubra (büyük önderlik ve liderlik) iddiasında bulunanlar için bir delil olmaz. h. Azib ve Zeyd b. Ebu Davud hariç. h. Ahmed. Sa’d’dan ve Hatib de Enes’ten şöyle rivayet etmişlerdir: "Ben kimin mevlası isem. Ebu Vakkas. Tirmizi ve Nesai gibi bir grup alim ve sahabelerden bir grup kimseler bu hadisi rivayet ettikten sonra. Cerir. "Tevatür" konusunda yazdığımız kitaba müracaat edebilirler. h.a) Gadir-i Hum da.

Semuye "Fevaid"te. Zimurru’den söz konusu hadisi nakletmişlerdir. Taberani ve İbn-i Asakir. Ebu Naim "Hilye" ve Tarihinde. Malikten Gadir hadisini rivayet etmişlerdir. Nesai "Kubra"da ve Taberani de Ebu Eyyub'dan Gadir hadisini nakletmişlerdir. Osman b. rivayet etmişlerdir. Nesai "Kubra"da. Bezzar ve Dulabi "el-Kuna"da. Ali ve 13 küsür sahabeden rivayet etmişlerdir. Ahmed "Müsned"de. Darkutni ve onun yoluyla İbn-i Asakir de Huzeyfe b. Cebir b. Ahmed "Müsned"de. Bezzar "Müsned"te. İbn-i Rahuye "Müsned"de. Nesai "Hasais"te Hz. İbn-i Cerir "Tehzib"de. . Erkam'dan Gadir hadisini nakletmişlerdir. Osman b. Abdullah’tan. İbn-i Ukde ve Hatib. Ebu Naim "Hilye". İbn-i Adi ve o yolla İbn-i Asakir. Hatib ve İbn-i Asakir Enes b. Taberani. Ebu Vakkas'tan mezkur hadisi nakletmişlerdir. Bezzar. "Müsned"inde ve İbn-i Ebu Asım "es-Sünne"de Hz. Nesai "Sünen-i Kubra"da ve "Hasais"de. Tirmizi. Hakim ve Taberani "Evsat"ta. Ahmed. İbn-i Asakir "Tarih"te Berra b. İbn-i Ebu’l Asım "es-Sünne"de. Ebu Naim "Hilye"de.Mace.Burada. İbn. Ebu Şeybe "Sünen"de. İbn-i Cerir "Tehzib-ul Asar"da. İbn-i Ebu Şeybe "Müsned"te. Ali ve 10 küsür fazla başka sahabeden rivayet etmiştir. Taberani "es-Sagir"de. Nesai. Tahavi "Müşkül-ül Asar"da. Bezzar "Müsned"te. İbn-i Ukde. Hakim. Taberani de. Hz. İbn-i Asakir "Tarih-i Dimaşk"te. İbn-i Abbas'ın lafzıyla mezkur hadisi nakletmişlerdir. İbn-i Ukde. İbn-i Kani ve İbn-i Asakir söz konusu hadisi Hubşi b. İbn-i Ukde. İbn-i Ukde ve İbn-i Asakir tevatür haddini aşacak kadar yollarla Bureyde'den mezkur hadisi rivayet etmişlerdir. Hakim ve başkaları da Zeyd b. İbn-i Ukde ve Taberani "es-Sağır"da. İbn-i Ukde. Taberani. Ebu Şeybe. İbn-i Cerir "Tezhib"de. Malik b. "Tarih-ul İsbihan" ve "el-Fezail"de. Ahmed ve Nesai "Kubra" ve "Hasais"te. Huveyris’ten mezkur hadisi yazmışlardır. İbn-i Habban.Sufyan ve Dulabi "el-Kuna"da. Hasan İbn. Mansur. Tahavi "Müşkül-ül Asar"da. İbn-i Asakir ve başkaları da yine. Taberani ve Banyasi kitapların mezkur hadisle ilgili olan ciltlerinde Ebu Naim "Tarih-i İsbihan"da. Ali ve bir grup sahabeden Gadir hadisini rivayet etmişlerdir. Osman b. İbn-i Ukde ve İbn-i Asakir. Said b. İbn-i Ömer’den Gadir hadisini rivayet etmişlerdir. Useyd'den söz konusu hadisi rivayet etmişlerdir. Mehamili "Emali"de. İbn-i Mace. Ebu Şeybe ve Nesai "Sünen"lerinde. Ebu Ya’la. Taberani. Ebu Ya’li ve Taberani "Evsat"ta. Ebu Naim Tarihinde ve İbn-i Asakir Ebu Said'ten söz konusu hadisi rivayet etmişlerdir. Gadir hadisin rivayeti hakkında ancak bu kadar söyleyebiliriz: Ahmed. Tirmizi. Ebu Tahir-il Muhisi. Sad b. Taberani. Cunade’den rivayet etmişlerdir. İbn-i Habban "es-Sahih"te. Azibin hadisini rivayet etmişlerdir. Amr b.

Ya’mur-i Deylemi.a. Ekva. seni Allah’ın yolundan şaşırtıp-saptırırlar. Ebu Sabit. Onlar ancak zanna uyarlar ve on-lar ancak zan ve tahminle söylerler. 88. Zeyd b. Amr b. Onlardan bazıları şunlardır: Habib b. Yeryüzünde olanların çoğunluğuna uyacak olursan. Bu ismi Resulullah (s. Kays b. Abdullah b. [2]. Aişe. Vahşi b.s). "Emali"sinde söz konusu hadisi Ebu Leyla'dan rivayet etmiştir. Huseyin b. doğruluk bakımından da adalet bakımından da tastamamdır. Cundeb’ten o hadisi rivayet etmişlerdir. Bedil. İbn-i Ukde "el-Muvalat" kitabında.Buna delalet eden ayetlerden birisi de Maide/55. Hasan b. Ya’la b. Amr b.[686] “Rabbi’nin sözü. İbn-i Asakir yine.” Veya “Allahumme salli ala Muhammed ve ala Alî Muhammed” [6]. Sabit. Meveddet ve birçok diğer hadislerde mezkur sözü teyit etmektedir. [4]. Ahzab/33. Ummare’den Gadir hadisini nakletmişlerdir. bu (Gadir) hadisi Riyah b. S. Kisa. Umeyre. Zumre-i Eslemi. Abbas b. Sefine.a) kendi ailesinden belli ve müşahhas olan bazı kimseler için kullanmıştır. [3]. Hakim de. Cuveyn. Tusi. Ebu Emame. Murre. Semure b. Yasir’den mezkur hadisi rivayet etmişlerdir. Sakaleyn. üstteki sözü teyit etmektedir. Zeyd b. Al-i İmran/61. bir çok senetlerle bir grup sahabeden Gadir hadisini rivayet etmiştir. Ubeydullah'tan rivayet etmiştir. Şura/23. Harb. Cafer. O’nun sözlerini değiştire-bilecek yoktur. O işiten. Abdullah b. Busr-i Mazini. Tecrid’ul Kelam: Hace Nasiruddin-i Tusi ve bu esere yazılan “Şerh-i Kuşçi” ve “Keşf’ul Murad” gibi şerhlerde geçen nübüvvet ve imamet konularında bu meseleyle ilgili nakli ve akli belgeler mevcuttur. Huneyf.O şiar şudur: “Allahumme salli ala Muhammedin ve Alî Muhammed. "Es-Sahabe"de Cundeb-i Esnari’den Gadir hadisini rivayet etmiştir. Leyla. Huzeyme b. Ammar b. Abdulmuttalib. Zeyd b. . Harise.Yenabi’ul Mevedde. Ebu Evfi. Seleme b. Habbe b. Ali (a. Selman-i Farsi. Hattab ve Nubeyt b. Sabit. Abdullah-i Bicli’den Gadir hadisini rivayet etmişlerdir. Şerhebil. Kunduzi Hanefi. Cunade.Birçok ayet.“Ehl-i Beyt” kelimesi şerî bir ıstılahtır. Cerir b. bilendir. Gadir hadisini Talha b.s). Şueytten rivayet etmiştir. Semure. Ali (a. Örneğin. Haris. İbn-i Ukde ve İnb-i Asakir yine. Sehl b.Bkz. [5]. Ebu Rafi. Cabir b. Sad b. Taberani. Maide/55. Ebu Tufeyl. İbn-i Ukde ve İbn-i Asakir. Ebuzer. Ebu Naim. Bezzar da. Ömer b.Taberani ve İbn-i Ukde. Ümm-ü Seleme. Abdurrahman b.[687] [1]. Abdullah b.

283. Ebu Tamam'ın divanına düştüğü notlarda şöyle demiştir: “Gadir olayı. 2 s.[7]. Feth-ul Kadir. 3. [12]. 4. 511 ve diğer kaynaklar.İlk iki hadisi Suyuti. 9. Ebi Talib’in faziletini açıklamıştır. Ne var ki. “El-yevme ekmeltu lekum dinekum ve etmemtu aleykum ni’meti.Tabakat-ı İbn-i Sa’d.Mü’minin Ali b. Dairet-ul Mearif. bu konu hakkında 14. orada ayağa kalkıp bir konuşma yaparak Emir’ül. s..s)’ı halifesi olarak tayin ettiği yerin ismidir.” Allame Emini. [24].a. Son iki hadisi ise İrbili. s.On Dördüncü Bölümde bu şiirin devamı birçok kaynaklarıyla zikredilmiştir. Tezkiret-u Havass-il Ümmet. [21]. c. [25]. c. Feth-ul Kadir’de ve İrbili. “el-İktifa” da Muttaki Hindi de “Kenz-ul Ummal”da (c. c. [22]. İrşad-us Sari.Sekaleyn. Keşf-ul Gumme (s. [11]. 298.Sadece Doktor Mulhim İbrahim el-Esved.“El Gadir” c. ondan naklederler. s. [9].Maide / 67.Haccet-ül Veda’ya Haccet-ül Belağ denilmesinin sebebi. 2 s.a.Es-Siret-ul Halebiyye. 156. c. 6. [10]. 513-517. [15]. 298’de. yayıncılar bunu tahrif etmişlerdir. Allame Hilli’nin “Elfeyn” kitabı.” ayetinin inişidir. Resulullah (s.Ziya-ul Alemin. Ama İbn-i Şehraşub ve başkaları geçmiş asırlarda “Cemhere”nin el yazması nüshasından şöyle nakletmişlerdir: “Gadir-i Hum. s. 429. 1. iki değerli emanet olan Kur’an ve Ehl-i Beyt’tir [19]. Şevkani. 510. 153) ondan nakletmişlerdir. 214-223.San’a. 542. s. [17].” ayetinin inişidir. “Ya eyyuhe’r. 6.Simar-ul Kulub. Dimaşk kasabalarından birinin ismidir. Şerif Fettuni.. ed-Dürr-ül Mensur c. 3.“Cemhere”nin Elimizde olan baskısında şöyle yazılmıştır: “Gadir-i Hum tanınan. s. Ferid Vecdi. Haccet-ül Kemal ve Haccet-üt Tamam denilmesinin sebebi de. [20]. [14]. Resulullah (s. s.ed-Dürr-ül Mensur.Üçüncü bölümde bu ayetlere değineceğiz.a). s. s. 225. Busra. [23].Vessabi Şafii. [18]. 94)’de ise ikinci hadisi. s. s. 3. İmta-ul Makrizi.Maide/67.Resulü belliğ ma unzile ileyke. [13].Mecma’uz Zevaid. s. meşhur bir savaş hadisesidir. Keşf-ul . 57. Siret-u Ahmed Zeyni Dehlan. [8]. Tarih-ul Hulefa.İmta-ul Makrizi.a)’ın. c.. c. şimdiki Yemen’in baş kentidir. 3. c. 2. 3. s.. Bölümde genişçe bahsetmiştir. 18. İbn-ül Cevzi.. bilinen bir yerin ismidir. c. [26].Bkz. [16]. c. Ali (a.

27.Tefsir-ul-Menar. Çünkü bundan sonra Ehl-i Sünnetten bu konuyla ilgili hadis nakletmiştir. [33]. Bu tabirden maksadı. 223.Ed-Dürr’ül Mensur. 298. 16. c. Ali’nin hilafetine delil olduğu konusunda ileride genişçe bahsedeceğiz ve orada bunu Allah’ın izniyle ispat edeceğiz. 150. s. [47].Hasais’i Nesai.Badahşani “Mefatih-un Neca fi Menakıb-i Al-il Aba” kitabında bu hadisi ondan nakletmektedir. “Menakıb” (c. 584. Bu ayetin Hz. “Keşf-ul Gumme” (s. 3. s.Ziya-ul Alemin. 94’te ondan nakleder. c. c. s.Metalib-us Su’l. 57. 3. 6. Onun arkadaşı İrbili de Keşf-ul Gumme. s. [48]. Tabersi ise ikinci hadisi. [41]. İbn-i Şehraşub ise.Et-Taraif. Feth-ul Kadir. [27]. s. Şii’lerin Hz. s. 463. s. 92’de o hadisi naklediyor. s. c.Yenabi’ul-Mevedde. 1. s. (c. 49’da). Ali’nin halife olması gerektiğini bu ayetten çıkarmasıdır. [30].Şerh-i Divan-i Emir-ul Mü’minin. Tavus “el-Taraif”de. [35]. s.Mecma-ul Beyan. [28].el fusul-ul Muhimme. [46]. s. 98.Gumme. [38]. s. [45]. s. 29.Tefsir-i Fahr-i Razi. [37].“Şia’nın zannına göre” tabirinden maksadı. s. “Mecma-ul Beyan.Esbab-un Nuzul. [40]. [39].Feth-ul Kadir. [44]. 2.Umdet-ul Kari fi Şerhi Sahih-i Buhari. 2. s. s. 635. c. 415. 170. 526)’da birinci hadisi ondan nakleder. c. s. 298. 2. c. 223) de. 2. 2. 120. s. [43]. [42]. c. 6. [36]. 57. s.Her iki hadisi İbn-i Bitrik “el-Umde” (s. [34]. c.Bu konuda ileride genişçe konuşacağız. s. onun el-Keşfu ve’l-Beyan adlı tefsirinden nakleder.Tefsir-i Teberi. 8.Ruh’ul-Meani tefsiri. 6. [29]. İrbili. c.Tefsir-i Nişaburi. hadisi sadece Şia’nın naklettiği değildir. s. [31]. [32]. Seyyid b. 348. . 2. c. 94)’de ondan naklederler.Tefsir-i ed-Dürr-ul Mensur.

bedevi bir Arap Hazret-i Peygamber (s. İmta-ul Makrizi. s. 10) Gadir kıssası hakkında nazil olmuştur. Kureyş.Tefsir-i İbn-i Kesir.a. 2) Yahudilerin kınanması ve dini alaya almalarıyla ilgili olarak nazil olmuştur. 230. c. 2.a.. s. s.Tefsir-i Kurtubi. gölgeli bir ağacın altında yatmışken. 7) Resulullah (s.a) senevilerin (müşriklerin) ilahlarının kusurlarından söz etmediği zaman nazil olmuştur. Bunun üzerine Tebliğ ayeti nazil oldu. 11. Yahudi ve Hıristiyanlardan çekiniyordu. s. [51]. [57]. c. 2. “Allah’ım şahit ol” buyurdular. Tarih-i İbn-i Kesir. 6 s. s. c. 382. c. [50].a) Veda Haccı’nda şeriat ve menasiki beyan ettikten sonra. s. 5) Cihad hakkında nazil olmuştur. [55]. s. 3. c. c. “Acaba tebliğ ettim mi? “diye buyurdular. c. 242.Tefsir-i Hazin. 3.a). Bu esnada mezkur ayet nazil oldu. [58].a.Lübab-un Nukul. s. 9) Peygamber (s. [52]. 548. c. 117. s. Allah-u Teala bu ayeti indirerek o korkuyu Peygamber’in kalbinden giderdi.. [61]. [67].İtkan-us Suyuti.Sıraladığı on ihtimal şunlardır: 1) Tebliğ ayeti Yahudi kıssasında geçtiği üzere “Recm ve Kısas” kıssası hakkında nazil olmuştur. c. [64]. 2. halk da.Tefsir-i Kurtubi.El-Gadir.Ziya-ul Âlemin. 6. 1. “Evet” dediler. 4) Zeyd ve Zeyneb’in meselesi hakkında nazil olmuştur. [59]. 529. 3.a.” mealinde ki Tathir ayeti nazil olunca.Hakka / 48. 1. Bunun üzerine.49. [54]. s.Tefsir-i Fahr-i Razi.Maide / 3. [66].Tefsir-i Razi.a) bazen münafıkları cihada teşvik etmekten çekiniyordu. 30.İtkan-us Suyuti. [56]. c. 448. s. 134. 1.a). 24. Bunlar Fahr-i Razi’nin zikrettiği ihtimallerin özetidir. 101. [63]. 1 s. 7. [62]. c.Tefsir-i Kurtubi.a. 6. s. s. 244. Siret-ul Halebiyye. Çünkü. c. [53]. 6) Peygamber (s. 8) Peygamber (s. 20. . s. 6. c.Tefsir-i Fahr-i Razi’nin hamişi.[49].a)'i öldürmek istediğinde nazil oldu.Feth-ul Bari. s. c.a. 3. c. Peygamber eşlerinin dünyayı seçeceklerinden korkarak bu ayeti onlardan saklamıştı. 3) “Ey Peygamber! Eşlerine deki:. [60]. 332. Peygamber (s. c. 635. 1. [65].el-İtkan. 523.Tarih-i Kamil. s.

Tezkiret-ul Havas. hadisin senedinde ismi geçen şahıslar güvenilir kişilerdir. Hüseyin b. Onun bu hadisi taz’if etmesi tekakkumdur. s. s.Fırat b. . 80. çünkü hadisin bütün senedindeki ricaller güvenilir insanlardır. s. s. c. s. [83]. s. [79].Dürr’ül Mensur. s. kendi tefsirinde. Tercih-il Fezail. [81]. [88]. 26.Mearic/1-3. s. 2.İbn-i Kesir Tefsirinde (c.Tefsir-i Ruh’ul Meani. [90]. c. “Sail. 1.Şehabuddin Ahmed. c.[68]. [82]. 294. İkmal ayeti bölümü. 2. 31. 249. 2. [86].Bu hadisin senedi sahihtir. 1. [89]. [84]. c. 237. [74].El-Umde. [76]. 296. 52. 14’de) her iki hadisi ondan nakletmiştir ama Bedahşi “Miftah-un Necat”da. Muhammed-i Hariki’dir” demişlerdir. s.El-Bidaye ve’n Nihaye. s.Bkz. s. [87].Tefsir-i İbn-i Kesir. 94. 18. 19.Tezkiret-ul Havas. c. 2. El Gadir. 210. 5.Ed. s. İrbili “Keşf-ul Gumme”de Onun Ebu Said-i Hudri’den naklettiği hadisi nakletmişlerdir. 14.Bu hadisin sahih bir hadis olduğunu “Gadir günü orucu” bahsinde göreceksiniz.Tezkiret-ul Havas.Menakıb.İtkan-us Suyuti. 2. [70]. [69]. s.Allame Emini onların hadislerini senetleriyle birlikte genişçe nakletmiştir. c. 214. Kutayfi “Firkat-un Naciye”de. 230. s.Tefsir-i ed-Dürr-ül Mensur. [75]. Keraçi Kenz-ul Fevait’de. İbrahim-i Kufi. [78]. [73]. [77].el Fusul-ul Muhimme. 18.Menakıb. [71]. [85].Müddessir / 54-56. [72]. s. 2. [80]. c. c.Tefsir-i Ruh-ul Meani. s.

s.” (Bedr-ud Tali. c. Şeyh Ahmed Ebu’l Fazl b.Ankebut/18.Sirac. c. 382. c. [97]. 3. 20. s. s. 292.Bu hadisi. 2. 1.Şerh-u Cami-us Sağir lis Suyuti.Tefsir-i Kurtubi. s. el Hanefi (ö. 7.Sahih-i Buhari. [106]. 218. fi Şerh-il Cami-is Sağir. c. s. 4. 181.Tefsir-i Ebi Suud. onları tekfir ve tazlil etmeye yeltenen bir kimsedir. h.Sahih-i Müslim. 346. [99]. s. [98]. 6. c. ul Munir. s. s. bunu diyen de kafir olur. s.Sirac’ul Munir. 382. c. [102]. 8. 6. s. 10. s. [92]. 1. 387. Ebu’l Fezail el İcli “Mucez”de. s.İbn-i Teymiyye. c. s. Şevkani’nin “Bedr-üt Tali”deki şu sözü sizin için yeterlidir: “Muhammed Buhari. 116. c. s. s. [103]. 841) onun bir bidatçi olduğunu açıklayıp onu tekfir etmiştir. c. 1.Feyz-ul Kadir. 175. İbn-i Sabbağ-ı Maliki el Mekki. Ukde ve Ebu Musa’dan. [104]. 4.Şerh-ul Mevahib-ul Ledunniyye. 13. s. 86. Bundan dolayı.Nur-ul Ebsar fi Menakıb-i Ali Beyt’in Nebiyy’il Muhtar. 212. us Sünne. [100]. s. müslümanlar arasında fitne çıkarmaya. [95]. Sonra meclisinde olanlara şöyle diyordu: Kim İbn-i Teymiye’ye şeyh-ul İslam derse. c. zaruriyatı inkar etmeye kalkışan. [108]. c. [110]. 464. [109]. [94]. [105]. Ebu’l Futuh da yine o ikisinin yoluyla mezkur hadisi nakletmişlerdir. [96].Nezhet-ul Mecalis. c. c. [101].[91]. Muhammed Baksir-i Mekki eş-Şafii “Vesilet-ul Meal fi Menakıb-il Al”da nakletmişlerdir Semhudi de Hafız b. [107]. s. c. [93]. 2. 323. “Fusul-ul Muhimme”de. s.Tefsir-i Taberi. c. 13. Ebu’l Futuh As’ad b. 2.Minhac. c. Himvini “Feraid-us Simtayn”da. . 13. 78.Tefsir-ul Menar. ahmaklığı ortaya çıktığı günden bu güne kadar Ehl-i Sünnet’in büyük alimlerinin eleştirilerine hedef olmuştur. 2.Vefa-ul Vefa. c.Sahih-i Müslim. 260. 242.Tefsir-i Kurtubi. [111]. 364. 1.Sahih-i Buhari. c.

c. 2. 5.Tefsir-i Kurtubi. c. c. 6. s. [130]. s. 65.İtkan-us Suyuti. c. ul Munir. 30. s.Tefsir-i Kurtubi. 16. 2. s. [137]. c. [113]. c. 278. s. 247. ul Munir. 1. 58. 1. 511. c. s. ul Munir. 203.[112]. c. [136]. c. 2. ul Munir. c. İtkan-us Suyuti. s. 4. c. 4. 10. c. 2.Tefsir-i Kurtubi. s. s. c. 617. c. c. 9. 159. c. c.Sirac. . Tefsir-i Razi.Tefsir-i Kurtubi. [123]. 2. dipnot. 4. c. Sirac. [126]. s. Sirac. 15. c. [116]. s. [128]. [129]. 2. [118]. s. 13. c. s. 8.Sirac’ul Munir.Tefsir-i Kurtubi. c. [131]. [135]. 1. 12. s. 258. c. [115]. s. c. s. [120].Tefsir-i Kurtubi. 774. 540. s. 15. s. s.Tefsir-i Razi. [133]. Tefsir-i Razi. c.Sirac. 4. s.Sirac’ul Munir. s. ul Munir.Tefsir-ul Hazin.Tefsir-i Kurtubi. 6. [122]. c. 2.Tefsir-i Ebu Suud. 343.Tesir-i Razi.İtkan’us Suyuti. s. [132].Tefsir-i Razi. 171. 585. s. 206. ul Munir. s. c. 2. s.Tefsir-i Taberi. 261. Sirac. [119]. 13. c. 1. ul Munir. [125]. [124].Tefsir-i Razi. [114]. s.Sirac.Tefsir-i Kurtubi. c. 205. [117]. 9. 2. s. s. 338. 210. s. 137. 40.Sirac’ul Munir. s. [127].İtkan-us Suyuti. 1. 9. [134]. 4. 136. 148.Sirac. c. c.Sirac. 1. ul Munir. 1. 6. 17. c. 16. s. [121].

[148]. s. [140]. 125. 1. [141]. s. 1. 60. Eğer (hilafeti) Ali’ye bıraksanız. s. c. 17. 345..(Duhan/10) Sahih-i Müslim.En’fal/32. o sizi doğru yola götürür. ul Kubra. c. c. [151]. Hakim Mustedrek’te. s. 27. [146]. 68) senedini zikrederek Abdullah b. c. 2. 1. ki öyle yapacağınızı da sanmıyorum. Hadisi böylece sürdürüyor.En’fal/33.Ahmed b.Tefsir-i Razi. s.[138].Hasais. 468. [145]. s. 2. 79. 47’de Huzeyfe’den şöyle bir hadis yazıyor: “.Allame Emini bu konuda diğer birçok hadisler nakletmiştir. 109’da Zeyd b. 81. el Gadir kitabına bakabilirsiniz. c.a. 1. 2. eğer onun emrinde olup onu kendinize emir etseniz o sizi doğru yola götürür. 1. [139].” Kenz-ul Ummal. [150]. 1. c. c. 67’de. s.İtkan-us Suyuti.Sahih-i Buhari. c. [152]. s. Genci-i Şafii. 6. s. c..” İbn-i Kesir Bidaye (c. 259. 2.. s.s)’ın hilafetine gelince şöyle buyuruyor: “Allah’a and olsun ki..el Kamil. o hidayet olmuş ve hidayet edicidir. o Ali'den o da Resulullah (s. [143]. c. s. o derin bir nefes çekti. Tabarani ve başkaları da zikrettiğimiz ve benzeri hadisleri yazmışlardır. 1. c.a)’dan şöyle bir hadis naklediyor: “Eğer Ali (a. s. s. Yesi’den. Hatib-i Bağdadi “Tarih”in c. “Hayır ola ya Resulullah” dedim. Ebu Davud’un rivayet ettiği hadiste şöyle geçiyor. s. 5. 11. c. Kifaye.el İsabe.İtkan-us Suyuti.Lokman/20. o sizi doğru yola hidayet edecektir”. “Eğer Ali’yi halife etseniz ve öyle yapmayacaksınız. [144]. Sahih-i Buhari. 467. 227.” Ebu Naim “Hilye”de (c. Hanbel “Müsned”in c. onu halife yapacak olursanız o sizi cennete götürür. s. Mesud’dan şöyle rivayet ediyor: “Resulullah’ın yanında oturmuştum. 1. O da Ebu Abdullah-i . söz Ali (a. s. [142]. 7.A’lam-un Nübüvvet. Tarih-ul Hamis. [149].s)’ı kendinize Emir ederseniz. s. 160. s.Buraya kadar İbn-i Hacer’in sözüydü. 64) Huzeyfe’den şöyle bir hadis nakletmiştir: Resulullah’a: Ali’yi kendine Halife etmez misin? Söylediklerinde şöyle buyurdu: “O hidayet olmuş ve hidayet edicidir. o sizi doğru yola götürür”. 7. 360)de Hakim Ebu Abdullah-i Nişaburi’den. Hatib-i Harezmi “Menakıb”ında (s. [147].

[162]. c. Harezmi Menakib’de (s. Maide/67. [154].Tebliğ ayeti.Vefayat-ul A’yan c. [171]. 419 da.” diye belirtmektedir. s. 53. 5. el Gadir (c.Ademi’den. s. Habib-us Seyr kitabını muteber kitaplardan zikretmiş ve öylece Hisamuddin “Merafız-ur Revafız” kitabında. [164]. 334. İkmal ayeti diye meşhurdur. Sahifesinde Zeyd b. [170]. [158]. . s. Ebu Hasanat-i Hanefi de “Fevaid-ul Behiyye” kitabında ona itimad ederek sözlerini nakletmişlerdir. Ayet. 6. O da babasından.(Rahman/35) Allame Emini bu hadisi. babası da İbn-i Mina’dan. 221. s. 94) bu konuda şöyle yazmıştır: “Resulullah (s.Keşf-uz Zunun. onun bu kasidesini “Demiyyet-ul Kasr” kitabının 38.Nesai. 1 s. b. Mes’ud’dan zikrettiğimiz rivayeti yazmıştır. 1. [157]. c. [153]. O da Abdullah b. [165]. 223. 60.Bu paragraftaki sözler Durr-ul Mensur’da da rivayet edilmiştir. 1. s.Dehlevi “Mir’at-ul Esrar”da ondan naklediyor. [167].Bu kitabın ikinci bölümüne bakabilirsiniz. c. 1.Metalib-us Seul. 511. 208) bu hadisi Zehebi sahih bilmiştir diye yazıyor. s. s. 173. Hasais’in 21. 214-216) Ebu Hasan-i Fetuni’nin “Ziya’ul Alemin”inden nakletmiştir.Simar-ul Kulub.Hadisin ilk bölümü bu bölümün ilk kısmında geçti.a) onu çok yüksek sesle buyurdu”. Arkam yoluyla rivayet ettiği hadis şöyle naklolunmuştur: Ebu Tufeyl diyor ki: “Ben onu Resulullah’tan işittim. s. 1. [159].Tövbe/ 61. [168].Tehnie hadisi. [163]. [166]. s. [161].et Tenbih ve’l.İşraf.Baharzi. [160]. [155]. Ayet. 392.Vefeyat-ul A’yan. [156]. s.Maide/3.Asar-ul Bakiye. c. İbn-i Cevzi Menakibinde: “Veda Haccında Resulullah’la beraber olan 120 bin kişi onun sözlerini duydu. 2. Sayfasın da zikretmiştir. Ayet.Ravzet-us Sefa. [169]. orada olanların hepside onu gözleriyle görüp kulaklarıyla işittiler” İbn-i Kesir-i Şami Tarihin de (c.a.

Ebu Talib. [195]. s. 16. 2. Maide/67. 94. 67. s. s. c. 13. [190]. c. [175]. b. 246. [173].Tezkire. s. s.Tefsir-i Taberi. Harezmi de “Menakıb”ında s. [188]. 28. [196]. 8. 9. [191].Usd-ul Gabe.el-Bidaye ve’n Nihaye. s. 25.Hayat-i Ali b. 6. 8. c. 1. [194]. [186]. s. s. [187]. Dürer-us Simtayn. 4. 3. 220.Menakıb-i Harezmi. [180]. 636. c. 428. s.Rıyaz-un Nazire.Hadisin ravi ve senetlerini görmek isteyenler el-Gadir c. 443. 18. 28.Savaik-ul Muhrika. 5. [177]. s. c. bölüm. s. 1. 3. s. 272-283 sayfalarına müracaat edebilirler. s. 1.3. s. 2.Habib-us Seyr. 94. [184].İbn-i Hazm’ın “el Fasl”ı ile beraber basılan “el Milel ve’n Nihal” c. s. 169. s. [176]. [182]. başka bir baskıda. 170. s.Sırr-ul Alemin. 5. c. s.Tefsir-i Fahri Razi. 4. Zehair. c. c. [181]. 114. s. [189]. [185]. s. [178]. c. [179]. s.el-Bidaye ve’n Nihaye.Musned-i Ahmed.[172]. 4. 212. [174]. [193].et-Temhid fi Usuliddin. 290.Feraid-us Simtayn. s. c. 169.Tarih-i Bağdad.Tarih-i Bağdadi. s.Kıyafet-ut Talib. iki yolla o hadisi ondan naklediyor. c. 26. 281.Tefsir-i Nişaburi.Tebliğ ayetiyle meşhur olan.Rıyaz-un Nazire.Fusul-ul Muhimme. s. 171. 290. [192]. [183]. c. s. 209-210. . Ayet.en-Nihaye. c.

[210]. [219].Şerh-i Mevahib. [203]. 2.. s.Tac’ul Arus. 46). Hanbel ve Buhari’den rivayet etmişlerdir. [214]. s.Bedi-ul Ma’ani. 2. s. [200]. s. s. 12. s. s. Tirmizi ve Nesai onu nakletmişlerdir. Buhari. 25.Vefa-ul Vefa.Şerh-i divan-i Emir-ül müminin. [216]. 3. [206]. 1. s. 196) Taberi tefsirinde (c. 2.el-Hutat-ul Makriziyye. c. 1. 6. Şura:23. s. 28. c. s. s. s. 7. 6. c. [211]. c. 218. [199].Kifayet-ut Talib. Muslim. c. 306. s. 13) Ahmed b. 2. İbn-i Kesir de yine kendi tefsirinde (c. Muhibbi "Hulaset-ul Eser" kitabında (c. Ebu Talib.[197]. 406. 25.Kenz-ul Ummal. [215]. 13. s. [218]. s..Kenz-ul Ummal. [201]. Malik. c. 172. [198]. 2. [204]. 122) yazdığına göre.Cami-us Sağir.Mevahib-ul Ledunniyye. s. [217]. s.a. .Meveddet ayesi. 8. s. 155. 6. Tahavi de “Muşkil-ul Asar da (c.Gelecek bölümlerde açıkça belli olacak ki orada olanların hepsi imamiyyelerin anlaması gibi anlamışlar. s.İkmal ayetini kastetmiştir: “Bu gün dininizi sizlere kamil ettim.a)'in "Sehab" adlı bir imamesinin var olduğunu yazıyor. 75. c. 1071 yılında vefat etmiştir. c. 2. [202]. 60. s. 160) Resulullah (s. 2. c.Savaik-ul Muhrika. 26. c.İbn-i Esir. [209].Nur-ul Ebsar. 343-346) onun hayatını yazarken onu methetmiştir. 60. s. [208]. Fi Hayati Ali b. 2. 397.” [212]. s.el Fütuhat-ul İslamiyye. 223.H. c. [205]. [213]. s. [207].Feyz-ul Kadir.Fusul-ül Muhimme. 1.Kenz-ul Ummal.Teysir-ul Vusul’un (c. 13. Nihaye'de (c.

36.Şerh-i Mevahib. 6.Muhammed b. [243]. s. c. 129-135. [230]. 224. s. c. [241]. [239]. [238].Feraid-us Sımtayn. c.Tehzib-ut Tehzib. Ahmed b. 8.Hilyet-ul Evliya. 3. 170. Ayetler.Fusul-ul Muhimme. c. s.Hilyet-ul Evliya. [228]. s.es-Siret-ul Halebiyye. c. s. 4. s. s. 75. s. 227. 3. 27. c. s. [224].Mizan-ul İtidal. b-12.Riyaz-un Nezire. .[220]. c. s. c. s. 369. 59-67. s. [236]. 26. s. 217. 1. s.el-Hulasa. c. [244]. s. 2.Tarih-i Bağdad. 7. 5. 343. s. 377). [227]. [233].Tarih-i Asakir. 10. 290. s.Tehzib-ut Tehzib. [229]. c. 6. [234]. 255 [237]. c.Abese/38-41.Hilyet-ul Evliyas. [232]. [223].Sehab'in lugatta manası "bulut" demektir. 167. Abdurrahman-i Muletti eş-Şafii (ö. c. 2. c. s. [242].el-Behr-uz Zehhar. 5.Tarih-i İbn-i Asakir. [222]. 255. h. c. [226]. 6. [240]. s.Tehzib-ut Tehzib. 18. 5. 215. [231]. [235].Lisan-ul Mizan. s. 10. [221].Tezkiret-ul Havas. s. [225]. 150. c. [245]. 94.Menakıb-i Harezmi.Feraid-us Simtayn. b:13.el-Hulasa.et-Tenbih ver-Red.

Tarih-i Bağdad. [264]. 177. 3. c. c." [251].[246]. Günü olduğu belirtilmiştir. [258]. 289-291.Nihayet-ul Ereb fi Funun-il Edep.et-Tezkire. Kays kendi kitabında nakletmiştir isteyen onun kitabına müracaat edebilir. 12. [259]. [254].Maide/3.Ahzab/67-68. [267].Kafi c. [260]. 1. 2. 359. 1. s.Maide/3. c. [257]. c. s. 75. s. İmam Rıza (a. [261].Zahiren hadisin devamı düşmüştür. 1. s.Dördüncü bölümün ikinci açıklamasındaki tebrik hadisine bakınız. [269]. c. s. [250]. Mu’min/47 ve İbrahim/21.Araf/118-119 [265]. s. 93.Menkibil Harezmi. 221. [255]. İmam Hüseyin’den nakletmiştir. 303. s.Bunu Suleym b. 34-40. c. 7 ve 212 sayfalarında . 8. [262] -El-Hutat ul-Makriziyye.s)’dan. [253]. o da kendi babaları aracılığıyla Hz. [268]. sayfasında kendi senediyle Hz.Bu hadisi Şeyh-ut Taife Şeyh Tusi Misbah-ul “Müteheccid” kitabının 524. 67-72) naklettik..Tarih-i Bağdad.İki ayetten bir araya gelmiştir. [249].Saf/4.. Zira daha sonra göreceğimiz üzere Kuleyni’nin Hazretin kendisinden naklettiği hadiste onun Zilhicce ayının 18. [247]. 303. s.Kafi c.Şeyh-ut Taife bu hadisi İbn-i Ukde’den Emali kitabının s. [256].Dördüncü bölümün ikinci açıklamasına bakınız. s. 1.Sevaik-ul Muhrika. "Bugün dininizi sizlere kamil ettim. s. s. 222. 199-203. Biz bu hadisi.Sevaik-ul Muhrika. [263] -Et-Tenbih ve’l İşraf. [266]. [248]. 217. Kaşif-ul Gıta’nın yazmış olduğu “Müsterek-i Nehc-ul Belağa” kitabından (s. s. [252].Vefayat-ul A’yan.

362. c. [289]. s.Şerh-un Nehc’ül Belağa. (ğ) . c 1. Ali (a. 3. c. Mizanın da (c. Emir-ül Müminin (a. s. [273]. (ğ) [288].s) Kufe’ye ulaşınca halka yemin verdirdi ve. s. c.El-İsabe.İleride zikrolunacak Ebu Tufeyl hadisinde bu hadisin nassı zikrolunmuştur.Nisa/59. 3. 1302). s. s.Zehebi bu hadisi. 1.El-İsti’ab.Mecma-uz Zevaid. 3. s.s) h: 35’de Kufe’ye ulaşmıştır. s. rivayet zincirlerinin bir çoğu sahih ve ricali güvenilir kişilerdir.Metalib-us Suul. el-İsabe’nin dipnotunda. 2.Tehzib-ut Tehzib. s.Maide/55. 187. s. s. s. [277]. 205) Akilin’den İbn-i Hacer’in Lisan adlı kitabında (c. s. (ğ) [290]. 9. 2. 121. 205. Numaralı Hz. Ali b. 2. [271]. (ğ) [287]. Bab. (ğ) [283]. 1. (ğ) [285].Mecma-uz Zevadi.nakletmiştir. 1. s. (ğ) [292]. s. [282]. [279]. s. 107. 88. 166-184'e müracaat edebilirler.Vakia/10. [275]. C.Musned-i Ahmed. (T. 1. 307 ve c. [270]. 304.Tefsir-i Taberi. 1. c. 9. [284]. 106. [274]. s.Şerhi Nehc’ül Belağa. c.h. [278]. s. 157)’den nakletmişlerdir.Usd’ul Gabe.Tevbe/16.Elleal il-Masnua. c.s)’ın Emir-ul Müminin Sıffiyn günündeki istidlallerinin dip notuna bakınız. [276].Sefvet-us Sefve. c. [281] -Bu bölümde 6. (ğ) [286]. 4. c. 61. Murrenin rivayetinde şöyle nakledilmiştir: "Ali (a. c.. [272]. (ğ) [291]. [280]. 80. 408. 2.Feraid-us Simtayn es-Semt’ul Evvel 58. (ğ) Delilin senet ve sözlerini geniş bir şekilde öğrenmek isteyenler el-Gadir’in c. 84. ve c. 54.. 5. s. c.El-Kuna vel-Esma.Bu delilin. 3. 35. 418. c. s.

67. s.El-Bidaye ve’n-Nihaye. (ğ) [298]. (ğ) [306].Kenz-ul Ummal. 5.El-Biday ven-Nihaye. c. 7. . 210 ve c. 403. (ğ) . s. 348. 6. c. 6. (ğ) [300]. 67. 105. c. 9.Er-Riyaz-un Neziret. 407.[293]. (ğ) [308].Zehair-ul Ukba. c. 210. s. 170 ve Zeğair-ul Ukba. 7.Mecma-uz Zevaid. s. s. s. s.El-Bidaye ven-Nihaye. s. s. (ğ) [297]. 403. c. (ğ) [302]. (ğ) [312]. s. s. 22.El-Hasais. c. (ğ) [301]. (ğ) [307]. 1.Esne’l Metalib. (ğ) [295]. (ğ) [309]. s. c. s. s. 52'de İbn-i Meğazili’den nakletmiştir. 210. 113. (ğ) [315]. (ğ) [314]. 17. 107. (ğ) [313].i Ahmed. 4.(ğ) [299]. c.Tezkiret-ul Havass. 347. 17. 1. 106.Kenz-ul Ummal. c.Şerh-ül Mevahib. (ğ) [318].Mecma-uz Zevaid.Feraid’us Sımteyn. 7. 13. (ğ) [305].Mecma-uz Zevaid. 107. (ğ) [316]. s. [294]. 5. c. 9.Mecma-uz Zevadi. 7. s.İbn-i Bitrik "el-Umde" s. s. c. s. c. 347. s.Aynı kaynak. s.i Ahmed. 9.El-Bidaye ve’n-Nihaye.(ğ) [296]. 6. s. 9. s.Kifayet-ut Talib. (ğ) [317]. s. s. [303]. s. (ğ) [311]. c.Eş-Şeref-ul Muebbed. s.Müsned. c. (ğ) [310].Kenz-ul Ammal. c. c. onuncu bab. 348.Tarih-i İbn-i Kesir.Musned. 188. c. 88. 5. 346. 2. c.Aynı kaynak. (ğ) [304]. 7.

s. 5.Usd-ul Gabe.” (ğ) [327]. s. s. Hafız Fazl b. 104. s. [335]. 4. s. 5. c. s.h 218 veya 219). 94.El-Hasais. Dükeyn Ebu Naim el-Kufidir. (ğ) [334]. 5. s. s. (ğ) [337]. [323].Nuzul-ul Ebrar.El-Bidaye ven-Nihaye. (ğ) [331]. s. 211. 370. s. 13. c. s. c. 4. 118 ve c.Tarih-i Bağdadi. s. 5.Er-Riyaz'un Nzire. 209. (ğ) [339].El-Bidaye ven-Nihaye. [322]. 209. 28. 38. 366. s.El-Hasais. 1. s. (ğ) [341]. c. 9. c.El-İsabe.Feraid’us Simtayn. c.Menakıb-ı Harezmi. ve c. [320]. [325].Usd’ul Ğabe. 104.Müsned’i Ahmed. c. 94. 17. (ğ) [336]. (ğ) [342]. (ö. (ğ) [338]. 2.i Ahmed.Müşkül-ül Asar. 1. s. 9. 308. 119.Müned. c. c. 2. 347. (ğ) [329]. c.Usd’ul Ğabe. Onuncu bab. 267. s.Yenabi-ul Mevedde.Mecma-uz Zevaid. 14. c. c. 236. (ğ) . (ğ) [332].Mecma-uz Zevaid. 7. s. (ğ) [340]. (ğ) [328]. s. 20. 4. (ğ) [343]. 26 ve 40. 22.El-Bidaye ve’n-Nihaye. (ğ) [326]. 169. (ğ) [333]. s.[319].Musned.O. c. s. 159. (ğ) [324]. s. s. s.Menakıb-ul Harezmi. c.Kifayet-ut Talib. 3.i ahmed. 321. [321]. s.Muhibbuddin-i Taberi “Riyaz" adlı kitabında şöyle diyor: Sonra dışarıya çıktım ve nefsimden şüpheli şeyler hissediyordum. 5. (ğ) [330]. c.

Şeddad b. s. s. 233 ve c. 407. s. s. 3. s.Kenz-ul Ummal. s. (ğ) [365]. 1. 1. 302.Usd-ul Gabe. 105. (ğ) [360]. 6. 105.El-Hasais. c.Hasais-un Nesai.El-İsabe. (ğ) [359]. 403. 9. 542.Mecma-uz Zevaid.Hasais. (ğ) [355]. 3. c. s. 5. .Esne’l Metalib. c. 6. s. c. 7. (ğ) [362]. 209. c. s. (ğ) [368]. s. Onuncu bab.[344]. s.Kifayet-ut Talbi. 5.Usd-ul Gabe. (ğ) [350]. s. [369]. 331. s.Mecme-uz Zevaid. 2. (ğ) [346]. (ğ) [366]. 114. s. 5. (ğ) [353]. 58). 7. 403.Müsned’i Ahmed.Kenz-ul Ummal. 3. c. 567 ve c. s. 93 ve c.Feraid-us Simtayn. (ğ) [361]. c. 6. c. (ğ) [345]. c.Tarih-ul Hulefa.Kenz-ul Ummal. 211 ve c. s. s. 347. 6. (ğ) [363].Siret-ul Halebi.El-Bidaye ven-Nihaye. s. 397. 4. s. 211 ve c. 26. [367]. Evs olarak söylenmiştir. c. s. c. 41. [349]. c. s. s. c. (ğ) [356]. (ğ) [358]. 347. s. ?. (ğ) [354].Kenz-ul Ummal.Esne’l Metalib. 5. 5. (t: 26) ve s. 346. c. 2. 3. s.Bazı yerlerde: Ebu Ya’la el-Ensari. 16.Mizan-ul İtidal. 303. c. (ğ) [351].Hilyet-ul Evliya. 1.El-Bidaye ve’n-Nihaye. 118. 211 ve c. s. 40. (ğ) [364]. 3.El-Bidaye ven-Nihaye. c. 17. (ğ) [352]. s. (ğ) [348].Şerh-u Nehc-ul Belağa. s. (ğ) [347]. h. c. s. s. 19. 7. 9. (ğ) [357]. (ö. s.

h. 65. 192'den sonra. [389]. [386]. [385].Muruc-uz Zeheb.İbn-i Kesir tarih kitabında (c. s. 83. c. [381]. [372]. İbn-i Ebu Şeybe.Bu konuyu Tezkire-i Sıbt İbn-i Cevzi. 6. Şerh-i Nehc-ül Belağa. 5.Kenz-ul Ummal. 17. [383].Şerh-i Muslim. c. 1. 236. c. c. hadisi yazdıktan sonra diyor: Ahmed'in senedinde olan raviler sıkadırlar. s. s. s. 391. 347.El-Bidaye ve’n-Nihaye. c. s.Abekat. [378]. 3. [392]. 9. s. s. 348.Feth/10. [380]. 7. 305. Tarih-ul Hulefa-i Suyuti. s. c. 169. 2. c. c. [388]. [391].Tehzib-ul Tehzib.Mecma-uz Zevaid.Keşf’ul Ğumme. s. [387]. s. c. s. s. 71) yazıyor: İbn-i Dizilin "Siffin" hakkında büyük bir cilt kitap yazmıştır. s. c. 107. c. [373]. s. s.el-İsabe. s. s. 1. [382]. 348. s. 6.Rufaa (ö. [379]. c. 211. 11. .Rıyaz-un Nazire. s. 1. Hanbel. 6. 2. c. c. 7. 42. 236. s. [390].[370].el-Bidaye ven-Nihaye.Tarih-i Dımeşk. s. s. 1.Mecma-uz Zevaid.Ahmed b. [384]. [376]. 289. c. 137. s. c.Şerh-i Müslim. Siret-ul Halebiyye. 1.Gadir.Mustedrek-us Sahihayn. 112. s. Heysemi ve İbn-i Dizil’in senedinde olan ravilerin hepsi sıkadırlar. [371]. 11. 7. c. 2. c. [377].Usd’ul Ğabe. 104. [393]. c. c.Menakıb-i Harezmi. 83. [375]. 302 de görebilir-siniz. 9.Tezkiret-ul Havas. 1. 180) kendisi sıka. 368. s. [374]. s. 3. 212. dedesi de tabiinin büyüklerindendir. 93. 371.

2. h. Bunlardan bazıları şunlardır: 1. 2. . “ez-Zav-ul Lami” (c. “Mehasin ir-resail. [401]. s: 124. 786) "Mevedet-ul Kurba"da.in 2.Hakim-i Haskani (ö. h..a) Amr b.. 9. 2.SeyyiD. Bu iki kitap hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyen ElGadir. [407]. Bir çok Ehl-i Sünnet alimleri de bu kitaptan yararlanıp. h.Huvşeb-i Himyeri ve Zülkelağ Sıffinda Muaviye’nin tarafında savaştılar ve her ikisi de o savaşta öldürüldüler. As'ın biyografisinde bu rivayetin tümünü nakleder. [409]. h 490) "ŞevahiD. 3. [408]. 1293) "Yenabi-ul Mevedde" de. [395].Menakıb-i Harezmi.Maide/3. Şevkani ise “Bedr-ut Tali” (c. [405]. ondan rivayet nakletmişlerdir. s:273.İsra: 60. "Kitab-u Sıffin" s: 176. 198) Selim b.[394]. Bu şahısın naklettiği hadislerin sıhhati sabittir. [396].İbn-i Abd-ül Birr.İmam Himvini (ö. Cildine bakabilir. [410]. 722) "FeraiD. s.”de.Şerh-i Nehc-ül Belağa.Sehavi.i Hemdani (ö. s.Maide/55. İbn-i Nedim "Fihrist"de (s.İbn-i Ebu’l Hadid. Mes'udi "et-Tenbih vel İşraf" kitabında (s.El-İmamet-u ve's Siyaset. 256)da.Yenabi-ul Mevedde. c:2. El-Gadir c:2. [399]. [400]. [397]. 307) şöyle yazıyor: Selim vefat etmeden önce "İban"e vasiyette bulundu ve kitabını ona verdi. 482. 4Kunduzi-i Hanefi (ö. c:1. As’ın biyografisidir). [398].. değerli hadis ashabından biridir. [404]. s:144. Devamında yazıyor: Selimin kitabı Şiaların yazdığı ilk kitaptır. Mezahim'in "Kitabı.Sıffin"de bu manada naklettiklerini aynen zikredeceğiz. 297)de bu kitabı ona nisbet veriyorlar.. [403]. 145. "El-İstiab" adlı kitabının Künyeler bölümünde onun Sıffin savaşından sonra öldüğünü kaydeder.ut Tenzil"de.Bkz.Bazı nüshalar da bir yıl diye yazılmıştır.Selim’in kitabı en eski kaynaklardan olup meşhur bir kitaptır. (Amr b. Şerh-i Nehc-ül Belağa.Vakıa/10. Ve diğerleri. C. s. sayfa: 93. [406]. o heva ve hevesine uymaz. aynı zamanda Sünni ve Şia muhaddislerin nezdinde de güvenilir bir kaynaktır.Tevbe/16. s:183’te der ki: "Nasr b. Sebki.us Simtayn"da. [402]. Allame Emini (r.Nisa/59. Kaysın kitabı Şia'da yazılan ilk kitaptır demiştir.

[415].a) bu tartışmayı aynen nakleder. [419]. [423]. Bu münaşedenin ve senedi İdris b.Mecme-uz Zevaid. önemli bir konunun ispatı için karşısındakine Allah ve resulünü hatırlatarak yemin ettirmesine münaşede denir.Mezahim b. Yenâbi-ul Meveddet: s. [431]. c:9.Ikd-ul Ferid : c. 5 s. [420]. 72. s. [421]. 249. [417].El Bidâyet-u ve'n Nihâye : c. 3. [422].Şerh-i nehc-ül Belağa. El-Gadir.Arapların çok. [432]. Aynı delil değişik cümlelerle Belâgat-ün Nisâ s. 1 s. Ebu Hayyan onu güvenilir bilir. s.Daha fazla bilgi için bkz. 259’da da geçer.Ferâid-us Simtayn: 9. 1 s.El-Bidayet-u ve'n Nihaye. Abdülaziz'in kölesidir. [424].Rebî-ul Ebrâr. 364.Ferâid-us Simtayn: Onuncu bölüm. [412]. 8. İkd-ul Ferid: c. s:213. Ebi Mezahim-i Kufi.Meveddet-ul Kurbâ. 213. 1 s.Bu münaşedenin senedi sahih olup nakleden şahısların tümü güvenilir râvilerdir.Râb /43.[411].Hilyet-ul Evliyâ c. Kırk birinci bölüm. [414]. s. [413]. Tezkire-i Zehebi c. [426]. Yezid tariki ile naklolunmuştur ve senetteki tüm şahıslar sikadır.El-Gadir'in ikinci cildinde Kays'ın tercümesinde Allame Emini (r. c:1. 156 [429]. 5 s. 42. 59.Tarih-u Dimaşk: c.Tevbe/ 31. s:360.Kifâyet-ut Tâlib: s 16. 5. [425]. . s:105. Ömer b. s:192 ve 204. c:5. 162 ve Subh-ul Â'şâ c. [416]. [428] -El Eğâni: c.Hûd / 17.Bkz. 320 [430]. c:1. bâb. [427]. Örneğin seni Allah’a ve peygambere ant veriyorum ki filanca konu doğru mudur değil midir? gibi. [418].

bölümde bahsetmiştik.Hafız Heysemi "Mecma-uz Zevaid. Bu nedenle bu hadisleri ve senetlerini görmek isteyenlerin Allame Emini'nin "Gadir" kitabının 1. . Ebu Bekr el Cuabi 125 yoldan bu hadisi nakletmişlerdir. Habbe'nin Haytında Ebu Abbas'tan sahabeden olduğunu nakletmiştir. (G) [451]. Süleym’i ve yazılarını kaynak olarak kabul ediyorlar. Emir Muhammed el Yemeni’den (12. Harezmi’nin Menakıbinde ise Ömer b.Gadir hadisyle ihticac etmesi. 1. Gadir hadisi ile delil gösterdiğini 5. hadis. Sayfasında. [443]. 484. Murre'yle karıştırılmıştır. [447]. [439].Şecere ashabı: Hudeybiye'de Allah Resulüne ağaç altında biat edenler.Altıncı bölümde. Mecma-i Heysemi'de ve başka kitaplarda Umeyr diye zikredilmiştir. İbn-i Esir. bölüm.s)'ın beyanatları beşinci bölümde zikr olunmuştur.Ehl-i Sünnet ve Şia. Ahmed'den. 103" de sıkalığını (güvenirliğini) tasdik etmiştir. [437]. c.Hasais-un Nisai'de Amr.Hazreci “Hulasa”da Harrabud diye zikretmiştir. Zehebi ise Umeyre-i sahih biliyor. 49. [442]. [435] -Müzzemmil / 19. "Usd-ul Gabe" de (c.3. Beşinci bölümde açıklanmıştır. 6. Bölüm. bölüm. no=12’de geçti.6.) bu hadisin 150 yoldan rivayet edildiği nakledilmiştir. 9. O da babasından nakletmiştir. [448]. (G) [450].Ahmed b. Hanbel 40 yoldan. Meymune.Yenâbi-ul Meveddet: s. s. Hatib de "Tarih"inde (c. el-Abakât: c. cildine müracaat etmelerini öneririz. Meymun diye zikredilmiş.[433].İmam Hüseyin (a.Mürûc-uz Zeheb: c. [444]. 9. Yüzyılın Gadir şairlerindendir. [441]. s. fakat bizim yazdığımız isim sahihtir. 1.s)'ın. Cizeri el Mukırri 80 yoldan. [440]. [438].Hasais-un Nesai’de Amr b.Bir çok Rical kitaplarında Sahabi olan Amr b.Hazreci "Hulasa"da "Curesi" diye nakletmiştir.Burada mübarek Gadir hadisini rivayet eden sahabelerin isimlerini zikrettiğimizden dolayı hadisi nakleden kaynak ve kitaplara ihtiyaç duyulmaktadır. Hidayet-ul Ukul Şerhinin 30. 8. 8. başlıkta görebilirsiniz. [446]. [445]. İbn-i Cerir et Taberi 70 yoldan fazla. Muaviye'nin meclisinde Gadir Hadisini delil getirdiğini 5.İmam Hasan (a. [449]. 147. Ebu Said es Secistani 120 yoldan. [436]. 2. hadis. 276) tabiinden olup sika olduğunu Salih b. [434]. İbn-i Ukde 105 yoldan. s 267.

ama Tarkrib'de "Zübeyd" diye geçiyor. (G) [460].Baluz: Nesa köylerindendir -Ensab-us Sem’ani.Türkiye'de Mardin Şehrinin ilçelerinden biridir. (G) [468]. rivayetlerini ve kaynaklarını bilmek isteyen herkes elGadir kitabının birinci cildine müracaat edebilir. [473].Secistanın ismidir.Zemahşer: Harezmin büyük köylerindendir.7.Bazı kitaplarda Şehabuddin diye zikredilmiştir. . (G) [454]. [466].İbn-i Hallkan "Dinever'in.Dulab Rey ve Ehvaz’ın yakınlarında bir köyün veya Bağdat’ın doğusunda yer alan bir mıntıkanın ismidir. (G) [459]. Musa diye zikretmiştir. [455].(G) [470].Kamil'de Abdulvahid b. (G) [469]. Bu kitabın onuncu bölümünde de bazı kaynaklara işaret edilmiştir.(G) [462]. (G) [471]. Ezd ise Yemen'de bir yerin ismidir. (G) [457].Uyeyni: Şimdiki Gazi Antep Şehrine nisbet edilmiştir.Bunun şiirleri ve hayatı Gadir kitabında 8.İbn-i Halkan ismini bu şekilde zikretmiş fakat Metveyh de olabilir.Meraği: Azerbaycan’daki Mağara’ya nisbet edilmiştir.Mezzi: Dimaşkin köylerindendir.Neva: Havran köylerindendir. Semani "Ensab"da bu şekilde zikretmiştir.Tevezz: Fars sınırı içinde Kazirun yakınlarında bir şehirdir.Medini'den maksat İsfahandır.Tahav Mısır'da bir köydür. Gadir hakkında şiir söylemiş. [467]. -Ensab us-Semani. Gaidr ansiklopedisinde zikredilmiştir. (G) [456].Fetteni: Keçratın fettan şehrine nisbet edilmiştir. (G) [463].(G) [458].Suyuti: Said bölgesinde Nil'in batısında Esyut şehrine nisbet edilmiştir. Yüzyılın şairlerinden olup. -Mucem'ul Buldan. Şiir ve hayatı. [453]. (G) [465].Ceddi Ömer b.Ravilerin hayatlarını sikalıklarını.[452]. (G) [474]. [472]." Kırmis (Kirmanşah) etrafında bir şehir olduğunu söylemiştir. (G) [461].Hulasa’da böyle geçmiş. (G) [464]. Yüzyıl şairleri içerisinde zikredilmiştir. Dirhem el Esedi’ye nisbet edildiğinden dolayı “Ömer’i”de denilmiştir. Musa -Hakim ise Ubeydullah b.

102.el-İsabe: c. 348.Her asırda Gadir hadisini rivayet eden alimlerin hayatlarını. 5. senetlerini ve kaynaklarını bilmek isteyen herkes el-Gadir ans. arasında zikredilmiştir.el İsabe: c. 304. s.Hafne = Mısır’da Bilbis’in etrafındadır.s)’ın hayatı bölümünde. 152.6. s. Gadir kitabına yazmış olduğu Takriz'de bu hadise işaret etmiştir. 2. [483]. 334. 3. c. 208. [495]. s. (G) [477].Kifayet-ul Talib: s.Abdul Fettah.Kendisi Allame Emini’ye İmam Ali hakkında yazmış olduğu kitapta bu hadisi zikretmiş olduğunu söylemiştir. s. sikalığını. s.el Beyan ve’t Ta’rif. 214. 2. 368 ve c. 1270 olarak zikretmiştir. rivayetlerini.el Bidaye ve’n Nihaye. s. 7. 2. sayfasında vefatını. s. (G) [481]. 93. [492]. 308. 136. (G) [480].İs’af-ur Rağibin. [487].İstiâb: c. [497]. 567 ve c. 115. [478]. [494]. 473 İmam Ali (a.Ensab-uş Eşraf. [486]. Yüzyılın şairleri. cildinin 390. [489]. 372.Ahbar-ud Duvel: s. s. 92. [493]. [479]. 252. [484].(G) [476].Onun şiirleri ve hayatı.el Eğani. c. Sayfa:150. c. 3. c. bölümde bazı kaynaklarını zikrettik 10.Mısr’ın şehirlerinden Şeblenca’ya nisbet edilmiştir. 373. s.Bedi-ul Meani.'nin birinci cildine müracaat edebilir. c. G: Cild. G: Cild. h.Zerekli “A'lam” kitabının 2. 2. [488]. s. Yüzyılın şairleri içerisinde zikredilmiştir. 367. s. 7.Usd’ul Gabe: c. [485].Onun şiirleri ve hayatı.el İmame ve’s Siyase.Bir yaşında geçirdiği hastalıktan dolayı gözlerini kaybetmiştir. 156. 1 [496]. Gadir kitabında 12. 233 ve c. s. 8. 1.[475]. [498]. 75. [491]. (G) [482]. . [490]. s. bölümde ise bazı sözlerini zikredeceğiz. Gadir kitabında 12. 1. s. s. 305.Mukbil = Yemen’in Kevkeban ilçelerinden biridir.1. 230. 246.el Asar’ul Bakiye: s.

8. [501]. 67.231. s. s. [519].2.2.Şura / 23. c. 1. 236.Tefsir-i Razi: c. s.Tefsir-i Taberi: c.1. 114. s.463. [522].ul Mustedrek: c. 194. [500].428. [514][515].57. [502]. 171.Tarih-i Bağdad. 290.7. s. [517].Tarih-i Buhari. s. s. [524].17-20.292.el Menar: c.Tefsir-i İbn-i Kesir: c. [516]. 7. 2.327.Telhis. 298 ve Feth-ul Karib. s. [510]. [521]. s.636. [511]. s.Ruh-ul Meani: c.[499]. [523].Aynı şekilde Dürr-ül Mensur. s.3.4. 48.6. s.Tarih-i Hulefa. c. 2. s. 2. c.Dürr-ül Mensur. 14.et Temhid: s.348-350. c. c. 83.ul Munir: c. [518]. [509]. 7.Tarih-i Al-i Muhammed. s. c.14. [505].Ta’likat-ul Eğani: c. 222. 377. s. c. 68. 259. [507].364. s. s.Tehzib-ut Tehzib: c. [506]. s.533. c.3.8. . c. 375.170. s.Tarih-i Dimaşk. 65.Sirac.221.Ğeraib-ul Kur’an. [503]. s. s.169. [508]. 2. 337. [513].363.et Tenbih ve’l İşraf: s.. Ve.Feth-ul Kadir: c. [504].il Ümmet: s. [512].Tezkiret-ul Havas. c..3. c. 57’de yazılmıştır. s.6. 24.3. 464. [520].Tefsir-i Ebu-s Suud: c.et Tezkire: c.7. 227.2.Hutat-ul Makriziyye. s. s.391. s.

511. 10. s. 236.[525]. c. 271.Şerh-i Mevakıf. 28-30.Simar-ul Kulup. 6. c. s. c. [540].Habib-us Siyer. s. [546]. 7. s.Şerh-i Mekasid.Sirr-ul Alemin.s). [527].el Hüseyin (a.el Bidaye ve’n Nihaye. c. s.2. [537].173.Şerh-i Mevahib. [545]. c.. s. c. [549]. 288. [539].Riyaz-un Nazire. c. 209. 415. 456. [534].Şerh-i Sahih-i Müslim.Teysir-ul Vusul. s. 273-449.Şerh-i Nehc’ül. s. [548]. .222. s. [530].el Cami-us Sağir. 5. s. 132. [529]. [550]. s. 2.1.Sünen-i İbn-i Mace. s. 3.Hilyet-ul Evliya.Şerh-i Sahih-i Müslim. 26-364. 13.Hangi mezhepten olduğu belli değildir.2. [538]. [535]. s. c.Şerh-i Nehc’ül Belağa. 6.s). s.Hutat-ul Makrizi. s.2. 4. c. c. s. s. c.152. s. c. [528]. [544].Zehair-ul Ukba. s.2. s. 1. c. c. s.67-87. s.Revzat-us Safa. [541].169-170-179-203. c. c. 2.144. [532].3. [536]. 5. 61. c.. s. 9. 23-365.Şerh-i Divan Emir’ul Mu’minin (a. [533]. 5. 3. [547]. 236. [542]. 3.Riyaz-us Salihin. s. s.Siret-ul Halebiyye.555. [526]. c. 3-4-7-15-19 ve . 301-302. [543]. [531]. c. 12. s.271. s.el Hasais.Şerh-i Şifa. c.

el Mirkat Fi Şerh-i Mişkat.Şerh-i Haşimiyyat. c. s. c. c.Salat-ul Fahire. 2. s. [570]. 445.Sahih-i Tirmizi. s. 27. [556]. [564]. [554]. c. 584. 367. 169. [572].Futuhat-ul İslamiyye. s.İkdu’l Ferid. [567]. 361. s. 1. s. [552]. [568]. 3. c. [571]. [576].Umdet-ul Kari. 20. [559]. 2. c. 6. c. 2. 42. 3. [565]. 289. 306. 1.Şerh-i Nehc’ül. 275.[551].Nuzul-ul Ebrar.uz Zeheb. c. 2. s. s.Savaik.Nuzul-ul Ebrar. c. 209-361. [563]. [558].Feyz-ul Kadir. 221. 218. s. c. 49. [575].el Kuna ve'l Esma. c. s. s. 7.Şerh-i Nehc’ül. .Şerh-i Nehc’ül. s. 298. 11-49. 61.Müstedrek-us Sahihayn.Şeref-ul Muebbed. 1. c. [561]. s. [555]. c. s. [562]. 5. 2. 81. 25-26. 2.Tabakat-ul Huffaz. s. s. 20. 360. 1. 113. 8. [553]. 61-88.el Kavl-ul Fasl. s. c. c. s. 568. s. c. bab: 9-10-13-40-58. 254.Muruc.Feraid’us Simtayn.Şerh-i Hemeziyye.Feth-ul Bari. 388.s. [560].Usdu’l Gabe. s. s. [573]. [569]. c. s.Şerh-i Nehc’ül. s. 2. s. 4. Riyaz-un Nezire. 1. s.Fusul-ul Muhimme. c. s. [557]. [566]. 2. c. 24. [574]. 109-110-116-132-171-371-533. c. s.

13.Minhac. 1. s.Nesr-ul Leali. s. 4. s. 106. 7. [594]. 13.108.Müsned. [591]. s.Mesabih-us Sünne. 403.El Mevahib-ul Ledunniyye. 557. s. 456. 251-291. s.Mizan-ul İ’tidal. s.9. s. c. 7. [579]. [578]. s. c. Meraif kitabından çıkarmışlardır. s.[577]. c. [580]. c. 199. 1.Mucem-ul Udeba. 209. [587]. s. c.El Maarif. .Mecma-uz Zevaid. 5. s. 95. s. c. c. 2. s. 307-309. 2. Şerh-i Nehc. s. s. 154. s. c. c. [599]. s. 93-94-112-124-130-217. Tahrifçiler bunu Mısır b. c. 338. 4. s. Kenz-ul Ummal. s. 80. s. 413.. [583]. [593]. [581]. s. 108. 337. [600]. 246.Nezhet-ul Mecalis. 84-88-118-152-311. [582]. c. [602]. [595].Nüzul-ul Ebrar.Mecma-uz Zevaid.281. [588]. [590].us Sünne. c. 77.En Nihaye.Teşnif-ul Azan.. 18-20-21. 6. c. [597].El Mu'tasar Min'el Muhtasar. 242. 4. c.Müşkil-ul Asar.Menakıb-i Harezmi. [592]. Kenzilu’l Ummal. s. 6. [596]. s.Kenz-ul Ummal. s. 2. s. İbn-i Ebi-l Hadid. c. 18. 16-54.Mişkat-ul Mesabih. 2. c. [589]. s. 2. [598]. 4. s.Teşnifüul Azan. [586].İbn-i Ebi-l Hadid. 169. 9. [601]. c.Nezhet-ul Mecalis. 77. 166-170-172. 360. [585]. c.Metalib-us Suul.Mecma-uz Zevaid. 224-303. c. 3. c. 13. c.Riyaz-un Nezire. [584].el-Bidaye ve'n Nihaye. s.

[610]. s. c. 1.Feyz-ul Kadir.s. 7. s. Hakim Ebu Abdullah vs. 2. [607]. Sem'ani. 18. ilk hafızlardan bilmiş ve şöyle yazmışlardır: 200 bin hadisi senetleriyle birlikte ezberlemişti ve kendi asrının hafızlarından daha üstün idi Darukutni. İsabe ve Tehzib-ut Tehzib’de. [605]. 74. s.el-Bidaye ve’n-Nihaye. [617]. 11. c.Tabakat-ul Huffaz. 138-11. Tarih-i Bağdat. Ali er-Rezzaz.Alimlerin hayatını yazan kitaplar İbn-i Ukde’nin hayatını da yazmışlardır. s. s. Cevzi ve Harezmi ona itimad etmişlerdir. [613]. c. Cemaluddin-i Halebi. 218. 80. . Ali el-Mukri. el-Vafi bi’l. 3. s.[603]. Bu konuda. 14. s. Ebu Ali en-Nişaburi. s. İbn-i Şahin. Sıbt b. 1. s.Kifayet-ut Talib. 7. c. 26-31. 663.Tarih-i Bağdadi c. 337. İbn-i Fazl-i Kattan. c. 445. 6. Ebu Bekir el-Cu'abi. ondan rivayet nakletmişlerdir. Taberani İbn-i Adi. 1. 34-38-40-120-249-482-484. şu kitaplara bakabilirsiniz: Siyer-i A'lam-un Nubela. s. 15. 263. onun gibi hadis dalında bilgisi olan bir kimse yoktu. 7.Kavl-ul Fasl. s. [611]. [614].İkbal. c. Askalani. 1. İbni Hasneviyye. mezheplerini ve vasıflarını çok iyi biliyordu. s. [615]. s. Bu konularda uzman idi ve kendi asrında.Tehzib-ut Tehzib. 15. s. Nişaburi.Nur-ul Ebsar. c. 162-169 ve Tezkire-i Zehebi c. [619]. s. [608]. c.Vefa-ul Vefa.Mucem-ul Udeba. Hafız Ebu Naim.Cuabi’nin hayatı için şu kitaplara bakabilirsiniz: Tarih-i Bağda.Hidayet-ul Ukul. Cu’abi’nin hakkında şöyle yazıyor: O hadisi tanımakta ve aynı zamanda ravilerin isim ve künyelerini. c. Tezkiret-uz Zehebi. Ebu Ali Muaddil. [609]. Lisan-ul Mizan. 1. [612]. 67. s. İbn-i Ukde h. c. 277-283. 395. 18. [620]. 78. c. 30. Bu kitaplarda onu.Yenabi-ul Mevedde. c.Vefayat. s. [604]. 173. c. 337. 2. s. Kecrati. 136. [616]. c.Tehzib-ut Tehzib. Ebu Ahmed Hakim ondan rivayet nakletmişlerdir. [606]. s. 340. c. İbn-i Zerkuye. Suyuti. s. 5. [618]. s. 249'da Kufe’de dünyaya gelmiştir.Fihrist-i Necaşi. Mizan-ul İt’idal.Mucem-ul Udeba. onların doğum ve vefat tarihlerini. c. s. s. 146. 254. 3.

el-Mealim. s. [626].Fihrist-i Necaşi. s. [623]. 5. c. o. 2. . [634].Fihrist-i Tusi. Tezkire kitabında (c. [635].Şeyh Tusi’nin Fihrist kitabında "Abdullah yazılmıştır. c. 127'de) onun hakkında şöyle yazıyor: "O. c. s.Fihrist-i Necaşi. 3. 71'de) şöyle yazıyor: Güvenilir ve büyük üstattır. s. [622]. s.Fihrist-i Necaşi. 281. 16'da) şöyle yazıyor: O hafız.Hayatı bir çok tarih ve biyografi yazan kitaplarında yazılmıştır. hafız. s. s.Fihrist-i Tusi. s. kendisi de 100 üstattan ders almıştır.Menakıb-ı Servi. [624]. 12. 4. s. [640]. s. 15. s.Kifayet-ut Talib. [633]. İslam tarihçisi ve muhaddislerin üstadadır. 3. 14. s.Şehraşub. 336-380 onun yazdıkları kitapların isimlerini yazarak onu övmüştür. c. s. 663. [639]. Menakıb-i Şehraşub.İkbal-i Seyyid-i İbn-i Tavus. [627]. 3. hattı (yolu) ve rivayetleri sahih olanlardandır. 59. fakih ve çok te’lif sahibidir.Menakıb. s. 282. çok sefer yapmış ve bir çok kimselerden hadis almıştır.Fihrist-i Necaşi. onun hakkında böyle demiştir: Ondan daha iyi hadisi nakleden muhaddis görmedim." İbn-i Kesirde Tarih kitabında (c. [638]. 498. [630]. Abdulvahid. 663. 529.Zehebi Tezkire. 529.Zehebi. 1. [637]. 529. 96. 12. s. s. Hatib. İbn-i Hacer "Dürer"de (c. s.Cizeri Tabakat-ul Kurra’da (c.Menakıb-i İbn-i Şehraşub da. hadis ilmine çok önem veren. c. "Hilal" ve Fihrist-i Tusi de ise "Bilal" yazılmıştır.İkbal. 161.Fihrist-i Necaşi. s. [628]. İbn-i Kesir’in Tarih kitabında (c. hadis ilmi diğer bir çok ilimlerde uzman idi. 1.[621]. s. 1. 15. Muhammed b. 1. s. c. 529. yaşlı ve te’lifat sahibi bir kimsedir. 192. [629]. hadisleri senetleriyle beraber zikretmiştir. 34’te şöyle yazıyor: Kendi asrında çok büyük bir bilgin ve ustad idi. [631]. s. [636]. s. s. 219'da) onu övmüştür.Menakıb-i İbn. [632]. 92. 390'da onun hakkında şöyle yazıyor: O.Mustedrek-ul Vesail. s. o muhaddis ve hafızlar onunla son bulmuştur. Sebki Tabakatın da (c. s. [625]. 225) şöyle yazıyor: Büyük hafız. tarihinde.

Tezkiret-ul Havas. [649]. 1. h. 5. 23. [647] -Hafız Attar el-Hemdani. 118) de onun hayatını yazmıştır. d.Sahih-i Tirmizi. Hindi. [662]. 9. 2. s. 569’da ise vefat etmiştir. 337. Hayatını yazanlar onu övmüşlerdir. c. Sem'ani çok iyi kelimelerle onu övmüştür. [658].Tezkiret-ul Huffaz-i Zehebi.Kenz-ul Ummal. s. c. c. 7.İstiab.” [644]. 3.“Emel-ul Amil.Yenabi-ul Mevedde. 9. 298. 209. 339. s. [652]. H. Ve bir çok ilimlerde. [648]. [656]. 399. s. 15-17. [661]. . s. c. [645]. 4. [657]. Abdulkadir elHafız yazıyor: O Kur'an-i ilimlerde çok bilgili idi. 18. c. 109.Sirr-ul Alemin. [654]. s. s. 5. onun bir çok ilimlerde bilgi sahibi olduğunu yazıyor ve bir çok ustadlardan fetva ve ders deme izni almıştır diyor. 3. 2. [659]. 1. c. 255-260) onun ustadlarının isimlerini yazdığında. [646]. 7. 208. s.el-Bidaye ve’n-Nihaye. [643]. 61. Şekaik-un Numaniyye. c. bir çok te’lifleri vardı. bölümüne bakabilirsiniz. s.el-Bidaye ve’n-Nihaye. s.Tehzib-ut Tehzib. 6.İbn-i Halkan tarihinde (c. [642]. c. s.Kifyaet-ut Talib.Bu kitabın 5.Kavl-ul Fasl. 36. [650].Feth-ul Bari. [655]. c. s. [651]. 445. 488 de doğmuş. s. [653].Şerh-i Nehc-ul Belağa. onlardan biri. 419. c. 2. 312) onun hakkında şöyle yazıyor: "O İmam Şafii’nin en bilgili taraftarlarındandır. 449.Sehavi. 7. çok fazla bilgisi var idi. 9.[641]. yukarıda zikrettiğimiz kitabı da onun te’liflerinden sayılıyor. [660]. c. c. Zehebi Tezkire (c. s. c. s.Müstedrek-us Sahiheyn. s. 39-49 ve başka kitaplarda onun biyografisi yazılmıştır. s. s. 373. “Zev-ul Lami’de” (c. s. Vefatı ise 478'de imiş.Tehzib-ut Tehzib. 50 ciltlik "Zad-ul Misafir"dir Biyografi yazarlarının bir çoğu onu övmüştür.Mecma-uz Zevaid. c. s. 1.

13. 5. [673]. c. Çünkü. 73. c.s)'a Gadir hadisine dair şehadet edenlerdir.Siret-ul Halebiyye. bu sadece İsmailiyye’nin sözü değil. .Nuzul-ul Ebrar. 25. bu kitapta hadisin ravilerini sahabelerden 110 kişiyi saydık ve Hafız Ebu’l Ala Attar ise 250 sahabeye dayandırmıştır. s. hepsini sahih olarak kabul etmeliyiz. [665].Savaik-ul Muhrika. 2. 49. 568.Hadisin manasını açıkladığımız zaman. s.Salat-ul Fahire. s. numarada geçti. s. 15. [678]. 5. 3. ona delil olması isbat olur. 7. c. 302. [667]. [680]. Şerh-i Cami-us Sagir. c. senetleri çok. 6.Savaik-ul Muhrika. Nesai'nin lafzıyladır. 153. [675].Şerh-i Mevahib.Ta'lik-u Hidayet-ul Ukur. 2.Ruh-ul Meani. o zaman nasıl olur? [670]. hadisin manasının açıklanması da Allah'ın izniyle belli olacaktır ki. [671]. yazdığı hadis. c. ravileri doğru ve sahihtirler. [677]. s. c. 584. [684]. 30. [669]. 3. s. 2.Feyz-ul Kadir. [674].Mevahib-ul Ledunniyye. s.Mirkat. bölüm. 136 ve 230. 250.Şerh-i Hemziyye-il Busri. belki de bir gerçektir. 21. [664]. 2. s. 218. s. Şerh-i Mişakt. [676]. c.Hadisin rivayet yollarını bu kitapta görürsek. s. 221.Bu delil 5. s. 413. c.el-Mirkat. [666]. Şerh-i Mişkat. s. Allame-i Emini (r.Bu kitabın yedinci bölümünde Gadir hadisini rivayet eden 110 sahabeyi saydık.Hadisi rivayet edenler 30 sahabeden fazladır. s. Hasais-i Nesai. [681]. c. Ruh-ul Meani.el-Beyan vet-Tarif. [679]. s.el-Mu'tasar min-el Muhtasar. s. s. [672]. 13. 249. s.[663]. [682]. c. 7.a) yazıyor: Eğer 30 ravi ile hadis mütevatir olursa.Bir kaç sayfadan sonra.İs'af-ur Rağibin (Nurul Ebsarin Hamisinde) s. [683]. bunlar Rahbe gününde İmam Ali (a. [668].

Bütün Hakları Saklıdır.En'am/115-116. Copyright © 2004 EhlibeytMektebi.[685]. s. [686]. . [687]. s. 77. 227.com.Esn-el Metalib.Teşnif-ul Azan.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->