P. 1
Veri Tabanı nedir

Veri Tabanı nedir

|Views: 107|Likes:
Yayınlayan: yuzun76

More info:

Categories:Topics, Art & Design
Published by: yuzun76 on Aug 24, 2010
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/24/2012

pdf

text

original

Veri Taban nedir?

Veri kay tlar tutman n, ayet bu veriler ilerde belirli bir amaç için kullan lmayacaksa, herhangi bir anlam olmaz. Mesela, Türkiye deki herkesin kimlik bilgilerini bir ekilde kay tl belgeler halinde tutmak için, çok yüksek miktarlarda maddi harcama yapman n nedeni, bu tip kay tlara pekçok nedenden dolay ihtiyaç olmas d r. Genel olarak veri taban n n nedir sorusuna ise öyle bir cevap verebiliriz. Veri taban , herhangi bir amaç için kullan lmak üzere, benzeri verilerin gruplar halinde organize edildi i bir kolleksiyondur . Bu verilerin ka t üzerinde mi veya digital ortamda m topland asl nda pek önemli de ildir. Önemli olan, bu verilerin belirli bir yap ya uygun olarak kay t edilmeleridir. Halbuki günümüzde, bu tip yap land r lm verilerin, digital ortamda veri aramas yaparken daha erken sonuç verece i için, veri tabanlar n bilgisayar üzerinde olu turmak daha cazip geliyor.

Günümüzde kullan lan veri taban modelleri ikiye ayr lmaktad r.

y y

lemsel Veri Tabanlar Analitik Veri Tabanlar

lemsel veri taban modelleri günümüzdeki birçok büyük kurulu un ilk seçimidir. Bu tür veri tabanlar , Online Transaction Processing (OLTP) senaryolar nda ideal bir veri taban modelidir. OLTP veri tabanlar , sürekli yeni veriler eklenen, verilerin modifiyesi ve müdafas yap lan durumlar için olu turulurlar. Bu tür veri tabanlar nda bulunan veriler dinamik bir yap ya sahiptirler (sürekli de i mektedirler). Stok takibi, al veri ve hastanelerde kullan lan veri tabanlar bu formattad rlar. Analiti veri taban modelleri ise, Online Analytical Processing (OLAP) için kullan lmaktad r. Bu tür veri tabanlar , uzun bir zaman kemerindeki yüksek miktarda veri zamana ba l verileri depolamak için kullan l r. Kullan lan veri türleri statiktir (az veya hiçbir de i ikli e u ramaz). Veri tabanlar ile ilgili, tarihçesini ve hangi veri taban türlerinin bulundu u hakk nda daha detayl bilgileri, bundan sonraki makalelerimizde ele almaya devam edece iz.

li kisel (relational) veri taban modellerinden önce gelen çe itli modeller bulunmaktad r. Bu makalemizde, günümüzde en yayg n olarak kullan lan bu veri taban modelinden önce kullan lan di er yöntemleri ele alaca z.

Veri tabanlar n n bu kadar çok farkl çe idi olmas n n en önde gelen nedeni, hepsinin de, verileri nas l muhafaza etmeli ve bunu en verimli olarak nas l yapmal ? sorular na sürekli daha iyi cevaplar bulmaya çal lmas d r.

Digital ortam n ilk yayg n ola rak kullan lmaya ba lan ld zamanlarda, dijital veri taban kavram daha tam olarak yoktu. Veri tabanlar yerine, verileri muhafaza etmek için düz-dosyalar (flat-files) kullan l yordu. Sadece bu tip dosya türleri veri kayd ve

muhafazas yapmak için kullan ld ndan, sizin de tahmin etti iniz gibi, herhangi bir veri-taban yap lanmas o zamanlar mevcut de ildi.

A a daki tabloda, bu modellerin hangi tarihler aras nda kullan ld klar n bir özetleyelim. 2000 < 1990 1980 1970 1960 1950 > 1950 Dosya Sistemleri Hiyerar ik A ( ebeke) li kisel Nesne Nesneli kisel

Gri alanlar, veri taban modelinin hangi y llar aras nda kullan ld

n gösterir .

Dosya Sistemleri Modeli (File Systems)

Veri taban modeli olarak dosya sistemlerini kullanmak, asl nda bir veri taban modelleme tekni inin kullan lmad n belirtir. Böyle bir sistemde veriler flat -files olarak bilinen düz dosyalara at l r. Düz -dosya terimi ise, hiçbir format ta mayan bir text dosyas n tan mlamak için kullan l r.

Comma delimited file (CVL) dosyalar bir yap ya sahiptirler, çünkü virgüller kullan lmaktad r. Bu dosya türleri düz dosya olarak bilinse de, geçmi te düz -dosya veri tabanlar çok uzun yaz lar muhafaza ediyorlard ve bu dosyalar tek bir sat rdan olu uyor ve virgül i areti kabul etmiyorlard . Veriler, dosya içerisindeki yerinden

bulunuyorlad . Tüm bu söylenenleri göz önünde bulundurdu umuzda, Excel de kullan lan CSV dosya türle rini düz dosya olarak tan mlamam z yanl t r.

Düz-dosyalar da veri aramas yapmak için, bu i levi belirgin bir ekilde proglamlamak gerekir. Bu sistemde, veriler birden fazla dosya ya kaydedilebilinir. Fakat bu dosyalar aras ndaki i lemler de belirgin bi r ekilde programlanmal d r.

Hiyerar ik Veri-taban Modeli (Hierarchical Database Model)

Hiyerar ik veri-taban modeli bir a aç yap s na sahiptir. Bu tip veri tabanlar içerisinde bulunan tablolar, child-parent ili kisinde sahiptir, ve her parent tab lo birden fazla child tabloya sahip olabilir. Child tablolar tamamen parent tablolar tamamen parent tablolar na ba ml d rlar, yani parent tablo olmad takdirde child tablo da olamaz. Buna ek olarak, child tablosuna herhangi bir veri eklenirken, parent tablosunda bu veriye tekabül eden veriler bulunmas gerekir. Sonuç olarak bu veri taban modeli one-to-many ili kisini desteklemektedir.

Bu veri taban modelinin dezavantaj ise, herhangi bir arama kök tablodan ba lamal d r. Yani herhangi bir child tab losundaki verileri bulabilmek için ilk önce parent tablosundaki, o child tablosuna ait verileri bulmak gerekmektedir.

ebeke Veri-Taban Modeli (Network Database Model)

ebeke Veri-Taban Modeli esas nda hiyerar ik veri taban modelinin geli tirilmi bir versiyonudur. Network veri taban modeli child tablolar n birden fazla atalar n n olmas na müsade etmektedir. Niketim ortaya tablolar aras nda kurulan bir ebeke ç kmaktad r. Buradaki ili ki türü many -to-many dir.

Bu veri taban modeli hiyerar ik veri taban modelinden çok daha esnek bir yap ya sahiptir.

li kisel Veri-Taban Modeli (Relational Database Model)

li kisel veri taban modeli, hiyerar ik modeldeki k s tlamaya neden olan maddeleri, hiyerar ik yap y tamamen terk etden , elde eden bir veri taban modelidir. Bu modelde herhangi bir tablo üzerinde, ilk olarak parent tablo seçilmeden, arama gerçekle ebilir. Bu yapabilmeyi sa layan püf nokta ise, arama yapaca m z veri hakk ndaki birkaç detay önceden bilmemiz gerekmesidir. Örne in, bir memurun adresini bulabilmek için ilk olarak o memurun ismini bilmemiz gerekmektedir.

Bu modelin sundu u bir ba ka avantaj ise, tablolar n hiyerar ik durumu ne olursa olsun, herhangi iki tablo aras nda ili ki kurulabilmesidir. Yani herhangi bir tablo, birden fazla parent tabloya, ve ayn ekilde birden fazla child tabloya ili kilendirilebil ir.

Günüzde en çok kullan lan veri taban modeli olmakla beraber, en ba ar l veri taban modelidir.

Nesne Veri-Taban Modeli (Object Database Model)

Nesne veri-taban modeli, verilerin herhangi bir noktadan çok kolayca al nabilece i, üç boyutlu bir yap dan olu ur. li kisel veri taban verileri iki boyutlu tablolar halinde getirirken, nesne modelinde veriler tek parça olarak gelirler. Dolay s ile birden fazla veri dönmesi arzuland nda nesne modeli performans olarak çok iyi de ildir.

Fakat nesne veri-taban modeli, ili kisel veri taban modelindeki biriki sorunu çözmektedir. Bunlardan bir tanesi, bu veri taban modelinde, türlerin kullan lmas na gerek olmamas d r.

Nesne veri-taban modelinin bir ba ka avantaj ise, çok komplex bir yap ya sa hip olan büyük veri taban tasar m n kolayla t rmas d r. Bunu, nesne yöntembilimin prensiplerine uygun olarak tasarlanm bir model olmas ndan kaynaklan r.

Nesne- li kisel Veri-taban Modeli (Object-Relational Database Model)

Nesne- li kisel Veri-taban Modeli küresel bir yap ya sahiptir. Veri taban üzerindeki herhangi bir veriye, yüksek performansta eri im sa lar. Fakat yine de birden fazla veri istenildi i zaman bu modelde de veri taban performans çok kötü bir darbe al r.

Bu veri taban modeli ili lisel ve nesne veri taban modellerini bir ekilde ayn çat alt na almak için olu turuldu.

Sonraki makalelerimizde veri taban çe itlerini ve de i ik avantajlar ndan bahsetmeye devam edece iz.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->