P. 1
Düz Kas Fizyolojisi

Düz Kas Fizyolojisi

|Views: 560|Likes:
Yayınlayan: Türk Tabipleri
Düz Kas Fizyolojisi

Prof.Dr. Asuman Gölgeli





Amaçımız;

* Düz kası tanımlanması, Çizgili kasla karşılaştırılması,
* Kontraktil aktivitenin kontrolunun özellikle vurgulanması,






I. DÜZ KASIN YAPISAL ÖZELLİKLERİ





Düz kasın büyüklüğü ve şekli

* İğ (mekik) şeklinde hücreler
* Kalp kası ve iskelet kasına göre oldukça küçük
o 2-5 mm genişliğinde
o 50-200 mm uzunluğunda






Kontraktil kısım

* Sarkomer yok (bunun için düz kas deniliyor).
o miyozin (kalın filament) var
o aktin (ince filament) var
o Aktin ve miyozinin düzenli hekzagonal organizasyonu yok
o Aktin/miyozin oranı: düz kasta daha fazla (10:1) , iskelet kasında (2:1).






Ara Filamentler

* Cytoskeletal elementleri var, kasılma sırasında hücrenin omurgasını oluştururlar.
* Desmin ve vimentin iki ayrı iskelet proteinidir.






Yoğun Cisimcikler

* İnce filamenti oluşturan aktin proteini için tutunma görevi görür
* Çizgili kastaki Z-çizgilerinin analogudur
* Actinin proteinini içerir
* Dense zones. Komşu düz kas hücrelerinin birbirine bağlandığı mekanik kavşaklardır






Gap Junctions

* Birbirine komşu iki düz kas hücresi arasında direk elektriksel haberleşmeyi sağlar.
* Gap junction yoğunluğu dokudan dokuya değişir.






T-tubul ve terminal sisterna sistemleri yoktur.

* Düz kasın boyutları küçüktür
* Çoğu düz kas kasılmak için aksiyon potansiyeline ihtiyaç duymaz.






Sarkoplazmik retikulum oldukça azdır.

* Kasılmak için ekstrasellüler Ca++ kaynağı kullanılır.
* karşılastırılınca:
o Kalp kası (kısmi- bağımlı)
o İskelet kası (önemsiz derecede bağımlı).






Tropomiyozin-tropomiyozin kompleksi

* Düz kas aktin flamentinde tropomiyozin vardır ama;
o Fonksiyonel olarak rolü varsa da tam bilinmememektedir.
* Troponin yoktur
o Böylece, Troponin-I düz kasta çapraz köprü siklüsünü inhibe etmez






Şekil 2.Miyozinin yapısı

COO-

COO-

Miyozin hafif zincirleri

Miyozin ağır zincir başı

Miyozin ağır zincir kuyruğu





Miyozin hafif Zincirleri

* Düz kasta regulatör rol oynar
* “Miyozinin hafif zincirlerini” ,

“Hafif meromiyozin “ ile karıştırmayınız





II. DÜZ KASLARIN SINIFLANDIRILMASI

TEK ÜNİTELİ (VİSSERAL)
VE ÇOK UNİTELİ.





Düz Kas İnnervasyonu

* Otonom sinir sistemi tarafından innerve edilir
* Kastan biraz uzakta sinir sonlanmaları yer alır


* Özelleşmiş sinir-kas kavşakları yoktur






Düz kas tipleri

* “Tek üniteli” single unit
* “Çok üniteli” multi unit






Tek üniteli düz kaslar

* Uniter ( unitary) veya visseral (visceral) düz kaslar da denir.
* Sinsitial ( syncytial) tarzda kasılır.
* Tek üniteli düz kaslar:
o Hücreler arasında çok sayıda gap junction bulundururlar.
o Relatif olarak seyrek innervasyon gösterirler






Tek üniteli düz kas içeren organlar

* İnce barsaklar
* Kolon
* Mesane
* Ureterler
* Uterus (myometriyum)
* Lenf damarları
* Küçük arterioller






Şekil 3. Tek Üniteli düz kas

Tek Üniteli Düz kas

Sinir

mV

Kuvvet





Elektriksel Özellikleri;Tek Üniteli düz kas

* Yavaş dalga Potansiyelleri (Slow Wave Potentials): bazan kasılmaya neden olur bazan da olmaz
* Aksiyon Potansiyelleri (hep veya hiç) Spaykları oluştuğunda genellikle kasılmada olur






Mekanik Özellikleri:Tek Üniteli düz kas

* Plastisite (Plasticity) . (aynı zamanda “stress relaxation” da denir)
o Yavaş germek --> uzama
o örneğin.: mesane kapasitesi artar, basınç artışı
* Gerilme kasılmayı başlatır.
o Hızlı gerilme depolarizasyona, o da kasılmaya neden olur






Multi Unit düz kaslar

* Herbir düz kas hücresi kendi başına çalışır (iskelet kasları gibi).
* Hücreler arasında gap junction azdır
* Visseral düz
Düz Kas Fizyolojisi

Prof.Dr. Asuman Gölgeli





Amaçımız;

* Düz kası tanımlanması, Çizgili kasla karşılaştırılması,
* Kontraktil aktivitenin kontrolunun özellikle vurgulanması,






I. DÜZ KASIN YAPISAL ÖZELLİKLERİ





Düz kasın büyüklüğü ve şekli

* İğ (mekik) şeklinde hücreler
* Kalp kası ve iskelet kasına göre oldukça küçük
o 2-5 mm genişliğinde
o 50-200 mm uzunluğunda






Kontraktil kısım

* Sarkomer yok (bunun için düz kas deniliyor).
o miyozin (kalın filament) var
o aktin (ince filament) var
o Aktin ve miyozinin düzenli hekzagonal organizasyonu yok
o Aktin/miyozin oranı: düz kasta daha fazla (10:1) , iskelet kasında (2:1).






Ara Filamentler

* Cytoskeletal elementleri var, kasılma sırasında hücrenin omurgasını oluştururlar.
* Desmin ve vimentin iki ayrı iskelet proteinidir.






Yoğun Cisimcikler

* İnce filamenti oluşturan aktin proteini için tutunma görevi görür
* Çizgili kastaki Z-çizgilerinin analogudur
* Actinin proteinini içerir
* Dense zones. Komşu düz kas hücrelerinin birbirine bağlandığı mekanik kavşaklardır






Gap Junctions

* Birbirine komşu iki düz kas hücresi arasında direk elektriksel haberleşmeyi sağlar.
* Gap junction yoğunluğu dokudan dokuya değişir.






T-tubul ve terminal sisterna sistemleri yoktur.

* Düz kasın boyutları küçüktür
* Çoğu düz kas kasılmak için aksiyon potansiyeline ihtiyaç duymaz.






Sarkoplazmik retikulum oldukça azdır.

* Kasılmak için ekstrasellüler Ca++ kaynağı kullanılır.
* karşılastırılınca:
o Kalp kası (kısmi- bağımlı)
o İskelet kası (önemsiz derecede bağımlı).






Tropomiyozin-tropomiyozin kompleksi

* Düz kas aktin flamentinde tropomiyozin vardır ama;
o Fonksiyonel olarak rolü varsa da tam bilinmememektedir.
* Troponin yoktur
o Böylece, Troponin-I düz kasta çapraz köprü siklüsünü inhibe etmez






Şekil 2.Miyozinin yapısı

COO-

COO-

Miyozin hafif zincirleri

Miyozin ağır zincir başı

Miyozin ağır zincir kuyruğu





Miyozin hafif Zincirleri

* Düz kasta regulatör rol oynar
* “Miyozinin hafif zincirlerini” ,

“Hafif meromiyozin “ ile karıştırmayınız





II. DÜZ KASLARIN SINIFLANDIRILMASI

TEK ÜNİTELİ (VİSSERAL)
VE ÇOK UNİTELİ.





Düz Kas İnnervasyonu

* Otonom sinir sistemi tarafından innerve edilir
* Kastan biraz uzakta sinir sonlanmaları yer alır


* Özelleşmiş sinir-kas kavşakları yoktur






Düz kas tipleri

* “Tek üniteli” single unit
* “Çok üniteli” multi unit






Tek üniteli düz kaslar

* Uniter ( unitary) veya visseral (visceral) düz kaslar da denir.
* Sinsitial ( syncytial) tarzda kasılır.
* Tek üniteli düz kaslar:
o Hücreler arasında çok sayıda gap junction bulundururlar.
o Relatif olarak seyrek innervasyon gösterirler






Tek üniteli düz kas içeren organlar

* İnce barsaklar
* Kolon
* Mesane
* Ureterler
* Uterus (myometriyum)
* Lenf damarları
* Küçük arterioller






Şekil 3. Tek Üniteli düz kas

Tek Üniteli Düz kas

Sinir

mV

Kuvvet





Elektriksel Özellikleri;Tek Üniteli düz kas

* Yavaş dalga Potansiyelleri (Slow Wave Potentials): bazan kasılmaya neden olur bazan da olmaz
* Aksiyon Potansiyelleri (hep veya hiç) Spaykları oluştuğunda genellikle kasılmada olur






Mekanik Özellikleri:Tek Üniteli düz kas

* Plastisite (Plasticity) . (aynı zamanda “stress relaxation” da denir)
o Yavaş germek --> uzama
o örneğin.: mesane kapasitesi artar, basınç artışı
* Gerilme kasılmayı başlatır.
o Hızlı gerilme depolarizasyona, o da kasılmaya neden olur






Multi Unit düz kaslar

* Herbir düz kas hücresi kendi başına çalışır (iskelet kasları gibi).
* Hücreler arasında gap junction azdır
* Visseral düz

More info:

Categories:Types, School Work
Published by: Türk Tabipleri on Aug 15, 2010
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/06/2013

pdf

text

original

Düz Kas Fizyolojisi

Prof.Dr. Asuman Gölgeli

Amaç m z; ‡ Düz kas tan mlanmas , Çizgili kasla kar la t r lmas , ‡ Kontraktil aktivitenin kontrolunun özellikle vurgulanmas ,

I. DÜZ KASIN YAPISAL ÖZELL KLER

Düz kas n büyüklü ü ve ekli ‡ (mekik) eklinde hücreler ‡ Kalp kas ve iskelet kas na göre oldukça küçük
± 2-5 Qm geni li inde ± 50-200 Qm uzunlu unda

ekil 1. Düz kas n yap s
Ara filamentler nce filament Yo un Mekanik Kal n cisimcik birle me filament Gap Junction

Boyuna kesit

Enine kesit

Kontraktil k s m ‡ Sarkomer yok (bunun için düz kas deniliyor).
± miyozin (kal n filament) var ± aktin (ince filament) var ± Aktin ve miyozinin düzenli hekzagonal organizasyonu yok ± Aktin/miyozin oran : düz kasta daha fazla (10:1) , iskelet kas nda (2:1).

Ara Filamentler ‡ Cytoskeletal elementleri var, kas lma s ras nda hücrenin omurgas n olu tururlar. ‡ Desmin ve vimentin iki ayr iskelet proteinidir.

Yo un Cisimcikler ‡ nce filamenti olu turan aktin proteini için tutunma görevi görür ‡ Çizgili kastaki Z-çizgilerinin analogudur ‡ Actinin proteinini içerir ‡ Dense zones. Kom u düz kas hücrelerinin birbirine ba land mekanik kav aklard r

Gap Junctions
‡ Birbirine kom u iki düz kas hücresi aras nda direk elektriksel haberle meyi sa lar. ‡ Gap junction yo unlu u dokudan dokuya de i ir.

T-tubul ve terminal sisterna sistemleri yoktur.
‡ Düz kas n boyutlar küçüktür ‡ Ço u düz kas kas lmak için aksiyon potansiyeline ihtiyaç duymaz.

Sarkoplazmik retikulum oldukça azd r. ‡ Kas lmak için ekstrasellüler Ca++ kayna kullan l r. ‡ kar last r l nca:
± Kalp kas (k smi- ba ml ) ± skelet kas (önemsiz derecede ba ml ).

Tropomiyozin-tropomiyozin kompleksi ‡ Düz kas aktin flamentinde tropomiyozin vard r ama;
± Fonksiyonel olarak rolü varsa da tam bilinmememektedir.

‡ Troponin yoktur
± Böylece, Troponin-I düz kasta çapraz köprü siklüsünü inhibe etmez

ekil 2.Miyozinin yap s

Mi

zi hafif zi cirleri

Mi Mi zi a r zi cir a

z

Miyozin hafif Zincirleri ‡ Düz kasta regulatör rol oynar ‡ ³Miyozinin hafif zincirlerini´ , ³Hafif meromiyozin ³ ile kar t rmay n z

II. DÜZ KASLARIN SINIFLANDIRILMASI
TEK ÜN TEL (V SSERAL) VE ÇOK UN TEL .

Düz Kas nnervasyonu
‡ Otonom sinir sistemi taraf ndan innerve edilir ‡ Kastan biraz uzakta sinir sonlanmalar yer al r

‡ Özelle mi sinir-kas kav aklar yoktur

Düz kas tipleri

‡ ³Tek üniteli´ single unit ‡ ³Çok üniteli´ multi unit

Tek üniteli düz kaslar ‡ Uniter ( unitary) veya visseral (visceral) düz kaslar da denir. ‡ Sinsitial ( syncytial) tarzda kas l r. ‡ Tek üniteli düz kaslar:
± Hücreler aras nda çok say da gap junction bulundururlar. ± Relatif olarak seyrek innervasyon gösterirler

Tek üniteli düz kas içeren organlar
‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ nce barsaklar Kolon Mesane Ureterler Uterus (myometriyum) Lenf damarlar Küçük arterioller

ekil 3. Tek Üniteli düz kas

Tek Üniteli Düz kas

Sinir mV Kuvvet

Elektriksel Özellikleri;Tek Üniteli düz kas ‡ Yava dalga Potansiyelleri (Slow Wave Potentials): bazan kas lmaya neden olur bazan da olmaz ‡ Aksiyon Potansiyelleri (hep veya hiç) Spayklar olu tu unda genellikle kas lmada olur

Mekanik Özellikleri:Tek Üniteli düz kas ‡ Plastisite (Plasticity) . (ayn zamanda ³stress relaxation´ da denir)
± Yava germek --> uzama ± örne in.: mesane kapasitesi artar, bas nç art

‡ Gerilme kas lmay ba lat r.
± H zl gerilme depolarizasyona, o da kas lmaya neden olur

Multi Unit düz kaslar
‡ Herbir düz kas hücresi kendi ba na çal r (iskelet kaslar gibi). ‡ Hücreler aras nda gap junction azd r ‡ Visseral düz kaslara göre daha fazla innervasyon oran na sahiptirler

Multiunit düz kas içeren organlar ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ ‡ Silyar kas ris kas Trakeal kas Bron ial kas GI sfinkterleri Vas Deferens Büyük kan damarlar ?

ekil 4. Multiünit düz kas

Multiunit

Sinir

mV kuvvet

Elektriksel özellikleri:Multiünit düz kas ‡ Multiünit düz kas n membran potansiyeli stabildir ‡ Kas lmas için uyar ld nda aksiyon potansiyelleri olu turmazlar.

Mekanik özellikleri:Multiünit düz kaslar
‡ Tonus: sabit ve stabil dü ük seviyede kas lma
± Örnekler. Kan damarlar ve GI sfinkterleri.

‡ Tonus intrensek özelli idir, sinirlere ba l de ildir ‡ Tonus modifiye olabilir:
‡ Sinirler ‡ Hormonlar ‡ ilaçlar

Düz kas tiplerinin hormonal modifikasyonu

‡ Hamilelik s ras nda yüksek progesteron
± Myometrial düz kaslarda gap junction say s n azalt r ± Myometrium daha çok innervasyon almayan multiunit düz kaslar gibi davran r ± Uterus miyometriuma göre dinlenimde kal r.

Düz kas tiplerinin hormonal modifikasyonu. ‡ Yükselmi östrojen seviyesi:
± Düz kas hipertrofisine neden olur ± Gap Jounction say s n art r r ± Myometrial düz kas daha çok tek üniteli düz kas gibi davran r
‡ Do uma önemli katk sa lar

III. Düz kasda aktin- miyozin etkile mesi çizgili kastan farkl ekilde kontrol edilir

eki,l 5. Düz kas kontrolu
+ Cal od li

Ca4++- Cal

d li

Acti + Myosi (rela s)

ATP Myosi Light Chai Phos hatase

Acti

Acti -Myosi -LCP-ADP-P

¤

Ca4++-Cal od li -MLCKa

£¢

MLCKi

a tif

tif

+ Myosi -LCP-ATP
a a

ayr l as 900 e il esi

Çapraz Köprü siklusu

AT P ADP + Pi
Güç v r

¥¨ §

¡

c MP-PKAa

tif

MLCK-P

a tif ve Ca++-Cal od li et isiz

¦ ¦¥

©

Ca++

(Düz as as l r)

 

© ©

cAMP (Düz

as gev er)

Düz kas kontrolunun özeti ‡ Yüksek [Ca++]i kas lmay tetikler
± Ca-calmodulin-MLCK miyozini fosforiller

‡ Dü ük intrasellüler kalsiyum gev eme ile birlikte olur ‡ Kontrolu çizgili kasdan farkl d r:
± Actin-tropomiyozin-troponin kompleksi ile de il sadece miyozin ile kontrol edilir.

MLCK/MLCP Aktivite oran yüksek -->Kas lma 

Yüksek Ca++ MLCK aktivitesini art rarak kas lmaya neden olur  Yüksek cAMP, [MLCK] azalmas ile gev emeye neden olur ? MLCP aktivitesinin de i mesi ile kontrol
± artm Phosphatase C aktivitesi --> gev eme ± azalm Phosphatase C activity --> kas lma

H zl çapraz köprü siklusu çizgili kastakine benzer ‡ ATP miyozin ba na ba lan r
± Aktinden miyozinin ayr lmas için enerji sa lar ± Miyozin ba n yeniden kald rmak için enerji sa lar.

‡ Myosin ba spontan olarak yeni bir aktin bölgesine ba lan r ‡ Güç vuru u: önceki siklustan ADP-P sunulmas ile olu ur

Düz kas kas lmas için minimum art ‡ Miyozin hafif zincirinin fosforilasyonu ‡ ATP gerekir:
± myosin hafif zincirlerini fosforlamak için ± H zl çapraz köprü siklusunu devam ettirmek için ‡ Herbiri bir ATP hidrolizi ile olan bir miyozin hafif zincir fosforilasyonunun olu tu u birden fazla çapraz köprü sikluslar vard r.

Düz kas kilitlenme durumu ‡ Verim dü ük
± ATP kontrol için gerekir (hafif zincir fosforilasyonu) ± ATP çapraz köprü siklusu için gerekir.

‡ Ekonomi yüksek:
± K salma olmadan : tonus devam ettirilir (kuvvet) minimum ATP harcanarak. ± Buna; ³kilitlenme durumu´denir.

ekil 6. Düz kas n kilitlenme durumu
Uyar a +
Ca4++-Cal od li -MLCKa tif ATP Acti + Myosi Acti

Myosi Light Chai Phos hatase

a a

ayr l as 90 ye ide

(dü ük ATPaz aktivitesi)

ava ayr l a

Çapraz Köprü Siklusu

(Kilitle

e)
Phos hatase

AT (yüksel ATPaz P aktivitesi) ADP + Pi

Güç v r

Acti -Myosi -ADP-P

Acti -Myosi P-ADP-P 

   
al 

  

(Gev e e) 

+ Myosi P-ATP
as

Düz kas n gev emesi ‡ Dü ük intraselluler [Ca++]. ‡ Kalsiyumun hücreden ç kar lmas
± 3Na+/Ca++ de i toku u ± Sarcolemmal Ca++ATPase

‡ sarcoplasmic reticulum taraf ndan geri al n m
± SR Ca++ ATPase.

IV. DÜZ KASDA KONTRAKS YON S NYAL

Dinlenim membran potansiyeli
‡ Daha pozitif (belki -55 mV) Na+ s zmas n n yüksek olmas ndan dolay . ‡ çeri Ca++ ak m
± ekstraselluler [Ca++] = 10-3 M ± intraselluler [Ca++] = 10-7 M

Düz kas n kas lmas ‡ Arm intraselluler [Ca++]gerekir: ‡ Voltaj-kap l [Ca++] kanallar
± Aksiyon potansiyelini aktive eder veya, ± Lokal dereceli potansiyelleri aktive eder

‡ Ligant-kap l [Ca++] kanallar

Düz kasda Voltaj-kap l kanallar ‡ Düz kas az say da voltaj-kap l (h zl ) Na+ kanallar içerir. ‡ Ba l ca depolarizasyon ak m Ca++ kanallar ile olu ur
± L-type (uzun etkili) ± T-type (k sa süreli)

L-Tipi (Yava ) Ca++ Kanallar . ‡ Yava aç l r, yava kapan rlar. ‡ ³Ca++-kanal blokörleri´ ile etkilenirler. ‡ Daha pozitif Em de aç l rlar.

T-Tipi (h zl )

++ Ca

Kanallar .

‡ H zl aç l r, h zl kapan rlar. ‡ Ca++ kanal blokörleri ile bloklanmazlar. ‡ H zl içe ak --> SR den , Ca++-indüklenen Ca++ sal n m na neden olur.

Düz kasda potasyum kanallar ‡ çte düzeltici K+-kanallar (IK1 veya IKrec) ‡ Geçiktiriçi-düzeltici K+ kanallar (IK).

çte düzeltici potasyum kanallar (IK1 veya IKrec) ‡ Dinlenim membran potansiyelinde aç l r ‡ Yüksek basal membran K+ geçirgenli ine neden olur ‡ Membran depolarize oldu unda h zla kapan r.

Geçikmi -düzeltici K+ kanallar (IK).
‡ Depolarizasyon s ras nda aç l r:
± Voltaj-ba ml d r ± Zaman-geçikme biçimlidir.

‡ Potasyum ç k na neden olur:
± Aksiyon potansiyellerinin repolarizasyon faz ± Büyük dereceli depolarizasyonu takiben geçikmi hiperpolarizasyona neden olur

‡ Hiperpolarizasyon --> L-tipi Ca++ kanallar kapan r --> gev eme

Reseptör-arac l kl iyon kanallar ‡ Kas lma veya gev emeye neden olan sekonder olarak aç lan veya kapanan voltajba ml Ca++ kanallar d r ‡ kinci haberciler arac l la kontraktil mekanizmay direk etkiler

Ligand -arac l kl G-Protein ba ml Kkanallar . ‡ Muskarinik reseptörler ve muhtemelen adenosin reseptörleri arac l la. ‡ Potasyum ç k hiperpolarizasyona neden olur ‡ Yava L-tipi Ca++ kanallar kapan r ‡ Kas gev emesi meydana gelir.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->