You are on page 1of 167

Irvin Yalom _ Ksa Sreli Grup Terapileri

Kitaplar, uygarla yol gsteren klardr.


UYARI:
www.kitapsevenler.com
Kitap sevenlerin yeni buluma noktasndan herkese merhabalar...
Cehaletin yenildii, sevginin, iyiliin ve bilginin paylald yer olarak
grdmz sitemizdeki
tm e-kitaplar, 5846 Sayl Kanun'un ilgili maddesine
istinaden, engellilerin faydalanabilmeleri amacyla
ekran okuyucu, ses sentezleyici program, konuan "Braille Not Speak", kabartma
ekran
vebenzeri yardmc aralara, uyumluolacak ekilde, "TXT","DOC" ve "HTML" gibi
formatlarda, tarayc ve OCR (optik
karakter tanma) yazlm kullanlarak, sadece grmeengelliler iin,
hazrlanmaktadr. Tmyle cretsiz olan sitemizdeki
e-kitaplar, "Engelli-engelsiz elele"dncesiyle, hibir ticari ama
gzetilmeksizin, tamamen gnlllk
esasna dayal olarak, engelli-engelsiz Yardmsever arkadalarmzn youn emei
sayesinde, grme engelli kitap sevenlerin
istifadesine sunulmaktadr. Bu e-kitaplar hibirekilde ticari amala veya
kanuna aykr olarak kullanlamaz, kullandrlamaz. Aksi kullanmdan doabilecek
tmyasalsorumluluklar kullanana aittir.
Sitemizin amac asla eser sahiplerine zarar vermek deildir.
www.kitapsevenler.com
web sitesinin amac grme engellilerin kitap okuma hak ve zgrln yceltmek
ve kitap okuma alkanln pekitirmektir.
Sevginin olduu gibi, bilginin de paylaldka pekieceine inanyoruz.
Tm kitap dostlarna, grme engellilerin kitap okuyabilmeleri iin gsterdikleri
abalardan ve
yaptklar katklardan tr teekkr ediyoruz.
Bilgi paylamakla oalr.
LGL KANUN:
5846 Sayl Kanun'un "altnc Blm-eitli Hkmler" blmnde yeralan "EK
MADDE 11" : "ders kitaplar dahil, alenilemi veya yaymlanm yazl ilim ve
edebiyat eserlerinin engelliler iin retilmi bir nshas yoksa
hibir ticar amagdlmeksizin bir engellinin kullanm iin kendisi veya
nc bir kii tek nsha olarak
ya da engellilere ynelik hizmet veren eitim kurumu, vakf veya dernek gibi
kurulular tarafndan ihtiya kadar kaset, CD, braill alfabesi ve benzeri
formatlarda oaltlmas veya dn verilmesi
bu Kanunda ngrlen izinler alnmadan gerekletirilebilir."Bu nshalar hibir
ekilde satlamaz, ticarete konu edilemez ve amac dnda kullanlamaz ve
kullandrlamaz.
Ayrca bu nshalar zerinde hak sahipleri ile ilgili bilgilerin
bulundurulmas ve oaltm amacnn belirtilmesi zorunludur."
bu e-kitap Grme engelliler iin dzenlenmitir.
Kitap taramak gerekten incelik ve beceri isteyen, zahmet verici bir itir. Ne
mutlu ki, bir grme
engellinin, dzgn taranm ve hazrlanm bir e-kitab okuyabilmesinden duyduu
sevinci paylaabilmek
tm zahmete deer. Sizler de bu mutluluu paylaabilmek iin bir kitabnz
tarayp,
kitapsevenler@gmail.com
Adresine gndermeyi ve bu isimsiz kahramanlara katlmay dnebilirsiniz.

Bu Kitaplar size gelene kadar verilen emee ve kanunlara sayg gstererek ltfen
bu aklamalar silmeyiniz.
Siz de bir grme engelliye, okuyabilecei formatlarda, bir kitap armaan
ediniz...
Teekkrler.
Ne Mutlu Bilgi iin, Bilgece yaayanlara.
TRKYE Beyazay Dernei
www.kitapsevenler.org
www.kitapsevenler.com
e-posta: kitapsevenler@gmail.com
Irvin Yalom _ Ksa Sreli Grup Terapileri
IRVIN O. YALOM
KISA SREL GRUP TERAPLER
KABALCI YAYINEV: 194 ineteme Dizisi: 41
rvin D. Yalom ripatientGroup Psychotherapy Yalom Family Trust, 1983 (Yayn
hakk Akal Ajans araclyla alnmtr)
Ksa Sreli Grup Teraperi Kabala Yaynevi, 2002
Birinci Basm: Mart 2003
Teknik Hazrlk: Omit Yavuz
Kapak Dzeni: Serdar Bal
Yayma Hazrlayan: Mustafa Kpusoglu
Bask: Yaylack Matbaas Mcellit: Yedign Mcellithanesi
K A B A L C I YAYINEV
Himaye-i Etfal Sok. 8-B Cagalpglu 34110 STANBUL
Tel: (0212) 526 85 86 Faks: (0212) 513 63 05
Tarayan: Mustafa Karaca
Irvn D., 1931-Ksa Sreli Grup Terapileri - tikeler ve Teknikler 1. Grup
psikoterapisi 2. Psikiyatrik hastaneye yatrlma 3. Krizlere mudahele ISBN 9758240-53-6
RVN D. Y A L O M
KISA SRELI GRUP TERAPLER
eviren: Zeliha Iyidogan Babayiit
Tarayan: Mustafa Karaca
IINDEKILER
NSZ
...........
:
1. BLM Grup Psikoterapisi ve Gnmzdeki Psikiyatri Servisleri
Mevcut Uygulamalar
Yatan Hasta Grup Psikoterapisinin Etkinlii
Sonu
2. BLM Yatan Hasta Grup Terapisinin Genel tikeleri
Geleneksel Grup Terapisinin lkeleri Yatan Hasta Grubunun Klinik Ortam
Yatan Hasta Grup Terapisinin Hedefleri ......
Yatan Hasta Grubunun Bileimi
Gruba Katlm: Zorunlu mu Yoksa stee Bal m?
Hzl Hasta Deiimi: Terapi Grubuna Etkileri
GrubunBykl
Yatan Hasta ve Ayakta Tedavi Gren Hasta Gruplar
Arasndaki Dier Farklar
.'.....
14
..39
51
55 68
..... 69
82
94

96
...103
104
104
3. BLM Liderlik Strateji ve Teknikleri
Tek Seanslk Zaman erevesi
...129
Yap
130
Destek...
;
....151
7
Sonu
203
4. BLM liderlik Strateji ve Tehukkrk Buraa-ve-imdi
Burada-ves>imdi'nin Mant
205
Burada-ve-imdi'nin iki Aamas
210
Yatan Hasta Grubunda Burada-ve-imdi'nin Kullanm
215
Konusunda Gz nnde Bulundurulacak zel Noktalar
215
Garip, Bozucu Olaylar .....
;...
226
Bireyleraras likinin Yararna Kullanm
...226
Sonu .....
240
5. BLM st Dzey Yatan Hasta Grubu: leyen bir Model
Ynlendirme ve Hazrlk
,
.
242
Gndem Belirleme
243
Gndemin Yerine Getirilmesi .....
276
Son Aama
294
Sonu
309
6. BLM Alt Dzey Yatan. Hasta Grubu: isleyen bir Model
Hasta Seimi
312
Genel lkeler
314
Odak Grup Oturumu: Temel Dzenlemeler
....... 320
Oturumun Plan
323
Yapmn tesi
345
Sonu
350
EKLER
353
DZN...
379
nsz
1960'h yllarn sonu, yatan hastalara sunulan bakmda byk bir deiime
tanklk etmitir - bu deiim, uzak blgelerde bulunan byk devlet
hastanelerinde uzun sreli kallardan, yakmda bulunan hastanelerin kk, akut
servislerinde ksa sreli, fakat tekrarlayan kallara doru gereklemitir.
Psikiyatri hastanelerinin politikasndaki deiim, akut psikiyatri hastalarnn
tedavi edildii servislerin ilevi ve yapsnda da arpc deiimlere yol

amtr. Aynca bu deiimlere psikofarmakolojide nemli ilerlemeler, kriz


kuramnda gelimeler, somatik terapilere gvenin azalmas ve yeni akl sal
mesleklerinin ortaya k elik etmitir. Ancak psikoterapi teknolojisinde
buna karlk gelen deiiklikler genel olarak gereklememitir. zellikle grup
terapisi hza ayak uyduramam ve yeni klinik koullara uyacak ekilde
geliememitir. Yatan hastalarn grup terapistleri baka bir zamanda, baka bir
ortam iin gelitirilmi stratejik yaklamlar kullanmaya devam etmilerdir.
Bu kitapta, ada akut psikiyatri servisindeki klinik ortamn, geleneksel
psikiyatrik hasta gruplannmkinden temelde farkl olduunu ve geleneksel grup
terapisi tekniinde kkten bir deiim yaplmas gerektiini iddia ediyorum.
Amacm, deitirilmi grup terapisi kuramn ve akut yatan hasta bakmnda
karlalan klinik gereksinimlere uygun teknik ve stratejiler sunmak. Mskakbel
dinleyicilerim "n saflardaki" klinisyenler - yani akut hastalann yatt
psikiyatri servislerinde sklkla yaanan kargaann arasnda gruplar ynetmeye
alan akl sal profesyonelleridir.
7
KSA SREU GRUP TERAPLER
Akut yatan hasta servisleri byk eitlilik gsterir, fakat prototip olma
zellii tayan (ve benim bu kitapta szn ettiim) ada psikiyatri
servisinin baz zellikleri vardr: saylar onbele otuzbe arasnda deien
hastalar bir ile hafta arasnda kalrlar serviste. Psikopatoloji geni bir
yelpazeye yaylr; gsterili ar psikozlar (z-y-kc davranlarn ya da
ksa psiktik dengesizliklerin elik ettii) snr kiilik bozukluklar,
depresyon, madde bamll, yeme bozukluklar, yalla bal psikiyatrik
bozukluklar, grece iyi ilevde bulunan bireylerde (ounlukla intihara ynelik
davrann elik ettii) akut krizler ve dengesizlikler. Servis kilitli veya
ak olabilir; kilit-liyse hastalarn ounluu ak serviste ilevde
bulunabilir. alan personel birka mesleki disiplinden gelir (ve genellikle u
dallardan rencilerden oluur): hemirelik, psikiyatri, sosyal hizmetler,
meslek terapisi, klinik psikoloji, elence ve etkinlik terapisi, hareket, dans,
mzik ve sanat terapisi. Bu akl sal personeli ok eitli tedaviler sunar:
farmakolojik, bireysel, grup ve aile psikoterapileri, evre terapisi, mesleki ve
etkinlik terapisi, elektrook terapisi. demeyi yapan nc taraflar,
hastalarn hastaneye kabul ve taburcu kararnda mthi etkili olan gl
kiilerdir. Psikiyatri servisinin hz genellikle lgmcadr; hasta ve
personelin deiim oram hzl; personelin ekimesi ve gerilimi yksek;
psikoterapi ise blk prktr.
Bu kitabn yatan hastalara grup terapisi yapan terapistler iin klinik yararnn
olmasn amalyorum. Bu amala btn olas kaynaklardan bilgi topladm. Yatan
hasta servislerinde alan bir terapist ve son yldr yatan hasta terapi
gruplarnn lideri olarak kiisel klinik deneyimlerimden, kendi klinik
aratrmalarmdan ve klinie ynelik tanmlayc ve aratrma hteratrnden
yararlandm. Ayrca yllar boyunca psikiyatri servislerinde alan ekip
yeleriyle yaptm tart8
ONSOZ
malardan, bu kitab hazrlarken ziyaret edip ekiple grtm ve pek ok grup
terapisi seansn izlediim yirmibe yatan hasta birimindeki kiisel
gzlemlerden de yararlandm. Bu yatan hasta birimleri zel, kamu ve/ya
niversite hastanelerinde bulunuyordu. Gzlemlerimde herhangi bir sapma varsa
bu, mkemmel bir hrete, mkemmel eitim programknna ve cmert personele sahip
olan en nl, en saygn hastanelerde yaplmasndan kaynaklanmaktadr.
Bununla birlikte bu kitapta szn ettiim akut psikiyatri servisi yaygn
olmasna ramen her yerde ve her zaman grnen trden deildir. Hastane
psikiyatrisi dnyas ok genitir ve benim ok az tandm pek ok klinik tipi
mevcuttur. ocuklara, ergenlere veya yallara, madde baunhlarna, balama
muhta kronik hastakra, idaresi zor psikotik hastakra ve sulu akl hastalarna
adanan byle servislerde alan klinisyenlerin tantmadm ilke ve tekniklerin
bir ksmn hemen kuuanmaya bakyacaklanm ve dierlerini kendi klinik ortamkrna uyarkyacakkrm umuyorum.

Ay okta tedavi gren h a s t a k r d a n oluan terapi g r u p k r n y n e


t e n t e -rapistler zerk bir ekilde hareket ederler: becerileri ve kararkr
grubun seyrini, yapkcak eyleri ve sonucu belirler. Yatarak tedavi gren grubun
lideri iinse hayat ok daha farkldr. Bir psikiyatri servisi hastalar,
randevular, ekip, para, eitim ve gzetim kaynakkn bakmndan birbiriyle rten
ve rekabet eden eitli terapiler sunar. Sonu olarak yatan hasta grubunun
bykl, bileimi, oturumlarn skl ve sresi, yardmc terapist atanmas,
gzetim, istee bah veya zorunlu katlm politikas gibi nemli kararkr veren
grup terapisti deil idari personel olmaktadr.
Yatan hasta grubunun kaderi byk oranda, bu kitapta srasyla anktacak olan
gerek grup seansnn dnda i gren baglamsal ve
9
MSA SOREU GRUP TEKAPLERI
idari faktrlere baldr. Bu yzden, bu kitabn ilk iki blm servis ve kk
grup arasndaki etkileimi, son drt bjmse ayrntl bir biimde terapi
stratejilerini ye tekniklerim anlatacaktr.
1. Blmde, yatan hastalara uygulanan ada tedavileri anlatacam. Grup
terapisinin rol, grup terapisi programlarnn yaps, bu programlara verilen
ncelikler, oturumlarn nitelii ve skl, liderlik, stratejik odak ele
alnacak konular arasnda bulunuyor. Baz yatan hasta birimleri, tedavi
personelinin ne kadar zamannn ve enerjisinin grup terapisine aktarlmas
gerektii konusunda kararsz olduu iin, grup terapisinin etkisine dair
deneysel ve rasyonel-insancl kantlar sunacam. Aratrma literatrnn geni
bir ekilde taranmas ve eletirilmesi bu kitab klinisyenler iin k^nik rehber
olma amacnn dna karacaktr. Ama eski akademik alkanlklar kolay kolay
yok olmuyor, bu yzden aratrma literatrnden yine de sz etim. B u -nunla
birlikte bu durum okumay skc hale getirdi ve son taslakta ancak en nemli
aratrmalara yer verdim; en ayrntl ve skc paralan ekler blmne aldm.
2. Blmde yatan hastayla grup almas yapmak iin gerekli birka yapsal
deiiklii anlattm. Geleneksel grup terapisinin ilkelerine ait ksa bir
zetten sonra yatan hasta grubunun klinik ortamm ve bunun gerektirdii teknik
ve yapsal deiiklikleri tanmladm. Bu deiiklikler amalarda, grubun
niteliinde, byklnde, oturumlarn sresinde ve sklnda, gizlilikte ve
terapistin rolndedir.
Yatan hasta ortamnn gerektirdii yapsal deiikliklerin terapistin temel
stratejisi ve teknikleri zerinde ok byk etkileri vardr -3. ve 4. blmn
temalarn bu deiiklikler oluturuyor. ou okuyucu kitabn adndaki
"inpatient" [yatan hasta] ifadesini hatal bir ekilde "impatient" [sabrsz]
olarak alglayabilmektedir. 3. Blm bu
10
NSZ
hatann nsezili bir hata olduunu ileri sryor, nk ar, sabrl,
yanstmal, ynlendirmesiz teraptik yaklamn yatan hasta grup terapisinde
yeri yoktur. Yatan hastalarla grup" terapisi yapan terapistlerin daha ksa bir
zaman erevesi kullanmalar, aktif ve etkili olmala-n, grup iin pek ok etkili
yol kullanarak etkin bir yap oluturmalar gerekmektedir. Ve destekleyici, her
zaman destekleyici olmalar arttr: yatan hasta grup almasnn tamam bir
destek temelinin oluumunu gerektirir. Lider, tehlikelerden uzak ve gvene dayak
bir grup havas oluturmay kolaylatracak ok sayda teknikten haberdar
olmaldr.
4. Blm terapistin burada-ve-imdi yi grup terapisinde kullann anlatyor.
Bu blmde burada-ve-imdi'nin mantn anlatp ya-antsal grup teraperindeki
yaamsal neminin altn izdim ve yatan hasta ortamnn dourduu zel
sorunlar tarttm. Pek ok grup terapisti yatan hasta grubunda burada-ve-imdi
odandan kanr, nk etkileimi yzleme veya atmayla eit grme hatasm
yaparlar. 4. Blmde burada-ve-imdi'nin destek, ballk ve z-geerleme
amacyla en ar hastalarla bile kullanlabileceini vurguladm.
Son iki blm, grup terapisi oturumlarnn zel modellerini sunuyor. 5. Blm
iyi ilevde bulunan hastalardan, 6. Blm psikotik olup zayf ilevde bulunan
hastalardan oluan gruplar anlatyor. Bu modelleri ayrntlaryla anlatmama
ramen bunlan bakalarmm izleyecei ablonlar olarak sunmuyorum; bunlarn daha

ok bu gruplarn yaplandmlm grup oturumunun genel stratejilerini


gstereceklerini istiyor ve dier terapistlerin izleyecekleri ilemleri kiisel
tarzlarna ve klinik ortamlarna uygun bir ekilde oluturacaklarn umuyorum.
Bu kitapta zellikle yatan hasta grup terapisi programnn merkez konumdaki
vazgeilemez bileenine odaklandm: gnlk "konuma"
11
KISA SREU GRUP TERAPLER
terapisi grubu. Ben bu kitab yazarken klinik adan nem tayan ksa bir
rehber hazrlamak istedim, ansiklopedi kalnlnda ve kapsamnda bir kitap
deil. Bu yzden anlatmadm pek ok konu var; bunlar arasnda byk
eitlilie sahip uzmanlk gruplar (bkz. s. 17); yardma grup terapisi
teknikleri (video gsterme, psikodrama, hareket, dans ve sanat terapisi); snr
kiilik bozukluu olan, intihara eilimli, saldrgan, isteksiz, paranoid
hastalar gibi baz zel problemlerin gerektirdii yaklamlar; terapi eitimi ve
gzetim, uzman personele ynelik T-gruplan, halka ak toplantlar gibi grup
terapisiyle ilgili konular bulunuyor. Bu nemli noktalan atlamamn tek nedeni
kitab geniletmemek deil, bugnn tartmal ve karmak yatan hasta grup
terapisi alannn, uzmanlamadan ok temel kuram ve uygulamaya katkda
bulunulmaya gereksinimi olduunu dnmemdir.
Aceleyle karalanm grup seanslar gzlemlerimi 400 sayfalk bir kitaba
dntrmek olduka uzun bir yolculuktu ve bu yolda bana pek ok insan yardma
oldu. Bea Mitchell ve muhteem bilgisayar en bata geliyor, ikisi de son
taslan durmadan sondan bir ncekine dnmesi karsnda sabrm yitirmedi.
Btn msveddeyi okuyup eletirilerini sundukkn iin Dr. David Spiegel ve
hemire Carol Pay-ne'e; "odak gruplar" modeline deerli katklarndan dolay
Vivian Ba-nish'e; uzun bir projenin hemen ardndan bu kitaba baladm iin
beni balayan ve destek veren aileme; sarslmaz ibirlii ve yardmlar iin
Stanford niversitesi Tp Fakltesi Psikiyatri Servisi ekibine; cmert
yardmlar iin Marjorie Crosby'ye; editrlk yardmlar iin Phoebe Hoss'a bu
ii tamamlayabilmem iin gereken zgrl ve akademik donanm bana salayan
Stanford niversitesine; ve ziyaretlerime ve almalarm incelememe izin veren
pek ok yatan hasta servisi personeline mteekkirim.
12
1. Blm
Grup Psikoterapisi ve ada Psikiyatri Servisleri
Eer bu kitabn konusu, ayakta tedavi gren hastalarda grup psikote-rapisi
olsayd, hemen bu ilk paragrafta doruda klinik sulara dalmak, derhal klinik
strateji ve teknikleri tartmaya balamak uygun olurdu. Fakat bu, hastanede
yatan hastalarla yaplan grup psikoterapisi iin uygun olmaz! Y a t a n hasta
grubunun "zgr" olmayp ayakta tedavi gren hasta terapi grubunun tersine her
zaman daha byk bir tedavi sisteminin bir paras olmas, yatan hasta grup
terapistinin bildii nemli bir klinik gerektir.
Bu yzden sze, grup terapisi ve iinde gerekletii teraptik organizasyon
arasndaki ilikiyi inceleyerek balayacam. ada akut psikiyatri servisleri,
grup terapisine ek olarak ok sayda baka terapi eidi sunar: psikotropik
ilalar, bireysel terapi, evre terapisi, meslek terapisi, aile terapisi,
elektrook tedavisi. Bu terapiler iice gemitir: bir terapi hakknda verilen
kararlar dier terapilerin herhangi birini ya da hepsini birden etkileyebilir.
Dahas, yatan hasta birimlerinin bazlar eitli terapi trlerine farkl
ncelikler atfedebilir ki, bu da grup psikoterapisinin uygulanmas zerinde
geni kapsaml etkiler yaratabilir.
ncelikle, yatan hasta servisinde grup terapisine verilen rol inceleyelim.
Sonra yatan hasta grup terapisi programlarn bekleyen
13
K S A S8EU G R U P TERAPllHa
nemli problemlere ve servislerin bu problemler iin sunduu zmlere
bakacaz. Son olarak da, yatan hastalarla yaplan grup terapisinin etkinliini
tartacam.
Mevcut Uygulamalar
Grup Terapisinin Rol

Bildiim kadaryla btn akut yatan hasta servisleri yatan hastalara ynelik
grup terapisi uygulamas sunmaktadr. Gerekten de grup terapisinin etkinliini
destekleyen kantlar ve akl sal uzmanlarnn bu konuyla ilgili olumlu
duygulan o kadar gldr ki, kk grup program olmakszn ilevde bulunmaya
alan yatan hasta biriminin yeterliliini savunmak ok zordur.
Bununla birlikte ou servis grup terapisine fazla yatrm yapmaz ve yalnzca
batan savma programlar sunar. Zaman zaman yatan hasta gruplar servis
ynetiminin resmi onay olmakszn ynetilir. Bir keresinde yneticisi bir
psikofarmakolog olan bir niversite kliniini ziyaret etmitim. Bu kii bana
birimin ynetimim yaklak bir yl nce devraldn, ilk ayda gruplar
gerekletirmeye altm ve akut ortamlarda terapi gruparmm etkisiz olduu
sonucuna vararak grup programm "dattm" anlamt. Ancak ekibiyle
grtmde bana gece hemirelerinin "sohbet gruplar* ad altnda gnlk
terapi gruplarna s o t t o voce [ksk sesle] devam ettiklerini sylediler.
(Daha sonra anlatacam gibi farkl isimler alnda grup toplantlar yapmak hi
de nadir grlen bir durum deildir.)
Literatrde baz servislerin ksa bir sre ncesine kadar terapi program
olmakszn ilevde bulunduunu gsteren baz bilgiler bu14
GRUP PSKOTERAPISI VE ADA PSKYATR! SERVSLER
lunmaktadr. rnein iki psikiyatrist, kaleme aldklan bir makalede akut yatan
hasta servisinde haftada iki kez grup terapisi gerekletirdikleri deneysel bir
almay anlatmaktadr. [ A ] * Y a z a r l a r serviste yatan hastalarn
gruplarn ie yaradn dndklerini, an skntsndan yaknmadklarn ve
(istee bal olmasna ramen) gruplara mutlaka katldklarm bildirmektedirler.
Son olarak, yazarlar grup terapisi programnn geleneksel sabah vizitlerine gre
pek ok stnl olduunu (biraz da aknlkla) fark etmilerdir.
1975'te bir psikiyatri hemiresinin benzer bir raporunda bir psikiyatri
biriminde yaplan grup terapisi program anlatlmaktadr. [ B ] Akut yatan hasta
birimindeki hemireler haftada bir kez gerekletirilen terapi oturumlarnn
yeterli olmadm grmlerdir. Bu hemireler serviste alan psikiyatrlarn
destei (veya ak itiraz) olmaks-z n kk terapi grubu program
gelitirmeye balamlardr. K k terapi grubunun hastalar iin nemli bir
renme deneyimi saladn, duygularn aka tartlmasnn servisin
ileyiini kolaylatrdm, hastalarn hemirelerin resmi tavrlar konusunda
(kolal beyaz niformalar da dahil olmak zere) gl olumsuz duygular iinde
olduklarn ve terapi grubunun hastalarn dier mevcut terapi ekillerine
bavurmalarn kolaylatrdm biraz da ararak bildirmilerdir.
Burada inam duraklatan nokta, bu makalelerin 1970'lerin ortas g i b i yakn
bir d n e m d e kaleme alnm olmalardr. Y a t a n hastalarn tedavisini
stlenen ekip yelerinin yatan hasta gruplarnn etkinliini bamsz bir
ekilde kefetmeleri kukusuz gven verici olup benim
*
Bu blmdeki keli parantez iindeki harflerle yaplan gndermeler, ekte ( s a
y f a 353-377 aras), ilgili araurmann ahnlandg ve e e r uygunsa tanld^ blm beUrtmektedir.
15
KISA SOREU GRUP TERAPIUERI
grlerimi desteklemektedir. Yine de ayn zamanda psikiyatri ve hemirelik
eitim programlarnda grup terapisi yntembilimine ne kadar az yer verildiini
yanstmaktadr.
Programlariri eitlilii
Bugnk yatan hasta tedavi programlarnn en belirgin tek zellii artc
eitlilikleridir. Birleik Devletler'deki ayaha tedavi kliniklerini ziyaret
ettiimde uygulanan grup terapisi programlarnn olduka tutarllk iinde
olduklarm grdm. Bununla birlikte, ada yatan hasta birimlerindeki grup
tipleri, liderlik strateji ve teknikleri, bileen rntleri ve oturumlarn
sresi ve skl konularnda byk eitlilik bulunuyor.
nsann bam dndren bu bolluk ya lkenin her yerinde bulunan yatan hasta
kliniklerinde ayn anda ortaya kan yaratclk patlamasn ya da alandaki
nemli ve aanacak karmaay yanstmaktadr. Servislerde uygulanan grup terapisi

programlar nemli miktarda hayal gc ve srekli mesleki geliim iin esas olan
bir yaratclk sergilese de dengeli bir merkezin olmay da olduka rktc.
Yatan hasta grup terapisi iin belirlenmi ilkeler ve bir servisten dierine
tutarl olan strateji ve teknikler bulunmuyor. Bu eksiklik, gen terapistlerin
eitiminde karldk yaratmakta ve uzun vadede alan ve hastalarn karlar
iin zararl ve tehlikeli olan "herkes bann aresine baksn" yaklamn
cesaretlendirmektedir.
Yatan hasta servislerindeki terapi grubu tiplerini bir dnn. Benim ziyaret
ettiim servislerde genellikle toplanma sklklan haftada birle arasnda
deien geleneksel konuma gruplar ve ounlukla haftada bir veya iki kez
toplanan ve tam gn alan bir tedavi perso16
GRUP PSIKOTERAPtSt VE ADA PSKYATRI SERVSLER
neli veya yalnzca bu amala tutulan yarm gn alan bir akl sal uzman
tarafndan ynetilen bir dizi uzmanlk grubu bulunuyordu. Ziyaret ettiim
servislerin sunduu gruplar ok eitliydi. Bunun nedeni benzer gruplara farkl
servislerde arkk isimlerin verilmesi olabilir. Bu gruplar arasnda etkileim
gruplar, analitik gruplar, oklu aile gruplar, ama gruplar, hareket terapisi
gruplar, sanat terapisi gruplar, masaj terapisi gruplar, gei gruplar,
geveme gruplar, rehberli fantezi gruplar, dans terapisi gruplar, mzik
terapisi gruplar, bahecilik grup terapisi, ila eitimi gruplar, gelecei
planlama gruplar, teraptik topluluk gruplar, yaayan beceri gruplar, el
sanatlar gruplar, cinsellik gruplar, taburcuyu planlama gruplar, problem
zme gruplar, sohbet gruplar, farkndalk-eitimi gruplar, motor beceri
gruplar, girikenlik eitimi gruplar, davransal etkinlik gruplar, odak
gruplar, psikodrama gruplar, erkek gruplar, kadn gruplar, yaplandrlm
eitim gruplar, aile yaam gruplar, karar verme gruplar, kuklaclk
gruplar, duygusal zdeleme gruplar, pembe dizi tartma gruplar, grev
gruplar, etkinlik gruplar.
Grup terapisi programlarnn eitliliini anlatmann bir dier yolu,
birbirinden olduka farkl grup programlan uygulayan farkl birimi anlatmak
olabilir. Bu birim benzer ekilde yaplandrlmt. Akut yatan hasta
birimlerinin yatak says yirmi ile otuz arasnda deiiyordu, hasta yat
sresi ortalama iki haftayd ve niversite eitim hastanelerinde bulunuyorlard.
nn de alan says yeterliydi ve hepsi de yerel ve ulusal dzeyde iyi
tannan servislerdi.
A Servisfnde her ey geleneksel tbbi modele gre yryordu. Gnlk viztler
ciddiye almyordu. Servis efi ve stajyer psikiyatrist-ler hastalan
tanyorlard, hemire ya da tedavi ekibinin dier yelerinin ok az katlm
bekleniyordu. Tartma ncelikle ila veya
17
KISA SREL GRUP TERAPLER
elektrook tedavisine, etiyolojik bir faktr olarak olas bir organik faktre
veya hastane sonras taburcu planlarna odaklanyordu. Servisin grup
terapistleri bol miktarda ve olduka nemli bilgilere sahip olmalarna ramen
vizitlere hibir katkda bulunmuyorlard.
Servis efi grup terapisiyle hi ilgilenmediini aka belirtmiti.
Stajyerlerinden hibiri grup ynetmiyordu, nk onlar iin uygun gzetimin
mevcut olmadna inanyordu. Grup yntemleri konusunda deneyimli psikolog ve
sosyal hizmet uzmanlarnn bulunmasna ramen tp rencilerinin veya psikiyatri
stajyerlerinin tp personeli olmayan birileri tarafndan eitilmelerinin iyi bir
fikir olmadn ileri sryordu; bu uygulamann kt bir rol modeli
oluturacan ve pek ok gen doktoru psikiyatride kariyer edinmekten
caydracan dnyordu.
Servisin bir sosyal hizmet uzman tarafndan ynetilen resmi bir grup program
vard; grup haftada kez bir saatliine toplanyor ve servisteki en iyi
ilevde bulunan yedi ya da sekiz hasta bu gruba katlyordu. Lider her oturumdan
nce hasta seimini yapyor ve onlan gelmeye ikna etmek zere ziyaret ediyordu.
Bireysel ve aile terapisi konularnda iyi bir eitim alm olan sosyal hizmet
uzman, grup terapisi konusunda hi de hevesli deildi ve mmkn olduunda
oturumlar memnuniyetle iptal ediyordu. O serviste olmadnda ya da tatile

ktnda grup terapileri yaplmyordu. Hemireler grup ynetmiyordu, nk


servis efi hemirelerin terapi yapmamasn emretmiti. Eskiden meslek terapisti
gruplar ynetiyordu, ama iten karlmt, nk bahemirenin bana
sylediine gre, "ok fazla sayda personel, ok fazla sayda hastaya terapi
yapmaya alyor ve kimse hastann gndelik sorunlarna yardm etmeyi
istemiyordu."
Haftada bir grup terapisi yapmak zere bir sanat terapisti ve dans
18
GRUP PSKOTERAPS VE ADA PSKYATR! SERVtSlBU
terapisti geliyordu, ama personelden hi kimse bu oturumlarn nasl bir ey
olduunu anlatamyordu. Haftada bir akam oklu aile grubu toplanyordu, fakat
hastal?nn bu gruba katlm oran ok dkt. Haftada iki kez yanm saatlik
teraptik topluluk oturumu yaplyordu; bu oturumda servis problemlerinin
tartlmas gerekiyordu, fakat oturumlar sessiz geiyor ve laf olsun diye
yaplyordu. Haftada bir kez bo zamanlan deerlendirme terapisti ksa bir
oturum gerekletiriyor ve bu oturumda hastalarla birlikte haftann etkinliini
planlyordu.
B Servisinde haftada iki kez krkbe dakikalk grup terapileri yaplyordu.
Gruplar iki psikiyatri stajyeri ve bir hemire ynetiyor ve graplan iin
servisin en iyi ilev gren hastalann (yaklak yirmiiki hasta arasnda sekizi)
seiyorlard Serviste dier gruplar da yaplyordu:
Haftada iki kez yaplan topluluk oturumlan: biri klinik efi, dieri bahemire
tarafndan ynetiliyordu.
oklu aile grubu: haftada bir kez krkbe dakika toplanyordu, katlm azd.
"Sosyal beceriler" grubu: taburcu ncesi hastalar haftada bir kez krk-be
dakika toplanyor, iki hemire tarafndan ynetiliyordu (bu oturumlarn ierii
ve sreci haftada iki kez toplanan psikoterapi grubu-nunkinden ayrt
edilemiyordu).
Sanat terapisi grubu: haftada kez altm dakika toplanyor, zellikle bu i
iin tuman bir lider tarafndan ynetiliyordu.
"Gndelik yaant" grubu: haftada kez toplanyor, meslek terapisti ve kronik
hastalara yemek piirme ve kiisel bakm gibi temel becerileri reten
psikiyatri teknisyenleri tarafndan ynetiliyordu. "la eitimi" grubu: haftada
bir kez altm dakika toplanyor, ilalarn etkileri ve yan etkileri hakknda
bilgi veren ve hastalann ila alma ko-19
r o 0 5 .
He.

"
"
^ biI
ps^ri b
^
.r veriyor ve ekbmae g

raois, dans terapim,

^
*

*
f m l " ^
L
**
*
>*** fclSC Toto
ve
^ b* *
** "
^
U
B
ta^tenir^yaVvenn
btln,e
^ **,* ^ e, -* ~~ * ~
Haftada d to "i*"1"
P da baka SWPdavardV'
tun hastalan o hafta *
tokbe
^ k a top
^patiktoplulukot^u^tadab

^baltadaUrkez^evekon^oda^ora
Sosyal beceri grubu. halta
toplanyordu.
;W kez toplanyordu.
*
"TAaegfanu gruDu
20
GRlffPSKOTHlAPlSlVEACDASPSlKrfATRSERVStJEia
Bu servisleri seme nedenim pek ok adan farkllk gstermeleriydi: grup
terapisine atfedilen saygnlk, mesleki disiplinlere ait rol tanmlan ve
hepsinin tesinde sunulan terapi gruplarnn says ve tipi Fakat bu servislerin
hibiri prototip olma niteliini tamaz: ziyaret ettiim btn servislerin
kendine zg grap program ve gruplarn ynetilme tarzna ait kurallar vad.
Grup terapisi programlarnn geni ve insan sersemleten eitlilii di
e eitli programlar iinde sistemli bir ekilde inceleyebileceim belirgin grup
terapisi konularm semek zorunlu hale geliyor. Btn servislerin gruplar
baklanda vermesi gereken birka karardan sz edeceim: grup terapisinin
saygml, gruplarn bileimi, oturumlarn skl, liderlik, grubun oda.

Yatan Hasta Grup Terapisinin Saypg


Servisler grup terapisi programlarna atfettikleri saygnlk bakmndan byk
farkhhk gsterirler. Yelpazenin bir ucunda servis efinin terapi gruplarm
ynettii, dier gruplara gzetmenlik yapt ve tedavi ekibine ynelik olarak
haftada bir dzenlenen yaant gruplarna katld bir servis; dier ucunda
daha nce szn ettiim, psikofar-makolog olan servis efinin grup programn
datt ve hemirelerin gizli gece gruplarm ynetmeye zorland servis
bulunmaktadr. Servis yneticileri grup programn nemsiz, hatta terapi iin
zarara olarak gryorlarsa grubun etkin bir terapi tarz olmas olasl ok
dktr. Eer tedavi.ekibinin dier yeleri grup terapisini kk gryorsa,
hibir yatan hasta grup terapisti baarl bir grup ynetemez. PersoneUu
phecilii, b
.rohelenn gt
?. yol
KSA SREU GRUP TERAPltERl
aacak biimde i grd bir sreci balatr ki bu durum yaygm bir ekilde
"kendisini gerekletiren kehanet" olarak bilinir. Personel duygularn aka
ya da ima yoluyla hasta topluluuna aktarr ve hastann grup terapisi
deneyiminden beklentilerim kt bir ekilde etkiler. Olumsuz beklentiler
psikoterapiyi bozar, ok sayda aratrma, hastann terapinin salayaca
yardma olan inanc ne kadar bykse, nihai terapi sonucunun o kadar iyi
olduunu gstermektedir. [C\ Bulama etkisi nedeniyle bu etki, grup terapisinde
bireysel terapide olduundan ok daha gldr. Terapi konusunda pheci ve
ktmser olan baz grup yeleri duygularm hzla dier hastalara aktarrlar;
stelik "kltr tayclar" olarak ilev grp yeni gelen yelerin moralini
bozarlar.
Byle bir grubu kolayca tanyabilirsiniz: gruplar seyrek olarak ve ksa
srelerle toplanr, bireysel terapistler oturumlar blp kendi hastalarn
"arrlar"; tedavi ekibi gruplar iptal etmek iin bahaneler arar; gruplar
beceriksiz ve eitimsiz kiiler tarafndan, genellikle gzetmensiz olarak
ynetilir; gruplara zaman dolduran etkinlikler gzyle baklr; ekip bilgisizdir
ve zaman zaman eitli y u p trleri konusunda alaycdr; gruplarn pek ok
ilevi olabilir (rnein tartma, beceri eitimi veya taburcuyu planlama),
fakat "psikoterapi" gruplar olarak grlmezler. Hatta bazen grup liderlerinin
"psikoterapi" yap-malan aka yasaklanr.
Servisindeki grup terapisi program hakknda sorular sorduum bir klinik efi,
terapi grubunun her gn toplandm, syledi. A n c a k ksa sre sonra rendim
ki, iki kk terapi grubunun haftada bir, otuz dakikalk topluluk oturumlarnn
haftada iki ve hastalarn o hafta yapacaklan etkinlikleri planladklar etkinlik
planlama oturumunun haftada bir kez toplandn kastediyordu. (Btn bunlar
psikoterapi
22
GRUP PStKOTERAPISl VE AC.DAS PSKYATRI SERVSLER
gruplar olarak gryordu.) Sonra szlerine yle devam etti, "Sonra
hemirelerin, meslek terapistlerinin ve danslarn ynettii 'karmakark'
gruplar var, ama onlarn terapi gruplar olduunu kim syleyebilir ki?"
Hastalan grup terapisinden armak grup terapisinin kmsen-diginin ak bir
belirtisidir. Baz zel servisler, oraya kendi zel hastalarm yatran doktorlar
tarafndan ynetilir. Bu doktorlar hastalarnn servisteki terapi gruplarna
katlp katlamayacan belirler; eer doktor servise hastasnn grupta olduu
bir saatte gelirse, grubun geri kalannda yarataca rahatszl nemsemeksizin
hastasnn derhal gruptan ayrlmasn ister. Btn hastalara verilen mesaj ok
aktr: grup terapisi yapmak ho bir eydir, ama terapiye mdahale etmedii
srece. Hastann grup terapisine ve liderlere olan inanc -ki bu baa-nl bir
sonu iin gerekli bir kouldur- engellenir ve grup terapisinin etkisiz olduu
varsaym ksa srede gerek haline gelir.
Baz servisler -rnein daha nce anlattm C Servisi- grup terapisine deer
verir ve programn grup terapisinin etrafnda biimlendirir. Oraya kabul edilen
btn doktorlar hastalarnn otomatik olarak grup terapisi programna
katlacann ve bireysel terapi seansla-nn grup terapisi saatlerine uygun
olarak ayarlamalar gerektiinin farkndadrlar.
ok sayda hastann zel alan birka psikiyatrist tarafndan ya-Unldg baz
zel hastanelerde hi de tatmin edici olmayan bir program dzeni grlr. Her

psikiyatrist servisteki kendi hastalarndan oluan gruplar ynetir - ya da


genellikle kendi gruplarn ynetmesi lm bir akl sal uzmann (bu
genellikle psikiyatrik sosyal hizmet uzman olur) tutar. Bu uygulama, baz
hastalann karlarnn topluluun btnnn karndan stn olmasna yol aar
ve serviste uygu23
KSA SREU GRUP TERAPLER
lanan her trl program bozucu etki yapar. Farkl kiiler tarafndan ynetilen
birka grup olabildii ve hepsi de grup liderlerine uygun bir zamanda topland
iin, hemirelerin btn servis hastalarn kapsayan bir program organize
etmeleri olanaksz hale gelir.
Yatan Hasta Grubunun Bileimi
Psikiyatri servisi grup bileimine ynelik iki yaklam kullanr. Baz servisler
(rnein A Servisi ve B servisi) dzey modelini kullanr ve grece iyi ilev
gren hastalar "st dzey" grubu, grece gerilemi psikotik hastalar "alt dzey"
grubu olarak belirlenir.
Dier servisler (rnein C servisi) takm modelini kullanr. Bu modelde servis
iki ya da takma blnr, yeni gelen hastalar srayla her takma alnr ve
her takm bir terapi grubu olarak toplanr. Bylece takm terapi grubu olduka
heterojen olur ve bu grupta kronik, gerilemi psikotik hastadan, grece daha
uyumlu olup, ciddi hayat krizleriyle karlaan hastalara kadar her ilev
dzeyinde lasta bulunur.
Terapi grubu bileimine ynelik btn bu yaklamlarn avantajlar ve
dezavantajlar vardr. Bir sonraki blmde anlatacam gibi baarl programlar
her ikisinin de yararl taraflarn toplamann bir yolunu bulmaldr.
Grup Oturumlarnn Skl
Hzl hasta giri-k akut yatan hasta servisindeki en byk sorunlardan
biridir. Grup terapisti, grupta bir istikrar oluturmak istiyorsa, benim
grme gre yalnzca bir olas strateji sz konusudur ve
24
GRUP P3KOTERAHS1 VE ADA PSKYATR SERVSLER
o da grup terapisi seanslarm olabildiince sk gerekletirmektir. Yirmiiki
yatakl bir serviste ortalama kal sresi bir ile iki hafta arasndaysa,
yalnzca haftada iki kez buluan grubun bileimi bir toplantdan dierine ok
deiecektir. Her gn toplanan bir grubun yeleri de kukusuz sk sk deiir,
fakat bir toplantdan dierine grubun istikrarn koruyacak sayda ye kahr.
{Bir sonraki blmde bu konuyla ilgili eyler de anlatacam.)
Bununla birlikte yalnzca ok az sayda serviste "resmi" psikoterapi gruplar
gndelik olarak toplanr. Standart uygulama en byk terapi grubunun haftada
iki, en fazla kez toplanmasdr. Uzmanlk gruplar (imdilik btn alternatif
gruplar iin bu ifadeyi kullanacam {bkz. s. 17]) haftada bir veya iki kez
toplanr.
"Konuma psikoterapisi" gruplar neden tipik bir ekilde bu kadar seyrek olarak
toplanr? Servis yneticileri hibiri zorlayc olmayan birka neden ileri
srmektedir. rnein baz birimler, hemirelerin rotasyon programlan yznden
gruplar haftada iki kereden daha fazla toplayamadklarn belirtmektedir, nk
hemirelerin vardiyalar gruplarda daha sk yardmc liderlik yapmalarna izin
vermemektedir. (Oysa bir baka servis, ekip yelerinin alma saatlerini
belirli bir sre iin grubu ynetecek ekilde -rnein iki ila ay boyunca-ve
grup ider(ler)i srekli olarak gndz vardiyasnda alacak ekilde
ayarlamann bi de zor olmadn gstermitir.) Personeli yetersiz olan
servisler eleman eksiklii ve hemirelerin snrl zaman* y-Personel says
ok yetersiz olan servisler talihsiz bir ksrdngye kaplrlar, servisin etkin
olarak kabul edilmesini salayacak olan resmi talepleri karlamas iin o kadar
ok brokratik ilem vardr ki, hemirelerin servisi gerekte daha etkin hale
getirebilecek olan teraptik deneyimler salayacak zamanlan kalmamaktadr.
25
KISA SREU GRUP TERAPLER
znden oturumlar daha sk yapamadklarn bildirmektedirler. Youn ve "gelen
gidenin ok olduu" bir servisteki alma programlan da nemli olmasna ramen,
grup terapisine ynelik tutumlar grup terapisinin sklnn temel

belirleyicisidir. Bir servisin klinik efleri grup terapisine deer veriyorlarsa


-mirdbile dictu! [harika bir balant]- alma saatleriyle ilgili almaz
problemler bir mucize eseri birdenbire zlmekte, bireysel terapi talepleri ve
hasta, doktor ve hemirelerin programlar grup terapisi programna kolayca
uydurula-bmektedir. Yardmc liderler tercih edilir olmasna ramen baz
birimler onlann vazgeilmez olmadn renmitir, iyi eitimli bir lider "tek
bana" da verimli alabilir. Personel says belirgin ekilde az olan bir
serviste geleneksel terapi grubu haftada yalnzca bir kez toplanyor, fakat
haftada drt akam grubu ynetmek zere olas en dk cretle bir danman
tutuyordu.
Bazen ekip yelerinin liderlik iin verdikleri mcadeleler yznden hibir grup
yeterince sk toplanamyor gibi grnr. Bir sonraki blmde anlatacam gibi,
disiplinleraras rekabet, her disiplini kendi teraptik blgesi iin savamaya
iter. Mesleki gururu kurtarmak iin haftalk grup programnda her disipline yer
verilir, bunun sonucu olarak da hastann programnda daha nce szn ettiim
uzmanlk gruplanndan ou yer alr. Gerekten de baz servislerde gnde grup
oturumu yapld bile olmakta, fakat hibir grup haftada bir veya ikiden daha
sk toplanmad iin hasta sreklilii olan tutarl bir grup deneyimi
yaayamamaktadr. Byle bir program hastadan ok personelin ihtiyalan iin
dzenlenmi gibidir. Younluuna ramen byle bir program terapi iin
zararldr: birletirmeden ok datmayla sonulanr ve dalm hastalann talep
ettii yapy salayamaz.
26
GRUP PStKOTERAPISI VE ADA PStKIYATRI SERVSLER!
Yatan hasta gruplarnn yeterince sk toplanmamasmn bir dier nedeninin grup
liderlerinin gruplar nasl yneteceklerini bilmemeleri olduuna inanyorum.
Alanda, yatan hasta grup terapisi iin yaygn bir ekilde kabul edilmi, tutarl
bir program olmad iin bu liderler uygun bir eitim almamlardr. Sonu
olarak, yatan hasta gruplarnn liderleri etkisiz bir model kullanr ya da her
lider de nova [yenil bir yaklam yaratma giriiminde bulunur. Her iki ekilde
de yatan hasta grup oturumlan karmak ve etkisiz olur. Mantkl teraptik
kurallann olmaymdan hastalar krdar liderler de yaknr; terapistler yatan
hasta gruplarn ynetmek isterler, fakat ayn zamanda alma-lan konusunda
huzursuz ve moral bozukluu iindedirler. Genellikle bu elikili duygulara
terapi gruplanru daha az toplayarak tepki verirler - bu da ne yazk ki kk
grubu ynetmeyi daha da zorlatrr.
Grup liderlii
Kk yatan hasta grubunu kimin .ynetecei karmak bir sorudur. ncelikle,
liderlik konusu ok sayda personelin arasndaki atmay yanstan bir ayna
ilevi grr. Profesyonel disiplinlerin byk blm yatan hasta terapi grubunun
liderlii iin uygundur: psikiyatri hemireleri, psikiyatri teknisyenleri,
psikiyatristler, psikologlar, psikiyatrik sosyal hizmet uzmanlar, meslek
terapistleri, bo zamanlan deerlendirme terapistleri, etkinlik terapistleri,
hareket terapistleri, dans terapistleri, sanat terapistleri v; bu disiplinlerde
eitim alan renciler. En yaygn rastlanan grup lideri psikiyatri hemireleri,
en nadir grnen liderlerden biri psikiyatristlerdir (ancak niversite
hastanelerindeki akut hasta servislerinin yaklak yzde ellisinde gruplar
psikiyatri stajyerleri tarafndan ynetilir).
27
KISA SBEU GRUP TERAPtlfK
eitli proesyonel disiplinlerin rol konusundaki tutumlarda ok byk farklar
vardr. rnein C Servisinde disiplinler arasndaki snrlar tamamen belirsizdi
ve btn servis personeli psikoterapist olarak atanmt. Dier uta bulunan A
Servisinde psikiyatristten ve belli bir dereceye kadar psikiyatrik sosyal bizmet
uzmanndan baka bi kimse terapi yapamyordu. (Hatta daha nce szn ettiim
gibi A SeTvisindeki meslek terapisti gizlice yrtt teraptik etkinlikleri
yznden iten karlmt.)
Bu yzden, grup liderlii konusundaki tartma, ounlukla liderin
yeterliliinden ok, g, saygnlk ve mesleki alan konusunda yaplan bir
tartmadr. Bu disiplinlerde alarann ounun eitimleri srasnda grup

terapisi ve neredeyse tamamnn yatan bastayla grup terapisi konusunda eitim


almam olmas durumu daha da karmak-latrmaktadr.
Disiplinleraras rekabetin btn yatan hasta grup terapisi program zerinde
etkileri olmaktadr. Genelde ekip yeleri gruplar ynetmek ve "terapist" olarak
anlmanm getirdii saygnln ve hastann zamanm doldurma veya bakmn
salama gibi daha az tatmin edici bir rol oynamak yerine, hastann iyilemesinde
daha tatmin edici olan bir roln tadn karmak isterler. Gruplarn says,
tipi ve skl konusundaki kararlar genellikle hasta iin neyin en etkili
olacandan ok, personeli en ok neyin rahatsz edecei temeline dayanarak
verilir. rnein daha fazla liderin daha etkili olaca dnlerek deil
(aslnda durum bunun tersidir), her disiplinden bir temsilci bulunmasn
salamak amacyla baz yatan hasta gruplarn drt veya be profesyonel liderin
ynettiim grdm olmutur. Daha nce ifade ettiim gibi, tek bir terapi grubu
iin gnlk seanslar programlamak yerine ok sayda uzmanlk grubunu toplama
politikasnn altnda da
28
GRUP PStKOTERAPSt VE ADA PSKYATRI SERVSLER
ayri nedenler yatmaktadr.
Bylesi mesleki rekabet genellikle terapi iin zararldr. ok sayda liderin
ynettii farkl tipte gruplar sz konusu olduunda, grup liderlerinin grubun
nemli olaylarn serviste alan personele anlatabilecei bir ortam olumaz.
Ekip yeleri dier meslek yeleri tarafndan gerekletirilen gruplarla hi
ilgilenmez ya da bu gruplara sayg duymaz. Serviste en fazla bulunan ekip
yelerinin (rnein tam gn alan hemireler veya servis psikiyatristi),
hastann dier grup-lrdaki teraptik deneyimleri konusunda ne kadar az bilgi
sahibi olduunu grmek ok artcdr. Bu bilgisizlik hemireler, doktorlar ve
hastay yatran psikiyatrist arasndaki iletiimde ciddi problemlere yol aar.
"
ounlukla grubun resmi ad, grubun gerekte ne yapt konusunda ok az bilgi
verir. rnein bir serviste yalnzca haftada bir kez toplanan resmi psikoterapi
grubu yaplyordu, fakat ayn zamanda haftada kez dans terapisi grubu da
toplanyor ve yalnzca bu oturum iin tutulan bir dans terapisti grubu
ynetiyordu. Fakat bu dans terapisi grubuna katlp hastalarla grup deneyimleri
hakknda konutuumda "dans terapisi grubu" adnn uygun olmadn gr-dm:grup
youn (ve etkili) bir psikoterapi grubuydu ve ara sra fiziksel hareketi (ksa,
szel olmayan veya getalt tr egzersizlerdi bunlar) kullanyordu. Serviste iyi
ilevde bulunan hastalarn byk ounluu bu gruba katlyordu ve gruba ok
deer veriyordu, liderin herhangi bir resmi psikoterapi eitimi yoktu, fakat son
derece baarlyd ve onbe yldr byle gruplar ynetiyordu. Grubun hastalar
iin ok nemli olmasna karn, dans terapistiyle (servise yalnzca haftada
akam geliyordu) tam gn alan personel ve hastalarn bireysel
psikoterapistleri arasndaki iletiim
kopukluu yznden
29
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
gruptan f a z l a yarar salanamyordu.
Farkl disiplin yelerince ynetilen gruplar anlama ve takdir etmedeki
yetersizlik, byk bir yanl anlamaya ve gvensizlie yol aar. Pek ok terapi
grubunu izlediim bir servise yaptm ziyaretin sonunda verdiim bir seminerde
bir meslek terapisi rencisiyle konumutum. Buruk bir ekilde hareket
terapistinin servisteki en nemli grup terapisti olduunu, fakat servis ekibi
ona sayg duymad iin gnlk ziyaretlerim srasnda greceim terapistler
listesine eklenmediini ve o seminere davet edilmediini syledi. Bu olaydan
nce haftada iki akam toplanan hareket terapisi hakknda sorular sorduumda
hemireler grup hakknda alaya bir ekilde konuup, ihtiyalar tehlikeli bir
ekilde tatmin eden "dokunmal, hissetmeli" "acayip" bir grup olduunu
sylemilerdi. Grubu gzleyen meslek terapisti rencisinin tuttuu kaytlar
bilgi vericiydi. Dans terapisi lideri ara sra "gven d" ve "grup
kucaklamas" gibi altrmalar tavsiye ediyordu; fakat bunun dnda fiziksel
dokunma vurgulanmyordu. Bununla birlikte, servis ekibinin geri kalan bu kk
aynnuy alarak grubu ktlemek iin kullanmt. Kukusuz bu tr eletiriler

sinsice yaplr; ekip yeleri isteyerek ya da istemeden grup formatma dair


olumsuz duygulann hastajara aktararak grubun etkisini azaltrlar.
Pek ok niversite hastanesinde, hatta lkenin nde gelen psikiyatri
hastanelerinde bile psikiyatri "ajyerlerinin grup ynetmemelerinin byk
talihsizlik olduuna inanyorum. Stajyerlik programn dzenleyenler bunun iin
birka neden ileri srerler. nde gelen psikiyatri hastanelerinden birinde her
stajyerin, servisle ilgili dier idari grevlerinin yan sra yedi bireysel
hastas vard. Stajyerler gnde oniki ile ondrt saat arasnda alyorlard ve
klinik efi onlann grup yapacak
30 .
GRUP PSKOTERAPIS! VE CAGDA PSKYATRI SERVSLER
zamanlan olmadn sylyordu. A Servisinde klinik efinin onlara gzetmenlik
yapacak tp eitimi alm eleman olmad iin stajyerlerinin grup ynetmelerine
izin vermediini daha nce sylemitim. Bir dier niversite hastanesinde klinik
efi, psikiyatri stajyerlerinin gemi yllarda grup ynettiklerini, fakat
hastanede kalanlarn deien yaps ve hastanede kal sresinin ksalmasnn
gruplan tatmin edici bir ekilde ynetmelerini olanaksz hale getirdiini
belirtiyordu. Gzetmenler bu stajyerlere, "gerek bir terapi grubu" ynetselerdi stratejilerinin ne olacam tekrar tekrar hatrlatmay gerekli bir retici
ara olarak gryorlard. Grnen o ki, klinik hayatn gerekleri hl anlalp
kabullenilmi deildir. Ksa sreli grup, grup dinamiklerini renmek iin ideal
olmasa da, yatan hasta servisinde mevcut hayatn gerei budur ve bir sre daha
byle olmaya devam edecektir.
Nedeni her ne olursa olsun psikiyatri uzmanl programlannda yatan hastayla
grup terapisi eitiminin olmaynm ciddi etkileri vardr: yatan hasta biriminin
idari efi neredeyse her zaman bir psikiyat-risttir; ve psikiyatri eitimi grup
terapisi eitimini dlad srece, yatan hasta birimlerinin grup terapisini
bilmeyen ve desteklemeyen profesyonellerce ynetildii ackl durum devam
edecektir.
Akl sal uzmanlan olarak gruplann ounu yneten psikiyatri hemirelerinin
grup liderlii rol konusunda karmak duygulan vardr. ncelikle, ounun resmi
grup terapisi eitimi yoktur ve bu rolde kendilerini yetersiz hissederler.
Gruplan ynetmekten holan-salar ve hekimin verdii "grevleri" takdir etseler
de bunun nedeninin psikiyatristin grubun pek de nemli olmadn dnmesi
olduunu biraz da kzgnlkla fark ederler.
Hemireler yirmi yldr yatan hasta gruplanmn birincil sorumlu31
KISA SREU GRUP TERAPLER!
luunu slendikleri iin doal olarak grup programnn kendilerine ait olduunu
iddia etmeye balamlardr. Son yllarda terapi gruplarn ynetmeyi isteyen
dier ak sal uzmanlarnn (bo zamanlan deerlendirme terapisti, etkinlik
terapisti, hareket terapisti) alana akn etmesiyle belirli bir gerginlik ba
gstermitir. Bu rekabetin talihsiz bir sonucu, uzman gzetmenler arayan grup
liderlerinin bunu talep etmede gnlsz olmalardr; kontrol bir baka
disipline kaptrmaktan o kadar korkmaktadrlar ki, gereksinimlerini ve
gvensizliklerini aka tartmazlar bile.
Pek ok psikiyatri hemiresi yllarca yatan hasta terapi grubu ynetmi ve
olduka becerikli terapistler haline gelmitir. Bu da bir problem
oluturmaktadr: baz hemireler terapist olarak becerilerine ramen, birincil
psikoteraptik uzmanlarn saygnlnn ve maddi kazanlarnn ok azn alyor
olmalar karsnda kzgnlk hissetmektedir. Bu hemireler ayn zamanda servise
bir yllna veya alt aylna gelen psikiyatri stajyerlerinin, hemirelerden,
onlarn uzmanlndan yararlanamayacak kadar rkmeleri karsnda da anlalr
bir fke duymaktadr. Gerekten de yeni gelen psikiyatri stajye-riyle deneyimli
psikiyatri hemiresi arasndaki gerilim bir niversite hastanesinin herhangi bir
akut psikiyatri servisinin srekli gzlenen bir zelliidir.
zel bakm gerektiren hastalar kabul eden baz hastanelerde salksz bir
rnt gzledim. Servislerdeki hastalarn ounluu, yatan hastalarn hastane
bakmnda uzmanlam zel hekimler tara&ndan (zellikle somatik ya da
farmakolojik terapi iin) yatrlmt. Hastalan yatran hekimler hemirelerin
gruplan ynetmelerine izin vermiyor, bunun yerine grup terapisti olarak, iyi

niyetli olmakla birlikte, grup terapisi eitimi almam bir profesyoneli


(ziyaret ettiim iki
32
GRUP PS1KOTERAPIS1 VE ADA PSKIYATRI SERVSLER
serviste bir hastane vaizi ve dier ikisindeyse evlilik ve aile danmam sz
konusuydu) grevlendiriyordu. Bu rnt hemire-hekim gerilimini hem yanstyor
hem de kkrtyordu. Hemireler fkeleniyor, moralleri bozuluyor ve
kmsendiklerini hissediyorlard; zel alan hekimlerin hastalarn fazla
sahiplendikleri ve hastalarn baka terapistlerle paylama (belki de kaybetme)
olaslndan korktuklar iin kendileri iin ok az tehdit oluturan deneyimsiz
grup terapistle-riye almay tercih ettiklerini aka sylyorlard.
Tatmin edici olmayan tbbi bakma ait zc hikayeler anlatmaya devam
edebilirim, fakat artk sylemek istediimin aka anlaldna inanyorum:
disiplinleraras rekabet hastann tedavisi asndan kanlmaz bir ekilde
zararldr ve kk terapi grubunun "kime ait olduu," etrafnda ok fazla
profesyonel rekabetin belirginletii bir konudur. Grup lideri rolnn kime
verilecei hassas bir konudur, daha nce vurguladm gibi yatan hasta grubu tek
bana bir ada deil, bamsz, karmak takmadalarn bir parasdr.
Yatan Hasta Gruplarnn Oda
Gnmzdeki uygulamalarda grup oda tartmasna neyin yaplmadm syleyerek
en iyi ekilde balayabilirim. Gzlediim ok sayda yatan hasta terapi
gruplarndan hibiri etkileimsel odakl deildi: gruplar burada-ve-imdi
zerinde almyordu. 3. Blmde uzun uzadya anlatacam gibi etkileimsel
odak etkin terapi grubu iin sine <ju7ion'dur [olmazsa olmaz koul]. Psikotik,
iyice dalm hastalann bulunduklar da dahil olmak zere btn gruplarda
yelerin birbiriyle etkileimde bulunmalarna, bu etkileimi anlamalanna ve
oradan genellemelere varmalanna yardmc olmak ok nemlidir.
33
KSA SOREU GRUP T E R F I L E M
Grup etkileimini nasl kullanacaklarm (ya da kullanmamay seeceklerini)
anlamayan grup terapistleri kt bir ekilde bocalarlar. Terapistin seanslar
boyunca etkin bir odak arad nice oturum izledim. Herhangi bir nedenle grup
yelerinin birbiriyle nasl etkileimde bulunduuna odaklanmayan bir terapistin
yalnzca iki nemli seenei kalr: orada-ve-o zaman ynelimi ve ortak tema
ynelimi. Bu seeneklerin her ikisinin de ciddi yetersizlikleri vardr.
Orada-ve-o zamana ait problemlere odaklanan bir terapist, hastala-nn hastaneye
neden yattklarn ya da darda karlatklar nemli yaamsal olaylarm ya
da serviste meydana gelenlerle ilgili yaknmalarm ya da endielerini
inceleyebilir. Bu tr bir yaklamla meydana gelecek en iyi ey, bir hastann
kendisi hakkmda bir ey aklamas ve dier hastalarca kabul edilmesi ve
karlnda dier hastalann da kendilerinden bir ey aklamaya
cesaretlenmeleri olabilir.
Gzlediim grup terapistlerinin yapt en yaygn hata, hastann sunduu oradave-o zaman krizini grubun zecei bir problem olarak kullanmalandr. Bu
neredeyse her zaman iin en kt seimdir. Bir grubun, bir hastann "dandaki"
problemine tavsiye ve neri yoluyla uygun bir zm bulduu nadir grlr. Her
eyden nce hastann sunduu veriler kanlmaz bir ekilde hataldr. kincisi,
hastann hem kendi kendine hem de bireysel terapistinin yardmyla eitli olas
zmleri dnecek bol bol zaman vardr. Bir saatten ksa bir sre iinde ve
yetersiz veya arpk bilgiye dayanan bir grup o hastaya yararl olmada nadiren
baanl olur. Byle bir yaklam hemen hemen her zaman grup iin bir
baarszlk deneyimi olacaktr. Ardndan moral bozukluu gelecek ve yelerin
gruba olan inanc a z a l a c a k -tr.
Kk terapi grubunu, servisle ilgili yakmmalan veya idari konu34
GRUP PSKOTERAPSl VE ADA PSKYATRI SERVSLER
lan tartmak iin kullanmak etkisiz bir uygulamadr. ncelikle idarede bulunan
kiiler genellikle grupta bulunmaz; byle bir tartma iin baka yollar her
zaman mevcuttur, rnein serviste yaplacak bir ak oturum zm olabilir.
Fakat daha da nemlisi, deerli terapi zamannn boa harcanmasdr: kk
terapi grubunu mzmzlanma seansna veya i toplantsna dntrmek, hastann

direnciyle gizli bir anlama yapmak ve altn frsatm skc bir geree
dnmesine izin vermek anlamna gelir.
ou grup terapisti tarafmdan tercih edilen ikinci bir seenek is grup
tartmalanm ortak temalara odaklamaktr. rnein bir hasta intihar, varsamlar,
kayp, gvensrzlik veya herhangi bir bireyleraras temadan sz ediyorsa,
terapist dier hastalarn o temayla ilgili kiisel deneyimlerini ya da o temaya
kar tutumlarn anlatmalanm isteyerek yelerin katlmlarn artrabilir. Bu
yaklamn baz dezavantajlar vardr.
Hastalarn ounluu kendileri iin kiisel bir aciyet tamayan bir konuya
kar fazla istekli olmadklarndan, tema tartmalan sklkla dzensiz ve
entelektel dzeydedir. Oturumlar kii ynelimli alma seanslarndan ok, konu
ynelimli tartma seanslan olma zellii tar. Dahas, tema merkezli
oturumlarda yeler tartmaya kar ilgi duymu olsalar da, rahatszlklarnn
stesinden gelmelerini salayacak bir ey kazandklarn hissetmezler.
ou serviste grubun ad gerek bir etkileimsel yaklam engeller. ounlukla
bu gruplarn adlan grubun gerek odagyla ilikisizdir. rnein bir terapi
grubunun ad "yaam kararlan," dierininki "aile yaam," bir dierininki "karar
verme" idi. Bu isimler yllardr kullanlyordu ve ank grubun yapt eyi
tanmlamyordu. rnein bir zamanlar izlediim bir "aile yaam" grubunun sekiz
yesinden
35
KISA SREU GRUP TERAPLER
si bekard ve yalnz yayordu.
Zaman zaman iyi eitimli klinisyenlerin, grubun dikkatim kendi sSttecine
eviremedikleri iin grup liderliinde baarsz olduklarn gMten. raege
bir bakalm: bir hemire ve bir psikiyatri asistam eassfendan ynetilen dokuz
hastamn bulunduu grup, iki yeni.yenin grap liderlerine grubun nasl ilemesi
gerektii sorusunu yneltme
i balad:, Ynlendirici olmayan bir rol stlenen liderler soruyu gruba
yneltti. Hastalardan biri olan Morris grubun bir ie yarayaca- B t e
sanmadn syledi, nk sorunu iini kaybetmi ve be parasz kalm
olmasyd. Harcamalarn ksmaya alyordu, ama artk taacak bir ey
kalmamt. Altm dakikalk seansn krkbe dakikas Morris'in, iki akn
terapiste ve kimisi konuyla hi ilgilenmeyen kimisi de duygusuz davranan sekiz
hastaya koca iletmesini nasl bacr-dgm anlatmasyla geti. Terapistlerin tek
mdahalesi, grupta mali sorunlar olanlarn bunlar dier yelerle paylamaya
cesaretlendirmek oldu.
Ama gzden tamamen kaan ey Morris'in dier yeler zerindeki etkisiydi. Morris
knk bir plak gibiydi: dier terapi gruplarnda ve servisteki grup oturumlarnda
mali sorunlarndan baka hibir ey hakknda konumuyordu. Dier hastalar onunla
birlikte zaman geirmenin son derece can skc olduunu dnyorlard: grupta
ve serviste ondan uzak duruyorlard. Grup Morris'in mali sorunlar konusunda ok
az ey yapabilirdi, ama insanlar kendisinden nasl uzaklatrdn ve
yalnzlna nasl katkda bulunduunu retmek konularnda ok ey yapabilirdi.
(Gerekten de kars onu terk etmiti ve ocuklaryla arkadalar ondan uzak
duruyordu, ama bunun nedeni onun sand gibi mali baarszl deil, paray
bir saplant haline getirmesi, kendisiyle ok fazla ilgilenip bakalarnn
gereksinimlerine kar36
GRUP PSKOTERAPtSt VE ADA PSKYATR SERVSLER
s duyarsz olmasyd.)
Grup liderleri iyi eitim alm bireysel terapistlerdi ve bireysel terapide
hibir zaman ok deerli terapi sresini tek bir semptomun zerine odaklanarak
harcamazlard. Ama grup terapisinde yaptklar tek ey buydu. Son derece ak
olan etkileimsel seenekleri yakalamay baararmyorlard: rnein Morris'in
yinelemeli ve tekelci SZ-lanmalanm grupta uyandrd duygulan, dier
yelerin ilgisizliini, baarl liderlik gsteremedikleri iin grupta
terapistlere kar duyulan fkeyi incelemek akllarna gelmiyordu. Meslek
hayatm; boyunca, terapistlerin etkileime odaklanma konusundaki yetersizlikleri
(veya isteksizlikleri) yznden, deyim yerindeyse son derece ol lam teraptik
meyveleri dallarnda rmeye terk ettiklerine pek ok kez tank oldum.

Bir baka rnei alalm: gzlediim dzinelerce yatan hasta grubunda bir
terapistin, o seans srasnda grubun dikkatini daha .nce bi olmayan nemli bir
duruma, yani benim varlma nadiren ektiini grdm. Hi kuku yok ki, her ye
bir yabancnn grubu izle konusunda bir eyler hissetmitir. Benim oradaki
ilevim ya da terapistle ilikim ya da izlediim malzemeyle ne yapacam
konusundaki dnceleri nelerdi acaba? Btn bu sorular incelenmeden brakld.
Ayrca pek ok dier nemli grup olay da aratrlmadan kald. yelerin can
sklyor, huzursuz oluyor ve bir aklama yapmadan grubu terk ediyorlard;
oturumun ortasnda ayaa kalkp yer degtii riyorlard; kimileri uykuya
dalyordu; bilinli bir ekilde terapiste satayorlard; birbirlerine kar
uygunsuz derecede dmanca ya da duygusuz bir ses tonuyla konuuyorlard. Bu
olaylarn incefenmeden braklmas gruba bir gerekdlk, nemsizlik ve
bounalk trssi veriyordu - zellikle de bu olaylarn her biri, daha sonra
anlatacan
37
KISA SREU GRUP TERAPLER
ekillerde, teraptik avantaja dntrlebilecekken.
Pek ok terapist geleneksel grup yntemleri konusundaki eitimlerinin yetersiz
oluu yznden etkileime odaklanmada baarsz olur. ye-ye etkileimini
kolaylatrma ve yelerin kendi srelerini gzleyerek renmelerine yardmc
olma yetenei sonradan kazanlacak bir teraptik beceridir. Bunun iin mesleki
retim programnda nadiren bulunan grup eitimi ve gzetim gerekir.
Bunun dnda bir neden daha var: ou terapist etkileimsel yaklamdan
korkuyor. ou klinisyen -zellikle tbbi-yasal konularla ve servisteki doluluk
oranm srdrmeyle ok fazla ilgilenen (ve dolaysyla servisinin psikiyatrik
topluluktaki hretine kar hassas olan) program yneticileri- burada-ve-imdi
yaklamn yzleme, atma, karlama gruplar, "scak sandalye" egzersizi
veya duygusal younluun arttrlmasyla e tutarlar. B a n a gre bu hatal bir
varsaymdr; ve bu kitabn nemli bir hedefi burada-ve-imdi yaklamnn,
destekleyici, tevik edici ve kolaylatrc grup ortamn nasl oluturduunu
aka gstermektir. Bu ortam gerei gibi kullanldnda en rahatsz psikiyatri
hastalar iin bile uygun olacaktr.
Nedeni ne olursa olsun etkileimsel yaklamdan uzak duran terapistler, belirli
bir yn olmakszn akntda srklendiklerini ve k a f a -larnn kark
olduunu hissedecekler ve tutarl bir kuramsal ereve ve ona uygun strateji ve
tekniklere sahip olmann getirdii gven duygusundan yoksun olacaklardr.
Btn bu etmenler -grup terapisini kmseme, tutarl, gnlk bir grubun
bulunmay, uygun bir bileimin ne olduuyla ilgili karmaa, grup liderliini
kuatan mesleki rekabet ve etkin bir odak e k -siklii- yatan hasta grup
terapisinin potansiyel etkinliini byk l38
GRUP PSIKOTERAPlSt VE ADA PSU0YATR1 SERVSLER!
de snrlandrr. Bu engellere ramen bu formatn etkinliini srdrmesi,
terapi grubunun doasnda bulunan gcn boyutlarm gstermektedir.
Yatar Hasta Grup Psikoterapisinin Etkinlii
Etkinlik zerine Tartmalar
Grup terapisinin krk yldr iyi bir ekilde uygulanyor olmasna ramen, akut
yatan hasta servisinin ou idarecisi, yatan hastalarla yaplan grup terapisinin
etkinliini derinden sorgular ve kendi servislerine bu hizmeti almamay
seerler. Birleik Devletler'de, herhangi bir zamanda, grup terapisine giren
hasta saysyla bireysel terapiye giren hasta says byk olaslkla ayndr.
Grup yntemlerinin yararnn kantlanmad klinik bir ortam bulmak zordur bunlarn arasnda ayakta tedavi klinikleri, hapishaneler, kronik hastalarn
bulunduu psikiyatri servisleri, slahevleri, zayflama klinikleri, sigaray
brakma programlar saylabilir. Bu durumda, akut psikiyatri servislerinde grup
terapisinin etkinlii konusunda byle nemli bir tartma neden ortaya
kmaktadr?
Baz servislerde grup terapisi programlar, servis idarecilerinin belirli klinik
ynelimi yznden desteklenmez. Psikiyatri asistanlarnn ve hemirelik
okullarnn eitim programlarnda grup psikotera-pisi eitimi nadiren yer alr
ve yatan hastayla grup terapisi ise neredeyse hibir zaman yer almaz. Klinik

efi ya da servis bahemiresi, grup terapisi konusunda mezuniyet sonras bir


eitim almamsa grup terapisi yntemleri konusunda bir eitimleri yok demektir.
Bu nedenle kiisel olarak alkn olmadklar bir terapi tarzn destekle39
KSA SREU GRUP TERAPLER
meleri beklenemez.
Kimi servislerde, grup terapisinin etkili olup olmad konusu gerekte tamamen
baka konuyla ilgili bir tartmadr - bu da mesleki alanlar konusudur.
Geleneksel olarak, yatan hasta grup terapisi genellikle hemirelik mesleinin
iinde kalr. Fakat ya klinik efi ya da hastay yatran psikiyatrisi-,
hemirelerin, meslek terapistlerinin veya tbbn dndaki disiplinlerden
herhangi birinin psikoterapi yapamayacana inanyorsa (ki genellikle byledir)?
Byle durumlarda grup terapisinin etkisiz olduu ilan edilecek ve grup terapisi
program desteklenmeyecek veya kmsenecektir.
Tartmaya nemli bir dier konu daha girmektedir. ou klinis-yen, ada akut
yatan hasta biriminde grup terapisinin geerli bir tedavi biimi olup olmadm
sorgular. Akut hasta servislerinde zellikle iki sknt verici klinik gerei
iaret ederler: hastanede ksa kal sresi ve geni psikopatolojik yelpaze (bu
servislerde hafif nrotik rahatszlklardan ar psikotik zlmeye kadar uzanan
eitlilikte hastalar yatmaktadr). Bu klinisyenler bu koullar altnda terapi
gruplarnn nasl baarl olabileceini sorarlar. Ne de olsa yelerin
sreklilii ve ego gcnn homojenlii, etkin grup ilevi iin ok nemli olan
teraptik atmosferin ve balln geliiminde nkoul olarak grlmektedir.
Bu iddialarn bir dayana bulunmaktadr. Az sonra "geleneksel" grtp
terapisinin -baka klinik ortamlar iin gelitirilen bir tedavi paradigmasyatan hastalara uygulandnda gerekten etkisiz olduunu gsteren baz kantlar
ortaya koyacam. ada akut psikiyatri servisleri temelden farkl klinik
koullar arz eder ve geleneksel grup terapisi yaklamnn temelden deiimini
gerektirir. Bu i zordur, ama almaz deildir. Bu kitabn grevi, zellikle bu
yeni klinik koullara karlk gelen bir te40
GRUP PS1KOTERAP1S1 VE ADA PSUYATRt SERVSLER
rapi yaklamm anlatmaktr.
Servis yneticileri grup terapisi programna zaman ve enerji har-cayacaklarsa,
yatan hasta grup terapisinin etkili olup olmad sorusunun cevabnn olumlu
olduuna ikna edilmeleri gerekir. Ayn ekilde grup terapistlerinin de
yaklamlarnn etkili olduuna inandrlmalar gerekir. nceki sayfalarda
aratrma bulgularnn, hastann terapinin baanl olacana dair ilk inanc ne
kadar bykse nihai terapi sonucunun o kadar iyi olduunu gsterdiini
sylemitim. Ayn ey terapistler iin de geerlidir: terapistler terapinin
banda terap-tik srecin hastaya yardmc olacana inanyorlarsa basan
olasl anlaml ekilde yksektir. Teeraptik yaklamn etkisi konusunda
kuku duyan terapistler de tam tersine, terapilerinin etkinliini snrlayacak
ekilde hareket etmektedirler. [D]
Bir uzman, etkili bir yatan hasta terapi program oluturmak istiyorsa,
balang noktas tedavi ekibinin inan sistemi olmaldr. Bu yzden, ben de
yatan hasta terapi yaklamnn etkisini gsteren bulgular sunacam. Bu kitabn
"n saflarda" yer alan uygulamaclar iin klinik rehber olmasn amaladmdan,
bu blmde etkinlik konusundaki grlerimi sunup aratrma yntemlerinin
anlatm ve deerlendirmesini ekler blmne brakacam.
Aratrma Bulgular
Yatan hastalarla yaplan grup terapilerinin etkinliini inceleyen aratrmalarda
iki temel yntemsel strateji kullanlmtr. Sonu ile yatan hasta tedavi
grubunun tipi arasmdaki iliki incelenmi; ve yatan hasta tedavi grubunun
deeriyle ilgili olarak hastalarn geriye dnk gzlemlerinden yararlanlmtr.
imdi iki yaklamda elde edilen bulgular srasyla gzden geirelim.
41
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
Sonu ve Yatan Hastalarla Yaplan Grup Terapisi

Btn olas aratrmalar dnyasnda, yatan hasta grup terapisinin etkinliine


dair gvenilir bir lek gelitirmek iin nasl bir proje tasarlanmaldr? Akut
yatan hasta servisine kabul edilen btn hastalar incelenir. Bu hastalardan bir
ksm rastgele ve stratejik olarak eitli grup terapisi programlarna alnr,
bir ksm herhangi bir grup terapisi grmeyen kontrol grubunu oluturur. Grup
terapisine girmeleri dnda hastalarn dier tedavi program tamamen ayn
kalr. Sonu sistemli ve tarafsz bir ekilde belirlenir, sonu ve terapi grubu
deneyiminin yaps arasndaki balantlar llr.
Fakat byle bir proje hibir zaman gerekletirilmemitir1. Hibir zaman da
gerekletirilmeyecektir! Yntemsel problemler o kadar ezicidir ki, lE ada
akut psikiyatri servislerindeki yatan hasta grup terapileriyle ilgili ok az
sayda zenli aratrma yaplmtr. Dahas, yatan hasta birimleri yakn zamanda
byk deiimler geirdii iin yatan hasta grup terapileriyle ilgili eski
aratrmalarn da bir nemi kalmamtr. Sonu olarak, mkemmel olmayan
almalarla yetinmek zorundayz: bu aratrmalar ya yntem asndan kusurludur
ya da farkl, fakat ilgili klinik ortamlarda gerekletirilmitir.
Bu konuda nemli bir bulgu tesadfen elde edilmitir. Bir aratrma ekibi |F]
hastanede ksa sreli ya da uzun sreli kalan ok sayda hastay incelemitir.
Aratrmaclarn amac, tedavi sonucuyla hastanede kal arasndaki ilikiyi
belirlemekti. Aratrma sonucuna gre, hastanede ksa sre kalan hastalar uzun
sre kalan hastalara gre daha byk bir iyileme gstermilerdi.
Bunun zerine aratrmaclar unu merak ettiler: hastalarn gsterdii bu
iyilemenin tek sorumlusu hastanede kal sresi miydi, yoksa bu iyilemeye
katkda bulunan baka etmenler de sz konusu muy42
GRUP PSIKOTERAPISI VE OGDA P S K Y A T R I SERVISlSU
du? Hastanede uzun sre kalan hastalarla ksa sre kalan hastalar arasndaki
iyileme farknn, neredeyse tamamen, ksa sreli hastalarda grup terapisinin
ok daha youn bir ekilde kullanlm olmasna bal olduunu ararak
grdler. Grup terapisi alan hastalar, grup terapisi almayan hastalara gre,
hastanede kal srelerine bal olmakszn zellikle sosyal becerilerde daha
byk bir iyileme gstermilerdi.
Ayn aratrmaclar hastalar zerinde yllk bir takip almas yapm ve
bir dier ilgin bulguyu bildirmilerdir: yatan hasta grup terapisi alan
hastalarn, taburcu, olduktan sonraki ayakta tedavi sureleri boyunca grup
terapisine katlma oranlar daha yksekti. Bu olduka nemli bir bulgudur, nk
ksa sreli hastanede kal, yalnzca hastane sonrasnda uygun terapiyle
elenirse etkili olmaktadr; ve nemli oranda aratrmann gsterdii gibi [G]
grup terapisi, olduka etkili bir tedavi sonras terapi tarzdr.
Baka almalar gstermitir ki, akut hasta birimlerindeki yatan hastalarla
yaplan grup terapisi, tek bana taburcu oranm etkilemese de hastalarn kilit
altndaki birimlere nakledilme zorunluluunu nemli oranda azaltmakta H] ve
kayg bozukluu tansyla gelen hastalarn tekrar ayn ekilde gelme orann
drmektedir (fakat alkolik veya kronik izofrenik bozukluklarla gelen hastalar
iin ayn durum sz konusu deildir). [I]
Yatan hastalarla yaplan grup terapisinin etkili olup olmad sorusunun peine
dmekle ok az ek bilgi Ul elde edilebildii iin, yantlanmas gereken daha
karmak ve klinik adan daha nemli soru, "Hangi tipte hasta iin, hangi tipte
yatan hasta grup terapisi daha uygundur?" eklinde olmaldr.
yi dzenlenmi bir aratrma [K, drt tip grup ortamnn etkinli43
MSA SOKEU GRUP TERAPLER
gini karlatrmtr:
1.
" S r e / h a s t a odakl grup": iderin hastalar arasndaki e t k i l
e i m i a a kavuturup yorumlad destekleyici bir grup.
2.
"Davransal grev grubu": liderin her ye iin davran ynelimli terapi
program oluturduu grup.
3.
" P s i k o d r a m a / g e s t a l t grubu": gruptaki her yenin srayla
gl bir d u y -gusunu tanmlayp yaamasnn istendii duygu-uyandrma grubu.
4.
Serviste herhangi bir grup terapisi deneyimi yaamayan kontrol grubu.

Aratrmaclar gruplarn etkinlik asndan nemli lde farkllatn


bulmutur: "sre/hasta odakl grup"taki hastalar dier iki tip gruptaki ve
kontrol grubundaki hastalardan anlaml lde daha iyi sonular ortaya
koymutur. Davransal terapi grubu grece etkisizdir; ve psikodrama/gestalt
grubu terapiye zarar vermektedir: yani gruba katlan hastalarn semptomlarnda
art olmutur.
Dier aratrmaclar geleneksel psikanalitik tarzda yrtlen (yani aktif ve
ynlendirici olmayan, igr-ynelirali liderin ynettii) grup terapisinin
yatan hasta ortamnda etkisiz olduunu bildirmektedir. ILI Bu almalar, bir
ortamda gelitirilen klinik bir yaklam, uygun olmayan baka bir ortama
uygulamann hata olduunu gstermektedir.
Grup terapisi programlan belirli tipte hastalarn zel gereksinimlerine kar
duyarl olmaldr. grye veya duygu uyandnlmasma odaklanan, ynlendirici
olmayan liderlerin ynettii gruplarda psiko-rik hastalann daha da ktye
gittiklerini gsteren gl bulgular mevcuttur. [M]
zet olarak, bu aratrma bulgulan gstermektedir ki, grup terapisi
programlannn uyguland akut yatan hasta servislerinin tedavi edici zelligii
bu programlara! uygulanmad servislere gre daha
44
GRUP PStKOTERAPS VE AGDAS PSlKTATRl SERVtSLER
- T\ dr- baz grup yaklamlar dierlerinden daha etkilidir (ynlen-(Vrici
olmayan, yaplandrlmam, igr-ynelimli, psikanalitik Masunlar yatan hasta
ortamlarnda daha verimsizdir); ve psikotik hastalann durumu geleneksel grup
terapisi yntemleriyle daha ktlemektedir.
Yatan hastalarla yaplan psikoterapi, btn psikoterapiler gibi iyi de olabilir,
kt de: uygun grup terapisinin byk teraptik yararlar olabilir,
dnmeksizin seilmi biimler terapi iin zararl olabilir.
Hasttarm Geriye Drtfe Deerlendirmeleri
Hastalarn, hastanede kal srelerinin senunda grup terapisi deneyimleri
hakkndaki grlerinin sorulduu ve yatan hasta tedavi tr lerini
karlatrmal olarak deerlendirmelerinin istendii baz almalar
bildirilmitir, [ti] (Bu almalarda en yaygn biimde incelenen dier yatan
hasta tedavi biimleri bireysel terapi, ila tedavisi, hemirelerle bire-bir
terapi, meslek terapisi, etkinlik terapisi, hasta
toplantlardr.)
Bu aratrmalar bize ne sylemektedir? Birincisi, byk bir eitliliin
olduunu fark etmek nemlidir. Yatan hasta servisleri ok eitli tedavi trleri
sunar; ve hastalar neredeyse bir kafeteryada seim yapar gibi kendileri iin en
uygun grnen terapi trn seerler.
Btn aratrmalar, hastalann en ok psikiyatristleriyle yaptklar bireysel
terapiye deer verdikleri konusunda gr birlii iindedir. Bununla birlikte,
bireysel terapi hibir zaman ilk seenek olmamakta-<hr. Her hastann olduka
deneyimli psikiyatristler tarafndan haftada U ila be saat arasnda grld
yatan hasta servislerinde bile hasta-inn yzde 50'sinden az bireysel terapiyi
en nemli terapi tr ola-elinmektedir. [O] Eer servis, haftada en azndan
grup tera45
KISA SREL GRUP TERAPILER
pisinin yapld bir program sunuyorsa, terapi grubu gl bir ikinci seenek
olmaktadr.
Baz almalarda bildirilen dier nemli bir bulgu, hastalarn en fazla setii
terapi trnn ilikiye dayal terapi olmasdr. lk drt sray alan madde,
neredeyse her zaman, hastay hastaneye yatran psikiyatristle yaplan bireysel
terapi, grup terapisi, hemirelerle yaplan birebir konuma ve dier hastalarla
yaplan konumalar olmaktadr. Kiisel olmayan terapi usulleri (rnein el
sanatlar, servis etkinlikleri, ila tedavisi veya hasta toplantlar) neredeyse
hibir zaman hastalarn ounluu tarafndan tedavi deeri yksek seenekler
olarak grlmemektedir. Grne gre hastaneye yatrlan psikiyatri hastalan
daha anlaml ve destekleyici bireyleraras alveri ve onarm aray
iindedir.

Geriye dnk almalar, farkl tipte hastalarn farkl tipte terapi grubu
yaklamndan yararlandn gstermektedir. P] Snr kiilik bozukluu olan
hastalar ve nrotik duygu durum bozukluu olan hastalar terapi gruplarna byk
deer vermekte ve genellikle yatan hasta terapi grup deneyimlerini bireysel
terapiden daha deerli grmektedirler. stelik hastalara meydan okuyan,
tedavilerinde daha fazla sorumluluk stlenmelerini bekleyen ve yeler arasndaki
etkileime odaklanan gruplar tercih etmektedirler.
izorenik hastalarn gruplara yksek puan vermeleri olasl dktr. Bir
almada IQ], serviste yaplan dokuz teraptik yaklam iinde grup terapisine,
bireysel terapi ve dier hastalarla konumadan sonra nc sray vermilerdi.
Genelde daha destekleyici olan, kendilerinden daha az ey talep eden ve
kendilerini grup grevlerini gerekletiremeyen bireyler olarak alglamadklar
bir grubu tercih etmektedirler. izorenik tepkinin eitli tipleri arasnda
paranoyak
46
GRUP PSIKOTERAHSI VE ADA PSKYATR SERVtSLER
hastalar grup deneyimine en fazla kzanlardr.
Byk bir almann sonulan, eitli tan kategorile.ri arasndaki farkl grup
tercihlerini ak bir ekilde gstermektedir. [R] incelenen serviste, her hasta
her gn iki gruba katlmaktadr: birincisi, servisteki hastalarn yansndan
oluan, destekleyici, younluu dk, mcadeleci olmayan bir ekip grubu;
ikincisi, hastalara daha fazla meydan okunan, terapileri konusunda birinci
grupta olduundan daha fazla sorumluluk stlenmeleri istenen, st dzey
hastalardan (dzey grubu) oluan gruptur. (Bu alma srasnda servis, psikotik
zellikleri daha fazla olan gerilemi hastalar iin younluu dk bir grup
sunmuyordu.) Bir yanda izofrenik hastalar, dier yanda duygu durum bozukluu
olan veya snr bozukluk gsteren hastalar birbirine tam zt seenekleri
seiyorlard. Onbir servis etkinlii iinde, iki gruba da katlan izofrenik
hastalar takm grubunu nc, daha fazla meydan okuyan dzey grubunu yedinci
sraya koyuyordu. Snrdaki hastalar dzey grubunu birinci, takm grubunu
beinci sraya koyuyordu; duygu durum bozukluu olan hastalar dzey grubunu
ikinci ve takm grubunu beinci sraya koyuyordu.
Aratrma literatrnde, psikotik hastalarn destekleyici, geree-odakl,
yaplandnlm grup terapilerinde en baarl ekilde tedavi edildiine dair bir
gr birlii vardr. [S] Yaplandrlmam grup deneyimi onlar daha kaygl
hale getirmekte ve kendileri hakknda ok fazla ey aklarlarsa grupta daha
baansz olmaktadrlar. [T] Btn klinik literatrn taranmas da ayn sonucu
ortaya koymaktadr: psikotik hastalar, gereklik-ynelimli veya etkinlikynelimli yatan hasta grup terapilerinde igr-ynelimli olanlardan ok daha
baanl olmaktadrlar. IU] Gndz tedavi merkezlerindeki grup terapisinin gzden
geirilmesi benzer sonulan vermektedir: igry ve bask47
KSA SREU GRUP TERAPLER
nn kaldrlmasn amalayan grup terapisi izofrenik hastalar iin z a rarhdr. [ V j
Aratrma Literatrnn zeti
Aratrma literatrnden, yatan hasta grup terapisi konusunda u sonulan
karabiliriz:
1. Grup terapisi yatan hasta birimlerinde etkin bir tedavi trdr. Sonucu gzle
grlr ekilde iyiletirmektedir; hastalar taburcuda bu grup terapilerine byk
deer verdiklerini belirtmektedirler; yatan hasta grubunda tedavi edilen
hastalarn hastane sonras tedavi programna katlma oranlan yksektir.
2. Grup terapisinin tipi byk nem tamaktadr. Nrotik hastalarla uzun sreli
grup terapisi iin tasarlanan geleneksel grup terapisi yaklam, akut yatan
hasta servisinde etkisiz ve byk olaslkla z a -rarldr. Akut yatan hasta
birimi iin grup terapisi tekniinin byk oranda deitirilmesi gerekmektedir.
3. Yatan hastayla grup terapisi tekniinin hastalarn tipine uyacak ekilde
deitirilmesi gerekir: farkl tam gruplan farkl grup terapisi yaklamlan
gerektirir. Psikotik olan ve olmayan hastalarn ok farkl biimlerde grup
terapisi istediklerini gsteren gl bulgular vardr.
Grup Terapisi Yapmaya Deer mi? Dier ddialar

Akut psikiyatri servislerinde aktif grup programmn varln hakl gsteren


aratrma bulgulannm yan sra baka nedenler de vardr -bunlar bulgulardan ok
rasyonel-insancl temeli olan nedenlerdir. lk olarak hastalarn hastaneye yatma
nedenlerini bir dnn.
46
GRUP PSlKOTERAPSt VE ADA PSKYATRI SERVSLER
Semptomlar eitlilik gsterse de, hastanede yatan hastalann byk ounluunun
psikolojik dengeleri bir tr bireyleraras kriz, ounlukla da nemli bir
ilikinin gerekten kayb ya da kaybolma olasl sonucunda bozulmutur.
stelik, hastalarn byk ounluunun kafas kronik bireyleraras problemler
yznden karktr - rnein yaltm veya yalnzlk, zayf sosyal beceriler,
cinsel endieler, otori-ttvle atma, fke, yaknlk ve bamllk. Tedavi
ekibi hastalarla empatik, teraptik bir iliki gelitirmek istiyorsa bu
bireyleraras endielere ynelmelidir.
Terapi grubu bunlara iki nemli ekilde ynelir. Birincisi, grup, hastalann
bozuk bireyleraras rntleri kefedip dzeltmeyi rendii mkemmel bir
teraptik arenadr. Grup, hastalara hastane sonras uyuma ynelik etkili
bireyleraras bilgiler verir. Hastalann davra-mlannm istedikleri bireyleraras
ilikileri gelitirmelerini nasl engellediini anlamalanna yardmc olunur ve
sosyal beceriler konusunda bilgi sahibi omalan salanr.
ikincisi, yatan hasta terapi grubu, hastalann hastanede kaldkan srada
birbirleriyle iliki kurma becerilerini artnr. Hastalar arasndaki ilikinin,
tedavi sonucunun nemli bir belirleyicisi olduunu gsteren nemli miktarda
aratrma bulgusu vardr. [W] Hastalann resmi olmayan bir biimde toplanmalan
ve.birbirleriyle iliki kur-malan hastanede kaln etkilerine byk katkda
bulunur: hastalar ya birbirlerini destekler, doyurur ve bilgilendirir; veya
birbirlerini tehdit eder, birbirlerinin kafasn kantnr ve birbirlerine
yabanclar. Yatan hasta terapi grubu, hastalann arasndaki ilikiye
odaklanarak birbirlerinden aldklan yardm glendirir. Gerektii gibi
ynetilir-se yatan hasta gruplan, hastalar arasndaki atmay azaltr, yalnz
ve Mne kapank hastalann katlmm kolaylatmr, ballk ve karlkl
49
KISA SREU G R U P TERAPttBM
sayg duygusunu artrr ve bireyleraras korku ve nyarg engellerini ykar.
Yatan hasta terapi grubu, hastann acil gereksinimlerine ynelmesinin en
mantkl yolu olmakla kalmaz, ayn zamanda klinik ortamn gerektirdii bir
terapi tr olma zelliini tar. Tipik bir yatan hasta servisinde hastalar
karmak, gl bir sosyal sistemin iine t a m a -men gmlmlerdir. Hastalar
penceresiz, tek hcreli organizmalar olarak grmek ve onlara yalnzca ila ve
bireysel terapi sunmak, tera-ptik ihmaldir ve hastalan o sosyal sistemin
yapsnda bulunan nemli teraptik potansiyelden mahrum brakmak anlamna gelir.
Hasta gnn onalt saatini uyank geirmektedir. Psikiyatri servislerinde
alan becerikli uzmanlar, bu saatleri yalnzca zaman dolduran, vakit ldrc
etkinliklerle harcamaktansa uygun destek ve ynelimle nemli teraptik yardmlar
salayabilirler.
Sosyal teraptik sisteme tamamen gmlmek, ikiyz yl nceki ahlaksal tedavi
reformundan beri, psikiyatri hastas olarak hastaneye yatmlmann temelini
oluturur. Bu, daha yakrn dnemde, hastane tedavisinin son ideolojik dneminde,
teraptik topluluun ilkelerinde vcut bulur. Gnmz psikiyatri servislerinin
kriz ynelimli oluu ve hzl hasta geli-gidii, teraptik topluluu (en
azndan yapsal u n -surlarnda) kullanlmaz hale getiTse de, hasta destei,
sorumluluk ve sosyal eitim gibi ideolojik unsurlar kk grup terapisi
programnda varln srdrr ve ifadesini bulur.
Aktif grup programlarnn olmad servisler hem hastalara geni bir terapi
yelpazesi sunamamakta, hem de genellikle buralarda, psikolojik onarm iin esas
olan destekleyici teraptik evreyi salayamayan personel almaktadr.
Herhangi bir grup terapisi program olmayan bir servisteki profesyonel ekip
ounlukla cesareti krlm
50
GRUP PStKOTERAPtSt VE ADA PSKYATR SERVSLER

bir ekiptir. Buralarda alanlara, birebir alan terapistin (genellikle bir


hekim) etkin tedavi unsuru olduu anlamna gelen eyler sylenir Kendi rolleri
geici ve idaridir, teraptik toplulua ekidzen vermeye ve hastann bireysel
terapi saatleri arasndaki zamanm doldurmaya yneliktir.
Bu durum kanlmaz olarak honutsuzluk yaratr. Nasl yaratmasn ki? Hemireler
etkin bir terapist olmak iin gerekli becerilere sahip olduklarnn ve bu
becerilerin emirler gerei boa gitmek zorunda olduunun farkndadrlar.
Honutsuz, cesareti krlm bir ekip, btn servis idarecilerinin bildii gibi
kmsenmemesi gereken bir konudur. Ekip honutsuzluu disiplinleraras
atmay, hasta ihmalini, sk sk ie gelmemeyi ve elemanlarn sk sk
deimesini dourur. Dahas, ekip honutsuzluunun ve atmasnn, zellikle
gizliy-se ve ifadesini bulmamsa (ve grup terapisi programlar olmayan
servisler, ekip desteini, geliimini ve atmalarn zmn salayan srekli
bir ara sunmada baarsz olan servislerdir), kanlmaz bir ekilde servisin
teraptik etkinliini zedelediini gsteren inand-nc bulgular vardr. [X]
Sonu
zetle, yatan hasta grup terapisi program kantlanabilir ekilde etkilidir.
leriye ve geriye dnk aratrmalar, yatan hasta grup terapisinin, hastalann
zamann ve hastane ve ekip kaynaklarnn etkili ve ie yarar bir ekilde
kullanlmasn saladm, gstermektedir. Grup terapisi programlarna aktif bir
ekilde katlan ekip yeleri kendilerini ie yarar, deerli ve yapc bir
ekilde meydan okunmu olarak hissetmektedirler; bylece servisteki teraptik
programlann her ynne
51
KSA SOKU GRUP TERAPttERl
t
rla
Ekin bir eMlde kalmaktadvrkr.
Fakat e t K k liderlik iin uzmanlam beceriler gerekmektedir, Ne reysel
terapi ne de^ygkta tedavi gren hastalarla grup terapisi eitini, yatan basta
grup terapisti iin yeterli bir klinik hazrlk salamaz. Akut yatan hasta
servisi temelden farkl bir klinik ortamdr ve grup erapisi tekniklerinin
temelden deiimini gerektirir. lerideki blmlerde terapistlerin, en zorlayc
yatan hasta ortamlarnda bile gruplar etkin bir ekilde ynetmelerini
salayabilecek strateji ve teknikleri anlatmay umuyorum.
52
2. Blm
Yatan Hasta Grup Terapisinin Genel lkeleri
Bu blmde, "geleneksel" grup terapisinin temel ilk
gzden geirdikten sonra, akut yatan hasta ser /isinin zelliklerini inceleyip
etkin yatan hasta grup: terapisi iin yaplmas gereken deiiklikleri
anlatacam.
Son otuz ylda grup terapilerinde ylesine Lf.yk bir artma olmutur ki, deyim
yerindeyse sk allarn arasnda "geleneksel" grup terapisini oluturan gvdeyi
bulmak byk bir zeka ve hayal gc gerektirir hale gelmitir. Fakat eer bir
geleneksel grup terapisi varsa bu, nrotik problemleri olan hastalar iin
tasarlanm uzun sreli ayakta tedavi yaklamdr. Grup terapisi eitimini
ieren mesleki program ve grup terapisiyle ilgili nde gelen ders kitaplar1
esas olarak bu tip terapiye odaklanmaktadr.
I. Y a l o m , Grup Psikoterapiinin Teori ve P r a t i i (Kabakt Y a y n e
v i , 2002); D. . W h t t a k e r v e M . Lieberman, P s y c h o t h e r a p y t
h r o u g h t h e Gratp Pracesi {fimi Y o r k : Atherton Press, 1964); E. L.
Pinney., A First G r o u p . P s y c h o t h t r a p y bmh (Springfield, I L :
Charles. C. Thomas, 1970); R M u l e r s ve M. Rosenbaam, G r o u p
Psychothcrapy (New York: Free Press of Glencoe, 1962); H. Keiter-ttan, Group
Psydtoikerapy emd PersonaMty: lnterxctmgSt.mctu.res (Ne! York: G r u n e &
Stratton, 1979); C. S a g e r ve R S. K a p l a n , editrler, t'rogre%s m Group
F a m i l y T j e r a p y (New Y o r k : Brurmet/Mazel, 3 972); ve F. Kaplan
ve J S a d o c k , editrler, Compreher&ive Group Psychothercpy { B a l t i m o
r e : V ? kWilktas, 1971).
53
KSA SOREU GRUP TERAPLER

Bunun birka nedeni vardr. Birincisi, uzun sreli grup terapisi hakknda ok
daha fazla ey bilinmektedir. Geni apl olarak uygulanan ilk grup terapisidir.
Bu yaklamn tanmlar 1940'lardaki psiko-teraptik literatrde geni lde
grlmeye balamtr. ok sayda dikkatli klinisyen ayakta grup terapisini
gzleyip bu konuda makale yazm, ayrca terapi forman da aratrma yapmay
kolaylatrmtr. Gruplar dengelidir; hastalar genellikle motive olmutur ve
aratrmaya katlmaya isteklidir; ve hem hastalar hem de terapistler incelemenin
gerektirdii kadar uzun oturabilmektedirler.
Yatan hasta grup terapisi konusunda ise yeterince bilgi yoktur, bu da iki kat
zcdr. ncelikle, kdemli khnisyenler yatan hasta terapi gruplarn
ynetmezler ve yatan hasta ortamlarnda nadiren uzun sre kalrlar, politik ve
idari kargaa genellikle kdemli alanlarn hzla yer deitirmelerine veya
idari konumlara terfi etmelerine neden olur, bu da onlarn hastayla dorudan
balantya girmelerini engeller. kincisi, ekler blmnde anlatacam gibi,
gnmzdeki yatan hasta birimlerindeki klinik ortam zenli aratrraaknn nn
keser.
Yine de her ey gz nnde bulundurulduunda, ayakta grup terapisiyle ilgili
bilgiler topland iin alan yine de ansldr, nk uzun sreli yatan hasta
grup terapisinin ilkelerini genelletirmek herhangi baka bir yaklama gre
daha kolaydr. Grup terapileri yelpazesini bir dnn: girikenlik eitimi
gruplar, hastane sonras gruplar, grup psikanalizi, lmcl kanser hastalan
gruplar, m a d d e bamll gruplar, sigaray brakma gruplar, getalt
gruplar, etkileimsel analiz grup terapisi ve ok, ok daha fazlas sz
konusudur. Salt yaklamlarn says bile hepsini tek bir eitim program iinde
retmeyi imkanszlatrmaktadr. Bu yzden eitimcilerin, ilkeleri en f a z l a
sayda deikene uyan temel yaklam retmekten ve r e n 54
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
cerinin bu ilkeleri klinik ortamlara gre uyarlayacaklarn ummaktan baka
seenekleri yoktur." Ben bu retici modeli izleyeceim.
Geleneksel Grup Terapisinin lkeleri
En uygun balama noktas, terapi eklini biimlendirmede her zaman yaran olan
klinik ortamdr. Btn klinisyenler, klinik ortama ait baz belirli etmenlerin
(rnein hastanm psikopatolojisinin derecesi ve tipi, motivasyonu, tedavi
sresi, mali kaynaklan) terapinin hedefini belirlediini bilirler. Terapinin
hedefleri grupta rol oynayacak olan teraptik etmenleri, karlk olarak bunlar
da uygun terapist stratejileri ve tekniklerini belirler.
Klinik Ortam
Ayakta tedavi gren hastalardan oluan tipik bir terapi grubu, alt ila sekiz
hastadan oluur ve haftada bir veya iki kez yaklak doksan dakikalk bir sre
iin toplanr. Hastalar grupta birka aydan iki ya da yla kadar deien bir
sre boyunca kalr. yelerin geli-gidii minimumdur ve ayn hastalar birka
aydan uzun bir sre boyunca bir araya gelir. Hastalar kendi evrelerinde
genellikle ilevseldirler, fakat iddetli bir sknt iine girmi ve altta
yatan nrotik veya karakter sorunlanrun etkisiyle engellenmi olabilirler.
Terapistler poblem alanlar (semptom tipi, kiilik problemleri tipi) bakmamdan
heterojen, fakat ego gc (rnein ayn nrotik ya da karakter rahatszlklaDaha ayrntl aklama ve bu ilkelerin dayandrld bulgular iin Grup P s i
f e o t e r a p i s i n i n Teori ve Pratig adl kitabma baknz.2 Y a l o m ,
Grup Psikoterapist [\].
55
KSA SREU GRUP TERAPILH
nndan yaknan hastalardan oluan bir grupta genellikle psikotik veya ar
smrhastalar bulunmaz) bakmndan homojen bir grup oluturmaya alrlar.
Terapist (veya yardmc terapistler) hastalar dikkatle seer, bir veya iki
bireysel seansta onlarla grr ve grup terapisi deneyimi iin onlan gerektii
gibi hazrlar. Terapist en az bir yl olmak zere genellikle btn grup sresi
boyunca grupla kalr. Hastalar grup liderini bireysel terapide de grebilirler,
fakat genellikle onunla tek balantlar grup srasndadr.
Hedefler

Uzun sreli grup terapisinin hedefleri olduka iddialdr ve btnyle uzun


sreli youn bireysel psikoterapinin hedeflerine benzer. Grup terapistleri
hastalarn yalnzca semptomlarnn hafifleyeceini deil, kaakter yapsnn
deieceini de umarlar. Hastalarn uzun sredir var olan uyumsuz bireyleraras
davran rntlerini tanmlayp deitirmelerine yardmc olunur - bu sonu
yalnzca o anki krizi zmekle kalmaz, hastann yaantsn ve davrann
ylesine deitirir ki, gelecekte bu tr krizler meydana gelmez.
leraptik Etmenler
Basit ve saf bir soruyu sormann grup terapisiyle ilgili kendi dncemi aa
kavuturduunu grmmdr h e p : Grup terapisi hastalara nasl yardmc olur?
Klinik aratrma ve klinik gr birliinden hareketle, grup terapisinin
yapsnda bulunan temel bir teraptik etmenler kmesi oluturmak olasdr. (Daha
nceki b i r kitabmda bu et36
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
menlerden "tedavi edici etmenler" olarak sz ettim, fakat "teraptik etmenler"
daha gereki bir ifade.) Bu teraptik etmenler ylesine yararl bir yap
sunarlar ki, btn grup terapileri alanm kapsarlar. Ayn zamanda terapinin
zn temsil ederler; ve grop terapileri d grnleri bakmndan byk
iafkllk gsterseler de bepsi temel deiim mekanizmasn paylarlar. Bununla
birMkte, farka gruplar (farkl klinik ortamlarn ve farkl hedeflerin bit sonucu
laak), farkl te-raptik etmen gruplarm vurgularlar. Gerekten de, daha sonra
greceimiz gibi, ayn gruptaki farkl hastalar okfarkl etmenlerden
yararlanabilirler. Bu kitapta ortaya koyduum teraptik etmenler unlardr:
1.
umut alama
2.
evrensellik
3.
bilgi aktanm
4.
zgecik
5.
birindi aile grubunun onana yinelenii
6.
sosyalletirme tekrklerinin gelitirilmesi
7.
takiti davran
8.
katarsis
9.
varolusal etmenler
10.
ballk
11.
bireykraras renme*
Umut Alama
Terapi gruplar terapi konusunda ktmser ve morali bozuk olan hastalara umut
verir. Grup yeleri k/baa kma yelpazesinde
3 G r u p Psikaterapisi, s. 3-104. GrupPstoUrapm.
57
KISA SREU GRUP TERAPLER!
farkl noktalarda bulunurlar ve dierlerini, zellikle de benzeri problemleri
olan ve terapiden yarar grenleri gzleyerek umutlanabilirler.
Evrensellik
Hastalar terapiye ounlukla bu derdi bir tek kendilerinin ektii, baz
rktc ve kabul edilemez drtlere ve fantezilere bir tek kendilerinin sahip
olduu eklindeki rahatsz edici duygularla girerler. Grupta hastalar
bakalarnn da benzer endieleri, fantezileri ve yaam deneyimlerini
paylatklarn duyarlar. Biriciktik duygusunun yalanlanmas byk bir rahatlama
salar ve hastaya "insanlarn arama ho geldin" deneyimi yaatr.
Bfl Aktarm
Terapi gruplar ak veya gizli bir ekilde yelerine bilgi tar. B a z grup
terapileri (rnein A d s z Alkolikler, i f a Ortakl, taburcu planlama
gruplan veya stresle baa kma gruplan) zellikle retici bir program
uygulamak iin yaplandmlmtr. Daha az yaplandrlm dier gruplar yelerine
bol miktarda aklama yapar ve terapinin sonuna kadar yeler, semptomlarn
anlam, bireyleraras dinamikler, grup dinamikleri ve temel psikoterapi sreci
konularnda ok ey renmi olurlar.
zgecilik
Grup terapisini tamamlayan hastalar geriye dnp baktklarnda dier hastalan
iyilemelerinde byk nem tayan etmenler olarak grrler. Hastalar terapiye

moralleri bozuk olarak ve hem kendilerine yardm edemediklerine hem de


bakalarna sunacak hibir eyleri olmadna dair gl inanlarla
girmilerdir. Bir hastann bir dieri58
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL tLKELERl
ne yardm edebildiini grmek onlar iin canlandrc bir deneyimdir: kiinin
kendine daha fazla deer vermesini salar ve kiiyi kendi iine gmld
hastalkl noktadan karr.
Birinc Aile Grubunun Onana Y i n e l e n i i
Grup terapisi ortam pek ok adan ilk aile yaantsna benzer ve hastalar eski
aile atmalarn yeniden y a a m a eilimindedirler. B u -nunla birlikte,
terapist srekli olarak uyumsuz davran rntlerine meydan okur ve pek ok
aile yapm niteleyen kat, nfuz edilemez bir sistem haline gelmelerine izin
vermez. Bylece temel aile yaants yalnzca tekrarlanmakla kalmaz, bu kez
dzeltici bir ekilde yaanr.
Sosyalletirme T e f e n i M e r i n i n Gelitirilmesi
Btn terapi gruplar hastalarn sosyal beceriler gelitirmelerine yardma olur.
Baz gruplar rol yapma gibi ilemleri kullanarak bunu aka yaparlar. Burada,
hasta baz zor sosyal ortamlarn (rnein bir i grmesi veya birisine kma
teklif etmek gibi) provasn yaparken dierleri yapc eletiriler getirir. Kimi
gruplar sosyal beceri eitimini yelere, uyumsuz, "bakalarm soutan" sosyal
davranlar hakknda bilgi veren bireyleraras geribeslem yoluyla st rtl
bir ekilde yaparlar. Uzun sreli gruplarn yeleri dinlemeyi, dierlerine tepki
vermeyi, daha az yarglayc olmay ve eduyumu daha fazla yaayp ifade
edebilmeyi renirler - bu beceriler gelecekteki sosyal etkileimde byk deer
tar.
Takliti Davran
Terapi grubu yeleri ou kez terapistin olduu kadar dier yelerin de baz
ynlerini kendilerine rnek alrlar. rnek alma ksa s59
KISA SREU GRUP TERAPBJER
reli olsa da yeni bir davran deneme ilemi, kat davran r t a t k -rini
zmede paha biilmez bir katalizr grevi grr. Fazla aktif olmayan ok sayda
grup terapisi yesi rikyk terapiden, yani kendisi-ninkilere benzer sorunlar
olan dier yelerin terapisini seyretmekten yarar grr.
Kaiarsis
.
Duygunun ak ifadesi ve yaanmas gruptaki teraptik yaantnn nemli bir
parasdr. Fakat bu ksmi bir ilerlemedir; yalnzca duygunun ifadesi nadiren
uzun sreli bir yarar salar. Daha byk nem tayan ey, grup yelerinin
duygularn nasl ifade edeceklerini ve duygularn ifadesinin sosyal adan
felaket getiren bir ey olmadn renmeleridir.
V a r o l u s f l l Etmenler
Psikoterapideki varoiusal deerlendirme erevesi, kaygnn ve bu yzden ou
psikopatolojinin, bir dereceye kadar, insanolunun belli temel boyutlarla veya
varolua ait, lm, zgrlk (sorumluluk ve istek), yaltm ve anlamszlk gibi
"nihai kayglar'la karlamasndan kaynaklandm ileri srer.5 Terapi
gruplar, bu temalarla, yelerin derin endielerini aka anlatmalar ve
bunlar paylamalar araclyla aka, varolusal kayglarn sre boyunca
ortaya klarna odaklanma yoluyla da st rtl bir ekilde urar. Bir
mek verecek olursak, grup, her yenin grubun ileyii ve gruptaki kendi roln
yaratmas konusunda sorumluluk almasn vurgulayarak tera-ptik bir dayanak
noktas bulmu olur. Bir baka mek verecek olursak, yaltm biimindeki nihai
kayg, hasta, grup iindeki yalnzlk ve
s 1. Yalom, Varoluu Psikoterapi (Kabala Yaynevi, 1999).
60
< KASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
H erle bouurken ortaya kar. Ksa sre sonra anlatacaa gibi, u
, r
valmzca ilikilerin ne yapabileceini deil ne yapamayacaa
6 hrler Gruptaki dier yelerle yakm iliki kurmak yalnzl
: da gremncj. ~* -r

giderecek, fakat ortadan kaldrmayacaktr; her birey ilikinin smrla-nm


kablenmeli ve varoluun yapsnda bukman yaltmla yzlemeyi renmelidir.
Bak
Ballk -yani "grup olma," kabul edilme, deerli bir grubun deerli bir yesi
olma- bireysel terapideki "ilikinin" grup terapisinde-ki benzeridir. Fakat
ballk daha geni kapsaml bir kavramdr ve hastann yalnzca terapistle olan
deil, dier grup yeleriyle ve bir btn olarak grupla olan ilikisini de iine
alr. Grup terapisindeki btn teraptik etmenler iinde en evrensel olan
budur; btn terapi gruplar yelerine bir gruba ait olma deneyimini yaatarak
yardmc olur. ou psikiyatri hastas, yetersiz bireyleraras tutumlar ve
becerileri yznden ok az duygusal paylam ve kabul frsat bulurlar ve
genellikle gemiteki grup deneyimleri de ok zayftr. Bu hastalar iin
paylam, kabul edilme ve bir grup yaantsn baaryla srdrme deneyimi
olduka teraptik olabilir.
Bireyleraras renme
Bireyleraras renme eklindeki teraptik etmen, ballk gibi her yerde ve her
zaman bulunan bir deiim mekanizmas deildir. Bu teraptik etmenle
ilgilenmeyen baz grup tipleri vardr (rnein kanserli hastalar iin destek
gruplar, davran terapisi gruplar veya Adsz Alkolikler veya i f a
Ortakl gibi ilham verici gruplar). B u -tunla birlikte, amac bireyleraras
davran aklamak ve degitir-61
KSA SREU GRUP TERAPLER
mek olan gruplarda bu teraptik etmen olaanst gldr. Ayn zamanda
karmaiktr ve yatan hasta gruplar sz konusu olduunda, btn tera-ptik
etmenler iinde en sk yanl anlalan ye en az ku&malan etmendir. Bu nedenle,
bu etmeni dierlerinden daha geni bir ekilde anlatacam.
Bireyleraras renme, kendini anlama veya igr, aktarm zerinde alma ve
dzeltici duygusal deneyim gibi bireysel terapi etmenlerinin edeeridir.
Bireylerarasi renme zdelemeyi, aklamay ve uyumsuz bireyleraras
ilikilerin deitirilmesini ierir.
Bu teraptik etmenin mantn ve ileyiini aklamak iin n c e -likle
dayand temel varsayim anlatmam gerekiyor.
1. bireyleraras teori
2. sosyal mikrokozmos olarak grup
3. burada-ve-imdi
Bireyleraras Teori. ncelikle grup terapisinin bireyleraras teoriye dayandm
sylemeliyim. Bu teori, temel olarak, kiinin karakter yapsnn nceki
bireyleraras ilikileriyle biimlendiini ve hastann mevcut semptomlarmm bozuk
bireyleraras ilikilerin bir gstergesi olduunu ileri srer. Kiiler ok
sayda yaknmayla yardm aray iine girerler, fakat tatmin edici ve kak
ilikiler kurma ve srdrmede ektikleri byk zorluk ortak noktalardr.
Grup terapisinin dili bireylerarasdvr. Her hastann yaknmas nihai olarak
bireyleraras balama aktarlmal ve sonra gerei gibi tedavi edilmelidir.
rnein depresyonun bireyleraras tedavisi, depresyonun tedavi edilmesine
dayanmaz: bu yaklamla terapistin dayanaca bir nokta, g alaca bir ey
yoktur. Bunun yerine terapist altta yatan bireyleraras bozukluu (depresyonda
bu sklkla pasiflik, bamllk ve kayba kar verilen ani ve ykc tepki
eklindedir) inceler ve sonra, bireyleraras problemleri gerektii gibi tedavi
eder.
62
HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
Terapistin gruptaki grevi, hastann arptlm, bozuk bireylera-ras
ilikileri hakknda olabildiince f a z l a ey renmesine ve sonra bunlan
deitirmesine yardmc olmaktr. Fakat grup bu sreci nasl kolaylatrr? Y e
d i veya sekiz kiiden oluan bir grup, her yenin gemiteki ve u andaki
karmak ilikiler am nasl olup da sistemli bir ekilde inceleyip
deitirecektir? Kukusuz hibir terapi grubunun byle bir aba iin ne zaman
ne de sabn vardr. Bireyleraras te-raptik abay anlamak iin bir baka
kavram daha bilmek gereklidir.
S o s y a l rrvkrckozmos darakgrup. Terapi grubu sosyd r r o fe r o fe o z m o s
olarak ilev grr. Bu kavram, bir kiinin, yeterince zaman verildiinde, terapi

grubunda da dardaki sosyal evresinde davrand gibi davrandm syler.


Hastann sosyal uyumunu bozan uyumsuz birey-leraras davran, hasta terapi
ortamnda dierleriyle etkileimde bulunurken yeniden ortaya konur. rnein
eer, kii kendi yaamnda biriyle yaknlk araynda olmakla birlikte bunu
talep eden, tuzaa dren bir tarzda yapma giriiminde bulunuyor ve srekli
olarak reddedildiini ve dlandn hissediyorsa, kanlmaz bir ekilde
grupta da ayn rntnn iine girecektir. Grupd hayatnda kendini gizleyen,
rahatsz eden, yaknlktan korkan, tahripkr derecede rekabeti olan birisi
terapi grubunda da ayn ekilde davranacaktr.
Baka bir deyile, para btnn bir yansmasdr. Btn terapi formatlarmda grup, bireysel veya aile- terapistler, terapi seansnda grdkleri kk
davran parasnn daha byk davran rnts-nn bir yansmas olduunu
varsayarlar. Bu ilke btn terapi biimlerinde anahtar konumda olsa da, terapi
grubunda en zengin halini alr. Byk eitlilik iindeki insanlan (erkek ve
kadn, gen ve yal, akranlar, rakipler, otorite figrleri, eitimli ve
eitimsiz, varlkl ve
63
KSA SREU GRUP TERAPLER
yoksul, yaamn pek ok admnda yer alan bireyler) iinde barndran grup her
hasta iin minyatr bir sosyal evren haline gelir.
zetlemek gerekirse, bireykraras renme biimindeki teraptik etmen, dardan
grnen semptomatik tablo ne olursa olsun, psikopatolojinin bozulmu
bireykraras ilikiden kaynaklandm ne sren bireykraras teoriye dayanr.
Hasta bozulmu bireykraras ilikilerden yaknr ve terapi, kiinin uyuma
ynelik, daha doyurucu bireykraras ilikiler gelitirmesine yardmc olmay
ierir. Ayrca grup terapisti, hastann uyumsuz bireykraras rntkrinin terapi
grubu ortamnda yeniden yaandm varsayar. Terapist hastalarn terapi grubu
iindeki davranlarm aniamakrna yardm ederek dan-daki sosyal evrendeki
daha geni bireykraras davran rntkrini arlamalarna yardmc olur.
Burada-ve^imdi. Bu varsaymlara gre, hastann iinde bulunduu kmaz
aydnlatmak iin gereken veri terapi odasnda, burada-ve-im-di etkileiminde
mevcuttur. Hastann gruba gemiiyle ilgili ayrntl bir bilgi vermesine veya
yaamnda ters giden eykri uzun uzad) a anlatmasna gerek yoktur; hastann,
grubun burada-ve-imdi'sinde sergiledii bireykraras davranlarn
gzlenmesiyle de ok daha doru ve "canl" veriler elde edilebilir. Ayrca
uyumsuz bireykraras davran rntkrini dzelten ve grubun burada-veimdi'sinde yeni bir davran sergileme riskine giren hastalar en sonunda bu
rendiklerini dardaki yaamlarna da aktaracaklardr ki, bu teraptik
strateji iin kilit noktadr.
Buradan kan sonuca gre, grubun ana oda burada-ve-imdi'de, grup terapisi
seansnda meydana gelen olaylar zerinde olmaldr. Terapi grubunun birincil
devi gerekle ilgisi olmayan bir devden -yani "dardaki" bir problemin
zm- grup ii bir deve -yara
64
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
her yenin dier yelerle iliki kurma tarz hakknda olabildiince ok ey
renmesi- kaymtr.
Burada-ve-imdi oda, grup terapisinin ilevinde byk nem tad iin bu
konuyu 4. Blmde daha uzun anlatacam, fakat burada, yalnzca bireyleraras
renme adn verdiimiz teraptik etmeni kolaylatrmada bir ara olmayp dier
etmenleri de kolaylatrdn belirtmek yerinde olacaktr.
mein grup ball etmenini alalm. Bir grubun bal olabilmesi iin
yelerinin bu grubun etkili olduunu dnmesi gerekir: yani grubun kiisel
hedeflerini gerekletirmelerine yardmc olacana inanmalar ve grup
etkinliklerinden zevk almalar gerekir. Burada-ve-imdi'ye ve kendi etkileimine
odaklanan bir grup neredeyse her zaman canl, birbirine bal bir gruptur.
Kalabalk bir insan grubunun oturup isteksiz bir ekilde yelerden birinin
gemiteki ya da o andaki yaamyla ilgili bir ayrnty uzun uzadya
anlatmasn dinlemelerinden daha skc bir ey olamaz. Hikye genellikle kank
ve yanltr. Genellikle dier hastalann ou iin, zellikle de hikyeyi
anlatan kiiyle yaknlama frsat bulamam olanlar iin ok az ey ifade eder.

En iyi olaslkla, dinleyiciler "srayla konuma" dzenine gemeyi umarlar: yani


bir gn srann kedilerine geleceini ve grubun desteini almak veya zmn
duymak iin yaamsal sorunlarn .gruba anlatmalarna izin verileceini umarlar.
(Ne yazk ki, hasta-lann hzla gelip-gittigi yatan hasta grubunda ou hastaya
sra hibir zaman gelmez.)
Eer grup burada-ve-imdi'ye odaklanrsa ve terapist bireyleraras rntleri
deitirmenin neden nemli olduunu hastalara ak ak anlatrsa yeler grubun
etkili ve nemli olduunu hissederler. yelerin srekli olarak birbirleriyle
ilgili gzlemlerini ve duygulann ifa65
^3
mh
tt k H k
11 4 11 s * * I 5 -s i 11
p

d s a* a *s
11
S
i * i I s 115 11 i i 11 i 111 i i|
i |
1 .E^.siS
&1
s s

* "t* Ti **
3

p. 1
m 5
11 S fi l. s 1
T
5
^ o
-s .,.
i
3
Si
R
8
I I"
1*
aliU ini
I
& 3
ii
J
&
t
tftiHi
liija* * *
T
8
E 3
i a 11 i I
UUiiiti
S 5, ^ !
11 41
t*
a)
5

^
> 2 fi S a 8 4 4
5 ,
11 i
p s *
t i s
! 11 i
11 S *
i I

11
i i 11 i ^ i # 11 I fe
l
i
*
s
il!4!
S
_.

S
^
lllltl^ l

ti

ur -S

ri

I * p 1 1 % 1 1 i I p
c
-3
P
< C r
S "=5
& ti
s & 1 t
P
Ti

S" *"
^4. ,5i .w
a -* a5
0 "
?
I r t \ 4 s 111S
%\%\\ H i s ' M
*
* 2
^-
. '
w
t!
-*
\
S

o
-

*
w %
O
*>D
p
M
^
"M
A o p I .0
-t 3 i
S - S ;.-*sS
'
h
2
B
H,
t s
p
! S i 11 * & % -% g 3i -a
- MFe 1 % \ t i 14 ! i l^ l i f -I
O1 'O '0 ^ ^> & a ** 1 1 % I
5
r a
p

P
S
M
T3
s
S

rp
" ^ s .4 , i ^ a ^
P- -o 12
D p
'S
y
%
t 0
^
ft

e
"S
w W
S
<D
ttSASREUGRUPTERAPtU*
robunun Klinik Ortam Yatan Hasta Grubunun
kta tedavi ortammda etkili olmasna Geleneksel grup terapisi ayakta teda
^
^
,
j
wkl
M in ik
k o u l l a r
arz
eaer
s
terapistinin
istiyorum:
v
.
, r Bir ^ a n m ortalama kal sureci bir ile batta arasmu
vardr.

yalnzca bir >a u iki


kezkatlr,
2 r0gu basta grup toplantsna ya
H e m e n hemen
,
A rma zerinde alacak zaman y
d kanG
b
sonlandn^
-e
^
^ ^
l drmaya
Her toplantda bir uyc
harcamak olur.
.pr duyguda S
bul; has* ^*"*nC*-^u*n"r
6. Terapistin bastaian
68
YATAN HASTA GRUP TEBAPtSININ GENEL LKELER
7. Terapistin grubun bileimi zerinde ou kez hibir kontrol yoktur.
8. Terapistin sreklilii nadir grlr. Terapistlerin ou dnml olarak
farkl servislerde almaktadr ve genellikle grubun btn toplantlarna
katlamazlar.
9. Hastalar servisteki gnleri boyunca terapistleri baka rollerde grrler.
10. Grup terapisi, hastann katld ok sayda terapiden yalnzca bir
tanesidir; dier terapilerin bir ksm gruptaki ayn hastalarla ve ou kez ayn
terapistle gerekletirilir.
11. Genellikle grup bamll sz konusu deildir; yelerin birbirini
nemseyecek ya da gvenecek kadar tanmaya zaman olmaz.
12. Gizli bireyleraras rntlerin zamanla tannmas, "zerinde allmas" ve
renilenlerin dardaki ortama aktarlmas iin yeterli zaman yoktur.
Yatan Hasta Grup Terapisinin Hedefleri
Yatan hasta grup terapisi terapistinin en nemli ilerinden biri hedef
belirlemedir. Terapist, yukarda szn ettiim klinik koullarla uyumlu
hedefler belirlemelidir. ki farkl, ama birbirine paralel hedef belirleme
sreci vardr. Birincisi, terapistin zihninde gelien ve belirli bir hasta veya
btn gruba ynelik bir eylem plan ina etmesi iin gerekli olan bir sistem
salayan sessiz sretir. Ayn zamanda, terapist her grup yesinin terapi
grubunda zerinde bireysel olarak alaca ak hedefler belirlemesine yardma

olur. Bu blmde terapistin isel, sessiz hedef-belirleme srecini anlatacam.


5. Blmde ise terapistin somut hedefler belirlemede hastalara yardmc
olmasnn
69
o
KISA SKEU GRUP TERAHIHH
yollann ifade edeceim.
Hedef belirlemenin nemini ne kadar vurgulasam azdr. Uygun hedefler olmazsa hem
terapist hem de hasta, grup terapisi seans boyunca amaszca ve kaygl bir
ekilde oradan oraya savruhr. Uygun olmayan hedeflerin peine den terapi
gruplar daha balangta baarsz olmaya mahkumdur. Daha nce uzun sreli
geleneksel grup terapisinde nrok hastalarla alan psikoterapistin
hedeflerini anlatmtm: bu hedefler, semptomlar azaltmak ve karakter yapsnda
byk deiimler meydana getirmektir. Fakat yatan hasta grubunda bu hedefler
gerekddr ve bu tr hrsl hedeflere balanan yatan hasta grup terapistleri
hzla teraptik nihilistler haline gelir ve kendilerini ya da grup terapisini
umutsuzca etkisiz olarak damgalarlar.
An derecede hrsl olan bu hedefler etkisiz olmann yan sra terapiye de
zarar verirler. rnein bir klinik raporda, ailesinin srekli gzetlendii ve
tehlike altnda olduu eklinde kendisine eziyet eden kuruntular olan yirmialt
yandaki bir anne bildirilmektedir.7 Bu hastann akut psikotik davran
psikotropik ilalarla kontrol altna almmur ve psikotik davran btn ev
ilerini mkemmel biimde yerine getirme eklindeki saplantl-zorlanmh kaygya
dnmtr. Grup altta yatan dinamikleri (kocasna kar olan fkesi, ocukken
yaad yoksunluk, annesine ynelik fkesinin kocasna ynelmesi, vs. gibi)
aratrmaya kalktnda hastann kafas karm ve psikotik dnce bozukluu
daha da ktlemiti. Terapi grubu taktik deitirip hastann saplantlzorlanmh savunmalarn pekitirerek destek sunduunda ona ok daha yararl
olmutu.
l. Y o u c h a , " S h o n - t e r m lnpatient Group: F o r m a t i o n and B e
g i n n m g s " Grawp Proces Ti (1976): 1 1 9 - 3 7 .
70
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER!
Yatan hastalar iin gereken ey ksa srede baarabilecekleri gereki
hedeflerin belirlenmesidir. Ama nemli olan, yatan hasta grubunun hedeflerinin
akut hastane tedavisiyle ayn olmadm akldan karmamaktr. Grup terapistleri
bu hataya da uzun sTeli teraptik hedefler belirledikleri kadar sk derler.
Gnmzde psikiyatri hastanesinde ksa sreli tedavinin hedefi "hastann
problemli davranlarn, hastane dnda yeniden ilev grebilecek ekilde
dzeltmektir.' Bir psikiyatri servisinin akut hastalarla ba etmede etkili olan
baz yntemleri vardr: rnein psikofarmakoloji, zararl evre basksndan
kurtarma, z-ykc davranlarn deitirilmesi, somatik tedaviler, davran
deitirme, geveme terapisi, snrlarn belirlenmesi. Bu teraptik yntemlerin
her biri, hastann terapisinde bir rol oynar, ama tek bana yeterli deildir.
rnein ezici kaygnn hafifletilmesinde grup terapisi, psikofarmakoloji veya
biyogeribeslem veya rahatlama terapisinden ok daha az etkilidir. Kk terapi
grubu iin akut psikotik davrann dzeltilmesi gibi bir hedef koymak,
neredeyse kesin olarak terapi grubunun etkisiz olmasna ve etkisiz olarak
deerlendirilmesine neden olacaktr.
u ana kadar uygun olmayan hedefleri anlattm. Peki yatan hasta terapi grubu
iin mantkl beklentiler nelerdir?
lk olarak, servisteki tedavi ekibinin psikoterapinin hastalara bir eyler
verdiine ikna edilmeleri gerekir. Bazen psikotik hastalklarn genetik
biyolojik temeli ve ila tedavisinin geni apl etkisi yznden tedavi ekibi,
psikoterapinin yalnzca zaman geirmek iin ilgin bir yol olduunu dnr.
Ancak 1. Blmde ifade ettiim gibi bu
J - M a x m e n , " A n Educative M o d e l f o r Inpatient Group Therapy,"
International Journal of Group P s y e h o t h e r a p y 28 (1978): 321-38.
71
KISA SREU GRUP TERAPLER
dnce yersizdir.

Psikoterapinin rolne mantkl bir bak as getirilmesini salamas


asndan, basit olmasna ramen u modeli bir dnn. Diyelim ki, bir kiinin
psikotik olmas iin 100 puan almas gerekiyor v iki etmen bunlara katkda
bulunuyor: genetik-biyolojik temel ve yaanan stresin derecesi. Baz kiilerin
ylesine ar bir genetik-biyolojik yatknl vardr ki, gndelik hayatn
basit, daha fazla hafifletilemez stresleri bile psikoz balatmak iin yeterli
olur. Bununla birlikte, ou kii genetik-biyolojik yatknlklar olsa da
yalnzca nemli stres kaynaklarnn (olabildiince bozuk, memnun etmeyen
bireyleraras ilikilerin neden olduu) etkisiyle psikoz dzeyine (100 puana)
ularlar. Kiinin stresten uzak durup onunla ba etmesine yardmc olan
psikoterapi, onun psikoza kar eilimini azaltmada yaamsal rol oynar.
Hastann M Ynl Teraptik Srece Katlmn Salamak
Yatan hasta terapi grubunun birincil hedefi ve ou hedefin altnda yatan hedef,
hastann terapi srecine katlmn salamaktr. Terapist yatan hasta grup
deneyiminin iki ynl terapi srecinin bir paras olduunu akldan
karmamaldr: yatay (servisteki k ynl terapi program) ve dikey (terapinin
hastane sonras seyri).
Yatay Sre
. Blm hastann etkileiminin nemini gsteren verileri anlatyor. Kk grup
terapisi, zellikle ayn grupta bulunan hastalar arasndaki ilikiyi
kolaylatran etkin bir aratr. Grup hastalann nemli anlamazlklann
zmelerine izin verir. rnein oda arkadalan gn
72
ANHAST
GRUPT^lN,NGENELILKELER1
Hrlikte yaamaktan doanberilim yaayabilir.
Baz K Tl lla^ e de
deil,
#***
^"f^T
^Htkla-E
1^
zorluklar
zerinde
**
^
edeblllrier"
OrnegmJ J
^ , * >Vvezorunlu servis etkinlikleri
^
okuw>cirivor, yalnzca yemek \e*u
v
dk n ge< vo " rd 7 u. Ust dzey ynetici m-/* run olaeanst
derean kyorau
n M
Wr k ke^
j
,mffun olduunu ve hastaneye y "*

yalnz
mantiKi g
7
yznden duyduu jw
ii mli
nedeni evliliinin dag ma
/
^"**ik ve
nemli i- nedem terapisinde evlKte)]^
5
rl bundan k z a n ^
yakn
ilikiye girmekten duyduu k o rk u
yzden, Joan m de^. asnn
vatt ksa srede ak hale gli
/
.
^^
A
^ll To r lu k la r zerinde almak ek! ^
larla iliki kurmada yaad zorui"
*M e bir
ara un
. /
bu hede f he m joanV
hedef belirlemek iki kat anlaml dsm
^
,,
,
^-cmahem de servisin terapott mmdaki asl problemle uramas
r
*
p o
.
siyelini ok daha iyi bir ekilde kullanmas yardmc oluyo^
Bir baka hasta iitsel varanlannm etkisiyle kendim
kalkmt.
O
da
servisteki
^
^
^
^
T
^
^
nk dierlerinin onun "delice* dnce erme 7^^^ inleri, ft. tornda, ttff>
- * " * " * = - * d 8U. . hastaln bir etkisi' olarak onlara etkm bir
ekilde ba . " b e s in e yardmc olmaya alt9 G rupla deneyimlerim
paylaarak k^ ^ iinde
dlanma korkusunun b > <***
^ Ve
sonu-cl aund amda hkisesnedttiis.inin neden
direksiz
yalnzlkla
daha
^
^
A.g.e.
73

KISA SREU GRUP TERAPLER


Dikey Sre
1. Blmde ve ekler blmnde, (1) ksa sreli hastaneye yatrmann yalnzca
hastane sonras terapiyle desteklenirse etkili olduu; (2) ayakta tedavi gren
hastalann grup terapisinin olduka etkili bir hastane sonras etkin terapi
olduu; ve (3) baarl yatan hasta grup terapisi programnn, hastane sonras
grup terapisine katlma olasln artrd eklindeki dncelerimi
destekleyen kantlan ortaya koymutum.
Bu yzden, yatan hasta grubunun nemli bir hedefi, hastalara terapiyi tantmak
ve daha sonra devam etmelerini istemelerini salayacak kadar nemli, rahat ve
etkili bir teraptik deneyim yaatmaktr.
Konumak ie Yarar
Yatan hasta grubunun basit, fakat nemli bir hedefi hastalann, salt konumann
bile yararl olduunu grmelerini salamaktr. Hastalar sorunlanm dile
getirmenin ve tartmann yalnzca anlk bir rahatlama salamayla deiim
srecini balattn &enirler. Daha nce belirttiim gibi, evrensellik
eklindeki teraptik etmen sayesinde hasta dierlerinin de kendisine
benzediini, kendisini berbat hissetmesine neden olan duygulan veya dnceleri
ya da yaamndaki olaylar konusunda yalnz olmadm grr. Deneyiminin insanca
olduunu ve bakalannm da ayn eyi yaadn, ounlukla ilk kez renmek
hastaya byk rahatlk salar ve ykc yaltlmlm en gl ilacdr.
Sorunlar Belirleme
Yatan hasta terapi grubunun nemli bir hedefi kiinin dierleriyle
74
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
iliki kurma tarzndaki sorunlar belirlemesine yardma olmaktr. Grup terapisi
kaygy azaltmada, derin depresyonu gidermede, psiko-tik dnceyi ya da
davran bozukluklarn iyiletirmede en etkili tarz olmasa da, kiinin uyumsuz
bireyleraras davran renmelerine yardmc olan esiz bir ortam salar.
"Sorunlar belirledikleri" iin yatan hasta grup terapistlerinin mutlu olmalar
gerekir. Her hastann nemli sorun alanlarn tanmlamalarna yardmc olurlar
ve onlan gelecekte, yani hastane sonras psikoterapiyle bu alanlar zerinde
almalar iin cesaretlendirirler. Ayakta tedavi terapistlerinin tersine yatan
hasta terapistlerinin nemli bireyleraras sorunlar tanmlayp hastayla bu
semptomlarn anlam zerinde alma ve sonra da deiim srecini izleme lks
(ya da byle bir zevki) yoktur.
Grubun zamannda balamas ve ge gelenlerin alnmamas konusunda son derece
ak kurallar olan klinik bir ortam dnn: Yir-mialt yandaki Mary,
oturuma baladktan birka dakika sonra terapistine dan kp kahve alp
alamayacan sorar. Terapist onun isteine aldrmaz ve bunun iin zamanm
getiini syler. Bir dakika sonra birisi bir baka yenin gelmekte olduunu
syler ve Mary bu frsat deerlendirip grup zaten beklemede olduundan
kahvesini alp alamayacan tekrar sorar.
Terapist bu noktada srece odaklanr, Mary'nin bu davrannn onun dierleriyle
olan ilikisinin doas konusunda kendisine neler sylediini ifade eder. ilk
veri terapistin duyduu rahatszlktr. Terapist Mary'nin isteiyle gerek bir
amazn iine sokulduunu hissettiini syler: bir yandan Mary'nin kahve
almasn istemekte ve kty oynamaktan, hayr diyen yetikin olmaktan hi
holanmamakta; te yandan dakik olma konusundaki kuraln grup iin iyi olduunu
75
KSA SOREU GRUP TERAPOER
dnmektedir. Mary onu byle bir amaza soktuunu biliyor mu du? Terapistinin
kendisine yirmialt yamda deil de bir ocukm gibi davranmasn istediinin
farknda myd? "Belki," diye dsnd-terapist. "Bunu bakalarna da yapyorsun.
Eer yleyse bu gelecekte ki terapinde zerinde alman gereken bir konu olamaz
m?"
Bu noktada gruptaki baz hastalar Mary'nin kendilerini de a y n d u -ruma
soktuunu, onlar kendisiyle kk bir ocukmu gibi iliki kurmaya zorladm
sylediler. Mary bunun gerekten nemli bir nokta olduunu kabul etti; aslnda
onu ksa bir sre nce terk e d e n kocasnn mesaj, Mary'nin ondan bir baba
yaratmaya alt eklindeydi. Mary'nin durumu aresizdi: kendini o kadar

kontrolden km hissediyordu ki, kendisine bakacak bir babaya gereksinim


duyuyordu. Terapist Mary'nin formlnn srasnn ters olduunu syledi:
ncelikli olan baba gereksinimi gibi grnyordu. "Kontrold" olmak ya da
"kontrold" olmaya almak yalnzca bir baba bulma ve onu kendine ekme
tarzyd (ve terapistin grupta ona kar olan tepkisine baklrsa pek de etkili
bir tarz deildi).
Bu drt ya da be dakikalk etkileim o grup terapisinde Mary iin yaplanlarn
tamamm oluturuyordu. Ama ok nemli bir almayd. Sorun belirlenmiti;
hastaya ifade edilmiti; gruptaki dier yeler Mary'nin bunun geni bir alana
yaylan nemli bir sorun olduunu anlamasna yardmc olmutu; Mary bu sorunun
mevcut yaam kriziyle ilikisini anlamt; mesaj Mary'ye ylesine destekleyici,
merak uyandrc bir tarzda verilmiti ki, hastane sonras terapisinde bu tema
zerinde almaya istekli hale gelmiti.
John -varsanlan ve hezeyanlar olan yirmi yandaki izofreni* hasta-grubun
sorun belirleme adn verdiimiz hedefi iin bir bate mek oluturuyor. John'm
grup terapisiyle ilgili hedefi bu dnce
76
YATAN HASTA G R U P TERAPSNN GENEL LKELER
uklugunun zmlenmesi ya da varsamlannn yok edilmesi degil-... bu birincil
olarak ila tedavisinin iiydi. Terapi grubunun ise ya-vaca nokta, John'un
rahatszln alevlendiren ve psikozunun s-kliini salayan eyin
bireyleraras ilikileri olduunu grmesini salamakt. John durmadan
konuuyordu ve an derecede narsisistti. Srekli olarak dierlerinin szn
kesmesi ve bakaianm dinlemeyi reddetmesi teki hastalan kzdnyordu ve mmkn
olduunda ondan kamalarna neden oluyordu. Bunun sonucunda gelen yaltm
kukusuz John'un kaygsn daha da arttryor ve bylece psikotik rahatszln
derinletiriyordu.
Terapi grubunda John iin konan uygun hedef, davrannn uyumsuz olduunu
anlamasn salamakt. Grup terapisti bunu yorum getirerek deil (John bu
yaklam iin fazlasyla stresliydi), grupta ona bencil olmayan, alternatif
davran tarzlann reten roller vererek baard. rnein John'a, yeni yeleri
gruba tantrma, bu yeni yelerden kendileri hakknda bir eyler sylemelerini
isteme, gruptaki baz kiilerin szleri kesildiinde ya da konuacak zaman
bulamadklannda neler hissettiklerini tahmin etme grevini verdi.
Birka hafta sonra John'un psikotik davran azald. Bu aamada terapistler,
John'un gruptaki ilk davramlannm nasl z-ykc olduunu ve mevcut grup
davrannn kendisine dierlerinden istedii saygnl ve dikkati nasl
kazandrdn anlamasna yardmc olabil-i r . Sre ak ve nemliydi: John'un
z-ykc davran rnts-nun tanmlanmas nemli bir sorun belirleme
ilemiydi ve onun grup terapisi almas iin yeterli bir hedefti.
Tbbi Tedavinin Yaratt Kaygnn Hafifletmesi
^uk grup terapisinin bir dier hedefi hastaneye yatmaya bagh ola77
KISA SREU GRUP TERAPLER
rak gelien kaygnn hafifletilmesine yardmc olmaktr. Hastann hastaneye
yatmasndan nce var olan ve hastaneye yatrlmasn gerekli klan birincil
honutsuzlua bir de hastane deneyiminin neden olduu rahatszlk eklenir. Hasta
genel olarak hastaneye yatrlma srecine bal olarak bir rahatszlk
duyabildii gibi, psikiyatri servisinde mevcut olan gerilimlerden kaynaklanan
rahatszlklar da yaayabilir.
ncelikle, hastaneye yatrlmasnn doasnda var olan stres tiplerini bir
dnn. ou hasta byk bir utan hisseder: hastaneye, yatrlma yaamla ba
etmedeki baarszlklarnn bir sembol haline gelir. Kimi hastalar, ou kez
gereki bir ekilde, hastaneye yatmalarnn i yaamlar zerindeki etkisi
yznden endielenirler. Kimileri damgalanmaktan endie eder: bakalar -aile
yeleri, arkadalar, alma arkadalar, ev arkadalar- onlara nasl tepki
verecektir? ou hastann hastaneye yatrlmayla iddetlenen ekonomik sorunlar
vardr.
Servise yattktan sonra hastalar daha byk bir honutsuzluk yaarlar. Dier
hastalarn sergiledii garip psikotik davranlardan r-kebilirier; ekipten
gereki olmayan beklentiler iine girip d krklna urayabilirler; tedavi

ekibinin dikkatini ekmek iin giritikleri rekabetten huzursuz olabilirler;


akut hastalarn ekibin eit olmayan miktarda.ilgisini ekmesine kzabilirler;
hastalarn srekli olarak yatrlmalar ve taburcu edilmelerinin yaratt
karmaa yznden rahatsz olabilirler.
Hasta iin bir dier balca kayg kayna servisteki personel gerilimidir.
Personelin kaygs ya da zlmemi atmalarnm hasta topluluu zerinde
mutlaka bir etkisi olur. Personel ii atmalarla hastann psikozunun
iddetlenmesi arasmda olduka yksek olumlu
78
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER!
balant olduunu gsteren aratrmalar vardr. Gnmzn yatan hasta
servislerindeki personel gerilimi ok ykseklere trmanabilir, paha nce
belirttiim gibi "gelen gidenin ok olduu" bir birimde, yani hastalarn birinin
gittii dierinin geldii bir serviste alyor olmak personel iin bal basma
bir d krkl kaynadr. Servis personeli, hastalara, daha az karmaai bir
ortamda edebilecei kadar yardm edemedii hissine kaplr; hastalarn byk bir
yzdesinin hastaneye tekrar tekrar yatrldn grr; hastalar genellikle
personeli takdir etmez, nk maddi zorunluluklar yznden erken taburcu
edilirler. Saygnlk, g ve tannma iin birbiriyle ekien eitli mesleki
disiplinler arasnda ou kez rekabet ve atma vardr. Ve kukusuz yaygn
olarak grnen kar-aktanm sorunlar burada da mevcuttur. Personel genellikle
kendisim aresiz hisseder; yanstmann arac haline gelir ve ou hastann
haksz saldrlarna urarlar; yatan hasta birimindeki ou smrhastanm
ynlendirmeci ve blc almalaryla uramak zorunda kalrlar.
Ne yazk ki bu personel gerilimi uzun sredir birikmektedir: gnmzdeki yatan
hasta birimleri o kadar youn almaktadr ki, kendi personelinin
gereksinimleriyle ilgilenmenin nemini gzden karmaktadr. Grdm ok sayda
serviste personel atmas iyice dallanp budaklanmt ve personelin bu
gerilimle ba etmesini salayacak bir ara yoktu. Personele ynelik T-gruplar
veya destek gruplar ne yazk ki yok denecek kadar azalmtr.
deal olarak, hastaneye yatrlmann yaratt gerilim zerinde almann yeri
kk terapi grubu deil, teraptik topluluk oturumla-T. M a i n , " T h e A i l
m e n t , " BritishJourrui of Mediccd Psyckology 30 (1957): 129-45; v e A .
Stanton v e M . S c h w a r t z , T h e Psychiatric Hospitcd ( N e w Y o r k : B
a s i c Books, 1954).
79
KSA SOREU GRUP TERAPLER
ndr. Ancak uygulamada, teraptik topluluk oturumlar byle bir ama iin
nadiren etkin bir ekilde kullanlr. Yatan hasta grubunun dengesini bozan hzl
hasta geli-gidii, byk servis toplantlar sz konusu olduunda daha byk
sorunlara yol amaktadr. Hastalar toplantda bulunan ok sayda insan yznden
tehdit altnda olduklarm hissederler; hastanede kal sreleri servis yelerini
tanmalarna ve gvenmelerine izin verecek kadar uzun olmad iin byk servis
toplantlarnda kendilerini ok fazla amak istemezler. 1. Blmde anlatlan ve
hastalarn eitli servis etkinliklerini deerlendirdikleri aratrmada
hastalarn genel olarak byk topluluk oturumlarnn servisteki en etkisiz
terapi etkinlii olduunu dndklerini gster-mektedir.11
Belli ki byk topluluk oturumlarnn yaratc bir ekilde yeniden
yaplandrlmasna byk gereksinim vardr, fakat bu konu bu kitabn kapsam
dndadr. Burada nemli olan, byk topluluk oturumlarnn bu gerilimlerle
uramadaki baansuhg yznden bu iin kk terapi gruplarna kalm
olduudur. Bu hedef nemli bir hedeftir, nk servis gerilimleri bazen o kadar
byk olabilir ki, btn terapi srecini bozabilir.
Kk grup toplantlarnda hastalar, kayglarnn hastanede yaanan olaylardan
kaynaklandnn her zaman farknda deildirler; grup liderleri bunlarn hasta
iin gerilim kayna olabileceini grupta ifade etmelidir. Terapistler
servisteki rahatsz edici nemli olaylarn kanlmaz bir ekilde honutsuzluk
douraca ve terapi grubunun bu
11 M. Leszcz, I. Y a l o m ve M. Norden, "The Value of Inpatient Group
Psychotherapy: Patients' Perceptions," baskda, 1983 (bkz. ek [N]); ve E Gould
ve I. Glick, "Patent-Staff Judgements of Treatment Program Helpfulness on a

Psychiatric Ward," B r i s h Journal o / M e d i c a l P s y c h o t o g y 49


(1976): 23-33.
80
Y A T A N H A S T A GRyPTERAMStNlN GENEL L K E L E R
honutsuzluun tartlmas ve ortadan kaldrlmas iin alan salad
varsaymnda bulunmaldrlar. Servisteki bir hastann intihar giriimi, iddet
dolu patlamas, kontrol edilemeyen davranlar yznden bir baka hastaneye
nakli hep gl, fakat her zaman ifade edilmeyen duygular uyandrr. Hastalarn
bu duygular hakknda konumalarna yardmc olmak nemli bir terapi hedefidir,
nk hastalarn konumann yararl olduunu anlamalar eklindeki genel hederin
bir parasdr.
Burada aklayc bir klinik rnek vermek istiyorum: Servisteki bir hasta,
izofrenik bir hasta olan Harold'a saldrnca hemen kilitli birime
nakledilmiti. Grup terapisti Harold'm o gn saldn srasnda yrtlan gmleini
giydiini (ve sonraki gn de ayn gmlei giymeye devam ettiini) ve stelik
gruptan bir davet beklermi gibi sandalyesini hafife grup emberinin dna
yerletirdiini fark etmiti. Grup srasnda Harold bu olay yznden zgn
olduunu inkar etmi ve herkesin zlmesinin ilgin olduunu dndn
sylemiti. Terapist bu olayn ok rahatszlk verici olduunda srar etmiti;
ve sonunda, ertesi gn Harold saldn hakknda konumaya ikna olmutu. Fiziksel
mcadele yznden duyduu byk korkuyu, saldrgana byk anlay
gsterildiini, kendisine, yani kurbana ise ok az anlay gsterildiini
dndn ifade etmiti. Teraptik etki mkemmeldi: Harold ok arzulad
destei grmt ve dier yeler fiziksel saldnya uramaktan duyduklan korkuyu
dile getirmilerdi.
zetle, uygun hedef belirleme, kk grup terapisinin gerei gibi ilemesinde
byk nem tar. An derecede hrsl hedefler grubun etkisini azaltr ve
terapistin moralini bozar. Aynca kk grubun hedefleri ksa sreli hastaneye
yatrlmann hedefleriyle ayn deildir. Kk terapi grubu iin konabilecek
baz nemli ve gereki hedefler
81
KISA SREL GRUP TERAPLER!
unlar olabilir: hastann terapi srecine katlmn salamak (hem tay hem de
dikey olarak), hastann konumann ie yaradn & r meine yardmc olmak,
sorunlar belirlemek ve hastann hastan yatrlmayla ilgili kayglarn
hafifletmek.
Yatan Hasta Grubunun Bileimi
Psikiyatri servisi bir terapi grubu oluturmak iin iki temel s t r a -teji
kullanr. Birincisi takm yaklamdr. Burada btn hastalar s e r -visin
byklne ve genellikle hastaneye yatrlma srasna b a l olarak iki ya
da takmdan birine verilir ve takmdaki btn hastalar kk terapi grubunda
buluur. kincisi dzey yaklamdr. B u r a -da hastalar ilevde bulunma
dzeylerine gre bir gruba verilirler: ar psikotik hastalar bir gruba verilir,
"yksek dzeyde ilevde b u -lunan" hastalar baka bir gruba. Bu yaklamlarn
her birinin a v a n t a j -lar ve dezavantajlar vardr.
Takm Grubu
Takm grubunu ynetmek tipik olarak zqrdur. Bu grup, gerilemi psikotik hastadan
iyi ilevde bulunan smrhastaya ve nrotik depresi hastaya kadar geni bir
psikopatolojiyi ierir. ou terapist baz hastalarn takm terapi grubuna bile
alnmamalar gerektiine inanr. Bunlar gruptan bir ey almayaca, rahatsz
olaca ve/ya grubun i> vini bozaca dnlen hastalardr. Genellikle bir
hasta hastane? yatnlmm ilk birka gnnde gruba gelemeyecek kadar kt ramda
olur, fakat ila tedavisi ie yaramaya baladktan sonra g r u katlmaya balar.
Grubun dzenini bozan manik hastalar fiziksel
82
YATAN HASTA GRUP TERAPtStNN GENEL LKELER
k zrl, ok tutarsz veya ar beyin hasan olan hastalar gibi grualnmamaldr. Sessiz hastalar srece ok az katkda bulunur, fakat
krar tekrar gsterilmitir ki, bu hastalar o srada sanlandan ok daha fazla
ey alrlar gruptan. Hastann hastanede kal sresi bir etmen deildir. Daha

sonra anlatacam gibi, terapist grubun mrn tek bir seansm gibi
dnmelidir; ou hasta tek bir seansa katlmaktan fayda grebilir.
Takm Grubunun Avantajlar
Grubun bileimine ynelik takm yaklamnn nemli bir avantaj neredeyse btn
hastalarn gruplarda grlmesini salamasdr. Servis personeline hastalarn her
birinin zihinsel durumu hakknda nemli bilgiler verir - bu bilgilerin vizitler
srasnda veya hemirelerin raporlar araclyla ekibin geri kalanna da
verilmesi gerekir. (Az sonra anlatacam dzey grubu terapi oturumlar ou
hastay ihmal eder. ou psikiyatri servisindeki mevcut uygulamalarda, yalnzca
iyi ilevde bulunan hastalar iin st dzeyli oturumlar yaplr; bunun sonucu
olarak da servis personeli akut hastalan tanmaz ve herhangi bir grup terapisine
almaz.)
Akut hastalar grup toplantsn bozsalar ve grubunu dikkatini da-tsalar da
varhklan ayn zamanda bir avantaj salar. Akut hastalar yalnzca terapi grubunda
rahatszlk yaratmakla kalmaz, genel olarak serviste de bir rahatszlk meydana
getirirler. zellikle de etkin bir tam olarak topluluk oturumunun yaplmad
servislerde kk te-aP! grubu, bozucu davrann iyiletirilmesi iin .sosyal
abalarn Verilebilecei tek yer haline gelir. Terapi grubunda dier hastalar,
'sz edici davranlarda bulunan hastalara davranlanmn kendile-*erinde nasl
etkisi olduu konusunda dikkatle ayarlanm dozlar83
KISA SREU GRUP TERAPLER
da yapc geribeslem verirler. Bu geribeslem iin ortam hazrlamak; destekleyici
bir atmosfer salamak; geribeslemin saldr veya ceza yerine destekleyici ve
eitim amal olarak grlmesine yardmc olmak terapistin grevidir.
Kk grup, ayn zamanda terapistin, dier hastalarn, psikotik hastann
yaantsal dnyasm anlamalarna yardma olabilecei bir ortamdr. rnein bir
oturumda psikotik bir kadn durmadan ayaa kalkp haykrarak uygun olmayan bir
eyler sylyordu (rnein "sen hamilesin" veya "bizi ldrecekler" gibi). Her
olayda grubun li-derleri,-bu hastann kaygs yznden byle tepki verdiini ve
grupta konuulan rktc eyler yznden byle davrandm grubun anlamasn
salyorlard. O gn grubun konutuu ana konulardan biri hastalarn
hemirelerin grev yapma olaslklar yznden duyduklan kaygyd. Tartma btn
yeler, ama zellikle psikotik hasta iin rahatszlk vericiydi. Grup bylece
daha nce anlayamad ve bu yzden korkutucu olan bir davran anlayabilmiti.
Hastalar birbirlerini anladka birbirleri iin daha az korkutucu hale gelirler.
Ayn oturumda bir baka psikotik hasta, birdenbire dier iki hastaya barmaya
balamt, "Neden siz ikiniz evlenmiyorsunuz?" Terapist yine bu hastann
dierlerine yardm etmeyi ne kadar istediini aklayarak tutarsz konumasn
anlaml hale getirdi. Terapist psiko-tik hastaya kar gsterdii kabullenici,
anlayl ve yumuak yaklamla mkemmel bir rnek oluturdu.
Liderin, kiilii grece daha btn hastalarla grece psikotik hastalar
arasndaki ilikiyi kolaylatrmasnn bir dier yolu, psikotik -hastalarn grup
iin ok deerli olduunu gstermektir. ncelikle, en akut dzeydeki psikotik
hastalar bile grubun dier yeleri hakkmda genellikle doru ve ounlukla nemli
gzlemlerde bulunabilirler.
84
Y A T A N HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
(Bunu kendileriyle ilgili geribeslem aldklarndan ok daha kolay ve daha az
riskli bir ekilde yapabilirler.) Bu yzden lider byle hastalardan dier yeler
hakknda gzlem yapmalarm isteyebilir.
Birincil srece kolayca ulaabildikleri iin psikotik hastalar, savunmalar daha
gl olan dier hastalarn gven verici, eitici veya zgrietirici bulduklar
duygularm, dncelerini ve fantezilerini daha kolay ifade edebilirler.
Psikotik hastalarn szleri, dier hastalarn tipik zihinsel srelerinden
yalnzca derece bakmndan farkldr. Btn hastalar zihinlerinde eitli
dzeylerde korkutucu, daha* tam olarak gelimemi duygular ve fanteziler
banndmrlar. Psikotik hastalarn bu deneyimlerini tanmlayp ifade edebilme
yetenekleri korkutucu olmaktan ok gven verici olabilir.
rnein bir oturumun ilk on dakikasnda birka psikotik hasta olduka garip
eyler ifade etmiti. Bir hasta gerekten orada, o grupta, hatta kendi kderunin

iinde olmad hissinden sz etmiti. Bir dieri gruptaki teki hastalarla


konumasnn bile mstehcen olduunu, nk kendisinin bakalarmn yannda
bulunamayacak kadar mstehcen bir kadn olduunu sylemiti. Bir baka kadn
hasta, bir erkek hastaya onun doal halinden ne kadar holandn sylediinde
erkek ye gzyalanna boulup onu sevdiim sylemiti. Bir baka hasta derisinin
altndaki rpertici his yznden panie kapldm ve ku histen kurtulmak iin
derisini kesmek istediini sylemiti. Bir baka kadn hasta kendisini,
boazndan vajinasma kadar uzanan bir ^ra olarak hissettiini ve kurtulu olarak
lm ne kadar istediinden sz etmiti.
Btn bu malzemenin dehet veren yapma ramen grup yeler 'n ok nemli
olmutu. Seansn geri kalannda bu garip malzeme konusunda psikotik olmayan bir
tarzda konumaya devam etmilerdi.
85
KISA SREU GRUP TERAPttfiU
rnein bir ye gruptaki alayan erkek yeden her zaman korktuunu sylemiti;
ama aladm grmek kendisini ona yakn hissetmesini ve onun ne kadar hassas
olduunu anlamasn salamt. Dierleri kendi kiilik yitimi deneyimlerinden
sz etmilerdi. Birka hassa z-ytkc hislerinden sz edip lm istedikleri
olaylar anlatmlard. Grup, yelerin birbirine yaknlatm, balandn ve
-malzemenin ieriine ramen- insani benzerlikleri nedeniyle gvenlerinin
perinlendiini hissetmeleriyle son buldu.
Takm Grubunun Dezavantajlar
Takm yaklamnn dezavantajlar avantajlarndan ok daha kolay grlr.
Terapistin abalarna ramen byle gruplar neredeyse her zaman olduka bozucu
olmalaryla tanmlanrlar. Genellikle psikok hastalarn duygu patlamalar
grlr; baz hastalar ok huzursuzdur ve btn grup boyunca hareketsiz
oturamazlar" ou kez seans terk etmek zorunda kalrlar. yelerin gelip
gitmeleri ve garip, tutarsz szlerin skl grubun dengesizi bozar. sel
btnl nirhayan hastalar, kontrolden km gibi grnen bir ortama soku
nakla kendilerini byk tehdit akmda hissederler. Terapistin grup iin salam
bir yap oluturmas ve ayn zamanda gruptaki btn hastalar - h e m st dzeyde
hem de alt dzeyde ilev gsteren hastalar iin anlaml olacak dzeyde bir
alma gerekletirmesi ok zordur.
Btn hastalar iin uygun olan bir alma dzeyi bulmak ou kez olanakszdr:
lider ya yapya byk nem verir ve alma iyi ilev gsteren hastalar iin ok
basit ve ilkel kalr ya da bu hastalar zerinde younlap daha rahatsz
olanlann gereksinimlerine aldrmaz. kinci seenei semeyen terapist nadir
grlr; ou terapist
86
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
kiilii daha btn hastalarla almay-ve daha incelikli konularla -bunlar
terapistin kendi yaamndaki endielere yakn konulardr- uramay tercih eder.
Sonu olarak, terapist byk lde btnl bozulmam hastalara odaklanr ve
akut hastalarn gereksinimlerine ounlukla aldrmaz. Eer terapist iyi ilevde
bulunmayan hastalara ok fazla odaklanrsa, dier hastalar yava yava daha
hasta olanlara kzmaya balar, grubu kendi gereksinimleriyle ilgilenmediini
syleyerek kmser ve ksa sre iinde terapi srecine kendilerinden ok az ey
katar, yalnzca grnt olarak orada bulunmay seerler.
Terapistin takm terapi grubunun avantajlarndan yararlanmasnn ve
dezavantajlarndan kounmasmn bir yolu var mdr? Aslnda vardr. Eer hastalar
takm terapi grubunun kendilerine sunulan tek terapi eklini oluturmadna
inanrlarsa sz konusu dezavantajlann neredeyse tmnden kanmak olasdr.
Hastalar takm grubundan alabileceklerini alrlar ve eer giderilmemi
gereksinimlerini tatmin edecek baka bir terapi arac varsa takm grubundan
alamadklanna kzmazlar. Baka bir deyile, ben hem takm hem de dzey grubunu
kullanmay savunuyorum. Ama galiba ok hzl gidiyorum. imdi izninizle "dzey"
terapi gruplarnn zellikleri, avantajlar ve dezavantajlarna dnmek
istiyorum.
Dzey Grubu
ou psikiyatri servisi iki farkl tipte dzey grubu -biri yksek, dieri akoluturur.

ounlukla "destek" veya "odak" gruplar olarak adlandrlan alt-dzey grubu


akut psikotik hastalara yneliktir. Bu grup, hastann za-mansal ve mekansal
evresine uyum salayabilmesine yardmc ol87
KSA SREL GRUP TERAPLER
mak iin yap ve destek salama, hastann dikkat sresini artrma, servis
personeli ve dier hastalarla sosyallemesini kolaylatrma ve servisteki
programlara kathmhi salama giriiminde bulunur.
Daha iyi ilevde bulunan hastalar st-dzey grubuna alnr. Bu grup birincil
olarak "konuma" grubudur. Olduka nemli ilerin yapld bir ortam salar.
Hastalar burada kendilerini takm grubunda olduundan daha rahat hissederler,
dier yelere gvenmeyi renirler ve en sonunda tedavi programnn baka hibir
noktasnda olmad kadar kendilerini aarlar. Hastane sonras terapide zerinde
duracaklar sorunlar belirler ve dier hastalarla nemli ve terptik balar
kurarlar. 5. ve 6. Blmde srasyla yksek ve alt dzey gruplarnn ayrntl
klinik rneklerini vereceim.
Servis personeli, hastay, kabulnden ksa bir sre sonra genellikle iki gruptan
birine verir. Bu ilem hastann servisteki ilk birka saatinin gzlenmesine ve
eer serviste bir takm grubu varsa hastamn oradaki davranlarna baklarak
gerekletirilir. Hastanm bir gruba verilmesi ilemi yalnzca psikotik-psikotik
olmayan ayrmna gre yaplmaz. Baz psikotik, aktif varsanan olan hastalar st
dzey grubunda baarl olabilir. Hangi gruba verileceine karar vermede
hastann gereksinim duyduu terapi tr nem tar: destee, btnle ve
"yaralarnn sarlmasna" gereksinim duyan gerilemi, i gremez durumdaki,
dalm hastalar odak grubuna verilir; sorunlarn szel olarak aratrabilen
hastalar st dzey grubuna kaydedilir.
Baz servislerde, yeni yelerin st veya alt dzey gruplarna verilmeden nce
birka kez katld bir grup oluturulur.12 Fakat baz
12 K. Arriaga, E. Espinoza ve M. Guthrie, "Group Tterapy Evaluation lor
Psychiamc mpatients," lntematioru Joumd of G r o u p Psycbotherapy 28 (1978):
359-64.
88
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
servislerde hasta geli-gidii ok hzl olduu iin byle bir ilerie olanak
olmaz. Baz klinisyenler, hastalarn ilev dzeyine gre alnd farkl ekilde
"derecelenmi" gruplar nerirler. Ancak ou klinis-yen bu ilemin pratik
olmadm dnr: servisler ok kk ve ok youndur; "ilev dzeyi" kesin
olmayan bir terimdir; ve grup ynetme teknikleri ikiden fazla dzey grubuna izin
vermeyecek kadar
kabadr.
Bir serviste farkl dzeylerde gruplar yapmann bir dier dezavantaj,
personelin hastalara derecelendirilme ve deerlendirilme hissi alamasdr. Bu
durum yalnzca iki dzeyli gruplarda pek grlmez. Hastalar kendilerini kanta
gerek gstermeyen bir tarzda ayrrlar. Ar psikotik hastalar o kadar ak
ekilde streslidir ve kahramanca destee ylesine gereksinim duyarlar ki, btn
hasta topluluu tarafndan kolayca tannabilirler. stelik ar psikotik
hastalar daha fazla aba gerektiren grup deneyimi iin de pek srar etmezler.
Personel, ou psikiyatri servisinde st rtl biimde yaplan grup
deerlendirmesiyle ilgili olarak garip duygular iindedir. Ziyaret ettiim bir
serviste, personel, hastalarn yalarna gre ayrldklarna, yani alt dzeyli
grubu gen hastalarn oluturduunu dnyordu. Tabii ki durum byle olmayp
iki gruptaki ya dalm sanlarm neredeyse tamamen tersiydi.
Ar psikotik hastalara ynelik alt dzey grubunu, daha nce byle bir grubun
hi bulunmad bir servise ilk defa tantrdmda personel bunun servisteki
az gelimi "aptallar"a ynelik bir grup olarak grlmesinden korkmutu. Bu
tahmin doru kmamt. lk hafta birisinin gruba "kum havuzu" demesi dnda
grup hasta topluluu tarafndan kabul edilmiti. Yalnzca alt hafta sonra alt
dzey grubu, servisin deer verilen btnleyici bir paras olarak grlr
89
KSA SREU GRUP TERAPLER

olmutu. ou vakada, hastalar baz arkadalarnn dierlerinden belirgin


ekilde daha dzensiz olduunu dnr; personelin bunu yadsmas hastann
gereklii snamasn zayflatr.
Gruplarn isimleri ve tanmlan servisin kabuln kolaylatrr. Personel, yksek
dzey grubuna genellikle "psikoterapi grubu" derken, alt dzey grubunu "odak,"
"yaplandrlm" veya "iletiim" terapisi grubu olarak adlandrr; son grup
personel tarafndan iletiimi kolaylatran bir grup olarak tanmlanr ve kafas
karm, dikkat sresi grece ksa hastalar iin oluturulur. Bu hastalar,
duygulan zgrce kefedip analiz eden grece yaplandmlmam gruplardansa yapandmlm ksa grup oturumundan daha fazla yararlanrlar.
Zaman zaman iki grubun arasnda kalan ve ikisinden de yararlanmayan hastalar
olacaktr. Bu hastalar psikotik deildir, ama st dzey terapi grubunda ilevde
bulunamazlar: rnein an derecede direnli, igrs olmayan veya psikopat
hastalar olabilirler.
Dzey Grubunun Avantajlar ve Dezavantajlar
Dzey grubunun avantajlan ve dezavantaj lan takm grubunun tersidir. Dzey
grubunun en nemli avantaj daha zel bir terapi biimi salamasdr. Terapist
grubu hastalann ou veya hepsi iin uygun olabilecek bir dzeye getirebilir.
.
Alt dzey grubu ar psikotik hastalar iin gvenli, destekleyici, olduka
yaplandmlm bir evre salar, aynca onlara basan hissi verir. Takm oturumunda
psikotik hastalar genellikle grup grevine katlamazlar, ou kez grubu bozarlar
ve dier yelerin kendilerine kzdn veya sabrszlandn dnrler. Alt
dzey grubu zellikle psikotik hastalann ilevine ve psikolojik savunma
yaplanna gre ayarlanmtr. Byle bir grup daha az zorlayc ve iyi
yaplandrlm
90
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER!
olduu iin hastalar grup grevine baanyla katldklarm hissederler.
st dzey gruplarnn seanslar takm graplannnkinden ok daha dengelidir. Ar
psikotik hasta olmad K grup fazla bozulmaz, ok daha az sayda garip duygu
patlamalar ve odaya girip kmalar oiur. Her hastann dikkat sresi daha uzun
olduu iin grup daha uzun sre iin bir arada kalabilir. (Takm gruplar
genellikle krkbe ila altm dakika toplanr; st dzey gruplar yetmibe
dakika boyunca rahata grup yapabilirken, ait dzey gruplarnn oturumlar
krkbe dakikay arnamaldr.)
Dzey gruplar genellikle takm gruplarndan daha ho, nemli ve destekleyici
olarak grlr; bunun sonucunda da hastalan hastane sonras terapi iin
cesaretlendirme hedefinde daha nemli bir rol stlenir.
Dzey grubunun dezavantaj (eer serviste uygulanan tek grup programrysa),
servisteki ayrm arttrabiliyor olmasdr. ster kiilii dalmam, isterse
psikotik olsun, btn hastalarn serviste bir arada yaamalar gerekir ve servis
geriliminin ele alnaca bir ortama gerek vardr. Akut hastalar ou kez ciddi
biimde dmanlk veya fke yaratabilirler. Hastalarm smr koymay, ciddi
biimde rahatsz olan hastalan anlamay ve onlarla iletiim kurmay
renebilecekleri bir grup yoksa, servis atmosferi son derece krlgan hale
gelir ve te-raptik alma zayflar.
Takm Grubuna Kar Dzey Grubu
Stanford niversitesi psikiyatri servisi, yatar hasta biriminde
gerekletirilen iki aratrma projesi, dzey ve takm gruplarnn farkl, fa91
KSA SOKEU GRUP TERAPLER!
kat nemli ilevleri yerine getirdii sonucunu destekler niteliktedir.13 lk
projede,14 ellibir hastadan, servisteki gndelik olarak toplanan takm gruplar?
ve dzey gruplar dahil olmak zere onbir teraptik etkinlii deerlendirmeleri
istenmitir (aratrma srasnda bir gruba yalnzca iyi ilev gsteren hastalar
almyordu; psikotik hastalarn kabul edildii dzey gruplar yoktu). Ellibir
hastann hepsi takm gruplarna katlyordu; otuz hasta ise aynca st dzey
grubundayd.
ki gruba da katlan otuz hastann genel deerlendirmesi, dzey grubunun (onbir
etkinlik iinde) ikinci srada, takm grubununsa drdnc srada gelen tedavi

ekli olduunu gsteriyordu. Dzey grup terapisi, hastalarn terapistleriyle


yaptklar bireysel terapiyi yalandan izliyordu. zetle, sonular gstermektedir
ki, M grup da nemli grlyordu ve farkl hastalar farkl gruplara deer
veriyordu. Daha ar hastalar, psikotik hastalarn dzeyine uygun olan takm
grubuna deer veriyordu. Ego btnl bozulmam hastalar dzey grubuna daha
fazla deer veriyordu - ama ayn zamanda takm grubuna da deer veriyordu
(ayrntlar iin ekler [N] blmne baknz).
Bu aratrma projesinden ok ksa bir sre sonra servis ak dzey grubuna
balad; onsekiz ay sonra iki gruba da katlan kk bir hasta grubundan da
(N=12) servis etkinlikleriyle ilgili ayn ekilde bir
13 L e s z c z , Y a l o m ve Norden, " V a k t e of Inpatient Group
Psychotherapy" [11]; ve 1. Y a l o m ve L. Gonda, yaymlanmam veri, 1983 (bkz.
ek S]).
14 L e s z c z , Y a l o m ve Norden, " V a k t e of Inpatient Group
Psychotherapy" [11]. B i r tan alt grubu (izofrenik hastalar), takm terapi
grubunu dzey grubundan daha etkili olarak deerlendirmitir. nemli duygudurum
bozukluklan olan hastalar iki grubu birbirine olduka yakn bir ekilde
deerlendirmitir.' st dzey grubunu takm grubundan anlaml ekilde daha
etkili olarak deerlendiren h a s t a l a r szel i f a d e y e daha f a z l a
deer veren, psikolojik durumknyla daha ok ilgilenen (zellikle srarhastalar)
hastalard.
92
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
deerlendirme yapmas istendi. Sonular ilk projeninkiyle arpc ekilde
benzerlik gsteriyordu. Hastalar her iki gruba da byk deer veriyordu: dzey
grubu en deer verilen ikinci (bireysel terapinin hemen arkasndan), takm grubu
nc servis etkinlii olarak seilmiti (ayrntlar iin ekler [S] blmne
baknz). Bir baka aratrma ekibi, hastalarn homojen izofreni grubuna
tepkilerini inceleyerek hastalarn bu gruplardan nemli oranda doyum aldklarm
ve terap-tik almann (Hill International Matrbc tarafndan) nesnel bir
ekilde lldn gstermitir.16
Stanford projesi, ayn zamanda hastalardan, her bir grubun kendilerine nasl
yardmc olduunu deerlendirmelerini, yani eitli tera-ptik etmenlerin grece
nemini belirlemelerini de istemitir. Sonular, hastalarn st dzey ve takm
gruplarnda ileyen farkl tera-ptik etmenleri ayrt ettiklerini gstermitir.
rnein st dzey grubunun yeleri "bireyleraras renme"yi en nemli, "kendini
anlama")'! olduka nemli bir etmen olarak derecelendirmitir. Ayn hastalar bu
iki etmeni takm grubunda ok daha nemsiz olarak grmler ve bunlarn yerine
evrensellik ve katarsis gibi etmenleri vurgulamlardr. Bir baka proje alt
dzeyde, yani bir izofren grubunda, ilev gren teraptik etmenleri aratrm
ve benzer sonular bildirmitir: hastalar katarsise, evrensellie, zgecilie ve
balla deer vermi ve igr veya t verme gibi etmenlerden ok az yarar
grY a l o m ve Gonda, 1983 (13].
N. Kanas, M. B a r r ve S. Dossick, "The Homogeneous Schizophremc Inpati-ent
Group: An Evaluation Using the H i l l hueractional M a t r f a c , "
hazrlanyor; ve N. K a n a s ve M. Barr, "Short-term Homogeneous Groups for
Schizophre-ric Inpatients: A Questionnaire Evaluation," Group, baslacak.
Leszcz, Y a k m ve Norden, "Value of Inpatient Group Psychotherapy" illi.
93
KSA SREL GRUP TERAPLER
dklerini bildirmilerdir.
Bilgi almak iin yaplan bir grmede19 hastalar, takm ve dzey gruplarn
karlatrm ve takm grubunun sk sk kontrolden ktn, aniden yn
deitirdiini, genellikle yaplandrlmam olduunu ve daha rahatsz hastalar
tarafndan sk sk bozulduunu bildirmilerdir. Bu hastalar ayn zamanda takm
grubuna deer verdiklerini de sylyorlard, nk scakt, rahatt ve servis
yelerine birlikte otu. up beraber yaamak zorunda olduklar insanlar hakknda
bir eyler renme ans veriyordu. Hastalar st dzey grubunun yapsna ve
tutarl bireyleraras odana deer veriyorlard; bu grubun hzl hareket

ettiini, ok altn ve dllendirici olmakla birlikte zaman zaman fazla


youn ve zorlayc olduunu belirtiyorlard.
Gruba Katlm: Zorunlu mu, stege mi Bal?
Yatan hasta birimindeki hastalara gruplar zorunk klmak yaygn grnen bir
klinik uygulamadr. Bu durum zellikle heterojen takm gruplarnda ve homojen
alt dzey gruplarnda nemlidir. Klinik hayatn gereklerine baklrsa bu
gruplar zorunlu olmasa hastalarn nemli bir blm katlmazd. ine kapank,
rkm, depresif, umutsuz ya da ilalar yznden uyuuk olan hastalar
kendilerine seme hakk verilse odalarnda kalmay tercih ederler ve etkin*bir
servis program mmkn olmaz.
Servislerin hasta toplama konusunda farkl uygulamalar vardr. ou serviste
tedavi personeli topluluk oturumlarnda hastalara grup grevlerini hatrlatr
veya eer gerekliyse, grup seansndan nce be-Kanas ve Ban, "Homogeneous Groups"
[16]. 19 Leszcz, Yalom ve Norden, "Value of Inpatient Group Psychotherapy" f
11)-94
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
lirlenmi hastalan toplar. Baz servislerde grup grevleri tahtaya yazlr; baz
byk servislerde hoparlrle hastalara grup terapisinin balad hatrlatlr
ve hangi hastann hangi gruba girecei sylenir. Benim grme gre, iyi ilev
gsteren hastalar iin dzey grubunu zorunludan ok istee bal yapma,
konusunda sylenecek ok ey var. (istee bal katlmn avantajlarm 5.
Blmde ayrntl bir biimde anlatacam.) Eer grup etkin bir ekilde srerse
dzey grubundan yararlanabilecek olan hemen hemen b t n hastalar dzenli b i
r ekilde bu gruba katlrlar. Servis grup programna byk deer verirse, akl
salklar konusunda gerekten bir eyler yapmay isteyen hastalar yava yava
servisin deerlerini zmserler ve tosa sre sonra gruba katlmamalarn hakl
gsterecek mazeretler bulmada zorlanr hale gelirler.
Bence her servis hem yksek dzey hem de alt dzey gruplar oluturmaldr. Ancak
uygulamada, baz servisler yalnzca yksek dzey gruplar sunarlar; ve eer grup
istee balysa, zaman zaman gruba katlamayacak derecede rahatsz olan hastalar
da gruba gelirler. Grup terapistinin hastalan ok iyi tanmas (bu nedenle
yardmc terapistlerden biri veya her ikisi de tam gn alan personelden
olmaldr) ye hastann gruba katlmasna izin verip vermeyecei konusunda hzl
bir karar almas gerekir. Bu karar, temel olarak, hastann grubun dzenini
herhangi bir ekilde bozup bozmayacana dayanmaldr. Grubun dzenini aka
bozmayan olduka rahatsz hastalar yalnzca dolayl terapiden bile yarar elde
edebilirler. Grup terapisinden yararlanmayaca belli olan, grubun almasna
mdahale eden (rnein youn bir ekilde ila ald iin uyank kalmada zorluk
eken hastalar, manik hastalar, organik rahatszl olan hastalar) an
skntl hasta-lann grubu terk etmesi istenmelidir.
95
KISA SREU GRUP TERAPtLERI
Hzl Hasta Geli-Gidii: Terapi Grubuna Etkileri
Oturumlarn
Skl
Yatan hasta terapi grubundaki deitirilemeyen bir gerek, yelerin hzl geligidiidir. En akut hastalarn yatrld bir serviste kal sresi bir ile iki
hafta arasnda deiir. Bu da demektir ki, yirmi yatakl bir serviste her gn
bir veya iki hasta taburcu olacaktr. Y a t a n hasta terapi grubunun bileimi
de hzla deiir ve bu gerekten kamann bir yolu yoktur. Yatan hasta
birimindeki yzlerce gndelik toplanty izlemi biri olarak, birbiri ardna
yaplan iki topantnm grup bileiminin ayn olduunu nadiren grdm (
topantnm aym olduunu ise hi grmedim). Grupta neredeyse her zaman yeni bir
ye vardr veya eski bir ye gruptan ayrlmtr. Ortalama hastanede kak
sresinde byk eitlilik olduu iin hastalarn bu geli-gidi rntsnde bir
tutarllk olmas beklenemez. Grup terapistlerinin yalnzca bir seans iin pek
ok hastas olmakla birlikte bunlann ancak birka tanesini birka hafta boyunca
grrler.
1. Blmde ifade ettiim gibi, yelerin hzl geli-gidii konusunda tek bir
mantkl klinik yant olabilir: oturumlan olabildiince sk gerekletirmek.
rnein eer bir grup yalnzca haftada iki ya da kez toplanyorsa, bir
seanstan dierine ylesine byk bir ye deiimi olacaktr ki, grup ayn bir

grup kimlii ve alma kltrnn sreklilii duygusunu gelitiremeyecektir.


Grup haftada be kez toplanrsa ye geli-gidiinin yaratt bozulma ortadan
kalkmaz, fakat en aza indirgenir. Eer personelin alma program izin
veriyorsa grubu haftann yedi gn toplamay tavsiye ederim. (Ancak yatan hasta
birimleri genellikle hafta sonlanna teraptik program koymaz.)
Bir zamanlar, yl boyunca, pazartesiden perembeye haftann
96
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER!
drt gn toplanan bir yatan hasta grubunu ynetmitim. Grupta nceden tahmin
edilebilecek bir dzen ortaya kmt: Pazartesi toplantlar duraksamal
geiyordu. Sal ve aramba gn yaplan grup toplantlarnn younluu yava
yava artyor ve perembe gnne kadar grup sk alan, salam ve bal bir
grup haline geliyordu. Sonra araya gnlk mola giriyordu; ve pazartesi gn
grup yine o duraksamal, snayan, "Birbirimize gvenebilir miyiz?" kltrne
geri dnyordu. Bu ardkl tahmin etmek o kadar kolayd ki, grup
toplantsn izleyen birisi haftann hangi-gn olduunu anlayabilirdi.
1. Blmde, gnmzdeki ou psikiyatri servisinin grup toplantlarm yeterli
sklkla gerekletirmemesinin mantkl bir nedeninin, baz mesleki
disiplinlerin terapi grubu oluturma frsat iin aktif bir ekilde rekabet
etmesi olduunu ileri srmtm. Bu servislerde, her biri haftada bir veya iki
kez toplanan ok sayda uzmanlk grubu sunarak bir uzlamaya varlmaktadr.
Uzmanlk gruplar (rnein cinsel eitim, dans, sanat veya hareket terapisi) ok
sayda hastaya deerli yardmlarda, bulunmakta ve teraptik program
zenginletirmektedir. Ama eer bu gruplar, gnlk terapi gruplarnn yerine
yaplyorsa, grup terapisi program talihsiz bir "danklk" duygusu verecek ve
terapi almas iin gvenli ve tutarl bir ortam salayamayacaktr.
Geni kapsaml grup terapisi iin bence her hasta iin gnde iki grup
nerilmelidir: bir takm grubu (45 ila 60 dakika) ve bir dzey grubu (alt dzey
grubu 45 dakika, st dzey grubu 60 ila 75 dakika srmelidir). Eer serviste
alan personel says, takm ve dzey grubunun ikisinin birden yaplmasna
izin vermeyecek kadar azsa her gn yksek ve alt dzey gruplarnn yaplmasn
neririm. Buna ek olarak, uzmanlk gruplar (tipi, personelin eitim ve zel
ilgisine bal olarak) her gn, zellikle akamlan ve hafta sonlarnda
yaplabilir.
97
KISA SpREU GRUP TERAP11ERI
Hzl Hasta Geli-Gidiinin Oturum Sreci zerindeki Etkileri
Grup yelerinin hzl geli-gidiinin terapistin temel stratejisi ve taktikleri
zerinde nemli etkileri vardr. Bunu 3. Blmde aynntl bir biimde
anlatacam, fakat imdilik birka nemli noktann altn izeceim.
ncelikle lider, toplantlarn skln artrarak tutarl, tehlikeden uzak,
gvenilir bir grup atmosferi salamaya yardmc olacak grup kltrnn ortaya
kmasm salayabilir. Fakat yelerin geli-gidii o kadar hzldr ki,
terapistler bir hastayla bir sonraki toplantda belirli bir konu zerinde
alabileceklerini var sayamazlar. Bu nedenle, terapistler yeni bir psikolojik
zaman erevesi belirlemelidirler: artk grubun mr yllar, aylar, hatta
haftalar olarak dnlemez. Grubun btn mr bir seanstr. Bu yeni zaman
erevesinin terapistin teknii zerinde byk etkileri vardr kukusuz;
terapistin srarc, aktif ve etkin olmas ve her seansta olabildiince fazla
sayda hasta iin ok ey yapmas gerekir.
Hzl hasta geli-gidii terapistler iin olduka rahatszlk vericidir. Bunun
en byk nedeni, terapistlerin formel grup terapisi eitimlerinin dengeli
gruplara dayanmasdr. Bu terapistler ya uzun s -reli grup terapisi (sabit
sayda hastann uzun bir sre boyunca topland) veya dengeli yelerle.ksa,
"kapal" biimlerde (hem ye hem de oturum saysnn sabit olduu) grup terapisi
eitimi alrlar. Bununla birlikte, hastalarn hzl hasta geli-gidiine kar
tutumlarn incelemek aydnlatc olacaktr: "dner kap" terapi grup format
hastalar iin terapistler iin olduu kadar rahatsz edici olmayabilir. Stanford
aratrma projesinde bilgi almak iin yaplan grmelerde, ellibir hastaya
yelerin hzl geli-gidii ve ksa grup terapisi konusunda ve.98

YATAN HASTA GRUP TERAPIStNN GENEL LKELER


ler hissettikleri sorulmutur (bkz. ek [N]). Genel sonular, hastalarn bu
etmenlerden aratrmaclarn beklediinden daha az rahatsz olduunu
gstermektedir. Yatan hasta terapi grubu ou hastanm ilk grup terapisi
deneyimidir ve bunu karlatracaklan uzun sureli bir grup terapisi deneyimleri
olmamtr.
^
Hastalarn ok az hzl ye geli-gidiinin yol amas beklenen isteksizlikten
sz etmitir. Grup dengesiz grnmektedir; gruba her gn yeni yeler
girmektedir; hastalar nemli kiisel konularda yabanclara gvenme konusunda
dikkatlidirler ve gruptaki herkese balandklarn hissetmemektedir. nceki
seanslarda rendikleri yeni davran sulayamazlar, nk yeni yelerin
tepkilerinden emin deildirler. ou hasta her gn yeni hastalarn geliinin ve
ynelim kazanmasnn grubun nemli miktarda zamanm boa harcadm ve yeni
yelerin grubu daha basit bir dzeye indirdiini dnmektedir.
Fakat, bu yaknmalar ok az sayda hasta tarafndan dile getirilmitir.
artc sayda hasta, yatan hasta grup terapisi formatrun gzle grlr
avantajlarndan sz etmitir! Hastalarn ou snrl srenin, aciliyer. hissini
artrdm, onlan daha youn ve etkili bir tarzda almaya tevik ettiini
sylemitir. Baz hastalar srekli olarak birilerinin ayrldm grmenin,
kendileri adna hzla bir eyler yapmalar iin zerlerindeki basky
artrdn ifade etmitir. (Uzun sreli terapi grubunda bir hastann ayrl,
geriye kalanlarda genellikle bir terk edilmilik duygusu uyandrr ve daha aktif
almalar iin zerlerindeki basky artrr. Yani fasa sreli terapi grubunda
da ayn dinamikler ilemektedir.)
Baz hastalar srekli olarak yeni yelerin gruba girmesinin, yeni
L e s z c z , Y a l o m ve Norden, " V a l u e of Inpatient Group Psychotherapy"
[ 1 1 J .
99
KISA SREU GRUP T E R A P L E R
fikirler ve daha geni, daha ilgin tepkilerle onlara bir yenilik duygusu
yaattm, grubun hibir zaman kmaza girmediini sylemilerdir. Yeni
gelenler, ayn zamanda eski hastalara bakalarna yardm etme frsat ve nemli
sosyal becerilerini yabanclarla uygulayabilecekleri bir ortam salamaktadr.
Dier hastalar ksa terapi ormatmn, birka gnlk grup terapisi sresi iinde
ok sayda hastann gerekletirdii arpc deiiklikleri grmelerini
saladn, bylece ilerinde bir umut olutuunu ve terapi trnn etkisine
olan gvenlerini artrdm belirtmitir.
Birka hasta ksa terapi sresinin kendilerinde kiisel bir pimanlk duygusu
yarattn ifade etmitir. Grubu dierlerinin kulland gibi kuUanamam
olmann verdii bir bu pimanlk duygusu, bir sonraki terapi trn daha etkin
bir ekilde kullanma kararlln da birlikte getirmektedir. ou hasta, yakn
iliki kurduu ok sayda hastann yalnzca birka gn sonra gruptan ayrldm
grmenin ac verdiinden sz etmitir. Bununla birlikte, yiuelsaen bu kayp
hissi kendi yaamlanndaki eitli kayplarla yzleip ba etmelerine yardma
olmutur. Bu nemli bir temadr; nk hastaneye yatan hastalarn byk bir
blm kendi yaamlarnda gerek bir kaypla veya kayp tehdidiyle ba etmeye
almaktadr.
Uzun sreli ayakta grup terapisine de katlm olan baz hastalar, yatan hasta
birimindeki terapinin ksal hakknda soru sorulduunda olduka arpc bir
yant vermitir. Bu hastalar fasa szcnn grece bir kavram olduunu
belirtmitir! Bu hastalara gre, eer bir insan yirmidrt saat grup yeleriyle
birlikte yayorsa, terapi yalnzca birka hafta srse bile, terapinin "sre"si
ve bu deneyimin younluu birka ay boyunca haftada bir kez yaplan
psikoterapiye edeer olabilir^. Grup terapisinin byk blm grup odasnn
snrlarnn
100
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
dnda gereklemektedir. Grup terapisi toplantsnda balayan alma danda
da devam etmekte, hastalar grup almasnn itici gcn dier hastalarla
aralanndaki engelleri ykmak iin kullanmaktadr. Hzl hasta gek-gidiine
ramen yine de bir "ekirdek" hasta grubu olumaktadr. Terapist bu ekirdek

grubun yeni yeleri dlamasna izin vermemelidir. Yeni gelenlerin


benimsenmesine dikkat edilmelidir. Zaman zaman grup yeleri bu konuyla
ilgilenir, fakat bu genelde terapistin iidir. yeler ou ke2 bir nceki
toplantya gndermelerde bulunarak yeni gelenleri dlarlar (rnein bir hasta
bir gn nce kendisine verilen geribeslemin kocasyla grmesi srasnda
kendisi iin ok yararl olduunu syleyebilir.) Byle durumlarda terapist, yeni
hastalara, rnein neler olduunu anlayp anlamadklarn sorarak ve
anlamadklar noktalan eski yelerin tamamlamalarm isteyerek bu konuyla
ilgilenebilir. Bu yntem, skc olabilir, fakat yeni yelerin benimsenmesi
zorunludur. Eer ihmal edilirse grubun paralanmasna neden olur.
Klinik bir rnek vermek istiyorum: Perembe gnk oturumda Don, grupta geirdii
birka gnden sonra nihayet kiisel trajedisini amt. Onsekiz yl boyunca
olduka yakn bir homoseksel a U ilikisi yaamt ve sevdii adam bir ay
nce bir kalp krizi geirerek aniden lmt. Sevgilisinin kaybmm derinlii ve
mahremiyetinin polis (o srada intihar ya da cinayet kukular vard) tarafndan
igal edmesinin verdii utan ve fke Don iin dayanlmaz derecede ac verici
ve derin depresyonunun balangc olmutu. Homoseksel olduunu ve ak
ilikisini yaamndaki bi kimseye sylememiti. Bu yzden durumunu gruba amas
ok nemliydi - birilerine uk kez alyordu; grubun ona gsterdii tepki son
derece gven vericiydi. Grup yeleri onu kabul edip desteklemekle kalmam, "Onu
ok sev-101
KISA SREU GRUP TERAPLER
mi olmalsn,"' gibi szler syleyerek eduyum da yapmlard. Don ok
etkilenmi ve gruba mteekkir olmu, gruptaki almasn srdrmek iin
h^vesknmiti.
Grup cuma gn ve hafta sonu toplanmad. Pazartesi gn tekrar toplandnda ise
iki yeni ye mevcuttu ve bu yelerden biri ilgiye muhta, digeriyse olduka
yarglayc ve rahatsz edici grnyordu. Don bo yere bir nceki toplantda
yaad harika havay arad. Gerekten de iM yeni hasta sz konusu olduunda
grubun havas savunmac ve zaman zaman hain bir hal alyordu.
liderin bu oturumdaki ii zordu. Yeni yelerin kaynamasna yardmc olurken
geen toplantda gruba gvenerek ok eyini anlatan Don'a byk destek vermesi
gerekiyordu. En uygun strateji o gnk grup havasm tanmlayp perembe gnk
frap havasyla (bu noktada o gn yeni yelere ksaca anlatabilirdi)
karlatrmakt. Terapist havada ok fazla fke olduunu ve bu fkenin yeni
yelere yneldiini, ama bunun nedeninin yeni yelerin kimlikleri deil,
yalnzca orada olmalar, grubun ayn olmamas ve Don ve grubun bir nceki
toplantnn havasn yakalayamamalar olduunu syledi. Grup ilerlerken iki olay
ortaya kt: artk anlalmaz bir biimde kzgnlk duyulmayan yeni yeler
gruba kabul edildi; ve bir nceki toplantnn kaybedilen, bir daha asla geri
gelmeyecek olan dakikalar fikri Don'm almasn ilerletmesini ve dierlerinin
kayp temasyla almalarm kolaylatrd.
yelerin srekli deiimi, kukusuz, uzun sre hastanede yatan hastalarn nemli
sorunlar zerinde konumalarm zorlatrmaktadr. Srekli olarak yeni yelerin
gruba tantrlmalar, ortama alt-rlmalar ve "desteklenmeleri" gerekir.
Temel sosyal beceriler, nasl geribeslem alp verecekleri, kiisel ve
bireyleraras davran, arasmda102
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER!
ki ya da dnmek ve hissetmek arasndaki farklar tekrar tekrar anlatlr. Bu
yzden akut yatan hasta biriminde uzun sre kalan hastalar zaman zaman grupta
verimin azald bir noktaya ulatklarn hissedebilirler.
Terapist hastalarn grubu olmad bir ey haline getirmeye alarak d
krklna uramalarna izin vermek yerine grubun gerekten sunabilecei
eylerden faydalanmalarna yardm etmeye almaldr. Yatan hasta grubunda
"zmleme" mmkn olmasa da, serviste uzun sre yatan hasta, bir sorununu yeni
yelere tekrar tekrar anlatmann yararl olduunu dnebilir. Bu ekilde sorunu
tekrar tekrar anlatmak bir duyarszlama biimi oluturabilir ve en sonunda
hastann durumunu ac duymadan dnmesini ve bakalaryla daha zgrce
paylamasn salayabilir. Hasta olduka kiisel olan bir deneyimi beinci veya

altnc kez paylarken artk bu durum karsnda daha rahat olabilir ve bu


olay yaamndaki nemli kiilerle konuma olasl artar.
Grubun Bykl
ou klinisyen hasta saysn alt ile sekiz arasnda tutmay tercih eder. Bu
say hem grubu harekete geirmek iin etkileimsel malzeme salamaya yetecek
kadar ok, hem de her hastann katlmn cesaretlendirmeye yetecek kadar azdr.
Ancak zaman zaman byklk konusunda dalgalanmalar olabilir. Bazen grubu
oluturan yelerin says e inebilir, ama dzenli aralarla toplanan ok kk
grup ok baarl olabilir. Baz gnlerde ye says ok kk de olsa grubu
planland gibi yapmak iyi bir klinik alkanlktr. Grubun kklnden
aknt duyann hastalar deil, terapistler olduunu unutmayn; hasta103
^!(utfU,,
^r daha azU & 6
llklaka^edeTkI. ft
Hasta Gruplar v
Tedavi Gren n* Yatan
^ v e
A y a ^
tora bWnadd yaSa , ,, hM,I' ^
,
^Ayakta tedavi goten
^ ^ e
y
iei2fflikto*uad*E
taarasmtaV.d * B5tta.eB4erinin urom . i lkk yasa'. *
S *. -** .*^J .
* ^ S#
YATAN HASTA GRUP TERAP1SININ GENEL ILKOER
6. Skntnn bykl grup deneyimini renklendirir: hastaneye yatrlan
bastalann rahatszlklar daha derindir, daha aresizdirler, moralleri bozuktur,
hayatn anlamna inanmazlar ve ou kez sradan evresel destek kaynaklanndan
yoksundurlar.
Yalan Hasta Terapi Grubu: Birimin Geri Ktanyla ilikileri
Ayakta tedavi gren basta grabu genellikle bamsz bir varlk olarak ilev
grr. yeleri haftada yalnzca bir veya iki grup toplantsna birlikte gelen
yabanclardr. Ara sra yelerin getirdii baka eyleri de paylarlar; rnein
hepsi ayn kliniin hastas olabilirler, gemite birlikte baka terapi grubunda
bulunmu olabilirler, gemite ya da o anda bireysel terapistleri ayn olabilir.
ou kez byk grubun iinde altgruplar oluur: iki veya daha fazla sayda hasta
grup terapisi saatleri dnda buluabilir. Fakat deneyimlere dayanan bir kural
olarak syleyebilirim ki, altgruplama ne kadar azsa grubu ynetmek o kadar
kolaydr.
te yandan, yatan hasla grubu hibir zaman bamsz bir varlk olarak ilev
grmez, iinde bulunduklar daha byk yatan hasta birimiyle youn, karmak bir
balantlar vaTdr. Yatan hasta biriminin personeli de karmak bir sistem
oluturur. Her bir personelin birden fazlasna ait olduu ok sayda grup sz
konusudur: rnein tp ekibine kar hemire ekibi, profesyonele kar
profesyonel olmayan, kadna kar erkek, yksek maaa kar dk maa, siyaha
kar beyaz, psikiyatri stajyerlerine kar klinik bocalan, birim ynetimine
kar hastane ynetimi, hemirelere kar sosyal hizmetler birimi. Birbiri
stne binen bu gruplar bazen birlikte iyi alrlar; fakat ounlukla bunu
baaramaz ve serviste srtmelere neden olurlar.
105
KSA SREU GRUP TERAPLER
Yatan hasta birimindeki gerilim ou kez kk terapi grubunda hissedilebilir.
Hatta bir klinisyen kk grubu "ortam biyopsisi" olarak gryor ve u klinik
rnei veriyordu:21 Otuzbe yandaki bir astm hastas yatan hasta terapi
grubunun bir yesiydi, fakat her zaman grup emberinin dnda ve kapya yakn
oturuyordu. Bunun nedeni odada iilen sigarann astmm azdrmasndan korkuyor
olmasyd. Grup yeleri sigara imeyi braktktan sonra bile grubun dnda
oturmaya devam etmi ve terapist ona grubun bir yesi olmas konusunda bir bask
uygulamamt. Gruba katlmak zorunlu olduu iin oturumlara gelmeye devam
ediyordu, fakat personel onun grup iindeki almasna yardmc olmada garip
bir biimde etkisiz kalyordu.
Servis sisteminin incelenmesi bu grup-ii olay biraz aydnlatt. Birka ay nce
tbbi idareci ayrlmt ve henz yerine biri atanmamt. Bu arada, servis
ekibinin pek dosta bulmad psikiyatri blmnn bakam servisin bundan byle

"psikosomatik" servis olarak alacan bildirmiti. Personel bu durumu


kendileri iin bir tehdit olarak alglamt; nk ou artk tbbi hastalarla
baa kma becerileri olmadm dnyordu.
Sonu olarak astm hastas, servisin kmaznn canl bir simgesi hane
gelmiti. Birincisi, servis personeli hastann tbbi durumu yznden huzursuzdu
ve astm nbeti balatmaktan korkuyordu. Dahas, blm bakanna kar
duyduklar olumsuz hisleri bu psikosoma-tik hastaya yneltmilerdi ve grup
terapisi etkinlikleri araclyla direnlerini ortaya koyuyorlard.
H. Levine, "Milieu Biopsy: The Place of the Therapy Group on the Inpatient
Ward," International Journal of Group Psychotherapy 30 (1980): 77-93.
106
YATAN HASTA GRUP TERAPIStNIN GENEL LKELER!
"Ortam biyopsisi" olarak vermek istediim bir baka grup rnei, an derecede
talepkr tutumu yznden grubun dmanca davrand ve saldrd bir hastayla
ilgili. Bu grubun dinamiklerini bamsz bir sistem olarak anlama giriimleri
ie yaramyordu. Ama kk grubun iinde yer ald byk servis sistemi
incelendiinde oturumda yaanan belirli olaylar aka anlalr hale geldi.
Servis olaand zor bir hafta sonu geirmiti, nk birimdeki personel says
azd ve nemli oranda bakm gerektiren ve ilgiyi eski hastalarn zerinden alan
yeni hastalar gelmiti. Kk grup oturumunda bu gerilim aka hissediliyordu
ve grup bir hastay gnah keisi ilan etmiti. ok saydaki yeni hastaya ve
aklanamaz bir ekilde hastalarn gereksinimlerini karlamay istemedii
dnlen personele ynelik kzgnln ve d krklnn tm b hastaya
ynlendirilmiti.22
Her yatan hasta birimi moral bozukluu dnemleri yaar. Nedenleri ak bir
ekilde tanmlamak ou kez zordur; genellikle bir ksm servisteki hastalarn
yaps, bir ksm personelin moraline bal olan etmenlerin bir kombinasyonu sz
konusudur. Ara sra servise, personelin enerjisini tketen ve ok az doyum
salayan isteksiz, pasif hastalarn akm olur. Buna ek olarak, personel
tkendiini hissedebilir veya kendi iinde byk gerilimler yaar. Bu dnemlerde
kk terapi grubu bu direnci almasna yanstr. Grup terapistleri, grup
tekniklerini radikal bir tarzda deitirmeye ya da bu tekniklerin etkilerinden
kukulanmaya balamadan nce, servisin durumundan haberdar olmaldrlar.
Hasta topluluunun personelle byk atma iine girdii ve te-22 H. Kibel,
"The Rationale f o r the U s e of Group Psychotherapy f o r B o r d e r l i r t
e
Patients on a Short-terrt Unit," International Journal of Group Psychotherapy
78 (1978): 339-57.
107
KISA SREU GRUP TERAPLER
rapistleri "blmeye," birbirine drmeye alt baz durumlar da vardr.
Byle durumlarda kk grup (zellikle tam gn alan personelden olmayan bir
danman tarafndan ynetiliyorsa), hastalarn dier personeli eletirdii bir
ortam haline gelebilir. Byle durumlarda grup terapisti, kk terapi grubunun
btn servis iindeki ie y a -rar tek ilev olduu veya grup terapistinin dier
servis etkinliklerinde daha aktif rol oynamas gerektii anlamna gelen yorumlar
duyabilir.
Hastalar yatan hasta birimindeki olaylara kar ar derecede d u -yarldrlar
ve ok sayda olay, hastalarn servisin teraptik programna kar diren
gstermesine neden olabilir. Bu olaylar arasnda personelin byk zamann alan
akut hastalar; bozucu mark hastalarn varl; "tekrara" hastalarn kabul (bu
hastalarm varl dier hasta-larm personele kar gvenini sarsar); gerekd
beklentileri karlamada baarsz olan terapistler; hastalarm fkesini
personele ynlendiren "blc" snrhastalarm varl; personelin baz
hastalarn tedavisindeki belirgin baarszl -servisteki bir intihar giriimi
veya bir hastanm kronik hastalarm yatt bir kuruma nakledilmesi gibi olaylarla
belirginleir- saylabilir.
Kk gruplar servisin gerimini yanstmasna ramen bu gerilimi dzeltmek kk
gruplarn grevi deildir. Servisin bu tr bir alma iin baka ortamlar
salamas gerekir (teraptik topluluk otu-rumlan, personel toplantlar,
personel "T-grapar," hasta planlama gruplar veya "tkenmilik sendromu"

seminer almalar gibi). Eer servis iyi durumda ise yatan hasta grubu en iyi
yapt eyde, yani blmn bamda anlattm hedefleri gerekletirmede ok
etkili olabilir.
Grup liderlerinin motivasyonu grubu ok etkiler. Grup liderleri
108
YATAN HASTA GRUP TERAPtSMN GENEL LKELER
klinik rotasyonlanndaki grevlerinin bir paras olarak grup ynetmeye zorlanan
kskn psikiyatri asistanlar mdr? Yalnzca parayla ilgileniyor gibi mi
grnyorlar? Lider, grubu, gzlemci rencilerin eitimi ya da aratrma
amacyla kullanan kdemli bir klinisyen rai? 1- Blmde duyarl, fakat eitimsiz
bir rahip -hastalan gnderen hekim tarafndan grupan ynetmek zere atanm bir
kiiydi bu- tarafndan ynetilen gruplarn bulunduu bir hastane servisinden sz
etmitim. Birimdeki btn hemireler, bu grup liderinin, hastalan gnderen hekim
iin bir tehdit oluturmadndan seildiinde hemfikirdiler: bu liderin
hastalan "batan kararak" ondan uzaklatrmas olasl yoktu. Hemireler bu
durumu bu kadar iddetle hissediyorlarsa, hastalara baz ktleyici yorumlarn
aktanld kesindir.
Terapi grubunun bireysel terapi programyla ilikisi son derece nemlidir. deal
bir ortamda hem bireysel hem de grup terapisi hastalara her gn sunulabilir;
veyogun bir servisin elverdii lde birbirini glendirebilirler. Bireysel
terapide geirilen srenin bir. ksm, hastalarn grup katlmna gsterdikleri
diren zerinde almaya ve grubun dier yeleriyle ilikilerini kefetmelerine
yardm etmeye adanmaldr. Buna karlk, terapi grubu sorunlan belirlemeli ve
hastanm bireysel terapisinde derinlemesine aratrabilecegi alanlan amaldr.
Baz yatan hasta birimleri o ekilde organize edilir ki, bireysel terapistler,
grup terapisi dahil olmak zere hastalarnn katlabilecei etkinliklere karar
verir. Benim deneyimlerime gre bu kesinlikle doyurucu olmayan bir modeldir:
servisteki grup terapisi programnn ileyiini bozar ve engeller. Servis
programnn ncelii olmaldr; ve bireysel terapistin danmanl istense de
programn hangi ynlerinin hangi hasta iin uygun olacana dair karan servis
personeli
109
KISA SOKEU GRUP TERAPLER
vermelidir.
Ne pahasna olursa olsun kanlmas gereken bir durum, grup te rapisi ve
bireysel terapinin birbirine rakip olarak grlmesidir. rnein seanslarm
servis grup programlarn gz nne almadan ayarlayan bireysel terapist,
hastalarn bireysel terapi iin grup terapisi oturumundan armak zorunda
kalabilir. Kukusuz, bu uygulama grup iin bozucudur ve grubun moralini
kertir. Ayrca hastalara grup terapisinin grece nemsiz bir etkinlik olduu
mesajm iletir, iyi yaplandrlm bir terapi program olan bir serviste, uygun
olan saatler bireysel terapiste bildirmeli ve baz saatlerin, zellikle grup
terapisi saatlerinin deitirilemez olduu mesaj iletilmelidir.
Servisin deerlerinin ve servis atmosferinin kk grup oturumunun olaylann ve
dinamiklerini etkiledii gibi bunun tersi de geerlidir: kk grup oturumundaki
olaylarn byk servis biriminin a t -mosferi zerinde nemli bir etkisi
olabilir. Bazen kk terapi grubu yelerde gl duygular uyandrabilir. Tam
gn alan servis personelinin bir yesi olmayan grup lideri, grupta ortaya
kan nemli " k o -nular, yazl ya da tercihen szel olarak, servis
personeline iletmelidir
Birden fazla terapi grubumdan servislerde, baz hastalarn k e y f i olarak
birgruba verilmesi, dierlerinin teki gruba verilmesi serviste doal olarak
oluan hasta altgruplannn balln bozabilir. Bu bozulmann, hastalarn gn
iindeki sosyalleme rntleri zerinde etkileri olabilir. Bu nedenle,
altgruplar o l u t u r m u hastalarn ayn t e -r a p i grubuna alnmalar
iin personele bask uygulanabilir. Genel o l a 23 R. Klein, "hvpatient Group Psychotherapy: Practical Consideraois and Speal
Problems," International Joumd oj Group Psychotherapy 27 (197'' 201-14.
110
"
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER

rak bakldnda, personelin bu baskya direnmesi gerekir, nk kk terapi


grubunda birbirine skca bal altgruplann varl ou }cez bozucu bir etki
yaratr.
zetle, yatan hasta birimindeki kk gruplar, bamsz bir varlk olarak
hareket etmezler; ilevleri, psikiyatri servisindeki btn ilevlerle karmak
bir ekilde birbirine baldr, ikisi birbirine bamldr: birinin dinamikleri
dierinin dinamiklerini etkiler. Ayrca bir sistemin dinamikleri ve olaylar
iyice renilerek dieri hakknda ok ey renilebilir.
Gizlilik
Gizlilik konusundaki kurallar, yatan hasta grup ortamnda ayakta tedavi grup
ortammdakilerden farkldr. Ayakta tedavi grubunda sk gizlilik kurallar
mutlaka konmaldr. Her hastayla grup ncesi yaplan grmelerde terapist
genellikle bunu aka ifade eder. "Bireysel terapist ve hasta arasndaki
gizlilik ne kadar nemliyse, bir btn olarak terapi grubu iin de ayn derecede
nemlidir," anlamna gelen eyler syleyebilir. Terapi grubunun yeleri
anlattklar eylerin baka bilinmeyen kiilere tekrarlanacana inanrlarsa,
yaadklarn anlatmalar iin gereken gven ve zgrlk asla gelimez. Yirmi
yl akn bir sredir yatan hasta gruplarn yneten biri olarak benim
deneyimlerime gre gizlilik konusu nadiren sorun olur; bu anlamann ihll
edildiim nadiren grmmdr.
Baz ayakta tedavi gruplar gizlilik kuraln, hastalarn terapideki baz
olaylan eleri veya ok yakn arkadalaryla tartmalarna izin verecek lde
deitirebilir. Fakat byle durumlarda grup, genellikle, bireylerin gruptaki bir
bakasnn deil, kendi deneyimlerini pay111
KISA. SRHUt GRUP TERAPltERl
lamalar ve hibir koul altnda dier hastann adnn verilmemesi konusunda
srar eder.
Yatan hasta grubunda ayn gizlilik kurallarm srdrmek olas deildir; ve
tamamen farkl bir anlamann yrrle konmas gerekir. Kk gruptaki
olaylarn servis personelinin geri kalanna ve bireysel terapiste anlatlmas
gerekir. Grup yeleri her gn deimektedir. Bir hastasn nemli aklamalarda
bulunduu bir oturumda olmayan bir hastaya bu olanlarn ertesi oturumda
anlatlmas gerekir. Ayrca ou kez servis personelinin dier yeleri grubu
izler.
Yine de etkin bir terapi iin gerekli olan gvenin gelimesi iin hastalarn
profesyonel gizlilie gvenmeleri nemlidir. Bu yzden, yatan hasta gruplarnda
gizlilik olmaldr, f a k a t farkl bir snrla. K -k grup ortamnda alan
gizli malzeme gizli kalmaldr, ama btn servis iinde, yalnzca kk grup
iinde deil. Grupta aklanan her ey btn servise aklanm demektir.
Aslnda kk grup yelerinin, grubu, servisteki dier personele
syleyemedikleri eyleri iletmenin bir arac olarak kullanmalar sk grlen bir
eydir. rnein bir oturumda bir hasta homosekselliinden sz etmi ve dier
insanlar korkutup karmaktan ekindiini vurgulamt. zellikle, personelin
veya dier hastalarn kendisine sarlmasyla ok rahatladm, homoseksel
olmas gereinin onlarn araya mesafe koymalarna neden olmasndan korktuunu
ifade etmiti. Kk gruptaki bu aklamas, aslnda, grupta olmayan ve
endielerinden haberdar edileceklerine emin olduu hasta ve personele ynelikti.
yelerin Terapi Grubu Dndaki likileri
Grup terapisinde Ail'in topuu, grup dnda sosyalleme ve "alt112
VATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
gruplama"dr. Ayakta tedavi gruplarnda altgruplama, grubun, terapist dahil
yeler arasndaki bireyleraras ilikilerin ak ve derinlemesine analiz
edilmesi eklindeki birincil grevine mdahale ederek grup almasn
bozabilir. ki ya da daha fazla ye grup dnda arkadalk kuruyorsa bu
arkadala terapi grubunun almasndan daha fazla deer verebilirler. Bu
yeler terapi grubu oturumlarnda akgrup grmeleri srasnda kendilerine
verilmi olan srlar amay istemezler. Bu tr gizlemeler o kadar yaygn hale
gelebilir ki, terapi grubunun etkin almas durma noktasna gelebilir.

Ayakta tedavi gruplarnda sk sk altgruplar ortaya kar. Psikiyatri


hastalarnn byk ounluu, yaamlarnda yakn iliki eksiklii duyduklar
iin gruptan bir bakasyla kurduklar yakn ilikiye byk deer verirler. Bu
iliki gruptaki hastalar iin paha biilmez bir varlk olduundan, kiisel
geliim eklindeki soyut vaat iin bu ilikiyi tehlikeye atmay istemezler.
Ayakta tedavi gren hasta gruplar iinde oluan altgruplarm yksek risk kadar
byk kazanlar getirdiini de unutmayn. Grup d toplantlarda yeler
birbirleri hakknda, grupta paylaldnda almay fazlasyla kolaylatracak
gzlemler yaparlar. Bu yzden, grup almas iin ykc olan pcr se [tek
bana] altgruplamalar deil, bunlarn etrafm kuatan suskunluk anlamasdr.
Ayakta tedavi gruplar, grup oturumlar arasnda yeler arasndaki
sosyallemenin hi olmad ya da ok az olduu ve yelerin altgruplarda
olanlar grupta aka tartma sorumluluunu stlendikleri durumlarda en fazla
etkili olur.
Yatan hasta gruplar, altgruplama konusunda tamamen farkl bir durumla kar
karyadr. Yatan hasta grup yeleri gn iinde birbirleriyle etkileimde
bulunurlar ve hatta ou kez ayn odada uyurlar.
113
KSA SREU GRUP TERAPLER
Bu hastalarn sosyallemelerine engel olmak ya da snrl srede yapj. lan yatan
hasta terapi gruplar srasnda hastalarn birbirleriyle etkileimlerinin her
ynn paylamalarn beklemek mantkl olmaz. Eri mantkl teraptik yaklam,
mevcut klinik durumla yzlemek ve bunu grubun ve hastalarn lehine evirmenin
yollarn aramaktr.
Yatan hasta grup liderleri grup d sosyallemeleri engellernek-tense
cesaretlendirir. rnein bir terapist baz hastalara kimi sorunlarn grup
dnda uzun uzun tartma grevi verebilir. rnein eer hasta zel konularn
bakalaryla paylamakta zorlanyorsa, terapist, hastann gruptan birini seerek
oturum sonrasnda kendisini ona a -masn ister, bylece hastann kendini
amasn kolaylatrr. Eer hasta grup d sosyallemeye direniyorsa terapist
bu direnci inceler ve hastalar birbirinden uzak tutan eylerin neler olduu
sorusunu ortaya atar. Bir hastadan yakn olmay istedii bir baka hastay
semesini ister, sonra bu yaknln geliimine engel olan etmenleri analiz
etmesine yardm eder.
Bu yaklamn mant, daha nce belirttiim gibi, psikiyatri hastalarnn byk
ounluunun kendi yaamlarnda byk bir bireyle-raras yalnzlk yaadklar
varsaymna dayanr. Terapist hastanede sosyallemeyi cesaretlendirerek ayn
zamanda hastalarn dardaki yalnzlklar zerinde almalarm da
kolaylatrr ve yatan hasta birimindeki teraptik kaynaklan daha verimli bir
ekilde kullanmalan-na yardmc olur. Daha nce, ok sayda hastann servisteki
dier hastalarla etkileimden yararlandklarna dair bulgular sunmutum. Yatan
hasta birimindeki terapist bu sreci ne kadar cesaretlendirirse hastalarna o
kadar yararl olacaktr.
Hastalar ounlukla o derece yalnzdrlar ki, hastaneye arkada salayan bir
kaynak olarak bakarlar ve hastaneden kktan sonra bir
114
YATAN HASTA GRUP TERAPSlNtN GENEL LKELER
dier hastayla ilikilerini srdrmeyi umarlar. Genel bir kural olarak bu
beklentiler gereklemez ve istisnalar olsa da hastane arkadal nadiren
kalc bir dostlua dnr. Hastalara, kalc bir hastane arkadal
srdrememelerini baarszlk olarak grmemeleri iin bir deerlendirme
erevesinin sunulmas nemlidir. Hastalarn terapi grubunun yaamn bir provas
olduunu anlamalarna yardmc olunmaldr. Terapi oturumu kiinin nosf
arkadalk kuracan rendii bir yerdir, arkadalar bulabilecei bir yer
deil.
Servisteki dier hastalarla yakm iliki kurmak, yalnzca hastann sosyal
becerilerini glendirmekle kalmaz, onlara paha biilmez isel referans noktas
da salar. Terapi grubunda ya da serviste birisiyle ksa sreli bile olsa yakn
bir iliki kurduktan sonra hastann ii, yaknlk kurma kapasitesinin olduuna
dair gvenle dolar; kii ayn zamanda arkadalklarn yaam zenginletirme
gcn daha fazla takdir etmeye balar.

Daha nce belirttiim gibi, ayakta tedavi grubu terapistleri, terapi grubu
iinde olumu birbirine skca bal kk gruplardan hi holanmaz, nk bu
gruplar kendi ilerinde, grup etkileiminin analizini bozan srlar ya da
anlamalar yaparlar. Yatan hasta grup terapistlerinin farkl endieleri vardr.
Birincisi, ksa sreli hastanede yat yznden altgrubun mr ksa olacaktr.
stelik, yatan hasta grup terapistleri genellikle bu altgruplan bir bela olarak
deil, nimet olarak grmektedir. nk baz hastalar belki de hayatlannda i l k
kez bir i-grubun bir paras olmann anlamn hissederler. Hastalardan bu
duygunun nasl bir ey olduunu anlatmalarn istemek ya da o alt-grup iinde
kendini bir kiiye yakn hissetmesini salayan eyin ne olduunu sormak yararl
olabilir. Fakat bir i grup olduu zaman bir de d grup vardr; terapistin
kendini bu altgruptan dlanm hisse115
KISA SKEU GRUP TERAPLER
denierk ilgilenmesi gerekir. Bunun amac afcgruptakilerin daha kap. sayc
olmalarn, grup d kalanlarn ise duygularn ve d krklklarn daha ak
bir ekilde ifade etmeyi renmelerini sallamaktr.
Yatan hastalar sklkla kendilerini bir amaz iinde bulurlar. Dier hastalar
onlarla baz nemli srlarm paylarken bu srlan teraptik almadan gizlemek
isterleri Aratrma grmeleri24 srasnda hastalara hangi nemli eylerin
grupta konuulmad sorulduunda, en sk rastlanan cevap, hastanede yat
srasnda alkol ve uyuturucu kullanm ve hastalar arasndaki cinsel ekim ve
ilikiler olmutur. Hastalar intihar etmeyi amalayan hastalar konusunda daha az
eliki duyarlar. Bir baka hastann ilalarm biriktirdiini veya intihar
etmeyi planladn bilen bir hasta bunu genellikle personele bildirir - ama
grup ortamnda deil, bireysel olarak paylar bu bilgiyi.
Eskiden hastanede daha uzun sre kalnd dnemlerdeki kadar sk olmasa da
bugnk yatan hasta birimlerinde de romantik ilikiler grlr. Nadir olarak,
zellikle iki yenin de grup almasna gl bir ekilde bal olduu
durumlarda bu ilikilerin gc ve sorunlaryla ilgili nemli almalar yapmak
olasdr. Ancak bu, genellikle hastalarda^ ok fazla ey beklemek anlamna
gelir; ve grup terapistinin, grubun bu durumla ba edemeyeceini ve zamanm
baarlabilir baka hedefler zerinde harcamasnn daha iyi olacan
kabullenmesi yerinde olur.
Duygulan karlkl olmayan iftler varsa -yani bir hastann ilgi duyduu dier
hasta karlk vermiyorsa- bu durumu yatan hasta terapi grubu balamnda
incelemek mmkn olabilir. Terapist, karlk
L e s z c z , Y a l o m ve Norden, " V a i u e of Inpatient Group Psychotherapy"
f li-116
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
vermeyen hastann, reddedilen hastann yaklam yznden neden tedirgin
olduunu ve hatta kendini tehdit akndayrn gibi hissettiini anlamasna
yardma olabilir. rnein bir kadn hasta kendisinden ok holanan bir erkek
hastaya kar ekim hissettii halde, onun, ilikilerinin, intihar etmesini
engelleyen tek ey olduunu sk sk tekrarlamas yznden korktuunu anlatmt.
Bu onun tayamayaca kadar ar bir ykt; ve erkei ekici bulsa da onunla
bir ilikiye girmeyi reddediyordu. Bir baka hasta kadnlara abucak ak olarak
atlan kendisinden uzaklatrdm renmiti. Bunun nedeni kadnlarn onun
kendilerine kar duyduu ekimin byk oranda aktanma bal olduunu
hissetmeleriydi ki, bunda ok haklydlar (nk bu adamn ak ok abuk ve
kadnlar hi tanmadan geliiyordu). Bir baka hsta terapistine an derecede
baml oluu yznden uygun~bir sevgili adaynn cesaretini kryordu, nk bu
kii onun yalnzca terapistinin talimatlar yznden kendisiyle iliki
kurduundan yaknyordu, Aynca ikisi bir aradayken iki kii deil de kii
olduklarn hissediyordu.
Aratrma grmelerinde ellibir hastaya btn gn birlikte yaamann terapi
gruplarnda almay zorlatnp zorlatrmadg sorulmutu. Hastalarn yzde
yetmibei birlikte yasamann ve ayn terapi grubunda olmann bir sorun
oluturmadn syledi. Aslnda ou hasta bunun ak bir avantaj olduunu
dnyordu! Terapi gruplar yalnzlk duygusunu ortadan kaldryor, insanlar
bir araya getiriyor ve kendilerini bir aile iindeymi gibi hissetmelerine

yardma oluyordu. Grup yzeysel, basklayc sosyal engelleri yerle bir edip
hastalarn birbirleriyle daha derin ilikiler kurmalarn salyordu.
Ag.e.
117
K1SASREU GRUP TERAPtlH
B i r l i k K yaamann g r u p terapisi iin bir d e z a v a n t a j
oluturduum: u ,. nenyzde yimbelikhasta grubu ise gnn yirmidrt
ss aattii te -^ ^ ollI1ak istemediklerini, grupta "teraptk olarak" ve gnn
geri T nda sosyal olarak etkileimde bulunmann zor olduunu syl-4 di Ve
birisi kendilerine gizli olarak farkl bir ey, gruba farkl I"" 1 sylediinde
elikiye dtklerini de ekliyorlard.
megta v Z bir grup yesine bir sr
vermiti ve grupta bu srrn ama
bU
V V
^ neredeyS
nb5
d3kka
^
^on a g omu sylemeye almt. Sun bilen hasta grupta agz^ l a k zorunda fad, yznden am derecede engellendiini his-m
Vve grubun bu
kadar zamann harcad iin o kiiye fkelenmistiyflMHasMGnTa.pistWnH<B.)(n2,1DWrB%Ka)kl<.n
.
kt tedavi gruplar, yOneten b,t tenpist, hasutanm ok uzun bt. ^
n
c gorur L u olarak l - n n ,
tipi.
bir yatan t a ^ 1
haaarun taudisi baklanda * * * istemedi
bdgito " S t e .
Bilgi
kavnddan aras.nda havyama, psikiyatr
-"

I
.'bilgiler
ve
hasupu,
geu*
V*
*
fitinin *
*
~ *"
h * *
<*n
ve
hasuta, ^nelinin idi yeleriyle birebir payla,*
bilgiler bulur!
d" Bu kitap boyunca iMe eniim gibi, yatar, hasta terapi grubu ivi
akilde
bir
Uta* grubu
ota* yuetilebilir.
^
=
8 ZX "aya v>kk taradave-simdi e.kilesirniuin anahzrne
d* "SbBr. Luu, dodaki veya gemie ait bdgi
grubun
'^gerekli deildi,; ve grup terapi eVmin alundak, yardrm
VATAN HASTA GRUP TERAPStNN GENEL LKELER
genel bir kural olarak nemli bir sorun oluturmaz. Gerekten
ger tam gn alan personel arasnda deilse, bir terapistin her
hakknda yazl bilgiyi zmlemesi kolay deildir. Genellikle,
azndan bir terapistin tam gn alan personel arasndan seilmesi
siye edilir. Bylece gn iindeki olaylardan, hemire raporlanndan
ve vizitlerden haberdar olacaktr.
Ancak zaman zaman grubun ilevi ve belirli bir hastann teraptik jjjma iin
dardan elde edilecek bilgiye gerek duyulur. Ayn grupta meydana gelen u
klinik durumu bir dnn:
Elli yandaki Barbara yaklak olarak be grup toplantsna katlmt ve
hibir teraptik alma yapmamt. Gereksinimlerini gruba ylesine belirsiz
bir ekilde ifade ediyordu ki, grup ona yardmc olabilecei bir yol bulamyordu
bir trl. Barbara zamann geirecek ie yarar bir yola, bir tr ruhsal yeniden
doua, deerler hiyerarisini yeniden oluturmaya, vs. gereksinim duyduunu
sylyordu. Etkileyici bir kadnd; st snftan ve eitimli olduu belliydi.
Tavrlar dierlerinin gzn korkutuyordu ve onunla yakn ilikiye girme
cesaretlerini kryordu. Ancak terapistin elinde (hemire raporlanndan ve
bireysel terapistten ald) baz nemli bilgiler vard. Barbara yaamnda
korkun bir olayla karlamt: kocas ailenin btn para kaynaklarn sap
savurduktan sonra Barbara'y herhangi bir gelir kayna olmakszn terk
etmiti. ki ocuu aileye tamamen yabanclamt ve birka yldr onunla hi
grmemiti. Evini kaybetmiti; paras ve ii yoktu; eyalar depodayd;
hastaneden ktktan sonra nereye gideceini bilmiyordu.
Lester krk yandayd. Yaklak iki haftadr gruba her gn geliyordu ve iki
sorunu zerinde almay istediini sylyordu. Bunlar iki ogluyia
yabanclamas ve gruptaki herhangi bir hastann yaad
119
KSA SREU GRUP TERAPLER
trajediden hi etkilenmiyor oluuydu. Grupta ok az verimli alma
gerekletirmiti. Durmadan kendisini yineliyor ve kaamak konuuyordu. O da iyi
konutuu ve iyi eitimli olduu izlenimi brakarak dier hastalarn gzn
korkutuyordu. Bir doktorun yaranda alyordu, fakat servisteki hastalar onun

doktor olduunu sanarak yle sesleniyorlard; Lester bu yanl anlamay dzeltme


zahmetine girmiyordu.
Terapistler Lester hakknda grubun bilmedii baz eyleri biliyorlard.
Birincisi, Lester ve oullan arasnda gerekten de bir yabanclama olmasna
ramen, bu yllar ncesine dayal bir olayd ve hastaneye yatmasn gerektiren
krizle bir ilgisi yoktu. Lester'm hastaneye yatrlmasn gerektiren stres
kayna iledii kk bir sutu (kiralk arabasn o kadar uzun sre elinde
tutmutu ki, araba hrszlyla sulanmu); mahkemeye kmas gereken gn
girdii depresyon yznden hastaneye yatrlmt.
Lisa anoreksi programnn bir paras olarak uzun sredir hastanede yatyordu ve
drt haftann zerinde bir sredir her gn gruba katlyordu. Grupta, kendisine
kar duyduu tiksinti, fiziksel grn n e kar hissettii olumsuz
duygular ve bakalar tarafndan e l e -tirilmekten duyduu b y k korku
zerinde almak istiyordu. G r u p j ona hi yararl olmuyordu ve grup
terapistleri de o kadar engellen- diklerini ve d krklna uradklarm
hissediyorlard ki, o u n - hkla grupta onunla almaktan kayorlard.
Lisa'nm grupta s z n etmedii ey, ok sayda bireysel terapiste gittii,
onlara kar d i r e n gsterdii ve dmanca tavrlar sergiledii iin ksa
sre sonra '# b i r i n i n terapiyi kestiiydi. Grupta olduu sre iinde
bireysel t e r a -pistine kar da o kadar terbiyesiz davranyordu ki, bireysel
terapi her terapi oturumunda yanlarnda bulunmas iin bir psikiyatri b00
120
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
iresiyle anlamt.
Bu durumun her birinde hastalarn -Barbara, Lester ve Lisa- terapi imde
skp kalmasnn yan sra grup da engellenmi ve etkisiz kalmt. Bu
etkisizlik hissi dier grup yelerinin terapi srecine olan inancn da
zayflatmt. Durumu daha da ktletirmek istercesine Barbara, Lester veya
Lisa'ran srda olan ve onlarn konumay istemedikleri konulan aarak onkra
"ihanet etmek" istemeyen hastalar da vard. Bu hastalar grup terapisinde kapana
ksldklarn, fkelendiklerini ve d krklna uradklarn
hissediyorlard. Hatta bazlarnn grup terapisine katlmamay tercih ettii
bile oluyordu.
Grup terapistleri byle durumlarda ne yapmaldr? Birincisi, hastalarn grubun
haberi olmayan bilgiyi gruba vermeleri iin elleriride-ki her arac kullanmalan
gerekir. Son are olarak, hastaya grup iinde skp kaldklan ve grubun
kendilerine yararl olamad yorumunu getirebilirler. Hastann grupla
paylamad ve teraptik ah-mada gruba yararl olabilecek nemli bir bilginin
olup olmad sorulabilir.
Baka her ey baarsz olursa terapiste den grev, bu bilgiyi gruba amak
iin destekleyici, yapc bir yol bulmaktr. Kukusuz bunun iin klinik
yargsn kullanmas gerekir. rnein eer hasta pra-noid izofrense hibir ey
byle bir aklamay mazur gstermez. Hasta bu aklamanza neredeyse kanlmaz
olarak ters tepki verir, bu yzden en zayf teraptik ittifak bile olanaksz
klar.26 Fakat grup terapistinin yargsna gre, gizlenen bilgi terapinin
baars iin yaamsal nem tayorsa bu bilgiyi aklamaldr. lk utan vey^
kzgnlk hissi geicidir ve daha sonra gelecek olan teraptik ^^rneabf
Maxmen, "Educative Model" [8].
121
KISA SREU GRUP TERAPLER
hissi telafi edecektir.
Terapistin bu bilgiyi hastaya ihanet veya aalama gibi grnme-yecek bir
tarzda aklamas nemlidir. rnein ilk hasta Barbara'y ele am. Terapistler
onu gururla ilgili bir tartmaya ekmeyi baardlar. Gururun onun iin ne
anlama geldiini, avantajlarn ve gururu iin ne gibi bedeller demek zorunda
kaldn aratrdlar. Barbara ve grup, onun tavrlarnn ve gururunun
kendisiyle dierleri arasnda nasl bir uurum oluturduunu tartt.
Terapistler daha sonra onun da aresiz, gerek bir yaamsal olay iinde olduunu
bildiklerini, ama Barbara'nn, dierlerinin bu konuyu bilmesini ya da kendisine
yardm etmesini istemedii gerei yznden ellerinin kollarnn balandn
akladlar.

Grup terapistleri Lester konusunda da ayn yaklam izlediler. lerinin


dierlerine bakm salamak olduunu, fakat kendi gereksinimlerini gizledii iin
hibir bakm alamadn vurguladlar. Hastaneye yatrlmasnn ardndaki gerek
olaylar aklamalarnn onun iin ne anlama geleceini sorguladlar. Serviste
stlenmek istedii rol iin ne anlam olurdu bu aklamann? Peki ya gururu
nasl etkilenirdi? Her gn gruba, kendi gereksinimlerini doyurmasn engelleyen
bilgileri saklayarak gelmek nasl bir eydi?
Lisa'nn grup terapistleri de bu amazdan onun bireysel terapistle-riyle
alrken yaad sorunlar bildiklerini ifade ederek kurtuldular. Lisa'dan
sorunlar konusunda grubun yardmc olup olamayacan aratrmasn istediler.
Terapistler Lisa'nm sorunlarnn otorite figrleriyle, zellikle erkek otorite
figrleriyle bir ilgisi olabileceini dnyorlard. Neden terapi grubunda o
kadar ekingen ve iine kapank davranrken bireysel terapisti karsnda o
kadar cretkr ve f -keli oluyordu? Grup terapistlerine kar da fkeli
olabilir miydi? Bel122
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL LKELER
ki bastrd bu fkesi terapi grubundaki almasnn nn kesiyordu.
Bu rneklerin her birinde terapistlerin gizli bilgiyi aklamas yumuak,
destekleyici ve daha ileri almay kolaylatrc olmutur. Aynca terapistler
bu stratejinin kiisel adan zgr kldn ve yalnzca o hastayla deil,
grubun geri kalamyla da etkin bir ekilde almalarm olas hale getirdiini
belirtmilerdi. Terapinin ilerleyii iin nem tayan bilgiyi kullanmamak
genellikle olduka can skcdr ve terapistin bir eyler gizleyen hastayla
suskunluk anlamasna girmesi anlamna gelir.
Yatan Hasta Grup Terapistinin Dier Rolleri
Ayakta tedavi grup terapistleri genellikle hastay yalnzca haftada bir veya iki
kez terapi odasnda grrler. Ara sra kriz annda hastay bireysel seansta da
grrler. Baz grup terapistleri grup terapisi hastalarn ayn zamanda bireysel
terapide grmeyi de stlenirler. Grup terapistleri ila yazabilirler veya grup
hastalarm ift veya aile terapisinde de grebilirler. Ancak genel olarak,
ayakta tedavi grup terapistinin yalnzca grup terapisti roln stlenmesi arzu
edilir; sreci kar-maklatracak ek roller olmadnda terapi ok daha etkin
ve przsz bir ekilde ilerler.
Yatan hasta grup terapistleri rollerini gruptaki hastalara kar stlendikleri
rolle snrlama lksne sahip deildirler. Genelde, yatan hasta grup
terapistleri servis personelinin bir yesidir ve her hastayla pek ok ekilde
etkileimde bulunmak zorunda kalr. Yatan hasta personelinin salam bir yap
oluturup snrlar koymas esastr. Bu snr Koyma ilevi ou kez istenmeyen
hareketlere yol aar - hastalarn
123
KISA SREU GRUP TERAPLER
fkesini uyandran hareketlerdir bunlar. Her yatan hasta biriminde hastalar ve
personel arasnda kutuplamalarn olduu ve dmanca ilikilerin gnler, hatta
bazen haftalarca hkm srd dnemler olabilir. Grup terapistleri bu
duygulardan kaamadndan terapi puhunda bunlarla ba etmeye hazrlkl
olmaldr.
Burada aydnlatc bir klinik rnek vermek istiyorum: Yirmibe yandaki
sarrhasta Christine, iki haftadr grubun dzenli bir yesiydi ve arka arkaya on
grup toplantsna katlmt. Yaamndaki olaylar dokunakl bir ekilde anlatma
tarz olan ekici bir kadnd. Gruptaki dier hastalarn desteinden ve
anlayndan ok honuttu. Christi-ne'in iddetli duygularn davranlaryla
ifade etme eilimi vard ve hastanede kald dnemde ii hakknda kt bir
haber alnca basma plastik bir torba geirerek intihar giriiminde bulunmutu.
Bu hareketi tedavi ekibi arasnda ciddi tartmalara yol amt. Ekipten
bazlar onun hastanede yatt sre boyunca iyi altm ve bu hareketin
aka dikkat ekmek iin yapldm dnyordu, nk giriimi srasnda
yanmda bakalar vard ve dikkat ekici sesler karmt. te yandan birim ak
servisti ve birimdeyken intihar giriiminde bulunan bir hastann kilitli birime
nakledileceine dair ak bir kural vard. stelik Christine'in bireysel
terapisti onun intihar potansiyeli yznden endieleniyordu ve nakledilmesini

istiyordu. Sonu olarak, nakil iin gerekli ayarlamalar yapld ve Christine


hemen kilitli birime tand.
O gnk grup oturumu olduka frtnalyd. Grup yeleri tedavi ekibine ve ekibin
temsilcisi olarak grup terapistine kar an derecede fkeliydi. Hastalar
liderleri zalim, tutarsz, kurala, umursamaz ve insanlktan uzak olmakla
suladlar. Dahas, uzun zaman nce koyduktan kurallarda istisna yapmay
reddettikleri iin kat olduklann
124
YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL lUCELERt
sylediler. Grup yeleri bu duyguda hemfikirdi; gruptaki on hastann hepsi
Christine'e anlay gsteriyor ve bu yzden nakil kararngeri almalar iin
grup terapistlerine bask yapyordu.
Terapistler bu durumda hangi kaynaklardan yararlanabilirlerdi? ncelikle,
servisin tedavi ekibinin bir paras olarak rollerini reddedemezlerdi.
Christine'in nakledilmesi kararn onaylamasalar da bu duygularn
seslendirmeleri akllca olmazd. Tedavi ekibi arasndaki bu tr ak
anlamazlklar ve blnmeye kar duyarllk, uzun vadede hastalarn byk
ounluu iin rahatsz edici olacaktr. Salam ve tutarl bir d yap, bu
hastalarn isel danklktan kurtulmalarna yardmc olacaktr. Byle bir
durumda, yatan hasta terapistinin stratejisi, uzun sreli ayakta tedavi veren
terapistin daha kiisellemi ve effaf yaklamndan farkl olacaktr. Bununla
birlikte, terapistlerin znt ve pimanhklann ifade edemeyeceklerim sylemek
istemiyorum. Genel bir kural olarak eer terapist elikili duygular iindeyse,
hemen her zaman bu duygularn ifade etmesi tavsiye edilir. Bu yzden grup
terapistleri Christine'le ilgilendiklerini, terapisinin bu ekilde kesilmesi
yznden duyduklar znty, yeni ortamnda acil ve etkin bir terapi
alabileceini umduklarn syleyebilirlerdi. Fakat ayn zamanda Christine'in
potansiyel lm riskiyle ilgili endielerini, Christine'in bireysel terapistinin
onun iin en iyisini bileceim ve byle bir durumda onun szlerine kulak
vermenin gereini de ifade etmeliydiler. Bunun yan sra onlarn "sistem"
konusundaki endielerini de paylaabilirlerdi: ak birimde intihara kalkmamak
nemli bir kurald ve uzun vadede hastalarn ounluu iin nemliydi.
Bir hasta, zellikle de dier hastalar tarafndan sevilen bir hasta, servisten
uzaklatnldgmda ya da baka bir servise nakledildiinde hastalar arasnda
byk bir kayg oluur. Bu, birincil gruptan uzak125
rasA satsa G R U P T E R A P U ^ R I
latnlma korkusuna kar duyulan kaygdr. Terapist, grup yelerinin iki durum
arasnda aynm yapmalarna yardmc olur: (1) tedavi ekibinin bir hastay
sevmedii iin dar atmas ve hasta kt ya da sevimsiz olduu iin hastay
terk etmesi mmkn deildir, (2) tedavi personeli hastann tedavisi iin uygun
olan tbbi ve psikiyatrik sorumluluu stlenir. Eer bir tedavi ortam hasta
iin yetersiz ya da gvensizse hastay daha uygun bir ortama nakletmek basit bir
tbbi sorumluluun yerine getirilmesidir. Bu tpk ie yaramayan ya da tehlikeli
bir ilacn ya da tedavi biiminin deitirilmesine benzer.
Eer kayg ok iddetliyse hasta bu ayrm bir sre iin anlamayacaktr;
terapistin duygularn ve aklamalarn pek ok kez yinelemesi gerekir. Acemi
bir terapistin renmesi gereken en nemli ey, snr koymak zor ve naho olsa
da uzun vadede hasta iin yararl ve gven verici olacadr.
Hemire terapistlerle ilgili bir konu da, hastayla gndelik ilikileri ve
zettikle bire bir sohbetleri srasnda, kiisel yaamlar hakkn-da bir grup
liderinin rolne uygun olmayan ekilde fazla aklama yapma eiliminde
olmalardr. Sonuta, benuklerinin iki farkl rol arasnda kaldklarm
hissederler. Eer hemire grupta yardmc tera-pistlik yapyorsa ve asl
terapist servisin gndelik yaamnda bir rol oynamyorsa, grup yeleri iki
terapisti olduka farkl ekillerde alglarlar. Eer bu durumun sorun yaratt
hastalar varsa grup liderinin izleyebilecei en iyi yol bu durumu aka
tartmaktr. Bylece hastalar iin iyi bir rnek oluturur ve zgr
tartmalarda kendini a -mann herhangi bir tehlikesi olmadn vurgulam
olur.
126

YATAN HASTA GRUP TERAPSNN GENEL KELER


Hastaneye Yatrlan Hastalar: Sorunlar Daha Derin, Moralleri Daha Bozuk,
Sradan Kaynaklardan veya evre Desteinden Daha Fazla Yoksun Olanlar
Ayakta tedavi gren hastalarn grup terapisti, hemen her zaman yatan hasta grup
terapistine gre rahatszl daha hafif hastalarla alr. Fakat yalnzca
hastanede olmann hastann tepkisini belirledii gerei de nemlidir. Daha nce
belirttiim gibi, ou hasta iin hastaneye yatrlma baarszlk ve yenilgiyi
ifade eder - yaadklar stres, dalma ve moral bozukluunun elik ettii
duygulardr bunlar.
Hastaneye yatrlmaya ayn zamanda yaktm ve yabanclama duygusu da elik eder.
Kt evreden uzaklamak genellikle yararl olsa da pek ok dezavantaj da
vardr. Birincisi, grup terapistleri hastalanl grup iinde rendiklerini grup
dndaki ortamlara tamalarn, yeni davranlar denemelerini, bu
giriimlerinin sonularn gruba bildirmelerini ve uygun zamanlarda
renmelerini gelitirmelerini bekleyemezler. Oysa ayakta tedavi gren gruplarn
terapisinde bu
mmkndr.
Hastane ortam bamllk duygularnn ortaya km ve bu duygulara
teslimiyeti glendirir ve mazur gsterir. Hastalar doyurularak, fiziksel
gereksinimlerine hemen karlk verilerek, karlnda kendilerinden ok az
sayda gereki ykmllk beklenerek bir bamllk pozisyonuna sokulurlar.
Sonu olarak bamllk, yatan hasta terapi gruplannda ok belirgin gzlenir. Bu
yzden terapist, bu bamllk zlemlerine karlk verecek yntemler
gelitirmelidir.
Yatan hastalar ou kez muazzam bir evresel stresle kar karya kalrlar. ok
sayda hastann gvenli bir evi, ii, sosyal-destek sistemi, mali gvenlii
yoktur; ou hasta birka gn sonYa hastaneden ktnda nerede yayor
olacam bilmez. Terapistin bu sorunlarn
127
KISA SREU GRUP TERAPtLER
bykln kavramas ok nemlidir; fakat hedeflerle ilgili blmde (bkz. s.
69-82) belirttiim gibi, terapist gruptan, etkili olamayaca sorunlarla ba
etmesini isteme hatasna dmemelidir.
Yalnzca stres dzeyi bile genellikle yaplacak almay smrland-rabilir.
Yatan hasta grup terapisti ou kez hastann savunma yapsna dair nemli
bilgilerden haberdardr. Gerekten de, birincil srete yaplabilecek o kadar
ok ey vardr ki analitik eitim alm, igr-ynelimli terapistler
kendilerini pikodinamik ekerlemelerle dolu bir dkkandayrru gibi
hissedebilirler. Ancak terapistin, hastann pi-kodinamik yapma dair keifleri
ile bu bilgileri kullarma kapasitesi arasnda derin bir uurum olduunu akldan
karmamas gerekir, iyi psikoterapinin temel direklerinden biri zamanlamadr:
hasta bazen i-grsn ok iyi kullanabilir, kimi zamansa yorumlar duymaz ya
da birbirine ekleyemez. Zamanndan erken yaplm yorumlar hem ie yaramaz hem
de rahatszlk verir ve dikkati grup iinde olas olan te-raptik almadan
uzaklatrarak terapiyi engeller.
Yatan hasta grubundaki hastalarn byk ounluu kriz halindedir; bu hastalar
olduka honutsuzdurlar; geliimden ok rahatlama ve hayatta kalma aray
iindedirler. Her terapistin deerler hiyerarisinin banda kiisel geliim,
kendini tanma ve kendini gerekletirme gibi nitelikler gelir. Doaldr ki,
terapistler olarak hastalar iin de bu nitelikleri arzu ederiz ve hastalarn
geliimine kar duyduumuz arzuya gem vurmada zorlanrz. Fakat hastane
almalar ounlukla bylesi iyi niyetli arzularn biraz frenlenmesini
gerektirir. Y a -tan hasta terapisti lehliden uzak olma ve gvenlik temellerinin
oturtulmasna yardm etmeli ve st katlarn duvarlarm ve mimarisini taburcudan
sonra hastay tedavi edecek olan terapiste brakmaldr.
128
3. Blm
Liderlik Strateji ve Teknikleri
nceki blmde, yatan hasta grup terapistinin karlat klinik hayatn baz
gereklerinden sz ettim. Yatan hastalarn acil klinik durumlar -tedavinin ksa
sreli olmas, patolojinin iddeti ve geni dalm, kk grup ve byk servis

arasndaki iliki- grup terapistlerinin oturumlarn bileimi, skl, sresi ve


bykl, terapinin hedefleri, grup d sosyallemeler ve gizlilik gibi
yapsal konulara yaklamlarn deitirmelerini gerektirir:
Bu blmde, klinik hayatn bu gereklerinin yatan hasta terapistinin temel
stratejisi zerindeki etkilerim anlatacam. Her trl yatan hasta terapisine
uygulanabilecek olan strateji ve teknikleri aklamay amalyorum. 5 ve 6.
Blmde srasyla, yatan hasta gruplarnn yksek ve alt dzeyli olmak zere iki
tipine ait ayrntl bir model sunacam.
Tek Seanslk Zaman erevesi
Ayakta tedavi gren hastalarn grup terapistlerinin dikey bir za-can erevesi
vardr: pek ok seans boyunca ball
olutururlar; atalar ve aylar boyunca
gelien rntleri gzlerler; saysz otu-m"a tekrar tekrar ortaya kan konular
zerinde sabrla alrlar; "atadan dierine ayn tema zerinde almaya devam
ederler (asa genel bir kural olarak, toplantlar arasndaki sreklilik duygusu
129
KSA SREU GRUP TERAPLER
ne kadar glyse grup o kadar gl hale gelir).
Fakat yatan hasta biriminde grup yelerinin hzl deiimi, ksa sreli
hastanede kal ve bir toplantdan dierine bileimin deimesi, h e p
terapistin zaman erevesinde temel deiimler yapmasn g e -rektirir. Grubun
ayn yelerle arka arkaya iki kez toplanmas ok n a -dir grlen bir eydir.
yelerin byk ounluu yalnzca tek bir s e -ansa katlr.
Yatan hasta grup terapistleri dikey zaman erevesi iinde alamazlar; onun
yerine, grubun mrnn tek Ur seans dacapn dnmelidirler. Bu yzden her
seansta olabildiince fazla sayda hasta iin o l a -bildiince ok sayda etkin
alma yapmalar gerekir. Tek seanskk zaman erevesi, yatan hasta
terapistlerinin etkinlik gstermek iin abalamalann zorunlu klar. Grubu ina
edecek, ilerin gelimesini bekleyecek, aamal olarak alacak zaman yoktur.
Her ne yapacaklarsa yapsnlar, bunu tek bir seansta ve abuk yapmalar gerekir.
Gz nnde bulundurulmas gereken bu noktalar yksek dzeyde etkinlik gerektirir
- bu etkinlik dzeyi, uzun sreli ayakta tedavi grup psikoterapisinde yaygn ya
da uygun olandan ok daha yksektir. Y a -tan hasta grup terapistleri grubu
yaplandrmak ve harekete geirmelidir; yelerle ilgilenmeli, onlar aktif
olarak desteklemeli, onlarla kiisel olarak etkileimde bulunmaldr. Yatan
hasta grup terapisinde pasif, durgun terapiste yer yoktur.
Yap
Yatan hasta grup terapisinde ynlendirici olmayan terapiste de y^r yokmr! Ayakta
tedavi gren hastalarn grup terapisti, terapi srecine grece daha hafif bir
yap salamay tercih eder; terapist grup y e U
130
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER!
kendi ynlerim belirlemelerine izin verir ve grup yelerinin te- ortamnn
belirsizliine verdikleri eitli tepkileri inceler. Fakat A ha nce grdmz
gibi, yatan hasta grup terapistinin zaman er-vesi bu lkse izin vermez.
Ayakta tedavi gren hastalann grup terapisti, grup iin kalc bir norm iskeleti
oluturmada grup yelerinin deimezliine gvenebilir Fakat yine daha nce
belirtmi olduum gibi, yatan hastalann grup terapisti bu tr bir yap kaynana
gvenemez; bunun yerine terapistinin kendisinin bir norm yaps oluturmas
gerekir.
Dahas, yatan hastalann grup terapistinin kar karya olduu psikopatolojinin
doas da bir yap gerektirir. Yatan hasta birimindeki hastalann nemli bir
ksmnn kafas kanktr, rkm ve dank durumdadrlar; dandan dayatlan
bir yapnn zlemini ekerler. Kafas kark bir hastann gereksinim duyduu en
son ey belirsiz, kayg uyaran bir ortama atlmaktr. ok sayda klinik
gzlemci, kafas kank hastalann, kafa kantracak gibi grnen servislere
yerletirilmekle kendilerini byk tehdit alundaym gibi hissettiklerini
bildirmektedir.
Kafas kank bir hastann psikiyatri servisine ilk kez yatrldnda yaad
deneyimi bir dnn: ar rahatszlklar, mantksz davranlar sergileyen ok
sayda hasta etrafn sarverir hemen; yeni hastann zihinsel keskinlii
ilalarla zayflayabilir; zel rolleri birbi-ttden ayn edilmeyen, artc

derecede fazla sayda servis personele tanr; personelin ou normal


kyafetler iinde olduklarndan n hastalarla kartrabilir; stelik tedavi
ekibi ounlukla karma-rotasyon program izledii iin hastann d dnyaya ait
bagl-llkhi*si daha da azalr.
Sandan dayatlan bir yap, isel bir yap duygusuna giden ilk
131
K S A . SREU GRUP TERAPlliR
admdr. Hasta d yapy aka algladnda, kendisinden b e k l e n e n
davranlar ak ve kesin bir biimde ortaya konduunda k a y g s h a -Mer.
Taburcu srasnda hastalardan bilgi almak iin yaplan bir grme srasnda,
terapi ortamna kar tepkileri soruluyordu.1 Hastalarn byk bir ounluu
tarafndan seslendirilen tema, grup iin akti bir yap salayan liderlere ait
tercihlerdi. Hastalar, seansn b a -nda almay balatan ve grubun ileyii
konusunda ak bir y n sunan liderleri takdir ediyorlard. Zaman eit bir
ekde d a t a n , gruptaki bireylerin katlmm salayan, grubun dikkatini
a l m a y a eken, daldan dala atlayarak grubun yoldan kmasna neden o l
a n h a s -talan engelleyen, gruba temel grevlerini ve ynn aka g s t e
r e n terapistlerle almaktan honuttular. Birka istisna dnda hastalar
gl, cesur, akti ve yaplandrlm bir grup liderini arzu ediyordu. Bu
grmelerin sonular, hasta ve terapistlerin yapandmlm grup oturumlarn,
yaplandrlmam olanlara gre ok d a h a t e r a p -tik bulduklarn
gsteren deneysel aratrmalarla gf 4 bir k o r e l a s -yon gsteriyordu.2
Yap Trleri
Grup liderleri ak mekansal ve zamansal snrlarla net, kararl, f a k a t
esnek bir kiisel tarz benimseyerek; hastaya ak bir yn ve hazrlk sunan
tutarl, bal bir grup ileyii gelitirerek grubu yaplandm.
M. L e s z c z , 1. Y a l o m ve M. Norden, "The V a l u e of Inpatient Group P
s y c h o t -h e r a p y , " baskda, 1983 (bkz. ek [N]).
D. Zlatin, " M e m b e r Satisfaaion in Group Process in Structured vs. U n s t
r u c -tured Groups with Hospitali2ed Psychiamc Patients," y a y m l a n m a m
d o k -tora tezi, University of Maryland, 1975.
132
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER
Mekansal ve Zamansal Snrlar
Tutarl, iyi tanmlanan mekansal snrlar isel denge duygusu do-Grubun uygun
byklkteki bir odada toplanmas ok nemlidir Ben grup emberinin dolduraca
bir odada almay tercih edi-o r u m Grubun, yeri aka belirlenmi, tercihen
kaps kapanabilen bir odaa toplanmas son derece nemlidir. Y e r
kstllklar yznden eruplarm ou ok geni olan genel etkinlik odasnda
veya kesin snrlan olmayan bir koridorda toplanr. Benim deneyimlerime gre bu
tr ortamlar gruplar iin byk dezavantajdr. Oysa servis dnda uygun bir oda
bulmak, snrlar belirli olmayan bir alanda almaya
tercih edilmelidir.
Grup iin ideal oturma dzeni ember eklindedir. Terapist hastalanl
birbirlerinin yzn gremeyecei bir oturma eklinden kan-m a l d r
(rnein ya da drt hastann uzun bir kanepede yan y a n a oturduu bir
dzen). Byle bir dzenleme yelerin, terapi iin yaam-s a l n e m tayan
etkileimlerini kanlmaz bir ekilde bozar ve hastalarn dier yeler yerine
terapistle konumalarna neden olur.
Terapist grup sresince olabildiince az sayda mdahalede bulun-m a y a
almaldr. Oturumlar srasmda yelerin ge gelii veya erken gidii
engellenmelidir. deal bir durumda, btn yeler seansn banda hazr olur ve
grup sona erene kadar herhangi bir kesinti olmaz. Hastalarla yaplan grmeler
aka gstermitir ki, hastaarm hepsi g e gelenlere kzmaktadr. Terapist
iyi bir mek oluturmal ve her tunm iin zamannda hazr olmaldr. Daha
ciddi rahatszl olan hastalar oturumlarn kendilerine hatrlatlmasna ve
grup odasna ka-^t birinin kendilerine elik etmesine gerek duyarlar. Eer
hastalar uyuyorlarsa personelin oturumdan en az on onbe dakika nce onlar
uyandrmas gerekir.
133
KSA SOREU GRUP TERAPLER

Personel, takm grubuna ve alt dzey grubuna katlm salamak iin aktif aba
gstermelidir. Fakat istee bah katlm politikasyl daha iyi ilev
gsterebilen -bunun nedenlerini 5. Blmde anlataca m- yksek dzey gruplarna
tamamen farkl bir strateji uygulanabilir. Ben yksek dzey gruplarnda
yllardr ge gelenleri, mazeretleri ne olursa olsun, gruba almama politikas
izliyorum. Kap bir kez kapandktan sonra grup odasna kimse giremez. Doal
olarak drt dakika ge geldikleri halde ieri alnmayanlarda bir kzgnlk
oluuyor, fakat bu durumdaki avantajlar dezavantajlara gre ok daha f a z l a dr. Bu ekilde terapist hastalara grubun zamanna deer verdiim ve ondan en f
a z l a verimi almay istediini gstermi olur. Grubun b -yk ounluu ge
gelenlerin ieri alnmamas kararn kabul eder; ve ge gelen hastalar ksa bir
sre iin surat assalar da ertesi gn z a -mannda gelirler.
Liderlerin ou byle kap bekilii yapmaktan rahatsz olur; terapi isteyen bir
hastann reddi klinik eitimlerine ters dmektedir. T e -rapistler, bu
duygularn yan sra snr koymann nihai olarak yalnzca grup iin deil, ge
gelenler iin de teraptik olduuna da inanrlar. Terapist ayn anda birbiriyle
elien iki duygu tayorsa, her ikisini de grupla paylamak her zaman iin iyi
bir politikadr. Dahas, ge gelen hastay o t u r u m d a n sonra b u l u p
amacnn o n u reddetmek o l -madna d a i r gvence vermesi, b i r kez daha g
r u b u n kurallarn a k -lamas ve hastay bir sonraki toplantya davet
etmesi tavsiye edilir.
"Ge gelenlerin ieri alnmamas" politikasnn bir yaran d a r a vardr. ok
sayda sosyal psikoloji aratrmas gstermektedir eer giriin nnde engeller
varsa ve kiinin bir gruba girmek v?" aba harcamas ya da zveride bulunmas
gerekiyorsa hasta gruba g meyi mutlaka daha fazla arzu etmektedir. Byle
koullar hastann P
134
UDEPUK STRATEJ VE TEKNKLER!
lentilerini artrr; ve 1. Blmde anlattm gibi, hastann beklenti dzeyi ne
kadar yksekse terapideki basan da o kadar yksek olacaktr Baka bir deyile,
eer hasta terapiye deer veriyorsa ve yararl olacana inanyorsa gerekten de
terapi daha etkili olacaktr.
yelerin grubu erken terk etmemesi de ayn ekilde arzu edilen bir eydir.
Gruptan erken "kaanlarla ba etmek ge gelenlerle ba etmekten daha zordur,
nk kayg dzeyi yksek hastalar (zellikle klostrofobik eilimleri olanlar)
odadan ayrlmalarna izin verilmezse daha da kaygl hale gelirler. BU yzden,
terapistin yalnzca btn yelerin oturum boyunca ieride kalabileceklerini
umduunu sylemesi tavsiye edilir. Terapist oturum balamadan nce hiperaktif ve
huzursuz hastalar olduunu grrse onlara oturum boyunca odada kalmay
baaracaklarn hissedip hissetmediklerini sormaldr. Cevap Hayr ise, terapist
o gn gruba katlmayp ertesi gn, kendilerini daha iyi hissettiklerinde
kathnalann nerebilir. Alt dzey gruplarnda (6. Blmde anlatacam),
hastalarn sk sk odadan erken kmas gerekebilir, fakat grupta kaldklar
sre boyunca desteklenmelidirler. Hasta ve terapist arasnda bir anlama
yaplp, hastann her gn birka dakika daha fazla kalmas salanabilir.
Eer bir hasta seans srasnda bir olay yznden rahatsz oldu ve gitmeye karar
verdiyse terapist kukusuz fiziksel olarak onu durdurmaya almamahdr. Bununla
birlikte duruma bal olarak birka seenei vardr. Durumu hastann teraptik
hedeflerine uyacak ekilde yeniden ifade edebilir. rnein eer hasta gemiinde
de atma yaratan ortamlardan hep kamsa ve bu uyumsuz davran deitirmefl amaladn ifade etmise, terapist bu noktadan destek alarak hasaya vermi
olduu kararn hatrlatabilir. rnein terapist una ben-er eyler
syleyebilir: "John, ne kadar rahatsz olduunu grebiliyo135
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
rum. Kendini bu kadar kt hissederken grupta kalmak senin i olanaksz
olabilir. Ama eer biraz daha dayanp bugn grupta d a K fazla kalabilirsen bu
ok iyi olacak. Kendin hakknda deitirmeyi tediin eylerden birinin, kendini
rahatsz ya da fkeli hissettigind dier insanlarla ba etme biimin olduunu
hatrla. te bu bir d e n e -me yapman iin harika bir frsat. Eer imdi
gidersen u ana kadar yapm olduklarn tekrarlam olacaksn o kadar."

Eer hastann kaygs yada huzursuzluu ok yaygnsa, terapist ona gvence


vererek ya da oturumun geri kalan boyunca yalnzca bir dinleyici olarak
oturmasn syleyerek kalmasn salayabilir. Eer h a s t a korkmusa, terapist
h a s t a n n yer deitirmesini ve yardma t e -rapistlerden birinin
yanndaki koltua oturmasn syleyebilir. H a s t a -y, seansm geri kalannda
emberin dna ya da eer varsa gzlemci odasna oturarak yalnzca grubu
gzlemeye davet etmek zaman zaman ie yarar. Skntl hastay odada tutmak
mmkn olmuyorsa yardmc terapistlerden biri onunla birlikte odadan kar ve
hastann skntsn personelden birine haber verir.
Grubun belirlenen zamanda sona erdirilmesi nadiren sorun y a r a -tr, nk
yatan hasta birimlerinin ounda yer sknts vardr ve grup odas da baka bir
etkinlik iin gerekmektedir. Byle bir snrlama genel anlamda yararldr. Zaman
zaman grup ok nemli bir k nuyla urat iin birka dakika eklemek
gerekebilir. Ancak hastalar iin tutarl bir yap oluturmak iin grubun
zamannda balamas K dar zamannda sona erdirilmesi de nemlidir.
Kijise Tarz
Terapistin iletiim tarz, grubun hastalar iin salad yapya to kda
bulunur. Akut biimde rahatszlanan, korkmu ve kafas kan
136
LIDERLIK STRATEJI VE TEKNIKLERI
talar kesin, ak ve kararl, fakat ayn zamanda davranlarnn aldaki
nedenleri de aklayan bir terapistin yannda gven duyarlar. Yatan hasta
gruplarnda sk sk dzeni bozucu olaylar meydana gelir Hastalar pek ok ekilde
yzeysel, akn, kavgac veya dzeni bozucu olabilirler. deal olarak,
hakimiyet hissini, kiisel ve grup zerkliini artrmak iin grup yelerinin bu
krizlerle kendi balarna uramalar arzu edilir. Ayakta tedavi gruplarnda,
grup terapistleri krizleri kendi akna brakmay tercih eder ve grubun kendini
kurtarma giriimlerini inceler; en son olarak da hastalarn bozucu olaylara
kar verdikleri derin tepkilerini analiz etmelerine yardmc olur.
Bununla birlikte, yatan hasta grubunda terapistin, nemli, bozucu bir olay
karsnda pasif kalmas veya ynlendirici olmamas neredeyse her zaman iin bir
byk hatadr. Hastalar byle olaylarla ba edemeyecek kadar korkmu, skntl
ve kriz halindedirler. Terapist byle durumlarda kesin ve kararl bir ekilde
hareket edebilirse hastalar grup ortamnm ok fnivenli olduunu hissederler.
rnein eer manik bir hasta kontrolden kyorsa, hastann bu davran
srdrmesine izin vermekle elde edilecek bir kazan yoktur: hasta
davranlarnn sonucunda kendini daha iyi hissetmeyecektir ve grup bu hastaya
kzacak ve terapi saatinin alndn dnecektir. Terapistin tutumu kesin ve
kararl olmaldr. Manik hastaya sessiz olma zamannn geldiini syleyip
bakalarn dinlemeye geebilirsiniz; ya da eer hastann i kontrol yetersizse
gruptan ayrlmasn isteyebilirsiniz.
Hastalar terapistin bylesine kesin mdahalesi karsnda rahatladklarn
hissederler. Zaman zaman baz hastalar terapistin kesin hareketi karsnda
tehdit altnda olduklarn hissedebilirler; fakat bu tepki ou kez olayn ve
terapistin tepkisinin sre analiziyle dzelti-ar- Terapistin endi elikili
duygular zerinde yorum yapmas iyi
137
KISA SREU GRUP TERAPLER
bir mek oluturur. rnein o hastay sustururken rahatsz olduu nuzu ve o
hastay incitmi olabileceinizi dndnz syleyeb' lirsiniz; fakat ayn
zamanda bunun grup ve hasta iin yaplacak en iv ey olduundan da sz
etmelisiniz. Gruptan geribeslem istemek o u kez ie yarar. Grup yeleri
sizin ok kat olduunuzu mu dnyor? Reddedildiklerini mi hissediyorlar? Siz
mdahale ettiinizde rahatlama m hissediyorlar?
Kimi zaman grup, terapistin bir yararnn olmadna inand uzun, entelektel,
kiisel olmayan tartmalara girer. Ayakta tedavi gruplarnda, terapistin
sabrla grubun ne yaptna dair bir yorumda bulunma seenei vardr. Yatan
hasta gruplannda byle mdahalelerde daha kesin ve ynlendirici olmak gerekir.
Grup u tr mdahaleleri iyi karlar: "Bana yle geliyor-ki, konutuumuz bu
konu gruptaki pek ok kii iin byk nem tayor. Ama ayn zamanda bunun
gruptan en iyi biimde yararlanma ekli olmadn da hissediyorum. Bakalanyla

iletiim kurarken ve etkileimde bulunurken hissettiimiz baz duygulara


odaklanan gruplar ok daha yararldr, bu nedenle geriye dnerek
(bu
noktada lider tartma iin ak bir s e e n e k
sunabilir) konusunu konumamzn daha iyi olacan dnyorum.
Terapistlerin grubun hedefleri ve ileyii iin tutarl, bilisel bir ereve
oluturduklanndan emin olmalan ve bu ereve ve gveni hastalara tamalan
gerekir. Ancak grup eklinin btn yararlan k o -nusunda ok ak olmak da uygun
deildir: aka ifade edildiinde baz teraptik mekanizmalann etkileri azalr
(grubun kabulyle zsaygnn artmas gibi). Dahas, baz teraptik etmenlerin
(zgecilik ve evrensellik gibi) bir dereceye kadar kendiliinden ortaya kmalan
gerekir ve aka ynetilirlerse etkileri azalr. Bununla birlikte gn*' bun
aka ifade edilebilecek pek ok yaran vardr. Davranlanm0
138
UDERLUC STRATEJ VE TEKNUOERI
altnda yatan kuramsal mant, anlalabilir bir biimde paylaan bir terapist,
hastalar iin yararl bir yap sunmakla kalmaz, teraptik almada onlarla bir
ittifak da kurmu olur.
Zihinlerinde, grubun hedefleri ve bunlara yaklamak iin gerekli olan grevlere
dair ak bir tablo izen hastalar, kendilerini terapi almasna daha ok
verebilirler. Aratrmalar gstermektedir ki, eer hastalar bir seans srasnda
nemli konularla uratklarm ve aka formle edilmi hedeflere doru
ilerlediklerini hissediyorlarsa o seanstan daha byk tatmin almaktadrlar.3
Dinamik ynelimli terapistler, ynlendirici olmak ve terapinin hedefleri ve
ileyiini aka ifade etmek iin deil, hastann terapi seansnn
belirsizliine verdii tepkiyi gzlemek, hastann serbest armlarm
incelemek ve terapi saatindeki sinir bozucu olmayan geileri kolaylatrmak
iin eitilmilerdir. Fakat yatan hasta grup terapistlerinin dorudan ve ak
olmay renmeleri gerekir. Her oturumun ilk dakikalarnda yaptklar
aklamalarda ynlendirici olmalar ve seans boyunca akla nem vermeleri
gerekir.
Ynlendirme ve Hazrlk
Grubun ilk dakikalar terapistin seansta bir yap oluturmas iin bir frsat
sunar. Terapist gruba resmi bir giri yapar ve oturumu balatr. Yeni yeleri
gruba tantrmak, ynlendirmek ve hazrlamak bu aamada yaplr. Yeni ye yoksa
bile grubun ve ileyiinin amalann saca yeniden ifade etmede yarar vardr.
Daha nce vurguladm gibi d yapnm varl isel yapnn kazanlmasn
salar; ve grubun
A. Schwartz ve dierleri, "Influence of Therapeutic Task Orientation on Patient
and Therapist Satisfaction in Group Psychotherapy," International Journal of
Group Psychotherapy 20 (1970): 460-69.
139
rasA SRELI GRUP TERAPILERI
baanga bu yapy ina etmeye balamak iin en uygun yerdir. Eer grubu
izleyen gzlemciler varsa, terapistin hastalan bu konuda bilgilendirmesi
gerekir.
Yeni bir yenin var olduu yksek dzey grup seansndaki tipik bir ynlendirme,
yeni yeye ynelik olarak yle yaplabilir:
"John, ben Irv Yalom ve bu da saat ikide balayp bir saat onbe dakika sren
terapi grubu. Yardma terapistim
ve nmzdeki
drt hafta boyunca be oturumun drdnde bizimle birlikte olacak Beinci
oturumda bir baka psikiyatri hemiresi onun yerini alacak. Bu grubun amaa,
yelerin sorunlarm daha iyi anlamalarna ve balke genelinde, hastalarn ve terapistlerin birbirlerine sesleni biimleri
olduka eitlilik gstermektedir. Califomia'mn scak atmosferinde ou hasta ve
terapist birbirine ilk adyla seslenir. Daha resmi ortamlarda hastalara k
adlanyh seslenilir; ve baz terapistlere (genellikle psikolog ve
psikiyatrisere) "Doktor" denilirken, dier terapistlere (hemireler, sosyal
hizmet grevlileri, etkinlik terapistleri, meslek terapistleri) ilk adlanyla
seslenilir. ok resmi olan az sayda ortamda hastalara "Bay" veya "Bayan" diye
ve btn alanlara da " B a y " veya "Bayan" ya da meslek unvanlanyla
seslenilir. Uzun yllardr California'da yaadm iin hastalara ilk

isimleriyle seslenme konusunda kendimi olduka rahat hissediyorum. A m a baz


hastalar bana " D r . Y a l o m " demeyi tercih etmekte, hatta baka bir
olasl ok g bulmaktadr - bu da aynca araunlmay hak eden bir konudur.
Grup terapisti pratikte ne kullanrsa kullansn ben terapist-hasta uyumluluunun
ve eitliinin gzetilmesinden yanaym. Eer personel soyadlannm kullanlmasnda
srar ederse o zaman hastalarn da ayn eyde srar etme haklan olur. Eer
personelin bir ksm ilk isimleriyle agnlyorsa btn personelin de ayn
ekilde arlmas gerekir. "Doktor" ve yardmc terapist arasndaki eski
hiyerarsik ayrm grup terapisinde ok anlaml deildir, hatta gerekte gruptaki
eitliki ilikilerle de eliir. stelik ok sk olmasa da yardma terapist
(hemireler, sosyal hizmet grevlileri, etkinlik terapistleri, meslek
terapistleri) grup terapisi konusunda doktordan daha deneyimli ve yetenekli
olabilir.
140
UDERLK STRATEJ VE TEKNKLER
kalanyla iletiim ve iliki kurmann yollan hakknda daha f a z l a ey
renmelerine yardmc olmaktr, insanlar ok eitli ve nemli sorunlarla
hastaneye gelirler, fakat ounun ortak noktas, baz nemli ilikilerinin
gidii konusunda yaadklan mutsuzluktur. Kukusuz insanlarn baka nemli
sorardan da vardr, fakat dier terapilerinizde bu sorunlarnzla daha iyi
ilgileniliyor. Gruplann en iyi yapt ey, insanlann bakalanyla olan
ilikilerini daha iyi anlamalarna yardmc olmaktr, ilikiler zerinde
almann bir yolu bu gruptaki ilikilere odaklanmaktr. Buradaki insanlarla
iletiiminiz ne kadar iyi olursa dandaki ir anlarla iletiiminiz de o kadar
iyi olacaktr.
"uradak .ek ynl aynann arkasnda neredeyse her gn gzlemcilerin olduunu
bilmenizde yarar var. [Bu noktada, hastann iinde bulunduu mekan daha iyi
anlamasn salamak iin aynay ve mikrofonu iaret ederim.] Gzlemciler
genellikle tp rencileri veya servis personelinin dier yeleri olacaktr.
Grup balamadan nce size danmadan baka kimsenin grubu izlemesine izin
verilmeyecektir.
"Oturumanmza, gruptaki herkese srayla sz vererek ve grupta zerinde almak
istedikleri yaam sorunlan hakkmda bir eyler sylemelerini isteyerek balarz.
Bundan sonra olabildiince ok sayda sorunla uramak iin alrz. Grubun
son on dakikasnda tartmay keseriz ve herkese grup hakknda ne
hissettiklerini ve grup sona ermeden nce deerlendirilmesi gereken duygulan
olup olmadm soranz."
Byle bir giriin ok sayda ilevi vardr: zamansal, mekansal ve yntemsel yap
salar; havadaki buzlan eritir; resmi bir al olarak i grr, ve ayn
zamanda grup psikoterapisine ksa bir hazrlk yaplm olur.
141
KSA SREU. GRUP TERAPLER
Grup Terapisi Hazrl
Aratrmalar gstermektedir ki, hastalar terapist tarafndan grup terapisi iin
sistematik bir ekilde hazrlanmlarsa hastann terapi srecindeki ilerleyii
kolaylaacaktr.4 (Benzeri bulgular bireysel terapi iin de geerlidir.)5 Uzun
sreli ayakta tedavi gruplarnda, terapistin, bireysel terapiler srasnda
hastay yaklaan grup terapisi deneyimi iin hazrlamas standart bir
uygulamadr.
Ayakta tedavi gren hastalan grup terapisine hazrlarken, terapist, grubun nasl
alacan ve hastalann terapilerini kolaylatrmak iin grupta ne
yapabileceklerini aka anlatr. Bireyleraras psikoterapi kuramm ksaca
tantr, hastalara bireyleraras psikoterapinin yaygn nemi hakknda bilgi
verir ve bireyleraras rahatszlklarn mevcut semptomlarn altnda yatan
nedenler olduunu anlatr. Grubun dier yeleriyle ilikilerini anlama
srecinin, her birinin kendi uyumsuz bireyleraras evresini nasl
yarattklarna dair paha biilmez igr salayaca konusunda hastalan
bilgilendirir. Hastalar grubun baz engelleyici nitelikleri konusunda da
uyanlmaldr: bunlar istedikleri
! B. Bedriar ve T. Kaul, "Experiental Group research: Current Perspectives," S.
L. Garfield ve A E. Bergin (ed.), Handbook of Psychotherapy and Behavior Change

(New York: John Wey, 1971), s. 769-815; I. Yalom ve dierleri, Treparation of


Patients for Group Therapy," Archives of General Psychiatry 17 (1967): 416-27;
S. Budman ve dierleri, *Experiental Pre-Group Preparation and Screening," Group
5(1981): 19-26; ve E. Gauron ve E. Rawbngs, "A Procedure for Orienting New
Members to Group Psychotherapy," Smdil Group Behavior 6 (1975): 293-307.
5
M. Ome ve P. Wender, "Anticipatory Socialization for Psychotherapy: Met-h o
d a n d Sationale," American Journal of Psychiatry 124 (1968): 88-98; ve R.
Hoehn-Saric ve dierleri, "Systematic Preparation of Patients for
Psychotherapy," Journal of Psychotherapy Research 2 (1964): 267-81.
6
I. Yalom, Grup Psikoterapisinin Teori ve Pratii (Kabala Yaynevi, 2002).
142
LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER
omada kiisel ilgi grmeme sonucunda yaanan aknlk, cesaretsizlik ve d
krkldr. Hastalarn grup terapisi konusundaki yanl anlamalar da
tartlr; ve eer mmknse, terapist grup terapisinin ucuz, ikinci snf bir
terapi tr olmadn vurgulayarak hastann grup terapisine olan gvenini
artrmaya alr. Terapist, hastalarn bakalar tarafndan nasl
alglandklarm ve bakalaryla nasl iliki kurduklanm renmelerini salayan
zengin bir ortam sunarak grup terapisinin aslnda esiz ve etkin bir terapi tr
olduunu vurgular.
Yatan hasta ortamnn kouturmas iinde uzun sreli hazrlk gibi bir lks
yoktur. Bunun sonucu olarak da, grup terapistlerinin ellerindeki ksa sre
iinde hastalan mmkn olan herhangi bir ekilde hazrlamalar gerekir.
Terapistin hazrlk ve ynlendirme grevim yelerden bazlaryla paylamas
tavsiye edilebilir. rnein terapist eski yelerden birinden yeni yeye grubun
amacm ve ileyiim anlatmasn isteyebilir. Sonra dier hastalara katkda
bulunmak istedikleri bir ey olup olmadn sorabilir; terapist hl eksik
noktalar kaldn dnyorsa bunlar kendisi ifade edebilir. Bu yaklam
yelerin katlmn artrd gibi, oturumun ve oturumun ileyiinin dardan
dayatlan bir ey deil, kendilerine ait bir ey olduunu hissetmelerini salar.
Dk sosyoekonomik dzeyden gelen ve psikoterapi konusunda bilgisiz olan
hastalar youn bir hazrlk dneminden yararlanrlar. Bir aratrmac, akut
psikiyatri servisine yatrlan bu tr hastalan sistemli bir ekilde
hazrladktan sonra, onlann terapi grubundaki ilerlemelerini sistemli olarak
hazrlanmayan ayn trdeki hastalarla karlatrmtr, ilk be grup seansndan
alman veriler, hazrlanan has-7 J. Heier, "Clinical Impressions of an
Experimental Attempt to Prepare Lower-class Patients for Bcpressive Group
Psychotherapy," International
143
KISA SREU GRUP TERAPLER
talann ok daha etkin bir ekilde altm gstermitir: bu tr hastalar
grupta daha fazla gnll olmakta, daha sk iletiimde bulunmakta, kendini
anlamayla daha fazla ilgilenmekte, grupta szl ifadeyi daha sk balatmaktadr.
Bir baka almada, hastalar hastaneye yatlarnn ilk drt gnnde
kendilerine grup terapisi konusunda n eitim vermek iin tasarlanm zel bir
gruba alnmtr. Bu grupta verilen eitim, hastalarn grupla hzla
btnlemelerini ve terapilerinde daha etkin bir ekilde almalarm salamada
belirgin ekilde baarl olmutur. Ne yazk ki, ou akut psikiyatri
servislerindeki kal sresi bu tr bir n eitim vermeye yetecek kadar uzun
deildir, aynca hazrlk, zel bir grupta deil grup terapisinin balarnda
yaplmaldr.
Hazrln nemli bir ilevi, terapistler ve hastalar arasndaki beklenti
farklarm ortadan kaldrmaya yardmc olmaktr. Bir yatan hasta birimindeki
hasta ve personelin beklentilerini inceleyen bir alma, hastalar, personelin,
tavsiye istemelerini onaylayacam dnrken, personel hastalarn kendilerini
daha fazla ynlendirmelerini istediini gstermitir.9 Hastalar ve personelin
beklentileri arasndaki bu tr elikiler kanlmaz olarak aknlk yaratr ve
teraptik ittifakn oluumunu engeller. Ksa sreli terapide hastalara ileyie
dair ak talimatlarn verilmesi ok nemlidir.
Gruba iyice aklanm olarak hazrlanmak ayn zamanda hastala-Journal of Group
psychotherapy 29 (1974): 308-22.

8
J. Houlihan, "Contribution of an Intake Group to Psychiatric Inpatient
Milieu Therapy," International Journal of Group Psychoerapy 27 (1977): 215-23.
9
S. Zyl, C. Emst ve R. Salinger, "Role Expectations: A Significant Concem
for the Nurse-Therapist," JNP and Mental Health Services 5 (1979): 23-27.
144
LIDERLIK S T R A T E J I VE TEKNIKLERI
nn korkusunu da hafifletir ve kayg duymakszn gruba katlmalarn salar.
Hastalarn terapi grubunda kaygl olmalar beklenen bir eydir. Bireyleraras
ilikilerinde uzun sreli yetersizlikler yaayan bireylerin, bakalaryla olan
ilikilerini ak yreklilikle paylamalarnn beklendii bir terapi seansnda
sknt yaamalar ok doaldr. ou terapist, teraptik geliim iin belirli
bir dereceye kadar kaygnn gerekli olduunu dnr; kayg grupta almak iin
gerekli olan motivasyonu ve uyankl artrr. Fakat ok fazla kayg grup
almasn dondurur. Birincil kaygnn -hastann psikolojik rahatszlndan
kaynaklanan kayg- grup almasna elik etmesi kanlmazdr ve seansn ilk
aamalannda bu kaygy hafifletmek iin terapistin yapabilecei pek bir ey
yoktur. Ama ikincil kaygy -hastann belirsiz bir terapi ortamna konmasndan
kaynaklanan kayg hafifletmek iin yapabilecei pek ok ey vardr. ok sayda
aratrma belirsiz grup hedeflerinin, hedefe ulama yntemlerinin ve beklenen
rol davrannn yelerin kaygsn, d krkln ve gruba katlmama
davrann artrdn gstermektedir.10
B. R a u e r ve Reitsema, "Ire Effects of Varied Clarity of Group Goal and
Group Path upon the Individuai and H i s Relation to HB Group," Human Mations 10
(1957): 29-45; D. Wolfe, J. Snoek ve R Rosenthal, "Repon to Company Participants
at 1960 University of Michigan Research Project" (AnnArbor, Mich.: Institute of
Social Research, 1961); A Cohen, E. Stot-l a n d v e D . W o l f e , " A n
Experimental Investigation o f N e e d f o r Cognition," Journal of Abnormal
Social Psychology 51(1955): 291-94; A Cohen, Situational Structure, Self-Esteem
and Threat-Oriented Reactions to P o w e r , " D. Cartwright (ed.), Studies m
Social Power (Ann Arbor, Mich: ^ s e a r c h Center f o r Group Dynamics,
1959), s 3 5 - 2 ^ ve A Goldstein, K. H e l l e r ve L Sechrest,
"Psyckoerapy and the Psychology of Behavior Change ( N e w Y o r k : John
Wey, 1966), s. 405.
sj
145
KISA SOREU GRUP TERAPLER
Tutarl, Uygun Bir Grup Yntemi
Aklk ve yap o kadar nemlidir ki, ou klinisyen olduka va planm, aka
programlanm gruplan tercih eder. Bir serviste h hastann, belirli davran
becerilerini retmek iin tasarlanm bir dizi "adm grubu"ndan getii bir
yntem kullanlmaktadr.11 rnein en temel grup gz temasm, dinlemeyi
renmeyi ve birbirini anlamay iermektedir. Sonraki adm hastalara ak ulu
sorular sormay, sorulan ifadelere dntrmeyi, duygulan yanstmay retir.
Bir sonraki admda geribeslem verip almak ve kendini amak retilir. Bu tr
programlan kullanan klinisyenler bunlann yaplandnlmarru gruplara gre ok
daha etkin olduunu bildirmektedir.12
Benim grme gre youn bir ekilde yaplandmlm bir grup, zellikle zayf
ilev gsteren hastalara uygundur. 6. Blmde byle bir grup iin yapandnlm
bir model anlatyorum.
Bununla birlikte, nemli olan ey yapnn ieriinden ok yap s a -lama
srecidir. lgin bir aratrma bu noktay aydnlatmaktadr.3 Aratrmaclar
hastalan gruba ayrmaktadr: (1) problem z m e y e ynelik dikkatle
programlanm gruplar; (2) yalnzca birlikte komik oyunlann okunduu ve son
onbe dakikada oyunun tartld grup-11 J. Authier ve A. Fix, "A-Step-Group
Therapy Program Based on Levels of ta-terpersonal Communication," Small Group
Behavior 8 (1977): 101-7.
12 R Vitalo, "The Effects of Training in Interpersonel Functioning upon
Psychiatric Inpatients," joumal oj Consulting and Oinkd Psychology 35 (1971):
166-71; C. Whalen, "Effects of a Model and Instructions on Group Verbal
Behaviors," joumal of Consulng and Clinical Psycholog? 33 (1969) 509-21; ve S.
Angel, "The Emotion Identification Group," American Jom oj Occupaoml Therapy
35 (1981): 256-62.

13 E. Coche ve A Douglas, "Therapeutic Effects of Problem-solving Training and


Play-reading Groups," Journal ojOinical Psychology 33 (1977): 820-2'
146
UDERK STRATEJ VE TEKNKLER!
jaj- (3) hastalarn servisteki herhangi bir gruba katlmad kontrol
grubu.
Davran ynelimli aratrmaclar, yatan hasta birimlerinde programl, problem
zme ynelimli grup tarznn stnln gstermek iin byk aba harcadlar.
Ancak oyun okuma grubunun pek ok adan problem zme grubu kadar yararl
olduunu buldular. Herhangi bir grup terapisine katlmayan kontrol grubu dier
iki gruba gre belirgin bir biimde az iyileme gstermiti. Bu almadan
karlan nemli bir sonu, hastalara verilen grevin niteliinin o kadar da
nemli olmadyd. nemli olan hastalara bir grevin verilmi olmasyd - yani
bir yapnn olmas ve hastalarn kayg uyandran, belirsiz bir ortama
konulmamas.
Yap, hastalar iin olduu kadar terapistler iin de nem tar. Bir grubu
ynetmek kayg uyandran bir itir. Terapist ok sayda gl ve ounlukla
ilkel duygularla kar karya kalr. Liderin dikkatini ekmek iin birbiriyle
rekabet eden hastalar sz konusudur; ve lider kanlmaz olarak bazlarn d
krklna uratacak, hastalar da buna karlk olarak fke ve nankrlk
gstereceklerdir. Psikotik hasta-lann bulunduu grup terapisinin yapsnda kayg
vardr. alma yavatr, genellikle bir dl yoktur ve artcdr. Dahas,
grup terapistleri gz nndedir. Kapal kaplar ardnda gizli seanslar
yapamazlar: almalarm ok sayda insan izleyebilir.
Harry Stuck Sullivan'm mehur psikoterapi tanm yledir: "Birinin dierinden
daha az kaygl olduu iki insann bulumas durumudur." ok sayda kayg
kaynana yenilen bir terapist, Sullivan'm kanununu ihlal ederek hastadan daha
fazla kaygl hale gelebilir ve tea-Ptik olarak etkinliini kaybeder.
Belirsizlik hasta iin olduu kadar terapist iin de kayg vericidir
147
K I S A SREU GRUP TERAPttERl
ve terapistin psikoterapi uygulamann yapsnda bulunan kaygya kar kulland
balca savunmas, teraptik modelin salad yap duygusudur. Yalnzca bir
modelin olma, han modelin kullanldndan daha nemlidir. Terapist^ terapinin
henz gelimemi butun olaylarnn bir dzene sokulmasn salayan bilisel bir
ereve gelitirerek isel bir dzen, bir hakimiyet duygusu yaar - eer
derinden hissedilirse, otomatik olarak hastaya aktarlan ve karlnda onlarda
da aklk ve hakimiyet duygusu douran bir duygudur bu. Aratrmalar
gstermektedir ki, hastann grup terapisi seansndan tatmin olma derecesi,
terapistin (ayn oturumda) yaad kiisel doyum, ilgi ve anlay derecesiyle
anlaml ve olumlu bir korelasyon halindedir.
Terapistin kullanabilecei, yap salayan tekniklerin en gllerinden biri de
terapi grup oturumunda tutarl, ak bir artardalk yaratmaktr. Bileimlerine
bal olarak gruplarn ( i s t e T dzey, ister takm gruplar olsun) farkl
ardklklar vardr. Y a t a n hastalann grup terapisi seanslarnn byk
ounluunun doal hareket ynleridir bunlar.
1. fikbirka dakika. Terapistlerin oturumu balatt, yeni hastalar tantp
grup terapisi iin ksaca hazrlad bu blmden daha nce sz etmitim (bkz.
s. 139-145).
2. Grevin tanm. Bu aamada terapistler grubun o seansta izleyecei en yararl
yolun hangisi olduunu belirlemeye alrlar. Seans srasnda ortaya kan ilk
konuya derinlemesine dalmak pek akllca olmaz. Bunu yaparken terapistler daha
nemli ve verimli olas gndemleri karabilirler. Terapistler o seansta
yaplacak grevi pek ok eC. A n d e r s o n ve d i e r l e r i , "topac on Therapist on P a t i e n t
S a t i s f a c t i o n in G r o u p P s y c h o t h e r a p y , " Comprehensive
Psytiatry 13 (1972): 3 3 - 4 0 .
148
LDERLK STRATEJt VE TEKNHCLER
kilde bulabilirler. ncelikle, hastalarn yaptklar ilk birka yorumu
dinlemekle yetinebilirler. Her hastadan srayla o oturumda incelemeyi, zerinde

almay ya da baarmay istedii ey hakknda bir eyler sylemesini


isteyebilirler. Terapistler karakteristik bir genel bak elde ettiklerim
dndklerinde grubun bir sonraki aamasna geebilirler. (Ayrca bkz. s. 243275.)
3. Grevin "yerine g e t i r i l m e s i . * Bu aama grubun en f a z l a
zamann'' alan aamadr. Terapistler yelerin nemli konulara ait genellkrini
aldktan sonra bu konular tek tek ele almaya balar ve hastalarn olabildiince
tartmaya katlmasn salamaya alrlar. (Ayrca bkz. s. 276-286.)
Oturumu sonlanrma. S o n birka dakikada terapistler alma aamasnn sona
erdiini ve kalan ksa srenin oturumun gzden geirilmesi iin kullanlacan
belirtirler. Birka seenek vardr: terapistler her hastaya seansa ait doyum ve
d krklklarm sorabilirler; ya da oturumu nasl yaadklarn renmek iin
aktif olmayan hastalarn yorumlarm isteyebilirler; ya da oturumun sorunlu
noktalaryla ilgilenebilirler - bunlar tamamlanmam iler veya hastalar odadan
kmadan nce ilgiienmesi gereken karmak duygular olabilir; veya son olarak,
terapisder grubun o seans srasnda gerekletirdii almann bir zetini
yapabilirler.
Yapnn Dezavantajlar
Gruba bir yap kazandrmann dezavantajlar olabilir mi? Aslnda vardr! Grubu
ok f a z l a yaplandrmak, ok az yaplandrmak kadar zararldr. Hastalar
terapistin grabu yaplandrmasn isteseler de an derecede yaplandrma
teraptik geliimi geriletebilir. Eer terapist
149
KISA SREU GRUP T E R A P L E R
hastalar iin her eyi yaparsa, onlar kendileri iin ok az ey yapacaktr. Bu
yzden terapinin balarnda yap, korkmu ve kafas kark hastalara gven
kazandrr; fakat srarl ve kan bir yap uzun vadede hastay ocuksulatmr ve
zerklik kazanmasn geciktirebilir.
Deneysel aratrmalar bu ikileme ilikin inandrc kantlar ortaya koymaktadr.
1972'de meslektalanm ve ben, ok sayda karlara grubunda lider davrannn
yeler zerindeki etkilerim aratrdk.15 (Bu almadaki denekler hastanede
yatan hastalar deil, ilev dzeyleri iyi olan gen yetikinlerdi. Yine de grup
dinamikleri konusunda karmlar yapmak mmkndr.)
Bu almadaki iki bulgu olduka nemlidir. Aratrmaclar her liderin
yaplandrma derecesini (yaplandrlm egzersizleri sayarak) lm ve
yaplandrma miktaryla yelerin ulatklar sonular arasndaki korelasyonu
incelemitir. Bulgular gstermektedir ki, terapistin salad yaplandrma
derecesiyle, grup deneyiminin hemen sonunda yelerin liderlerini ne kadar
yeterli grdkleri arasnda olumlu bir korelasyon vardr. Baka bir ifadeyle,
grubu se.andrma annda, lider grubu ne kadar fazla yaplandrmsa yeler onun
o kadar yeterli olduunu dnmlerdir.
Bununla birlikte nemli bir dier bulgu, alt aylk takip almasnda liderin
grubu yaplandrma derecesiyle, grup yelerinin genel olarak elde ettikleri
sonu arasnda olumsuz bir korelasyon olduu eklindedir. Baka bir deyile,
lider grubu ne kadar ok yaplandr-msa grubu ahlandrdktan alt ay sonra
yelerde o kadar az olumlu geliim gzlenmitir. Bu iki bulgu, grup yeleri en
jazla yap salayan
M . l i e b e r m a n , I . Y a k m v e M . M i l e s , Encounter Groupa:
First Facts ( N e w Y o r k : B a s i c Books, 1973).
150
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER
liderden honut olsalar da, byle bir liderle alrken nemli bir kiisel
geliim yasama olaslklarnn daha dk olduunu gstermektedir.
Bu almayla ortaya kan bir dier bulgu, lider davrannn aratrmac
gzlemciler tarafndan iki boyutta incelenmesiyle elde edilmitir: (1) tavlam
etkinlik dzeyi - kulland szcklerin says, yapt mdahalelerin says;
ve (2) uygulamaya dnk, ynetimsel etkinlii - zaman kullanmas, grubu
yaplandrmas, snr koymas, vs. Bu iki tr yaplandrma davrammn her
birinin, hem grup terapisinin sonucundaki hem de alt aylk takip almasndaki
olumlu gelime dzeyiyle egrisel bir iliki iinde olduu bulunmutur. Bu bulgu,
ok fazla ya da ok az lider etkinlii veya liderin ynetimsel davrannn

geliim iin zararl olduu anlamna gelmektedir. Burada da altn ortalama


kural hakimdir. Lider etkinliinin azl amasz, babo srklenen bir gruba
neden olmakta, liderin ok fazla etkin olmas ise yelerin geliimini
snrlamaktadr.
Bu yzden, grup liderleri bir ikilemle kar karyadrlar. Bir yandan grubu
yaplandrmak zorundadrlar; fakat te yandan, hastalarn kendi kaynaklarn
kullanmalarna engel olacak kadar fazla yaplandr-mamaldrlar. Terapistin
temel grevi, grubu yaplandrmann avantajlarn artrmak ve dezavantajlarn
en aza indirmektir. Bu ikilemin bir zm vardr - bu kitap boyunca pek ok kez
vurgulayacam genel bir ilke bu: lider grubu, her hastann zerk bir ekilde
ilevde bulunmasn kolaylatracak tarzda yavlandrmaldr.
Destek
Ksa sreli hastanede kal ancak etkin bir hastane sonras terapiyle elenirse
etkin olur. Yatan hasta terapi programnn en nemli he151
deflerin bm,
tas
te
ay pastane ^ p i grub.
^
S><">
dur.
Terapi*
WS'f
s"
B
tenda^f ^ ti^*"'
tsten ^-*
*
T

.
* * L * * " ,
di
... t,T
deSdr. tumsy
tv ka*
aereksHn incelenecei bir yer " &
davejd*^
\.^
8
K deflerini baarmak im, bu duygu
bunun bedellerim
?, ^ r 16 Belirli oran<*
.
^fpV
d*r
,
ta
lar olacaktr. Ornegm
^opat
oten
^^erini.^^
up terapi neden <**
,T^ak
destekleyici ve talar srekli ol a ra*
lmdan pek yarar S
*

?
^
ortam gvensiz hissetmelerin
grmezden T- eler i" ok germe * k * tedir *
ok
sayda
aratrma
g^erapi,tl e ^p terapisinde alman
olumlu
t e ^lann * %
^
____
Group " T ^ ^ e T o f Transit^
^
haslalaI1
b ^
^^
^
therapy," H***
^ .
Robbins,
p
chiat ric
Shon Term Group Therapy Psychoticlnpanents,
^^
^
UDER3JK STRATCjl VE TEKNKLER
ve eduyuma dayal bir ilikiyle olumlu korelasyon halindedir.17 rnein farkl
tipte grup liderliim inceleyen ve lider davranyla yelerin elde ettii
sonular arasndaki ilikiyi inceleyen bir karlam grubu projesini ele
alalm. Bu almaya gre, etkinlik ve ynlendiricilik gibi liderlik
zellikleriyle sonu arasnda erisel bir iliki varken (ok fazla ya da ok az
lider etkinlii terapi iin zararlyd), lider destei ve yelerin ald
sonular arasnda olduka anlaml olumlu dorusal korelasyon bulunmaktayd
(lider destei ne k a d a r f a z l a y s a yelerin elde ettii sonular o
kadar iyiydi).

Deneysel bulgular olumlu, yarglayc olmayan, kabullenici tera-pist-hasta


ilikisinin nemini desteklerken, ok sayda geriye dnk psikoterapi gr de,
hastalarn, terapistin kendilerini sevmesini, deer vermesini ve olumlu
zelliklerini fark edip pekitirmesini vurgulamaktadr. Yllar nce bir hastayla
olaand bir teraptik anlama yaptm. Bu konuyla ilgili olmad iin
anlatmayacam nedenlerden dolay hastam her terapi seansm nasl yaadna
dair izlenime dayak bir zet yazmay kabul etti. Yazdklarn her hafta bana
verdi. Ben de ayn eyi yapmay kabul ederek her hafta grmelerimizin bir
zetini yazdm. (Yllar sonra hastam ve ben zetlerimizi bir kitapta toplayarak
Her Gn Biraz Daha Yakn: f e i Kere Anlatlan Terapi a d y l a
yaymladk.)19 Terapide neyin ie yaradna dair bana ait grlerle hastamn
grlerini karlatrmak son derece aydnlatc oldu. B e C. Truax ve KMichell, "Research on Certain Therapist hurapersonl Skls
inRriation to Process and Outcome," A. Bergta ve S. Garfeld (ed.), Han-b o o f
e o/ Psychoiherapy and behavior Change (New York: John Wey, 1971). Lieberman,
Yalom, and Miks, Encomter Grcnps U5, s. 226-68. L Yalom ve G. Skin, Her Gn
Biraz Daha Yafan: Da Kere Anlajpt Herkesin K M i g i Mr Terapi (Kabak
Yaynevi, 1999).
153
KISA SREL GRUP TERAPLER
itim btn zarif ifadelerim ve yorumlarm m? Hastam onlar duymamt bile!
Onun terapi saatlerinden hatrlad ve deer verdii eyler, grn, belirli
bir durumla ne kadar iyi baa kt, o seansta sergiledii canll veya
doall konusunda neredeyse fark etmeden yaptm scak, destekleyici
yorumlard.
Kiisel teraptik deneyim, her akl sal uzmannn eitiminin temel
bileenidir. Bu kitabm okurlar kendi terapilerini dndklerinde
terapistlerinin kabul ve desteinin nemini takdir edeceklerdir. Onkrca yl
nceki kendi terapimden hatrladm ve deer verdiim ey terapistimin scak,
ilgili ve onaylayan szleriydi.
Bir grup terapisi ortamnda terapistin kiisel desteinin bir boyutu daha
vardr. Terapist gruptaki yelerle tek tek kiisel etkileimde bulunmakk kalmaz,
hareketleriyle grubun normlarm (dsturlar ya da yazl olmayan kurallar)
belirleyerek btn yelerin davrankr-t etkiler. Terapistler pek ok ekilde
norm olutururkr: aka kurallar koyarlar, gruptaki baz davrankn
pekitirirken dierlerini bastrrlar (aka kar karak ya da engelleyerek
ya da baz yorumlan nemsemeyerek st kapal olarak onaylamadkkrm
gsterirler). Fakat terapistlerin grupta norm oluturma tarzlanndan en nemlisi
kendi davranlardr.
"Destein" nihai psikoterapinin sonucunda oynad nemli role ramen,
psikoterapinin kavramsallatrlmasnda ya da eitim prog-ramknnda bu konuya
grece az yer verilir. Destek ounlukla ylece kabul edilir; yzeysel olarak
deerlendirilir; terapistlerin "elbette" hastakn destekleyecei varsaylr. ou
terapist, destei iltifat etmeye edeer olarak grr ve bylesine basit bir
eylemin terapi eitiminde ayrntl olarak tartlmasn gereksiz grr.
lerleyen sayfalardaki hedefim destek vermenin (ve destekleyici grup atmosferi
ya154
UDERUK STRATEJ VE TEKNIKLEHI
ratmanm) basit, otomatik bir sre olmadn gstermektir: psikote -rapideki
dier btn eylemler gibi destek de dikkat, duyarllk ve uygun zapaanlama
gerektirmektedir.
Terapist "desteinin" ok ynl yapsn fark etmek iin onu tanmlamaya ya da
kapsaml bir ekilde tanmlamaya almak yeterli-dir.e^pist hastay kabul
ettiin^ deer verdiini ya da ondan holandn szel veya szel olmayan
biimde ifade ederek onu destekler. Hastaya kar saygl davranarak, hastann
gl ynlerini ve erdemlerini tanmlayarak ve pekitirerek de destekler.
Hastann savunmalarn zayflatmayp glendirerek ve u anda kullandklarndan
daha etkili olan savunmalar kullanmaya cesaretlendirerek de destek-ler.20
Hastann bakalarnn gzndeki deerim artracak davranlarn
cesaretlendirerek (ve tersine, hastann bakalar tarafndan reddedilmesine

neden olacak davran engelleyerek) destekler. Hastayla olabildiince derin bir


eduyuma girerek onu destekler. Hastann i dnyasm anlayarak ve paylaarak
hastann kendini yalnz hissetmesini engeller ve anlaldm hissetmesini
salar. Bir bakas tarafndan anlalma srecfaym zamanda, terapistin,
hastaya, onun dnyasna girmeyi ve deneyiminin farklarn anlamak isteyecek
kadar deer verdiini de gsterir.
Destek terapistin "elbette" salad bir ey deildir. Aslnda youn
psikoterapi programlannm ou, terapistin hastay desteklemeye ynelik doal
eilimini bilmeden bastrr. Terapistler patolojinin kokusunu alr hale gelirler
- zayflklar saptamada uzmanlarlar. An durumlarda bu eilim terapistin
nezaket, cmertlik, alkanlk, ahlaM. Hertzman, Inpatient Psychiatry: Toward a Restoration of Function (Human
Sciences Press, yaymlanacak).
155
KISA SRH GRUP TERAFUSa
ki sorumluluk gibi olumlu zelliklere pheyle bakmasna neden olur. Terapist
btn bu zelliklere indirgemeci bir tarzla yaklaarak bunlar psikopatoloji
olarak yorumlar. Dahas, terapistler aktarm ve kar-aktanmla ilgili konulara
kar o kadar duyarl hale gelirler ki, kendilerini hastalanyla insanca destee
dayak bir iliki iine girmekten alkoyarlar. Yirmi yl nce bir psikanaliz
kongresindeki hararetli bir tartmay ok iyi hatrlyorum. Tartma terapistin
bir hastann Cyal bir bayan) mantosunu giymesine yardm etmesinin olumlu ve
olumsuz yanlaryla ilgiliydi'. Bu nedenlerle, yatan hasta grup terapisinde bir
hastaya nasl destek verileceini renmek iin, terapistin destek vermeye
y&nelik doal, insanca eilimlerini engelleyen, profesyonel olarak retilmi
tavr ve tutumlarn unutulmas gerekir.
Hastann Katklarm Kabul Edin
Destek vermeye ilikin bir rnek, ciddi biimde rahatsz bir smrhas-tanm ilk
kez katld bir oturumda ortaya kmtr. Loma adn verdiim bu hasta
oturuma gerekdlk hissinin ne kadar kapsayc olduunu anlatarak balad.
Kim olduunu, kendisinin nerede balayp dierlerinin nerede bittiini
bilmediini syledi; birisinin bir ey sylediini duyduunda bunu hemen kendi
duygulanym gibi kabul ediyor ve kiisel deneyimlerinin hibirinin
geerliliine gvenmiyordu. Terapist, duygularna sahip kmasna yardma olarak
onu gerei snamas iin cesaretlendirdi. rnein Loma odadaki mikrofonlar
yznden rahatsz olduunu, nk bu yzden bir uultu olutuunu dndn
syledi (tek ynl aynann arkasndaki gzlemciler grubu izliyordu). Loma bunu
syler sylemez dier yeler de uultuyu duyduklarm kabul ettiler. Gzlemciler
sesi ksarak uultunun ses
156
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER
dzeninden kaynaklandm dograladlar. Terapist Loma'ya uultuyu duyann,
uultudan holanmayann ve buna itiraz edenin kendisi olduunu iaret etti.
tiraz gruptaki dierlerinden destek grm ve konuyu ortaya att iin Loma'y
takdir etmilerdi; stelik itiraz etkili olmu ve durumun dzeltilmesiyle
sonulanmt.
Daha sonra Loma terapisinde skp kalm olan Bob'a geribeslem verdi. Bob'a
ok ufak tefek grndn, bu yzden ayaa kalktnda ne kadar uzun boylu
olduunu grp ardn syledi. Lor-na'nn yorumu Bob'un iinde kalm olan
baz duygularn aa kmasn salad. Bob byk bir yetikin olmak
istemediim, kendisini kk ve krlgan hissettiim ve zellikle kadnlarn
kendini o ekilde grmelerini istediini syledi. Ksa sre soma dier yeler
Bob'un duruu ve tavrlan hakkndaki gzlemlerini sylemeye baladlar. Bu
gzlemler Bob iin olduka retici oldu.
Daha sonra, grup iki ye arasndaki iletiimi anlamada zorluk ekmeye balad.
Lorna iki ye arasnda hissettii titreim hakknda konumann "yasad"
olduuna dair grn ortaya koydu. Nedenini bilmediim, ama kendini "davetsiz
misafir" gibi hissettiini ve onlara bir ey sormann kendi ii olmadm
dndn syledi. Onun yorumlar dierlerinin de benzeri duygular ifade
etmelerini salad. Ksa sre sonra iki ye, aralarnda baz "romantik

duygularn" olduunu ve bu romantizmin, ikisinin grupta birlikte bulunmasn


zorlatrdm belirttiler.
Bu seansn sonuna doru Loma insanlarn terapiste kaamak baklar attn ve
gruptaki herkesin dikkat ekmek iin rekabet ettiini hissettiini syledi. Bu
yorum, dier yelerin terapisti memnun
etme isteklerine dair son derece yapc bir tartmaya girmelerini salad.
157
KISA SREU GRUP TERAPLER
Terapist, gruba yapt katklar vurgulayarak Loma'y destekled Onun
duyarlln, gruba ilk kez gelmi olmasna ramen, birka oturumdan beri grubun
nn tkayan pek ok nemli konuya kork madan parmak bastm aka ifade
etti. Loma bu yeteneinin farknda myd? Bireyleraras becerileri ve insanlarn
geliip kendilerim anlamalarna yardm etme yetenei iin kendisiyle
gururlanyor m u y -du? Terapist destek vermenin yan sra, hastann ego
snrlarm yeniden belirlemesine de yardma oldu. Bunun iin duyarlla sahip
olan ve dierlerine pek ok yardm dokunan kiinin Lortta olduunu t e k -rar
vurgulad.
Bu oturumun sonucunda Loma hzla kendini toparlayarak benlik deerini ve kiisel
kimlik duygusunu yeniden oluturmaya balad.
Hastay Ciddiye Aln
Hastaya verilen destekle ilgili olarak vereceim bir dier rnek, tera-pistiyle
iliki kurmada byk zorluk eken harles'la ilgili. Charles ikili ilikiler
kuruyor ve tedavi personeline gizliden gizliye zarar vermeye alyordu.
Terapist, Charles'm uzun sredir otorite figrlerine kar atmal bir tutum
iinde olduunu biliyordu. Bunlarn R mda da Charles'm hep kendisini
aaladm dnd gl baba s geliyordu. Charles grupta terapistin
kendisini nemsemediini ciddiye almadn hissediyordu. rnein terapisti
kendisinin gru taki dier yelerle (zellikle kadn yelerle) ilgili
gzlemlerini ya -nerilerini dinlememekle ve bunlara sayg duymamakla suluyor
Terapist kendisi bir gzlemini ifade ederse ve zellikle dier i bu gzlemi
yararl bulursa Charles yenilgiye uradn hissedip keleniyordu.
158
LDERLK STRATEJt VE TEKNKLER
Terapistin Charles'a tepki vermesinin bir yolu davrann yorumlamak
olabilirdi: yani Charles'm gruptaki kadnlar iin terapistle giritii rekabeti,
Charles'm terapiste kar hissettii yetersizlik hissiy- bas etmek iin
kulland bir telafi mekanizmas olarak yorumlayabilirdi. Bu yorumu
destekleyecek pek ok klinik veri olmasna ramen bu terapi iin zararl
olabilirdi. Terapist Charles'm davrann yorumlamak yerine, onun otorite
rolndeki yal erkeklere tepki vermek iin yeni yollar bulma giriimini
destekleyerek Charles'a ok daha fazla yardma oldu. Charles'm terapisti aka
eletirmesi ve onunla rekabet etmeye almas gerekten de onun iin salkl
ve uyuma ynelik bir admd. Charles'm yorumlann nemsemek ve on-lan ciddiye
almak terapist iin nemliydi; oysa onun davranlarn yorumlamak Charles'
yenilgiye uratmak anlamna gelecekti.
Terapistin grevi Charles'm yorumlarm dinlemek, doru olanlar kabul etmek ve
bunlar zerinde dndklerini grupta amakt. rnein terapist, kendi fikirleri
ve gzlemleriyle ok megul olduu iin Charles'm veya gruptaki dier yelerin
gzlemlerine yeterince deer vermiyor olup olamayacagm sesli dnd. Charles'm
yorumlann dorulayp kendisinin de kr noktalan olabileceini ve dierleri de
Charles gibi bunlan kendisine gstermedii takdirde burdann farknda olamayaca
yorumunu getirdi. Terapist Charles'm kendisi iin nemli olduunu gstermeye
devam etti ve sonraki oturumlarda Charles'tan ve gruptaki dier yelerden,
saygsz veya dncesiz gibi grnen yorumlan hakknda geribeslemde
bulunmalann istedi. Terapist ayn zamanda ikilemleri konusunda da daha ak
olmaya bala-dl- rnein bir oturumda Charles kendisine yeterince zaman verilme'inden yalanrken terapist seans srasnda kar karya kald zor ^irni
yelerle paylat. Charles'm nemli lde isel bask alanda
159
KISA S8EU GRUP TERAPLER

olduunu ve grupta iyi altm bildii halde, o gn byk sknt iinde


grnen, fakat gruptan zaman isteyemeyen sessiz hasta konusunda
endielendiini belirtti.
Kendini Yenilgiye Uratacak Davrana Engel Olun
Btn yelerin kendilerine deer verildiini ve grup tarafndan desteklendiini
hissetmesini salamak zor bir itir. Hastalar genellikle kendilerini naho bir
tarzda ortaya koyduklar iin, grubun buna eletiriyle yant vermesi ve sonunda
bu hastalann kendilerini daha fazla reddedilmi ye savunmac hissetmeleri az
grlen bir ey deildir. Terapist bu davranlan tanmlarken, bu hastalara
kar duyulan dmanlk hisleri fazla bymeden hzla mdahale etmesi nemlidir.
rnein yal bir hasta olan Martha, birka gndr servisteki dier hastalann
kendilerini engellenmi hissetmelerine neden oluyordu. Srekli bacandaki
andan sz ediyor, aralksz olarak alyor ve gruptaki yelerin kendisine
aka "knk plak" dediklerini tekrarlayp duruyordu. Gruptaki daha bilisel
dzeyde alma giriimleri baan-sz oluyordu. rnein terapist bu geribeslemin
ne anlama geldiini Martha'ya sordu. Byle bir sz daha nce hi duymu muydu?
Kendisine knk plak dendiinde ne hissetmiti? Bu sorular yalnzca Mrt-ha'nn
davranlann iddetlendirdi ve bu da grup tarafndan daha fazla reddedilmesine
neden oldu. Bu ne Martha'ya ne de gruba yaran olan bir ksrdngyd.
Terapist daha sonra yeni bir yaklam denedi ve bu ok daha yararl oldu.
Martha'nn grup tarafndan daha deerli grlmesini salayacak ekilde
davranmasna yardmc oldu. Martha danmanlk eitimi almt ve kendi
davranna kar duyarl olmasa da digerlerinin160
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER
kine kar ok duyarlyd. Terapist Martha'dan gruptaki dier yelerin
verdikleri kiisel mcadelelerin ve aclarn neler olabileceine ilikin
dncelerini paylamasn istedi. Martha biraz isteksiz de olsa grup iinden
birka kii seerek onlarn birincil yaam konularyla ilgili dncelerini
byk bir duyarllkla aklad.
Olduka rahatsz olan izofrenik bir gen Martha tarafndan ok iyi bir ekilde
anlaldn hissetti. Daha sonra bu gen gruptaki yalnzlndan sz ederken
terapist ondan etrafna bakmasn ve yakmla-abilecei birini semesini istedi.
Gen Martha'y seti. Martha kalkarak onun yanna geldi ve oturumun geri kalan
boyunca gencin elini tuttu. Bu bir dnm noktasyd, nk hem Martha odada
olduka neeyle yrm ve bacandaki acdan sz etmeyi brakmt, hem de
btn oturum boyunca odada kalmay baarmt (ars yznden bu daha nce hi
yapmad bir eydi).
Anlamak
Balamaktr
Terapist, grup yelerinin bir hastann naho davrann yeniden ifade
etmelerini salayacak bilisel bir yap sunmusa, grup rahatsz edici bir
davran genellikle kabul edebilir. Akmiki yandaki Mabel elinden pek ok
kez ameliyat olmutu ve hi durmadan bu konuda konuuyordu. Zihnini bedeniyle
ilgili rahatszlklardan uzaklatrmak son derece gt. Terapist ondan yaamsal
durumunu anlatmasn istediinde her eyini ocuklanna verdiini ve karlnda
hibir ey almadn hissettii anlald. Terapistin cesaretendirmesiyle
kendini deersiz bulduunu ve gruptaki ve servisteki dier yelerden aa
olduunu hissettiini anlatt.
Terapist Mabel'in ellerinden sz ederken aslnda baka bir ey
161
KSA SREU GRUP TERAPLER
sylemeye altn dnd yorumunda bulundu: "Benim de baz
gereksinimlerim var, fakat onlar talep etmede sknt ekiyorum. Bu yzden
ellerim hakknda konuurken aslnda demek istediim ey, 'Benimle guenin'dir:'
Buna benzer iki yorumdan sonra, Mabel terapistin bu formlasyonunu ve ne
zaman ellerinden sz etse terapistin hemen araya girip bu szleri gerek,
bireyleraras bir ifade olan, " B e -nimle ilgilenin," ekline dntrmesini
tereddtl bir ekilde kabullendi. Bu baarl bir taktikti ve Mabel'in grupla
btnlemesini salamt - yaknmalarm bedenine aktaran ve durmadan szlanan
bir hastayla baarmas zor.olan bir itir bu.
Tekelci Hastay Destekleyin

Tekelcilik h e m grup h e m de tekelci iin zordur. Grubun zaman verimsiz bir


ekilde kullanlr ve en sonunda tekelci hasta zarar grr, nk grubun dier
yeleri ona kar kzgnlk beslerler ve bu da tekelcinin deersizlik ve
kendinden nefret etme duygularm iddetlendirir.
Grupta haklarm savunabilen giriken bir ye yoksa grup bir sre tekelciyle
dorudan doruya mcadele etmez. Bir grubun yeleri tekelcinin szn kesmekten
ya da onu susturmaktan ekinir, nk o zaman sessizlii doldurmak zorunda
kalacaklarndan korkarlar. Genellikle, "Tamam, ben susuyorum, sm konu,"
eklinde kaba bir karlk sz konusu olur. nsanlar gergin bir ortamda rahata
konuamazlar.
Gruplar genellikle ya sessizce duygularn bastrrlar ya da dolayl dmanca
giriimlerde bulunurlar. Tekelciye kar yaplan imal s; drlar yalnzca
sorunu iddetlendirir ve ksrdngy alevlendirir.
162
IDERUK STRATEJ VE TEKNKLER
Tekelcinin srekli konumas kaygsyla baa kma giriimidir; tekelci grubun
kzgnln hissettike kaygs iddetlenir ve buna bal olarak zorlanmal
konuma eilimi artar.
Tekelci hastayla baa kmann en temel ilkelerinden biri, szcklerin hzl
aknn dier yelerin bu hastay daha yakndan tanmasn salamayp, tam
tersine hastann tannmasna kar bir engel oluturduudur. Bu yzden
terapistin birinci grevi hastay susturmamak, hastay daha az dejl, daha fazla
dinlemektir - ama hastann dierleri tarafndan tannmasn ya da grlmesini
engelleyen bir sis perdesi grevi gren szckleri deil, hastay daha kiisel
dzeyde anlatacak olan szckleri. Kendi kiisel tarzna bal olarak her
terapist bu mesaj bir ekilde hastasna aktarabilir. Ama terapistin kendisiyle
ilgilendiini ve yaknlamak istedii mesajn alan hasta saldrya uradn
hissetmekten ok desteklendiini hisseder.
Olumlu Davran Cemreilenirin
Bir hastann kendisine ait daha olumlu ynleri gstermesine yardmc olmak
nemlidir, bylece hasta yalnzca terapist deil, dier yeler tarafndan da
desteklenmi olur. Cinsel takntlar olan Robert srekli olarak ne kadar ok
seks istediinden sz ediyordu. Fiziksel olarak ekici bir erkek olmasna ramen
kendisini kadnlarn nefretini uyandracak ekilde sunduu iin, yirmiyedi
yanda olmasna karn daha nce hi cinsel deneyim yaamamt. Gruptaki
kadnlar onun kaba cinsel giriimlerine verdikleri ters tepkilere ve cinsel
olmayan yanlaryla hi ilgilenmemesine dair geribeslem verdiler. Robert bu geribeslemlere olduka savunmac bir ekilde tepki, vererek hemen banyo
takntlaryla ilgili bir tartmaya giriti. ren aynntlarla sra d
163
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
boaltm alkanlklarn anlatmaya balad - btn bunlar gruptaki kadnlar
daha da tiksindirdi kukusuz.
Terapist Robert'n kendini en kt biimde onaya koymas karsnda akna
dnmt. Uygulanabilecek en belirgin taktik, Ro-bert'n cinsel ilikiden ok
korktuu iin, kendisini cinsel ilikiye girmek zorunda kalmayaca kadar iren
ekilde sunduu yorumunu getirmekti. Ama Robert daha nce birka kere yoruma
ynelik yaklamlardan yararlanmadn gstermiti. Bu yzden terapist daha
dorudan destekleyici bir yol buldu. Robert'n gururland ynleri hakknda
nadiren konutuunun farknda olduu yorumunu getirdi. Gerekten deer verdii
ynleri hangileriydi? Bunun zerine Robert mzie kar olan sevgisini dile
getirdi. Konser kemancs olduunu syleyerek dier yeleri aknla uratt.
O andan itibaren Robert' farkl bir gze grmeye baladlar. Terapist bu sreci
biraz daha ileri gtrerek Robert'n kemann hastaneye getirerek bir akam
hastalar iin almasn nerdi.
ou zaman, iine kapank izofren bir hastayla iliki kurmann tek yolu onun
gl yanlarna odaklanmaktr. Bazen terapist bir hasta hakknda yorumlar ve
analizler yapsa da, onun d dnyaya kar k a -patt kaplan hi
kprdatmayabilir. rnein bir oturumda, ar bir biimde hasta olan gen
izofrenik Tom'un yz ifadesi ve hareketleri ar derecede katyd. Grup bu ve
daha nceki oturumlarda onun rktc d grn hakknda yorum yapm, Tom'un

kzgn m, yoksa memnun mu olduunu anlayamadkknn sylemiti. Bu seansta, pek


ok adan Tom'a benzeyen, Luelk adnda gen bir kadn vard. O da ok katyd
ve tavrlan ok ard. Seansta modellik yaptn ve nasl kendisine hep
grntsn "sahnelemesi" gerektiinin retildiini ifade etti. Tom onun
anlattklanndan ok etkilenmi gr164
LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER
nyordu. Terapist ona kendisiyle Luella arasnda bir benzerlik grp grmediini
sordu. Tm kendi mkemmellik gereksinimini ve bunun iinde nasl bir
engeLoluturduunu anlatt. Profesyonel ressamd ve hastaneye yattndan beri
ilk kez ii hakknda konuuyor ve dier yelerin resimleri hakknda sorduu
sorulara aka cevaplar veriyordu. Donuk maskesi erimiti; alp dier ilgi
alanlar hakknda da konumaya balamt.
Seansn sonunda terapist, Tom'un yapt eyin ne kadar houna gittiini, ona
ok daha yakm yakmlatgm ve onu ok daha iyi tandn hissettiini syledi.
Gruptaki dier yeler de benzer ekilde tepki verdiler. Luella kzanp byk
riske girerek Tom'u ok ekici bulduunu syledi. Aynca bunu daha nce hibir
erkee sylemediini de ekledi. Tom da daha nce hi kimsenin kendisine byle
bir ey sylemedii yantm verdi, iki ye de risk aldklar ve seanstaki
aklklar iin terapist ve dier yeler tarafndan gl bir ekilde
desteklendiler.
Hastann Deerini Grp Dierlerine Gsterin
^
Terapistler bireylerin patolojisini olduu kadar olumlu ynlerini bulup
tanmlama konusunda da duyarl olmay renmelidirler. rnein elli yandaki
multipl skleroziz hastas Sonia ar bir depresyon geiriyordu. Grup
seanslarnda uzun uzun hastalndan sz ediyor ve "Piksel zrnn hayatta
herhangi anlaml bir hizmette bulunmasna ^gel olduunu anlatyordu. Bir ie
yaramadm ve artk kocasna ve 'una hizmet edemediim hissediyordu. Yaamn
hizmet etmeye adl iin artk yaamann bir anlam olmadm dnyordu,
terapist ve grup, servisteki hastalar iin ne kadar nemli olduu-165
KSA SREU GRUP TERAPLER!
nu ve onlara ne kadar yardm ettiini vurgulayarak ona byk bir destek verdi.
Daha nce birka hasta, onun yalnzca bir.iki gn iinde kendileri iin ne kadar
nemli hale geldiini mteekkir bir ekilde dile getirmiti. Terapist,
varln mazur gstermek iin herhangi bir ey "yapmasnn" gerekmediini fark
etmesine yardma oldu. Y a l n z -ca varl, dinlemesi ve destei bile servis
ve hi kukusuz evi iin ok nemliydi.
Bir Hastay Dierlerinin Zararna Olacak ekilde Desteklemeyin
Bir hasta iyi bir i karp gruptan destek aldnda bunun bir baka hastann
zararna olmamasna dikkat edin.
u rnek olduka aydnlatcdr, linda oturumu dier insanlarla iliki
kurmasnn ne kadar zor olduunu ifade ederek at. Yaygn olarak yapt ey,
ou zaman, nedensiz yere fkelenerek insanlan k e n -disinden uzaklatrmakt.
Ayn oturumda daha sonra Ron admdaki bir baka ye, grupta geribeslem alma
olaslnn kendisini rahatsz ettiini syledi. Terapist ona en ok neyin
sylenmesinden korktuunu sordu. Ron birisinin kendisine iren demesinden
korktuunu syledi. Birka dakika sonra terapist Linda'ya Ron'un syledikleri
konusunda ne hissettiini sordu. Linda fkeyle Ron'un neden sz ettii k<
nusunda bir fikri olmadm, nk Ron'un her zaman ok "tuhaf j] akn bir
halde grndn syledi.
Grup birka dakika Linda'nn Ron'a verdii garip tepki zerind d u r d u .
Sonunda anlald ki, aslnda Linda "iren" szcnn a n l a -mn bilmiyordu
ve bu yzden Ron'a kar fkeyle tepki verim; Linda daha sonra nemli bir
aklama yapt. nsanlarla yakn iW. girmekten kaonmasnm en nemli nedeni
aptal olduunu dnn
166
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER!
den korkmasyd. Tehlike noktasna -aptallnn anlalaca nok-__
yaklatnda sinirlenerek ya da fkelenerek ilikiyi bitirmenin bir yolunu
buluyordu.

Linda ilk kez kendini ayordu ve bu ok nemli bir almayd. Grup ald bu
risk yznden ona byk destek verdi. Btn bu konumalar boyunca Ron sessizdi;
Linda ile ilgili grleri sorulduunda nce bloke oldu, en sonunda da insanlann
izleyemeyecei kadar entelektel ekilde konumaya balad. Terapist Ron'un
Linda'ya kar olan duygulan zerine odaklanmasn salamaya alt ve
aklamas yznden kendini Linda'ya kar yakn hissedip hissetmediini sordu,
fakat Ron entelektel konumasna devam etti. Terapist dier yelere o srada
Ron olsalard nasl tepki verirlerdi, diye sordu. yeler, "Linda, artk kendimi
sana ok yakn hissediyorum," "Seni anladm hissediyorum," "Drstln
houma gidiyor," anlamna gelecek ok daha basit szler sylediler. Ron'a, bu
mesajla kendisinin Lin-da'ya ilk olarak verdii tepki arasndaki fark grp
grmedii soruldu. Ron onaylayarak bam sallad.
Grubun, zetleme aamas olan son on dakikasnda (bkz. s. 294-308) terapist,
Linda'nm olanlar yznden kendim ok iyi hissederken, Ron'un yenilgiye
uradn -yani baansz olduunu- hissedip hissetmediini sordu. Ron
onaylarcasna iddetle ban sallad. Terapist Ron'un zekasyla gurur duyduunu
bildii iin zet yorumlannda bu noktaya parmak basmaya zen gsteriyordu. Ron'm
stn zekasnn, yapmay istedii baka bir eye -yani dier insanlarla yakn
iliki kurma isteine- engel olduu yorumunu getirdi. Ron'm zihin yapsn,
szckleri kullanma ve soyut kavramlarla dnme yeteneini ok Sendiini, fakat
grubun, dier ynlerini gelitirmesine izin verece-&ni,umduunu belirtti. Bu
yorumlar Ron iin yararl olmu gibiydi.
167
KISA SREL GRUP TERAPLER
Gruptan, kendisini yenilgiye uramtan ok desteklenmi ve arm hissederek
ayrld.
Hastaya
Saldrmayn
Terapistlerin hastalara saldrmaktan kanmas gerektii ok aktr Terapistler
byk gce sahip bir konumda bulunurlar. Hastalann kendilerine atfettii g ve
bilgelie sahip olmann yan sra grup liderleri olarak grubun gcn de
harekete geirebilirler. Bu duruma ramen, terapistlerin ne sklkla hastalara
kar saldrgan tavrlar iine girdiini grmek ok arpcdr. Bu saldn
genellikle bir hasta dierine kar acmaszca saldrdnda gerekleir.
Terapist bir hastay savunmak iin dierine saldrr.
rnein bir oturumda, olduka saldrgan bir tutum iinde olan Norman, servisteki
Pepsi-Cola'y durmak bilmeden tketen ve bu alkanl brakamadg iin
srekli yakman Nancy'ye kaba bir biimde saldrmt. Saldn bir sre daha devam
etti. Sonunda sabn tkenen ve koruma igdleri harekete geen terapist Norman'
yle azarlad: "Sen alkol tketimini kontrol edemiyorken nasl olur da bir
baka hastaya byle kendini beenmi bir havada Pepsi-Cola imeyi brakmasn
syleyebilirsin?" Bu szler zerine Nancy desteklendiini hissetse de Norman
kendini an derecede savunmac hissetti, zellikle de gruba henz alkol
sorununu amad iin.
Byle bir durumda lider iin hangi yapc seenekler sz konusudur? Terapist
saldrgan yaralamadan saldrya urayan hastay nasl destekleyebilirdi?
Terapistin dnmesi gereken ilk konu Norman m davrannn herhangi olumlu bir
yn olup olmadn bulmakt; Bu olayda gerekten de Norman'm olumlu bir yn
vard! Teraps
168
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER
her zaman hastann lehine dnme hakkm kullanmabdr. Ne de olsa oturumda
sessiz kalan birka hasta bulunmaktayd ve bunlar Nancy'ye hibir tepkide
bulunmamlard. Norman bir Pepsi bamlsna yardm etmek istemesinden dolay
vgy hak ediyordu. Terapist, rnein "Nancy'ye yardm etmeyi ok istediini
grebiliyorum. D krkl iinde, hatta fkeli olduunu anlayabiliyorum. Ama
fkenin yardm etme isteinden kaynaklandnn farkndaym," gibi bir ey
syleyebilir.
Hasta bunu kabul ederse (ki genellikle ederler), hastaya yapmay umduu
eyi
baarp
baaramad
sorulabilir.
Yani
Norman Nancy'ye yardma olmu
muydu? Nancy'ye, rnein ne hissettiini sorabilir miydi? Genellikle bu noktada
Nancy, Norman'n saldms yznden incindiim ve kendini savunma gereini

hissettiini syleyecektir. Terapist o zaman Norman'a arzu ettii sonuca


ulaamam grndn syleyebilir. O halde Nancy'ye yardm etmesinin baka bir
yolu var mdr, onu sorabilir.
Dier bir hareket tarz, saldrgan hastann kendisi zerinde daha fazla
dnmesini ve saldmya urayanla arasnda olumlu bir balant kurmasn istemek
olabilirdi. rnein terapist Norman'n Nancy'ye kar biraz acmasz davrand
yorumunu getirip bunun kendisine kar da sergiledii acmasz davrannn bir
yansmas olup olmadn sorabilir. rnein davrannn, yalnzca irade
gcyle deitirmeyi istedii ve bunu yapamad iin Nancy gibi d krklna
urad baz ynleri olabilir miydi?
Bu stratejiler Nancy iin ayn ekilde destekleyicidir, fakat Nor-niana ynelik
bir saldny iermez. Tam tersine, onu da destekler ve teraptik almaya
balamas iin ona yol gsterir.
169
KSA SREli GRUP TERAPLER
Grubu Gvenli Hale Getirin: Kontrol Hastaya Verin
Hastalarn terapi grubunda almay istememelerinin bir nedeni ilerin ok
ileri gitmesinden, gl terapistin veya grubun bir btn olarak kontrol
kaybetmelerine neden olmasndan -korkun bir ey sylemekten, dnmekten ya
hissetmekten- korkmalardr. Terapist her hastann kendi snrlarm koymasn
salayarak ve hastann her etkileim zerindeki kontroln vurgulayarak grubu
gvenli bir yer haline getirir. Bu yzden terapist srekli olarak, "Daha fazla
devam etmek istiyor musun? Seni ok fazla zorluyor muyum? Burada duralm m,
yoksa devam etmek istiyor musun? u anda sana en yararl olacak soru hangisi
olabilir?" gibi sorularla hastay "kontrol etmelidir." Bu yaklamlarn her biri
etkileimi hastann ellerine brakr.
Hastaya Saygl Davrann ve Deer Verin
Bu rneklerin hepsi ayn konunun farkl ynlerini gstermektedir. Terapistin
hastaya kar destekleyici ve cmert olmay renmesi gerekir. Gl noktalan
tanmlayp onlar hakknda yorumlarda bulunarak pekitirmek terapistin
alkanl haline gelmelidir. Terapist, hastalara onlar hakknda holand ya
da holanmad eyleri sylemeyi, her trl gelimeyle ilgili olumlu yorumlarda
bulunmay ve hastann davrannn olumsuzdan ok olumlu yanlarn vurgulamay,
bardan te ikisinin bo olmasndan ok te birinin dolu olmasna odaklanmay
renmelidir. rnein bir hasta bir dieriyle etkileimde bulunurken byk
lde kaytsz ve ilgisiz kalyorsa, terapisi onun yapmad eyden ok
davrannn olumlu yanlan zerinde ( r -nein iletiim kurma niyeti, hastann
ald risk veya bir nceki o ruma gre ne kadar iyi olduu) yorumlarda
bulunarak onun daha V*
170
LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER!
lun bir ilikiye girmesine yardma olabilir.
Davran terminolojiye gre konuacak olursak, kanma ko-sullama yerine
ilemsel kouilamay savunuyorum. Ancak bu tr dilin terapist-hasta ilikisinin
doas hakknda tad olumsuz ierim-ler yznden ben, davran terimleri
kullanma konusunda pek istekli olmadm sylemeliyim. Terapistin hastayla bir
nesne gibi iliki kurmamas son derece nemlidir. Byle bir ey olduunda hibir
iltifat, hibir "ilemsel ipucu," hibir pekitirme gerekten destekleyici
olarak grlmez. Terapistin hastaya her eyden nce sayg duymas ve onunla
olabildiince derin bir eduyum kurmas gerekir.
Terapistin hastann szel olmayan davranyla ilgili yorumu, eer dikkatle
ifade edilmezse, hastann kendini bir nesne gibi hissetmesine neden olur.
rnein olduka kaygl bir hasta olan Otto, bir oturumda skntsn ve
umutsuzluunu grupla paylamak istiyor, f a -kat sk sk tutulup inkra
halyordu. Oturum boyunca sinirli bir ekilde mendil kutusunu paralaynca
terapist onunla yzlemek ve inkrn azaltmak iin onun ve grubun dikkatini
paralanm kutuya ekti. Terapist Otto'nun hareketinin kaygnn yan sra fke
de yanstp yanstmadn sordu.
Ott oturumdan son derece zgn ayrld ve bir sonraki grup toplantsna
katlmay reddetti. Bireysel terapistine o oturumda yaadk-lannm hayatndaki en
aalayc olaym tekran olduunu syledi. On yamdayken, penisindeki doutan

gelen bir bozukluun dzeltilmesi iin ameliyat edilmiti. Byk bir fke ve
utanla klinik konferanslarda sergilendiini ve cerrahi roasyonundaki doktor
gruplar tarafndan incelendiini hatrlyordu.
Szel olmayan davran terapist iin son derece nemli bir bilgi oynadr.
Trnak yeme, duru, oturma dzeni, jestler, btn bunlar
171
KISA SREU GRUP TERAPLER!
hastann kendi iinde yaad olaylar konusunda bilgi verir. A n c a k terapist
btn smlann tesinde duyarl olmad takdirde, szel ol mayan davranlar
konusundaki szel gzlemler ou kez nesnelesti rilme (dier insanlann kendisini
bir nesne gibi grdn hissetme) olarak yaanr. Vakalarn byk ounluunda,
szel olmayan ipular, ak tartma konulan olarak deil, bilgi kayna olarak
kullanlmaldr.
Destee Ynelik Yaplandrlm Bir Yaklam
Bu blmde destek konusunda yaptm btn yorumlar, zellikle ar bir biimde
rahatsz olan veya gerilemi hastalardan oluan gruplarda ok daha nemlidir.
Byle gruplarda terapistin salad yap byk lde yelerin her birini
desteklemek zere tasarlanmtr - bu destek hem terapistten hem de dier
yelerden gelir.
6. Blmde alt dzey gruplar iin ayrntl bir model sunacam, fakat burada
aydnlatc bir egzersiz anlatacam. Bu egzersizde her hastadan bo bir kada
adn ve iki gl ynn yazmas istenir. Sonra bu katlar srayla emberi
oluturan btn yelere geirilir, onlar da kadn sahibiyle ilgili holarna
giden bir eyi eklerler. Kat btn emberi tamamlayana kadar dolar ve sonra
btn katlar sahiplerine iletilir. Egzersizin geri kalanmda herkes kagdmda
yazl olanlar sesli olarak okur ve en ok holandklarn ve kendisi iin
biraz srpriz olardan ifade eder. Bu egzersiz hem hastalara g ve destek verir,
hem de terapist de bu egzersize katld iin hastann gl yanlannn ayrt
edilmesi ve ifadesinde mkemmel bir eitim salar.
172
UDERLK STRATEJ VE TEKNKLER
Yatan Hasta Terapi Grubunda atma
atmaya ynelik stratejik yaklam, byk lde destekle ilgili rtsmada
ortaya koyduklarma benzemektedir. Destek ve atma, vatan hasta terapi
grubunda birbiriyle uyumayan durumlardr. Psikiyatri hastalarnn ounun
fkeyle problemi vardr: ya fkelerini ykc tarzda ifade ederler; ya da fke
yznden tehdit edildiklerini hissettiklerinden fkelerini bastrrlar ve bunun
sonucunda somatik hastalklar, kendinden nefret ve depresyon gibi
iselletirdikleri sorunlardan yaknrlar.
.
Fakat fkenin her zaman ve her yerde varolmasna ramen, klinis-yeier
arasnda, yatan hastalarn oluturduu kk gruplarda ak fkeyle
ugralmarnas gerektiine dair gr birlii vardr.21 Bir kli-nisyen bu konuda
unlar sylemektedir, "Ac deneyimlerle rendik ki, fke duygularn asla, ama
asla aratrmaman ve bu tr duygularn ifade edilmesini
cesaretlendirmemeliyiz."22
fke ve atma, en iyi koullar altnda bile byk rahatszlk yaratr. rnein
uzun sreli terapi gruplarnda, terapist atmann aka ortaya kn
kolaylatrmaya balamadan nce nemli lde balln oluturulmas gerekir.
yeler arasnda sk bir ba yoksa, uzun sreli atma, grubun dalmasna ve
ou hasta iin erken
A. Richmond ve S. Sagle, " S o m e Notes on the Inhibition of A g g r e s s i o
n in a Inpatient Psychotherapy Group," International Journal of Group
Psychotherapy 21 (1971): 333-37; Craty, "Goals" [161; I. Youcha, "Short-term Inpatient Group: Formation and Beginnings," Group Process 7 (1976): 119-37; N.
Kanas ve M. Barr, "Short Term Homogeneous Group Therapy for Schizophrenic
Inpatients," Group, baskda (1983); ve Gruber, "Group Techniques" [16].
Gruber, "Group Techniques" [161.
173
KSA SOREU GRUP TERAPUJER
sonlanmaya neden olur.

Baz servislerde personel iin tartma gruplar dzenlenir - kendi


bireyleraras gerilimlerini ve atmalarm tartmalar iin oluturulan bir
gruptur bu. Bu gruplara katlan personel, zellikle btn gn birlikte
yaadklar insanlarla aralarndaki atmayla ba etmenin ne kadar zor olduunu
birinci elden renirler. Byle gruplar oluturmayan servisler genellikle bu
yetersizliklerinden dolay mahcup olurlar: bu tr tartma gruplar
oluturmaktan kanmalarnn en byk nedeninin, atmayla aka ba etmek
zorunda kalma olasl yznden duyduklar rahatsz olduunu bilirler.
Profesyonel akl sal uzmanlar bile atmayla aka ba edemiyorlarsa ar
bir biimde rahatsz olan hastalarn bunu yapmalarn bekleyemeyiz.
atma Kaynaklan
s ok sayda hasta, yatan hasta terapi grubuna byk bir fkeyle girer
- bu, hastaneye yatrlmaya, baarsz olduklar iin kendilerine, k e n dilerini aldattm, terk ettiini veya kt davrandm dndkleri insanlara
duyular fkedir. Paranoid hastalar., zel ynlerinin fark edilmemesi ve
bakalarnn aslnda kendi haklar olan eyleri ellerinden almak zere komplo
kurmalar yznden duyduklar kzgnlkla gruba girebilirler. Madde bamllar
rahatlamak iin istedikleri ilalarn kendilerine verilmemesine kzabilirler.
Gen yetikinler ve e r -genler servis personelinin zorla kabul ettirmeye
alt uurlardan holanmazlar.
Grup yelerinde ortaya kan bu fke kaynaklarna ek olarak yatan hasta gruplar
bir baka fke kaynayla daha ba etmek zorundadr -bireyleraras ve grup
dinamiklerinden kaynaklanan fkedir bu.
174
LDERLK STRATEJ VE TEKNtKLERl
n 0fjce kaynaklarmdan biri afetanm'dr (ya da parataksik arpt-y ,u> bir
kiinin dierine, gerei temel alarak deil, gemiteki liskileriyle ve u
andaki bireyeraras gereksinimleri ve korkulanyla arptlm bir hayale
dayanarak tepki verdii bir grngdr. Bu arptma olumsuz bir yk tayorsa
dmanlk kolayca balar.
Terapi gruplannda yaygn olarak grlen arptma trlerinden biri bir kii
kendiyle ayn zelliklere sahip biriyle karlatnda ortaya kan ayna
tepkisi'dir. Bu zellikler utamld iin bastrlan zelliklerdir. Baka bir
deyile, kii kendi nefret ettii (bilinli ya da bilinsiz) zelliklerini bir
bakasnda grd iin o kiiden nefret edebilir.
Rekabet, kk yatan hasta gruplannda grlen bir dier atma kayna
olabilir. Hastalann zaman ve dikkat iin birbirleriyle rekabet etmeleri gerekir.
Yatan hasta gruplanmn yapsmda bulunan zaman basks yznden, bu gruplardaki
rekabet, ayakta tedavi gren hasta gruplanndaki rekabetten daha fazla olabilir.
Uzun sreli ayakta tedavi gruplannda hastalar beklemekten, dierlerinin oturumun
byk bir blmn tketmesinden memnundurlar, nk quid pro juo'dan [bir
eyin karln! almak] emindirler: bilirler ki, eer dier yelere zaman
verirlerse sra kendilerine de gelecek ve grup, gnn birinde bunun karln
verecektir. Ama yatan hasta gruplanndaki hastalar srann kendilerine belki de
hibir zaman gelmeyeceini bilirler. Gruptaki sreleri (ve sralann verdikleri
hastalann kal) o kadar ksadr & bunun karln alacaklan gn hi
gelmeyecektir.
Rekabetin neden olduu bu fke ou kez yer deitirme veya g e ~ bilemi
kzgnlk olarak gizlice ifade edilir. Ancak zaman zaman S^plann fkesi yle bir
noktay aar ki, her eyi aka ifade eder-er- rnein bir grupta dier yeler,
kural tanmaz iki ergene ok k175
KISA SREU GRUP TERAPLER
zyordu. Grup sonunda fkesini ifade ettiinde, bunu ergenlerin kaba
davranlarna deil, grubun ok deerli zamann alyor olmalarna yneltti.
fke bazen hastalarn belirli bir ey iin birbirleriyle rekabet etmeleri
sonucunda ortaya kar. Hastaneye yatrma gerilemi, baml talepkr isteklerin
ortaya kn glendirir. Hastalar, terapistin dikkatinden en byk pay veya
grupta en etkili, en duyarl, en rahatsz veya en muhta gibi belirli bir rol
almak iin birbirleriyle yan-abilirler. Hasta fkelenebilir, nk terapiyle
ilgili (gereki olmayan) beklentileri engellenmitir: terapist tarafndan en

sevilen ocuk olarak seilmemitir; terapist bir ekilde onu d krklna


uratm, beklentilerini karlayamamtr. Terapistin neden olduu bu d
knklklaryla dorudan yzleemeyen grup yeleri fkelerini bir gnah keisine
ynelterek gruptaki genel atma ve fke dzeyini ykseltirler. Yatan hasta
grubunun ksa sreli, krize yatkn yaps yznden bu atma kaynaklan, uzun
sreli ayakta tedavi grubundaki-lere gre daha az telaffuz edilir; fakat hangi
biimde olursa olsun ortaya klar beklenmelidir.
Kaynaklar ne olursa olsun yatan hasta grubundaki atmann sonulan ok
ciddidir. Karlkl gven zedelenir, grup gvende olmadm hisseder ve
teraptik alma iin elzem olan kendini ama davran dogmadan lr. atan
bir grup, yatan hasta terapi grubundaki en nemli hedeflerden birinin, yani
hastalann hastaneden sonra da devam etmelerini salayacak destekleyici, ho ve
yapc bir deneyim olarak terapiyle tanmalannm baanlmasm engeller.
fkeyle Baa rriak
fkeyle baa kmada birka tane nemli kural vardr. Birincisi
176
LIDERLIK STRATEJI VE TEKNIKLERI
k vatan hasta terapi grubunda atma uyandrlmaz. ou hastann sorunlar fke
merkezli olduu iin terapistler, fkeyi ortaya karp
nunla terapide ba etmek iin yntemler bulmalar gerektii sonucuna varmak gibi
bir hata yapmamaldr. Yatan hasta grup terapistlerinin amac atmann hzl
zm olmaldr, atmann uyandrlmas degl. fkesi ok yaygn olan bir
hastann fkesini ifade etmesi, yerini deritirmesi veya yceltmesi iin yardma
gereksinimi olabilir. Fakat yatan hasta grubu bunun iin uygun bir yer deildir.
Hasta birebir ortamda veya kum torbasn yumruklamak gibi fiziksel bir egzersiz
yoluyla bu konuyla uraabilir, ki hasta arasndaki nemli bir atma, bu iki
hastann ve servisten bir iki personelin bulunduu bir oturumda zlebilir.
Yatan hasta grup terapistinin fke yokmu gibi yapmasn sylemek istemiyorum.
Sizin greviniz hastalarn, fkeleriyle, grup atmosferinin gvenliini
bozmayacak ekilde ba etmelerine yardmc olmann bir yolunu bulmaktr.
fkeyle ba etmede nerilen bir yol, hastalarn fkeyi daha gvenli ve daha az
tehdit edici bir eye dntrmelerine yardmc olmaktr - rnein grupta daha
rahat bir ekilde uralacak bir duyguya dntrlebilir. Eer hastalar gruba
en byk sorunlarnn fke olduunu bildirir ve grupta bu konuda almak
istediklerini sylerlerse genellikle u admlan izlerim: ncelikle terapi
grubunda fkeyle uramann genelde ok zor olduunu ifade ederim. fkeyle
ura-; mak, ilgili herkes iin olduka korkutucu ve rahatszlk vericidir.
Sonra fkeyle uramann bu kadar ac verici olma nedenlerinden bi-nnn,
msanlann fkeyi bir volkana dnene kadar ilerinde biriktirmeleri olduunu
belirtirim: fke bu noktaya geldiinde hem bireyi
em ^e evresindekileri korkutur. Terapi grubunda fke zerinde a177
K I S A SOREU G R U P TERAPIlfRt
lmanm en iyi yolunun fkeyi ok hafifken, daha fke haline selm mi olup
rahatszlk, kzgnlk veya sinirlilik halindeyken, fark edil edilmez ifade
edilmesi gerektiini belirtirim.
Grup yelerinin bu duygularm ifade etmelerine yardmc o l m a k iin nce
onlardan rahatsz veya sinir olduklar eyi olas en gvenli ekilde ifade
etmelerini isterim. Bunu bir baka grup yesine kars deil, bir konu veya
ileme ynelik olarak yapmalarn sylerim. rnein onlardan bu oturumun
ileyii veya bir terapist olarak benim bu grubu ynetme eklim hakkmda ne gibi
bir rahatszlk yayor olabileceklerini sorarm. fkeyle ba etmek -Tanrya
kr k i - t e r a -pist iin bir baka grup yesi iin olduundan ok daha
kolaydr. Genelde yeler ilk defasnda bu istei yerine getirmezler ve seans b o
-yunca rahatszlk yaayp yaamadklarnn birka kez sorulmas g e r e -kir.
Ancak daha sonra ve ok dikkatli bir ekilde, yelerin bir b a k a yeye kar
rahatszlk veya can sknts hissedip hissetmediklerini sorarm. Bunu, ac
verici olmayan, dier kiinin iine kapanmasn deil, almasn salayacak
ekilde ifade etmelerini isterim. Aynca yapmalar gereken eyin rahatszl ya
da fkeyi ok byk bir yn haline gelmeden nce kkken, daha yeni
belirirken ifade etmek olduunu akldan karmamalar gerektiini belirtirim.

Bir hasta bir dierine rahatszln ifade ettiinde terapistin sreci dikkatle
izlemesi gerekir. Baz hastalar fkeyle ilgili alanlarda ylesine atmal
duygular yaarlar ki, rahatszln ifadesi ve kabul ed mesi onlar iin
olaanst ac vericidir. Kimi hastalar o kadar gven siz ve hassas olabilirler
ki, en ufak bir eletiri bile onlar iin korku olabilir. Terapist her iki
olasla kar da duyarl olmal ve buna ir gun ekilde ilerlemelidir.
\
178
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER
fkeyi ifade etmede en fazla zorluk eken hastalar genellikle sap-t-zorlanml
bozukluu olan hastalardr. Bu tr hastalar ilerin, ,; ^ddet ekirdeini o
kadar tehlikeli olarak alglarlar ki, ksa s-li erup terapisinde bu hiddeti
ksaca ele almak genellikle teraptik
olmaz.
'
rnein Rose adndaki bir hasta sorunlarn grupta uzun uzun anlatmt. fkenin
zdeki dinamik olduuna dair pek ok ak ipucu vard. Ksa bir sre nce len
kpeiyle ilgili olarak duyduu acy ve ihmali nedeniyle bir ekilde kpein
lmne neden olmaktan dolay duyduu sululuu grupla derinlemesine paylat.
Szckleri, kpein yllardr ona yk olduunu aka gsteriyordu. Hayanda,
boanmas da dahil olmak zere baka skntlar vard ve kronik hasta, idrarm
tutamayan sinir bozucu kpee bakmas iin Rahibe Tere-sa'nn sabrna sahip
olmas gerekiyordu. (Ayrca kpein aslnda kocasna ait olup, adamn Rose'u
terk ettiinde kpei de brakp gitmi olmas gerei durumu daha da
ktletiriyordu.) Hi kuku yok ki, Rose kpein lmesini dilemi ve sonunda
ldnde de rahatlamt-Rose'un ifade edemedii fkesi yznden boulduunu
hisseden terapist, ondan rahatszlm dikkatle incelemesini ve grup yelerinden
birine kar hissettii rahatszl ifade etmesini istedi. Rose nce duraksad,
ama sonra riske girip ondokuz yandaki bir hastaya dnd ve pat diye unlar
syledi: "Senin hastanede olman iin hibir neden yok. Sen gensin,
yakklsn, fiziksel saln iyi ve glsn. Kendini toparlayp yaamaya
bak!"
Szckleri ve ses tonu grece yumuak olmasna ramen, Rose'un bu yzleme
yznden rahatsz olduu ve durumu toparlama abasna girdii ok akt.
nsanlar kk grmesinin en byk sorunu oldu179
KISA SREU GRUP TERAPLER
gunu, sylediklerinin aptalca olduunu, nk insanlarn isternekl
iyileemeyeceini bildiini syledi! Eer yle olsayd kendisi uzun zaman nce
hastaneden kard. Aynca ondokuz yandayken kendisi nin de pek ok sorunu
olduunu ekledi.
Rose'un rahatszl gittike artyordu. Grubun destei bile onu dzeltemiyordu.
t verdii ondokuz yandaki kz sylediklerine zlmedigini, hatta onu imdi
daha ok sevdiini sylemesine ramen Rose rahatlamad. Gruptan sonra Rose un
kaygs daha da-artt ve btn gece uyuyamad. Sonraki grup toplantlarna
gelmeyi reddetti.
Olay batan ele aldmzda terapistin, Rose'un fkenin ifade edilmesine
dayanma gcn yanl deerlendirdii aka grlyor. O n -dan daha gvenli
bir eyler, rnein bir konuya, gemi hayatndaki bir olaya kar kzgnln
ya da grubun ileyiine dair duygularn ifade etmesini istemek daha uygun bir
strateji ojabilirdi.
Hastalar ufak miktarlarda da olsa fkelerini ifade etmeye korkarlar, nk bunun
korkun bir olaya neden olacana inanrlar. Genellikle, eer hastalar Rose
kadar hassas deillerse, fkelerini yumuak bir ekilde ifade ederek korkun
eyler olacana dair fantezilerinin yalnzca -fantezi olduunu ve
gereklemeyeceini renmelerine yardmc olmak tavsiye edilir.
Peter ve Ellen adl iki hastayla ilgili bir rnek vermek istiyorum Peter kendini
ortaya koymada ve birisine eletirel bir ey sylemede byk zorluk ekiyordu.
Yumurta kabuklar zerinde dikkatle yrmekten yorulduunu ve terapinin
deimesine yardma olacan umduunu sylyordu. Grup terapisti bir riske

girip o gn grup0 kendisini rahatsz eden bir ey hakknda olumsuz bir yorumda
bulunmasn isteyerek bu sreci balatmasn syledi. Peter terapistin soy
180
LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER!
1 diklerine uyarak ri ke girdi. Fakat Peter'n yapt yorum terapistin dugu
kadar yumuak deildi; Peter yirmibir yandaki anoreksik-hlumik hastaya
dnerek, "Bence bugn grubun ok fazla vaktini al, - deyiverdi. Ellen bunun
zerine ok olumsuz bir tepki vererek lerini bana koydu ve grubun onu teselli
etmek iin verdii btn destee ramen en az be dakika alad.
Grup bu noktada bir felakete srklenir gibi grnyordu. Pe-ter'dan olumsuz bir
duygusunu ifade etmesini isterken terapistin mant, Peter'n bu davrannn
sand gibi bir felakete neden atmayacan grmesini saglamaka. EHen'in
tepkisi terapistin bekledii son eydi: bu olay Peter'n korkularn hafifletmek
yerine doruluyordu.
Terapist grup iin mkemmel bir model oluturarak gn kurtard. Btn olaya
kendinden emin, doal bir tarzda yaklat ve yelere fkenin ve zntnn "ele
alnamayacak kadar scak" konular olmadn gsterdi. ncelikle, grup yelerine
zamann kullanm konusunda ne hissettiklerini sordu. Gruptaki ka kii EHen'in
ok fazla vakit aldna inanyordu? Bir kii daha Peter'la ayn fikirdeyken
alt kii kart grteydi. kii tam tersine EHen'in hi bencil olmadm ve
grupta yeterince zaman kullanmadn dndn syledi. "Oy" dalm hem
Ellen hem de Peter iin son derece nemli olan bir konudaki ilgin bir dnceyi
ortaya koyuyordu: Herkesi memnun et-fk mmkn myd? (Grubun ok fazla zamann
almak veya alma-k gibi grece tarafsz bir konuda bile grup yeleri ayn
fikirde dedi, bu yzden de ayn ekilde tatmin olamazlard.) Bir insan herkememnun edememe rahatszlna nasl katlanabilirdi? Ellen bu tar-^a atld,
nk bu uzun sredir mcadele ettii bir konuydu. acl olmaynn" bir ksm
herkesi memnun etme abasndan kay181
KSA SUEU GRUP TERAPLER
naklanyordu; bunu yaparken de kendi istek ve gereksinimlerini g-zard
ediyordu.
Peter'm szleri grupta zamann paylam konusunu amt. Bu aslnda btn
terapi gruplar iin son derece "scak" bir konudur ama en ileri, gruplarda bile
nadiren tartlr. Liderlerin yardmyla grup baz zor sorular aka
tartt: Gruptaki hangi yeler yeterince zaman kullanyor, hangileri
kullanmyordu? Grupta zaman kimin kullanacana dair karar nasl veriliyordu?
Ve grupta yeterince zaman kullanamayan kiiler: bu onlarn ilikilerinde her
zaman yaadklan bir durum muydu?
Bu noktaya kadar Ellen'in alamas kesilmiti. Grup onun neden bu kadar gLbir
ekilde tepki verdiini anlamasna yardmc olmaya alt: Bu gzyalarnn
nedeni neydi? Bencillik sulamasna kar neden bu kadar hassast? Bu kei
Ellerii agzllk ve paylama konularna gtrd - bu konu, anoreksik ya da
blumikhastalar iin her zaman yaamsal bir endie konusudur. Ellen yiyecekle,
yemeyle, agzllkle, bazen masadaki her eyi yemeye kar duyduu arzuyla,
bakalarnn artklarn midesine indirmesiyle ilgili olarak hissettiklerini
anlatt. Bu oturumun sonuna kadar Ellen, o anda iinde bulunduu ya da daha nce
katld terapi gruplarnn hibirinde yapmad kadar ok sayda nemli konuyu
ap zerlerinde alt.
Kukusuz terapist, Peter'm ald riskin, bu youn ve baard oturuma ivme
kazandrdn vurgulamay da unutmad. Oturumun sonunda terapistin en bataki
amac gereklemi oldu: Peter grupta bir riske girmiti ve risk almayla ilgili
korkular boa kmt.
fkenin
"Yumuatlmas"
fkeyi "yumuatma" konusunda birka yntem vardr. imdi anlata
182
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER
durumu bir dnn: Ann adndaki gen bir kadn, oturumun hftvk blmn bol
miktarda gzyayla geirmiti. Sonunda kendi-toparlayp konuabildiinde
gruptaki yelerin ounun zaten bildi. ^ 0 avl anlatt. Gruptaki Rick admdaki
bir yeyle birka gnlk bir ilikisi vard. Rick birdenbire
bu ilikiyi

bitirmeye karar vermiti' Ann bu ayrlk yznden ve Rick'i her gn serviste


grd iin ac ekiyordu. Rick'in dncelerini toplamas gerektii
bahanesiyle yedi gn boyunca ilikilerinden konumak istememesi de acsn
artryordu. O gn Ann son derece zntlyd ve Rick'e yaklap olanlar
hakknda onunla konumak istediini sylemiti. Rick ise ona karak daha
yalnzca alt gn olduunu ve yedi gn beklemek istediini sylemiti.
Bu yzden Ann'in Rick'e kar son derece fkeli olmas grup iin bir sr
deildi. stelik terapist, savunmalar gl, madde bamls Rick'in kendisine
ynelik fkeye ok iyi dayanabileceini biliyordu. Bu durumda terapistin
seenekleri nelerdi? fkesini ifade etmekten lesiye korkan Ann'e, Rick'e kar
olan fkesini dorudan doruya ifade etmesi iin nasl yardm edebilirdi?
zlenebilecek bir yol fkesini, "ortadan kaldrldktan sonra" ifade etmesini
istemek olabilirdi. Koul kipiyle ifade etmek fkeyi her za-roan yumuatr. Bu
yzden, terapist Ann'e, "Eer Rick'e kar olan f -keni ifade edecek olsaydn
ne sylerdin?" Bu basit dilbilimsel hile, terapistin pek ok durumda
kullanabilecei yararl bir aratr.
Terapistin seebilecei bir dier yol, gruptaki kiilerin birka da-a iin rol
deiimi yapmalar ve Ann'in hissediyor olabilecei f -n ifade etmelerini
salamaktr. Bu durumda, ok sayda insan mn ir> hissettiini dnd fkeyi
ifade ettikten sonra Ann'e, bu unardan hangisinin hissettiklerine en fazla
uyduu sorulur.
183
K S A SHEU GRUP TERAPHR
Bir dier seenek -ki bu rnekte terapistin baaryla uygulama yol budur- fkeyi
dikkatle snrlandrarak gvenli bir ekilde ifade edilmesini salamaktr.
Terapist Ann'den Rick'e kar olan fkesini dile getirmesini, fakat bunu keyfi
bir zaman smn -rnein altm saniye- iinde yapmasn nerebilir.
Terapistin Model Olmas
yelerin, fkelerine kar olan tepkilerini kefetmelerine yardmc olmann bir
dier yolu, liderin fkeyle baa kmada bir model oluturmasdr. Bu ekilde
yeler dolayl bir ekilde fke zerinde alm olurlar. Zaman zaman yardmc
terapistlerin birbirleriyle anlamazla dmeleri yararl olur. Anlamazla
dtkleri halde birbirlerine kar sayglarnn srmesi ve birlikte almaya
devam etmeleri, hastalar iin mkemmel bir model oluturur. 5. Blmde
gzlemcilerin ve terapistlerin oturumu hastalarn nnde tarttklar bir
teknii anlatyorum. Bu format terapistlerin salkl bir anlamazlk modeli
sunmalar iin mkemmel bir frsattr.
Liderin zellikle iddial bir tutum sergilemesi gereken durumlar vardr. rnein
eer, grupta baz ak kurallar koyduysanz zaman zaman bu konuda yaptrm
uygulamanz gerekir. Yani eer grubun ge gelenleri kabul etmeme gibi kurallar
varsa ge gelen hastalan gruba almamanz gerekir. Byle durumlarda terapist
effaf davranarak iyi bir model sergiler. yelerin bu davrannza kar
tepkilerini s< rabilirsiniz, ama kendi rahatszlnz ortaya koymanz da
nemlidir Kark duygularnz ifade edebilirsiniz: bir taraftan bunun doru
uygulama ve grup iin en iyisi olduunu, nk nihai olarak grup u lerinin
zamannda orada olmalarm ve grup oturumunun daha az
184
LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER
zulacagn salayacan dnyorsunuz, te yandan kendinizi sulu
hissediyorsunuz ve yardm isteyen bir hastay reddederek incitmi olmaktan
endieleniyorsunuz. Gruptan sonra o hastayla grerek bu endielerinizi
gidereceinizi de ekleyebilirsiniz.
En sakin, dengeli terapist bile zaman zaman fkelenmesine neden olacak olaylarla
karlar. Bu hastalar iin olduka nemli bir olaydr ve dikkatle ele alnmas
gerekir.
u klinik rnei dnelim: bir grup oturumunun ortasnda bir psikiyatrisi
kapy aarak bireysel terapi iin bir hastasn ard, o da kalkp dar
kt. Grup terapisti grubun bu ekilde bozulmasna son derece sinirlendi.
ncelikle, servis politikas psikiyatristlerin grup oturumundan hasta
armamalar gerektii eklindeydi; ikincisi, o hasta o gnk oturumun en
nemli kiilerinden biriydi ve onun odadan k grup almasn bozmutu.

Grup terapisti bir iki dakika duygulanm bastrdktan, sonra duygularna gre
hareket etmeye karar verdi. Bunun zerine sorun yaratan psikiyatristle grmek
zere koridora kt.
Grup terapisti ve psikiyatristin yaad ksa tartma grup yelerinin
duyabilecei kadar grltlyd. drt dakika sonra grup terapisti, birka
dakika sonra da hasta, grup almasnn yapld odaya girdi. Bu, grup yeleri
iin olduka nemli bir olayd ve grup terapisti onlardan tepkilerini
belirtmelerini istedi. Birka ye iki terapistin bylesine ak bir tartma
ortamna girmesinden rktklerini syledi. Anne babalan kavga ettii zaman
hissettikleri eski duygulan hatrlamlard. Dier hastalar bunun canlandmc bir
deneyim olduunu ve iki terapistin anlamazhklann birbirlerine ifade ettikleri
halde iletiime devam edebilmelerine kar duyduklan hayranl belirttiler.
185
KISA SREL GRUP TERAPLER
Terapist gruba effaflk modeli sundu. Hasta ktktan sonraki birka dakika
kzgnlk yaadn ve kendisi iin rahatszlk verici bir durum olsa da o
psikiyatristle yzlemenin en iyisi olduuna karar verdiini anlatt. Bununla
birlikte, koridordaki ksa tartmada psiki-yatristin durumunu da aka
anladm eklemeyi unutmad: psikiyatrisi o gn birka acil durum yaamt ve
hastay grecek baka zaman yoktu. Servisi aram ve hemirelerin o hastann
gruba girmesine engel olmalarn sylemiti, fakat bu mesaj hastaya ulamamt.
Bu yzden, her iki bak as da makul olsa da, gl duygularn ortaya kp
ifade edilmesini engellememiti. Bu olay model oluturma asndan ok deerli
bir egzersizdi ve birka hasta daha sonra kendileri iin ok nemli olduunu
belirtmiti.
atmann
zmlenmesi
nsan ne kadar kanrsa kansn hastalar arasndaki baz ak atmalar
mutlaka olacaktr. Bu yzden terapistin atmalar zmlemede usta olmas
gerekir. Bu amala yalnzca atmay sona erdirmekle kalmamal, ortaya kan
fkenin yapc bir ekilde kullanlmasn da salamaldr.
Psikoterapi genel olarak, ierik ve srecin birbirini izlemesini, duygu
uyandrlmasm ve uyanan duygunun anlalmasn ierir. B a -ka bir deyile,
ykselmi duygusal uyarlma aamasn, bu duygu deneyiminin anlamn kavrama
giriimi izler. Sz edilen duygu fke ise, terapistin grubu hzla anlama ve
aa kavuturma aamasna yneltmesi gerekir. Bylece atmann ilk iaretleri
ortaya ktnda terapist kararl bir ekilde hareket eder ve grubun akm
deitirecek bir eyler syler: "imdi birka dakika duralm, bir iki adm geri
e186
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER!
.. grupta az nce olanlardan bir anlam karmaya alalm. Bu koda kimin bir
fikri var?" Terapist, sade bir biimde, fkenin hayatta ok sorunsal bir konu
olduunu ve bu gruptaki fkeyi de elden geldiince anlamaya almann nemli
olduunu syleyebilir.
Yaplacak i, yeleri hzla atmadan dar ekmek ve terapilerim daha geni
bir perspektiften grebilmelerini salayacak tarafsz bir duru almalarm
salamaktr. Bu yzden terapist yle bir yorumda bulunabilir: "John, belli ki
grupta zlmesi gereken ey, ne senin f -ken ne de Joe'yla olan ilikin,
ikinizin birbirinizi grup dnda grme olaslnz pek yok; bu yzden, kimin
hakl, kimin hatal olduu, kimin kazanp kimin kaybedecei bir bakana pek
nemli deil. Gerekten nemli olan ey, sizin ikinizin.bu atmadan neler
renebileceiniz ve bu rendiklerinizi dardaki hayatlarnza hasl
uygulayabi-leceginizdir."
Grup yeleri arasndaki atmay yapc bir hale dntrmenin pek ok yolu
vardr. Aklda tutulmas gereken bir kavram ayna tutmadr: bir insan kendisinin
baz ynlerini karsndaki kiide grd iin ona kar olumsuz davranabilir.
Sz konusu bu zellikler ounlukla bilind dzeyde yer alr: yani kii
kendisinde nefret ettii ynleri dlar ve olumsuz ekilde davrand kiiye
ykler. Bazen bu zihinsel ilemi tanmlamak iin yanstmal zdeleme terimi
kullanlr. Burada kii kendisinin baz ynlerini, daha sonra yakn ve
olaand bir zdeleme gelitirdii kiiye yanstr. Sonu olarak, eer iki

ye atma halindeyse, her birine, kendine ait bir zellii karsmdakin-de


grp grmediini sorgulamak nemlidir. Byle bir soru eer zamannda sorulursa
yalnzca atmay zmlemekle kalmaz, yelerin kendilerini kefetmeleri
asndan da yararl olur. Eer ifte ayna tepkisi varsa -eer iki ye de
kendisinde reddettii davran dierinde
187
KSA SREU GRUP TERAPILRR
gryorsa- gl bir karlkl dmanln bulunma olasl yksektir.
Hasmlarn birbirlerine kar besledikleri olumlu duygulan sorgulamak da ou
kez yararl olur. zellikle kar tarafta haset duyulan ynlerin incelenmesi ok
faydaldr. unu aklnzdan karmayn, eer iki insan birbiriyle atma
halindeyse, bu birbirlerini ok ciddiye aldklarn gsterir. Hastalar bir grubu
tamamladktan ya da hastaneden taburcu olduktan sonra geriye dnp
baktklarnda, sklkla, en byk hasmlarnn kendilerine byk yardm olduu
yorumunda bulunurlar, insann arkadalarnn (zellikle einin) en kt dman
olduu sylenir, nk kiisel deiimi veya geliimi engellerler. Bir kiiye
fkeli olmak o kiinin ciddiye alndn gsterir. Eer hastanedeki bir
hastann bir dieriyle tamamen tarafsz bir ilikisi varsa, onunla duygu ve
szck alveriinde bulunmuyorsa, o kiinin kendini tanmaya alan hastaya
gerekte hibir yardm olmayacaktr.
Bazen rol (kjtrrtt atmann zmlenmesinde yararl bir tekniktir. Bireyler
bir atmann iine hapsolduklannda nceden tahmin edilebilen bir ardklk
ortaya kar. Hasmlar kendilerinin hakl, dierinin haksz, kendilerinin iyi,
dierlerinin kt olduu inancn gelitirirler. Karakteristik olarak iki taraf
da bu inanlara ayn derecede sk skya baldr. Ardndan iletiimde bir
kopma meydana gelir. ki taraf birbirini anlayla dinlemeyi brakr. Hatta
dinlemeyi brakmakla kalmayp istemeden kardakine dair alglarn arptmaya
balar. Alglar nyarg szgecinden szlr; kardakinin szleri, o kiiye dair
nceden tasarlanm gre uyacak ekilde biimlendirilir. Bu karlkl
arptmann etkisini hafifletmek iin hastalarn dierini anlamay ve onun
yaant dnyasna girmeyi renmeleri gerekir. A n -lamazlk halindeki
hastalarn rol deitirmesi ve kardakinin bak
LIDERUK STRATEJ VE TEKNIKJR
acsn, duygulann ve iddialarm temsil etmesi istendiinde, kendilerine ve
atmalarna dair yepyeni bir bak as gelitirebilirler.
Eer atma halindeki iki insan birka gndr hastanedeyse ve terapistin elinde
ikisi arasnda olumlu duygular olduuna dair kantlar varsa, dayanak noktas
daha gl demektir. rnein bir grup oturumunda daha nce birbiriyle bol bol
vakit geiren iki hasta, Matt ve Ruth, gzle grlr bir atma iindeydi. Ruth
iki gndr Matt'e kzgnd ve onunla konumay reddediyordu.
Grup oturumunda Matt bu atma zerinde konumak istediini syledi, fakat
Ruth, onunla konuabilecei bir "yerde" olmadn syleyerek bunu reddetti.
Matt, serviste, son gnlerde ya da drt kez fke patlamalan yaamt ve Ruth
ondan ok korkmutu. ki gn nce kendisine ok kaba davranmas da barda
taran son damla olmutu. Ruth artk onunla bir etkileimde bulunmamann en
iyisi olduunu dnyordu.
Terapist Ruth'un Matt'i tamamen "sildiini" dnp ona bunun doru olup
olmadn ve Matt'in cezasnn ne kadar sreceini sor/ du. Ruth cezann byk
olaslkla mr boyu olduunu syledi. Dier yelerin sorularna yant olarak
yarglaycn tartmaya balayp insanlar kalc olarak "silme"
alkanln ok sk gsterdiini syledi.
Bu cezay ksaltmak iin Matt'in yapabilecei bir ey var myd? Hibir ey yok
gibi grnyordu! Matt, kendisiyle ilgili baka bir e-y Ruth'un kendisini ona
tamamen kapamasna neden olmu olup olamayacam sordu. Ruth kendisinin ilgiye
gereksinimi olduunu, ama Matt'in kendisinden daha fazla olduunu grdn ve
kendisine hibir ey veremeyecek birine bir ey vermeyi istemediini belirtti.
Matt bir gn nce Rudfuh terasta acyla iki bklm olduunu ve
189
KISA SSEU GRUP TERAPLER!
umutsuzca ona bir ey vermek istediini syledi. Kendisini daha iyi hissetmesi
iin ona gitar almak istemiti (harika bir mzisyendi) Ruth'un iyice iine

kapanacam bildii iin bunu yapmam, hatta nermemiti bile. Dier yeler de
zaman zaman Ruth'a yardm etmek istediklerini, fakat tekliflerinin yardmdan ok
onun iine mdahale etmek gibi alglanacandan korkup vazgetiklerini
sylediler.
Bu oturum atmayla balam, fakat Matt ve Ruth iin ok nemli konularn
kefini salamt. Matt, fkesinin dier insanlar, zellikle de kendisi iin
nemli olan insanlar zerindeki etkilerini grd. Ruth, geri dn olmayan
yarglamalan ve kendisine gelebilecek yardmlara nasl engel olduuna dair
nemli geribeslemler ald.
atmay zmlemenin bir dier yolu, yelerin genel sulamalardan, yarglardan
veya knamalardan uzak durmalarma yardmc olmaktr. ki kii atma
halindeyken ve birbirini sularken, atmann rahatsz edici ve yapcdan ok
bozucu olmas kanlmazdr. H a s -talan bir baka hastaya -onun kiiliineynelik genel honutsuzluk ifadeleri kullanmaktan alkoymak nemlidir. O kiinin
hangi zelliinden ya da davranndan holanmadn belirtmesine yardm
edilmelidir. Bu ekilde formle edildiinde, eletirinin yapc olma olasl
ok daha yksektir. Kiinin kendisinin ya da bir davrannn baz ynlerinin
eletirildiini ve reddedildiini duymak tamamnn eletirilmesinden ya da
reddedilmesinden ok daha az ac verir; stelik bu ekilde, davrann
deitirilebilecei ve kiinin kendisini d -zeltmek iin yapabilecei eyler
olduu mesaj da verilmektedir.
Terapist sulanan kiinin kendini analiz etmesine yardmc olabilir. Baka bir
deyile, eer bir kii bir bakasna kar ok eletre yaklayorsa, terapist o
kiinin hangi ynlerinden ya da davran nndan holanmadn aratrmasna
yardmc olabilir. Bu amala ,
190
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER!
sorulan sorabilir: "Bu gr benimsemene neden olan iindeki ses kime ait?"
"inden bir sesin belli bir davrantan veya o kiinin baka ynlerinden
holandn syledii oluyor mu?"
Terapistin effafl
Terapistin effaflnn (kendini amasnn) sonula egrisel bir ilikisi
vardr: terapistin ok fazla ya da ok az effaf olmasyla iyi sonu arasndaki
iliki olumsuzdur. Burada da altn ortalama kural hakimdir. Yatan hastalarla
grup yapan terapistlerin ou, zellikle temel eitimleri uzun sreli grup
terapisi zerine olanlar, kendini ok az ama hatasna derler. Yatan hasta
grup terapistlerinin, ayakta tedavi gren hastalarla yaplan uzun sreli
gruplar yneten terapistlere oranla daha yaplandrlm, daha destekleyici ve
daha aktif olmalar gerektiini vurgulamtm. Ayrca kendilerini de daha fazla
amaldrlar.
Terapistin Kendini Amas: Neden Olmasn?
Grup terapistinin kendini amasna ynelik en byk ideolojik engel "bo perde"
halindeki terapistin teraptik sreci glendirdii inandr. Bu inan
geleneksel psikanalitik efsaneye dayanr. Bu efsaneye gre, en nemli tedavi
edici etmen, hastann terapiste yapt aktarmnn zmlenmesidir. Analitik
teraptik varsaym, hastann tepkisiz kalan terapistiyle aktarana dayal bir
tarzda iliki kuraca ve bu aktarmn zmlenmesi yoluyla teraptik anlay ve
deiimin mey191
KISA SREU GRUP TERAPLER
dana gelecei eklindedir. Fakat baka bir yerde belirttiim gibi,23 bu hipotezi
destekleyecek ok az kant bulunmaktadr. ncelikle, aktanm olduka dayankl
bir organizmadr! Terapist kendisini nasl sunarsa sunsun hasta onu gerekd,
aktarma dayal bir ekilde grecektir kincisi ve ok daha nemlisi, terapist
uzak, kiisel olmayan bir tarz taknarak ok sayda gl teraptik seenei
feda eder. Ben, ahsen terapistin bu tepkisizlik geleneinin, teraptik bir
etkinlie sahip olmaktan ok terapistin rahatlna hizmet ettiine inanyorum.
Akut yatan hasta terapi grubunda, terapistin aktarm bozmamak iin tepkisiz
kalmas gerektii iddiasnn bir anlam yoktur. Buradaki en nemli ilke,
terapistin grubun hedeflerine ulamasn kolaylatracak ekilde hareket etmesi
gerektiidir. Yatan hasta terapi grubunun hedeflerinin hibiri (hastane sonras

psikoterapiye girii cesaretlendirme, konumann sorunlar saptamaya, servisteki


psikoterapi programlarna katlmaya, hastane kaygsn hafifletmeye yardmc
olduunu renme) terapistin tepkisizliiyle kolaylamaz. Tam tersine terapistin
kendisini amas yatan hasta grubunun almasn hzlandrr.
Terapistin Kendisini Amasnn Trleri
Terapistin kendini amasnn ardndaki mantk, kendini amann per se [tek
bana] terapinin birincil ilkesi olarak ele alnmas deildir; terapistin
kendini amas bir ara olarak kullanlmaldr: bylece birincil terapi
hedeflerine ulamak kolaylar. Bu genel ilke, kendini amann doas ve
miktarna dair genel kurallar belirler.
"Tam" terapist effafl ne olasdr ne de arzu edilen bir eydir.
Y a l o m , Grup P a 'f e o t r a p i s i n i n 16], s. 204-17.
192
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER!
T raistler hastaya destek, kabul ve cesaret verecek tarzda kendilerini arlar ve
bunu seici davranarak yaparlar. Terapistin ii, olumlu duygular retmek deil,
var olan olumlu duygularnz ve hastann gl noktalarn bulmaktr.
Korku, aknlk, derin bir hayal krkl, acma, fke ve hatta zaman zaman
nefret gibi gl kiisel tepkiler yaamadan psikotik hastalarla almak olas
deildir. Bu gl duygulan, gven ve kabul onarn oluturmaya altnz
grupta ifade etmeniz kukusuz zararl olacaktr. Kendini ama birincil terapi
hedeflerinin hizmetinde olmaldr. Umutsuzca destek aray iinde olan bir
hasta, terapistin kendisinden holanmadn ya da kendisine gvenmediine dair
aklama-lann duymaktan yarar grmeyecektir.
Morali bozuk hastalar, terapistin hastalarla alrken yaad kendi moral
bozukluunu veya hayal krkln duymaktan bir yarar salamaz. Umutsuzca dzen
aray iindeki bir hasta, terapistin derin aknlk ya da kafa karkl
duygusunu ifade etmesinden holanmaz. Baka bir yerde, kendilerini terapistin
effafl konusuna adam olan iki terapist tarafndan biimlendirilen ve
ynetilen bir ayakta tedavi grubundan sz etmitim.2* Grubun en bandan
itibaren drstlklerini korkusuzca sergilediler. lk oturumlarda grup terapisi
hakkndaki kukularn, kiisel endielerini aka ifade ettiler. Ancak bunu
yaparken nemli teraptik grevlerini sabote ettiler. Bunlar grubun devam,
teraptik srete gvenin ve grup ballnn geliimiydi. Bu ayakta tedavi
grubunun yelerinin byk ounluu ilk birka seansta grubu brakt.
Terapistin birincil grevlerinden bir dieri, burada-ve-imdi bi-Grup
Psikoterapisi,
s. 214.
193
KISA SREU GRUP TERAPLER
reyleraras etkileime odaklanan bir grup oluturmaktr. (Bu alandaki terapist
stratejilerini daha sonra anlatacam.) Bu grev, kendini ama konusunda bir
baka kurah ortaya getirir: gemii veya mevcut zel hayat yerine burada-veimdi duygularn aan terapist, grubun hareketini ok daha etkin bir ekilde
kolaylatrr. Kendini amayla ilgi bu genel ifadelerin ou aadaki klinik
rneklerle ok daha belirgin hale gelecektir.
Terapistin Kendini Ampsnn Avantajlar
Model Olma
Terapistin saduyulu bir ekilde kendini amas, aklk, kendini ama ve risk
alma gibi konularda hastalar iin mkemmel bir model oluturur. rnein ;grubun
bir trl balayamad bir grup seans dnn. Bir gn nce bir hastann
serviste intihar giriiminde bulunmas herkes iit o kadar rahatszlk
vericiydi ki, btn teraptik etkinliklere kar byk bir diren sz konusuydu.
Birka dakikalk sessizlik ve birka kaygl yanl giriten sonra grup
terapisti kendi kiisel duygularn gruba at. Joan'm bir gece nceki intihar
giriimi yznden kendisini rahatsz hissettiini ve onu engellemek iin bir ey
yapp yapamayacam merak ettiini syledi. Bunun mantkl olmadn bilmesine
ramen, eer onu dikkatle dinleseydi Joan'dan baz ipulan elde edebileceim
dndn ekledi. Ayrca elinde ol-m a d a n j o a n ' a fkelendiini de
belirtti. Joan'a dierlerinin ona yardm etmesine izin vermedii iin kzyordu;
ayrca bu intihar giriiminin neredeyse kindar bir hareket olduunu dnd

iin de fkeleniyordu ona. Bu rnekte terapistin kendini amas, grubun hzla


seansa balamasn salad ve herkes intihar giriimine kar tepkilerini b194
UDERK STRATEJ VE TEKNKUS
^k bir itenime anlam.
dier seansn banda terapist, servisin kedisi Dudley'i kucak-v mn odasnn
dna kard. Gruba bir hafta nce len kedisi layaraK grup
- den zldn ve Dudley'in odadaki varlnn bu znty ddetlendirdigmi,
seans srasnda dikkatini datacan dndg-- syledi. Bu basit hareketin
sonular inanlmaz oldu. Grup o seans srasnda olaand bir gven ve
etkinlikle almaya balamakla kalmad hastalar daha sonraki seanslarda bile bu
oturumdan sz ettiler. O dnemde, hastalardan baka eylerin yan sra
psikoterapideki kritik oiaylan anlatmalarnn istendii bir aratrma projesi
gerekletiriliyordu. nemli olay olarak terapistin bu ekilde kendini amasn
gsteren hasta says inanlmazd.
Terapistin kendini amas, hastalarn sosyal becerileri asndan iyi bir model
oluturmaktadr. rnein konumaya isteksiz gibi grnen bir hastayla
etkileimde bulunurken kullanabileceiniz yaygn bir teknik ikileminizi sesli
olarak dile getirmektir. rnein, "Chris, seninle konuurken hissettiim baz
eyler var. Bir yandan senden daha fazla ey renmek istiyorum ve seni durmadan
gruba davet ediyorum. Ama ayn zamanda seni ok fazla zorladm ve
mahremiyetini ihlal ettiim hissine, kaplarak huzursuz oluyorum. Bu yzden ne
dndn bana sylemen benim iin ok nemli." Byle bir yorum, sosyal
etkileimde ok nemli olan drstlk, ilgi gsterme ve kardakini dnme gibi
deerli davranlar iin model oluturur.
Hastann Teraptk ileme Kar Gvenini Arrmdk Hastalar, terapistin ayn
srece katlmaya istekli olduunu grrse teraptik srece daha fazla gven
duyarlar. rnein bir otunm-1 teraPist, yeni bir yeyle etkileimde bulunarak
gruba katlmasna
195
KISA SREU GRUP TERAPLER
yardm etmeye alyordu. Ama ikisi arasmdaki etkileim sknt bir hal
almt. Hasta durakladka terapist daha fazla aba gsteriv du ve artk bu
duruma biraz sinirlenmeye balamt. Ksa bir S T sonra terapist ve hasta
kendilerini rahatszlk verici bir amazn iin de buldular. Bunun zerine
terapist gruba dnerek bu amaz anlatt ve neler olduunu anlamalar iin Edna
ve kendisine yardm edip edemeyeceini sordu. zellikle bu amaz yaratmadaki
kendi rol k o n u -sunda geribeslem istedi.
Yaplan yorumlar arasnda terapistin hastay ok fazla zorlad vard. Ne de
olsa, Edna grip yznden birka gndr yatyordu, bu onun k oturumuydu,
hastayd ve korkuyordu. Terapist onun d u r u -muna kar duyarl davranmayp
istedii eyi yapmas iin srar e d i p durmutu. Terapist geribeslemi kabul
etti; Edna'ya sorunca o da hissettiklerinin kesinlikle bunlar olduunu syledi.
Terapist bunlan duymann kendisi iin ok yararl olduunu, zamaa zaman f a z l
a z o r -layc ve cokulu olduu iin hastann bulunduu noktay gzden karma
eiliminde olduunu ifade etti.
Terapistin bu davran grup almasn kolaylatrd. Hastalar kendilerine
deer verildiini hissettiler. Terapist onlar dinleyip ver. dikleri
geribeslemlere sayg duyduunu gsterdi. Dahas, terapi ilemine gvendiini
gsterdi. Bu gven hastalarn da denemelerde b u -lunmalar iin cesaret verdi.
Hastann Terapiste Kar Anlayn ve Gvenini Artrmak Hastalarla bilgi almaya
ynelik olarak yaplan grmeler, t e r a pistin saduyulu bir ekilde kendini
amasnn, hastalarn grup pistlerine ve dier otorite figrlerine daha fazla
gven duymalann ve onlarn yannda rahat olmalarna yardm ettiini dorulamakta
\
196
LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER
Haha ileride karlaacaklar terapistlerle almalarm da kolaylatrmaktadr.
S klinik rnei bir dnn: Terapist oturuma yle bir ifadeyle , j1. -Bugn
seansa beni endielendiren bir eyden sz ederek balamak istiyorum. Dnk
oturum yznden bugn grupta biraz rahatsz olduumu hissediyorum. Onda ve

Nancy'nin dnk oturama almay isteyerek geldiklerini ve benim de onlann baz


nemli konulan kefetmelerine yardm ettiimi biliyorum, fakat ikisi de
oturumdan olduka skntl olarak ve geldiklerinden daha kt bir ekilde
aynlddar. imdi onlann nasl olduklanna bakmak ve dn neyi farkl
yapabileceimizi ve bugn grubun geldiinden kt aynlmasna engel olmak iin
neler yapabileceimizi grmek istiyorum."
Grubun bu szlere tepkisi olduka olumlu oldu. Linda bir gn nce gruptan
kendini berbat hissederek aynldn, fakat bugn o.konu-da bir ey
yapabileceini umduunu syledi. Bir gn nce, kendisiyle ilgili pek ok
"aalk" ey anlatt ve insanlarn bir daha kendisiyle iliki kurmak
istemeyecekleri kadar iren olduuna inandklarn dnerek aynld iin
kendini berbat hissetmiti. Hemirelerden Dirisinin yardmyla bugn grupta bu
dncelerinin doru olup olmadm kontrol etmeye karar vermiti.
Nancy de bir gn nceki oturumdan sonra kendim ok kt his-tttiini syledi,
ama bu onun iin nemli ve yapc bir ekilde ol-tu. Gemite aratrmay
istemedii duygulanyla balantya ge-$u. Gruptan sonra da bireysel terapistiyle
olduka yararl bir seans B U t . Grubun geri kalan terapistin endiesini
takdir etmiti ve
sonraki oturum olaand derecede gven dolu ve yapc olmutu.
aka rnek: Karen terapistinden ok korkan, ama ayn zaman197
^SKEUGRUPTERAPU^ KSA
w~
Al Oturuma hrn, yan akn bir du-da ona *ta br * * " ? d la kzgnl
zerinde akmak t n d a balamt- Terapistin y *
J
zeffiWe
^
eylediT

^
^ Uendisine ve otoriteyi tern^e
kiilere J
kar
olan
^
duy^n'n korW ve
^^
u .
verimsz
oldu
E n
dier
yelere
yonelu,
^^
^
duydu .
e tercl
^ n n kefetmesine yardm*
J
rf saldrgana
Y * * * ^ ^ a ki sonunda terapist grubun dkkaun
g-P
^kadak^daKaren^-^
-<W dile getirdi ve baka konu gu oikey de g
d * rsizligintn bir
kant
Uendinemsvzh&tunvedg
^*du.
t
ki
d,
"Sylediklerim
takdir^
Terapist bu noktada yfe
p
.^ i de etmenin ne kato
1
Karen. Bana kar eletirel duygu
lt runnal
yorum, &areu- ^ bugn benim y
yorumunda
oldug v, bugm u
otebi
dig
,digBce 5* W "
^
dm eock. 9* f ndm. W Wakadf ^
d
ayele,k de >l6*" ^ ta dnsn,
tad* 5
,dt
nde ttgdenmed.l.m y
yr'"
Min
yotomlannn
* > * "
^ *
si
1DERUK STRATEJ VE TEKNKLER
gerektiini sylemitim. Grubu yaplandrmann yollarndan biri

D:
A kiisel teraptik stratejinizin bulunmas, ifadeleriniz ve hareketlerinizin
ak ve ksa olmasdr. Bu, terapistin hastalara kar hata yapmaz grnmeye
almas gerektii anlamna gelmez- yi model olmann ilkelerinden biri,
hatalarnz kabul etmek ve hastalarnz sizi aka eletirmeleri iin
cesaretlendirmektir.
u klinik rnei bir dnn: bir terapist, baka terapistler veya renciler
tarafndan gzlenen bir grubu ynetiyordu. Hastalar bu gzlemin farkndayd ve
kendilerini ahsen tanyan hi kimsenin grubu gzlemeyeceini biliyorlard.
Terapist oturumdan sonra gzlemcilerle konuurken o seans izlemeye gelen bir
gzlemcinin Alma adndaki hastay tandm rendi. Alma bir yl nce bu
gzlemcinin ynettii girikenlik eitimi kursuna katlmt ve sonu olarak ok
ksa bir sosyal iliki yaamlard.
O srada serviste byk bir kargaa yaand, hastalardan bazla-nnn ar bir
biimde rahatsz olduu ve Alma'nn kendisi de kriz halinde olduu iin terapist
(aklszlk ederek) bu olayn stn rtp Alma ve grupla tartmamaya karar
verdi. Sz konusu gzlemci grubu tekrar izlemeyi planlamyordu; Almayla olan
ilikisi fazla kiisel deildi; terapist grupta halihazrda ok fazla
huzursuzluk olduunu ve una bir yenisini eklemenin gereksiz olduunu dnmt.
Ayrca gzlemcilere hastalardan herhangi birini tanyorlarsa ayrlmalar taht
n vermedii iin kendi gevekliinden de utanyordu.
?ans eseri, terapistin kararndan habersiz olan hemirelerden biri
13 ya eski bir retmeninin gzlemci odasnda olduunu syledi.
es gn Alma terapisti oturuma balamadan hemen nce yakalad
suptan sonra birka dakika kendisiyle konuup bu olay tartmak
lste % n belirtti.
199
KISA SREL GRUP TERAPLER
Tesadf o ki, o gnk oturum hastalarn ekingenlii ve gevsek! iyle
karakterize olmutu. Terapist kendi kaamak davranyla hasta larla st rtl
bir ittifak kurduuna ve olay grupla aka tanmas gerektiine karar verdi.
Alma'dan olay ve buna gsterdii tepkiyi grupla paylamasn istedi. Sonra
kendi durumunu ar derecede ak szllkle anlatt: bir hata yaptn ve
fark edilmeyeceini dnerek stn rtmeye karar verdiini ifade etti. Artk
olay Alma'yla aka tartmann, olayn yok olacan ummaktan daha iyi
olacam biliyordu.
Terapist olay hastalarn istediinden ok daha ileri gtrd ve durumu gerek
bir gven krizi olarak snflandrp hastalan gvensizlikleri konusunda
konumaya davet etti. Ne zaman bir eyi saklamaya alsa geri teptiini bir kez
daha rendiini belirtti; bu olay hastalara kar ak olma kararm daha da
glendirmiti.
Bu aklamann sonucunda hastalann ona olan gveni azalmak yerine artt; hata
yapabilir oluunu kabullenmesi ve duygulann tanmada istekli oluu hastalarn
grup iinde risk alma isteklerini artrd. Be gndr grupta olan bir hasta, bir
arkadann tesadfen terapistin de arkada olduunu ve grupta sylediklerini
terapistin arkadana anlatmamas iin konumaktan ekindiini syledi.
Terapistin Al-ma'yla aka konumas bu hastann korkusunu dile getirmesini ve
gizlilik konusunda kendisine gvence verilmesini salam oldu.
Terapistin effaft^ ve Gcribedcm
Terapistin hastalara verdii kiisel tepkiler ok deerli veriler salar
Terapistin bu veriyi saduyulu bir ekilde hastalarla paylamas gerekir.
Terapistin geribeslemi hastalara heT zaman iin deerli bir bi g1
200
UDERK STRATEJ VE TEKNIKLER
kayna salar ve destekle birlikte verilmelidir.
Klinik bir rnek: Esther mesafeli, souk, zeki ve olduka maddiyat bir i
kadnyd. Aralksz olarak ii, emlk anlamalar, depresyonunun ona ne kadar
paraya mal olduu, boanma srelerinde kocasnn kendisini nasl soymaya
alt hakknda konuup duruyordu. Tedavi personeli onunla almaktan hi
holanmyordu, nk yaptklan her yorum Esther tarafndan sabit bir fikir
halinde maddi olanaklarna getiriliyordu.

Bir grup oturumunda terapist u yorumuyla onun zrhna nfuz etmeyi baard:
"Esther, son zamanlarda seni ok sk dnyorum ve bir fantezimi seninle
paylamak istiyorum. Ne zaman seni daha iyi tanmak veya sana yaknlamak
istesem her trl maddi eyann arabalar, atlar, mobilyalar, vs.- aramza
girdiini hissediyorum. Burada ne zaman maddi eyalarn hakknda konusan
ikimizin arasna bir engel koyduunu hissediyorum. Bakalarnn da ayn eyi
hissedip hissetmediini bilmiyorum, ama ben bu duygulan ok gl bir ekilde
hissediyorum."
Benzer strateji, terapistin ok sayda durum iin geribeslem vermesini salar.
rnein aralksz olarak sabit endieleri konusunda sylenen saplantl bir
hastay dnn: terapistin dayanabilecei en gl nokta, dinleyenin kendini
nasl hissettiini grmesini salamaktr.
u yorumu dnn: "John, sana baz eyler sylemek istiyorum. Bu seans
srasnda sana birka kez yaklamaya ve benimle konumam salamaya altm. Ama
ben ne zaman bunu yapsam sen hemen iteki baarszlklarn ve bununla ilgili
soranlarm anlatmaya baladn. Bu konularn senin iin nemli olduunu
biliyorum, ama yine de benimle ilikiye girmeyi reddedip i konumaya devam
ettiinde kaplarm
201
KISA SOREU GRUP TERAPLER!
bana kapadm hissediyorum. Eer hastane dnda senin bir arkada n olsaydm
er ya da ge senin tarafndan reddedildiimi hissedip seninle ilikiye girmeye
almaktan vazgeerdim. Acaba bu durum dardaki hayatnda da tekrarlanp bu
kadar yalnz kalmanla sonulanm olabilir mi?"
Ya da terapistin bir baka hastaya yapt u yorumu dnn-"Henry, dil
konusunda mthi bir yetenein var. Szckleri ok g -zel bir ekilde
kullanyorsun ve konuman dinlemekten zevk alyorum. Ama yalnzca seni
dinlemeye devam edersem sana fazla yardm edemeyeceimi hissediyorum. Oysa sana
sylemek istediim nemli bir ey var. Son birka dakikadr szcklerinin ve
cmlelerinin seninle iliki kurmak iin gsterdiim abaya engel olduunu
hissediyorum. Ben sana yaklamaya alyorum, sonra sen konumaya balyorsun
ve anlattklarn ok houma gitmekle birlikte sana yaknlamak yerine senden
uzaklatm hissediyorum; sanki szcklerin aramzda bir duvar oluturuyor.
Bunu biliyor muydun? Beni byle etkilemek mi istiyorsun?"
Bu rneklerin her birinde strateji ayndr. Terapist hastayla yaknlamak
istediini, fakat hastann szlerinin terapisti kendisinden uzaklatrdm ima
eder. Her hastamn yaknlk iin duyduu istee odaklanarak her birine nemli bir
geribeslem verir. Bu geribeslem farkl ekillerde verilseydi saldn veya
reddedilme olarak alglanabilirdi.
Geribeslemin sunumunda bir baka nemli ilkeyi de unutmamak gerekir. Geribeslemi
veren kiinin, kardakinin motivasyonu hakknda tahminlerde bulunmak yerine
kendi duygularna dayanarak yorumda bulunmas ok nemlidir. Baka bir deyile,
"Byle konutuunda kendimi dlanm hissediyorum," demek, "Beni dlyorsun,
202
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER
demekten her zaman daha iyidir, ikinci ifade kiinin savunmaya gemesini ve
kendisini kapamasna neden olur. lk ifadeyi yadsmak ya da ona saldrda
bulunmak mmkn deildir, nk sonu olarak konumac yalnzca hissetmeye hakk
olan duygularndan ve tepkilerinden sz etmektedir.
zetle, saduyulu terapist effaflya kazanlacak ok ey varken,
kaybedilecek hibir ey yoktur: terapist uyuma ynelik grup ve sosyal davran
konusunda hastalar iin model olur; hastann terapiye ve terapiste olan gveni
artar; hasta kendine deer verildiini hisseder; terapist hastay daha insancl
bir ekilde destekleyebilir ve ona ok deerli geribeslem verebilir.
Sonu
Yatan hasta gruplarn idare eden terapistlerin, farkl ortamlarda grup yapan
terapistlere gre ok farkl stratejik dnceleri vard* Zaman erevelerinin
radikal bir biimde deitirilmesi gerekir: y*' tan hasta terapi grubunun
yalnzca bir seanslk mr vardr. Bu yZ' den yatan hasta grup terapistlerinin
daha aktif olmalan ve hzla, etki11 bir ekilde almalar gerekir. Kisa terapi
sresi ve patolojinin ag*"' l, yatan hasta grup terapistinin yaplandrlm

ve olduka destek' leyici bir yaklam benimsemesini gerektirir. Etkin, ie


yarar, yap1' landnlm, destekleyici ve saduyulu biimde effaf olarak grup
<?' hmasm kolaylatrrlar.
Geriye, yatan hasta grup terapisi tekniinin nemli bir ilkesi ka1' di: imdi
anlatacam bu ilke, yatan hasta grup terapistinin burada' ve-imdi'de etkin bir
ekilde almas gerektiidir.
203
4. Blm
Liderlik Strateji ve Teknikleri: Burada-ve-imdi
2. Blmde, ayakta tedavi gren hastalarn geleneksel grup terapisinde buradave-imdi'nin kullanmnn altnda yatan temel ilkeyi anlattm. Bu blmde, yatan
hasta grup liderinin burada-ve-imdi'de etkin bir ekilde nasl alacan
anlatacam.
ncelikle, psikoterapide burada-ve-imdi'nin, o andaki terapi seansnn
olaylarna -yani burada, bu terapi odasnda, u anda olanlara-odaklanmay ifade
ettiini unutmayn. imdi-ve-burada oda, vurguyu hastann gemite
yaadklarmdan ve mevcut yaam durumundan uzaklatrr. Nota bene {dikkat edin],
vurguyu uzaHarmdk terimini kullanyorum. Burada-ve-imdi oda, gemi yaamn
ya da u anki yaama ait olaylarn nemsiz olduunu gstermez. Her birey, byk
lde zel hayatndaki gemi olaylarla biimlenir; her birey d dnyada
yaamak zorundadr; ve etkin bir terapi, kiinin gerek yaam durumuna daha
rahat bir ekilde uyum salamasna yardmc olmaldr. nemli olan nokta, terapi
grubunun gemie ya da "dardaki" yaam sorunlarna odaklanarak hastaya
yardmc olamayacadr Burada-ve-imdi'ye odaklanmak terapi grubunun
etkinliini artrr; burada-ve-imdi kk terapi grubunun enerji kaynadr.
204
LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER: BURADA-VE-SIMD!
Burada-ve-imdi'nin Mant
Bireyleraras renmeyi kolaylatrma
Burada-ve-imdi neden bu kadar vurgulanmaktadr? Ona odaklanmak teraptik
deiime nasl katkda bulunur? Bu sorulara yant vermek iin ncelikle ok az
sayda klinisyenin itiraz edecei iki temel varsaym ortaya koymam gerekiyor.*
lk varsaym, psikopatolojinin byk lde bireyleraras temelli olduudur.
Bireyler psikoterapiye ok sayda farkl semptom getirseler de, terapist btn
semptomlarn altnda bireyleraras iliki bileeninin yatt varsaymnda
bulunmaldr. Bireyleraras psikopatoloji teorisinin zndeki varsaym budur ve
terapistlerin grnen semptomu deil, altta yatan bireyleraras patolojiyi
tedavi etmesi gerektii sonucuna ulamamz salar.
kinci varsayma gre, hastann bireyleraras patolojisi kk terapi grubunda
tekrarlanr. Hastann yaad bireyleraras zorluk ne olursa olsun, hastann
terapi grubundaki davranlarnda grnecektir. Hasta gerek hayatta kstah,
saldrgan, baml, agzl, narsisist olabilir veya bireylerin birbiriyle
iliki kurarken kullandklar ok sayda uyumsuz yoldan birini kullanabilir.
Bunlar gruptaki davranlarna da aynen yansr. Bylece grup, hastann
bireyleraras davrannn bir "biyopsisi," gruptaki her hastann sosyal
mikrokozmosu haline gelir.
Eer bu iki varsaym doruysa, burada-ve-imdi rin nemi belirgin hale gelir.
Bireyin temel patolojisinin doasn kefetmek iin, teBu v a s a y m l a n n aynnti anlatm i i n Grup Psikoterapisinin Teori
ve Pratii adl kitabma baknz.1 I. Yalom, Grup Psihoterapisinin Teori ve
Pratii (Kabala Yaynevi, 2002).
205
KISA SREL GRUP TERAPLER
rapistin hastann patolojisinin btn gemiini renmesi gerekmez. Hastann
temel zorluklarm deerlendirmek iin terapistin gerekten istedii tek veri
grup srecinde aka grlr. Her hasta uyumsttz bireyleraras rntlerini
grup terapisi srecinde yeniden tekrarlar. stelik bu davran, her birinin
bak as farkl olan bir sr kii gzlemler. Terapistin grevi bu ok zengin
veri madenini ortaya karp hastann kullanmna sunmaktr. Terapist hastalarn
kendilerini dierlerinin grd gibi grmelerine ve gruptaki dier yelerle

iliki kurarken kullandklar uyumsuz yollar anlamalarna yardmc olarak,


bireysel sosyal dnyalarnda neyin ters gittiini anlamalarn salar.
Burada-ve-imdi oda, yalnzca her hasta iin paha biilmez bilgi kayna
salamakla kalmaz, hastalarn yeni davran trlerini denemelerine izin veren
gvenli bir alan salar. Davrann sabit hale gelmesinin nedenlerinden biri,
bireylerin kolay pes etmeyen felaket fantezileri gelitirmeleridir. Farkl
ekillerde davranrlarsa son derece tatsz bir olayn olacana inanrlar.
rnein yaltak, pasif bir adam daha giriken bir ekilde hareket etse (rnein
biriyle anlamazla dse, birinin szn kesse, kendisi iin daha fazla zaman
talep etse veya fkesini ifade etse) son derece tatsz sonularla (rnein
reddedilme, saldrgan bir karlk, alay edilme) karlaaca fantezisini
kurar. Deiimin meydana gelmesi iin bu felaket fantezilerinin boa kmas
gerekir. Fakat bu boa kma durumu bir deneyime dayanmaldr; felaket
fantezileri manta dayanmaz ve hibir entelektel ig-r onlan yok etmez.
Etkin teraptik mekanizma, kiinin korktuu davran trn denemesini ve
felaket fantezilerinin gereklemediini grmesini ierir. Bireyin ilk kez
giriken bir ekilde davrandnda fke veya reddedil206
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER: BURADA-VE-SIMDI
meyle karlamak yerine kabul edildiini, sayg grdn ve "daha fazla
sevildiini grmesi gl bir teraptik deneyimdir.
Fakat insann sradan sosyal evresi iinde yeni bir davran denemesi son
derece zordur. Riskler yksektir: deer verilen ilikiler paralanabilir;
bireyin dayand kii gidebilir; insann dierlerinden drst, "oyundan
arndrlm" tepkiler almasnn bir garantisi yoktur. Terapi grubunun buradave-imdi'si yeni davran denemek iin son derece gvenli bir ortamdr.
likiler gerektir, fakat ayn zamanda "ciddi deildir"; dier grup yeleri o
anda birey iin nemlidir, fakat gelecekteki hayatnda byk bir rol oynamaz.
stelik, terapi grubunun temel kural yelerin ne olursa olsun birbirleriyle
iletiimi srdrmeleridir. Terapistin varl riski azaltr; deien davrana
gsterilen tepkileri izleyen terapistin destekleyici varl hastaya gven
verir.
Terapi grubundaki basanlar ksa srede "grup-d" davrana genellenir. Grup
terapisti bu renme aktanmmm genellikle otomatik olarak gerekletiini
varsayar: hastalar grupta yeni bir davran ba-anyla denedikten sonra, baka
bir yerde davranlannda benzer deiiklikleri aamal olarak gerekletirirler.
Baz hastalar bu deiimi yapmada baarsz olurlar. Terapistin, hastann grup
iinde rendiklerini dandaki yaamna aktarmasnda ok daha dikkatli olmas
gerekir.
Dier Tedavi Edici Etmenlerin Kolaylatrlmas
Burada-ve-imdi oda yalnzca bireyleraras renmeyi kolaylatrmakla kalmaz,
grup terapideki dier tedavi edici etmenlerin devreye girmesi iin de ortam
hazrlar.
207
KisA SRELI GRUP TERAPILERI
Ballk
Kk terapi grubunda balln olumas isteniyorsa iki ltn yerine
getirilmesi gerekir.
1. yeler, grup etkinliklerini doal olarak doyurucu bir biimde yaamaldr.
2. yeler, grup grevinin kiisel adan nemli olduunu dnmeli ve bu grevin
tamamlanmasnda grubun etkin bir rol oynadm kabul etmelidir.
Burada-ve-imdi oda bu lt yerine getirir. Etkileim temelli bir grup
canldr; yapsnda bulunan grev uyarcdr; yeler srece katlr: hastalarn
byk ounluu etkileime katlr ve hibir ye merkezden ok uzak deildir.
Ayrca eer terapist hastalar gruba gerektii gibi hazrlarsa, burada-ve-imdi
odann nemi kolayca grlr. Temel varsaymlar kavramak hi de zor deildir:
hastalarn nemli bireyleraras sorunlar vardr ve bu sorunlar, hastalarn grup
ii davranlarnn incelenmesiyle anlalp dzeltilebilir. Kii hastaneye
biyolojik ya da sosyal temelli baka nedenlerle (varsam, depresyon veya i
kayb) gelmi olsa da, bu nemli sorunlara ek olarak bi-reyleraras
ilikilerinin baz ynlerini iyiletirmek istediini de kabul eder. Grubu, en

iyi yapt ey, yani uyumsuz bireyleraras davranlar dzeltmek iin


kullanmak ok yerinde olur.
"Orada-ve-o zaman" grubu bu ltleri yerine getirmez. Gruplar nadiren ballk
gelitiren bir tarzda ynetilirler. Genellikle orada-ve-o zaman format,
hastalarn hastaneye yatrlmalarndan sorumlu olan dardaki sorunlara
odaklanr. Grup problem zmeye odaklanr -bu her zaman baarsz olan bir
giriimdir, nk veriler, morali bozuk, nyargl bir gzlemci tarafndan
sunulmaktadr. Zaman iki veya yeden fazlasnn sorunlarna odaklanmaya izin
vermez. Bu yzden
208
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER: B U R A D A - V E - S I M D t
ou ye grupta olanlarla ilgilenmez. Sonu olarak da byle bir grup yeler
tarafndan nemsiz ve baarsz olarak grlr.
, Balln yatan hasta grup ortan iin bir baka yaran daha vardr. Kk
terapi grubunda bir bakas tarafndan kabul edildiini ve desteklendiini
hissetmenin sonucu olarak yeler gnn geri kalannda birbirlerine destekleyici
ekilde davranrlar. Bylece kendilerini diha az yalnz hissederler,
birbirlerinden yardm alrlar ve servis terapi programnn dier ynlerine
katlma olaslklar da ykselir.
zgecilik
yeler terapi gruplarnda birbirlerine yardm etmenin sonucu olarak kendileri de
yardm alm olurlar. Hastalarn birbirlerine yardmc olmalarnn saysz yolu
vardr. Orada-ve-o zaman gruplarnda birbirlerine destek salayabilirler ve
bazen bir yenin bana dert olan sorunlar iin zm nerirler. Burada-veimdi oda hastalann birbirlerine yardmc olmalar iin ok daha fazla frsat
verir: zellikle bireyleraras ilikileri konusunda birbirlerine paha biilmez
destek verirler. Geribeslem etkileimsel srecin kalbidir. Terapistin geribesleme katksn az sonra anlatacam.
Varoussa Etmenler
Burada-ve-imdi oda yelerin kiisel sorumluluk stlenmelerine yardmc olmada
ok etkilidir. Kk terapi grubunun en etkileyici zelliklerinden biri herkesin
"birlikte domasdr." Gruba giren yelerin birbirleriyle tarihsel gemileri
veya kklemi davran kalplar yoktur. Herkes grupta kendi bireyleraras
alanm yaratr. Becerikli terapist her hastann kendisi iin oluturduu yerden,
dolaysyla dierlerinin kendisine davranma ekillerinden sorumlu olduunu
209
KSA SREU GRUP TERAPLER
anlamasna yardmc olur. Grupta hastann bana gelen her ey kendi
davrannn bir sonucudur.
Terapist hastalan u renme aamalarndan geirmeye alr:
1.
Bakalar tarafndan nasl grnyorum? (geribeslem sreci).
2.
Davranlarm yznden bakakn kendilerini nasl hissediyor?
3.
Bu davran bakalarnn benimle ilgili fikirlerini ya da izlenimlerini
nasl etkiliyor?
4.
Ve son olarak, Bu admlar kendilik deerimle ilgili duygularm nasl
etkiliyor?
Bu admlarn hepsinin, hastalann davranlarndan kaynaklandna dikkat edin.
Bu renme ardklnn, hastalann dierlerinin kendilerine kar olan
davranlarndan ve tepkilerinden, dolaysyla kendi zsayglarndan sorumlu
olduklann anlamalanna yardmc olma gc vardr.
Burada-ve-imdi'nin iki Aamas
Burada-ve-imdi odann etkili olmas iin, biri olmadan dierinin teraptik
gcnn olmad iki adm -iki sembolik sray- iermesi gerekir. Birinci
yaant aamasnda grup yelerinin burada-ve-imdi'de yaamas gerekir:
dikkatlerini grup yelerine, terapiste ve gruba kar hissettikleri duygulanna
yneltmelidirler. Fakat burada-ve-imdi oda uyana ve ou kez heyecan verici
olsa da, ikinci anlama adm olmakszn teraptik deildir. Bu admda grubun
burada-ve-imdi "yaants"ndan bir anlam karmasna yardmc olunur. Grup
kendini, kendi ilemlerini incelemeli, kendisi zerinde dnmeli ve grupta
olanlan deerlendirmelidir. Bu nedenle burada-ve-imdi'nin teraptik kullanm
ikili bir srece dayanr: grup kendini bu-210

LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER: BURADA-VE-SIMD1


rada-ve-imdi'de yaar ve sonra kendisine dner: kendisi zerinde dnr ve az
nce olanlar inceler.
Burada-ve-imdi'nin ikili yapsnn terapistin teknii zerinde nemli etkileri
vardr: deneme aamas iin bir teknik, daha sonraki "kendi zerinde dnme"
aamas iin bir baka teknik kullanlr. Birinci aamada, terapistin grubu
nasl etkinletireceini, burada-ve-imdi odana nasl ynlendireceini bilmesi
gerekir. kinci aamada terapistin kendi zerinde dnme eylemini
kolaylatracak teknikleri bilmesi gerekir. kinci aamadaki tekniklerden
"aklama," "aa kavuturma," "yorumlama," veya "sre yorumu" olarak sz
ederiz. (Sre szc psikoterapide pek ok ekilde kullanlr. Ben, burada-veimdi odam oluturan ikinci admdan sz etmek zere kullamyo-rum. "Srecin"
"ierikten" ayrtrlmas gerekir. Bireyler etkileimde bulunurken
etkileimlerinin ierii ok aktr: katlmclar arasnda dei toku edilen
ak szcklerden oluur. Fakat etkileim srecini sorguladmzda u soruyu
sormalyz: Bu szckler etkileimde bulunan insanlarn ilikisinin doas
hakknda bize neler sylyor? Bylece "sre" her zaman ilikiyle ilgili bir
ifade olarak kalr.) Terapistin burada-ve-imdi odann ikinci aamasndaki
grevi sredn baz ynlerini -grup yeleri arasndaki ilikinin baz ynlerini aa kavuturmak veya aydnlatmaktr.
Bu kitap boyunca burada-ve-mdi'de almayla ilgili saysz rnek verdim.
Hatta szn ettiim her bir terapist mdahalesi veya yorumu burada-ve-imdi
mdahalesiydi. Bir kez olsun terapistin darya, burada-ve-imdi olmayan bir
malzemeye odaklanan bir yorumunu sunmadm. 5. Blmde, yeleri aka burada-veimd yaklamna ynlendiren bir model anlatacam. imdilik, temel teraptik
stratejileri ksaca tekrarlayacam.
211
KISA SOREU GRUP TERAPtLW
1. Aama: Burada-ve-$imdi'yi Harekete Geirmek
Grubu burada-ve-imdi'ye ynlendirmesi iin bir terapiste verebileceim en
nemli tavsiye burada-ve-imdi "dnmektir." Baka bir deyile, grup ne zaman
bir tartmaya girse sessizce, "Bu tartmay nasl burada-ve-imdi'ye
yneltebilirim?" diye dnmelisiniz. Babo dolaanlar, "dardaki"
malzemeye, gemi olaylarn tartmasna, soyut entelektel tartmalara
ynelenleri toparlamaya alan bir oban gibi olmalsnz.
Terapist yelerin birbirine kar daha kiisel olmalarna, birbirlerine
bakmalarna, birbirlerine dorudan yorumlar sunmalarna, birbirlerinin isimlerin
kullanmalarna yardmc olmaldr. Greviniz, dary ieriye, soyutu somuta,
kiisel olmayan kiisele yneltmektir. Bu yzden bir ye soyut bir yaknmayla
sze balarsa ("Daha giriken olmak istiyorum" veya "Kolayca gzm korkuyor,"
gibi) bu soyut yorumu daha somut ve bir baka grup yesini ilgilendiren bir
ekle dntrmenin bir yolunu bulmalsnz. rnein, "Ltfen, etrafna yle
bir bak. En ok kimden korkuyorsun?" Ya da bir ye yalnz olduundan sz
ediyorsa benzer ekilde, "Kendini bu gruptaki kiilerden uzak m tutuyorsun?
Kime yaknlamaya altn? Kime yaklamay istemiyorsun?" gibi sorular sorarak
hastay burada-ve-im-di'ye getirebilirsiniz. Aym genel strateji bireyleraras
yakmmalann tm iin geerlidir.
2. Aama: Sreci Aydnlatma
'
Grup yeleri burada-ve-imdi'yi yalnzca "yaarsa" -yani yalnzca bir dierine
kar duygularn ifade edilmesiyle ilgilenirlerse- grubu youn, heyecan verici
ve etkileyici bir deneyim olarak yaar, fakat
212
UDERL1K STRATEJ VE TEKNKLER: BURADA-VE-MD1
baka ortamlara aktaramayacak kadar az ey renirler. ok sayda aratrma
bulgusu, bir grup deneyiminden esasl bir ekilde yararlanmak iin, yelerin
burada-ve-imdi deneyimini kavramalarn salayacak bilisel bir ereveye
gereksinim duyduunu gstermektedir.2 Aklamann dayandrld ideolojik okul
(rnein psikanalitik, bi-reyleraras, etkileimsel veya getalt), bir
aklamann verilmi olmas gerei kadar nemli deildir.
.,r

Bu blmde, srecin aydnlatlmasyla ilgili olarak pek ok" rnek verilmitir.


rnein Mat ve Ruth arasndaki olay dnn. Terapist bu iki hastann
birbirine kar olan duygularn ifade etmelerini isteyerek burada-ve-imdi'yi
"harekete geirmiti." Ruth, Matt'le konumay reddetmi ve ancak terapistin
cesaretlendirmeiyle ona kar plan duygularna bakmay kabul etmiti. Matt'i
"sildiini syleyerek onunla daha fazla etkileimde bulunmay reddetmiti.
Matt, Ruthun kendisine kar olan tavrlar yznden hissettii inanmilik ve
fke duygularm ifade etmiti.
Bu duygularn ifadesi burada-ve-imdi'nin ilk aamasdr. kinci aama, yani
srecin aydnlatlmas srasnda terapist, Ruth'un "balamaz" oluuna ve
insanlar "silme" alkanlna bakmasna yardmc olmu ve davrannn
sonularn incelemesi iin ona cesaret vermiti. Ruth, Matt ve dierlerinin
reddedilme korkusu yznden kendisine yaklamaktan korktuklann renmiti.
Sonu olarak, yarglayc-h dierlerinden istedii destek ve ilgiyi almasna
engel olmutu. te yandan, Matt'in, davrannn sonularna bakmasna,
zellikle f -ke patlamalarnn bakalarm nasl korkuttuunu ve kendisinden
M. Lieberman, I. Yalom ve M. Mes, Encotmer Groups: First Facts (New York:
Basic Books, 1973), s. 365-68.
213
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
uzaklatrdm grmesine yardmc olunmutu.
Ya da Peter ve Ellen rneini dnn: burada-ve-imdi deneyimi Peter'n,
terapistin desteiyle, bir ye hakknda olumsuz bir ey sylemesini ieriyordu.
Peter grubun ok f a z l a zamann almasndan tr Elien'i hafife
eletirmiti. Ellen bu eletiri karsnda byk bir sknt yaam ve Peter,
Ellen'in tepkisi yznden kendini sulu hissetmiti.
Bu almanm geri kalan srecin aydnatlmasdr. Terapist hem Ellen'in hem de
Peter'n davranlarn incelemelerine yardmc olmutu. Ellen verdii an
tepkinin nedenlerini -herkes tarafndan sevilme gereksinimi, kendi
agzllnden korkmas, kendisi iin bir ey isterken yaad zorluu, vs.incelemiti. Peter da kendini onaya koymada ektii zorluun nedenlerini
incelemi ve felaket fantezilerinin mantksz yapm yava yava kefetmiti.
Burada-ve-imdi'rin harekete geirilmesi ve srecin aydnlatlmas birbirine
baml olaylardr: burada-ve-imdi grubunun teraptik olmas iin bir arada
bulunmalar gerekir. Bu iki aama arasnda hassas bir denge vardr; ve grubun
gereksinimlerine bal olarak terapist b i -rini ya da dierim vurgulayabilir.
rnein olduka entelektel savunmalar kullanabilen mhendislerden oluan bir
ayakta tedavi grubunda, terapist grubun burada-ve-imdi'yi yaamasna -yelerin
birbirine kar olan duygularn ifade etmelerine, geribeslem vermelerine,
dierlerinin kendileri iin nem tamasna izin vermelerine- daha fazla
odaklanabilir. ok fazla duygunun yaand bir grupta, terapist grubu
"yavalatabilir" ve srecin aydmlaulmas aamasn vurgulayarak yelerin ok f a
z l a etkilenmesine engel olur. rnein 3. Blmde, terapistin, "imdi birka
dakika durup biri iki adm geri ekilelim ve Mary ve John arasnda olanlar
anlayp anlamadmza bakalm," gibi
214
UDERL1K STRATEJt VE TEKNKLER: BURADA-VE-SIMD1
bir ifadeyle srecin aydnlatlmas aamasna geerek yatan hasta grubundaki
atmay hasl snrlandrdn anlatmtm.
Yatan Hasta Grubunda Burada-ve-imdi'nin Kullanm Konusunda Gz nnde
Bulundurulacak zel Noktalar
Yatan hasta grubunda ve uzun sreli ayakta tedavi grubunda bura-da-ve-imdi'yle
alan bir terapist iin temel stratejinin benzer olmasna ramen yine de
nemli farklar vardr. Daha nce vurguladm en belirgin fark, terapi sresinin
ilevidir: yatan hastalarla yaplan grup terapisi o kadar ksa srelidir ki,
bireyleraras patolojinin allmas olas deildir; terapist bireyleraras
sorunlarn belirlenmesiyle, srecin ksa bir sre iin aydnlatlmasyla ve
hastalarn hastane sonras terapilerinde rendiklerini kullanmalarn
salamayla yeti-nilmelidir.
Stratejideki bir dier nemli fark hastanede yatan hastalarn hastalnn
iddetidir. Yatan hasta grubunun yeleri, birbirleriyle burada-ve-imdi'de

iliki kuramayacak ve etkileimlerinden ortaya kan verileri


btnletiremeyecek kadar krlgan, muhta veya streslidir. O kadar
rahatszdrlar ki, aclannm hemen ve dorudan hafifletilmesini isterler. Sonu
olarak, terapi grubundaki burada-ve-imdi yaklamyla kafalar karr ve buna
direnirler. Dahas, kayglan ou kez o kadar youndur ki, yz yze etkileimin
ya da terapistin sunduu yorumlan zmlemenin yapsnda bulunan kaygya
katlanmada zorluk ekerler.
Burada-ve-imdi'nin Uygunluunu Gsterme
Buna uygun olarak grup terapisti tekniini, bu stres dzeyine uyacak
215
KSA SREL GRUP TERAPLER
ekilde deitirmelidir. Grup almasnn, her hastann yaamndaki kiisel
strese uygun olmasna dikkat etmelidir. nceki blmde, terapistin, grubun
al aamasnda grup terapisinin mantn aka nasl anlatmas gerektiini
ifade etmitim. Fakat bu i alla bitmez Terapistin seans boyunca, grup
ileyiinin "dardaki" sorunlarla nasl ilikili olduunu hastalara gstermeye
devam etmesi gerekir. Terapist bunu, her hastann grupta ortaya kan
rntlerle dardaki yaamlarnda karlat sorunlar arasndaki
paralellikleri fark etmesini salayarak yapabilir.
u klinik rnei dnn: bir kadn hasta her zaman mesafeli ve uzak grnd
iin Sarah'yla iliki kurmasnn zor olduunu syler. Dier yeler de ona
katlarak, Sarah'ya yaklamaya altklarn, f a -kat onun kendilerinden uzak
durduunu ifade ederler. Sarah, " B e n byleyim. Her zaman zppe olmakla
sulandm biliyorum, ama akas yalnzca yakn iliki kurmayla
ilgilenmiyorum o kadar. stelik, bu gruptaki hi kimseyle uzun sreli bir
ilikiyi mmkn klacak ortak bir eyim olduunu sanmyorum."
Sarah'mn yant kkrtcyd. Ya grupta bir amaza ya da az nce kendileriyle
iliki kurulmaya deecek kadar nemli olmadklar sylenen yelerin fkeli
tepkilerine neden olacakt. Ayrca Sarah bu konuyu srdrmeye istekli
grnmyordu, nk gruba aklad gibi depresyonda olduu iin hastanede
yatyordu. Eer dierleri onunla iliki kurmada zorluk ekiyorlarsa bu onlarn
sorunuydu, kendisinin deil.
Terapist gruptaki etkileimiyle hayattaki tatminsizlii arasnda bir iliki
olduunu anlamasn salamaya alt. Bu duruunun (zppe oluu, yakn iliki
kurmayla ilgilenmeyii) hayatta herhangi bir dezavantaja neden olup olmadn
sordu. Bunun iin bir bedel dyor
216
UDERK STRATEJ VE TEKNKLER: BURADA-VE-tMDl
muydu? Bakalaryla iliki kurma tarznda deitirmek istedii bir y var myd?
Terapist ayn zamanda grupta pek ok kiinin onunla ikilendiini gstererek
Sarah zerindeki basky ve onun savunmac tavrlarn azaltt; belli ki
insanlar onu ekici buluyor ve istiyor, onunla yaknlaamadklar iin
zlyorlard.
Sarah bu noktada yumuad. Her zaman byle olduunu, deiebileceini
sanmadn ve bakalarna kar sergiledii tavrlar yznden gerekten de bir
bedel dediini syledi. Depresyonu ksa sre nce gerekleen boanmasyla
balam ve umutsuzca yalnz kalm, yeni arkadalar ve tandklar edinmeye
almann olanakszl yznden de hareket edemez hale gelmiti.
Bu noktada terapistin seeneklerinden biri, Sarah'mn bireyleraras tarznn
evliliinin dalmasnda oynad rol kefetmesine yardmc olmakt. Grupta
sergiledii davran -uzakl, yarglaycl ve dokunulmaya isteksizliikocasn kendisinden uzaklatrm olabilir miydi? Bu tr sorular batan
karcdr, fakat onlardan uzak durulmaldr: yaygn yaplan bir taktik
hatasdr bu. Byle bir yaklam, Sarah'mn ve grubun dardaki bir konuya grupta olmayan ve grup yelerinin tanmad bir kocaya- odaklanmasna neden
olurdu. S a -rah'mn evlilikteki baarszl aceleci, yzeysel ve byk
olaslkla tatmin edici olmayan bir ekilde aklanm olurdu.
Bunun yerine terapist burada-ve-imdi'ye odaklanmaya devam etti. Sarah'ya,
gruptaki yelerin verdii geribeslemm yeni arkadalar edinmesinde ve
bakalaryla kurduu ilikileri derinletirmesinde ok yararl olabileceini
vurgulad. Hayatnda ona kar grup yelerinin hissettii eyleri hisseden -yani

onu ekici bulan, onunla yaknlamak isteyen, fakat uzakln hissedip onun
yaknlktan duyduu korkuyu zppelik veya kendine an gvenme olarak yanl
yorumlayan217
KISA SREU GRUP TERAPLER
baka insanlar olabilir miydi? Sarah yalnzca gndr h a s t a n e d e y d i
ve ok nemli bir ey renmiti: farknda olmadan insanlardan ser ekten
istedii eyi almasna engel olan mesajlar gnderiyordu.
Hastann Krlganl
Burada-ve-imdi'n, grup yelerinin nemli yaam sorunlaryla o l a n
ilikisini gstermek, her yenin grup almasna katlmaya dair isteini
artrr. stenen dzeyde motivasyon saladktan sonra terapistin grup yelerinin
krlganl konusuyla ilgilenmesi gerekir. 3. B l m -de terapist desteini
tartrken bu konudaki en nemli ilkeyi vurgulamtm: burada-ve-imdi
yaklam yzlemeyle, atmayla, dierlerinin zayfln iaret etmeyle,
sezgileri ifade etmeyle, insan ilikilerine ykc " K i m korkar hain kurttan?"
yaklamyla e a n l a m l d e -ildir. Tam tersine, burada-ve-imdi'nin
teraptik kullanmyla y e -ler birbirlerine gvenir; birbirlerinin gl
yanlarm vurgulayp birbirlerine destek ve yardm salarlar; ve dierleri
tarafndan nasl a l -glandklar ve onlardan nasl etkilendikleri konusundaki
bilgiyi y u -muak bir ekilde birbirlerine iletirler.
Geribeslem
Etkileimsel yaklamn z geribeslem srecidir (kiinin dierleriyle ilgili
alglarn paylamas). Terapist yelerin nasl yapc geribes-lem vereceklerini
ve kendilerine verilen geribeslemi nasl k u l l a n a c a k -larn retmeye
byk zen gstermelidir. Grup yeleri doal o l a -rak ve kendiliinden
geribeslem srecine girmezler. Aslmda, kiinin bir bakasnn davranyla
ilgili olarak zgrce yorumda bulunduu ok az ortam vardr. Bylesi dorudan
geribelemler genellikle t a b u 218
UDERUK STRATEJl VE TEKNtKLER!: BUKAOA-VE-IMDI
dur- buna izin veren neredeyse tek iliki anne/ocuk ilikisi ve bazen de am
derecede yakn (ya da ar derecede atmal) bir ilikidir.
Genellikle geribeslem srecini terapistin balatmas gerekir. Fakat grupta uygun
normlar bir kez oluturduktan sonra, hstalar geribes-lem istemede inisiyatif
alabilirler. rnein oturuma bakalarnn kendilerini nasl grdn veya hangi
davranlarnn insanlar kendilerinden uzaklatrdn veya korkuttuunu
bilmek istediklerini syleyerek balayabilirler.
Terapistin o zaman deerli geribeslem vermeleri iin hastalara yardm etmesi
gerekir. Yaplacak ilk i geribeslem verirken daha titiz olmalar konusunda
yelere yardm etmektir. lk turdaki yorumlar genellikle ok "yumuaktr":
"Senin ho biri olduunu dnyorum," veya "Sanrm fena deilsin," veya
"Senden ok holanyorum," gibi ifadeler kullanlr. lider geribesemi alann
ondan ne rendiini veya bu geribeslem turunun nasl bir yardm olduunu veya
en fazla hangi yorumu yararl bulduunu sorgulayarak daha yararl ve ayrntl
bir geribeslem verebilir.
Bu tr sorular genellikle geribeslem verenin daha titiz olmasna yardm eder.
yeler, kiinin kendisinin "ho biri" veya "fena deil" olduunu renmesinin
iyi bir ey olsa da, fazla yararl olmadn renirler. Terapist kr noktalar
kavramm tartarak yardmc olabilir: kiinin kendisiyle ilgili olarak
bakalarmm grd, ama kendisinin gremedii noktalardr bunlar. Bu yzden,
yelerin birbirlerine karlkl olarak yardmc olmalanmn nemli bir yolu,
birbirlerinin kr noktalarn daha fazla gstermeleridir. Bylece yeler,
geribeslem talep eden bireye, o kiinin halihazrda bilmedii veya alglamad
bir eyi sylemek iin cesaretlendirilirler.
Terapist hastalara destekleyici tarzda yol gstererek bu sreci ko219
KISA SREU GRUP TERAPILERI
laylatrabilir. Geribeslem ortaya karmann etkili yollarndan biri u soruyu
sormaktr: "Farz edelim ki, hastaneden ktktan sonra sen ve John oda arkada
oldunuz [veya birlikte alyorsunuz veya bir gemi kazasndan sonra bir adada

mahzur kaldnz]. john'un hangi davran onunla ideal bir iliki gelitirmene
engel olurdu?"
Bu sorunun ifade edilmesi geribeslem verilmesinin, bir baka kuralm daha
gstermektedir. Terapist, yelerin, bir dierinin kiiliiyle ilgili -nadiren
yarar olan, genellikle zsaygy dren ve savun-malan artran- genel
yorumlardan ok, birbirlerinin belirli zellikleri veya davranlar konusunda
geribeslem vermelerini salamaldr. Kii, "Seni ekici bulmuyorum," veya "Senin
yannda olmaktan holanmyorum," veya "Senin ilgin olduunu dnmyorum," gibi
eyler duymaktan bir yarar grmez. Dier insanlarn kendisinden uzaklamasna ya
da soumasna neden olan bir davranyla ilgili bir eyler duymak ok daha
yararldr. "Seninle konuurken ok rahatsz oluyorum, Joe, nk yzme hi
bakmyorsun. Baklarn benden kardn iin sylediklerimle ilgilenmediini
ya da benden kurtulmaya altn hissediyorum," veya, "Senin yanmda pek rahat
olduumu syleyemem, nk bana hi itiraz etmiyorsun. Bu yzden herhangi bir
konuda ne dndn bilemiyorum. Yalnzca senden duymay istediimi sandn
eyler sylediini dnyorum," veya "Durmadan kendini yermenden
holanmyorum," gibi yorumlar kiiye mutlaka yararl olur.
Btn bu geribeem rneklerinin, hastann deitirme gcne sahip olduu
alanlarda olduuna dftkat edin. Bireyin deitiremeyecei ynleriyle (rnein
fiziksel grn) ilgili yorumlar, zellikle ksa sreli hastane almasnda
yapc deildir. Uzun sreli terapi gruplannda fiziksel grnmle ilgili
geribesiemle alacak zaman vardr. Bu tr
220
UDERUK STRATEJ VE TEKNKLER: BURADA-VE-SMDt
olarda kii, izikse grnnn dier insanlar zerindeki etkisi konusunda
nem bilgiler edinir ve bylece bireyleraras ilikilerde kendini nasl
sunduuna dair d a h a ak b i r fikri olabilir. Ayrca b i r i -sinin fiziksel
grnne tepki veren bir kii kendisi baklanda pek ok ey renebilir. Bir
kiinin fiziksel grn, bir gruptaki yeler zerinde ok farkl etkiler
yaratr ve her ye iin farkl anlamlar tar. Bu grng, ber yenin belirli
bir kiiye neden o ekilde tepki verdiini aratrmas iin cesaret verir.
Bununla birlikte, akut yatan hasta grubunda byle bir alma iin zaman yoktur
ve fiziksel grnmn olumsuz yanlan konusunda verilen geribeslem kanlmaz b i
r ekilde savunmaya ve alp bir eyler renmek yerine kapanmaya neden olur.
Terapistler geribeslem verme srecine o kadar alrlar ki, bunun grup
yelerinin byk ounluu iin yeni bir sre olduunu ve byk kayg
uyandrdn zaman zaman unuturlar. Grup yeleri geri-besleme kar o kadar
duyarldrlar ki, donup kalr ve fazla dikkatli dinlemezler. Duyduklarn
arptabilirler, fakat o kadar kaygldrlar ki, kardakinden aklama
isteyemezler.
rnein bir grupta Cari, Don'm her zaman ok fazla "iine gmlm" olduunu
syledi. Don'm yorumu abuk ve iddetli oldu; birka dakika iinde insanlann,
onlarla gerekten ilgileniyor olmasn takdir etmediklerinden yaknarak,
gzyalarna gmld. Neden srekli olarak insanlara bir eyler verdii halde
karlnda hep nankrlk ve sulamayla karlayordu?
"Terapist bu noktada burada-ve-imdi'nin yaant aamasn durdurdu ve Don'
sTecin aydnlatlmas aamasna ekti. Terapist oriu bu ilikide kendisine
hi ans tanmadm ve CarVn geribes-'envini olabilecek en kt ekilde
yorumladn f a T k etmiti. Baka
221
KISA SRE GRUP TERAPLER
hangi seenekleri vard? Don, grubun yardmyla dier seeneklerini aratrd.
Birincisi, onu ok iyi anladndan emin olmak iin Carl'a "ok fazla iine
gmlm" demekle neyi kastettiini sorabilirdi. Bir dier seenei dier
yelerden geribeslem almak olabilirdi. Hepsi Carl'n gzlemine katlyor muydu?
Yoksa bu yalnzca Carl'a ait bir dnce miydi?
Don ilk seenei izleyerek Carl'a iine gmlm terimiyle tam olarak neyi
kastettiim sordu. Kukusuz Carl'n, kendisinin bencil olduunu ve yalnzca
kendisini dndn kastettiini sanyordu; oysa Carl'n kastettii ey
tamamen farklyd: Don'n srekli olarak her eyi psikolojietirdiini, ister
kendisinin, ister bakasnn olsun hep problemlerle ilgilendiini sylemek

istemiti. Cari, Don'n kendi kendine hi frsat vermediini gzlemiti: hi


voleybol oynamyor, egzersiz yapmaya kmyor, dier insanlarla oyun oynamyor
ve her eyi brakp biraz elenmiyordu.
Btn bunlarn Don zerindeki etkisi ok byk oldu. Carl'n ge-ribesemi
konusunda hi dnmeden bir sonuca varmasnn tekil bir olay olmad,
sregelen bir rntnn bir yansmas olabilecei olaslna kar gzlerini
at.
*
Olumsuz geribeslemin her zaman incittiini akldan karmayn. Terapist bu
geree kar sorumlu olmak ve hasta inkar etse de acsn hafifletmeye yardmc
olmaldr.
u klinik rnei dnn: olduka ekici ve izoid bir hasta olan Herb,
zellikle kadnlarla yakn iliki kurma ve srdrmedeki byk zorluunu ifade
ediyordu. Dier grup yelerinden kadnlarla arasnn neden hi dzelmedigini
anlamasna yardmc olabilecek geribeslero istedi. ekici bir izofren olan
Lorraine ona u ilgin geribeslerm verdi: "Eer istiridye yiyorsam, yalnzca
etle ilgilenirim, kabuguyla
222
LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER: BURADA-VE-S1MDI
deil istiridyenin kabuu ok gzel de olsa gerekten nemli olan ey iidir."
Herb glmsedi, ona teekkr edip syledikleriyle ilgilendiini ve zerinde
dikkatle dneceini syledi. Ancak grup srerken Herb'n kafasnn Lorraine'in
syledikleriyle megul olduu belliydi. Kendisine yaplan dier yorumlan
dinlemiyor, teki yelerle ilgilenmiyordu.
Terapist, Herb'n bunu kabul etmemesine ramen, onun bu geri-beslemle incindii
varsayamyla hareket ederek, yedi sekiz dakika geriye gitmesini ve Lorraine
kendisiyle konutuktan sonra hissettiklerini grupla tam olarak paylamasn
istedi. Herb yalnzca daha nce sylediklerini tekrarlad. Terapist biraz daha
zorlayarak o srada Herb'n gzlerinden byk bir acnn yansdn syledi.
Sonunda Herb unlar syledi, "Tamam, ite hissettiklerim. Balon u konuana!
Lorraine, senin de benden iyi olduunu sanmyorum."
Terapist Herb'n fkesini anladm, ama daha derin bir katmana inmesini
syledi. fkesinin altnda ne vard? Herb baka bir duygusu olduunu reddetti.
Bunun zerine terapist bu duygulan Herb'n yerine ifade etti: "Senin yerinde
olsaydm Lorraine bunlan sylediinde ac duyardm." Herb ban sallarken
gzleri dolmutu. Terapist bunun zerine, "O gzyaiann seslendirebilir misin?"
dedi. Herb Lor-rame'e dnp, "Lorraine, sylediklerin kendimi ok kt
hissetmeme neden oldu, iimde hibir eyin olmadn hissettim ve bu ok ac
enyor." Lorraine'in hemen verdii yant, "imdi eti de kabuu da iviyorum,"
oldu.
Geribeslemin bu ekilde ilenmesi Herb iin ok nemli bir etki-eimdi. Kendi
aknlna ramen acsn ve incinmiliini ifade ete yetenei, Lorraine'in
ona yaknlamasn ve onu ekici bulmasn
223

KSA SREL GRUP TERAPLER


salayan eyin ta kendisiydi. Herb nemli bir ey renmiti. Gru bun yardm
etmesini istedii konu, kadrolarla ilikilerinde neden hen baarsz olduunu
anlamakt. Dardaki kabuunu parlak tutma u -runa, daha insancl, daha
hassas olan taraflarn bastrdn renmi oldu.
Geribeslem geribeslemi yaratr. Geribeslem veren bir kii bu s -re sonunda
kendisi hakknda bir ey renir. rnein Jerry, birka grup oturumuna
katlmt ve verdii geribeslemler hep ho ve rahatlatc olmakla birlikte
ynelttii kiiye yararl olmuyordu. B u n u n zerine grup yeleri Jerry'nin
herhangi bir konuda radikal bir gr asna sahip olmadaki isteksizlii
konusunda geribeslem verdiler. Jerry o zaman birisini gcendirmekten duyduu
korkuyu ve herkes tarafndan sevilip sayg duyulma isteini dile geurdi. Jerry
bu davrannn sonucunda olaanst derecede mlayim bir kii haline gelmiti.
Hi kimseyi gcendirmemekle birlikte kimseyi ilgilendirmiyordu da. Diplomasi ve
tarafszlk uluslararas ilikilerde byk nem tayabilir, fakat bireyleraras
ilikilerde son derece skc olmaya neden olur.
Bir baka klinik rnek: Jeff ve Michael birbiriyle iliki kurmaya alyor,
fakat bunu yaparken byk zorluk yayorlard. Michael depresyonda olduunu

sylemesine ramen srekli olarak glyordu, bu yzden gruptaki yeler


kahkahasnn onlar arttn sylediler. Jeff ise hi armadm,
Michael'm "iini okuduunu" syledi. M i c -hael buna olduka olumsuz tepki
verdi ve bundan somaki etkileimleri ekimeli ve savunmac bir hal ald.
Bu noktada lider mdahale edip Michael'dan Jeff in kendisine sylediini sand
eyi sylemesini istedi. Michael'm yorumu, Jeffin, kendisinin ok daha akll
olduunu ve zavall, saf Michael'm iim
224
UDERL1K STRATEJ VE TEKNKLER: BURADA-VE-SIMDI
kurabildiini syledii eklindeydi. Dier grup yeleri de Micha-V
yorumuna
kanlyor, ancak bu yorumun Jeffin tavrlarna pek vmadau dnyorlard. Jeff
bu yorum karsnda byk akm-k vasad, fakat szcklerinin neden o ekilde
yorumlandn arlayabiliyordu. Aslnda onun Michael'a sylemek istedii ey,
kendisini ^ Michael'a yakn hissettii ve ikisinin ayn frekansta olduu,
birbirlerini iyi anladklaryd. Bunun zerine grup jeffin bunu Michael'a neden
daha ak bir ekilde syleyemediini anlamasna yardmc oldu. Ksa sre sonra
Jeff, olumlu bir ey sylerken yaad zorluklan aratrmaya balad.
Geribeslemi veren kii kendi duygulann -kardaki kiinin davran yznden
uyanan duygulann- anlatrsa geribeslem daha yapc olur. Kii X'in syledii
bir ey karsnda neler dndn deil, neler hissettiini sylediinde
terapi kolaylar. Bu tekniklerin hepsinde olduu gibi terapist, ak talimatlar
verebilir veya geribeslem vererek grup yeleri iin model oluturabilir.
u rnei dnn: on yenin ember biiminde dizilmi sandalyelere oturmasyla
oturum balad. Bir kadn bo sandalyeler bulunmasna ramen sandalyelerden
birinin nnde yere oturuyor veya ara sra srt st uzanyordu. Oturumun
banda bu hasta dier insanlarla yakn iliki kurma isteini belirtmiti.
Oturumun ilerleyen dakikalarnda terapist hastann gndemi zerinde almasn
kolaylatrmak iin u geribeslemi verdi:
"Rita, bugn seninle ilgili olarak hissettiim bir duygumu paylamak istiyorum,
nk senin gndemine ok iyi uyuyor. Dandaki arkadalarndan biri olsam neler
hissedeceimi dnmeye alyorum. Salt yerde oturduun iin bugn seninle,
dier grup yeleriyle Kurduum gibi iliki kurmamn zor olduunu biliyorum.
Bunun res-225
t ;'
KSA SREL GRUP TERAPLER
i veya gayriresmi olmayla bir ilgisi yok, nk yerde oturmay h*
de severim. Ama nemli olan, senden ok yukarda oturmam v
sana yksekten bakyor olmam; ayn ekilde sen de aada oturun k,
grmek iin yukar bakyorsun. Bu ikimiz arasnda bir dengesizlik byk bir
uurum oluturuyor, sanki sen kk ve gensin, ben h-yk ve yalym. Bu
sylediklerimin senin iin bir anlam var m o Bugn dier yelerin senin
hakknda syledikleriyle ya da senin hal hazrda bildiklerinle uyuuyor mu?"
Garip, Bozucu Olaylar: Bireyleraras ilikinin Yararna Kullanm
Burada-ve-imdi'nin yatan hasta ve ayakta tedavi gruplanndaki kullanm
arasndaki bir dier nemli fark, yatan hasta grubunun sk sk arpc, nceden
tahmin edilemeyen olaylarla kesilmesidir. Tipik bir ayakta tedavi grubunun
tersine, yatan hasta grubunun yeleri o kadar ar bir biimde hastadr ki,
dnlerindeki karklk onlan ylesine etkiler ki, aklanamayan olaylar ok
sk grlr: yelerden biri aniden hi de uygun olmayan veya psikotik bir yorum
getirebilir; birisi garip sulamalarda bulunabilir; bir dieri frlayp o d a d
a n kaabilir; kimisi aklanamaz derecede gl olumlu ve olumsuz d u y -gular
ifade edebilir; kimisi uykuya dalp horlamaya balayabilir; bir dieri ise
varsananna tepki verebilir. Beklenmedik, ou kez kanmann mmkn olmad
olaylarn bylesine geni dalm grup t e -rapistinin ban dndrebilir, bir
dahaki grup oturumuna keyifsiz bir yzle ve yumruklarn skarak gelmesine neden
olabilir.
Fakat terapisti bu dengesizlie kar koruyacak basit bir ilke vardr.
Terapistin en sarsc olaylan bile yararl teraptik almaya d-226
LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER: 8URADA-VE-S1MD1
- trmesini salayan bir ilkedir bu: gruptaki btn daylar bireylerar&iakerinyararmaMkm\malr.

Burada-ve-imdi'nin kullanmnn altnda yatan temel varsaym hatrlayn: btn


hastalarn grup-ii davran, grup-d davranlarnn bir yansmasdr. Baka
bir deyile, para btnn yansmasdr. Bu yzden gruptaki btn olaylar bilgi
vericidir; ve terapist kendine hakim olup grubu alma aamasnda tutabilirse,
btn grup olaylar terapiyi zenginletirecek nemli veriler salar. Eer bir
olay arpc ya da ok anysa lider, rendiklerini o srada kullanamayacak
kadar stresli olabilir (bu malzemeyi daha sonra da bir araya getirebilir); fakat
grup yelerinin olaya verdikleri gl tepkiler teraptik alma iin
kullanlabilir.
Burada yeni bir ilkeye gerek yoktur. Gruptaki bireyleraras olay-lann terapi
iin veri saladn zaten ifade etmitim. Grupta ok eidi olaylar meydana
gelebilir; terapist grubun dikkatim bir olaya ekerek, yelerin o olay analiz
edip ders karmalarna yardm edebilir. Buradaki en nemli konu iin iine
karan duygunun derecesidir Grupta meydana gelen olaylarn bazlar gruba
nemsiz ya da zararsz grnrken, bazlar felaket gibi gelebilir. Olay ne
olursa olsun, terapistin grevi, olayn teraptik potansiyelini anlamak ve
grubun da anlamasn salamaktr. Baz klinik rnekler aydnlatc olabilir. Pek
arpc olmayp h e r g n yaanabilecek olaylarla balayacam ve y a -va
yava felaketi andran olaylara doru geeceim.
Kanepede Yer Yok
Paul ve bir baka hasta oturumun banda iki kiilik kanepede oturuyordu;
olduka iman bir kadn olan Eleanr yanlarna gidip aralarj227
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
na oturup oturamayacam sordu. Paul, "Tabii," dedi ve Eleanor a r a -larna
skt. Birka dakika sonra Paul byk bir gayretle oturduu yerden kalkp
biraz daha geni bir yere ihtiyac olduunu mrldanarak emberdeki bo
sandalyelerden birine geti.
B i r a z sonra terapist bu o l a y n srecine odakland. Eleanor k a n e p e
-de yanlarna oturup oturamayacan sorduunda Paul ne hissetmiti? Eleanor'a
ne syleyebilirdi? Paul, "Eleanor, kanepede yer yok. B o sandalyelerden birine
oturmam tercih ederim," diyebileceini syledi. "Ama bunu yapsaydm Eleanor
yklrd," diye de ekledi. Eleanor, "Belki de byle bir ey duymaya ihtiyacm
vard," dedi. Terapist F a -uln dikkatini, birka dakika sonra kalkp baka bir
yere geerek ayn mesaj vermi olduuna ekti. Yalnzca bu daha dolayl bir
mesajd ve Eleanor'u belirsiz bir konumda brakrken Paul'n de kendi kendine
kzmasna neden olmutu.
Bu olayn tartlmasnn Paul'n dardaki hayatyla byk bir ilikisi vard.
nceki gn, intihar giriimi ve pi<avatri hastanesine yatrlm olmas
yznden iinden atlacan renmiti. Bunun olmasna izin mi vermesi, yoksa
iinden yasal o l m a y a n bir ekilde -karlmaya kar yasal ilem mi
yapmas gerektiini dnyordu. Eleanor ve kanepeyle ilgili almas aslmda bu
nemli konuyla ilgiliydi.
Pasif Kontrol
Chuck gruba ilk kez katlyordu. Terapist onu selamlayp gruba uyum salamasna
yardma oldu, fakat Ouck'tan ba sallama dahil hibir tepki alamad iin
kendini rahatsz hissedip devam etmesi mi, yoksa Chuck'm tepki vermesini mi
beklemesi gerektiinden emin
228
LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER: BURADA-VE-IMD1 S
A sildi D a h a sonra bu olaya dnerek Chuck'la duygulanm paylat. rmbun dier
yeleri yemek srasnda onunla konumaya altklan- a m a Chuck'n yalnz
kalmak iin masanm dier ucuna getiini sylediler. yelerin tepkileri
eitliydi: bazdan incinmi, bazdan hakarete uradn dnp fkelenmi,
bazlanysa armt. Chuck akna dnmt; dierleri zerinde brakt bu
etkilerin farknda deildi. zellikle terapistin rahatszl onu ok
artmt. Ona gre kendisi gibi birinin terapist zerinde byle bir etki
yaratmas ok artcyd, nk kendisinin son derece kk ve rkek olduunu
hissediyordu: insanlarla az konumasnn nedeni, onlann kendisinden daha byk,
daha gl ve daha hzl olduunu dnmesiydi.
Terapist fkeleniyor: Betty'nin Karn Aryor

B i r grup, liderin sinirlenmesinden her zaman ok etkilenir. Psikotik < hasta


Jack istee bal st dzey grubuna katldnda b ^ y l e bir olay meydana
geldi. Jack dier hastalara kar tacizkrd ve birka tanesini fiziksel
iddetle tehdit etmiti; o gn daha erken saatte ondrt gn "kilit altnda
tutulmasna" dair yasal bir karar gerekli olmutu. Grup lideri bu karan
imzalayan iki psikiyatristten biriydi.
Seansn birka dakikas getikten sonra Jack'in gruba almak iin "eil,
bagnp armak ve karan imzalad iin terapisti tehdit et-k iin geldii
belli olmutu. Terapist, Jack kendisine saldrd m "eg. grubun o gn
yapabilecei almalan bozduu iin gzle rlr biimde sinirlenmiti. Terapist
bu fkesini ifade edip onunla 13 sonra konuacam syledi, fakat u an iin
izgiyi amt ve ' Ptan aynlmas gerekiyordu. Jack bir sre daha sylendikten
sonra u n d a gruptan aynld. B e dakika sren bu olay, baz yeler iin
229
KISA SREU GRUP TERAPLER
rahatszlk vericiydi. zellikle Beth karn agnlan yznden gruptan aynlmak
istiycdu. (Betty ciddi, tan konamayan kann agnlan yznden tekrar tekrar
hastaneye yatan bir hastayd.)
Terapist bu olay terapinin yaranna kullanmaya alt ve Betty'yi arsna
teslim olmak yerine oturumda kalmaya ikna etmek iin elindeki her imkn
kulland. Betty be dakika daha kalp hissettikleri hakknda konumaya alt.
Grup Betty'nin agnnn ne zaman baladm bulmaya almasna yardmc oldu.
Grne gre, an terapistle Jack arasndaki fkeli konuma srasnda
balamt. B e t t y s a -vunmaya geerek iki olayn birbiriyle ilgili
olmadn syledi. Betty'yle iyi ve destekleyici bir ilikisi olan terapist
onunla yumuak bir ekilde yzleerek daha fazlas olduuna inandn belirtti.
Betty'ye aklndan geen baz dnceleri ifade etti: "Betty, benim h a k -kmda
baz olumlu duygulann ifade ettiini biliyorum. Aynca b e -nim yumuak huylu
bir insan olduumu dndn de biliyorum, nk dnk oturumda benim en ok
bu zelliimden holandn sylemitin. Bu yzden, kendimi kaybedip bir
hastaya fkelenmem karsnda nasl armazsn? Neden byle bir olasla
bakmay bile reddediyorsun? Bu gruba sadk bir ekilde devam ediyorsun. Deimek
istediini biliyorum. Neden kendine bakmay reddediyorsun?"
Onun aalayan bir tarzda deil, destekleyici bir tarzda yapt bu konumann
sonunda Betty arsnn gerekten de terapistle Jack arasndaki konumayla
baladn ve terapistin fkesi yznden b -yk bir korkuya kapldn kabul
etti. Terapistin "Neden?" sorusu zerine Betty, eer terapist Jack karsnda
kendini kaybedebiliyor onun karsnda da kaybedebileceini dndn syledi.
Terapist soruyu biraz daha ileriye gtrd: "Sonra ne olur? O man aramzda ne
olacam hayal ediyorsun?" Betty o zaman
230
LDERUK STRATEJ VE TEKNKLER: BURADA-VE-!
alanlara girdi. Terapistin ve dier erkeklerin, zellikle sayg duvdugu
erkeklerin, bakmna ve onayna ne kadar gereksinimi olduunu ifade etti.
Bu noktaya gelene kadar grup olduka canl bir tartmann iine girmiti;
birka ye kendini kaybettii iin terapiste gl tepkiler vermiti. Baz
yeler Betty gibi rkmt; dierleri terapisti anlyordu <e grubun zamanm
tketmesine izin vermektense Jack'i dar kard iin ona mteekkirdi;
kimileriyse daha insan gibi grnd iin terapiste daha yakn olduklarn
hissediyorlard.
Terapist tartmann ortasnda Betty'ye yumuak bir ekilde arsnn durumunu
sordu. Betty'nin "kendisi bile ard." Ars yok olmutu; son yirmi dakika
boyunca arsn tamamen unutmutu. Terapist, Betty'nin bu olaydan bir eyler
renmesine yardmc olma frsatm karmad. Oturumda birka kez ve son olarak
da "toparlama" aamasnda bunun Betty iin gerekten de azimli bir grup
almas olduunu syledi, ilk kez arsnn "kontroln" eline almt;
oturum srasnda arnn kaynam iaret edebilmi ve daha da nemlisi, day
terk ederek arya yenilmektense onun zerinde almay ter- etmiti. Terapist
bu oturumun gelecekte aryla ba etmede bir flek oluturabileceini vurgulad:
arnn balamasyla ilgili olayla-car duyarl olabilir ve bu olaylarla ilgili
duygularn bakalaryla lma riskini
alabilirdi.
Agn
kiinin ruhsal

sknt
hissettiinin a ldir; arnn kendisi nemli bir ruhsal olay deil,
kiinin olay tarUmlamasma yardm eden bir ipucudur.
^gme: Frtna Sonras Temizlik
ey oturumu Jill adl yenin srt agns yznden zaman zaman
I
KSA SOREU GRUP TERAPLER
oturmas, zaman zaman yere uzanmasyla balad. Hastanede olma mn en nemli
nedeni bu srt agrsyd. Birka gndr serviste o lm a V la birlikte istee
bal bu gruba ilk kez katlyordu. Terapist s e a n s a katlmasn isteyince o
gn yalnzca gruptakilerin a l m a s n s e y r e t -mek istediini
syledi. Terapist direnerek Jill'i zerinde a l m a k i s -tedii bir
gndem belirlemesi iin onu cesaretlendirdi (bkz. 5. B -lm). Jill,
savunmalar gl, yksek kayg dzeyi olmakszn s o m a -tik belirtiler
gsteren bir hastayd. Bu yzden terapist o n u n l a p s i k o -lojik adan
daha zayf bir hastayla yapmayaca gibi yzleti. S o n u n -da Jill ok sk
incindiini ve insanlara d a h a f a z l a g v e n m e s i g e r e k t i -ini
syledi; belki bu konuda alabilirdi.
Terapist (bir sonraki blmde anlatlan gndem belirleme i l k e l e -rine uygun
olarak) burada-ve-imdi balamnda gndem belirlemesi iin ona rehberlik etti.
Jl'den grup yelerinden kimin k a r s n d a kendisini en fazla savunmasz
hissettiini ve kimin karsnda b y l e hissetmediini sylemesini istedi.
Jill gruptaki herkesin karsnda kendini ayn ekilde savunmasz hissettiini
syleyerek bu soruya y a -nt vermeyi reddetti. (Duygularn herkese kar ayn
olduunu s y -lenmesi burada-ve-imdi'de almaya kar gsterilen yaygn bir
d i -rentir ve hibir zaman doru deildir! Terapistin direnip h a s t a n n
gruptakiler arasnda ayrm yapmasna yardmc olmas gerekir.) T e -rapist
byle bir tarafszln olanaksz olduunu syledi. Jill sonunda terapistin
sylediklerini kabul ederek, "Tamam, kendimi en f a z l a sa vunmasz hissetmeme
neden olanlar Bili, Marilyn ve Kate," d e d i - (e-sadf o ki bu hastalarn
de ecinseldi.)
Histerik karakter bozukluu olan, kadns, gsterili ecinsel B JilFin adn
sylemesinden an derecede rahatsz olmutu. JiUn derilerini duymak isteyip
unlar syledi, "Ben senin arkadanm,
232
UDERUK STRATQl VE TEKNKLH: BURADA-VE-S1MD1
kars! nazik o l m a y a , alyorum, her zaman birlikte yryoruz.
, en ^ n i setin? Bunu bana nasl yaparsm?"
lill yle yamt verdi, "Sorun sen deilsin, Bili! Yalnzca escinsel-l re kar
kark hisler besliyorum. B e n ocukken amcam ecinsel telcisinin olduu biri
tarafndan-ldrld ve bu ailemde byk bir skandala yol at. stelik, san
Francisco'da baz ecinsel erkekler, durumlarn 'gizlemek' iin benimle karak
beni kullanyorlar."
Jill'in aklamas Bill'i daha da zd. Somurttu, surat ast ve sonra yksek
sesle alamaya balad. Jill'in yannda oturuyordu, sandalyesini kar keye
ekti. Bu arada gzyalar arasnda kendi kendine bu hakaretin stesinden nasl
geleceini sormaya balad. Hastaneye yardm almak iin geldiini, oysa bu grup
oturumunun kendisini en az iki, hafta geriye gtrdn syledi.
Bu srada Jill'in srt ars iyice dayanlmaz oldu ve ne oturmas ne uzanmas
any geirmedi; yalnzca yrrken agrmm hafiflediini syleyerek odada
dolamaya balad. Bu durumun grubun dikkatini iyice dattm sylemeye gerek
yok. Grup yeleri grubu byle boz dugu iin Jill'e sinirlenmeye baladlar.
Ksacas, oturumda iler hi de iyi gitmiyordu!
Fakat deneyimli bir grup lideri olan terapist, soukkanlln ko ruyarak bu
mutsuz olaylar terapinin yararna kulland. Bili ve JilFi, ortaya kan veriler
zerinde almaya zorlad. nce Bill'in duygularn tanyp daha dorudan bir
ekilde ifade etmesine yardma oldu. Bili bir sre konuamayacak kadar skntl
olduu iin, terapist byle zamanlarda ok yararl olan bir teknii kulland:
dier yelerin kendilerini Bill'in yerine koyarak onun adna konumalarm
istedi. Onlarn yardmyla Bili yava yava duygularm Ji'e z-ykc, dolayl
ekilde (alayarak, histeri krizi geirerek, kendine ikence ede233

KISA SREL GRUP TERAPLER


rek, Jill'in sululuk duygularn artrmak iin yaad sknty abar tarak)
ifade etmeyi brakt ve daha basit ve dorudan bir biimde incindiini, Jill'den
ok holandn ve onun kendisine hi sayg duymadn fark ederek zldn
belirtti. Gsnde ve karnnda hissettii arnn da ok arttn ve Jill'in
bir ekilde bu agny hafifletmesini ya da yok etmesini istediini syledi.
Arsn dorudan ifade etmesi Bili iin nemli bir almayd ve hastaneye
yatrlmasnn en nemli nedenleriyle yakndan ilgiliydi. Bir sevgiliye
kaybettikten ya da kaybetme tehdidinden sonra birka kez z-ykc
davranlarda, genellikle intihar giriiminde bulunmutu. Hatta son sevgilisiyle
kavga ettikten sonra bileklerini kestii iin hastaneye yatrlmt. Bu yzden,
z-ykc davranlar iine girmek yerine acsn ifade etmek ve sevgiyi
dorudan istemek Bili iin ok yararlyd.
Lider bu olayn baka bir ynn, yani Jill'in yorumuna verdii an tepkiyi
incelemesi iin Bill'i cesaretlendirdi. Jill'in adn verdii dier iki ye, ok
az sknt belirtisi gstermiti, oysa bunlardan biri Jill'in oda arkadayd.
Bill'in durumu an derecede kiiselletirdigi kolayca grlyordu: ne de olsa
Jill bu kiiyi semesinin ardndaki nedenin kiisel olmadn, yalnzca
ecinsellere verdii garip tepkiyle ilgili ey olduunu aka ifade etmiti.
Terapist daha sonra odada dolamakta olan Jill'e dnd ve, "Jill, sekiz dakika
ncesine geri gidebilir misin? Odada dolamaya balamadan hemen nce tam olarak
ne hissettiin hakkmda konumann ok nemli olduunu dnyorum," dedi.
Jill tam da beklenecei gibi hatrlayamadn ve agnsmn dnmesine engel
olacak kadar fazla olduunu syledi. Terapist srar ederek onun adna konutu;
"Biliyor musun Jill, bu oturumda seni ok
234
UDERUK S T R A T E J VE TEKNKLER: B U R A D A - V E - I M D
orladgm iin bana kzdn hissediyorum." Jill hzla tepki ve-*n mi" dedi.
"Beni bu iin iine siz soktunuz. Ben yalnzca gru-ip, uogru.
- lemek istedim, ama beni sylemek istemediim eyleri syle-zorladmz! Peki
sonra ne yaptnz? Beni aslanlara terk ettiniz." Tl bu duygulan hararetle
sylemi olsa da grup tarafndan mem-nlukla karland. Terapist hzla ve scak
bir ekilde tepki vererek Hll iin bu kadar acya yol atndan ve Jill'in
kendisine kzmasna neden olduundan dolay kendini kt hissettiini syledi;
ama ayn zamanda o oturumda ilk kez Jill'le gerekten ilikiye girdiini ve
onunla dorudan iletiim kurduunu fark ettiini de ekledi. Bu houna gitmi ve
kendini Jill'e kar yakn hissetmiti. Terapist dier grup yelerinden
geribeslem istedi ve hepsi Jill'i duygulanm dorudan ifade etmesi ynnde
cesaretlendirdi. Bazlan terapistin gerekten de Jill'i ok fazla sktrdn
syledi. Artk ne dndn bildikleri iin onunla daha yakn bir iliki
iinde olduklarn hissediyorlard. Aklmdakini syledii iin ona sayg
duyuyorlard; bunu yapmakla, duygulanm, an ekerek veya odada dolaarak
yaptndan ok daha iyi ifade ediyordu.
Terapist Jill'in davrann dllendirmeye ve pekitirmeye ek olarak onu biraz
daha ileri gtrmeye alt. Bunun iin ondan grupta her eyin rayndan kt
ana geri dnp sorusuna tekrar cevap vermesini istedi. Daha nce yalnzca
rahatsz edici bir konunun semboln olan kiilerin isimlerini vererek, kiisel
duygulanm yanstmaks-zm ya n t vermiti. Ama artk terapisti ok iyi
anlamt. Kendisinin ^hl olduunu ve bo konutuunu dndn sand bir
profesr olan Steve'in karsnda tehdit edildiini hissettiini syledi. O an
itDaren oturum verimli bir yola girmiti; dierleri de Steve'e *nzeri bir tepki
verip sonra da tepkilerini incelemeye baladlar.
235
KISA SREU GRUP TERAPLER
Terapist bu arpc olaylardan kamayp onlan gruptaki b i r k a yenin yaranna
kullanarak potansiyel olarak korkun bir toplanty son derece verimli bir hale
getirdi: Bili, psikolojik acsn d a h a uyumlu biimlerde ifade etmeyi ve
dierlerinin kendisi hakkndaki yorumlarna ar tepki verdiini rendi; Jill
somatik arsnn balangc ve hafifletilmesi hakknda ok deerli dersler
ald.
Grup Terr, ve Sonras

S o n rnek "her eyi terapinin yararn kullanma" ilkesiyle ilgili s o n bir


noktay gsteriyor: eer sz konusu olayn kahraman olaydan y a -rarlanamayacak
kadar rahatszsa, terapist dier yelerin bu o l a y d a n teraptik anlamda
yararlanmalarna yardmc olur. B u r a d a iki n e m l i teknik yaklam sz
konusudur:
1. yeler ayn olaya farkl tepkiler vereceklerdir; bu farkl t e p k i -lerin
kefi, genellikle kendim k e f e t m e y i kolaylatrr. E e r ayn o l a y izleyen tamklar farkl tepki veriyorlarsa bunun yalnzca tek bir aklamas
olabilir: tepkiler farkl i dnyalar yanstmaktadr. A y n u y a -rana
verilen farkl tepkiler kendini kefetmeye giden grup terapidir.
2. Gruptaki bir kriz, krizlerle baa kma biimlerini k e f e t m e k iin
bir frsattr ve sorumluluun stlenilmesi alanna teraptik bir giri salar.
Aadaki rnek bu iki stratejinin kullanmm da gstermektedir: bir oturumda on
ye mevcuttu. Grup n c e k i birka gn iinde o k alm ve youn
oturumlar gerekletirmiti. O gnk oturumda iki yeni ye vard. Bir tanesi
Harrison admda iri yan, tehditkr grnl bir adamd ve ilk birka dakikada
grubu kullanamayacagru gstermiti. emberin dnda oturup kulaklkla radyo
dinliyordu.
236
UDERLK STRATCJl VE TEKNKLER: BURADA-VE-StMtH

hu noktada ondan dar kmasn isteyebilirdi, fekat bir yl hastaneye


yattnda Harrison'm ok iyi ahtgru- hatrlyordu. nist Harrison' embere
dahil olmaya davet etti. Harrison ita-tti fakat birka dakika sonra yer
deitirip yine grup emberinin daki bir sandalyeye oturdu. Terapist yeniden
gruba katlmasnda rar edince Harrison savunmaya geip kendisini ok iyi
hissettiini insanlarn kendisini rahat brakmasn istediini syledi. Baz
grup veleri eer kendini iyi hissediyorsa ve hibir ey zerinde almak
istemiyorsa neden grupta olduunu merak ettiklerini sylediler. Ama bu soru
durumu daha da ktletirdi ve Harrison daha fazla diren gstermeye balad.
Bunun zerine grup dier yelere odaklanmaya alt, ama Harrison'm tehditkr
ve fkeli varl grubun enerjisini balayp herhangi bir verimli alma
yaplmasn engelliyordu.
Sonradan anlaldna gre, ikinci yeni hasta da ar bir psikotik-ti. Hastann
karmak konumas, Harrison'm drtsel, bozucu buy-ruklanyla birleince ortaya
kan ses kargaas grupta gerek bir delilik havasnn esmesine neden olmutu.
Oturumun yansna gelene kadar btn yelerin sinirleri gzle grlr biimde
bozulmutu; kimileri lk atmak ya da odadan kamak istediini sylyordu.
Gerekten de gitmek zereymi gibi grnyorlard.
Herhangi bir ye, gruptaki dier psikotik hastayla ilgili bir yorumda
bulunduunda Harrison an derecede sinirleniyordu; belli ki hastayla bir
zdeleme kurmutu. Sonunda ayaa frlayp dier ikotik hastaya kar hakszlk
ettii iin bir kadn hastaya barma-balad. Terapist mdahale edip Harrison'a
oturmasn, sakinle-esni ve duygulann ifade etmeye almasn syledi.
Harrison teh*** bir ekilde terapiste dnp saldn pozisyonuna geti. Sonra
tomarnn zerinde dnd, birka sandalyeyi yere savurup odadan d237
KSA SUREL GRUP TERAPLER
an frlad. Geride akn, rkm bir grup kalmt.
Terapistin ilk grevi grupta sakinlii ve dzeni salamakt Bu iin yumuak bir
ekilde geriye otuz dakika kaldn ve bu dakikal r en yararl ekilde
kullanmann iyi bir fikir olacan syledi gn oturumda birka tane ok zgn
hasta olduu iin grubun h otuz dakikay olabildiince fazla sayda hastann
kendini iyi hissetm sine adayabileceim syledi.
Baz yeler kendilerini iyi hissetmenin yolunun odadan kmak olduunu syleyip
bunun iin izin istedi. Terapist kukusuz onlara e n -gel olamayacan, fakat
odadan kmann kendileri iin yapacaklan en yararsz ev olacan syledi. Ne
de olsa gemite ou stres karsnda iine geri ekilerek tepki vermiti ve
hastaneye yatmlmalan-nm nedenlerinden biri stresle baa kmada daha baarl
yollar bulmalarna yardmc olmakt. Baz yeler birbirlerine destek v e r m e y
i denemelerim nerdi. Dierleri Harrison'la ilgili duygularn if a d e ederek
ilerim boaltmalarm nerdi.

Grup yeleri duygularn ifade etmeye balad ve hissettikleri b -yk kayg


yerini, duygularn eitlilii karsnda duyduklan aknla brakt. Bir
ksm oturumu mahvettii iin Harrison'a k z g n d : kendileriyle ilgili
olarak alabilecekleri zamann ellerinden a l n d -n dnyorlard.
Bazlar Harrison' oturuma almayacak k a d a r i l i grl olmad iin
terapiste kzyordu: servis personelinin H a m son'm gn iindeki teraptik
etkinlikleri bozmasna izin verdii g terapist de grubu bozmasna izin
vermiti. Kimi yeler olanlar znden tehdit edildiklerini hissediyordu, iki
erkek ye bir b a k a kekle fiziksel atmaya girme korkusundan sz etti.
Kadn y e l e r d bir tanesi mantksz erkeklerden duyduu korkuyu ve ocukke
kotik bir baba yznden yaad fiziksel tacizi anlatt. Yaklan
238
LDERLK STRATEJ VE TEKNKLER: BURADA-VE-IMDI
dakika kadar sren tartma srasnda grup ok daha canl ve rahatt ve daha
fazla hakimiyet hissine sahipti.
Oturumun son birka dakikasnda grubun dikkati Harrison'n saldrsna en an
tepkiyi veren yeye dnd. Ondokuz yandaki Judy yznde bir dehet ifadesiyle,
dileri birbirine arparak sandalyesinde dertop olmutu. yeler yumuak bir
ekilde Harrison'a kar duyduu byk korku ve grupta neler olabilecei
hakknda konumasn salamaya altlar. Terapist doal bir ses tonuyla grupta
neler olabileceini dndn sordu. "Size saldrabilirdi," dedi July. "Ne
olmu, burnuma bir yumruk indirirdi. Grupta on kii, gzlem odasnda servis
personelinden baz kiiler vard, onlar yardma gelebilirdi. Yani burnuma bir
yumruk yesem ne olurdu? insanlarn basma daha kt eyler geliyor ve
iyileiyorlar."
Judy'nin an tepkisi Harrison'n onun iin sembolize ettii eyden
kaynaklanyordu; byk bir abayla bu deneyimini grupla paylat. Bir yl kadar
nce tecavze uramt ve ne tecavz ne de ona verdii tepkiyi kimseyle
konumutu. Bu oturum srasnda yalnzca Harrison ve kendisine tecavz eden
adamn korkusuyla deil, kendi fkesiyle de yz yze gelmiti. Dehete
kaplmasna neden olan ey, Har-rison'dan korkusu deil, kendi fkesi ve stne
atlp onu trmalamak iin duyduu kontrol edilemez arzusuydu. Judy gruptan,
zellikle cinsel saldrya uram olup bu konudaki duygulann paylaan
kadndan, byk destek ald.
Oturumun son be dakikasnda terapist her yeyi tek tek kontrol etti:
ortalktaki toz dumann dald ve otuz dakika nce var olan youn
umutsuzluun ortadan kaybolduunu grd. Terapist sreci edi: kir Plaket meydana
gelmiti; grup yeleri bundan an dee ranatsz
olmu, rahatszlklan
konusunda bir ey yapma so239
KISA SREU GRUP TERAPLER
rumluluunu stlenmi, skmlanm birbirleriyle p a y l a m a y s e m i
ve tepkilerinin yapm anlamaya almlard. stelik bunda o l d u k -a
baarl olmulard: potansiyel olarak felaket haline gelebilecek bir olay
olduka baarl bir teraptik oturuma dntrmlerdi.
Sonu
Burada-ve-imdi etkileimi, dier grup terapisi biimlerinde olduu gibi yatan
hasta grubunda da nemlidir. Etkileimsel odak, h a s t a -larn uyumsuz, zykc bireyleraras rntleri deitirmelerine izin verir; aym zamanda
yelerin desteklendii, uyarld, karlkl olarak yardm alp verdii ve
yaamlar iin nemli olduunu dnd bir grup da yaratr. B u r a d a - v e
- i m d i odann teraptik o l m a s isteniyorsa hem deneyim hem de anlama
aamasn iermelidir.
Y a t a n hasta grup terapisinde ortaya kan acil durumlar, b u r a d a -veimdi'nin kuammmda zel teknik dncelerin gz nnde b u -lundurulmasn
gerektirir:
1. Terapinin ksa sresi, etkileimin birincil olarak gl n o k t a l a -rn
pekitirilmesi ve bireyleraras sorunlarn belirlenmesi iin k u l l a nlmasn zorunlu klar.
2. Rahatszlklarn iddeti, konuyla balantsnn gsterilmesine zel olarak
dikkat edilmesini gerektirir.

3. Hastalarn an knlganl, geribeslemin (ve hatta etkileimsel srecin


btn ynlerinin) yalnzca destekleyici ve yapc olmasn zc runlu klar.
4. Son olarak, nceden tahmin edilemeyen, potansiyel olarak hatsz edici grup
olaylan bireyleraras terapinin yaranna ve uyg^ teknikle teraptik avantaj iin
kullanlabilir.
240
5. Blm
st Dzey Yatar Hasta Grubu: leyen bir Model
0s dzeydeki hastalara ynelik (grubun bileiminin tammas *in 2 B 0 1 I I
bakuuz) istee bagh bu grubun her gn yetmbe dakika L y l l y a p - m r
neriyorum, st dzey gruplan,
yatan has* ^L iJde ynetmesi en zor
olanlardr ve liderin temel grup tel i s i tekniklerinde eitilmesini
gerektirir. Bu blmde, ust dzey suplar iin kullanlabilecek olas bir yapy
anlatacam. Bu yap, grap terapisindeki temel eitimi glendirir, fakat onun
yerine gemez Grup ya tek bir terapist tarafmdan ya da yardmc terapistlerle
ynetilir. Yardunc terapistlerin ynettii formatta, grup, terapilerden daha az
ey talep eder. Aynca bu tarz, deneyimli terapistlerle elenen acemi terapistler
iin mkemmel bir eitim frsadr ve terapistler asmdan daha elencelidir.
Ancak yardmc terapist modeli bir gereklilik deildir; grup iinin uzman, tek
bir terapist tarafmdan da etkin bir ekilde ynetilebilir.
Yetmibe dakikalk oturumun plan yle olabir:
1 - Y n l e n d i r m e ve hazrlk
lW
.
3 - 5 dakika
2 G n d e m i n belirlenmesi (her y e o oturum iin k i i s e l br
2030 dakika g n d e m belirler)
3 G n d e m l e r zerinde a h m a k (grup olabildiince ok
20-35
dakika y da gndemi yerine getirmeye alr)
241
KSA SREU GRUP TERAPLER
4. Terapistler ve gzlemciler oturumu tamr. (Tek ynl
aynann arkasnda gzlemciler varsa odaya girip hastala-10 dakika nn nnde
terapise birlikte grubu tartrlar.)
5. Hastalar zet tanmasna yant verirler.
1 0 dakika
Ynlendirme ve Hazrlk
3. Blmde terapistin her seans iin yapt ilk konumann a y r n -tl bir
rneini vermitim (bkz. s. 139-141). Eer yeni hastalar v a r -sa, ki
genellikle olur, ynlendirme, deneyimli grup yelerine t e m e l yapnn ve
grubun amacnn anlatld zamankinden daha aynntl bir ekilde yaplmaldr.
Al konumasndaki temel plan, yelere temel ynlendirme kazandrmak, daha
sonra grubun amacn anlatmak ve son olarak d a , grubun izleyecei ilemleri
aklamak eklinde olmaldr.
Temel ynlendirme konumasnda, terapist hastalara oturumun saati, uzunluu ve
eer varsa gzlemcilerin varl hakknda bilgi verir ve baz temel kurallar
ifade eder (zamannda gelme veya sigara imeyle ilgili kurallar gibi).
Grubun amac, btn hastalara olduka ak bir ekilde anlatlmaldr. Yeni
yeler her zaman kaygldr ve kafalar karktr. Bu yzden terapistler ne
kadar kolay anlalr ve ak olsalar o kadar iyi olur. 2 Blmdeki rnek
girite grld gibi, terapist dier insanlarla i kiler zerinde almann
nemi hakknda ksa bir konuma yapar % grubun en iyi olarak bireyleraras
ilikileri aratmp gelitirdiim grubun odann da bu olacam ifade eder.
Aynca grubun, ye birbirleriyle olan ilikilerini olabildiince iyi bir ekilde
anlama na yardmc olmakla en iyi yaran saladn da anlatr.
242
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
Terapist daha sonra grubun temel ikyihn ana hatlarn izerek grubun az nce
anlattm be aamasn tanmlar, yeni yelere odadaki veya aynann arkasndaki
gzlemcilerin varlndan ve seansn sonuna doru lider(ler)le birlikte oturumu
tartacaklarndan sz eder. Ardndan her seansn, terapistin btn yelere tek
tek o gn hangi konu zerinde almak istediklerini sormasyla balayacam

ifade ederek bir sonraki adm belirler. yelerin alaca konu uygun ve
terapi grubu sresi iinde allabilir olmaldr.
Gndem konusundaki bu ksa aklama genellikle yeni hastalarn armasna ve
kayglanmasna yol aar. Terapist, her hastann gndem belirlemesine yardmc
olmann terapistin ii olduunu ve yeni hastalarn en sona braklacan
syleyerek onlara gvence verir.
Gndem Belirleme
Bir oturuma, terapistin, ksa da olsa her hastayla iliki kurmasn salayan
yaplandrlm bir arala balamak nemlidir. Bileimi dengeli olan gruplarda rnein uzun sreli ayakta tedavi gruplar terapistin her ye hakknda
fazlasyla bilgisi vardr ve her seansn acil konusunu belirlemesi ok ksa
srer. Yatan hasta grubunun hzl deiimi iinde, terapist ou kez haklarnda
hibir ey bilmedii hastalarla karlar. Yaplandrlm bir ekilde her
hastaya sz vermek, terapistin hzla grubu taramasn, odadaki herkesle iliki
kurmasn
ve o gn grupta allmas olas olan konulara yle bir gz atmasn salar.
Bir oturumun balangcndaki yaplandrlm egzersiz her hastaya 0 egzersizle
ve nasl katlmas gerektiiyle ilgili ak bir mesaj verir. Eer terapist
grubun kendi kendine balamasna izin verirse kanl243
KISA SREL GRUP TERAPLER
maz bir sessizlik, aknlk, buzlan krmaya ynelik yorumlar ve k o -numa iin
u y < j u n konu araylar sz konusu olacaktr. U z u n sreli dengeli bir
grupta durum farkldr: deneyimli, nclk yapabilecek yeler oturumu balatma
sorumluluunu alrlar. Eer grup sessiz k a -larak seansa balamay
reddediyorsa, bu direncin anlamm a n a l i z e t -mek iin zaman vardr. Fakat
yatan hasta grubunun ne nclk y a p a -bilecek hastalar ne de direnci
aratracak zaman lks vardr. G r u b u n mr : - in c e sylediim gibi tek
bir seans olabilir; ve seans bir an r u
balatlmazsa deerli zaman boa
gider.
Grubun banda ne tr bir yaplandrlm egzersiz tercih edilmelidir? Bu konuda
pek ok seenek vardr. ou grup liderinin kulland en yaygn yntem,
hastalara neden hastanede olduklarn sormaktr. Y a k l a m a m bo lafa yer
brakmad, nk dorudan yaam k r i z -lerine ve hastay hastaneye getiren
nedenlere odakland iddia e d i l e -bilir.
Fakat byle bir aksn bana gre pek ok dezavantaj vardr. B i-rincisi,
hastann, hastaneye yatmasnn nedeni olarak alglad nedenler genellikle
terapi grubunda zerinde alabilecei bir konu deildir. Hastalar madde
bamll veya bir d olay (rnein isiz k a l -ma, birisinden grd bir
ktlk, sevgilinin kayb) v e y a da v u -rulmu bir yalanma (rnein
psikosomatik bir hastalk, referans fikirler veya varsamlar) veya biyolojik bir
rahatszlk (ar d u y g u l a -nm bozukluu) nedeniyle hastanede
bulunabilirler. Bu nedenlere y o -unlamak orada-ve-o zaman vurgular ve
hastalarn grup kaynaklan-m kullanmasn zorlatrr. ou kez hastaneye
yatrlma nedeni k a r -maktr ve seansm byk bir blm yem hastann yat
nedeninin aratrlmasyla tketilebilir. Dahas, eski yeler durmadan h a s t a
n e y e yat nedenlerini tekrarlamak zorunda kalrlar.
244
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
Yaygn ekilde kullanlan bir dier al teknii, terapistin her ya o gn
kendini nasl hissettiim sormasdu*. Bu ekilde tera-her hastann duygusal
durumuyla ilgilenmi olur, fakat bu yon-m grubu cul desac'a [kmaz sokak]
ynlendirir: oturumun geri kalan sresi iin bir plan salamad gibi,
hastalan, keyifsizlik duygularnn deiimine de ynlendirmez.
Benim grme gre, bir oturuma balamann olduka etkili bir yolu her hastadan
o oturum iin ksa, bireysel bir gndem belirlemesini istemektir. Gndem
hastann deitirmeyi istedii D a z alanlar tanmlamaldr. Gndem, ne kadar
gereki ve o gnk grup oturumunda "yaplabilir'se o kadar etkilidir.
yelerden, bireyleraras konulara odaklanan ve mmknse o seansta bir veya daha
fazla yeyle ilikili olan gndemler belirlemelerini isterim.

En iyi gndemler, bireyin ilevi iin byk nem tayan konular yanstanlar,
yani bireyleraras ilikilerle ilgili olan ve |,nm*j " ara-da-ve-imdi olarak
allabilecek olanlardr. Grupta yararb, ..kili bir almaya gtren
gndemlerden baz rnekler:
1. "Benim sorunum gvenle ilgili. Eer kendimi aarsam ve drst olursam dier
insanlarn, zellikle erkeklerin benimle alay edeceklerini dnyorum. mein
Mike ve John'm [o gn grupta bulunan yelerden ikisi] yannda byle eyler
hissediyorum."
2. "Dier insanlarn beni bir ba belas olarak grdklerim hissediyorum. ok
fazla konutuumu dnyorum ve bunun doru olup olmadn renmek
istiyorum."
3. "Etrafma bir duvar ryorum. Dierlerine yaklamak ve arka-< & ? olmak
istiyorum, ama ok utangacm. Sonu olarak btn gn damda yalnz kalyorum.
Joe ve Helen'le [dier iki ye] ortak ilgile-d i n olduunu dnyorum, ama
onlarla konumaktan lesiye kor245
KISA S R E L I GRUP TERAPILERI
kuyorum."
Daha ileride, gndemle ilgili ok sayda rnek vereceim; fakat imdilik bu
n ele alalm. Her biri konuan kii iin nem tayan bir endieyle ilgili.
(Ancak rnekte de hastaneye yatrlma nedeninin anlaulmadma dikkat edin.
lk hasta anoreksikti; ikincisi gen bir alkolikti; uncsyse ciddi bir
intihar giriiminde bulunmu bir hastayd.) stelik bu rnein her biri
bireyleraras endieyi ieriyordu. Son olarak, her birinin burada-ve-imdi
bileeni vard: her hastann endiesi, o gn grupta bulunan dier yelerle
ilikileri balamnda incelenebilirdi.
Gndem Belirlemenin Avantajlar
Gndem belirleme egzersizinin en byk avantaj, terapistin ok fazla veya ok
az yaplandrma konusundaki amaz iin ideal bir zm salamasdr. Egzersiz,
oturumu yaplandrr, ama ayu zamanda hastay zerk davranmas ynnde
cesaretlendirir. Her hastann, "Kendim hakknda unu deitirmek istiyorum.
Bugn zerinde almak istediim konu u," anlamna gelecek eyler sylemeleri
istenir.
Gndem, lider iin, o gn yaplacak grup almasna geni mercekli bir bak
as salar. Terapist hzla hangi hastann ne tr bir alma yapmak
istediini, hangi hedeflerin dierlerininkiyle kesitiini deerlendirir. Ayrca
gndem yeler arasnda etkileimi balatma ilevine hizmet eder.
Gndem hastay psikoterapide daha aktif bir rol stlenmeye tevik eder. Gndem
belirleme egzersizi hastaneden ktktan sonra devam edecekleri terapi iin son
derece yararldr. Hastalar gereksinimlerim ak ve basit bir ekilde ifade
etmeleri iin cesaretlendirilirler. Bu
246
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
ilkle dolayl ve kendine zarar verici ekillerde -rnein kendini
va dier z-ykc hareketlerle- yardm arama alkanlnda
kiiler iin terapk bir egzersizdir. (Daha sonra ifade edeceim
i oturum srasnda btn gndemler yerine getirilmeyebilir; fakat r au hasta
iin gndemin gerekletirilmesi deil, belirlenmesi ok
emli bir teraptik itir.) Gndem belirleme grevi, hastalara bir eyi aka
istemeyi retir. Terapinin onlar iin ne yapabileceini ve terapiyi kullanp
kullanmamadaki sorumluluklarn anlamalarna yardmc olur. Eer uygun olmayan
bir gndem belirlerlerse oturumdan yararlanma olaslklannm dk olduunu fark
ederler - bu konuyu uzun uzun tartacam.
Gndem ou kez ev devini gerektirir. Bunun kendilerinden beklendiini
bildikleri iin ou hasta gndemini gn iinde planlar. Bunun psikoterapi
srecinin nasl kullanlaca konusunda yararl bir eitim olduunu tekrarlamak
istiyorum. Baz hastalar gndem belirleme egzersizinin daha hastaneye
yatmalarnn banda kendilerini organize etmelerine yardmc- olduunu
belirtmektedir: sorunlar hakknda ak, sistemli bir tarzda ileriye dnk
dnme sreci, onlar iin aklayc ve rahatlatcdr. Dahas, baz hastalar,
somut bir grev belirleyebildikleri iin bir hakimiyet hissi, hatta coku

duyduklarn bildirmilerdir. Baz hastalar, zellikle "snav kaygs"


yaayanlar baarszlk konusunda endielenir, gndem belirleme konusunda in
bir kayg yaayabilirler. Terapist bu iin ne kadar zor olduunu
terapistin grevinin gndem belirlemede hastalara yardm etmek Wugunu ifade
ederek bu basky kaldrmaldr.
atalara Gndem Belirlemede Yardma Olmak ^dem belirlemek hi aba gerektirmeyen
otomatik bir i deildir.
247
KISA SREL GRUP TERAPLER
Hastalar bunu kolayca yapamazlar. Bu yzden terapistin bu ite o 1 yardm etmek
iin byk aba harcamas gerekir.
ncelikle, hastalarn byk ounluu, terapistin kendilerind ne istediini ve
bunun nedenini anlamakta byk zorluk eker. Gr hastalara yaln ve ak b i r
dille aklanmaldr. Terapist o l a s g n demlerden rnekler verebilir ve
byk bir zenle her yenin kendisi ninkini biimlendirmesine yardm edebilir.
Terapist, gndem f o r r n a -tmn avantajn ifade ederek neden bir gndem
istediini hastalara aklamaldr.
Gndem belirlemede adm vardr. Terapistin ou hastay zellikle ilk
oturumda bu admdan geirmesi gerekir:
1. Hasta deitirmek istedii b i r zelliini tanmlamaldr. s t e -lik,
grevin gereki olmas gerekir: bu zellik deitirilebilir ve grup terapisi
yaklamna uygun olmaldr.
2. Hasta yaknmasn bireyleraras ifadelerle biimlendirmeye a -lmaldr.
3. Hasta bu bireyleraras yaknmay burada-ve-simdi sonulan olan bir hale
dntrmelidir.
Gndem belirlemeyle ilgili bu ifadeler klinik rneklerle daha anlalr hale
getirilebilir.
Yeni bir kadn yenin gndemini u ekilde belirledii bir oturumu ele alalm:
"Depresyondaym ve bu grupta depresyonumun stesinden nasl gelebileceim
zerinde almak istiyorum." Bu g n d e m grupta ie yarar b i r almayla
sonulanmayacaktr. Birincisi, bu g e r -eki bir gndem deil. Gndemin zaman
erevesi tek Ur oturum o maldr: yani gndem tek bir seansta yaplabilecek bir
ii iermelia Bu hasta yllardr depresyondayd; tek seanslk bir grup terapisi
a resyonunu nasl azaltabilirdi ki? Dahas, gndemi ok belirsu
V
248
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
pta yaplan ak seik etkinliklerle uyum iinde deildi. Gruplar M Dresyon"
zerinde alamazlar: burada bir dayanak noktas yok- dinamik psikoterapinin
geerliliini oluturan ey semptomlar deil, bireyleraras problemlerdir.
Bir hastann bunun gibi gereki olmayan bir gndemi uygun bir gndeme
dntrmesine yardm ederken, hastann gndeminin nemini kabul ettiinizi
belirtmek ok nemlidir. Ne de olsa bu hastaya gre, hastanede bulunmasnn esas
nedeni depresyonudur. Fakat terapist, hastann depresyon terapisi konusunda daha
gereki bir bak as gelitirmesine yardmc olmaldr. rnein unlar
sylenebilir, "Depresyonda olmak ok kt bir durumdur ve tabii ki kendini iyi
hissetmek istiyorsun. Btn terapi seyrin iin hedefin bu ve ok da uygun bir
hedef. Ancak depresyonunu hafifletmek iin haftalar, hatta aylarca terapi
gerekir. Bugn yapmamz gereken nemli i nereden balayacamz bulmak. Bugn
grupta ne zerinde alabilirsin? Gruplarn en iyi yapt ey kiilerin
bireyleraras ilikilerinde ters giden eyleri anlamalarn salamaktr. Dier
insanlarla ilikilerinde neyi deitirmek istersin? Dier insanlarla olan
ilikilerin depresyonunla yalandan ilikili, ama sen bunu u anda pek ak
gremiyorsun. Eer dierleriyle iliki kurma tarzndan balarsan, eminim ki, bir
gnde deil, ama en sonunda yaamnda daha az ac hissetmeye balayacaksn."
Bir baka rnee bakalm: Bir erkek hasta gndemini yle ifade eder: "imi
kaybettim, bir geleceim yok, ne yapacam bilmiyorum." Bu gndem zerinde
almaya kalkan bir grup, baarsz ol-naya mahkumdur. yeler bireyin
dardaki problemlerine odaklanacaktr. Yanl bilgilere dayanarak neden iini
kaybettiini belirlemeye alacak, becerileri ve bir baka i bulma yetenei
zerinde duracak-

249
KSA SREL GRUP TERAPLER
tr. Gruptaki yelerin ounun cam sklacak ve sabrszlanacak. Bu yeyi daha
dn tanmlardr ve ertesi gn de grmeyeceklerini bili-yorlardr. Bu yzden
onunla ilgili gerek bir endienin olumas iin yeterli zaman yoktur; ayrca
bir karlk alma umutlan da sz konusu deildir. Hzl hasta geli-gidii bu
tr alveri olaslklann ortadan - - kaldrmaktadr.
Bir nceki rnekte olduu gibi terapist, hastann skntsn kabul-lenmeli,
fakat bu sknty grup almas perspektifine yerletirmeye almaldr.
Bylece terapist unlar syleyebilir: "Bu seni mahvediyor olmal. Olanlar
yznden hissettiin acnn baka her eyin nne getiini ve dikkatim dier
eylere vermene engel olduunu anlayabiliyorum, iini kaybetmen ve yeni bir i
bulmayla ilgili problemlerin ok skmt verici olsa da grubun bu konuda sana
nasl bir yardm olabilir, bilmiyorum. Bu bireysel terapin veya meslek terapisi
iin iyi bir konu olabilir. imdi bu grubun sana nasl yardm edebileceine
bakalm. Burada sana yardm olabilecek hangi konu zerinde alabilirsin?"
Hasta byk olaslkla, iini kaybetmesi zerinde almak istediinde srar
edecek veya grubun kendisine yardm edemeyeceini syleyecektir. Bu noktada
terapistin grevi hastann problemlerinin bi-reyleraras bileenini
aratrmaktr. Ben byle bir durumda ok sayda bireyleraras sezgiyi sessizce
gzden geirmeye balarm: "Bu adamn bireyleraras iliki kurma tarznn iini
kaybetmesiyle bir ilgisi olabilir mi? Ya da belki itaat etmeye hazr, kendim
ktleyen tavr yeni bir ie bavurup ii almasna engel olmaktadr. Acsn
kabulleniyor gibi grnmyor. Sknt hissettii zaman yardm almak im ne
yapyor acaba? Bakalarndan destek alyor mu? Yardm isteyebiliyor mu? Ona kim
yardm ediyor? Kendisinden holanmyor gibi g250
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
Baarszln bize anlatrken neler hissediyor acaba? Grup-^ bunlan anlatmaya
utand birisi olabilir mi?" vs. vs.
aDst bu bireyleraras ipularnn bazlarn aratrarak hasta-eki 0mayan
gndeminden vazgeerek gruba uygun bir hedef belirlemesine yardmc olabilir.
Bir dier klinik rnekte, tarmsal ilalama iinde alan paranoid rofren
Harvey garip, z-ykc davranlar yznden hastaneye yatrlmt. Tek
probleminin ba dnmesi olduunu (tarmsal ilalama alan iin hi de iyi bir
problem deil!) iddia ediyor ve gndem oelirleme iine katlmak istemiyordu.
Psikiyatri servisine yatrlmasnn hata olduunu, tbbi serviste yatmas
gerektiini sylyordu.
Terapist ona yle cevap verdi, "Yanl servise yatrlm olman o k yazk.
Ama madem ki buradasn, neden sana sunduklarmzdan yararlanmayasm? Biliyor
musun, ben bu servisi, kendini kefetme konusunda bir uzmanlk kursu olarak
kabul ediyorum. Bu lkede kendini kefetmeye veya kiisel geliime ynelik
dzinelerce pahal kurs var. Kendin hakknda ne kadar ey grensen azdr.
Hepimiz hi durmadan reniyor ve geliiyoruz. Bu grupta uzman retmenlerimiz
var. Buras iin zaten para dyorsun, bu grup da piyangodan nkm gibi oluyor.
Neden bu frsattan yararlanmyorsun?"
Bu yaklamla Harvey savunmalann brakt. Terapistin syledik-;nnin mantkl
olduunu syleyip insanlarn neden kendisini hep ts vermekle suladklar
zerinde alabileceini syledi. terapist byle bir stratejik yaklam
kullanarak ok fazla zorluk seden her hastann gndemini bireyleraras dilde
biimlendirme-yardmc olabilir. Bireyleraras gndemler byk eitlilik gs->
takat bu gndemlerin byk bir ksm aadaki formlasyon-***** ifade
edilmektedir:
251
KISA SREU GRUP TERAPLER!
1.
Yalnzm; hayatmda kimse yok.
2.
nsanlarla daha iyi etiim kurmak istiyorum.
3.
Duygularm iime atmayp ifade etmek istiyorum.
4.
Kendimi ifade etmek, "Hayr" diyebilmek ve bakalan tarafndan ezildiimi
hissetmemek istiyorum.
5.
Bakalarna yaknlamak ve arkada edinmek istiyorum.

6.
Bakalarna gvenmek istiyorum, bugne kadar ok incindim.
7.
Bakalan zerinde nasl bir etki brakguh konusunda g e r i b e s l e m
istiyorum.
8.
fkemi ifade etmek istiyorum.
Bireyleraras Gndemi Burada-ve-imdi Gndemine Dntrmek
Gndem belirleme iinin adm ierdiini hatrlayn: (1) hastann
deitirmeyi istedii kiisel alann tanmlanmas; (2) yaknmann bi-reyleraras
balama dntrlmesi; (3) gndemin burada-ve-imdi balamnda ifade edilmesi.
Verdiim gndem lissesi ilk iki lt yerine getiriyor. Terapist iin geriye
yapacak bir ey kalyor: yekrin genel bireysel gndemlerini gruptaki dier
yeleri de ieren kesin gndemlere dntrmelerine y a r d m etmek.
Bu ilke bir kez kavrandktan sonra teknik alma ok basittir imdi,
listelediim sekiz gndemi ve terapistlerin bunlan burada-ve-imdi gndemlerine
dntrmek iin kullanabilecei yaklamlan inceleyelim.
1. Yalnzm; hayatmda kimseyok.
"Burada, hastanedeki yalnzlnla ilgili olarak aklna ne geliyor Bu grupta
kimlerle balantnn koptuunu hissediyorsun? Burada ke
252
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
eden ve nasl yalnz braktn bulmaya almak senin iin iyi bir gndem
olabilir."
2 insanlarla daha iyi iletiim kurmak istiyorum. "Bu odada kimlerle iletiimin
iyi? Kimlerle iletiimin pek tatmin dici deil? Bu gruptaki herhangi biriyle
'bitirilmemi bir iin' var
rai?"
/
3. Duygularm iime atmayp ifade etmek istiyorum.
"Bugn grupta hissettiin duygulan ifade etmek ister misin? rnein u ana kadar
srayla gndemlerimizi ifade ederken birisine ya da bir olaya kar hissettiin
baz duygularn paylamak ister misin?"
4. Kendimi ifade etmek, "Hayr" diyebilmek ye bakalar tarafndan ezH-d g i m
i hissetmemek istiyorum.
"Bunu bugn denemek ister misin? Normalde bastrdn bir eyi sylemeye alr
msn? Bugn grupta seni en ok etkileyen insanlar seip onlarla ilgili
duygularn aratrmak ister miydin? Kendin iin bir ey isteyebilir misin?
Bugn grupta kendin iin ne kadar zaman istersin?"
5. Bakalarna yaknlamak ve arkada edinmek istiyorum.
"Bu odada kiminle yaknlamak isterdin? Acaba seni bu insanlara yaknlamaktan
alkoyan eyleri aratrmaya alman uygun bir gndem olabilir mi? Bugn onlara
yaklamak iin farkl bir yol deneye->lir misin? Aradaki mesafeyi nasl
yarattna dir geribeslem almak ister misin?"
o. Bakalarna gvenmek istiyorum, bugne kadar ok incindim. Bunu grup
yeleriyle birlikte aratrmaik ister misin? Bu odada 31116 gveniyorsun? Neden?
Onlara gvenmeni salayan zellikleri i er? Bu odada kimlere gvenmek senin iin
zor? Neden? Onlara g-253
KSA SREL GRUP TERAPLER
venmene engel olan zellikleri neler? Bu odadaki birinden korkm neden olan bir
ey var m? Ben seni hangi alardan korkutuyom Benden korkmana neden olan ne
var?"
7. Bakalar zerinde nasl bir eM braktm konusunda g e r i b e s l e m i H
yorum.
"Bu geribeslemi neden istiyorsun? {Bunu hastann hayatyla ilmi problemlerinin
baz nemli ynleriyle birletirmeye aln.] Hangi zelliklerinle ilgili
geribeslem istiyorsun? Bugn gruptakilerden z e l -likle kimden geribeslem
istiyorsun?"
8. fkemi ijae etmek istiyorum.
Olduka hassas bir konu olan bu gndem maddesini 4. B l m d e uzun uzun
anlattm. zetlemek gerekirse, grupta ak bir atmadan olabildiince uzak
durmak tavsiye edilir. Byle bir gndeme u e k i l -de yaklalabilir:
"fkeyi ifade etmek pek ok insan iin korkutucudur ve fkeni bu grupla dile
getirmeye alman ok zor olabilir. B u -nunla birlikte, insanlarn fkeyle
ilgili en byk sorunu ilerinde b i -rikip rktc bir hal alana kadar

bymesine izin vermeleridir. B e l-ki burada yapabilecein ey olumsuz


duyguiann, birikip gerek bi fkeye dnmeden nce, hl hafif bir kzgnlk
veya rahatszlk d -zeyindeyken ifade etmek olabilir. Bu durumda, acaba bugn
hissettiin hafif kzgnlk veya rahatszlk duyguiann, olumaya balad ilk
haliyle ifade etmeyi deneyebilir misin? merh u ana dek b e n i m le veya
grubu ynetmemle ilgili olarak hissettiin kzgnlk h a k k n d a . konumak
ister misin? Bugn grup devam ederken zaman zaman sa dnp yaadn kzgnl
sorgulamamn senin iin bir sakncas < bilir mi?"
Terapistin bu gndemlere verdii yantlar, hastay burada-v
254
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
di kefine yneltmek iin tasarlanmtr. Kukusuz her yant ok say-. , olas
mdahaleden yalnzca birini temsil etmektedir; her terapistin kiisel tarzna
uygun mdahaleler repertuvar olmaldr. imdi zel tekniklerin dayandrlmas
gereken genel stratejilere bakalm.
Hastalarn Genelden zele Y n e l m e l e r i n e Yardmc Olun Grup
yelerinin yaknmalar ve dier insanlara kar hissettikleri duygulan konusunda
son derece ak olmalarna yardmc olun. Dierleriyle etkileimde bulunun.
Dierlerine aka ve isimleriyle seslenin. Bir kez bir hasta ak konuup bir
yenin adn verince (rnein, "Mary'ye yaklamak istiyorum, ama o bunu
engelliyor,"), oturumun bir sonraki sahnesi hazr demektir, nk Mary'nin de
ilgisi mutlaka uyanacak ve oturumun bir noktasnda, "Bana yaklamana engel
olacak ne yaptm?" diye soracaktr.
" Yumuak, Fakat Israrl Olun
Hastann stne gidin. zerinde allabilir bir gndem oluturmas iin onu
cesaretlendirin, tatl szlerle kandrn, ikna edin; Bu onlar iin rahatsz
edici olabilir, ama uzun vadede -sonu ok verimli olacaktr. Bilgi almaya
ynelik aratrma grmelerinde, hastalar oturum srasnda kzsalar da sonunda
terapistin srarn takdir ettiklerini belirtmektedirler. i anlamada zorluk
eken hastalara kar y u , -musak olmak gereklidir. Eer gerekirse ilk bir iki
oturumda onlar iin gndem belirleyin. Hassas duygulara zarar verecek
yorumlardan kann.
Hastann kzgnlm azaltmada ie yarar bir teknik grubun ileyiini izlemesine
izin vermektir. Hastay kontrol edip zaman zaman, Senin stne ok fazla m
geliyorum?" veya "Seni ok mu zorluyo255
KISA SUREL GRUP TERAPLER
rum?" gibi sorular sorun. Bylece hastaya, etkileimi kontrol etme ve istedii
zaman sona erdirebilecei hissini vermi olursunuz.
Hastalarn Dier Hastalar Birbirinden Ayrmalarna Yardma Olun Dierleriyle
etkileime diren gstermenin en yaygm yollarndan biri, insanlar birbirinden
ayrmaya kar gsterilen isteksizliktir. Bu yzden bir kadm hasta hayattan
yaltldgn syleyebilir, fakat grup yelerini, kendisini ilerinden birine
yakn hissettiini sylemesine yetecek ekilde ayrt etmeyi reddedecektir. Kii
dierlerini birbirinden ayrt etmeye balamadan gerek bireyleraras keif ve
onu izleyen bireyleraras renme gereklemeyecei iin bu konuyu vurgulamak
ok nemlidir. Terapist problemin altm izebilir ve insanlar arasndaki
farklar ayrt etmedeki baarszln mesafeli ve uzak kalmann bir baka yolu
olduu yorumunu getirebilir - bunlar hastann deitirmeye alt
rntlerdir.
*
Hastann Bir Taahhtte Bulunmasn Salamak iin abalayn Gndemdeki ok kk
bir taahht bile nemli bir teraptik dayanak salar. megin birisi
dierlerinden korktuunu sylerse, grupta kendisini en ok ve en az korkutanlar
sylemek zere bir taahht aln. Ya da rnein birisi duygularn ifade etmeyi
renmek istediini sylyorsa, o oturumda normalde bastrd duygularndan en
az bir iki tanesini ifade etmesi iin sz aln. rnein birisi kendisi iin bir
ey istemeyi renmek istediini sylyorsa, hastann o gn gruptan kendisi iin
biraz zaman ( drt dakika bile olabilir) isteme taahhdnde bulunmasn
salayn. Birisi kendisi hakknda daha f a z l a ey aklamak istediini
sylyorsa, grubun daha nce bilmedii kiisel b i r bilgiyi aklama szn
aln. Bu taahhtlerin h e T biri t e r a -

256
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
A*ha sonraki seanslarda kullanabilecei banka hesabndaki "kre-pistn u1"1"
di-yi temsil etmektedir.
Olumlu ve Yapa Olun
Grupta atmay krklemeyin. Srayla gndem belirleme aamasnda terapistler,
atmadan kanmaya yardmc olmal ve olumlu duygularla balayarak gven dolu,
yapc bir atmosferin geliimim kolaylatrmaldr. rnein kii probleminin
bakalarna yakmlaa-mamak olduunu sylyorsa, terapist yelpazenin olumlu
tarafn aratrmaya balayarak bu sorunun incelenmesi iini kolaylatrr.
rnein, "Bu grupta kendini en ok kime yakn hissediyorsun?" ya da "Kiminle
iletiimin iyi?" diye sorun. Gven hissi bir kez yerletikten sonra daha
problemli alanlara ynelebilirsiniz: "Kiminle iletiimde aranzda engel olduunu
hissediyorsun?" Genel strateji, fkenin uzak ucundan balamak ve teraptik
alma iin uygun bir nokta bulana dek dikkatle ilerlemektir.
Direnci Gndem almasna Dntrn
Hastalar ou kez gndem belirleme iine diren gsterirler ve bu diren
knlamaz gibi grlr. Derin bir depresyonda olabilirler, moralleri bozuk
olabilir, deiemeyeceklerine dair inanlar ok gldr ve lseler daha iyi
olacam dnrler. Byle rneklerde, hastann salkl, yaamak isteyen
taraflarn belirleyip onlarla ibirlii yapmak ok nemlidir. st dzey
gruplarn istee bal yapmann 'antajlanndan biri, terapistin o gn gruba
gelen hastann bir parasnn bymek iin -abaladgn varsayabilmesidir.
Gndem belirlerru ii, bireylerin, gereksinimlerinin karlanmas- saiamalanna
yardmc olma egzersizi olarak dnlebilir. Tera257
KSA SREL GRUP TERAPLER
pist gndemin bu ynn vurgulayarak direnci alt eder ve terapt'V ibirlii
salar. "Kendin iin bir eyler iste," "gereksinimlerinin kar lanmasn
sala," "daha bencil ol," veya "kendine deer vermeyi s ren ve kendinle daha
fazla ilgilen" gibi tavsiyeler hasta iin o l d u k a destekleyicidir. Hepsi
terapistin, hastann deerli olduunu ve ilgi ve dikkati hak ettiini
dndn gsterir. Bu yzden, terapistin g n -demin belirlenmesi konusunda
yapt basklarn savunmalan harekete geirmesine gerek yoktur. ok az insan
bencil olmadnn veya ok fazla verici olduunun dnlmesine itiraz eder.
Ayrca kiiyi kendisi iin daha fazlasn istemeye tevik eden bir terapiste
kimse kzmaz.
Ara sra diren teraptik ilikideki problemlerden kaynaklanr. rnein hasta
terapistini yenilgiye uratma mcadelesinin bir paras olarak gndem belirleme
iine direnebilir. Bu eilimleri saptamak grece kolaydr ve genellikle hastann
servisteki btn teraptik e t -kinliklere kar duruuna yansr. Eer atma
ok bykse, nce te-rapist-hasta ilikisini aa kavuturmanz gerekebilir.
Terapisti y e n -menin ok kolay olduu, ama b u n u n bo bir zafer olaca,
nk k a -yplarn kazantan ok daha fazla olduu hastaya hatrlatlabilir.
Dmanlk neden? Ne de olsa siz, yani terapist, yardm etmek iin orada
bulunuyorsunuz. Neden aranzda atma olsun ki?
"Son rn" Olarak Gndemler. Klinik rnekler
Tamamen biimlendirilmi gndemler aynnt, genel ierik ve ek bakmndan byk
farkllklar gsterir; ve bunlarn uzun bir listesini karmak ne mmkn ne de
gereklidir. Bununla birlikte, grup oui" rumlanndan kan temsili gndemler,
zerinde allabilir olan t
258
OST DZEY YATAN HASTA GRUBU
idemin yapsn gsterebilir:
"Rick dn grupta ecinsel olmaktan sz etti ve ben bu konuda pek ok ey
hissettim, ama bunlar paylamadm."
[Gruptaki erkeklere doru] Makyaj yapmasam yine de benimle konuup ilgilenir
miydiniz?"
3
"Steve'in [grubun bir baka yesi] 'ar' hareketli oluu beni ok kzdnyor. Korkarm bu sabah bundan sz ettiimde onu incittim."

4
"Kendi kendime sallanmamn gruptaki herkesi nasl etkilediini bilmek
istiyorum."
5. "Bana gerek olmadm sylendi: Dn siz ikiniz [grubun iki yesini iaret
ederek] beni personelle kartrdnz sylediniz. Bunun ne demek olduunu
bilmek istiyorum."
6. "Neden grup iinde, zellikle kendi yamdaki [ yeyi iaret ederek]
insanlarn nnde konumaktan korktuumu bilmek istiyorum."
7. " B u sabahki grupta birisi benim odadaki ahap eyalarla uyum iinde
olduumu syledi. Siz de beni yle mi gryorsunuz? Eer yleyse bu konu
zerinde almak istiyorum."
8. "Gruptaki erkeklere kar hissettiim fkeyle ba edebilmek istiyorum."
9. "Dier insanlann nnde cinsel duygularm hakknda konumay renmek
istiyorum."
10. "insanlar benim garip olduumu dnyor, nk hibir eye dokunamyorum.
Dn elimde eldivenlerle iskambil oynadm iin bana gldkleri zaman kendimi
ok kt hissettim. Herkese bu tr korkulan olmann nasl bir ey olduunu
aklamak istiyorum."
11. "Bu sabahki byk toplantda lgnca eyler syledim ve byle konutuum
iin ok zgnm. Bu sabahtan sonra buradaki herkes benim hakkmda neler
dnyor?"
Betide ya da tavrlarmda erkeklerin bana tecavz etmeyi istemelerine neden
olacak bir ey olup olmadn renmek istiyorum."
uruar "son rn" halindeki gndemlerdir.
Terapist tarafndan
259
KISA SREL GRUP TERAPLER
iyice ilenmi ve biimlendirilmi olup hastann en bata ifade ettik lermden
olduka farkl hale gelmitir. rnein son gndem, grub oniki defadan fazla
katlm olan hastalar taralndan ortaya konmutur. Her bir gndem nemli oranda
teraptik deerlendirmenin bir rndr. Son gndem, ilk birka oturum boyunca
tecavze ua radgndan sz etmek istemeyen bir hasta tarafndan oluturulmutur
Gruba gvenmeyi rendikten ve dier hastalarn cinsel saldmya u -ramalar
hakknda konutuklarn duyduktan sonra bu konuda konumak istemiti. Youn bir
teraptik alma sonucunda, bu gndem maddesiyle, ou tecavz kurbannn
tersine, bana gelenlerde istemeden nemli bir rol oynam olma olaslyla
yzteebilmitir.
Gndem Belirlemeye Diren: Sorumluluun stlenilmesi
Gndemle, ilgili bu tartmada, gndem belirlem.nin hastalar iin yalnzca
bilisel dzeyde zor olduundan sz ermitim. ou hasta bu iin nemini ve
mekanizmasn kavrayamaz. Bu yzden, imdiye dek, hastalarn bu bilisel
zorluklarn stesinden gelmelerine yardm e t -mek iin terapistin
kullanabilecei yntemler zerinde yogunlatm. Fakat gndem belirleme iinin
hastalara zor gelmesinin bir nedeni d a -ha vardr; bu nedenin kkleri daha
derinlere iner ve terapi iin d a h a inat engeller oluturur. nk gndem
belirleme iinin yaps, o -u hastann psikopatolojisinin temeline iner ve
byk bir diren oluturur. Bu yzden, en kolay anlalr talimatlara ramen,
baz hastalar bu grevi anlayamaz, bununla uramay reddeder, bu sra a byk
kayg gelitirir veya pek anlamadklar nedenlerle btn egze size
fkelenirler.
Bu direncin stesinden gelmek iin tutarl bir strateji oluturU1
260
ST DOZEY YATAN HASTA GRUBU
terapistin direncin kaynan anlamas gerekir. Bilinli ve bin-dzeyde
hastalar gndem karsnda duraksarlar, nk bu grev nkn "sorumiuluk"la kar
karya getirmektedir. Direncin yapsn lamak isteyen terapistin, sorumluluk
kavramm anlamas gerekir. Sorumluluk "yazarlkla" ilikilidir. nsann
sorumluluunun farknda olmas, kendi benliinin, kaderinin, hayat
amazlarnn, duygulanma ve kendi aclarnn yaratcs, yazan olduunun
farknda olmas anlamna gelir. Psikoterapideki varolusal bak as,
bireylerin yaamlarnda (bilinli veya bilinsiz) yz yze gelmeleri gereken
kesin "nihai kayglar" bulunduunu ileri srmektedir. Varoluu Psikoterapi adl

kitabmda bu nihai kayglan lm, yaltm, anlamszlk ve zgrlk olarak


tanmladm.1
Bu drt nihai kayg iinde zgrlk, gndem belirleme iinin uyandrd
direnle en fazla ilikisi olandr. zgrln iki nemli bileeni vardr:
sorumluluk ve istek. zgrlkle (ve dier nihai kayglarla da) yz yze
gelmekten kanrz, nk byle bir yzleme byk kaygya neden olur. Birey
sorumlulukla yzlemekten kaar, nk insann sorumluluunun farknda olmas
ok korkutucudur. Bunun anlamm bir dnn. Eer dnyaya anlam veren ve
seimlel-nz araclyla yaamlarmz ve kaderlerimizi yaratann kendimiz
olduu doruysa, herhangi bir d referansn ve evrende byk bir tasarnn
olmad doraysa, dnyann her zaman bize grnd gibi olmad da doru
demektir. Bu durumda evremizde bir dnya dzeni ve altmzda salam bir zemin
yerine, kendini yaratmann verdii mutlak yalnzlk ve zeminsizlik dehetiyle
yzlemek zoranda-yzdr.
f Y a l o m , V a r o l u u Psikoterapi (Kabala Y a y n e v i , 1999).
261
KISA SREL GRUP TERAPLER
Hastalarn sorumluluktan kamak iin kullandklar pek Cok , nik yol vardr:
kimisi dsallatrma yoluyla yaamnn sorumlul nu bakalarnn zerine ykar,
ters giden eyler iin dardaki V ya da bir j,c sulayabilir; kendisini
(bilmeden) balatt olayl "masum bir kurban" olarak grerek sorumluluu inkar
edebilir- o cici olarak "akln kararak" sorumluluu inkar edebilir; zerk dav
rantan ve seimlerden farkl yollarla kaabilir; "kontrol bakalarnn
devralmasna" neden olacak ekilde hareket edebilir; hareketlerinin kontrolnn
dna kt zorlanml bir bozukluk gelitirebilir.
Bu klinik bozukluklarn grnd hastalarn terapisindeki n e m -li ilk adm,
kiinin kendi skntsn yaratmadaki roln kabul e t m e -sine yardmc
olmaktr. Gerekten de eer kii byle bir sorumluluu stlenmez ve mutsuzluu
iin bakalarn sulamaya d e v a m e d e r -se, etkin bir terapi sz konusu
olamaz. Sonu olarak, sorumluluun stlenilmesi terapideki nemli ilk adm
olmakla birlikte b y k d i -ren grr: hasta, sorumluluun farkmdalna
kanlmaz bir ekilde elik eden zeminsizlike ilgili kayg yznden,
bilind dzeyde, s o -rumluluun farkmdalna direnir.
Sorumluluun stlenilmesiyle ilgili bir baka kayg kayna daha sz konusudur.
Eer hasta hayattaki amazlarnn sorumlusunun kendisi olduunun farkna
varrsa, gemi hayatnn seyrinden sorumlu olduunu da kabullenmek zorunda
kalr. ou hasta iin bu farkrnda-hk byk bir ac kaynadr: kii geride
brakt hayat enkazna, gerekletiremedii potansiyeline, hi stnde
durmad olaslklara bakarken byk bir sululuk duygusuna kaplr. Bu,
geleneksel anlamda, bakalanna yaplan bir eyle ilgili bir sululuk deil,
kiim kendi hayatna yaptklaryla ilgili olarak varolusal anlamdaki sululuk
duygusudur.
262
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
vzden, gndem belirleme eklindeki basit eylem o kadar da de2ildir; hastalan,
kkleri varolularnn temeline uzanan kayg ... konularla yzletirir. Gndemin
gerei gibi belirlenmesi iin hastalann atmas gereken admlan dnn.
Kiinin Kendisi Hakknda Deitirmesi Gereken Bir ey Olduunun
Farkna Varmas
Hastann kendisiyle ilgili olarak deitirmesi gereken bir ey olduunu fark
etmesi son derece nemli bir admdr. Gerekten de an derecede dsallatrma
yapan hastalar iin yeterli bir hedeftir bu. So-runlannm "danda bir yerde"
olduunu dnen hastalar -patronla-nn haksz davran, sevgilinin ihaneti,
kaderin acmaszl- yaam-lanndaki amazlarnda kendilerinin oynad rol
kabullenene dek deiim srecine balayamazlar. Yoksa neden deisinler ki? Aksi
takdirde terapinin deiime deil, sulu olan kar tarafa ynelik olmas daha
mantkl olurdu. Hastalar dsallatrmaya devam ettike kabul edebilecekleri
psikolojik yardm paylama, destek, problem zme, tavsiye ve neri niteliinde
kalr.
Sorunlannm kaynaklann dsallatran hastalar, hastaneye yatnl-m hastalann
grece byk bir blmn oluturur. Psikofizyolojik bozukluklar, paranoid

bozukluklar, istememelerine ramen hastaneye yatmlan hastalar ve madde bamls


ou hasta bu grubun iindedir.
Kiinin Detirmeyi tstedi Belirli Bir Ynn Saptamas zerinde allacak
bir ey belirlemek her hasta iin nemli bir odaklanma grevidir. ou hastann
morali o kadar bozuktur ve ha-*t ykntlarnn altnda ylesine ezilmilerdir
ki, deiim konusuna hi umutlu deildirler. Kendini bir balang noktas
bulmaya zor-263
KSA SOREU GRUP TERAPLER
lamak, kendini belirli bir ie adamak genellikle umut verir VPc
akn. lkla mcadele eder.
Kiinin steklerini Dierlerine letmesi
Hastalarn isteklerini dierlerine iletmesi, son derece nemli K a d m d r
ve ou hastann psikopatolojisinin ok nemli bir y n seslenir. Kiinin,
dier insanlarn onun zihnini okuyamadn; d i e r lerinin, onun isteklerini
otomatik olarak bilemeyeceini; i n s a n n i s -teklerini sesli olarak ifade
etmesi gerektiini, yoksa bu isteklerin y e -rine getirilmek bir yana fark bile
edilmeyeceklerini anlamasn s a -lar.
insann isteklerini dile getirmesi gerektiinin farkna varmas nemlidir, nk
bu bizi (ne kadar tatsz olsa da) gerekten yalnz olduumuz, bizi kollayan ve
her eye hakim olan bir hizmetimiz olmad, kendimizi deitirmedike
deimeyeceimiz igrsne ulamamz salar. Gndem belirleme ilemi bu
igrye baka bir yoldan ulamamz da salar: hastalar ok sayda oturuma
katldktan sonra, eer bir gndem belirlemezlerse oturumdan ok az yarar g r
e -ceklerini yava yava kavramaya balarlar. Hatta yalnzca birka o t u rumdan sonra bile hangi gndem trnn dikkat ektiini ve e t k i n bir alma
saladn ok iyi bilirler. Farkmdaln baz dzeylerinde gndem, hastalarda,
deiime kar isteksizliklerini ciddi biimde ele almaya zorlayan bir isel
diyalog balatr.
Depresyonlu bir kadnla gerekletirilen gndem almas bu nulardan
bazlarn aydnlauyor. Yenilgiye uradn hisseden v kendini kmseyen hasta
u gndemi belirlemiti: "Kendimi tam baanszlk ant olarak gryorum. Bugn
gruptan yalnzca dest istiyorum. Bol bol okanmaya ihtiyacm var."
264
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
T rapis1 ondan bu isteini biraz daha amasn istedi: "Ne tr bir istiyorsun?
Sana ne sylemelerini isterdin?"
B tr sorgulama olduka rahatsz edicidir. Bir kii iin insanlarn
diliminden sylemesini istedii olumlu eyleri ifade etmek sinir zucudur.
Hastann cevab fkesini yanstyordu. "Ne syleyeceklerini ben sylersem bir
anlam kalmaz!" diye parlad.
Fakat farkl bir dzeyde, hastann hem ektii acy ifade etmesi hem de
kendisini iyi hissetmesini salayacak eyi kesin olarak tanmlamas ok byk
anlam tar. Bu, insann nasl kendi annesi ve babas haline geleceini
renmeye giden yolda dev bir admdr. ok sayda baka hasta iin olduu gibi
bu hasta iin de psikoterapinin ana hedefi de budur.
Kiinin Kendine Nasl Bakacan renmesi
Srayla gndem belirlerken terapistin karlat en yaygn problem
alanlarndan biri, kendini bu ii yapamayacak kadar kt hissettiini syleyen
bir hastann varldr.
u klinik rnei bir dnn: yatan hasta grubunun yesi olan gen Diane, bam
ellerinin arama alm kanepede oturuyordu. Oturum baladktan birka dakika
sonra da yksek sesle alamaya balad. Gndemi sorulduunda titreyen bir sesle
btn sabah yatanda aladm, hibir ey yapamayacan ve intihan
dndn syledi- Gndem belirleyemeyecek kadar ktym. Bugn yalnzca
grupta bulunmak istiyorum. Btn syleyebileceim bu."
nce, terapist oturumun doal seyrinde gitmesine izin verecek rsa meydana
gelecek olas bir senaryoyu ortaya koyaym. Grup eleri kukusuz onu kurtarmaya
alacaktr. Bu durumdaki bir hasa aldrmazlk etmek ok zordur. Dierleri onu
desteklemeye al265
KISA SREU GRUP TERAPLER

acak, f a k a t Diane byk olaslkla (terapistin dier seanslardan b 'M -gi


gibi) bu abalan geri evirmenin yollarn ("evet, ama"larla) K 1 aktr.
Sonunda grup onun oturumu tekeline almasna sinirlenecek cesaretleri krlp ona
yardm edemedikleri iin kendi kendilerine k zacaklardir.
Grup Diane'i desteklemede baarl olsa bile, byle bir oturumun onun iin en
iyi tedavi olduu kesin deildir. Diane, gemite ne zam a n byle desteklense b
i r sre iin kendini iyi hissetmektedir; f a k a t bu rahatl ok ksa
srmekte, geriye gelecekteki kriz durumlannda kullanabilecei, kendisiyle ilgili
herhangi bir bilgi krnts k a l m a -maktadr. Terapistin grevi, gelecekte
byk skntlar yaadnda kullanabilecei aralar Diane'e kazandracak
ekilde almaktr.
Terapist bu grevi baarabilmek ve Diane ile grup iin terapiye zararl olacak
senaryolardan kanmak iin, Diane'in kendi terapisinin sorumluluunu
stlenmesine yardmc olmalyd. En uygun balang noktas, Diane'in, grubu,
kendini daha az zgn hissetmesine yardmc olacak ekilde kullanmaya
almasna yardmc olmakt. Terapist byle bir gndem belirlemesi iin ona
yumuak bir ekilde bask yapmaldr. "Diane, yetmibe dakika sonra bu odadan
ayrldnda kendini daha iyi hissetmek iin bugn grupta neler yapabilirsin?"
Diane bu soruya cevap veremezse ya da vermek istemezse terapist hastann kendi
kaynaklann kullanmasna yardmc olacak baka yollar arayabilir. "Diane, daha
nce de byle hissettiin oldu. Gemite kendini daha iyi hissetmeni salayan
ey neydi?" ya da "Diane, daha nce grubun sana yararl olduunu hissettiin
zamanLr olmutu. Zaman zaman gruptan geldiinden daha iyi aynldm grd's. O
oturumlarda sana yardm dokunan ey neydi?" gibi sorular sorabilir.
Terapist Diane'in sorumluluk stlenmesini salamak iin bu yaK266
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
larm hepsini kulland. Diane terapistin ilk birka sorusundan tl ama sonunda
gemite gruptan baz zel eylerini paylamak tiyle yarar grdn syledi.
Onu gerekten zen bir ey, konu-g yakn birinin olmamasyd. Hayatnda hi
yaknlk olmad iin szlanyordu.
Terapist yle yant verdi, "Diane, o halde, daha iyi hissetmeni salamann bir
yolunu biliyorsun. Yapman gereken ey, birileriyle yaknlamak." Diane bunu
onaylaynca terapist bir dayanak noktas bulmu oldu. "Diane, kendini dier
insanlara daha yakn hissetmek iir ne yapabilirsin?" Bu noktada alamay
brakan Diane, eer gerekten kendisi olabilirse, maske takmay brakrsa ve
insanlara gerek benlii hakknda bir eyler syleyebilirse kendini insanlara
daha yakn hissettiini syledi.
Bu ana kadar Diane gndem belirleme iinin te ikisini gerekletirmi oldu:
davrannn deitirilebilir bir ynn tanmlamt ve bunu bireyleraras
dille desteklemiti. Geriye yalnzca gndemi burada-ve-imdi'ye tamak
kalmt. 'Diane, etrafna bakp yaknlamak ve kendin hakknda baz gerekleri
sylemeyi istediin birini seebilir misin?" Diane, kendi yama yakn olan Lisa
adl gen kadn seti. Terapist Diane'in bunu grupta m yoksa gruptan sonra m
yapmay istediini sordu. Diane, oturumdan sonra yapmay tercih ettiini
syledi; ve terapistin sraryla Diane ve Lisa grup oturumundan sonra otuz
dakikalk bir randevu ayarladlar. Diane, ertesi gn Lisa yla konutuklarm
grupla paylama sz de verdi. (Ertesi gn Diane in Lisa'ya tkamrcasma yemek
yeme zelliinden sz ettiini rendik. Bu onun kendisinden nefret etmesinin
nemli bir kaynayd v bakalaryla nadiren paylat bir srd.)
Oturumun sonunda terapist Diane'in ok daha iyi grndn
267
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
syleyip gerekten yle hissedip hissetmediini sordu. Diare ymca terapist
kendisini daha iyi hissetmesine yardma olan s e w olduunu sorarak
rendiklerini pekitirdi. Diane hi zorlanman gruptaki dier insanlara
yaknlamak olduunu syledi.
Hastalarn gelecekte kendilerine yardm olacak davran reDerr var oluturacak
bilgiye sahip olmalar ok nemlidir. Terapistler hastalardaki iyilemenin de
ktleme gibi kontrolmz dsmda olduu ve hayatmza ylece giriverdigi
inancn deitirmek isterler Terapistlerin hastann ktlemesinden sorumlu

olaylar ayrntlaryla aratrdklar sk grlr; fakat hastann


iyilemesinden sorumlu olaylarn aratrlmas da ayn derecede nem tar.
Skntl bir h a s -tada iyileme grldnde terapistin bu iyilemeyi neyin
salad sorusunu sormas gerekir. rnein hasta bir hemire, hasta ya da
doktorla konutuktan sonra bu dzelmenin meydana geldiini s y l -yorsa, o
konumada hastann kendini daha iyi hissetmesini salayacak ne getiini
aratrn. Konumann ie y a r a r bileenlerinin a l t n i -zin, bylece
hasta onlara "sahip kabilir" ve gelecekte tekrar o r t a y a kmasn
salayabilir.
Baz terapistler iyilemeyi analiz etmeyi istemezler. Krkayakla ilgili o eski
hikayeyi anlatrlar. Krkayaa o kadar ayakla nasl yryebildii sorulmu,
krkayak admlarn dikkatle incelemeye balaync doal ritmi bozulmu ve artk
yryemez olmu. Bazlar ayn eyin terapide de olmasmdan korkarlar: iyileme
temelleri salam olmayan bir dengeyi temsil etmektedir ve terapist, doallm
bozarak w iyilemenin "sihirli* ynlerini aa kararak bu dengeyi bozac
Benim grme gre bu nemli bir problem deildir; eer iyileir nin en ufak
bir sorgulamada dalacak bylesine krlgan bir ten varsa gelecekte hastaya pek
yaran olmayacaktr zaten.
268
OST DZEY YATAN HASTA GRUBU
Gndeme Diren: Psikopatoloji Rehberi
belirleme grevi, patolojinin zndeki alanlara indii iin nerkn oluyorsa,
terapistin grevi yalnzca hastann gndem l meine yardmc olmak degii,
direnci, hastann bu nemli pa-1 f ile alanlan tanmlamasna, deerlendirmesine
ve bu alanlar ze-de almaya balamasna yardm edecek bir rehber olarak
kullanmaktr. B a z klinik rnekler bu noktay aydnlatabilir:
Yaltlma Korkusu: Margot
Margot intihar giriiminin ardndan drdnc kez hastaneye yatrlan otuzbe
yandaki bir psikiyatri hemiresiydi. Servisteki ou teraptik etkinlikte
rnek hasta olarak grlmesine ramen gndem belirleme srecine son derece
direnliydi. Gndem belirleme grevi karsnda aklanamaz ekilde fkeleniyor
ve bir trl gndemini be-lirleyemiyordu. Bu yetersizlii de grup iinde kendini
aptal gibi ve beceriksiz hissetmesine neden oluyordu. Bu onun iin artc ve
olaand bir durumdu, nk szel becerileri ve psikoloji bilgisi mkemmeldi.
Margot'nun kendisine ynelik merak olduka youndu ve gndem grevi nndeki
engelin ve bu-konudaki fkesinin mantksz cklere dayandn hzla fark
etmiti. Ksa sre iinde gndemini beledi: "Gndem belirlemenin benim iin
neden bu kadar zor olduunu bulmak istiyorum."
"k aamada her zaman verici olduunu fark etti. Psikiyatri hemi-1 olarak
mesleinde srekli olarak veriyordu.
Yardm istemek un yapma aykryd.
Yardm istemedeki bu zorluunun nemini len kavrad, nk bir yerlerini kesme
eylemlerinin ve intihar gielerinin gizli yardm araylar olduundan emindi.
269
KISA SRH GRUP TERAPLER
Terapist baka hangi nedenlerin aka yardm istemesini zor] trdn sordu.
Terapist bu soruyu birka oturum boyunca tekra 1 diktan sonra Margot ne
istediini sylemek zorunda kalmadan t e r a pistin bilmesini istediinin
farkna vard. Kendisini sessizce koruya nihai bir kurtarcnn olmad
dncesi onu an derecede rahatsz ediyordu.
Ksa sre sonra yaamndaki benzer bir durumu anlatt. Yllar boyunca ne zaman
yalnz kalsa byk bir panik yayordu. Birka yl nce boanmt ve ne
psikolojik ne de mali adan bakacak durumu olmamasna ramen kumdan vazgemek
istemiyordu. stelik kocas yemden evlenmiti ve kznn velayetim almak
istiyordu. Margot ocuu onun iyilii iin deil, kendi iyilii iin elinde
tutmak istediini f a r k etti: kzn yaltlmaya kar tampon olarak
kullanyordu. D e -rinlerde bunu her zaman biliyor ve bu yzden sululuk duyuyor
ve kendim hor gryordu.
Yalnz kaldnda Margot'nun panii, tipik yalnzlk, sosyal adan reddedilme
veya boanm insanlarn yaad, bir saldrgana kar korunmasz cima
durumlarndan ok daha aryd. Yaygn bir var olmama hissi vard ve ou

smrhasta gibi, yalnzca baka birinin kendini alglamas ve onaylamasyla


gerek olduunu hissediyordu.
Gereklii hissetmek iin dierlerine olan bamllnn M a r -got'nun hem
terapi hem de sosyal ilikileri zerinde yaygn etkileri vard. En byk
korkularndan biri terapistinin onu unutmasyd. Birka yl nce kendisini bir
yl kadar tedavi eden bir terapistiyle yolda karlatn ve terapistinin onun
adm hatrlamasnn "neredeyse krkbe saniye" srdn byk bir fke ve
dehet iinde anlatyordu.
Gndem belirlerken yaad rahatszlk, yaltlma korkusunun
270
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
nasl hkmettiini anlamasna yardmc olmutu. rnein
il
bayatna
nceki hastaneye yatlarnda, kendisine hi uygun olmayan ve kez olduka
rahatsz erkek hastalara ak
olmutu;
artk, bulmaktan ok korktuu iin
kendi yalnzlgyla yzlemek yerine h r erkekle, herhangi bir erkekle hemen ba
kurmay setiini ansyabiliyordu.
Bagmlk Gereksinimi: Hal
Elli yandaki depresif hasta Hal nc kez hastaneye yatyordu. Her seferinde
karsnn kendisini boanmakla tehdit etmesinin sonucunda hastaneye yatmt.
Grup oturumian srasnda mantkl bir gndem ortaya koyamadn umutsuzlukla
gryordu. Gitgide daha fazla fkeleniyor ve sinirli bir ekilde, "Eer neyim
olduunu bilseydim burada olmazdm," tepkisini veriyordu. Bu tutumu ok
artcyd, nk daha nceki hastaneye yatlarnda grubu etkin bir ekilde
kullanmt.
Sonunda, terapistin srarlaryla bir gndem belirledi: "Bu sabah 'metafor'
grubunda birka ye beni 'lastii patlam ve srcs olmayan bir Greyhound
yolcu otobsne' benzetti. O grupta bulunan-ardan tam olarak ne demek
istediklerini sylemelerini istiyorum."
Lider, Hal'e, bu metaforun anlam konusunda kendisinin ne dndn sorduunda
ard ve yksek zeksna ramen akmlg-tu mazeret olarak kullanarak bir
yant vermedi. Gndem belirlemeye gsterdii pasif ve aresiz t u t u m
terapideki bu yaklamyla p a ~ ellik gsteriyordu. rnein hastaneye, hi
bilmedii bir nedenden dolay kars kendisini boamak istedii iin yattn
sylyordu. aknlk, pasiflik ve sahte bir bilmezlik havas terapinin btn
adm-lannn
nn tkyordu.
271
KISA SOREU GRUP TERAPLER
Terapist, Hal'e, kendisi iin yararl olan baka grup oturuml katldn
hatrlatarak gndem oluturmasna yardma olmaya ti. "O zaman grup nasl
yardmc olmutu?" Hal grubun ge yardmc olduunu kabul etti ve neredeyse
utanga bir ekilde k sini atnda dierleri tarafndan kabul grmesinin
gruptan yarar] masn saladn belirtti.
O zaman terapist ve dier grup yeleri, HaPin temel sorununun altn
izebildiler: byk bir sknt iindeydi; kendisine yardm et mek iin elinde
pek ok imkan vard, fakat o hibir ey bilmedii ve hibir ey yapamadna
inanmada srar ediyordu. Srcs o l m a y a n otobs metaforu ok yerindeydi:
Hal ieride, bir koltuun altnda saklanyor, bilmezlikten gelerek srlmeyi,
ynetilmeyi bekliyordu. Grup sonunda bu sorunu iaret ederek Halle yzleti:
"Neden k e n d i -ne nasl yardm edeceini bilmiyormu gibi yapyorsun? B u n u
n k a r -lnda ne elde ediyorsun?"
Bu etkili bir "sorun belirleme" egzersiziydi. Gndem belirleme egzersizi Hal'in
btn terapilerinde -grup, bireysel ve evli iftler- ilgilenebilecei bir
sorunun belirlenmesine yardmc olmutu. Daha sonra evlilik terapistiyle
konuurken, terapi grubunda iaret e d i l e n sorunun, iftler terapisinde
zerinde allan konuyla yakndan ilikili olduunu rendik. Hal'in kans onu
bamll ve pasiflii yznden terk etmiti ve o da terapi grubunda yapt
gibi daha da p a s i f ve aresiz kalarak tepki vermiti. Bilindmda ar
derecede aresiz kalrsa karsnn kendisini terk etmekten vazgeeceini
dnyordu Terapist o n u n aresizliini desteklese, Hal'in uyumsuz davran

y a l -nzca pekitirilmi olurdu. Terapist Hal'i isel ikiyzlgyle y z


letirerek ("Neden bilmiyormu gibi yapyorsun?") en temel karakte sorunlarn
belirlemesine yardmc oldu.
272
ST D Z E Y YATAN HASTA GRUBU
flk ve bamllk alanlarnda an derecede sorunlar olan
pas:
Hal gibi hastalarla terapotik almann en nemli blm
N ia r ,
jjjj- g -u nAr"m" belirleme srecidir. Baka bir deyile, deiimi tanmla-fcAe
etmek ve sorumluluunu stlenmek byle bireylerde degi-mak, uauc
meydana getirmektedir. Bu yzden, gndem belirleme ii ok olabilir. Terapist,
bunun terapinin balangc olduunu varsay-hatasn yapmamaldr: gndem
belirleme ou kez terapotik almann kendisidir.
Bymekten Korkmak: Junior
"Junior" be aylk gayrimeru ocuunu evlatlk olarak verme kararnn hemen
ardndan hastaneye yatrlan yirmi yandaki depre-sif bir hastayd, ilk grup
toplants srasnda gruptaki herkesin tersine endieli bir ekilde yerde oturup
salanyla oynuyordu. Gndemini syleme sras en son ona gelmiti ve onun
fsltyla ve alayarak verdii tek cevap, "Sululuk," oldu. Biraz daha amas
iin srar edilince tamamen bloke olup hknklarla alamaya balad.
"Yapamyorum. Gndemi neden belirleyemediimi bilmiyorum."
Daha fazla bask yapmann verimli olmayacan hisseden terapist rkl bir yol
denedi. "Junior, galiba neden gndem belirleyemediini biliyorum." Merak uyanan
Junior beklentiyle ban kaldrd. "Birka ydr bebee bakyordun ve imdi sana
baklmasn istiyorsun." Juni-nsudad. "Evet." Grup yeleri o zaman kendisine u
soruyu y-iler: "Bunun iin mi her zaman fsltyla konuuyorsun?" Junior le
fsldad, "Evet." Terapist, "Gruptaki dierlerine oranla ka ya-a olduunu
hissediyorsun?" diye sordu. (Bu ou kez verimli 1 bir sorudur.) Junior, "ok,
ok, ok gen," diye yant verdi. u noktada gndem belirlenmesi ve bir anlama
yaplmas iin
273
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
yol akt. Terapist dayanak noktas olacak soruyu sordu: " B u n n memnun
musun?" Junior olduka yksek sesle yant verdi, "Hav * "O halde gndemin bu
grupta nasl yetikin olacan renmek bir yetikin olmaya almak olabilir."
Junior bunu kabul etti. Tea pist dier hastalardan rol yapmalarm ve eer
Junior'n durumunda olsalard bir yetikin olarak gndemlerini nasl ifade
edeceklerini b e -lirlemelerini istedi. hasta h e m e n yant verdi. Bir
kadn ye b e b e -inden vazgemek zorunda kalmann verdii utan duygusu
zerinde a l m a k istediini syledi. Bir d i e r i , Junior' terk
eden bebein b a -basna ve btn erkeklere kar duyduu fkesi hakknda
konumak istedi. Bir bakas, "Ben tkendim. Elimden gelen her eyi yaptm,
artk bana baklmasn istiyorum," dedi.
Bu Junior iin anlaml bir oturumdu. hafta daha serviste kalmasna ramen,
taburcu srasnda bilgi almak iin kendisiyle yaplan grmede, kendini ne
kadar gen hissettiini ve kendisiyle ilgilenilmesini ne kadar istediim
anlamann, hastanede kald sre boyunca rendii en nemli ey olduunu
syledi.
Gndem
Oluturma: Grevin
Tamamlanmas
yelerin ortaya koyduu gndemler arasnda ok byk farklar vardr. Gndemler,
o gnk grup bileimi, sabitlii ve bykl dahil pek ok etmenin bir
ilevidir. Grup grece sabitse ve mevcut yelerin hepsi bir nceki oturumda
gndemlerini oluturduysa srayla gndem belirtme ii hzla tamamlanabilir. Bu,
yelerin her gn ayn gndemi kullanacaklan anlamna gelmez. Zaman zaman bir
hasta birka gn arka arkaya ayn gndem zerinde alabilir, fakat genellikle
gndemler bir dereceye kadar deiir: kii grupta yeni yelerin bu274
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
j nedeniyle veya bir gn nceki alma farkl bak alan dana getirdii iin
odak noktasn deitirebilir. Grupta ok say-i uye varsa, gndemin srayla

ifade edilmesi ok daha uzun s-Grup bykse, her gndem zerinde daha az zaman
harcanmaldr.
Gndem belirtme iinin iyi ynetilmesi sonucunda, geriye kalan zamanda grubun
verimli bir ekilde almasn salayacak bol bol klinik malzeme elde edilir.
Dokuz hastayla yaplan u oturumu ele alalm:
Enerjik, destekleyici terapist, yelerin u "bitirilmemi" gndemleri
oluturmasna yardana oldu:
1. "Ben dayak yiyen bir ocuktum. Bu konuda zerinde almadn pek ok
duygum var. Bu konuyu baka insanlarla hi konumadm ve grubun bana bu konuda
yardmc olmasn istiyorum."
,
2. "Dnk oturumdan sonra sizinle [grup lideri] bitirilmemi bir iim kald.
Bugn bu konuda konumak istiyorum."
3. "Duygularm nasl tanmlayacam renmek istiyorum. Bunu yalnz yapmak
zorunda olduumu dnyorum, fakat oturum srasnda ortaya kan duygularm
hakknda konumak istiyorum."
4. Bakalaryla iliki kurarken daha fazla risk almay renmek ve zellikle
buradaki dier erkeklere kendimi daha fazla gstermek istiyorum."
5. "ok savunmasz ve incinmi olduumu hissediyorum ve grupta bu konu stnde
almak istiyorum. Gruptaki btn insanlara nelerden incindiimi sylemek
istiyorum."
6. "Bu sabah Mikela [gruptaki baka bir hasta] yaptm bir konumayla ilgili
gl duygular hissediyorum ve bunlar zerinde almak istiyorum."
275
KISA SREU GRUP TERAPILER
7. "Bugir. bir gndem belirtecek enerjim yok." Terapist burada genellikle
etkili olan bir soru yneltti: "Gndem belirtecek enerjin olsayd, bu gndem ne
olurdu?" "Galiba gruptakilerden, zellikle de erkeklerden geribeslem isterdim,
nk nedense erkekleri kendime dman ediyor gibiyim."
8. "Fiziksel grntm hakknda konumak istiyorum. Bu beden lmle ilgili bir
konu. O kadar iri yar ve uzun boyluyum ki, herkes yardm iin bana
dayanabileceini sanyor."
9. Yeni bir hasta: "Psikiyatristim [bir kadn] birka hafta iin ehirden
ayrld iin hastanedeyim. Ona am ve onunla evlenmek istiyorum. Grupta
zerinde almak istediim konu bu." Terapist grubun kendisine nasl yardm
edebileceini sordu, nk psikiyat-rist o oturumda bulunmuyordu. "Grupla daha
fazla ilgisi olan bir konuda almak mmkn rn?" Hasta o zaman gruptaki bir
kadn y e -ye kar benzeri hisler gelitirmeye baladn ve belki bu
duygular hakknda konuabileceini syledi.
Gndemin Yerine Getirilmesi
Srayla gndem belirleme iinin tamamlanmas oturumda nemli bir aamay
gsterir. Terapist bu aamay grubu sorumluluk stlenmeyle yzletirmek iin
baka bir frsat olarak kullanabilir. rnein, "Pekl, srayla gndemlerimizi
belirledik ve herkes olduka nemli olan gndemini ifade etti. imdi nasl
ilerlemeliyiz sizce? Gndemleriniz zerinde nasl almaya balamak
istersiniz?" eklinde sorular yneltebilir. Terapist bu noktada birinin
baklarn yakalarsa, bu o kiiyi duygulan hakknda konumaya davet ettii
anlamna gelebilir; bu yzden terapist birka dakika yere bakmay seebilir.
276
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
Bu strateji gruptan birini, "ey, ben balayaym," ya da "Bence joe'nun
gndemiyle balamalyz," deme sorumluluunu almas iin cesaretlendirir. Bu ilk
eylem olduka semboliktir ve gndemleri u alanlardan biriyle ilgili olan yeler
(ki bunlarn says ok fazladr) iin nemli bir aamadr: kendisi iin zaman
isteme, yardm istemeyi renme, kendini ortaya koyma, risk alma veya
bakalarnn gereksinimlerine odaklanma.
yelerin oturuma nasl balayacaklarn dndkleri bir iki dakikalk sessizlik
gizli anlamlarla dolu bir aamadr. Bazen terapist bu sreci daha sonra
ileyebilir. Konuan ve konumayan, fakat konumay isteyen kiilerin duygularm
sorgulayabilirsiniz. Birisi kendisi iin zaman isteme sorumluluunu ald zaman
d krkl m yoksa rahatlama m yaamtr?

Genel Stratejik lkeler


Grubun gndemi yerine getirme aamas, pek ok adan etkileim temelli grup
oturumuna benzer. Bilindii gibi bu oturumlarda terapist, yelerin uyumsuz
bireyleraras davranlar kefedip deitirmelerine yardmc olur ve
olabildiince ok sayda teraptik etmenin geliimini kolaylatrmaya alr.
Terapistin zgeci davran cesaretlendirmek, hastalarn evrensellii
yaamalann olas klmak, sosyalleme teknikleri gelitirmelerine yardmc
olmak, umut alamak iin olabildiince birbirine bal bir grup oluturmak'
zorundadr. Ve herhangi bir terapi grubunda olduu gibi terapist, yelerin hem
geribes-lem istemelerine, almalanna ve vermelerine yardmc olarak, hem de
birbirlerine gvenmelerini, desteklemelerim ve kendilerini amalan-n salayarak
bireyleraras deiimi kolaylatracaktr.
277
KISA SCREU GRUP TERAPLER
Fakat arada nemli bir fark bulunmaktadr. Teranisrl gruptaki her hastann
gndemi olduu iin, oturumunr ielteleyriin elirjH
taya zel" ve etkin bir tarzda ynetebilirler. Yatan h a ^ ~_,
Sabunun mr bir seanstr ve terapistin, hastalarn gndem belirlem
snda edindii bilgi, seansta onun maksimum etkinlikte alls
salar. Terapist hangi hastann geribeslem vermeyi, hangisinin
yi, hangisinin daha aktif olmas, hangisinin dinlemeyi renmesi
dierlerine kar duyarl olmay renmesi gerektiini bilir. K s a c a .
terapistin elinde, etkin ve olduka nemli bir grup almasn g e r
ekletirmesini salayacak bir eylem modeli vardr.
En Fazla Sayda ye in En ok yilik
Diyelim ki, oturumda on ye var ve hepsi de zerinde allabilir bir gndem
sundu. Geriye otuz dakika kald ve bu srede btn gndemler zerinde
allamayaca ok ak. Bu yzden terapistin, o t u -rumun banda gndem
belirleme iinin o gnk grup almasnn bir paras olduunu ve btn
gndemlerin yerine getirileceinin kesin olmadn aka belirtmesi gerekir.
Gndemi' r, eer zaman elverirse yelerin zerinde almak istedii konulan
gstermektedir. E e r bu nokta aka ifade edilmezse, baz hastalar
terapistin kendilerine v e r -dii sz tutmadn dnecektir. Gerekten de
baz hastalar a k t a -rmla ilgili eilimleri yznden grubu bu tarzda yaama
eilimindedirler; bu tr hastalar iin, btn gndemlerin yerine getirileceinin
vaat edilmedii ve zaman snrnn genellikle buna elvermeyecei birka kez ak
ak tekrarlanmaldr.
Btn bu snrllklara ramen terapistin olabildiince ok sayda gndemle
uramas nemlidir; her seansta gndemlerin byk b. blm zerinde teraptik
alma yapmak genellikle mmkndr.
278
ST DZEY Y A T A N HASTA G R U B U
defin baarlmas her eyden nce terapistin byk dikkatim ggfektinr. *G-*ndem
belirleme aamasnn sonunda, grubun bykl-1 rsa olsun, her hastann
gndemini hatrlayabilmeksiniz. n-A
lsarak ondrt kadar hastann bile
gndemini aklnzda tutabi-Hastalann gndem belirlemelerine aktif bir ekilde
yardm seniz gndemleri hatrlamanz ok daha kolay olacaktr."Oturum-dan sonra
yardmc terapistle veya bir gzlemciyle her hastann gndemi zerinden geerek
gndem hatrlama konusunda belleinizi eitebilirsiniz.
- Ayn Anda Birka Gndem zerinde almak
Genellikle bir kerede birden fazla gndem zerinde almak tavsiye edilir ve
bunu yapmak hemen her zaman olasdr. Mmknse bir kerede bir gndem zerinde
durmaktan ve grup iinde birebir almadan kann. Bunun yerine gndemleri
birbirine balamaya aln. Etkin bir grup lideri, her yenin katksn
birbirine ekleyen bir orkestra efine benzer.
mein sekiz kiilik bir grupta yenin gndemi yle olsun:
Barth arkada edinmeyi renmek istediini sylemektedir. "Hi gerek arkadam
olmad ve nasl arkada edineceimi bilmiyorum."
Yvonne, "Ben geribeslem istiyorum. nsanlarla nasl iliki kurduumu renmek
istiyorum, bylece kocamla aram dzeltmeye alabilirim. Bana insanlar

kendimden souttuum syleniyor, ama bunu nasl yaptm bilmiyorum," eklinde


konutu.
Stuart ise unlar syledi, "Doktorum kendimle ilgili daha fazla eyi paylamam
gerektiini sylyor ve ben de ona katlyorum. Her $ey iimde tutuyorum ve
zaman zaman patlayacam hissediyorum."
Stuart, "Risk alacam," diyerek oturuma balad. Ve gerekten de
279
KISA SREL GRUP TERAPLER
ald! Kendini yakmayla ilgili z-ykc fantezilerini aklayp erge la,
andaki bir kza kar duyduu ehvetin, evinde kan ve nered btn ailesinin
yanmasna neden olan yangndan bir biimde sorum) olduuna dair psikotik inancm
paylat.
Bylesine yksek dzeydeki bir kendini ama durumundan sonr terapistin nnde
ok sayda seenek vard. Fakat olabildiince o k sayda gndemi birbirine
ekleme ilkesini kullanarak Barth'a (gndemi nasl arkada edineceini
renmekti) dnd ve Stuart'm syledikleri hakknda ne dndn sordu. Barth
buna hi de kiisel olmayan bir tarzda cevap verdi, "Bence ne zaman byle
fantezileriniz olsa terapistinizi aramalsnz!"
Bu noktada Barth'n gndemi zerinde almak iin mkemmel bir frsat domu
oldu. Terapist Stuart'a dnerek Barth'n yorumu hakknda ne dndn sordu.
Barth'a kar arkadaa duygular beslemesini salam myd bu yorum? Barth'
daha iyi tanmak istiyor muydu, yoksa ondan uzaklamak m istiyordu? Stuart,
Barthla arasna mesafe girdiini hissettiini syledi. Terapist, Barth'n da
yardmyla, Barth'n niyetinin bu olmadm, aslnda Stuart'la ilgilenmek, scak
ve destekleyici bir ey sylemek istediini syledi.
Grup o zaman Barth'n, Stuart'm kendini ona daha yakn hissetmesini salayacak
ne syleyebileceini tartmaya balad. Terapist arkada edinmede anahtar
bileenlerden birinin karlkl kendini ama olduunu belirtti. Birisi -bu
olayda Stuart- kendisi hakknda bir ey akladnda, bu kii risk altndadr
ve en ok dier kiinin karlkl olarak kendinden bir eyler anlatmasyla
rahatlar ve gven duyar. Barth tekrar denemeye davet edildi ve Barth baldzna
kar hissettii ve sululuk uyandran duygularndan sz etti. Stuart o zaman
kendini Barth'a daha yakn hissettiini syledi.
280
OST DZEY YATAN HASTA GRUBU
Terapist Yvonne'a Stuart'n yorumu hakknda ne hissettiini sor-(Yvonne'un
gndeminin insanlar kendinden nasl souttuunu nmek, bylece kocasyla
barmak olduunu hatrlayn.) Y v o n n e , I olduu zere, uzun uzun ve
dolambal bir ekilde konumaya , ayarak, hepsinden ilk isimleriyle sz etmek
suretiyle, ilk ve ikinci kocas ve hatta komularyla ilgili bol miktarda
nemsiz ayrnt ieren bilgiler verdi. Birka dakika iinde gruptaki herkesin
kafas ka-nm ve siniri bozulmutu. Bunun zerine lider onun szn keserek,
bunun durup geribeslem almas iin uygun bir an olduunu syledi. Yvonne bir
dakika daha konumak istediini belirttikten sonra, baz kt dncelerinin
olunun zek geriliinden sorumlu olduuna dair inancm paylaarak herkesi
aknla uratt.
Grup bu noktada Yvonne'a bol miktarda geribeslem verdi. Son dakikada, Stuart'a
syleyebilecei ok nemli bir ey olduunu rendiklerini, ama o bunu syleyene
kadar herkesin kafasn kartrp sinirini bozduunu belirttiler: grubun
tanmad insanlardan ilk isimleriyle sz etmiti, konuyla ilgisiz eyler
anlatmt, onun hikayesiyle Stuart arasndaki ilikiyi anlamalarn salayacak
bir kpr kurmamt. Stuart en bata Yvonne'u dikkatle dinlemeye altn,
fakat birka dakika sonra bamm dnmeye baladn ve kendisiyle ilgili
herhangi bir ey syleyeceine dair umudunu yitirerek onu dinlemediini ifade
etti.
Bylece yaklak on dakikalk bir sre iinde gndem zerinde etkin bir
ekilde allm oldu.
Gndemleri Kullann
Terapist, iinin byk bir blmn gndemlerin yapmasna izin vermelidir.
Gndem srasnda belirtilen ve beklemede kalan btn i281

KISA SRELI GRUP TERAPILERI


leri veya taahhtleri hatrlamanz ve oturum boyunca uygun larda "bu borlarn
denmesini istemeniz" nemlidir.
rnein bir hastann konunun odandan uzaklatn uzu boyunca belirsiz,
"dardaki," kiisel olmayan bir konu zerind nutuunu dnn. Yatan hasta
grubunun mr bir seans o l d iin bu ok deerli zaman verimsiz yollarla
harcamamalsmz K numacmn konumasna izin vermek hibir amaca hizmet etmezW mmac bu monologundan bir yarar grmedii gibi, eninde s o n u n d a
gruptaki zamanlarn harcad iin dier yelerin fkesini uyandracaktr.
Fakat dier gndemlerin sizin iin almasna izin verebilecekken neden
konumacy durdurasmz ki? megin gruptaki bir baka y e olan Fred'in gndemi
u olabilir: ihtiyalarmn karlanmasn, gruptan kendim iin zaman
isteyebilmeyi istiyorum." Tekelci bir hastann varl, byle bir gndem
zerinde almak iin mkemmel bir frsat yaratr. B u r a d a terapiste den
grev Fred'in m d a h a l e e t -mesini salamann bir yol bulmaktr. Yalnzca
tam zamannda F r e d ' e bakmas yeterli bir ipucu olabilir. Ya da terapist
tekelcinin szn k e -sip, "Fred, u anda ne hissettiini merak ediyorum,"
diyebilir. Uygun bir atmosfer salandnda, Fred grupta kendisine zaman k a l m
a -d iin duyduu d krkln ifade edecektir. Olaylarn bu ekilde
gidii gndemini yerine getirmeye balayan Fred iin mkemmel bir terapi olduu
gibi, davrannn dier yeler zerindeki etkilerini duymas gereken tekelci
iin de ok iyidir. Dikkat edin, burada vurgulanmak istenen ey, grubun tekelci
yeye kar fkesini ifade etmesine yardm etmek deil, tekelcinin, davrannn
dierlerinin gereks nimlerinin karlanmasna nasl engel olduunu renmesini
salayacak daha yumuak bir kanala girilmesini salama gereidir.
282
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
baka klinik rnee bakalm: byk bir sknt iinde olan ve .. agiayan Gail'in
rahatlatmaya gereksinimi olduu ok aktr. "Bakalarna nasl yaknlaacam
renmek istiyorum," ve-uygularma ulamay renmek istiyorum," veya,
"Kendimi duygularm ifade etmek istiyorum," gibi gndemleri olan hasta-dururken
neden onu terapist rahatlatsn ki? Hastalardan birini -mein Sylvia'y- Ga'e
tepki vermesi iin cesaretlendirerek etkinliini artrr.
Terapist bir nceki mektekiyle ayn yntemi kullanr: Sylvia'ya grsel bir
ipucu gnderir veya bunda baarsz olursa onu dorudan davet eder. Sylvia'nm
ilk tepkisi Gail'i rahatlatmak istedii, ama ne yapacan bilmediini sylemek
olabilir. Bu noktada terapistin birka seenei vardr: rnein Sylvia'nm ilk
tepkisini sorgulayabilir. Ne yapmak istiyordu? Gail'in aladn grdnde
aklndan ne gemiti? Gail'i rahatlatacak olsa ne yapard? Bunlann ifade
edilmesini saladktan sonra Ga'e dnp Sylvia'nm bu isteklerine tepkisini
sorabilir. "Sylvia byle bir ey yapsa ya da sylese ne hissederdin?" 'Bunun bir
yardm olur muydu?" "En fazla neyin yardm olurdu?" "Onu rahatlatmak iin
Sylvia'nm yapabilecei baka bir ey var myd?"
Bu aamada btn sre iki taraf iin de olduka teraptiktir. B i -nncisi
Gail'den, kendisine neyin yaran olduunu syleyerek bir dereceye kadar kendi
kendini rahatlatmas istenir. Rahatlatma iini yapacak olan Sylvia ya bunu nasl
yapacan en bata bildiini ya da basit bir soruyla renebileceini grr.
Eer zaman ve koullar izin verirse terapist bu konuyu baz farkl yollardan da
ileyebilir. Gail'i szel ya da fiziksel olarak rahatlatmaya a arak Sylvia'y
rendiklerine gre hareket etmesi iin eesaretlen283
KISA SREL GRUP TERAPLER
direbilir. rnein Sylvia yerini deitirip Gail'in yanna oturabT elini
tutabilir, kolunu omzuna dolayabilir. Kiinin daha nce korkt * " g u i i r
eyi yapmasmn teraptik etkisi, eer daha nceden bu davra nii engelleyen
engeli bilisel olarak da kavrarsa daha byk olur & yzden, grupta daha nceden
bu ekilde davranmasna engel olan sev hakknda konumas iin srar
edebilirsiniz. Gail'in nasl tepki vereceini ya da grup yelerinin veya
terapistin kendisi hakknda ne d -neceini sanyordu?
Bir rnek daha verelim: Hastalardan Irene'in grupta baz riskler almay ve
kendisiyle ilgili nemli bir ey aklamay taahht eden bir gndemi olduunu

varsayn. Terapist grubun sonunun hzla yaklatn ve Irene'in Ienz


kendisiyle ilgili bir ey aklamadn f a r k eder.
Terapist, Irene'e taahhdn hatrlatarak veya o srada neler hissettiini
sorarak veya bir an iin oturumun bittiini hayal etmesini ve o gnk oturum
hakkmda yaayaca d krklklarn anlatmasn isteyerek "borcunu demeye
davet edebilir."
Fakat gndemleri altrma ilkesine gre terapist, gndemi "dier insanlarla
nasl ilgileneceini renmek" olan bir hastay konumaya davet edebilir ve
gruptaki dierlerinin neler hissettiini tahmin etmesini veya grupta
karlanmadn dnd baz gereksinimlerini tanmlamasn isteyebilir. V e
y a daha anlaml bir ekilde, "u a n -da Irene'in ne dndn tahmin
ediyorsun?" diye sorabilir.
Gndemi Yerine Getirme Grevinde Aktif Olun
Daha nce pek ok kez ifade ettiim gibi, yatan hasta grubu pasl, ynlendirici
olmayan bir terapiste uygun bir yer deildir. Terapist, gndemlerin yerine
getirilmesinde, oluturulmasnda olduu kadar
284
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
., ijjiahdr. Grubun kendine yettii ve kendini ynlendirdii na-,. jurumlarda
terapist daha az aktif olabilir: terapistin, grubun ken,. jencne yapabildii
bir eyin kontroln ele almas tavsiye edil-Ancak genellikle terapist
tartmalara rehberlik etmeli, hastalara ktif bir ekilde sorular sormal ve
gndemleri birbirine uydurarak bir "patan" gibi hareket etmelidir.
Terapist ayn zamanda hastalardan taahhtlerim yerine getirmelerini de
istemelidir. rnein birisinin gndemi, oturum srasnda hissettii eletirel
duygulan veya terapistin oturumu ynetme tarz hakknda dndklerini ifade
etmeyi ieriyorsa, oturum srasnda hastaya birka kez bu taahhdn hatrlatmak
terapistin grevidir. Hasta-lann, zellikle de yeni gelenlerin bu tr yorumlan
kolayca balattk-lan nadir grlr. Oturum sreci konusundaki hasta
eletirileri neredeyse her zaman oturumun hzm artmr ve yelerin katlmn
derin-letirir. Bu yzden, oturumla ilgili eletirileri davet etmek hasta iin
olduu kadar grup iin de yararldr.
Gndemler Dorudan ve Dolayl Olarak Yerine Getirilebilir
ana kadar, "Duygulanm ifade etmeyi renmek istiyorum," John'la daha iyi
iletiim kurmak istiyorum," "Jane'den korkmak istemiyorum," "nsanlar zerindeki
etkim konusunda geribeslem istiyorum," "Erkekleri neden kendimden
uzaklatrdm renmek istiyorum, "Nasl arkada edinebileceimi renmek
istiyorum," gibi somut gndemleri dorudan ak bir biimde yerine getirmeye
odaklandm.
Bununla birlikte gndemler ounlukla dolayl bir tarzda yerine getirilir. u
klinik rnei dnn: Donna bir trl gndem belirle-yemeyen ve bu yzden
kendini tam bir "ie yaramaz" gibi hisseden,
285
KSA SREL GRUP TERAPLER!
umutsuz, kendine saygsn yitirmi bir hastayd. Onun grne
-re kendisi
kk, beceriksiz ve nemsizdi. Burada-ve-imdi gnde oluturmadaki yetersizlii
kendini daha da aptal ve etkisiz hissetmes' ne neden oluyordu. Sonunda, "Grup
yeleri iin daha nemli ve d e -erli olduumu hissetmek istiyorum," gndemini
kabul etti. Terapist seans srasnda onun yardmn isteyerek gndemini yerine
getirmesini salamaya alt. rnein sessizlikler srasnda Donna'ya, "Sence
imdi hangi yne doru gitmeliyiz?" diye sordu. Donna, "Baka gndemlere
bakalm," dediinde, "Hangisi?" diye sordu. Donna bir tanesini seti ve
baaryla o hastann almasna yardm etti, hatta seansn ilerleyen
dakikalarnda dier hastalara da katks byk oldu. T e -rapist, Donna'ya etkin
bir ekilde gerekletirdii bir grev vererek kendini daha nemli ve zeki
hissetmesine yardma oldu. Bylece gerek hayatta kendini aalama duygularnn
yersiz olduunu grm oldu.
Frank adndaki depresif, sessiz, mao, gururlu, gen hasta da benzeri bir gndem
sunmutu. Terapinin ikinci haftasnda Frank, grubu deersizlik duygulan hakknda
konumak iin kullanmak istediini syledi. Kendine nasl yardm edeceim'
bilmediini sylyor, fakat zntsn paylamann yararnn olabileceini

dnyordu. Grupla kendisi hakknda bir sr ey paylat. zellikle kendini


aptal gibi hissetmesi, eitimi yznden kansm kskanmas, ar makineler
kullanan bir sersem olduunu dnmesi zerinde durduu noktalard. Frank'in
sert, mao duruu zellikle kadmlan kendinden uzakla-tryordu; fakat kendini
atka kadnlar duyarlln daha fazla takdir etmeye baladlar. Erkekler de
kadnlarla ayn fikirdeydi: imdi ondan daha fazla holamyorlard; aynca birka
tanesi farkh trde ar makineleri kullanabildii iin onu kskandm bile
ifade etti. Sonu
286
ST DZEY Y A T A N HASTA GRUBU
1 rak Frank oturumu baladndan ok daha deerli olduunu hissederek
tamamlad.
Ondemin tesi
Gndem belirlemek grubu yaplandrmak iin bir aratr; fakat snrl bir ara
olarak kalmasna izin verilmemelidir. Gndem belirleme ii, genellikle grubu,
tahmin edilemeyen daha verimle klinik alanlara sokan bir srama tahtas olarak
hizmet eder. Byle durumlarda terapistin kendini grubun akna brakmas ve
seanstaki "acil durumlar"la ilgilenmesi gerekir.
Grup terapisi oturumundan alman bir blm aydnlatc olacaktr. Onbir kiilik
bir oturumda zellikle gndem nem tayordu ve oturumun son blmne hakim
olmutu. Bob bir nceki seansn sonunda ecinsel olduunu aklamt ve gndem
maddesi olarak bu aklamasyla ilgili duygularm paylamak istiyordu.
Carol iine kapank ve yalnz olduunu, bunu da byk oranda erkeklere kar
duyduu gvensizlie baladm sylyordu; sk sk risk alyor ve bu riskin
sonucunda da inciniyordu. Terapist byle bir durumun bu grupta meydana gelip
gelmediini sordu ve Carol evet, diye cevap verdi. Bir kere terapistle olmutu
ve bunun zerinde almak iyi bir fikir olabilirdi.
Paranoid, psikotik bir hasta olan gen Edward, gruba kendi dnyasn, yaad
ekliyle anlatmak istiyordu. Bylece grup onun yorumlarn daha iyi
anlayabilirdi.
Bob dnk oturumun kendisi iin zor olduunu syleyerek sze alad, fakat artk
ecinsel oluunun bilinmesine memnundu. Tera-P^t bunu zellikle kime sylemekten
koktuunu sordu. Bob, Jim'in
287
KSA SREL GRUP TERAPLER
hogrsz olabileceini dndn syledi, fakat Jim'in daha .
sonraki akl ve onu kabullenii kendisi iin son derece destekl
olmutu ve bunun iin mteekkirdi. Terapist, ecinsel olan H'
hastalarnn da, gruptaki heteroseksel erkeklerin onlan olas bir
k
like olarak grmelerinden korktuklarn syledi. Bu noktada teranist
kran dolu gzlerle bakan Bob kendisinin de tam olarak b u n d a n
korktuunu ve gruptaki dier erkeklerin onlara herhangi bir cinsel
yaklamda bulunmayacan bilmelerini istediini belirtti.
Grupta Bob'un ecinsel olduu aklamasn yapmaktan korktuu baka biri var
myd? Bob, yarglayc olan ve servisteki baz hastalara szel tacizlerde
bulunan Edward'a sylemek konusunda biraz e n d i -e yaadm itiraf etti.
Bunun zerine Edward artc d e r e c e d e a k bir tarzla, aklamasnn
Bob'la ilgili, duygularm deitirdiini kabul etmedi. Hatta kendisinin de byk
bir cinsel karmaa iinde olduunu ve ecinsel olup olmadn merak ettiini
syledi. An derecede paranoid ve ketum olan Edward'dan gelen bu aklama ok
artcyd. Bu noktada hastalardan birka, gruba bu kadar gvenip byle
risklere girdikleri iin Bob ve Edward'a hayran olduklann ve onlan sevdiklerini
syledi.
Carol sze girip bir gn nceki gndeminin risk almay renmek olduunu
syledi; gruba kendisiyle ilgili nemli bir eyi sylemeye hazrlanmt, fakat
terapist kendisine yardmc olmamt. T e -rapistin bu ihmali onda kendisini
kullandktan sonra ihanet eden ya da bir kenara atan erkeklere kar hissettii
duygulan uyandrmt; bu mantkl olmayabilirdi, fakat terapistin gndem
isteyerek kendisini batan kardn, sonra da bu konuda almasna yardm
etmeyerek onu bandan attn hissediyordu.
Terapist aktif bir yaklam benimseyerek Carol'dan bugn gruba

288
ST DZEY Y A T A N HASTA GRUBU
hakknda sylemek istedii bir ey olup olmadn sordu.
>in nem tayan ve paylamasnn yararl olacam dnd-Qnun u "
u- < > v olabilirdi bu. Carol bunun zerine ergenlik amdayken
& bir vc7
I bir akrabasnn tacizine uradn yaklak onbe dakika boyun-latt.
Kendisini sulayacaklanru ya da inanmayacaklarn dn- A's iin bu durumu
annesine ya da babasna amamt. Birka kez
im deneyip bu durumu baz erkeklere anlattnda (eski terapisti dahil) onlar da
kendisim cinsel adan smrmt. Yllar sren sessizlikten sonra bugn tekrar
denemeye karar vermiti.
Grubun tepkisi son derece destekleyiciydi. Carol hikayesini anlatrken titriyor
ve alyordu. Dier yeler kat mendil vererek, elini tutarak, sarlarak
fiziksel ve duygusal destek veriyordu. kadn ye benzeri cinsel taciz
deneyimlerini anlattlar. Edward hari gruptaki herkes bir eyler sunmutu.
Kendisine Carol'm anlattklar hakknda ne dnd sorulduunda nce kendi
gndemini gerekletirmek istediini syledi: yani dnyasn yaad haliyle
gruba anlatmak istiyordu; Carol'a yant vermeden nce grubun onun nereden
geldiini bilmesini istiyordu.
Edward yalnzca birka dakika iinde psikotik i dnyasn olaanst canl bir
ekilde gzler nne serdi. Grupla, hayat boyunca inanlar, basm, ktphanedeki
kitaplann dizilii, filmler, dnce -ontrol ve kendisinin istemedii ekilde
hareket etmesine neden olan dier insanlann beyin dalgalan tarafndan
kullanldna dair nanemi paylat. Birka yldr dnyann gerekte grnd
gibi ole i i , yalnzca onu maniple etmek iin dzenlendiine inanyordu.
Hikayesinin bu noktasnda Carol'a dnd. "imdi senin hakknda 5ndklerimi
bilmek istiyorsan, ite geliyor! Anlatuklanmn hepsi ttnalk! Byle bir eyin
olduuna bile inanmyorum." Sonra Bob'a
289
KISA SUREU GRUP TERAPLER!
dnd. "Senin ecinsel olduuna inanmyorum," dedi; gruptaki bir baka yeye,
"Senin eroin bamls olduuna inanmyorum," dedi; bir bakasna, "Senin
alkolik olduuna inanmyorum," dedi; ve terapiste dnp, "Senin de terapist
olduundan emin deilim," dedi. Sonra tekrar Carol'a dnd, "Cinsel tacize
uradna inanmyorum, btn hikayeyi beni etkilemek, belki de sana anlay
gstermemi salamak iin uydurdun." Bu noktada Carol gzyalar iinde odadan ve
servisten dan frlad. (Polis iki saat sonra onu geri getirdi.)
Geriye yalnzca birka dakika kald iin bu konuyla gn iinde servis
personelinin ilgilenmesi ve ertesi gnk grup toplantsnda konunun tekrar ele
alnmas gerekiyordu. Edv/ard, CaroPm kendisine verdii tepkinin iddetiyle ok
sarslmt. Kendisinin Carol'a kar gsterdii tepkiyle dier grup yelerinin
gsterdii tepki arasndaki belirgin farktan da ok etkilenmiti. Carol onun
szleriyle ok incinmiti, fakat bir sonraki oturumda, nemli bir temay
incelemesinde grubun kendisine yardmc olmasna izin verdi. nand eylerden
biri erkeklerin kendisini gerekten dinlemedii ve gereksinimlerine ve yaad
aclara kar duyarsz olduklaryd. Fakat grup onu bir gerekle yz yze
getirmiti; kendisi de Edward'a aynen o ekilde davranmt. Ne de olsa,
Edv/ard, Carol'a ilikin yorumlarna gemeden nce ne kadar lgnca bir dnyada
yaadn anlatmak istemiti. Gruba sunduu malzeme, herkesin (Carol dahil)
bildii gibi, besbelli psikotikti. Fakat Carol, bu olayn, yalnzca erkeklere
gvenemeyecei gereini doruladnda srar etmiti. Odadaki oniki kiiden
onbiri-nin (ki bunlarn yans erkekti) ona kar son derece destekleyici olduu
gereinin inan sistemini etkilemesine de izin vermemiti.
Bob kendisinin Carol' sk sk desteklediini, fakat onun kendisinin aclarna
kar duyarl olmadm dndn syledi. Ecinsel
290
OST DZEY YATAN HASTA GRUBU
olmayla ilgili duygularn paylat zaman Carol kendisini destekleyenlerden
biri olmamt. Byk bir risk alp ecinsel olabilecei konusundaki
endielerinden sz ettiinde Edward'a da destek olmamt. Carol'm erkeklerin

deersizliine olan inancna sk skya yapt iin baz olaylar arptt


ve baz olaylarla seici biimde ilgilenmedii belirginlemiti. Terapist
Carol'la olan ilikisine odaklanarak onun bu temay aratrmasna yardmc oldu.
Bir nceki seansta Ca-ro'm kendini amasna yardm edemedii iin onun
kendisini ilgisiz biri olarak alglamasna tepkisini gsterdi. O seansta Carol
ok dengesiz grnd iin ona daha fazla ac ektirmemeye karar verdiini
ifade etti. ok sayda acil gndemin bekledii bir oturumda Caroi'm istedii
dikkati ve zaman gremeyeceini dndn syledi.
Btn bu karmak konular nemli bir teraptik alma oluturmutu. Konularn
hepsi gndem belirleme iiyle ortaya km, fakat orijinal gndemin tesine
gemiti.
Gndemin lenii: Problemli Ynler
Hibir terapinin ileyii sorunsuz deildir; gndem format grup terapistinin
etkinliini artrsa da bu yntemi ar bir biimde eletiren hastalar her zaman
olacaktr. Ellibir hastann hastanedeki grup terapisi deneyimlerine kar
tutumlarn aratran Stanford grup terapisi aratrma projesinde baz veriler
elde edilmitir.2 Bu hastalarn otuz-, burada anlattm gndem formatm
kullanan st dzey, istee bal gruba en azndan bir kez katlmt.
Bu otuz hastann yirmibiri (% 63), gndemin an derecede de-2 M . L e s z c z
, I . Y a l o m v e M . Norden, " T h e V a l u e o f Inpatient Group
Psychotherapy," baskda, 1983 (bkz. ek [N]).
291
KISA SREU GRUP TERAPLER
gerli bir yntem olduunu belirtti. (Bir nceki blmde, bu hastalarn gndemin
avantajlarna dair ifadelerine yer vermitim.) Sekiz hasta (% 24) gndem
konusunda olumlu eyler dnmekle birlikte, bu konuda baz problemler olduunu
ifade etti. Drt hasta (% 12) gndem konusunda olumsuz grler ileri srd.
Bu konuda birka trde problem ifade edilmitir. En yaygn rastlanan yaknma
gndem srecinin ciddi snav kaygs yaratmasdr. Hastalar kt bir gndem
sunarlarsa eletirileceklerini ve aptallklarnn ya da aalk duygularnn
ortaya kacandan korkmutur. Bu hastalarn ou gruptan nceki zamanlaman
byk bir blmn gndem konusunda dnerek geirmilerdir.
Kayg psikoterapide kt bir ey deildir. Terapi neredeyse her zaman bir lde
gerilimi gerektirir. Fakat psikoterapide kaygnn yararlan erise bir
yapdadr: yani kaygnn istenen bir dzeyi vardr; ok fazla ya da ok az kayg
teraptik almay engeller. Kayg hastann terapiye gelmesine engel olacak
kadar fazlavsa stratejik yaklam yanl demektir: olmayan hastaya terapi
yaylamaz. Terapist bu konuya kar duyarl olmal ve savunmasz hasta iin
kaygy olabildiince aaya ekmelidir.
Hastalar terapisti srekli olarak destekleyici ve korumac olarak grrlerse
tehdit azalr. zellikle, gndem oluturma srasnda hastaya enerjik bir ekilde
katkda bulunan aktif bir terapist de kaygy azaltr. Terapistin aktif bir
ekilde yelere, zellikle yeni gelenlere, gndem oluturmann elbette zor
olduunu, fakat terapistin grevinin bu konuda yardm etmek olduunu sk sk
tekrarlamalann tavsiye ediyorum.
Baz hastalann oturumdan nce ok uzun bir zaman gndemlerini planlayarak
geirmeleri kendi iinde bir dezavantaj deildir. Tam ter292
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
sine, byle bir planlama hastay terapiyi daha ciddiye almaya, terapft yi daha
sk dnmeye ve bu ilem srasnda daha aktif, sorumlu bir rol stlenmeye
zorlar.
Bu almada ifade edilen dier hasta yaknmalar o kadar nemli deildir. Bir
hasta gndem szcnn irketlerin ynetim kurulu toplantlarn hatrlatmasna
almm ve onun yerine hedefler szcnn kullanlmasn tavsiye etmitir. Baz
hastalar gndem ileminin snrlayc olduunu ve boutuklar nemli yaam
konular zerinde almalarm engelledii yorumunda bulunmutur. rnein bir
kadn ye en byk sorununun olunun uyuturucu bamls olmasna ramen grubun
asla onun hakknda konumasna izin vermediini ve onunla nasl ba edecei
konusunda rehberlik etmediinden yaknrm-ti.

Bir dier yaknma, baz hastalarn gndemleri hi yerine getirilmedii iin d


krklna uradklar eklindedir.

Terapistler seansn ilk birka dakikasnda ynlendirme yaparken bu konulan


aarak bu yaknmalarla (yani gndemlerin snrlayc oluu veya yerine
getirilmeyii) en iyi biimde ba edebilir. Terapist, hedefleri ve grubun
ileyiim aka tanmlamal; gruplarn neden bi-reyleraras konulara
odaklandn ve rnein madde bamls bir ocukla olan problemli iliki
zerinde uzun uzun durmann neden verimsiz olacan aka anlatmaldr. Eer
terapist hastann gereksinimini geersiz klmayp hastay bu konuyla
uraabilecei daha uygun bir ortama (bireysel veya aile terapisi) gnderir ve
grubun farkl trde bir odakla daha etkili olacam ifade ederse hasta
aldatldn veya nemsenmediini hissetmez.
Btn gndemlerle ilgilenilemeyeceini aka ifade etmek aldaui-ma hissini
azaltacaktr. Terapist, gndeminin yerine getirimes:
293
KSA SREL GRUP TERAPLER
byk lde hastann sorumluluu olduunu ve gndem bel' l
nin kendisinin de terapiyi oluturduunu vurgularsa daha a
sayda hasta kabulknilmediini hissedecektir.
Son Aama
Grup oturumunun son aamas, ilk saatinin analizini veya "topar-lama"sm ierir.
Bu amala kullanlabilecek pek ok model vardr. Bu son yirmi dakikay iki eit
blme ayrmay tercih ediyorum: (1) oturumun terapist ve gzlemci(ler)
tarafndan (ya odada ya da tek tarafl aynann arkasnda) tartlmas ve (2)
grup yelerinin bu tartmaya verdii tepkiler.
Birinci blmde, yardmc terapistler ve gzlemciler hastalarn oluturduu
emberin dnda ya da tam ortasnda kk bir h a l k t a oluturup hastalar
orada deilmi gibi oturumun ak bir analizini yaparlar.
(O gn grupta hi gzlemci yoksa yardmc terapistler k e n d i aralarnda
tartrlar; eer oturum srasmda her eyi tarttklanna inanyorlarsa hastalan
oturumu analiz etmeye davet edebilirler. Ya da tek bir grup terapisti grup
yeleriyle birlikte oturumu deerlendirebilir.)
Liderler, oturumun seyrini gzden geirirken zellikle kendi derlik
performanslarna odaklanrlar. Neyi atladklarn, grupta b a k a ne
yapabileceklerini, baz yeleri darda brakp brakmadklann grupta meydana
gelen belirli bir olay farkl ekilde daha iyi halled edemeyeceklerini
sorgularlar.
Gzlemciler bu tartmaya aktif bir ekilde katlmalar iin ce
Tellendirilirler. Onlara verilen tek talimat btn yorumlannm yap1
294
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
aS ynndedir; eer eletiri getireceklerse bunu liderlerle snrl malan
gerektii ve eer mmknse grubun her bir yesi hakknda bir ey sylemeleri
sylenir. Ayrca grubu "skc" olarak tanmlamaktan kanmalar tavsiye edilir
- bu hibir zaman yapc olmayan kanlmaz bir ekilde hastalann savunmasn ve
kzgnln artran bit yorumdur. (Genel bir kural olarak, psikoteraptik
srecin gzlemcileri, hasta dinamikleri konusundaki deneyimsizliklerinden veva
bilgisizliklerinden dolay sklrlar. Kii terapi hakknda ne kadar ok ey
renirse her terapi seans o kadar ilgin hale gelir.)
Terapistler, her bir hastann deneyimine -gndem tipi, etkinlik veya katlm
derecesi, gndem zerinde yaplan alma- dair grlerini ve her hastann
tatmin derecesini ksaca da olsa tartmaya alrlar. Oturumun seyrini, genel
grup atmosferini, katlm derecesini, kzgnl veya tatminsizlii tartrlar;
oturumda yaptklar seimleri gzden geirirler; yaplabilecek dier seimleri
veya atladklar nemli konulan ortaya getirirler.
Oturumun son on dakikasnda oturum bir kez daha hastalara alr. Hastalar bu
srenin byk blmn, gzlemcilerin yorumlarna yant vererek, terapistlerin
tartmalarnda ortaya kan konulan aratrarak, oturumun kendisim
deerlendirerek veya zaman zaman seanstaki bitirilmemi iler zerinde durarak
geirirler.

Son Aamann Format: Geliimi ve Gerekeleri Tavsiye ettiim "toparlama"


format geleneksel olmad iin, geliimini ve gerekelerini anlatmay gerekli
gryorum.
Geliimi
fiit niversite hastanesinde grup ynettiim iin, genellikle grup295
KSA SOREU GRUP TERAPtLERl
larm ift tarafl aynann arkasndan gzleyen rencilerim (iki drt kii)
bulunur. Aylarca geleneksel gzlem formatn kulland renciler grubu gzledi ve
daha sonra biz (yardmc terapistler ' gzlemciler) oturumu zel olarak analiz
ettik. Hastalar byle bir o-lem formatma hibir zaman olumlu tepki vermezler.
Bunun gen W" nisyenlerin eitimi iin gerekli olduunu takdir etseler de,
"kullanl dklanm" ve hayatlarna zorla girildiini dnrler. Servisimdeki
hastalar bu yzden canlarnn skldn ifade etmilerdir: "kobay" olmaktan
holanmyorlard; grubun kendileri mi yoksa renciler iin mi olduunu
soruyorlard (bir hasta, "Terapistler aynann hangi tarafnda?" sorusunu
yneltmiti). Baz hastalar, gzlemcilerin, g r u -bun samimiyetini ve
saygnln azalttn sylyordu.
Kimi hastalar gzlemcilerin, terapi oturumunun gizliliine sayg
gstermemesinden korkuyordu. Baz hastalar, zellikle paranoid fikirleri
olanlar, grupta gzlemci bulunmasndan o kadar rahatsz o l u -yorlard ki,
kendilerini fiziksel ya da psikolojik olarak oturumdan ekiyorlard. Grup
yelerine gizlilik konusunda gvence verme, onlan gzlemcilerle tantrma, iyi
bir eitimde en nemli eyin hasta olduunun hatrlatlmas hastalarn
gzleniyor olmaya dair honutsuzluklarn gideremedi.
Gzlenmenin getirdii ters etkileri azaltmak ve bu sreci hastalar iin yararl
klmak abasyla bir baka format gelitirdim: grubun sonunda, hastalar ve
gzlemciler yer deitirdiler; hastalar gzlemci odasna geerek oturumu
tartan renci-gzlemcileri ve terapisti izlemeye baladlar. Daha sonralar
da, zaman kazanmak amacyla, g z -lemciler oturumdan sonra grup odasna girip
terapistlerle birlikte w k bir ember oluturmaya ve on-onbe dakika kadar
oturumu ta tmaya baladlar.
296
OST DZEY YATAN HASTA GRUBU
Hastalar gzlemci-terapist tartmasna kar ok ilgiliydiler. Skda bu konuda
pek ok duygu ve dnceye sahip olduklarn, otunun bunlar ifade edemeden
sonlandg iin duyduklar znty dile etirder. Ayrca ou hasta ya bir
yoruma aklk getirmesini istemek veya sorulan bir soruya yant vermek iin
gzlemcilerle grmek istiyordu.
Son adm doal olarak geliti: hastalarn terapist-gzlemci tartmasna
tepkilerini ifade edebilmelerini, soru sormalarn ve gzlemci veya terapist
yorumlanmn balatt almay srdrmelerini salamak iin oturuma on dakika
daha ekledik.
Hastalarn ezici ounluu bu formata olumlu tepki verdi. Gzlem sreci olumsuz
bir deneyimden, grup terapisi srecinin deerli bir paras haline geldi.
Gzlemcilerin sunduu yorumlar o kadar deerliydi ki, o gn hi yorum yoksa
hastalar byk d krklna uruyordu. Hatta hastalardan biri, gzlemcilerin
grubu tartmasn dinlemeye o kadar deer veriyordu ki, bir seansa katlmaya
karar vermeden nce gzlemci olup olmadn renmek istiyordu.
Stanford grup terapisi aratrma projesi, zellikle hastalarn bu formata kar
tepkilerini sorgulam ve son yirmi dakikann grup terapisi seansnn ayrlmaz,
yaamsal bir paras olduu konusundaki gr birliini ortaya koymutur.
Hastalara, gruba verdikleri deerin ne kadarnn son yirmi dakikaya ait olduu
sorulduunda, verdikleri deerin kullanlan zaman kat kat at grlmtr.
Hatta baz hastalar son yirmi dakikaya toplam grup deerinin % 751 gibi yksek
ir deeri uygun grmlerdir.
Mant
Bu ilem ou terapiste garip ve korkutucu grnse de temel grup
297
KISA SOREU GRUP TERAPLER

terapisi ilkelerine dayanmaktadr. Daha nce, burada-ve-imdi u mmn teraptik


olabilmesi iin iki aamay iermesi gerekt ' sylemitim: yaant bileeni ve
bu yaant zerinde dnme. Birevl raras ilikilere dayal psikoterapi
birbirini izleyen bir sralamay ic rir: nce duygu uyanr, sonra bu duygu
analiz edilip btnletirilh-Son aama, burada-ve-imdi'nin ikinci, yani kendi
zerinde dnme aamasn temsil eder.
Bu aama, burada-ve-imdi'nin yaant aamasnn btn deerlendirme veya
anlalma srecini oluturmaz. Terapistin gruptaki b a z nemli yaantlar
aklamasna dair pek ok rnek verdim. rnein terapist, "hareketi durdurup,"
"imdi bu olanlardan bir anlam karmaya alalm," diyebilir; veya pek ok
biimde burada-ve-imdi olaylarna dayanan aklamalar veya yorumlar
getirebilir.
Fakat son aama olduka youn bir sre yorumu dnemidir. T e -rapistler ve
gzlemciler, seansn olaylar konusunda hastalara bilisel bir ereve sunmak
iin oturumun btn nemli olaylarm gzden geirirler.
"
"Toparlama "Formamdan nce Gelenler
Bu formatta terapistten beklenen kendini ama durumu biraz an gibi grnse de,
hastalann grup liderlerini ve gzlemcileri izlemesi ilemine ait baka rnekler
de bulunmaktadr. Gerekten de, duyarl-lk-egitimi grubunun gemii de byle
bir ileme dayanmaktadr. 1946 ylnda, topluluk liderlerine ynelik bir yaz
kursunda, bir grup gzlemci, her gece toplanp gn iinde gzledikleri tartma
grubunu tanyorlard. Grup yeleri geceleri yaplan bu seanslan rendikleI. Yalom, Grup Psikoterapisinin Teori ve Pratig (Kabala Yaynevi, 2002).
298
ST DZEY YATAN HASTA GRUBU
rinde tartmalar izlemek istediklerini sylediler. Lider biraz durak-sayarak
da olsa bunu kabul etti; birka akam boyunca grup yeleri emberin dna
oturarak gzlemcilerin kendilerini tartmasn izlediler. Bunun olduka
zorlayc bir olay olduu ve byk ilgi ve etkileime neden olduu grld.
Laboratuar liderleri tesadfen gl bir eitim arac -deneysel renmebulduklarn fark ettiler; bu bilgiden hareketle yelerden ve liderlerden gelen
geribeslemin kullanld duyarllk gruplan geliti.
Yaz laboratuarlarnda gerekletirilen ilk duyarllk eitim gruplarnn (veya T
gruplarnn) ayrlmaz bir paras "akvaryum" yaamyd. Bu formatta bir grup,
dier bir grubun etrafnda ember eklinde oturur; periyodik olarak sandalyeler
deitirilir ve d grup i grup haline gelerek az nce gzledii sreci
tartmaya balar.
Literatrde yatan hasta gruplarnda kullanlan "akvaryum" forma-tna dair iki
aratrmadan sz edilmektedir.4 Bu gruplarda hastalar lider olmakszn i gruba
yerleir, personel d gruptan seyreder. Son onbe dakika iinde, gruplar yer
deitirir ve hastalar lidersiz olarak gerekletirdikleri oturumu personelin
deerlendirmesini seyrederler.
Bu formatm bir rnei ayakta tedavi gren hastalarla uygulanmtr. Yllardr
ayakta tedavi gren hastalanm gzlemci rencilerin kendilerini tartmasn
seyretmeye davet etmiimdir; Eric Berne de
H. Chertoff ve M. B e r g e r , "A Technique for Overcoming Resistance to Group
Therapy in Psychotic Patients on a Community Mental Health S e r -vice,"
International Journal oj Group Psychotherapy 21 (1971): 53-61; ve E. Gould, C
Gamgues ve K. Scheikowitz, "Interaction in Hospitalized Patient-ledand Staff-led
Psychotherapy groups," American Journal of Psychotherapy 29 (1975): 383-90.
299
MSA SREU GRUP TERAPLER
benzeri bir ilemden sz etmektedir. 5Onbe yl boyunca bununla bao lantl bir
teknik kullandm - paylalan yazl grup zetleri teknii6 Ayakta tedavi gren
hastalarla yaptm her gruptan sonra ayrntl bir grup zeti (ayrntl sre
analizini ve stratejik terapi planma dair bol miktarda aklamay ieren
kiisel bir bak asndan yazlm bir zet) yazarak bir sonraki seanstan nce
btn yelere postaladm
"oklu terapi," hastalarn terapistin tedavi srecini tartmasn izledii
ileyie ait bir dier rnektir. Psikoterapi eitimi iin kullanlan bu ilemde,
birka terapist (genellikle bir veya iki retmen ve drt ya da be stajyer) bir

dizi oturum boyunca tek bir hastayla toplant yapar. Bu oturumlar srasnda
terapistler, hastayla tek tek ya da hep birlikte etkileimde bulunurlar, fakat
sklkla kendi aralannda bir tartmaya girerek btn grubun etkileiminin baz
ynlerini analiz ederler. Terapistler birbirleriyle anlamazla debilirler
veya bir dierine sorduu bir sorunun ya da yapt bir yorumun nedenini
sorabilirler. Kukusuz bu formatn ekonomik bir gelecei olamaz, fakat mkemmel
bir eitim arac olduu ve hastalar tarafndan yararl bulunduu grlmtr.
Bu formatlann her biri -gzlenen yatan hasta grubunun "toparlanmas,'' gzlenen
ayakta tedavi gruplarnn gzlemcileri izleyerek tartmas, grap zetleme
teknii, oklu terapi, T-gruplannda kullanlan "akvaryum" teknii- terapistin
(ya da gzlemcinin) kendini byk l. 5 E. Berne, "Staff-Patient S a f f Conferences," American Journal of
Pychiatry 125 (1968): 286.
Y a l o m , Grup Psikoterapisinin Teori ve Pratii [3], s. 440-45. 7 I. Y a l o
m ve J. Handbn, "The U s e of M u l t i p l e Therapists in the Teaching of P s
y c h i a r r i c R e s i d e n t s , " Journal of Nervous and Mentol Disease,
141 (1966): 684-92.
300
OST DZEY YATAN HASTA GRUBU
de amasn gerektirir. Bu amalar byk lde teraptik srecin "i
ksmlanyla" ilgili olacaktr. Bu formatlann her biri sre analizini vurgular
ve hastalara bilisel bir ereve sunar. Hasta bu ekilde burada-ve-imdi
etkileiminden bir anlam karabilir ve terapide rendiklerini bir baka ortama
aktarabilir.
Bu ilemes kar olas itirazlarn hibiri (rnein teraptik stratejik
ilemleri konusunda ok fazla ey bilen ya da terapistin belirli alanlardaki
kukularnn veya belirsizliklerinin farknda olan hastala-nn terapistlere
inanlarnn sarslaca) gereklememitir. Bu for-matlann her birinde,
tartma hastalarn ilgisini eker; terapistin kendi terapi tartmalarna dahil
edecek kadar onlara sayg duyduunu ve deer verdiim hissederler; terapistin
kukularn kendileriyle paylamasnn sonucunda ona daha fazla sayg duyarlar
ve kendilerine sunulan bilisel ereveden mutlaka yarar grrler.
Byle bir
ilemin en nemli sonularndan biri terapinin anlalr hale gelmesidir.
Hastalar terapist ya da teraptik sre konusunda esrarengiz ya da sihirli bir
eyler olmadn anlamaya balarlar. Sonu olarak, terapistlerine baml hale
gelme veya teraptik srele ocuksulama olaslklar azalr.
Toparlama" Formanm Dier Avantajlar
Hastalar son tartmay izlerken ok farkl tepkiler verirler, fakat btn
hastalar tarafndan paylalan gl bir tepki vardr: bakalar tarafndan
tartldklarn dinlemenin ilgin bir deneyim olduunu dnrler. Nedense (bu
olay hep bir ocuun yatak odasnn kapsnda anne ve babasnn kendisi
hakknda konumasn dinlemesine benzeti-nm) 0 t u m m u n bu aamasnda ilgi
artar ve sonu olarak btn aama301
K S A SRELI GRUP TERAPILERI
larda da artmaya balar. yelerin ilgisi ve katlm ne kadar yksekse, grup her
ye iin o kadar byk anlam tamaya balar. yeler grup terapisi ileminin
bilisel erevesini ne kadar iyi kavrarlarsa grubun almas o kadar nemli ve
deerli hale gelir. Balln bu ekilde glenmesi dier teraptik
etkinlikleri de kolaylatrr: hastalar birbirlerine daha fazla gvenirler,
kendilerini daha fazla aarlar, birbirlerine daha fazla yaknlarlar, terapiste
ve teraptik srece daha fazla gven gelitirirler.
Son aama, terapistin model oluturmas iin mkemmel bir frsattr. rnein
yardmc terapistler oturum srasnda hissettikleri ikilemleri ve endieleri
tartabilirler. Olumsuz bir hastaya yardm etmek iin daha farkl ne
yapabileceklerine dair araylarn ifade edebilirler; gzlemcilerden
davranlar hakknda, geribeslem isteyebilirler. rnein hastalara ok fazla m
mdahale etmilerdir? Yoksa belirli bir hastaya ok fazla m bask yapmlardr?
Terapistlerin oturum srasnda yaadklar bu ikilemleri paylamalar tavsiye
edilir. rnein son tartmada o gn karanlkta kalan bir hastaya yardm etmeyi
ok istemekle birlikte, birka gndr serviste olmasna ramen o gn ilk kez

gruba gelmeyi tercih ettiinin farknda olduunuzu; gruplar hakknda endieli


olabileceim varsaydnz ve bu yzden ona yardm etmekle, onu katlma davet
ederek korkutma riskine girmek arasnda kaldnz ifade edebilirsiniz.
Terapist kendisiyle yardmc terapisti arasndaki ilikiyi inceleyerek,
ilikileri inceleme konusunda model oluturabilir. rnein gzlemcilere ok
fazla aktif olup olmadnz, yardmc terapisti darda brakp
brakmadgmz, yardmc terapist tarafndan ortaya konan ipularn izlemek
iin aba gsterip gstermediinizi sorabilirsiniz.
rnein bir seansta bir hasta, yardmc terapistlerden birinin ok
302
OST DOZEY YATAN HASTA GRUBU
souk ve resmi grndn ve onun hastalardan herhangi biriyle ilgilendiini
dnmenin iin ok zor olduunu syledi. O terapist kontroln kendisinde
olmasn istediini, fakat bunun almalarna engel olduuna zldn
syledi. Hastalardan bazlar da onun mesafeli olarak alglanabilecek resmi bir
tarz olduunu onayladlar. Son aamada gzlemciler tartmaya devam ederek, bu
terapistin kendisiyle hastalar arasnda gruptaki dier terapistten daha fazla
mesafe koyduunu syleyerek hastalarla ayn fikirde olduklarn belirttiler.
Hastalarla kar karya geldiinde, hemen ok heceli ve mesleki terimler
kullanmaya baladn, bunun belki de hastalara yerlerini bildirmenin bir yolu
olduunu Sylediler. Terapist bu geribeslemi kabul ederek doru olduunu ve
grupta kendisini rahat hissetmediim syledi. ncelikle ok fazla grup deneyimi
olmadm ve gruplar konusunda son derece deneyimli bir yardmc terapistle
almaktan rahatsz olduunu belirtti. Hastalar yorumlarnn ciddiye alndn
grnce kendilerine deer verildiini hissettiler; terapistin kendisini geribeslemlere kar atna tank olarak teraptik srece kar sayg duymaya
baladlar; terapiste kar daha az deil, tam tersine daha fazla gvenle seans
bitirdiler.
Son aama, ou hastann gereklik snamasna yardmc olur. yelerin kafas
karksa ve seans srasndaki baz olaylardan bir anlam karamyorlarsa
gzlemcilerin de ayn gzlemlerde bulunduunu duymak onlar iin son derece
onaylaycdr. Grup seansnn gerilimli, dmanca veya etkisiz olduunu
dnyorlarsa, terapistlerin ve gzlemcilerin aym gzlemde bulunduunu
grdklerinde "daha salam temellere dayandklarn" hissederler.
Gzlemcilerin verileri grubun gcn artrr. Birka ift gz ve kulak eklenmesi
elde edilen bilgiyi zenginletirir. Gzlemciler tera303
KISA SREU GRUP TERAPLER
pistlerin atladklar pek ok noktay yakalarlar: szel olmayan iletiim, d
krklna uram grnen hastalar, yerine getirilmemi gndemler, "ana
sahneden" uzakta cereyan eden gizli iler bunlardan bazlardr.
Gzlemci-terapist tartmas sessiz yelerin oturuma katlmasna yardmc olur.
Gzlemciler her ye hakknda gzlemde bulunmaya ve sessiz yelerin deneyimim
tahmin etmeye alrlar. Bu sre, son on dakikada ksa bir sre iin de olsa
sessiz hastalarn katlm iin kaplan aar.
Gzlemcilerin geribeslemine ayn bir nem verilir. Seans srasnda, bir yeye
kiisel olmad ya da mesafeli olduu sylenirse, gzlemcilerin de benzeri
yorumlarda bulunmaanyla bu gzlem ok daha gl hale gelir. Tersine,
gzlemcilerin herhangi olumsuz bir yorumu ok ac verir ve kalc olumsuz
etkiler yaratr. Bu yzden, gzlemcilerin kmser tarzda eletirel olmamalan
ok nemlidir. "Hasta oyunlar oynuyor" veya "ynlendirilebilir" gibi ifadeler,
kanlmaz bir ekilde savunmay artmr ve hastann renmeye kar almas
yerine kapanmasna neden olur.
Gzlemcilerin yorumlarm destekleyici bir tarzda vermeleri gerekir: "Hasta
yaknlk istiyor, fakat bundan korkuyor"; "Terapide hastay korkutan bir ey
var"; "Hasta yardm istiyor gibi grnyor, fakat ne tr bir yardmn en iyisi
olacandan emin deil."
Zaman zaman gzlemcilerin eletirisi paradoksal olarak ie yarar, izlediim ok
sayda grupta, gzlemciler gruba etkin bir ekilde almad eletirisini
getirdiinde grup ncekinden ok daha bal hale geliyor ve yelerinin yapt
almay savunuyordu. (Grup dndan gelen bir saldn neredeyse her zaman grup

baghlgm artmr; ite bu nedenle sarslan bir politik rejimin lideri bir baka
lkeyle savaa
304 ,
OST DZEY YATAN HASTA GRUBU
girerek konumunu glendirmeye alr.)
Son akmann bir dier nenuY hastalarn gzlemcilerin dikkatini eken yelerin
hemen farkma varmalarn salamasdr. Hastalar fark edilnyive haklarnda
tartlmasn isterler. Bu yzden gzlemcilerin en f a z l a dikkatini eken
hastalar kskanr ve kendilerinin ihmal edildiini hissederler. Bu nedenle,
terapist, gzlemcilerden alacaklarnn sorumlusunun kendileri olduunu yelere
hatrlatmaldr. D e n k -lem ok aktr: eer bir ye oturum srasnda aktif
deilse, "toparlama" srasnda grece az dikkat ekecektir.
Klinik bir rnek, fark edilme ve doyurulma isteklerinin bu son aamada nasl
ortaya ktn gstermektedir. Otuzsekiz yandaki Paula an pheciliiyle
grup terapisini bozuyordu. Hayattaki, zellikle terapi grubundaki her eyin
sahte olduunu sylyordu. yelerin grupta gsterdikleri duygularn sahtelii
konusunda srar ediyordu. Kendi duygularnn sahte olduunu biliyordu, nk
onlan kendisi geici olarak yaratyordu; nemsizdiler ve ciddiye alnmamalar
gerekiyordu.
Terapist Paula'nn salkl tarafna seslenerek ona ulamaya alt; bu
ktmser duygularna ramen yine de her gn gruba geldiini, bir parasnn
iyilemek istediinin belli olduunu syledi. O halde neden terapiyi bozmaya
almakta srar ediyordu? Neden her gn sadk bir ekilde terapiye geliyor,
fakat almay reddediyordu? B u n u n zerine Paula terapide birka kez aba
gsterdiim, ama bunun bir anlam olmadn syledi. Son aamada ne terapist ne
de gzlemciler tarafndan yapt almalardan sz edilmemiti.
Terapist, Paula'nn bunlar youn duygularla ve gzyalar iinde sylediini
fark etti. ite en sonunda gerek bir eyler hissediyordu -Pauk bunlarn sahte
ya da geici olduunu iddia edemezdi! Terapist
305
KISA SREU GRUP TERAPLER
bu nokta zerine younlaarak, Paula'nn derinden etkilendiini grd ve son
tartmada ok az dikkat ekii konusundaki duygularn biraz daha amasm
istedi? P a u l a bundan ne karmt? Bu durumun onun iin anlam neydi? Paula
terapistin ve gzlemcilerin onu "byk K" dosyasna ( " K , " "kronik" anlamna
geliyordu) koymalarndan korktuunu syledi. Bu onun en iteki dncelerini
paylamas iin kapy amt: fark edilme, kurtarlma arzulan; terapistin onu
kucaklayp onunla ilgilenmesi iin duyduu zlemi; btn hayat boyunca
gvendii kiilerin ihanetine urad hissi; yaknlk iin istek duymasna
ramen yaknlktan korkmas. Paula bu aklamalarn sonucunda grupta ok daha
verimli bir ekilde alt. Tesadf eseri iki yl sonra ona bireysel terapi
uyguladmda, grup terapisindeki bu oturumdan nemli bir dnm noktas olarak
sz ediyordu.
Terapist-Gzlemci Tartmasna Hastalarn Verdii Tepkiler Terapist-gzlemci
tartmas ok nemli veriler salar. Grubun son on dakikasnda bunlara tepki
verilip btnletirilir. Genellikle olduka hareketli bir dnemdir; ortada
yaplamayacak kadar ok i vardr. Oturumun bu blmnde gidilebilecek iki ana
yn vardr. Birincisi, hastalar gzlemcilere tepki verebilir. Hastalann
terapist-gzlemci tartmasna verebilecekleri ok eitli ve derin duygusal
tepkiler vardr ve bu on dakika ou kez hastalann bu tepkileri paylamalanyla
tketilir, ikincisi, son on dakika, hem hastalann oturumu ileyip bitirilmemi
ileri tamamlamalan hem de terapistin oturum d kaldn hissettii herhangi
bir hastayla iletiim kurabilecei bir sredir. Gzlemcilerin hastalar zerinde
ou kez gl bir etkisi olduu iin, terapistin "toparlama" tartmasnda en f
a z l a gz nnde olan
306
S T DZEY YATAN HASTA GRUBU
hastalarla ilgilenmeleri tavsiye edilir. Terapist basite gzlemci^ yorumlarna
kar tepkilerini sorabilir. Yorumlar yararl mdr? f ler gzlemcilerle ayn
fikirde midir?

Gzlemcilerin hastalan tartmas gibi, son on dakikada d u n "1111 tersine


evirip hastalarn, terapist ve gzlemcileri tartmas adil &' aktr. Hastalar
o u kez gzlemcilerin akl veya ak o l m a /1 ?1 hakknda yorumda
bulunurlar; rnein tartma atmosferinin, b0" lann oturumuna gre daha tutuk ve
gergin olduunu fark edebilirle" Bazen gzlemcilerin kayglan hakknda sorular
sorabilir ve gzleri ve terapist arasndaki ilikiyi sorgulayabilirler. Zaman
zaman h a s t a -lar, gzlemcilerin kendi performans kayglarn, hastalar
tarannda0 gzlenmenin n e d e n olduu rahatszl ya da terapistin yorumlarn1
bdielirel relre.ndirmesi konusundaki endielerini dile getirmelerini salaya'
Son tartma sklkla bir yanstmal test grevi grr ve yeler buna ok farkl
tepkiler gsterirler. Bu bakmdan, hastalarn zellikle lider e f f a f l
n a gsterdikleri tepki ok arpcdr. B a z hastalar personele
gvenmedikleri iin, terapistin tartma srasndaki davranlarndan
kukulanrlar. Terapistleri tartmay bilinli olarak hastalar iin
sahnelemekle, gzlemcilerden tavsiye, rehberlik veya geribeslem istermi gibi
yapmakla, hastalan kr konine inanmaya tevik etmek iin kendinden emin
deilmi gibi yapmakla sularlar.
Baz hastalann terapistlerini hata yapabilir, potansiyel olarak incinebilir bir
insan gibi gnnek istemedikleri ok aktr. ou hasta terapistin drstln
takdir ederken baz hastalar terapistlerinin de " g i z l i zayflklar" o l d
u u n u kefetmekten dolay rahatsz olurlar. A n -cak bu tepkiler de
dierleri gibi otoriteye, bamllk zlemlerine veya sonsuza dek gen kalp
korunma isteine ynelik tutumlar k o n u KISA SREL GRUP TERAPLER
I tartmalara gtren bir srama tahtas olarak kuan,::: '

."'''*'
. " ' ' ^ i
Son on dakika hastalarn kendi oturumlarn ileyip deeriendir-nlan zamandr.
Bunu ne kadar ok yapabiirlerse, gele-apieri iin o kadar sorumluluk
stlenebilirler. Bu ekilde sorumluluk stlenmenin ilk adm, hastalarn iyi bir
teraptik al-;k bir tammm gelitirmeleridir. Byle bir standart olmakszn
hangi yne gideceklerini bilmek onlar iin zor olacaktr. Geneli iyi bfe
"ahmann" yapld bir oturumu oluturan eylerin neler olduuna dair ak
bir fikri olan tek kii terapisttir ve yelerin tatmin edici br tanma
ulamalar terapistin grevidir. Terapist baz oturumlar zellikle etkin olarak
etiketleyebilir ve rnein byle bir seansn sona erdiini grmekten hi
holanmadm syleyebilir. Terapist hastalara oturumun hangi blmnde
kendilerini en iyi hissettiklerini veya bir oturumun bir dierine gre nasl
olduunu sorarak iyi bir almann tanmna doru ynlendirebihr. Terapist
gruptaki herkesten srayla seans deerlendirmesini ister. la, Bugnk oturum
nasd bir oturumdu? Bu oturumdan iste-ebildirai? En ok eyi kim elde etti? Kim
en az ey ka-seansla ilgili olarak yaadn en byk d kmkl hangi-a
[yani seansn sonu] deil de, iki buuk olsayd bu d krklndan kanmak
iin ne yapardn? gibi sorular sorabilir.
Terapistin oturum sona ermeden nce sessiz yelerle iletiim kurmas ve
seanstaki deneyimlerini sorgulamas tavsiye edilir. Seansta konumak istedikleri
bir ann olup olmadn sormak genellikle yararla
ar yleyse
Onlar ne durdurmutur? Terapistlerin kendi-ierine sz vermesini mi
beklemilerdir? Syleyecekleri bir ey olsayd bu
? (Bu son
soru genellikle mucizevi bir kolaylk salar.)
308
ST DOZEY YATAN HASTA GRUBU
Bu tr sorular genellikle sessiz hastalarn katlmna yardana olmada ie yarar
ve ksa bir sre iinde ok byk iler ger^ktetire-bihr. rnein eer sessiz
bir ye -bu tur sorular karsnda- oturumun sonunda bir baka ye hakknda bir
yorumda bulunursa, terapist hemen araya, girip dier yeye dner ve byle bir
yorumun, oturumun daha nceki bir aranda gelseydi neler hissedeceini sorar.
Olaylarn sras hasta iin neredeyse her zaman pekitirici bvr zellik tar.
Sessiz ye genellikle aklna gelen her ey bakalar tararndan sylendii iin
sessiz kaldn syler,. Terapsfbu doru da olsa, gruptaki dierlerinin bunu
bilemeyeceini, bu yzden kiinin dierlerinden gizlenmi olacam ifade

etmelidir. Bylece hem son aamada sessiz hastalarn da oturuma katlmn


salam olur hem de bir sonraki oturuma katlmlarn artrr.
Sonu
Grup terapisi modelinin u anki biimi drtyz oturturun onunda yava yava
geliti. Bu sre boyunca deneme yanlma yntemini kullandm ve modelleri birbiri
ardna deneyip ya deitirdim ya da tamamen braktm. Hemen hemen her oturumu
izleyen ve daha sonra olurumu analiz etmeme yardma olan rencilerimin ve
meslektala-rmun danmanlndan byk yarar grdm. Buna ek olarak baka
kaynaklardan da byk yardm aldm: grubun hastalar zerindeki e t -kileri
konusunda grup yelerinin bireysel terapistkriyle, servisteki dier personelle
ve grup yelerinin kendileriyle -balangta gayr-resmi, en son olarak da
sistematik araurma projesini kullanarak -grtm.
8 Leszcz, Y a l o m ve Norden, "Value of mpatient Group Psychotherapy" 1 2 1 .
309
K i s A SRELI GRUP TERAPILERI
Mevcut model, ben ve meslektalarm tarafndan yzlerce oturumda kullanld. Bu
model grup seanslar iin sistemli, tutarl ve etkin bir yap salyor. Yatan
hasta gruplarn ynetmeye baladmda, yatan hasta grup terapistlerinin ou
gibi, grubun kontrolden ktn, hastalann gruptan yararlanamayacak kadar
hasta oduklann, hzl hasta geli-gidii sorunuyla bunaldm hissediyordum.
Benim grme gre, bu modelin kullanm, yatan hasta grubunun etkinliini
byk lde amnyor. Fazla tatmin edici olmayan oturumlarda bile hastalara
deerli bir eyler sunuluyor ve bunlar genellikle sonraki toplantlarda veya
baka yerdeki terapi programlannda ortaya kyor. Elbette, zaman zaman tamamen
verimsiz oturumlar da gerekleecektir. Bununla birlikte, bu tr oturumlar
genellikle olaand derecede motivasyonsuz, direnli hastalar sz konusu
olduunda grlr. Gruptaki almann yetersizlii, yelerinin servisteki dier
tera-ptik etkinliklere ok az ya da hi katlmayyla da paralellik gsterir.
310
6. Blm
Alt Dzey Yatan Hasta Grubu: ileyen bir Model
Alt dzey psikoterapi grubu, st dzey grubundan daha az karmak olsa da, yatan
hasta grup terapisi program iin daha etkisiz ya da gereksiz deildir. Her akut
yatan hasta biriminde st dzey grubunda ilevde bulunamayan hastalar olacaktr:
bu hastalar bir nceki blmde anlattm gruptaki en basit talepleri bile
karlayamayacak kadar huzursuz, kafas kark, dalm ya da gerilemitir.
Fakat bu hastalar zellikle kendi gereksinimlerine gre dzenlenmi ve onlann
ilev dzeyini de iine alan bir terapi grubundan yarar grebilirler. Bu blmn
amac, bu zayf ilev gsteren hastalar iin bir grup terapisi modeli sunmaktr.
Bu modeli de, 5. Blmdeki gibi, bakalarnn izlemesi gereken bir plan olarak
deil, bir dizi strateji ve tekniin uygulann aktaran bir retim arac
olarak anlatyorum.
Alt dzey terapi grubuna (bundan sonra "odak" terapi grubu olarak sz edeceim)
ait bu modeli, Stanford niversitesi Tp Merke-zi'nde Vivian Banish'le birlikte
aylarca sren aratrma ve gelitirme sonucunda oluturdum."
VVashmgton, D.C., George Washington niversitesi Hastanesinde gerilemi
hastalarla yaptklan oturumlann izlememe izin verdikleri iin Kathy Kaplan ve
Dr Marc Hertzman'a mteekkirim. Bu grup, bu blmde anlatacam modelin zn
oluturuyor.
311
K S A SOREU GRUP TERAHlBa
Hasta Seimi
Gnmzdeki yatan hasta servisindeki hzla dalgalanan hasta nfusu, st dzey ya
da odak (alt dzey) gruplarna katlacak olan hasta says ya da kategorisi
hakknda kesin bir ey sylemeyi olanaksz hale getirir. rnek olarak, Stanford
niversitesi Tp Merkezi'ndeki kilit altnda tutulmayan yirmi yatakl psikiyatri
birimini ele alalm. Bu birimde saylan bele oniki arasnda deien hastalar
her gn yaplan st dzey terapi grubuna katlr. Bu hastalarn ynelimleri
iyidir; dikkat sreleri yetmibe dakika boyunca bir oturuma odaklanmaian iin
yeterlidir. ounlukla psikotik deildirler; psikolojik sknt iinde
olduklarm ve yardma gereksinimleri olduunu kabul* ederler ve yardm isterler.

Psikotik olsalar, hatta aktif bir ekilde varsanlar da grseler, yine de szel,
mantkl ve uygun iletiimde bulunabilirler.
Servisteki dier hastalar arasnda hibir terapi grubuna katlamayanlar her
zaman vardr. Bu hastalarn, ister duygulanm (genellikle manik), ister
izofrenik ya da organik olsun psikozlarnn iddeti o derece fazladr ki,
krkbe dakika boyunca bir gruba anlaml bir ekilde katlamayacak kadar
paralanm, akn veya huzursuzdurlar. Bu hastalar terapi grubundan
yararlanamadklar gibi, huzursuz, akn davranlar dierlerinin
yararlanabilecei oturumu da bozar.
Saylan le on arasnda deien geriye kalan hastalar odak terapi grubundan
yararlanabilir. Bu hastalar genellikle psikotiktir, canl var-sanlar grrler,
sannlan vardr ve ciddi biimde gerilemilerdir. Bu hastalarn psikozan, ego
ilevlerinin ounu bozar; ibirlii duygusu iinde deildirler - kendilerini ve
terapistleri, onlarn (hastalann) akl salklanm iyiletirmek iin bir araya
gelmi mttefikler olarak
312
ALT DOZEY YATAN HASTA GRUBU
rmezler. Zaman zaman psikotik olmasalar da st dzey grubunun taleplerini
karlayamayacak kadar rahatsz, ibbik ya da kaygl hastamda odak gruplarna
katlr.
Btn bunlar ok kabaca yaplan ayrmlardr. st dzey ve alt dzey gruplarna
hasta alrken seim lt konusunda daha kesin konu-abilroek daha iyi olurdu
elbette. Gerektende, her brinin zel giri lt olan, yaln bir biimde
yaplandrlm birka dzeyli grup oluturmay tercih ederdim. Fakat yatan
hasta servisinin "dner kaps" ve karmaas byle bir kesinlii
olnakszlatrmaktadr. Bu yzden yatan hasta servislerinin byk ounluu iki
dzeyli sistem ve kaba seim llyle yetinmek zorundadr.
Odak gruplan, st dzey gruplanndakinden daha az sayda hastayla daha etkin bir
ekilde alr. Genellikle en uygun say drtle yedi arasndadr, oysa st
dzey gruplan on-oniki hastayla bile etkin bir ekilde alabilir. Ancak grup
snrlan servisteki hastalarn hzl ge-li-gidiine uyum salayacak kadar esnek
olmaldr. rnein ar rahatszl olan hastalarn akn sz konusu olduunda
alt dzey grubu kalabalk, st dzey grubu daha kk olmaldr. Bununla
birlikte grup snrlannn esnekliinde de bir snr sz konusudur; st ya da
altgrup maksimum bykle ulatnda baz yelerin dier gruba gnderilmesi ve
grubun dzeyinin de buna uygun ekilde ayarlanmas gerekir. Servis rahatszl
ar hastalarla doluysa, st dzey grubunun biraz aa dzeyden balamas ve
odak grubunun ilevini daha & aa dzeye indirmesi gerekir. Her iki dzey
grubunun da, servi-311 gereksinimlerine bal olarak aaya veya yukanya doru
bir de-^Siklik yaplmasna izin veren esnek bir ileyi yaps olmaldr.
Bu zellik -bir grubun dzeyini servis bileimine uygun olarak ayarlama
zorunluluu- takm grip toplantlarnda daha belirgindir
313
KISA SREU GRUP TERAPLER
(bkz. 2. Blm). Bu yzden takm terapi grubunu deil, st ve alt dzey
gruplarm anlatmay tercih ettim. Takm grup toplantsnn bileimi ve yaps,
bir o yana bir bu yana doru ylesine lgnca deiir ki, btn klinik
taleplere uyacak esneklikte bir model oluturmak olanakszdr. Klinisyen iyi ve
kt ilevde bulunan hastalarla ba edecek tekniklerde ustalk kazanmal ve her
gnk grubun bileimine uygun olarak takm grup toplantlar dzenlemelidir.
Genel ilkeler
2, 3 ve 4. Blmlerde anlatlan yatan hasta grup terapisinin temel ilkeleri ar
psikotik hastalarla yaplan grup almas iin de geerlidir. Terapistlerin
yalnzca tekniklerini daha ar hastala gre ayarlamalar gerekir,1 fakat
temel hedefler ve taktikler ayndr. Terapistle Kaplan, "Directive Groups: A Therapy for Acute Psychiatric Patient," baskda;
L. Gruber, "Group Techniques for Acute Psychotfc Patients," Group 2 (1978): 3139; H. S. Leopold, "Selective Group Approaches with Psychotic Patients in
Hospital Settings," American Journal of Psychotherapy 30 (1976): 95-102; M j. H
o r o v v i t z ve P . S . W e i s b e r g , "Technique for the Group
Psychotherapy of Acute P s y c h o s i s , " International Journal of Group

Psychotherapy 16 (1966): 42-50; I. Youcha, "Short-term Inpatient Groups:


Formation and B e g m n i n g s , " Group Process 7 (1976): 119-37; J. Grobman,
" A c -hieving Cohesiveness in Therapy Groups of Chronicaily Disturbed
Patients," Group 2 (1978): 141-49; T. Cory ve D. Page, "Group Techniques for
Effecting Change in the More Disturbed Patien," Group 2 (1978): 150-54; A Druck,
"The Role of Didactic Group Psychotherapy in Shon-term Psychiatric Settings,"
Group 2 (1978): 98-109; M. Hertzrnan, Inpatient Psychiatry: Tov/ard Rapid
Restoration of Function ( N e w Y o r k : H u m a n P r e s s , yaymlanacak);
ve W. Crary, "Goals and Techniques of Transitory Group Therapy," Hospital and
Community Psychiatry 12 (1968): 37-41.
314
/
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
ler, hastalara hastaneden ktktan sonra da terapiye devam etmelerini
cesaredendirecek bir deneyim yaatmahdr. Hastalara konumann yardm olduunu
gstermeli; gelecekteki terapilerinde zerinde alabilecekleri konulan
belirlemelerine yardmc olmal; birimdeki dier hastalarla iliki kurmalarm
salayacak ve darda da onlara hizmet edecek sosyal beceriler edinmelerine
yardm etmelidirler. Terapistler aktif olmal, hastalara salam bir yap ve
destek sunmaldr. Ksa bir zaman erevesi gelitirmeli ve her an etkili
olmaldrlar. Her hastaya her grup oturumunda somut yararlar salamaldrlar.
Yalnzca hastayla drst bir iliki kurmak iin deil, hastalann birbirleriyle
iliki kurarken yknebilecekleri bir model oluturmak iin e f f a f olmal,
kiisel konulara girebilmelidirler. M m k n olduunda burada-ve-imdi
etkileimine odaklanarak grubun etkinliini artrmaldrlar.
Ar psikotik hastalara destekleyici, ho ve yapc bir deneyim surima grevine
zel dikkat sarf edilmelidir. Terapistler bu konuyla zel olarak ilgilenmedike
bu tr hastalann grup deneyimi tam tersi biimde olacaktr. Psikotik hastalar
grup terapisi oturumundan rkerler. Terapi grubundaki basit grevleri onlar iin
ok fazladr. Grupta ak bir ekilde dierleriyle etkileimde bulunmalannn
istenmesi kayglanmalanna yol aar. Dikkat sreleri ok ksadr; dikkati
younlatrma, konulan izleme ve benak dnme becerileri de bozulmutur;
psikotropik ilalar zihinsel ilevlerini daha da bozmutur. Grup grevine
katlmadaki yetersizlikleri grubu yavalatr ve bunun sonucunda grup d
braklrlar. Bu hastalara kzan grup yeleri onlara aldrmayarak oturumu onlann
"etrafnda" gerekletirir. Ar psikotik hastalar da gruba uymadklanmn
farkndadrlar; kendilerinin yalnzca katlanlan, grubun ilerleyiine engel olan
sapkn, marji315
KISA SOREU GRUP TERAPLER
nal yeler olduklarn bilirler. Bu yzden, grubun ar psikotik hastalar iin
bir baarszlk deneyimi haline gelmesi ok kolaydr; bir grup seansndan
sonra, kenderini daha kaygl ve deersiz hissederler.
Grup Toplantsnn Basan Deneyimi Yaatmas Gerekir
Odak terapi grubunun teraptik olmas iin ar psikotik hastalara basan
deneyimi yaatmas gerekir. Grup grevleri hastalarn tamamlayabilecei trden
olmaldr.
Ar psikotik hastalarn dikkat srelerinde belirgin bir bozulma olduu iin
grup grevlerinin zaman boyutuna zellikle dikkat edilmelidir. Omegin dikkatini
yogunlaurmada zorluk eken hastalar yirmi ile otuz dakikalk srayla gndem
belirleme uygulamasna odaklanamazlar. Dier gndemleri akUannda tutamazlar;
gndemler birbirine karr; saplantl dnceler veya varsalarla dikkatleri
dalr. Grup sona ermeden uzun sre nce bu hastalara akl iyice kan-r ve
daha kaygl hale gelirler. Etkin bir grup terapisi modeli, agr psikotik
hastalarn tek bir uzun grevdense, birka ksa greve daha iyi younlaabildii
gz nnde bulundurarak yaplandrlmaldr.
Kaygnn Azaltlmas
Psikotik semptomlar bireyin yaad korkun kaygy nlemeye ynelik son
abalan temsil ettii iin terapistlerin grup yelerinin kayg dzeylerine zel
olarak dikkat etmeleri gerekir. Odak grup yeleri psikozlan daha fazla
artmakszn ek kaygya katlanamazlar. Liderlerin grupta kaygy artracak

eylerden srekli olarak kanmalan ve kaygy azaltacak bir grup yaps ve grup
havas salamalan gerekir. Psi-316
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
ktik bir hasta kendini aresizce yalnz hisseder ve grubun bu yalnzlkla
ilgilenmesi gerekir. Fakat psikotik hasta dier bireylerle uzun etkileimlere
girdiinde byk bir kayg yaad iin, odak grubu, talepkr olmayan, ksa
paralar halinde ve araya bireysel etkinliklerin serpitirildigi bir sosyal
etkileim iin frsatlar salamaldr.
Psikoterapistler genellikle iyilemeyi salayan nihai etkinliklerin, kiinin
kendini aratrmas ve ortaya karmas olduu inancna baldrlar. Ancak ar
psikotik bireyler kendini araurma terapisi iin uygun adaylar deildirler. Grup
terapisinde ac veren alanlarn incelenmesi yalnzca psikotik hastann kaygsn
artrr ve terapi iin zararldr. Grup terapistlerinin hastalarn savunmalarna
sayg gstermeleri gerekir. Gerilemi bir psikotik hasta aka ya da dolayl
olarak, "Sorunum hakknda konuamam, dorudan yzlemeye dayanamayacam kadar
ar geliyor," diyebilir. Terapistin hastann neden sz ettiini bildiini kabul
etmesi nemlidir. Zaman zaman hasta bu snrlan aka ifade eder; fakat ou
kez szel olmayan yollarla, huzursuzluk, inkar, kanma, sessizlik veya
saldrganlkla gsterir. Aar psikotik hastalarla alacak olan grup
terapistinin eitiminin nemli bir paras, daha salkl hastalarla alma
sonucunda gelitirilen, kiinin en sonunda sorunlaryla dorudan doruya
yzlemesi ve ba etmesi gerektii varsayimm deitirmektir.2
Uygun hedef belirlemek, odak gruplar yneten personelin morali asndan byk
nem tar. Grup almasnn yaps kendi bana karmak ya da talepkr
deildi, fakat gerekd, yksek hedefler personelin cesaretini krar ve
moralini bozar. Terapistler hastalarn ak olma ve btnlemeye doru kk
admlar atmalarndan memYoucha, "Short-term Groups" [1].
317
SASOREUGRUPTERAPlLERt
nun olmal, "gerek" terapistlerin alldk rol tanmlarnn (rnein
katalizr, bilind aratrmacs, yorumcu, aktarm arac, bilisel problem
zc) ar psikotik hastalarla yaplan ksa sreli terapi iin uygun
olmadnn farkna varmaldrlar. Rollerini yemden ta-nmlayamayan terapistler,
rollerine uygun davranamadklanm hissedecek ve grup almasnn yzeysel
olduunu ve tatmin etmediini dneceklerdir. Grdm neredeyse btn yatan
hasta birimlerinde, personele zaman zaman terapinin personel iin deil,
hastalar iin olduunun hatrlatlmas gerekiyordu.
Kaygy azaltmaya ynelik zel teknikler odak terapi gruplar iin uygundur.
Seilmi fiziksel veya kas gevetme egzersizleri ounlukla ie yarar. Grevler
oyun klfnda sunularak gven ve elence havas yaratlabilir. Oyunlar
zellikle iyice gerilemi hastalarn gruba katlmm ve kk risklere girip
dierleriyle etkileimde bulunmaya balamalarn salayabilir. Bununla birlikte,
oyunlarn baz hastalar iin kt etkileri vardr ve geliigzel
Itullamlmamaar gerekir. Oyunlar hafif bir rahatlama salayp elence ve gven
havas yaratsa da karanlk bir mesaj da tayabilirler. Eer grup seans tamamen
oyundan oluuyorsa, en dank hastalar bile, farkmdalgn bir noktasnda,
personelin hastalarn daha st dzeyde ilev gerekletiremeyeceklerine inand
iin teraptik abay bir kenara braktm anlayabilirler. Bu durumda
hastalarn neden diren gsterdiine amamak gerek; kendilerine koruyucu bir
ekilde davranlnasma kzarlar ve bebeksi, "kum havuzu" niteliindeki gruplara
fkelenirler.
Bu yzden oyunlar saduyulu ve duyarl bir ekilde kullanlmaldr. Odak grubu
nemli teraptik almalar gerekletirebilir; oyunlar bu almalarn yerine
konmayp katkda bulunmaldr.
318
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
Destek, Destek, Destek
Destek yatan hasta grup terapisinin her trnde nemli olmasna ramen,
hibirinde odak terapi grubunda olduu kadar nemli bir rol oynamaz. Psikotik
hastalarn kafalar kancktr, kaygldrlar ve bir gruba yerletirilmek onlar

iin olduka rktcdr. Grup anlk ve somut bir haz salasa da, hastalar grup
etkinliine teraptik etkisi olacak tarzda katlamayacak ya da bunu istemeyecek
kadar rahatszdr. Sonu olarak, kayg zmleyici destein oturumun hemen
banda verilmesi ve oturum boyunca da srdrlmesi gerekir. Terapistin btn
katklar potansiyel destek gcne gre deerlendirilmelidir. Btn hastalann
davranlann incelemek ve bu davranlarda hastaya ifade edilebilecek olumlu
bir yn bulmak terapistin grevidir. Sessiz bir hasta btn seans boyunca grupta
kald iin desteklenebilir; erken aynlan hastaya yirmi dakika kald iin
iltifat edilebilir; ge gelen hasta oturuma geldii iin desteklenebilir; aktif
olmayan hasta oturum boyunca gruba ilgi gsterdii iin desteklenebilir veya
yapt tek bir yorum pekitirilebilir. Anlalmaz veya garip ifadeler iletiim
kurma giriimi olarak deerlendirilebilir. Tavsiye veren hastalar, bu tavsiyeler
uygunsuz da olsa, yardm etme niyetleri ve bu niyetlerini ifade etmeye istekli
oluan iin dllendirilebilir. Baka bir deyile, hastalar risk almadan nce
desteklenmelidir; yani "dl abadan nce" gelmelidir.3
Destek vermek, yalnzca terapistin destek ynelimli bir psikolojik duru
stlenmesini deil, hastay daha derinlemesine anlamasn da gerektirir. Yersiz,
"sama" bir destek hemen fark edilir ve terapi iin zararldr. Terapist duyarl
bir ekilde hastann isel durumuyla il-3 Grobman, "Achieving Cohesiveness" fi],
319
KISA SREU GRUP TERAPHJER
gilenmeli ve btnlemeye doru en u f a k bir kprdanmay bile
pekitirmelidir. Terapist psikotik deneyimin doas -aknlk, korkun kayg,
birincil sre girdab, paranoya ve sanrlarn yardm, boluk ve telafi edici
byklk hissini- hakknda ne kadar ok ey bilirse uygun destei o kadar iyi
sunabilir. Hasta bu destein kendisini korumaya ynelik olmaktan ok gerekten
eduyuma dayal bir destek olduunu hissedebilir. Daha ileride odak grubunun
zel ilemlerini anlatrken bol miktarda somut destek rnei vereceim.
Odak Grup Oturumu: Temel Dzenlemeler
Bu blmde anlatacam odak terapi grubu, her gn ( h a f t a d a be kez)
krkbe dakika toplanr. Bu gruptaki hastalann dikkat sresi genellikle o kadar
bozulmutur ki, daha uzun bir oturum tavsiye edilmez. Bu grubun snrlan st
dzey grubununkilerden daha geirgen olmaldr. Ge gelenler kabul edilmelidir;
oturum boyunca kalamayacak olan hastalann gitmesine izin verilmelidir. Tercih
edilen hasta says drt ile yedi arasndadr, fakat eer gerekirse daha fazla
hasta alinabilir. Katlmn istee bal olabildii st dzey grubunun tersine,
odak terapi grubuna katilim zorunlu olmaldr; aksi takdirde hastalann byk
ounluu ya gelmeyi istemeyecek ya da grubun yerini yardmsz bulamayacak kadar
akn olacaktr.
Personel, genelde, hastaneye kabul srasnda hastann st dzey grubunda m
yoksa odak grubunda m daha iyi ilevde bulunacana karar verip uygun
yerletirmeyi o srada yapabilir. Zaman zaman byle bir kararn verilmesi
yirmidrt saat kadar uzun bir sre alabilir. rnein hasta yatmld srada
kafas ok kark olabilir ya da youn bir psikoz iinde bulunabilir, fakat bu
durum ksa sre son320
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
ra geebilir. Personel durumun byle olduunu hissederse hastay bir gruba
yerletirme ilemim ksa bir sre iin erteleyebilir. Eer ilk deerlendirilme
sagduyusuz bir ekilde yaplmsa, hastann odak grubundan st dzey grubuna
aktarlmas gerekir. Bu, hastanede kallarn uzun sreli olduu servislerde son
derece tatmin edici bir dzenleme olmakla birlikte, hastanede kal sresinin
ok ksa olduu servislerde grubun dengesini bozar.
Ayrca odak grubundan st dzey grubuna aktarm (ya da snf geme), iki grubun
hizmet ettii farkl dzeylerdeki hasta btnln an derecede vurgulam
olur. Bu, normalde serviste bir problem oluturmaz. Odak grubundaki hastalarn
st dzey grubuna katlmay istedikleri pek grlmez; onlar bu grubun ok
talepkr veya ok fazla kayg uyandrc olduunu dnr ve seim yapmalan
gerektiinde odak grubunu tercih ederler. Baz hastalar alt dzey grubundan
kmseyerek sz edebilirler; fakat benim deneyimlerimde bu tr yorumlar son
derece nadirdi. Bununla birlikte, alt dzey grubuna verilecek isim konusunda

dnmek gerekir. Hastaann iki grubu karlatrmalanna engel olmak iin ben
alt dzey grubuna "odak grubu" demeyi tercih ettim. Odak szc, alt dzey
grubuna girmenin temel ltlerinden birinin, hastann kafasnn karkl,
korkulu hali ve/ya snrl dikkat sresi olduu gereini vurgular. Alt dzey
grubunun aka belirtilen en nemli hedeflerinden biri, hastaann belirli bir
greve, zellikle iletiim ve kendini ifade etmeyle ilgili grevlere grece daha
uzun bir sre iin odaklanmalanna yardmc olmaktr.
Odak grubunun liderliini akl sal disiplinlerinden herhangi biri yapabilir:
meslek terapistleri, psikiyatristler, psikiyatri hemireleri, etkinlik
terapistleri, elendirici etkinlikler terapisti, vs. st
321
KISA SREU GRUP TERAPLER
dzey grubunda olduu gibi, en azndan bir ay boyunca her gn orada
bulunabilecek sabit bir liderin olmas nemlidir. Yardmc liderler ve
renciler (grup personelden kiiyle bile alabilir) gruba daha ksa
sreler iin girip kabilirler. Liderlerin grup etkinliklerinin hepsine tam
anlamyla katlmaya istekli oluu nemlidir; liderler hastalardan bekledikleri
kadar ilgili ve kendini amaya istekli olmaldrlar. Psikiyatristler (ki
hastalarn en ok sayg duyduu meslek budur) servis efleri ve stajyerlerle
birlikte bu gruplara katlrlarsa odak grubunun saygnl artar.
Bu grubu ynetmek st dzey grubunu ynetmekten daha kolaydr, fakat psikotik
yaant fenomenolojisinin iyi bilinmesini gerektirir. Grup liderleri grev
derecelendirmesini iyi bir ekilde yapmaldrlar: hangi grevlerin fazla,
hangilerinin daha az talepkr, hangilerinin yeni yeler iin daha uygun,
hangilerinin belirli hastalar iin sknt kayna olduunu bilmelidirler.
Personelden birka kiinin bu tr gruplar ynetmek zere eitilmeleri iyi olur,
bylece esas terapistin hastalk gibi nedenlerle gelememesi durumunda herhangi
bir oturumun iptal edilmesi gerekmez.
Odak grubunun yelerinin ou, gruba zamannda gelemeyecek kadar direnli ya da
aknlk iinde olacaktr. Bu nedenle personelin belirlenmi hastalan dolap
grup odasna kadar onlara elik etmeleri gerekir. Bu konuda grupta daha iyi
ilev gren bir iki hastann yardmn almak ou kez yararh olur. Grup
oturumundan nce uykuda olan hastalarn grup balamadan en az onbe dakika nce
uyandnl-malan gerekir. Gruba katlma konusunda ok endieli olan hastalar
terapistlerden birinin yanna oturtulabilir ve yalnzca oturup
dinleyebilecekleri ve eer krkbe dakika kalamayacak kadar rahatsz olurlarsa
odadan kabilecekleri konusunda kendilerine gvence verilebilir.
322
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
Oturumun Plan
Odak grubu oturumu youn bir ekilde yaplandrlmtr ve lider her seansm
ncesinde oturumu planlar. Oturumun temel plan aadaki ekildedir:
1.
Hastalarn
ynlendirilmesi
ve
hazrlanmas
2-5 dakika
2. Isnma
5-10
dakika
3. Yaplandrlm egzersizler
"
20-30 dakika
4. Seansn
gzden
geirilmesi
5 . o dakika
Ynlendirme ve Hazrlk
Belirli bir grup oturumundaki ilk ynlendirme ve hazrln uzunluu ve kapsam,
yeni ye olup olmamasna ve devam eden hastalarn durumuna baldr. O gn yeni
bir hasta olmasa bile kafas kark hastalarn varl ynlendirme gerektirir.
Bu aamann hedefi st dzey grubundakiyle ayndr: hastalara basit mekansal ve
zamansal ynelim kazandrmak; hastalara grubun ileyii ve amac hakknda bilgi
vermek; beklenti kaygsn azaltmak; grubun alma mantgm vermek; gruptan
nasl yararlanacaklarn retmek.
Aada bir veya daha fazla yeni hastann bulunduu bir oturumda tipik bir
ynlendirmenin nasl yaplacana dair bir rnek bulacaksnz. "Ben [isimi ve bu
da yardmcm [isimj. Bu, pazartesiden cumaya haftann be gn, saat ikide
krkbe dakika boyunca toplanacak olan odak grubu. Her gn bu odada
toplanacaz. Herkesin zamannda gelmesini istiyoruz, nk bu grubun ok nemli

olduunu dnyor ve krkbe dakikann hepsini kullanabilmeyi diliyoruz. Her


gn oturumun balamak zere olduunu birka dakika
323
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
nce size hatrlatmaya alacaz. Odak grubunun hedefleri, dierleriyle
iletiim kurmak konusunda olabildiince ok ey renmenize yardmc olmaktr.
Size dikkati younlatrma, bakalarn dinlemeyi renme, kendinizle ilgili
nemli bilgileri paylama, utangalkla ba etme gibi konularda yardmc
olacaz. Bugn grup iin baz grevler planladk. Isnma greviyle
balayacaz, birka dakika sonra da baka iki etkinlie geeceiz. En son
olarak da bugnk oturumda neler yaptmz gzden geireceiz."
Isnma
Grubun bu ilk aamas geleneksel buz kinci olarak i grr. Gruba yumuak bir
ekilde balangc salayan bir veya daha fzla ksa, yaplandrlm egzersizi
ierir. Beklenti kaygsn azaltr ve her yenin ksa, hafif ve rktc olmayan
bir etkileime girmesini salar.
Aada yaplandrlm snma egzersizleri Konusunda birka egzersiz
bulacaksnz:
1. ok sayda fiziksel egzersizden herhangi biri grubun al ve gerilimin
azaltlmas iin yararl olabilir. Ksa fiziksel egzersizler srasnda yelerin
srayla grubu ynetmeleri istenebilir. Liderler grup yeleri gibi bu
egzersizlere tam anlamyla katlrlar (liderler gruptaki btn yaplandrlm
egzersizlere katlrlar). Bir ye bedenin bir parasnn adm syler (omuzlar,
ayak parmaklar veya gzler) ve sa tarafndaki yeden bedenin bu parasn
ieren egzersizi ynetmesini isteyebilir. Yenilii ve mcadele duygusunu
artrmak iin yelere daha karmak talimatlar da verilebilir; rnein yelerden
birinin bir sandalyeyle ilgili bir egzersizi ynetmesi is324
ALT DZEY Y A T A N HASTA GRUBU
tenebilir (megin egzersiz, birisinin sandalyesinin etrafnda kez dolamasn
veya yarundakinin sandalyesinin ayana iki kez dokunmak olabilir.)
Isnma egzersizleri dier yaplandrlm egzersizler gibi grubun ruh haline
uygun olmaldr. megin o gn grup gergin grnyorsa, lider bu gerilimi
azaltacak bir fiziksel egzersiz kullanabilir. megin her hastadan bedeninin
gergin olduunu hissettii bir yerini sylemesini ister, sonra bu gerilimi
azaltacak bir egzersiz nerir, me-gin bir ye boynunda bir gerginlik
hissettiini sylyorsa, lider boynu rahatlatacak ksa bir egzersiz (megin
boynun saa sola oynatlmas gibi) nerebilir. Nefes alma egzersizeriye
gsteki . bir gerilimi azaltma yoluna gidebilir. Lider grubun direnli
olduunu hissederse (rnein yeler seans iin odaya girmeyi istemedi veya
birka tanesi ge geldiyse), lider bu duyguya seslenecek bir egzersiz
nerebilir. megin yelerden szel olmayan bir ekilde "Hayr" demelerini
gerektiren bir egzersizi srayla ynetmelerini isteyebilir; yeler bunun zerine
ayaklann,yere vurabilir, balarn sallayabilir, srtlarn dnebilir veya
dudaklarm mhrlyorlarm gibi yapabilirler.
2. yeler birbirlerine top ya da balon atabilir ve atarken o kiinin ismini
syleyebilirler. Bu egzersiz yalnzca kt ilevde bulunan hastalar iin ve yeni
hastalarn bulunduu ve birbirlerinin adm hatrlamada zorluk ektikleri
oturumlar iin uygundur. Ek talimatlarla egzersiz, biraz daha zorlu hale
getirilebilir ve daha fazla etkileimi ierebilir. megin yelerden topu
tuttuklar srada o gn. kendilerinL nasl hissettikleriyle ilgili bir eyier
sylemeleri istenebilir; ya da topu attklar kiide en ok holarna giden eyi
sylemeleri istenebilir.
325
KBA SRELI GRUP TERAPILERI
3. Bir dier snma egzersizinde, her ye dier yeler hakknda bir gzlemde
bulunur. rnein bir hastaya sa tarafndaki hastann o gn (ya da eer mmknse
son bir saat iinde) neler yaptm sylemesi istenebilir. Gruptaki btn yeler
bir nceki seansa da katl-mlarsa birbirlerine bakp dierlerinin bir nceki
gne gre hangi adan farkl grndklerini sylemeleri istenebilir.

4.
yelerden kendileri hakknda ksa ifadeler kullanmalar istenebilir. Benim
sklkla kullandm snma egzersizi, her yeden o gn bana gelen iyi ve kt
bir eyi ya da o gn hissetigi iyi ve kr bir duyguyu sylemelerini istemektir.
yi duygular genellikle, kendini canl ve iyi hissetmeyi, hastaneden ayrlmaya
karar vermeyi,, doum gnnde bir arkada aramay, iyi bir terapi seans
geirmeyi, o sabah deliksiz bir orap bulmay ierir; kt duygular genellikle,
yamur yznden iinin daraldn hissetmeyi, varsamlar grmeyi, doktoru
ilalarn artrd iin d krkl yaamay, kendini umutsuz hissetmeyi
veya le yemei saatinde ekingenlik hissetmeyi ierir.
Terapisderin bu tr bir dizi snma egzersizini hazrda tutmalar ve grubun
ilevi iin en uygun grneni semeleri gerekir. Baz egzersizler (top atma ya
da basit fiziksel snma harekeden), zellikle dk dzeyde ilev gsteren
hastalar iin uygundur ve buna uygun ekilde kullanlmaldrlar. Grubun daha st
dzeyde ilev gsterdii zamanlar olacaktr, o zaman hastalar ok dk
dzeydeki egzersizlerle kmsendiklerini hissederler. Baz gruplar o kadar
ilkel dzeyde ilev gsterir ki, btn bir oturumun gvenli ve yumuak snma
eg-zersizlerindefl olumas gerekir.4
Kaplan, "Direcve Groups" [1].
326
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
Yaplandrlm
Deneyimler
Oturumun geri kalannda yaplandrlm deneyimler kullanlr. Genellikle iki
veya tane ksa (be ila onbe dakika sren) egzersiz kullanlr. Grup
olaand derecede konukansa ve egzersizin ortaya koyduu temayla iyi bir
tartma yayorsa, bir veya iki egzersiz yeterli olacaktr.
Btn yaplandrlm egzersizlerin genelde birka bileeni olsa da,
egzersizleri asl anlamlarna gre kategorilere ayracam: (1) kendini ama,
(2) eduyum, (3) burada-ve-imdi etkileimi, (4) retici tartmalar, (5)
kiisel deiim ve (6) gerilimi azaltma oyunlar.
Kendini-Ama
Yaplandrlm egzersizlerin ounda kiinin bir miktar kendini amas gerekir.
Terapist kendini ama srecini gvenli bir giriim haline getirmeye
abalamaldr. Kendim amayla ilgili
olarak alglanan korkular eitli
ekillerde azaltlabilir: terapist hastadan yetersizlikleri yerine gl
yanlarn veya ilgi alanlarm amasn isteyebilir; her bir yeden beklenen
kendini ama miktar konusunda kesin snrlar koyabilir; kendim ama egzersizine
kendisi de tam olarak katlr (bu genellikle odak grubundaki hastalarn
terapistin zel hayat hakknda st dzey grubundakilere gre daha fazla ey
rendikleri anlamna gelir).
ok eitli egzersizler kullanlabilir olmasna ramen, terapist, kendim ama
eylemini odak terapi grubunun bir baka nemli amacyla -yani ye etkileimini
artrmak- birletirerek grubun etkinliini artrabilir. Benim deneyimlerime
gre, en etkili egzersiz tipi, tek bana etkinlii, ikili etkileimi ve btn
grup etkileimim birletiren eletirme egzersizidir.
327
KISA SREL GRUP TERAPLER
Temel yap
u
ekildedir.
yelere
zerinde
tamamlamalar gereken iki
ksa cmlenin bulunduu birer kat verilir. rnein-1. Hayaumdaki en nemli
insan
'dr. 2.1nsanlann benimle ilgili olarak duyduklannda aracakta bir
ey
dr. 3. Gerekten holandm bir ey
dr.
yelere bu cmleler zerinde tek balarna almalar iin birka dakika
verilir. Bitirdiklerinde gruptaki dier yelerden veya terapistlerden biriyle
elemeleri istenir. Terapistler eleme iini planl bir stratejiye gre
yaparlar. Hastalarn ok iyi tanmadklar veya daha nceki egzersizlerde
elemedikleri biriyle elemesini isteyebilirler. Bir hastay anlamak zorsa, terapistlerden biriyle elemesi istenebilir. Ya da terapist am derecede
utanga bir hastay, yumuak ve dost canls bir hastayla eleyebilir.
Her iftten katlarn birbiriyle deitirip dierinin cevaplarn okumas ve
aklama veya ek bilgi isteyerek yazlanlar olabildiince iyi bir ekilde
anlamas istenir. Terapistler, elerin yantlanm anlamay kolaylatracak

sorularn bulunduu katlar datarak konuma becerileri konusunda rehberlik


edebilirler. Eler birka dakika birbiriyle konutuktan sonra grup yeniden
toplamr; iftlerden her biri einin yantlanm okur ve gruba rendii ek
bilgileri aktanr.
Bu basit egzersizin pek ok yaran vardr. Birincisi, basit bir grev olmasna
ramen ok sayda kk grevi de ierir: tek bana etkinlik, eine sorular
sormak, kendi yantlanm ee aklamak, einin yantlann gruba anlatmak, dier
grup yelerinin elerini gruba tantmalarm dinlemek. Dikkat sreleri snrl
olan hastalar, birka ksa greve, tek bir uzun greve gre ok daha baarl
bir ekilde katla32
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
bilirler. Dahas, grevin deien yaps, uzun sreli tek bir etkileime gre
daha gvenli bir ortam salar. Tek bana etkinlie ayrlan zaman, hastalarn
grubun ortasnda gvenli, zel zaman geirmelerini salar. Egzersiz, kendini
ama, yaratc dinleme, szel ifade, ikili ve grup etkileimi konulannda eitim
verir. yelerin ou bakalar tarafndan iyi anlaldklarna arr ve memnun
olurlar. Baz hastalar, gruba katldklarnn somut belgeleri olan bu katlar
saklarlar.
Bu egzersizi odak grup seanslarnn byk ounluunda kullanrm. Bu egzersizle
ok sayda eitleme yapmak mmkndr: gerekli olan tek ey terapistin farkl
temalar vurgulayan farkl cmleler kurmasdr. Egzersiz o gn grup iin nem
tayan bir tema etrafnda kurulabilir. Eer ayrlk nemli bir konuysa gruptaki birka hasta taburcu edilmeye hazrdr veya gruptaki yelerin ou
hayatlarnda bu temayla zaten mcadele etmektedir - ayrlkla ilgili sorular
hazrlanabilir; rnein:
1.
' gerekten zlyorum.
2.
:'dan aynlmak hayatmdaki en zor ayrlkt.
3. A y r l k l a
yaparak ba ederim.
Eer fke yeler iin nemli bir temaysa, grup fkeyle u cmleleri tamamlayarak
uraabilir:
1. En son sinirlendiim zaman
'di.
2.
beni gerekten sinirlendirir.
3. Sinirlendiim zaman genellikle
yaparm.
Eer yalnzlk nemli bir konuysa yalnzlkla ilgili sorular yle olabilir:
329
MSA SRELI GRUP T E R A P I L E R I
1. Yalnzken kendimi
hissederim.
2. Hayatmda kendimi en yalnz hissettiim zaman "di.
3. Hayatmda kendimi en az yalnz hissettiini zaman 'di.
Bu temayla ilgili bir dier eitleme, hastalara deerler listesi (rnein para,
saygnlk, yaknlk, hret, g, kendini tanma, poplarite veya mesleki basan)
vermek ve bu deerler iinde kendileri iin en deerli olan tanesini
semelerini isteme eklindedir, ikili egzersizlerde, her hastadan eine bu
deerin kendisi iin neden nem tadn anlatmas istenir.
Baz hastalar sanat yoluyla kendilerini daha iyi ifade edebilirler. Bu yzden
basit resimler cmle tamamlama grevinin yerini alabilir. stelik, resim izme
egzersizleri eitlilik salar ve grubun ilgisini artrr. rnein terapistler
hastalara zerinde drt blme ayrlm bir desen bulanan bir kat verirler.
Hastalardan her blme u drt temay (veya grubun gereksinimlerine ve
becerilerine uygun grnen baka herhangi drt tema) yanstan resimler
izmelerini isterler: (1) en byk baanlanmdan biri; (2) imdiye kadar aldm
en gzel hediye; (3) ailemdeki en nemli insanlardan biri; (4) en ok ilgi
duyduum ey. Egzersizin geri kalan cmle tamamlama egzersizi gibi
srdrlebilir. yeler birbiriyle elendikten sonra her hasta einin armasn
btn gruba anlatr.
Biraz daha talepkr olan bir kendini ama egzersizinde hastalar iftler halinde
aynlr ve iftlerden birinden eine tekrar tekrar aym soruyu sormas istenir.
"Sen kimsin?" Dieri bu soruya bir yant verdiinde, soruyu soran, "Teekkr
ederim," der ve soruyu tekrar sorar. Terapistin iaretiyle iftler rol

deitirir ve dieri soru sormaya balar. Grup yeniden toplandnda btn


yeler einin yant330
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
[arn hatrlayabildii kadaryla gruba tekrarlar ve arkadan gruba tantr.
Terapist etkileimin sresi konusunda kat bir zaman smn koymad takdirde bu
potansiyel olarak olduka stresli bir egzersizdir. Altm ile doksan saniyelik
soru sorma sresi her bir ye iin yeterlidir.
Hastalar iin rahatszlk verici de olsa, zaman zaman serviste meydana gelen
olaylar hakknda konumak da tavsiye edilir. Grubun dikkatini snrl bir sre
iin .servisteki nemli bir olaya, rnein bir hastann kamasna, intihar
giriimine veya fiziksel bir saldrya^ evirmek yararl olabilir. Bu egzersiz
yelerden ho olmayan duygulann ifade etmelerini istese de genellikle kaygy
azaltr, nk hi kukusuz, yeler i dnyalarnda bu olaylarla yakndan
ilgilenmektedir. Bu nedenle, tamamlanacak cmleler aadaki gibi maddeler
ierebilir:
1. Dn gece serviste meydana gelen kavga yznden
hissettim.
2. Sandy dn serviste kendine zarar vermeye ahmca
hissettim.
Eduyum
Sosyal becerilerin geliiminin nemli bir bileeni dierleriyle e-duyum iinde
olma yeteneidir: bakaianmn duygularyla ilgilenmek ve makul bir doruluk pay
iinde onlarla zdeeebilmek. Kiinin, bir bakasnn isel durumuyla ilgili
duygularn tanmlayp ifade etmesine ynelik egzersizler ok eitli ekillerde
yapandmlabilir, fakat temel strateji ayn kalr: olumsuz ve eletirel
duygulardan kamm; destekleyici etkileimi cesaretlendirin; gl noktalara
odak-l n . Eduyum. egzersizlerini bir tecavz olarak alglayabilen paranoid
hastalarla bu egzersizleri yaparken dikkatli olun.
331
SA SOREU GRUP TERAPLER
Bir dier egzersizde hastalardan isimlerini bir kada yazmak istenir. D a h a
sonra bu katlar bir kutuya atp kutudan bir k' ekerler. Her yeden ismini
ektii kiiye ilikin neler hissetti-konusunda bir eyler sylemesi ve o kii
hakknda daha nceden bil medigi ve o gn grupta rendii bir eyi ifade etnvsi
istenir.
B i r dier eitlemede dergilerden kesilen resimler odann o r t a s n a
konur. Her y e d e n resimlere bakarak yanndaki kiinin h o -lanabileceini
dnd bir resim semesi istenir. Seimler y a p l -dktan sonra, her ye
setii resmi gsterir ve neden y a n n d a k i kiinin o resimden
holanacam dndn aklar.
B a k a bir egzersizde terapist yelere, bir insan b e d e n i n i n h a t larnn izili olduu katlar datr ve her yeden kendisinde houna giden
bir eyi bu bedene izmesini ister. yeler resimlerin zerine isimlerim yazar ve
daha sonra her resim srayla odada dolatrlr. Her yenin grevi, ismi yazl
olan kiide holand bir eyi resimdeki bedene izmektir. yeler soyut dnme
kapasitelerine bal olarak, bu grevi ok eitli ekillerde tamamlayabilirler:
yumuak bir zellik olarak kocaman bir glmseme; o kiinin iyi bir dinleyici
olduunu gsteren iri bir kulak; cmertlik zelliini y a n -stan byk eller;
iyi fikirleri gsteren kafada bir ampu. K i m i h a s -talarsa daha somut
olarak dnebilir ve o kiinin takt m c e v h e r -leri ya da giysileri
izebilir.
B e n z e r bir grev, 3. Blmde anlattm, fakat yararl o l a c a m
dndm iin burada tekrarlayacam gl zellikler listesi e g -zersizidir.
Btn yeler isimlerini ve sahip olduklarn dndkleri iki gl zellii bir
kada yazdktan sonra, kt odada dolatrlr ve herkes ismi yazl olan
kiide var olduunu dnd gl z e l -lii ekler. Katlar katlanr,
bylece kimse halihazrda yazlm olan
332
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
likleri gremez. Egzersizin sonunda, her ye kendi kadm geri
I. ve btn yeler listelerini birbirleriyle paylap zellikle artc
,
yu y a n maddelere tepkilerini ifade ederler. Birka ye bir hasta

hakknda ayn zellii tekrarlamsa, bu gr birlii byk nem


tar ve kiinin benlik imajm deitirmede etkili olabilir.
Bir baka egzersiz iin eitli nesneler gereklidir. Bir kutu dolusu nesne
odann ortasma getirilir veNher yeden yamnda oturan ye iin bir hediye semesi
istenir. Seimler yapldktan sonra btn yeler hediyelerini verir ve o kii
iin neden o hediyeyi setiini anlatr.
Bu egzersiz srasnda verilen eitli hediyeler unlardr.
Arizona'dan gelen bir hasta iin ok bas.
Hamile oan bir hastaya bir sepet (beik grevi grmesi iin).
Z a m a n zaman iine kapanan, fakat z iyi ve yumuak bir hasta iin
(terapistten) bir deniz kabuu.
H e r zaman tam olarak nereye gittiini bilmek isteyen bir hasta iin
pusula. (Terapist bu hastann o gn pusulay zellikle isteyebileceini,
nk hastaneden aynlra konusunda emin olmad yorumunda
bulundu.)
Yasayacak bir yer arayan bir hasta iin bir anahtar (ve ksa srede bir ev
bulmas umudu).
i i r yazmay seven bir hasta iin bir kalem.
Bakaannm bymesine yardm etmeyi seven (terapist) iin bir bitki.
Bir dier egzersiz biraz daha yksek bir ilev dzeyim gerektirir. Hastalardan
bir metafor -kendilerini ve yanlarnda oturan yeleri temsil edecek birer hayvan
(bitki veya cansz bir nesne de kullanlabilir)- dnmeleri istenir. Bu
egzersizi dikkatle akfaShak nemlidir, bylece hastalar fiziksel benzerlie
dayanarak deil, hay-333
KISA SREU GRUP TERAPLER
vann bir zelliinin o kiinin zelliine benzer oluuna dayanarak seim
yapacaklarm bilirler. Seilen hayvanlara ait baz rnekler sun lardr:
yumuaklk iin geyik, yalnzlk iin kedi, zek iin kpek, g iin at,
gzellik iin melek bal, besleyicilik iin inek, inatlk iin ko. Seimler
yapldktan sonra her ye seimini ve nedenlerini anlatr. Gruptaki dier yeler
her bir yenin seimine katlp katlmadn belirtir.
Buraa-ve-imi Esleimi
Burada anlattm egzersizlerin hemen hemen hepsi yeler arasndaki etkileimi
kolaylatrmak zere tasarlanmtr. Ayrca daha sonra anlatacam, oturumun
gzden geirildii son blmde youn bir biimde burada-ve-imdi etkileimine
odaklanlr. Terapistler aynca grup iin uygun olduunu dnyorlarsa, aka
burada-ve-imdi etkileimine odaklanan baz yaplandrlm egzersizler de
kullanabilirler.
Cmle tamamlama ve eleme egzersizleri (bkz. s. 391-93) bura-da-ve-imdi
egzersizlerine dntrlebilir. rnein uygun cmleler unlar olabilir:
1. Bu odada beni en iyi tanyan kii
"dr.
2. Bu odada en ok benzediim kii
'dr.
3. Bu odadaki birisi hakknda kskandm ey
'dr.
Bu cmleler yelerin dikkatini burada-ve-imdi olaylarna ekebilir. rnein
rotasyonda olduu iin terapistin gruba son kez katld oturumda yelerden u
cmleleri tamamlamalar istenebilir:
1. Liz'in gruptan ayrldn dnnce, ben
.
334
ALT DZEY Y A T A N HASTA G R U B U
2. Liz'e ondan holandm sylemek ok zor, nk
.
3. B i r yl sonra benim yaptm bilse Uz ok mutlu olurdu.
Gruptaki birka ye taburcu olmak zereyse ve gruba veda ediyorsa cmle
tamamlama grevi bu olaya odaklanabilir:
1. Bu grupta en ok houma giden ey
'dir.
2. Bu grupta hi holanmadm ey
'dr.
3. Bu grupta birine vermek istediim son bir hediye
'dir.
Burada-ve-imdi etkileimine odaklanan olduka etkili, yaplandrlm
egzersizlerden bir dierinde ye iftlerine u talimatlar verilir: "Birbirinize
benzediiniz ve benzemediiniz ikier ey bulun." Daha sonra btn egzersizlerde
olduu gibi iftlerden tarttklar eyleri grupla paylamalar istenir.
retici Tartmalar

Grup yelerinin ounun ya da hepsinin benzer konularla mcadele ettiini gren


terapist, denetlenen ksa bir tartma yaratarak dierlerinin de ayn endieleri
paylatn grmelerini ve bu endielerle ba etmelerini salamak iin daha
etkili yollar bulmalar konusunda onlar cesaretlendirebilir. Tartmalarn ie
yaramas iin btn yeleri iine almas ve ak, ksa ve konuyla ilgili olmas
gerekir. Etkili bir formatta tek bana yaplan bir etkinliin veya ikili bir
grevin ardndan tartma gelir.
rnein tek bana yaplan cmle-tamamlama greviyle balayan bir ilem olduka
yararldr. Konu "gerilim"se yelerden u sorulara yamt vermeleri istenir: (1)
Bu gerilimi nasl yayorsunuz? (Ltfen mmknse birden fazla yolunu belirtin.)
(2) Bu gerilimden kurtulmak
335
KISA SRELI GRUP T E R A P I L E R I iin ne yapmaya alyorsunuz? Birka
dakika sonra, herkes yazl yantlan tamamlaynca terapist herkesten yantlann
ifade etmelerini isteyerek tanmay balatr. Sonra hastalann sylediklerini
tahtaya liste halinde yazar. Bylece hastalar, gerilimin ok saydaki yaanma
eklini ve bu gerilimle ba etmedeki baanl ye haamz yollan grme olana
bulurlar. Sonraki tartmada terapist yelerin deneyimlerinin benzerliini
vurgular ve eitli ba etme tarzlanyla ilgili eletiri ve yorumlarn ortaya
konmasn salar. Ayn genel strateji ok sayda dier temalar iin de
kullanlabilir: rnein znt, kayp, yalnzlk, fke, reddedilme.
KiiselDeiim
Birka hasta art arda gelen seanslarda bulunuyorsa kiisel deiimle ilgili baz
yaplandrlm egzersizlere odaklanmak uygun olur. Daha nce anlattm temel
egzersiz kullanlabilir (tek bana cmle tamamlamann ardndan nce ikili
tanma, daha sonra byk gruba sunma), fakat grubun dikkatini kiisel deiime
evirecek bir ierik sz konusu olmaldr.
rnein cmle tamamlama grevi aadaki grevlerden iki veya n ierebilir:
1. Kendimde deitirmek istediim iki ey ;'dir.
2. Kendimde houma giden ve deitirmek istemediim iki ey
dir.
3. imdiye kadar gerekletirdiim en nemii deiim 'dir.
4. Hastaneye geldiimden beri gerekletirdiim deiim
dir.
5. Deimeye alrsam
olmasndan korkuyorum.
6. Gruptaki birinin yaptn grdm nemli bir deiim
dir.
7. Kendimde deitirmek istediim, f a k a t yapabileceimi sanmadm ey
'dir.
336
ALT DZEY Y A T A N HASTA GRUBU
8. Deiimin benim iin zor olmasnn nedeni 'd ir .
9. imdiki kiiliimle be yl nceki kiiliim arasndaki iki fark 'dr.
10. Bu grupta birinde olan ve benim de sahip olmak istediim bir zellik
-'dr.
e yarayan bir dier formatta hastalardan yazl u iki soruya yant
vermeleri istenir:
1. Kendimde gerekletirmek istediim iki deiiklik'dr.
2. Bu deiiklikleri nasl yapacama dair fikirlerim -eklindedir.
Tek bana yaplan etkinliin ardndan yeler eler halinde ayrlrlar. Eler
birbirinin yantlarn okur, onlarn deiiklik yapma tarzlarm anlamaya alr
ve deiimi kolaylatrabilecek olas yollan nerir, ikili tartmalarn
ardndan, her ye kendi einin deiiklik yapma tarzn gruba anlatr ve
kendisinin eine nerdii deiim tarzm belirtir. Grup deiiklik yapma tarzlan
konusunda daha baka nerilerde bulunmak zere cesaretlenir. Bu genellikle uzun
bir egzersizdir ve eer grup konukansa oturumun byk bir blmn tketir.
Bu egzersizin meydana getirdii tipik bir ak zinciri u ekildedir:
Hastalardan Will inat olduunu ve "duruma gre hareket ederek ve daha fazla
taviz vererek" deimesi gerektiini dnyordu. Iki tartmada ei ondan
inatlna bir rnek vermesini istedi. Bunun zerine Will nianlsyla
yaad tipik bir problemden sz etti. Nianls dans etmekten holanyordu,
fakat Will ikiyi brakan bir alkolik olduu iin alkoln servis edildii
yerlere gitmek istemiyordu. Sonu olarak ikisinin de kmldamay reddettii
fkeli bir amazn iine giriyorlard. Grup Wi"e pek ok neride bulundu:

337
KISA SREU GRUP TERAPLER
dansa gittikleri yerde iinde ne olduunu insanlara sylemeden alk 1 sz bir
merubat iemez miydi? Nianlsyla bir uzlamaya varsa da gidecekleri yeri bir
akam biri, ertesi akam dieri sese, b y l e c e ikisi de dierinin
hakimiyeti altna girdiini hissetmese o l m a z m y -d?
Will bu zmlerin ounu kendisi de dnm olmasna r a -men grubun
kendisine yardm etme abasndan memnun olmu ve bu oturumdan sonra hasta
topluluuna ok daha yalan olduunu hissetmiti. Grup tartmas srasnda
terapistler, inatlm deitirmek iin gerekten abaladn, bunun
kendisini inat olarak etiketlemesinden ve dier yelerin tavsiyelerini alp
bunlar dnmesinden belli olduunu syleyerek ona destek verdiler.
Bir baka ye insanlarla iliki kurma eklini deitirmek istediini, bylece
daha fazla arkada olacan syledi. Bu deiimi gerekletirmek iin
kendisinin bulduu yol grnn deitirmekti (aslnda grn gerekten bir
sorundu, nk son d e r e c e pasakl ve kt grnyordu). Tesadfen eletii
hasta kuafrd ve grntsn dzeltmek iin baz yararl neriler yapt. Dier
yeler giysileri, uygun renk seimi, vs. gibi konularda neriler getirdiler; bir
tanesi yeni elbiseler almas iin onunla alverie kabileceini syledi.
Bir baka hasta utangaln deitirmek, bakalarnn yannda daha ak ve
giriken olmak istediini syledi. Bunun iin daha giriken bir ekilde
konumasna yardm edecek bir konuma retmeni tutmay dnyordu. Ei ve
gruptaki dier yeler baka nerilerde bulundular. Grupta d a h a giriken ve
daha az utanga olduu z a m a n -lan hatrlattlar. Terapist onun yumuak
konuma tarznn, kendim nemsiz hissetmeiyle ilgili olduunu ve eer grup
kendini daha iy1
338
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
jissetmesine yardma olursa konumasnn da buna uygun olarak deieceini
syledi. Hasta, dier yelerden, konuurken ses tonu hafiflediinde kendisine
hatrlatmalarn, gerekli ayarlamay yapacan syleyerek egzersizi tamamlad.
Gerilimi Azaltma Oyunlar
Odak grubundaki hastalarn seanstan zevk almalar ve bir sonraki toplanty
sabrszlkla beklemeleri nemlidir. Bilinli bir ekilde kullanlan oyunlar bu
amacn gereklemesini kolaylatrabilir. Oyunlar gerilimi azaltabilir, zorlu
grevler arasnda hafif bir mola verilmesini salar, ye etkileimini artrr,
sosyal becerileri gelitirir ve grup ballm artrir.
Daha nce oyunlarn kullanmyla ilgili baz uyanlarda bulunmutum. Oyunlar
hastaya, personelin daha fazla deiimin mmkn olmadn dnd, bu yzden
teraptik abalan terk ettii izlenimini vermemelidir. Eer terapistler oyunlan
saduyulu bir ekilde kullanr ve oyunlara teraptik alma havas
kazandrabilirlere, oyunlarn olumlu zelliklerinden zevk alnabilir, olumsuz
sonularndan kanlabir.
rnein odak gruplarnda sklkla kullandm bir oyunda yelerden biri ksa bir
sre iin dar kar, gruptaki yelerden biri grnn hafife deitirir
(gzln ya da takm olduu bir . mcevheri kanr veya terapistin verdii
kutudan bir mcevher alp takabilir; gmleinin dmelerini zebilir, kollarm
svayabilir, ayakkablarn deitirebilir, vs). Dandaki ye ieri girer ve
deiiklii bulmaya alr.
Bu egzersiz h a f i f olsa ve oyun nitelii tasa da ayn zamanda teraptik bir
almadr. Egzersizin banda her yeden odann et-339
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
rafnda dolamas ve olacak deiiklikleri fark edebilmek iin b t n yeleri
diki ae incelemeleri istenir. Bu grev grup balln ve ye-ye etkileimini
artrr. Bu oyun ayn zamanda gz temas kurmay cesaretlendirir ve yelerin
birbirlerinin farkna varmalarn s a -lar. Bir ocuk oyunu olan "Adam Asmaca" da kt ilevde bulunan hastalarn grubunda
sklkla kullanlr. Oyunda bir ye sessizce bir szck seer ve tahtaya
szckte ka harf olduunu gsteren sayda izgi izer. Gruptaki dier yeler
harfleri tahmin etmeye alr. S y -ledikleri harf doru olduunda szc
seen kii bu harfi yazar; harf yanl olduunda bir daraac izer ve idam

sahnesi tamamlanana ya da szck doru bir ekilde tahmin edilene kadar p


adamn birer parasn ekler.
Terapist talimat deitirir ve oyuncuya, kendisinin o gn hissettii ya da
gruptaki birinin hissettiini dnd bir d u y g u y u i f a d e eden bir
szck semesini tavsiye ettiinde "Adam Asmaca" oyunu vakit geirmek iin
elenceli bir oyun olarak kalmaz, teraptik almayla daha ilgili hale gelir.
Dier bir egzersizde terapist dergilerden kesilmi resimleri odann ortasna
koyar. yelerden ikier resim semelerini ister: resimlerden bir tanesi yelerin
kendilerini sevdiini dnd birine, dieri de sevmediim dnd birine
ait olacaktr. Seimden sonra her ye resimleri gruba gsterir ve neden onlar
setiini anlatr.
Terapistler ilk olarak kendi resimleriyle sze balayarak (ou e g -zersiz iin
yapabilecekleri gibi) egzersizin tonunu belirleyebilirler. Grubun
gereksinimleriyle ilgili deerlendirmelerine uygun olarak, resimleri hayali,
komik nedenlerle seerek daha hafif bir "oynn havas oluturabilecei gibi,
resimleri kiisel, otobiyografik neden340
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
krle seerek oyuna daha ciddi bir toada katabilir *
- zaman mutlu olurum. Kendimde houma giden bir ey--------'dir.
------------ zaman d kmkhina ugranm.
----------- ' zlyorum.
Bugn grubun en aktif yesi----------idi.
Bu hastanedeki yemekler-----------.
.-.--------yapmada ok baanhymdr.
yelerden birinin bir kart semesi, yazlanlar sesli bir ekilde gruba okumas
ve cmleyi olabildiince hzl bir ekilde tamamladktan sonra kart ekmesi iin
gruptan birini semesi istenir. Kartta yazlanlar kiinin kendini amasm
gerektirse de oyunun hz ve srann kimde .olduunun bilinmemesi yelerin
korkusunu azaltr ve etkileime bir nee ve oyun havas katar.
Amacm
bunlar
kapsaml
bir
yaplandrlm
egzersiz
listesi haline
getirmek deil. Literatrde5 ve odak grubunun liderinin hayal
J- W. Pfeifer ve J. E. Jones, Handbook of Structured Exerci$es far Humar
Selations Training, 6 ct. (California: Univesity Associates, 1973-75), G
CoTey, M. S. Corey, P. Calknan ve J. M. Russell, Group Tedmiques (Monterey, Ca
i f .: Brooks/Cole Publishing Co., 1982); W. Schutzjoy: Expanding Hmum Awermess
(New Ycrk: Grove Press, 1967); H. Oeo, Group Methods to Ac-tualizz Human
Potantiel - A Hanbodk ( B ever ly H i i l s, Calif.: Holistic Press, x97); H,
Lewis ve H. Streitfeld, Grmvth Games (New York Bantam Books, 970); A. J.
Remocker ve E. T. Strch, Action Speaks Louder: A Handbook of tionverbal Group
Iechrques (Edinburgh, London, New York Cuhrchill
KISA SREL GRUP TERAPLER
gcnde bol miktarda egzersiz bulunabilir. Bununla birlikte, yapla dmlm
egzersizlerin seimi ve sunumu, grup liderinin iinin yalnzca kk bir
parasdr. Yaplandrlm egzersizlerin, yalnzca odak grup terapisinin
birbirine bal olmayan yap talarn temsil ettiini ne kadar vurgulasam
azdr. Grup liderinin hastalarla olan terapk ilikisi, teknik becerileri,
hastalan destekleme, onlar gruba katma ve birbirleriyle etkileimlerini
kolaylatrma yetenei ise bu yap talarn teraptik binaya dntren
hartr.
Seansn Gzden Geirilmesi
Odak grubu oturumunun son aamas, gzlemci ve terapistin verilerinin yardmyla
grubun kendi sreci zerinde dnd st dzey grubunun son aamasna benzer.
Burada-ve-imdi'nin etkin bir ekilde kullanmnn yalnzca etkileimi deil,
gruba katlanlarn kendi etkileimlerini inceledikleri ikinci bir aamay r!a
gerektirdiini daha nce vurgulamtm. Odak grubunda otumnun son aamasnn
grevi, kendi zerinde dnmeyi gerektiren bu aamay balatmak ve grubu, kendi
seansn gzden geirip deerlendirmesi iin cesaretlendirmektir.
Odak grubunun son aamasnn yaps st dzey grubununkinden farkldr. Kt
ilevde bulunan hastalar, terapist ve gzlemcilerin sunduu aynnuh sre

yorumunu anlayp birbirine ekleyemeyecek kadar huzursuz, iine kapank ve/ya


akndr. Gzden geirme, eer
vingston, 1979); K. T. Morris ve K. M. Cinnamon, A Handbook ofNonverbd Group
Exercises ( S p r i n g f i e l d , 1 1 1 .: Charles C . Thomas, 1975); v e B .
R e u b e n v e R. Bubb, Human Communications Handbook: Simuktions arid Cames
(Rochelle Park, N.J.: Hayden,1975).
342
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
rikkatle dzenlenmi anlalr bir plana uygun olarak yelerin kendileri
tarafndan yaplrsa ok daha etkili olur.
Gzden geirme iin nerilen etkin bir yntem gereince, oturumun btn
blmleri sistemli bir ekilde gzden geirilir. Lider tahtaya gidip yelerden o
seansta meydana gelen ilk eyi hatrlamalarn isteyebilir. O zaman yeler
yalnzca ilk egzersizi deil, ondan nceki olaylar da anlatmaya alrlar;
rnein birinin yer deitirmesini veya yeni yenin kendini gruba tantmasn.
Terapist o zaman ilk egzersizin adn deil, ayrntlarn da sorar. rnein ilk
egzersiz, yelerin o gn yaadklar bir iyi bir de kt olay anlatmalarn
ieriyorsa bu iyi ve kt deneyimlerden bazlarn hatrlamas istenebilir. Ayn
ilem oturumun dier aamalar iin de tekrarlanr.
Oturumun bu ekilde sistemli bir ekilde yeniden yaplandrlmasnn ardndan
terapist hastalan grubu deerlendirmeleri iin ynlendirir. Hastalarn oturumun
en nemli ve en nemsiz, en ho veya en gerilimli blmyle ilgili fikirlerini
ve bu yarglarnn ardndaki mant ifade etmelerine yardmc olur. Olumsuz
fikirleri ifade etmek iin kabul edilebilir bir tartma ortamnn salanmas
hastalarn sonraki oturumlardaki direnlerini azaltr. Hastalarn olumlu ve
olumsuz deerlendirmeleri yalnzca akademik egzersizler deildir, nk terapist
bu deerlendirmelerin gelecekteki oturumlar biimlendirmede nemli bir rol
oynayacan aka anlatr. Eer hastalar baz egzersizlerin fazla rktc,
yararsz ya da kltc olduunda ayn likirdeyse terapist bu yorumlan ciddiye
alr ve sonraki oturumlar buna uygun olarak deitirir.
Gzden geirme ileminin bir sonraki aamas, yelerin oturum srasnda
birbirleriyle ilgili olarak yaptklan gzlemleri tartmala343
KISA SREL GRUP TERAPLER
ndr. Terapist destekleyici ve o oturum iin uygun olan baz sorul sorabilir:
rnein. En aktif ye kimdi? En az aktif olan ye kimdi? Kim dn olduundan
farklyd? Bu oturumda kim risk ald? En destekleyici ye kimdi? Her ye
hakknda yeni ne rendik?
Terapistlerin, oturumun dier uygulamalarna olduu gibi gzden geirme
aamasna da tam anlamyla katlmas ok nemlidir. Onlar da o oturumda en ok
neden holandklarn ifade eder ve eitli olaylara tepkilerini belirtirler.
Odada dolap her yeye olumlu katlmyla ilgili yorumlarda bulunabilirler.
Oturumun bu ekilde gzden geirilmesi birka nedenden dolay hastalar iin
yararldr. Terapist srecin bu ekilde incelenmesini salayarak etkin bir
etkileimin geliimini kolaylatrr. "Sre kontrolleri" -ister oturumun zel
olarak ayrlm gzden geirme aamasnda yaplsn, ister oturumun ak iinde
gereklesin (rnein, "imdi bir adm geriye ekilip bugn grupta olanlar
anlamaya alalm")-kanlmaz bir ekilde etkileimi derinletirir, daha az
rktc hale getirir ve yelere grupta rendiklerini dandaki ortamlara
aktarmalarm salayan bilisel bir ereve sunar.
Grubun sistemli bir ekilde gzden geirilmesi,
ou hastann aknlm da
azaltr. Terapist, yelerin dikkatlerini oturumun za-mansal akna evirerek,
oturumun birinci, ikinci, nc ve drdnc blmnn ne olduunu hatrlatmaya
alarak, kafas kark hastalarn yaadklarn dzenli zamansal sralama
iinde organize etmelerine yardmc olur. Bir keresinde gzden geirme ileminin
sonunda kafas kark bir hasta aknlkla unlar sylemiti, "lk kez
doktoruma bugn ne yaptm anlatabileceim."
Gzden geirme ilemi ayn zamanda sorumluluun stlenmesine ynelik bir
egzersizdir. Deerlendirmeleri gelecekteki oturumlar bi-344
DZEY YATAN HASTA GRUBU '

inlendirecei iin hastalar kendi teraptik srelerine daha aktif bir sicilde
katlrlar.
Gzden geirme sreci younlamay ve dikkat sresini de artrr. Hastalar, son
gzden geirme srasnda oturumdaki olaylar anlatmalarnn isteneceini
bilirler; bu nedenle bu olaylara daha fazla dikkat ederler. Dikkatlerini
yogunlatramayan baz hastalar ilk oturumlarnda, yalrazca nemli olaylar
hatrlayabilirler. rnein oturumda farkl egzersiz olduunu syleyebilirler.
Birka seans sonra yava yava oturumun daha ince ayrntlarn da hatrlamaya
balarlar.
Gzden geirme sreci, hastalarn krkbe dakikalna da olsa iinde bulunduu
an daha dolu yaamalarn salar. Oturumu geni kapsaml bir ekilde gzden
geirmelerinin isteneceini bildikleri iin kenderinin ve dier yelerin
katlmlarna olabildiince dikkat etmeye alrlar.
Hastalar gemi veya
gelecek yerine,
u anda yaamay rendike hayattan daha fazla doyum alacak
ve dier bireylerle iliki kurmada daha baarl olacaklardr: Grup terapisti bu
noktay hastalara aka anlatabilir ve mutsuzluklarnn byk blmnn
gelecekteki olaylar korkuyla beklemelerinden veya gemiteki ac dolu olaylar
yeniden yaamalarndan kaynaklandm onlara gsterebilir: iinde bulunduklar
ana ne kadar odaklanrlarsa, kendi kayglan zerinde de o kadar kontrol sahibi
olacaklardr.
Yapnn tesi
Odak grubu seansm pedagojik yaran aismdan i^i planlanm egzersizler olarak
anlattm. Terapistlerin, odak grubu liderinin rolnn, yalnzca dikkatle
planlanm reeteleri titiz bir ekilde uygulan m a k olduu sonucuna varma
hatasna dmemeleri iin telafi edici
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
baz eyler sylemenin zaman geldi.
Tam tersine, odak grubu liderinin klinik duyarlla ve her oturumun anlamn,
hzm veya derinliini acil klinik durumlara u y a -cak ekilde deitirecek
esneklie ve beceriye sahip olmas gerekir Oturumun plan, terapiste kstek olan
kat bir ilem olarak deil, bir yap oluturmak ve seanstaki almay
kolaylatrmak iin kullanlmaldr. Terapist esnekliini korumal ve oturum
boyunca, egzersizlerin ortasnda ve egzersizler arasnda srekli olarak destek
vermeli, cesaretlendirmeli veya yoruma ynelik rehberlikte bulunmaldr.
rnein bu blmde daha nce szn ettiim gen izofrenik laz bir baka yenin
yardmyla sa stilini deitirdi. Bir sonraki oturumda olduka huzursuzdu ve
onu "srtk" olmakla sulayan iitsel varsanlar yznden olduka akn bir
durumdayd. Terapist baz yorumlarla ona gvence vermeye alt: "imdiye kadar
tandm herkesin cinsel arzulan vardr," ve "Ben bugn yeni bir kazak giydim,
sen de yeni ve ekici bir sa stiliyle buradasn. Benim kazam beni srtk
yapmad gibi senin san da seni srtk yapmaz."
Bir baka hasta grup egzersizlerinde abartl bir biimde durmadan kendisini
azarlyordu ve olumsuz bir tutum iindeydi. Terapist u yorumda bulundu: "Owen,
seninle ilgili bir gzlemimi ifade etmek istiyorum. Bugn saat ikide grup iin
seni armaya geldiimde telefonda bir arkadanla konuuyordun. Konuman
kesildii iin ok kzdn biliyorum. Bu oturum srasnda bana ve kat servis
programna sinirlenip sinirlenmediini merak ediyorum. fkeni kendine evirerek
ve seans boyunca kendini yerden yere vurarak bu fkenle baa kmaya alyor
olabilir misin?" Owen'n onaylayan yant be dakikalk hararetli ve yapc bir
tartma balatt ve dier hastalar da kat servis programna ilikin
yaknmalarn dile getirdiler.
346
ALT DZEY YATAN HASTA GRUBU
Terapist seanstaki bozucu olaylarla ba etmeye hazr olmaldr. Zaman zaman
gzyalarn silmesi veya mmkn olduunca bozucu bir olaydan teraptik fayda
salamaya almas gerekir. 4. Blmde anlattm "her ey terapinin yararna"
ilkesi geerli olmakla birlikte, terapistin hedefleri daha snrl imali;
terapist daha yumuak ve dikkatli bir tarzda hareket etmelidir:' rnein gen
bir izofrenik olan Mark oturum baladktan dakika sonra aklanamayan bir
nedenle kfretmeye balayp odadan dan frlad. Geride kalan yeler Markta
gidii yznden rahatsz olmu ve armlard. Terapist u yorumu getirerek bu

olay ie yarar bir tarafa doru ynlendirdi: "Personelin bu sabah yapt


vizitlerden rendiim kadaryla, Mark ailesindeki problemler yznden olduka
zgnm. B u n u bilmeme ramen, Markta bugnk oturumu terk etmesi yznden
elime olmadan zlmem ve incinmem ok garip. Ona biraz kzdm hissediyorum ve
ayn zamanda oturum srasnda onu kzdracak bir ey yapp yapmadm merak
ediyorum. Acaba aranzda ayn eyleri hissedenler var m?"
Bir baka otunmda yaplandrlm bir egzersiz zerinde allyordu. Her
hastadan hayatta piman olduklar bir eyin resmini izmesi istenmiti. Depresif
bir hasta olan David, bir mezuniyet kepi izerek en byk pimanlnn ilk
ylnda niversiteyi brakmas olduunu syledi. izofrenik hasta Abby birden
onun szn kesip, "David, sen kendini zeki sanyorsun, ama bu serviste grdm
en aptal insansn," dedi. David, Abby'nin vorumuyla ok incindi, gruptaki dier
yeler de utanp ne diyeceklerini bilemediler.
Terapist baarmas gereken iki grevi olduuna hzla karar verdi: nce David'e
biraz destek verdi; sonra Abby'ye sylediklerinin sonulan hakknda yumuak bir
ekilde geribeslem verdi.
Ardndan
347
1?BAS0REUGRUPrERApIIR1 --"^KAPiaa
David'den Abbv' *
"h(Terapi
1
.
,
Dmdia taayh Ul,
k-""1
** * 2 e***ok* ^T,*,
YaHa5,l<s<i*icastta,,
"
^pf
Pl?man1^
adisinin
feJ^2tJ
"
*******
Pimanlm harian
AbK
u
br ^Syle
%i)i
insanlar senden cok K

"anmada zoinlr ~ .

ok anasz
nW*
^ i ne Ui ffaen hlbM-et g.n
^
VC
* * * san^a saJl" km^
"o*nj**"
*
anne
ve
babann
grevi
JT^*
m
ed i > ~
^ ^ b -* *** deil.
'
" g r e " n
*
kalp
ve
348
^^VAT*^
^
Herkesin seni sevm
ihsanlar olacaktr.
Bu J* ^^^^ Her zaman senrf *gereken
b *
^
*
<*
*
*y,
S
^
>
"AynJ1k]arherzamanac
^ ^ J *
sonsuza dek srmez Av^,
' &kat ^ 1 * isU ,
-.
^nden
insanlarda,^T*
**
-
*
r
^
,
t
"^ yakuna iter.
^ du ^ k i i y ij j *
**"**
**
^kgrubulideri^
"
"*" *****
Patoloji dzeyi agl
"* d2e^ yukar y d asa*
**
^bildiieri^
**
^*
'j
**
*" ^yini W ^
*
*
"
^
yukan.
Terapi
T"
*
* oranda
d
^
*
*
* *
^
*
^
t
"
*
-Te-P-t,
egzersiz
J
^ ^ "^ iyimle

*"
*A oyun
egz ; e :: i : zT^
'* * te ^
J
T
g>T ^
,
* Ye,
r
- SL
* - .

hareket)
*
*
^
Sektiren
**&**'
******
azaltarak g n ^ T * *
*
^
v
*
^
^ ***
~*fc*.
^
^ ^
basit
bir
dzeye
^
.****-**
dimini ve sr,.
,
***** aarak- k1
*'
^

*"' orak ia ,
' **> _____-
"
mkr^>
KSA SREU GRUP TERAPLER!
kt bir gn yznden kendini nasl gergin hissettiini v e y a bir lektayla
tarttn veya pek uyuyamadm syleyebilir) ve yelerine kendisinin bu
kadar zel eylerden konumas k a r s n H neler hissettiklerini sorarak
sorularn burada-ve-imdi dzeyini d rinletirebilir. Bilgi alma grmelerinde
hastalar, neredeyse hirbi istisna olmakszn, terapistin drst bir ekilde
kendini amasn o k takdir ettiklerini sylemilerdir. B u terapistin daha
insan g i b i g r n -mesini salam ve oturumlara daha f a z l a
kendilerini vermeleri i onlar cesaretlendirmitir.

Terapist odak grubundaki her hastann kiisel sorumluluk hissini, st dzey


grubunda kullanlanlara benzer yntemlerle artrabilir, rnein son grmede
her hastaya o gn aldm dnd riskleri sorabilir. almay derinletirmek
isteyen terapist, hastaya, risk alma derecesinden memnun olup olmadm
sorabilir. R a h a t m y d ? Y o k s a hasta ertesi gnk oturumda daha f a
z l a risk almay m i s t e m e k -tedir? E e r risk almay istiyorsa
terapistin kendisine nasl y a r d m e t -mesini beklemektedir? Terapistin
kendisine daha fazla sz vermesini n, y o k s a kendisine daha f a z l a soru
sormasn m i s t e m e k t e d i r ? E r -tesi oturumda terapist, hastann
isteklerine doru bir ekilde a n l a y p arlamadn renmek iin hastaya
danabilir. Bu strateji hastalarn gruba kendi katlmalarn izlemelerine izin
verir; hastayla i t t i f a k yaplmasn salar ve hastann kendi tedavisinin
sorumluluunu p a y -lamasna izin verir.
Sonu
Ne alt dzey gruplarna ynelik bu modeli ne de son blmde a lattm st dzey
grubu modelim, klinisyenlerin izlemesi iin hazr-350
ALT DOZEY YATAN HASTA GRUBU
jjjjjnus kesin bir plan olarak grmediimi belirtmek isterim. Kitabm, bu
modellerin, dier terapistlerin iyi biimde kavrayp, bireysel tarzlarna ve
klinik ortamlarn gerekliliklerine uygun olarak biimlendirebilecekleri genel
stratejileri aydnlatmas umuduyla bitiriyorum.
351
Ekler
fA l H- Davis ve K. Dorman, "Group Threapy versus Ward Rounds," Diseases
ofNervous System 35 (1974): 316-19
m]. E. Arnhart, "Establishing Group Work in a Psychiatric Unit of a General
Hospital," JPNand Mentol Health Services 13 (1975): 5-9. [C\. S. Lipkin,
"Clients's Feelings and Attitudes in Relation to the OutcomeofCIient-Centered
Therapy," Psychology Monographs, s. 3 7 2 ; A. Goldstein, "Patients'
Expectancies and Non-specific Therapy as a B a s i s for (un)spontaneous
Remission, "Journal ofClinkal Psychology 16 (1960): 399-403; ve H. Friedman,
"Patient Expectancy and Symptom R e d u c t i o n , " Archives of General
Psychiatry 8 (1963): 61-67. fDJ. E. Uhlenhud ve D. Duncan, "Subjective Change
with Medical Student Therapists: II. Some Detriments of Change in Psychoneurotic
Outpatients," Archives of General Psychiatry 18 (1968): 532-40; ve A. P.
Goldstein ve W. G. Shipman, Patients' Expectancies, Symptom Reduction and
Aspects of the Initial Psychotherapeutic Interview," Journal ofdinical
Psychology 17 (1961): 129-33.
l E j . Y a t a n hasta grup terapisinin etkinliini incelemeye alan ararmaalar byk problemlerle karlamaktadrlar. Ayakta tedavi or-aralannda
gerekletirilebilecek olan ideal aratrma dzeninde, grup terapisine katlan
hastalarn
sonularyla grup terapisine katlmayan trol grubunun ve aile terapisi,
bireysel terapi veya ila terapisi ren hastalarn sonulan karlatrlr.
Baka etkenlerin bu aratr/* Dzmamas iin gruptaki hastalann ayn zamanda
bireysel ya da
353
I K I S A SREU GRUP T E R M L E R /
ila tedavisi gryor olmamalar gerekir; aksi halde, sonucun ha terapiye bal
olduu aklanamaz.
Aynca belirli trde terapi gren hasta rnekleminin grece bir nek tedaviyi
almas gerekir. almada birden fazla bireysel terapTisr-veya grup terapisti
varsa ne "grup" nf de "bireysel" terapi ayn birimi-st ler olarak grlebilir;
gerekten de eitlilik o kadar fazla olabilir ki bir grup terapisi biimi,
dier grup terapilerinden ok bireysel terapiye benzer, istatistiksel
yntemler, sonucu etkileyen etmenleri deerlendirmede bize yardmc olsa da, bu
tr analizler ok sayda hasta ve grup gerektirir.
Akut yatan hasta servislerinde mevcut olan aratrma koullanm bir dnn.
ncelikle, her hasta ok sayda terapi biimiyle kar karyadr: evre
terapisi, etkinlik terapisi, psikotropik ila tedavisi, belirli terapistlerle
bireysel terapi, servis personeliyle birebir terapi, dier hastalarla konuma,

sanat terapisi, meslek terapisi, topluluk terapisi, aile terapisi ve kukusuz,


ok sayda grup terapisi (bkz. s. 16-17).
Bu yzden, grup terapisi geni kapsaml bir terapi programnn yalnzca bir
parasdr. Eer, baz hastalar aratrma amacyla kk terapi grubuna almr ve
kontrol grubu terapi programna alnmazlarsa, meklemler arasnda anlaml
farklar kmayabilir, nk baz hastalara gre grup terapisi sonuta ok kk
bir rol oynamaktadr. stelik, "gruba katlmayan" kontrol rneklemi, rnein
personelle birebir grmeye alarak veya dier teraptik programlara daha
derinlemesine
katlarak
grupta
olmamann
etkisini
hafifletmeye
alabilir. (Daha dk bir derecede olsa da, ayn grng ayakta tedavi olan
hastalarda da ortaya kabilir, nk "bekleme listesindeki" kontrol hastalan,
resmi olmayan terapi aray iine girip ar-354
EKLER
kadalanyla, rahiplerle, barmenlerle konuabilirler.) Aratrmaclar hastalarn
grd resmi olmayan terapi miktarn izlemeye alsalar da, bu zor bir itir;
ve zellikle geni kapsaml bir almada ou hasta gzden kaar.
2.-Blmde anlattm gibi, ou serviste farkl trde terapi grup-lannn oluu
durumu daha da karmakiatmr. Bu gruplarn isimleri birbirinden olduka farkl
olsa da, ileyi ve ilev bakmndan birbiriyle rtrer. Bu yzden "hareket
terapisi" veya "sohbet" gruplan, resmi olarak dzenlenen "konuma" terapi
gruplarndan daha etkili olabilirler; ve bir hasta, aratrma dzeni gereince
resmi konuma grubuna alnmaz, fakat ayn deneyimi baka bir grupta yaayabilir.
Aratrmaclar, kontrol hastalanmn servisteki btn gruplara katlmalarn
yasaklayarak bu duruma engel olmaya alsalar da, hastann hastane yaantsn,
aratrma sonularm yorumlamay an derecede zorlatracak kadar etkilemi
olabilirler.
Yatan hasta terapi grubu, btn unsurlann birbirine baml
olduu karmak bir tera-ptik sistemin iinde yer alr. Hastay terapi
gruplanndan karmak, onun tedavi programn pek ok ekilde etkileyebilir.
Bir rnek verecek olursak, hastalarn ou dier hastalarla kurduu ilikiden
byk yarar grr.
Kk terapi grubu,
hastalar arasndaki ilikiyi
kolaylatnp onanr. Grup terapisi hastasnn ve "gruba katlmayan" bir hastann
sonular arasnda anlaml farklar grlebilir. Fakat bu farklar terapi
grubuna m baldr? Yoksa bu astalann dier hastalarla kurduklan ilikilerin
bir sonucu mudur?
Baz aratrmaclar, farkl bir deneysel dzenek kullanarak bu engelleri amaya
almlardr: terapi gruplannm yapld bir servise yatmlan hastalarla,
terapi grubu olmayan bir servise yatnlan hastalan karlatrmlardr. Fakat
bu projelere zg problemler de var355
MBA SREU GRUP TERAHLBU
dr. Bulunan arklar terapi grubu yaantsna m baldr, yoksa grup program
bulunan servislerle bulunmayan servisler arasndaki dier nemli farklara m
baldr? Terapi gruplar yapmayan servisler genellikle byk lde psikotropik
ilalara, elektrooka ve hastay hastaneye yatran psikiyatristin yapt
bireysel terapiye dayanr. Ortam ou kez daha az teraptiktir ve servis
personeli psikoterapi yapamayacak kadar ilgisiz veya eitimsizdir. Personel,
terapi eitimi almsa ve idari kararlar yznden terapi uygulamasna izin
verilmiyorsa, 51. sayfada anlattm gibi, hzl hasta geli-gidii ve gizli
personel atmas yznden morali bozuk bir personel olacaktr.
"Gruba katlmaya kar gruba katlmama" tuzandan en iyi biimde kurtulan
aratrma dzeneinde, hastalar farkl trlerde kk terapi gruplarna
alnrken, dier hastane yaants sabit tutulur. rnein etkileim gruplar,
davran gruplar, getalt gruplar ve problem zme gruplar uygulanp sonulan
karlatrabilir. Y a t a n hastalar srekli olarak birbiriyle etkileimde
bulunduu ve notlarn karlatrd iin, graplann ayn anda deil, ardk
olarak yapld dzenek ok daha etkili olacaktr. B a k a bir deyile,
servis belirlenmi bir sre -rnein iki ay- boyunca bir grup trn uygular ve
daha sonra srayla dier gruplar gelir.
Byle bir dzenei uygulamak olanakl mdr? Bunun iin servis personelinin
byk ibirlii gerekir; stelik bunun da kendine zg yntemsel problemleri
vardr. rnein gruplan kim ynetecektir? Eer bu graplann her birini eitim

alm dandan gelen terapistler ynetecekse, hastalar hakknda ylnzca tam gn


alan personelin renebilecei nemli miktarda klinik bilgiye
ulaamayacaklardr. Eer aratrmaclar, gruplan tam gn alan uzmanlarn
ynetmelerini isterlerse, aratrma hatal olacaktr, nk grup terapist356
EKLER
ferinden gruplar kendilerine uymayan ya da rahat olmadklar bir ekilde
ynetmeleri istenmi olur.
Benim bildiim kadaryla, bu etkili karlatrmal dzenei kullanan yalnzca
tek bir yatan hasta projesi vardr (L. Beuder ve dierleri, "Corparative Effects
o Group Therapies in a Short-Term Inpatient Setting: An Experience with
Deterioration Effects," Psychiatry, baskda); ve bu proje de terapistlerden,
gruplar alk olmadklar bir tarzda ynetmelerim isteme hatasn yapmtr.
Dzenek mkemmel bir ekilde gerekletirilse bile, patolojinin heterojenligiyle
ve servisteki hzl hasta ve personel dngsyle balantl problemler yznden
etkisiz hale gelir. Ben bu satrlar yazarken dnk yatan hasta grup oturumumda
sekiz hasta olduunu hatrlyorum. Bu hastalardan alt tanesi depresifti,
moralleri an derecede bozuktu ve psikomotor gerilikleri vard; dier iki hasta
ise an derecede ekingen ve utanga olan izoid hastalard. Bu yzden grup
oturumu ar gidiyordu ve am derecede tedbirliydi. zetinde konuacak malzemeyi
karmak ve hastalarn ilgisini ekmek iin ok almam gerekmiti. Bununla
beraber, yalnzca on gn nce ayn grup, sekiz snrhasta kadn (beinde ar
blumia vard) ve iki dep-resif hastadan oluuyordu; bu grubun karakteri belirgin
ekilde farklyd: grubun hz ok iyiydi; atmosfer neeliydi; yeler zaman
kullanmak iin birbiriyle ekiiyordu; en nemli dncem duyguyu bastmp grup
olaylann daha iyi anlamay cesaretlendirmekti.
Burada nemli olan nokta udur: yatan hasta grubunun bileimi ve dolaysyla
karakteri o kadar byk dalgalanmalar gsterebilir ki, aratrma hatalarla dolu
olabilir. Bu hatalardan kurtulmann yolu, son derece geni bir rneklem grubuyla
almak ve grubun havas, oorman, liderlik tarzlan, duygu dzeyleri ve
etkileim tipleri gibi
357
K I S A SRELI GRUP TERAPILERI
deikenler konusunda dikkatli, tarafsz kaytlar yapmaktr.
Kk gruplarn liderlii de byk dalgalanmalar gsterir. L iH ler hem hzla
liderlik rollerine girip karlar hem de liderlerin (W-yn ve egitrni byk
eitlilik gsterir. Liderler genellikle olduka deneyimsizdir: rnein ilk
ylndaki asistanlar veya yeni mezun psikiyatri hemireleri olabilirler. retim
programnda ksa sreli y a -tan hasta gruplar konusunda resmi bir eitim
olmad iin, grup liderlerinin yaklamlar byk olaslkla allmadk ve
herhangi bir kategoriye sokulamayacak tarzda olacaktr. Bu yzden, sanki
birrnek terapi tarz varm gibi "yatan hasta grup terapisi" sonularn
bildiren aratrmalar ok nemli deildir. Baz liderler becerikli, duyarl ve
etkilidir; bazlanysa beceriksiz. Sonular zerinde alan bir aratrmada bunu
yadsmak ciddi hatalar davet etmek demektir.
Liderlik tarzm snflandrma konusunda da benzer ekincelerim var. ou
aratrma raporu, liderlik tarzlarn an derecede ksa ve , yetersiz biimde
tanmlanmaktadr (rnein "analitik," "ynlendirici olmayan," "getalt,"
"igr-yneimli"). Ancak 1972'de gerekletirdiimiz geni kapsaml bir
aratrma projesinde meslektalarm ve ben, liderlerin stlendii resmi
ideolojik etiketlerin, liderin gerek davran konusunda son derece yetersiz
bilgi tadn gsterdik (M. Lieberman, I. Yalom ve M. Miles, Encounter
Groups: First Facts [ N e w York: Basic Books, 1973], s. 226-67). Hata, "igr
gruplarTna kar "destek gruplar" gibi tedavi tiplerini karlatrdn iddia
eden aratrmalarla daha da bymektedir. Bu aratrmalarda igr tipi veya
destek tr konusunda aynnth bilgi verilmemekte ve ilevlerin birbiriyle
akmad (yani "igr" liderinin destek vermedii) varsaylmaktadr. Ve
hibir aratrma benim ocuka huysuzluumu dindirmiyor: igr ne kadar
dorudur? Zamanlamas iyi midir? Btn
358
EKLER

> i
nler bilir W baz aratrmaclarn yapt gibi "igr ifade-jinisaymak aptallktr. Doru ve doru olmayan igrler vardr A ru bir igrnn
bile etkili olmas iin zamanlamasmn iyi ol-masl ve zerinde iyi allmas
gerekir.
Kabul edilebilir aratrmalar, yalnzca ok sayda hasta, grup ve terapist
kullanarak ve lider davrann sayma konusunda eitim alm olan kiiler
tarafndan dikkatle kaytlar yaparak bu tuzaklarn bazlarndan kaabilir. Bu
ltlere uyacak kadar geni kapsaml bir aratrma ok masrafl olur (1972
ylnda yaplan the Lieberman, Ya-lcm ve Miles almas 18 grup ve 210 denei
ieriyordu ve yaklak 250.000 dolara mal olmutu). Bu yzden, enflasyon, mevcut
ekonomik durum ve federal kurulularn psikoterapi aratrmalarna para
salamadaki isteksizlii dnlrse, yatan hasta grup terapisi konusunda
istenen zelliklere sahip bir aratrma hibir zaman yaplamayacaktr.
[FJ. B. Rosen, A. Katzoff, C. Carrilo ve D. Klein, "Clinical Effectiveness of
'Short' versus 'Long' Psychiatric Hospitalization," Archives of General
Psychiatry 33 (1976): 1316-22.
Bu yazarlar, New York'taki kamu kaynaklan, hastanede kal sresini 90 gnle
snrladktan hemen sonra 126 hastay incelemilerdir. Ksa sreli birime alnan
hastalar, hastanede ortalama 86 gn, uzun sreli birime almanlar 180 gn
kalmtr. Ksa sreli birimde grup terapisi program mevcuttu; uzun sreli
serviste ise grup terapisi program yoktu. Uzun ve ksa sreli hastalar, terapi
ncesinde incelenen btn ltler bakmndan karlatnlabihr durumdayd. Ksa
sreli (yani grup terapisi gren) hastalar, sosyal yeterlilik ile duygusal ve
bilisel ilev bakmndan anlaml derecede daha byk ilerleme gstermilerdir.
1983 standartlanna gre, 86 gn hastanede kal iin
359
KISA SRHJ GRUP TERAPLER
ksa bir sre deildi, fakat ortalama kal sresi drtle yirmi gn arasnda
deien akut servislerde iyi tasarlanm, benzer grup terapisi aratrmas hemen
hemen hi yoktur. Sonu olarak, ilgili klinik e v -relerden gelen aratrma
verilerinin mantkl tahminlerine gvenmek zorundayz.
[G] A. R. Alden ve dierleri, "Group Aftercare for Chronic Schizoph-Tenia"
Journal ofClinical Psychiatry 40 (1979): 249-52; R M. Prince ve dierleri,
"Group Aftercare-Impact on a Statewide Program," Diseases oftheNervous System 77
(1977): 793-96; J. L. Claghom ve dierleri, "Group Therapy and Maintenance
Therapy of Schizophrenics," Archives of General Psychiatry 31 (1974): 361-65; S.
A. Purvis ve R. W. Miskimins, "Effects of Community Followup on Posthospital
Adjustment of Psychiatric Patients," Community Mentol Health Journal 6 (1970):
374-82; S. P. Shattan ve dierleri, "Group Treatments of Conditionally
Discharged Patients in a Mental Heald Clinic," American Journal of Psychiatry
122 (1966): 798-805; T. Borowski ve T. Tol-winski, "Treatment of Paranoid
Schizophrenics with Chlorpromazine and Group Therapy," Diseases of the Nervous
System 30 (1969): 201-2; M. I. Herz ve dierleri, "Individual versus Group
Aftercare Treatment," American Journal of Psychiatry 131 (1974): 808-12; C.
Olrien ve dierleri, "Group versus Individual Psychotherapy with
Schizophrenics: A Controled Outcome Study," Archives of General Psychiatry 27
(1972): 474-78; ve L. Mosher ve S. Smith, "Psychosocia Treatment: Individual,
Group, Family and Community Suppord Approaches," Schizophrenia Bulletin 6
(1980): 10-41.
Bu aratrma literatr grup terapisinin etkin bir bakm sonras tedavi olduunu
gsteren kantlar ortaya koymaktadr. Alden ve dierleri, bir yllk takip
srasnda bakm sonras grubunun, hastaneye
360
EKLER
yatnlma skln ve her seferde ortalama kal sresini azaltmada bireysel
terapiye gre ok daha etkili olduunu gstermitir. Prince ve dierleri benzeri
bulgular bildirmitir: bakm sonras grup terapisi, kronik hastalann yaamlanm
hastane dnda ve kendi ortamlarnda srdrmelerini salamada bireysel
terapiden daha etkilidir; ve akut hastalan hastane dnda tutmada bireysel
terapi kadar etkilidir. Claghorn ve dierleri, kontroll bir almada, bakm
sonras grup terapisine katlan hastalann, "gruba katlmayan" kontrol grubuyla

karlatrldnda, bireyleraras ilevlerde ok daha anlaml bir iyileme


gsterdiini bildirmitir. Purvis ve Miskimins ve Shattan ve dierleri, bakm
sonras grup terapisinin, hastaneye tekrar tekrar dn azalttm
gstermitir. Borowski ve Tohvinski bakm sonras gruplarnn ila tedavisiyle
birletiinde, tek bana ila tedavisine gre ok daha etkili olduunu
gstermitir. Herz ve dierleri, hastada elde edilen sonu asndan grup
terapisinin bireysel terapiyle ayn etkiye sahip olduunu, fakat terapistlerin
grup terapisini ok daha fazla tercih ettiini bildirmitir: personelin morali
dzelmiti, terapistler hastalarla daha uzun zaman geirmeyi istiyordu, hastalar
bir toplum iinde olduklarn daha fazla hissettiklerini ve sosyalleme iin
daha fazla frsat bulduklarm bildirmekteydiler. OTrien ve dierleri, geni,
rastgele rneklenmi byk lekli bir almada bir almada, hastane sonras
grup terapisinin, tekrar hastaneye yatnlma orann ve psikiyatrik semptomlan
azaltmada ve sosyal etkinlii artrmada bireysel terapiden daha etkili olduunu
gstermilerdir. Bu arada btn bu almalarda hem deneysel hem de kontrol
gruplarnda ila tedavisi de kullanlmtr. Mosher ve Smith bu konudaki
literatrn geni kapsaml bir taramasn sunmaktadr.
fH]. S. Lipton, F. Fields ve R. Scott, "Effects of Group Psychotherapy
361
KISA SREU GRUP TERAPLER
upon Types of Patients Movement," Diseases of the Nervous System 29 (1968): 6035.
Denekler, Emekli Askerler Dernegi'nden gelen ve servise yatrlan altmyedi
hastadan oluuyordu: servislerden birinde grup terapisi program vard, dier
ikisinde yoktu. Grup terapistinin tarz, "hastalarn genel igrlerini artrma
giriimlerinden, sosyallemelerini salama giriimlerine" kadar eitlilik
gstermekteydi.
[Ij. G. Haven ve B. S. Wood. The Effccuv-. ess of Eclectic Group Psychotherapy
in Reducing Recidivism in Hospitalized Patients," Psychotherapy, Theory research
and Practise 7 (1970): 153-54.
Ayn serviste kalan altmsekiz denek Emekli Askerler Derne-gi'nden gelen
hastalard ve srayla grup terapisine giriyor (haftada iki kez birer saat) veya
hibir grup terapisine girmiyorlard. Liderin tarz "eklektik, genellikle
ynlendirici, gereklik snamasna ve hastann bireyleraras ilikilerinde daha
rahat ve etkili olmasna yardmc olmak amacyla yeniden renmeye ynelikti."
Ortalama oturum says onaltyd. Hastann tekrar hastaneye yatp yatmad bir
yl boyunca takip edildi. Altmsekiz hastann otuzne kayg bozukluu tans
konmutu ve bu altrneklem grubu, grup terapisine en olumlu tepkiyi vermiti.
[]]. Yatan hasta grup terapisiyle ilgili yaklak bir dzine alma nemli
dergilerde zetlenmitir: M. Parloff ve R. Dies, "Group Psychotherapy Outcome
Research," International Journal of Group Psychotherapy 27 (1977): 281-319;
Mosher ve Smith, "Psychosocial Treatment" (bkz. ek [G]); ve M. A. Lieberman,
"Change Induction in Small Groups," Annual Revirn ofPsychology 27 (1976): 21750.
Bu almalar, akut yatan hasta birimlerinde grup terapisinin et362
/
I
EKLER
lonligi konusundaki tartmamzla ilikili deildir, nk kronik hastalan
incelemekte ve yllardr hastanede yatan hastalar yeni gelitirilmi grup
terapisi programyla deneysel olarak test edilmektedir.
Ancak iki alma yatan hasta grup terapisinin olumsuz sonularndan sz
etmektedir: E. Pattison, A. Brisserden ve T. Wohl, "Assessing Specifc Effects
of Inpatient Group Psychotherapy," International Journal of Group Psychotherapy
17 (1967): 283-97; ve N. Kanas ve dierleri, "The Effectiveness of Group
Psychotherapy during the First Three Weeks of Hospitalization: A Controled
Study," Journal ofNer-vous and Mentol Disease 168 (1980): 483-92.
Pattison, Brisserden ve Wohl, yaklak oniki hafta akut hasta servisinde yatan
yirmidrt Emekli Askerler Dernei hastas zerinde yaplan bir almay
bildirmektedir. Hastalann yans rastgele bir terapi grubuna alnmtr; dier

yans personeli olduka yeterli olan servisteki dier btn teraptik


etkinliklere katlmtr. Grup liderinin tarz yalnzca, "ok az dzeyde
liderlik yaparak etkileimi cesaretlendiren, psikanalitik" olarak
tanmlanmtr. Yazarlar ne liderlerin kim olduunu (yani aratrmaclann
kendileri mi olduunu), ne de grubun ne sklkta veya ne kadar sre iin
toplandm belirtmilerdir. Bir dizi sonu lmnde (Inpatient Mutidimensional Psychiatric Scale [IMPS], Rogers-Dymond Q-Sort, Symptom Check List
[SCL], 16 PF), hem deneysel hem de kontrol grubunun belirgin ekilde iyileme
kaydettii grlmtr; ve kontrol mekleminin zsaygda (Q-sort) ve sululuk
duygusunun azalmasnda (16PF) daha byk bir gelime gstermesi ve deney
mekleminin SCL'deki semptomlarda daha fazla azalma ve IMPS'de daha byk bir
iyileme eilimi gstermesi dnda iki grup arasnda fark bulunmamtr.
Test farklan kktr ve yazarlar aka bu farklara "tedbirli bir
363
> ta , 4 ^ . **>*-***,,,.
ko^ij,,,, belidi
,
"SUn* ^ -M*
"***unifc yargian Ve ^ .
^
l
n Pn uygun l,^
^ 3 ve dij
,
"kteifr.
^ e b ' ' " t a kenP'*tanto*
fflto*'ndO:
S
^ Z 1
^ * bireysel
CGA5) D
L
lcumlerie santanm
' snasda
ve
a
F
X ,VtL a * **. F " ~ aW " **
t
EKLER
melen, a kaytlan. Hastalarn byk ounluu belirgin iyileme stermis ve
tavan etkisi, durum arasndaki anlaml farklar olanaksz hale getirmitir,
iki bulgu ortaya kmtr, ilki, grup terapisi ren veya "gruba katlmayan"
hastalara gre anlaml lde daha az sayda grev grubu hastas iyileme
gstermitir, ikincisi, grup terapisine katlan ve katlmayan hastalarn
sonulan btn rneklem veya psikotik olmayan meklem iin farkllk gstermese
de, grup terapisine katlan psikotik hastalar dier iki meklemdeki psikotik
hastalara gre belirgin biimde daha baarsz olmutur.
Bu sonular nasl aklanabilir ve ada akut yatan hasta birimleriyle ilgileri
nelerdir? ncelikle sonularn genellenebilirligini inceleyeceim. Aratrma bir
askeri hastanede yaplmt - sonularn yorumunu bozan bir ortam. Bu serviste,
btn dier psikiyatri hastanelerinde grlebilecek olan geni patoloji
yelpazesi de mevcut olmakla birlikte, hastalann byk ounluu sivil
hastanelerde grlmeyen nedenlerle hastaneye yatnlrmt: hastalann bazlan
sakathklan yznden deerlendirilmeleri iin hastaneye yatrlmt; bazlan
bakalarna bamlyd; bazlan alkolizm tedavisi gryordu; izofrerk olan
baz askeri personel askeriyeden kanlmay beklerken idari nedenler yznden
birka ay iin hastaneye yatmlmt. Dahas, askeri hastalann tedavi
motivasyonunda nemli problemler vard: hem aktif grevde olanlar hem de emekli
personel iin psikiyatrik yetersizliin getirdii ikincil kazanlar ok bykt.
Kanas ve dierleri, kadn has-talann (tahminen daha farkl motivasyonlan vard)
grup terapisinde erkek hastalara gre daha byk gelime gsterdiini bularak bu
gzlemi destekleyen kantlar sunmulardr."
N. Kanas, zel sohbet.
365
KISA SREL GRUP TERAPLER
Grev grubundaki (hastalarn "bireyleraras ya da isel problemlerini
tartmakszn" bir el ii etkinlii seip onunla ugratklan grup) hastalarn
anlaml lde daha az iyileme kaydettikleri eklindeki bulguyu aklamak son
derece zordur! Bu bulgu sezgilere ylesine aylandr ki, kontrol edilmeyen nemli
deikenlerin etkileyip etkilemedii sorusunu ortaya getirmektedir. Snrl
rnekleme sahip btn yatan hasta almalarnda olduu gibi, bu aratrma da
tedavilerin eitliliim kontrol etmemektedir. Btn hastalar ok sayda dier
tedavi etkinliine de katlmaktadr ve dier tedavilerin hastalan nasl
etkilediini degerlendirememekteyiz.

Psikoterapi gruplarnn liderlerinin, "hastalarn burada-ve-imdi


etkileimlerine ve duygularn ifadesine odaklanarak isel ve birey-leraras
zorluklan konusunda igr kazanmalanna yardmc oduk-lan" bildirilmektedir.
Talom'un tanmlad ilke ve teknikler kullanlmtr." zel bir sohbet
srasnda (1982) N. Kanas, liderlerin, benim uzun sreli ayakta tedavi gruplan
iin anlattm teknikleri kullandn kastettiini belirtti. Liderler ayn
zamanda baz getalt (rnein bo sandalye diyalogu) ve psikodrama tekniklerini
de kullanmlardr. Zaman zaman, eer durum onu gerektiriyorsa, gruplarda ak
dmanlklar da ifade edilmiti. Bu gruplar heterojendi (yani "takm
gruplan"yd) ve grubun dzeyi iyi ilevde bulunan hastalar iin
ykseltilmekteydi. Psikotik hastalar grup grevlerini yapamyordu ve ounlukla
grup d kalyorlar veya grubu bozdukan veya gruba engel olduklan
dnlyordu. Grupta psikotik hastalara biilen bu rol, grubun onlar zerindeki
olumsuz etkisini aklayan en uygun aklama gibi grnyor.
Ortaya koyduum bu nemli noktalar, yazarlann vardklan sonulan kabul ederken
dikkatli olmamz gerektiini dndryor:
366
EKLER
"Bu almann sonulan, hastaneye yatn ilk haftasnda uygulanan igrynelimli psikoterapinin, zellikle psikotik hastalar zerindeki etkinlii
konusunda sorular douruyor."
Bu aratrma "grup terapisinin veya "igr"nn veya "et-kileinTin verimsiz
olduunu gstermiyor, ancak klinik duruma ve grup yelerin zel gereksinimlerine
uyacak ekilde dzenlenmeyen grup terapisinin verimsiz olduunu gsteriyor. Bu
kitab yazmak istememin nedenlerinden biri, Grup Terapisinin Teori ve Pratii
(Kabala Yaynevi, 2002) adl kitabmda anlattm strateji ve tekniklerin
ounun akut yatan hastalarla yaplan grup almasnda uygulanamaz olduunu
dnmemdi. Kanas ve dierlerinin aratrmas bu inancm destekliyor.
Kanas ve arkadalarnn almasnda terapistler birka teknik hata yapm gibi
grnyor: grup iin uygun olmayan hedefler belirlemek; duygularn, zellikle
ak dmanln ifadesini ok fazla cesaretlendirmek; grubun, psikotik hastalan
gnah keisi yapmasna izin vermek; grup yeleri iin genel olarak ok az destek
salamak (btn bu tuzaklan 2. ve 3. blmlerde anlattm). Gerekten de,
Kanas'n aratrmasnn eletirdii "yatan hasta grup terapisi" deildir, nk
Kanas daha sonraki iki yaynnda, psikotik hastalar iin, aratrmasnn ok
etkili olduunu gsterdii farkl bir liderlik tardm anlatmtr. Bu
gruplardal liderler ok daha yumuak, destekleyici bir yaklam kullanm,
fkenin ifade edilmesinden kanm, dier duy-gulann ifadesini
cesaretlendirmi ve yelerin gerekik snamasna yardmc olmulardr (N.
Kanas ve M. Ban, "Shon Term Homogeneous Group Therapy for Schizophrenic
Inpatients: A Questionnaire Evaluation," Group, baskda, 1983; ve N. Kanas, M.
Ban ve S. Dos-sick, "The Homogeneous Schizophrenic Inpatient Group: An Evalu367
KSA SOREU GRUP TERAPtLERl
ation Using the Hill Interaction Matrbc," yaymlanacak, 1982).
Bu almalar yirmiiki psikotik hastann yinnibirinin terapi grubunu yararl
bulduunu, duygular ifade etmek ve dierleriyle etkileimde bulunmay renmek
iin deerli bir yer olduunu belirtmitir. Hill Interaction Matrbc, grubun
alma ynelimli, destekleyici ve etkili olduunu dorulamtr.
J. V V a t s o n ve J. Lacey ("Therapeutic Groups for Psychiatric Inpati-ents,"
British ]oumd of M e d i c a l P s y c h o l o g y 47 [19741: 307-12),
geleneksel ayakta tedavi grup terapisi tekniinin grup ortamna gre
deitirilmesi gerektiine ilikin ek veriler salamaktadr.
Onbir oturum boyunca oniki hastadan oluan kk meklemi incelemiler ve ayakta
tedavi gruplan iin anlattm tekniklerin (katar-sis ve youn duygularn
ifadesinin kuvvetli bir ekilde -benim alk olduumdan daha kuvvetlivurgulanmas dahil), kayg uyandran ve doyurucu olmayan ayakta tedavi grup
seanslarna neden olduu sonucuna varmlardr.
[K]. Beuter ve dierleri, "Comparative Effects" (bkz. ek [E]).
L. Beutler, M. Frank, S. Scheiber, S. Calvert ve J. Gaines, gnmzn hzl
hasta geli-gidiinin olduu bir serviste, yatan hasta grup terapisi zerine

kontroll bir alma yapmak iin giriilen kahramanca abay bildirmektedir.


Yazarlar art arda yatrlan 176 psikiyatri hastasn incelemitir. Hastalara
konan tamlar, madde bamllndan izofreniye, ift kutuplu duygulanm
bozukluundan uyum tepkisine uzanan geni bir yelpazede bulunmaktadr. Hastamn
kabul ve deerlendirme leklerinin tamamlanmasnn ardmdan, bireyler drt
aratrma grubundan birine rastgele yerletirilmitir. Servislerin darl
yznden herhangi bir zamanda yalnzca iki grup yaplabil^
368
EKLER
yordu. Terapistler, tedavi personelindeki hemirelerden, psikiyatri
stajyerlerinden, klinik psikoloji stajyerlerinden, dardan gelen sosyal hizmet
uzmanlarndan ve psikoloji retimi gren niversite rencilerinden oluuyordu.
almann en byk yntemsel hatalarndan biri, terapistlerin birka kez
gruplar tercih etmedikleri bir tarzda ynetmelerinin zorunlu oluuydu. Btn
gruplar deneyimli tera-pistlerce denetlenmitir. Gruplarn gerekten de gereken
biimde ynetildiinden emin olmak iin dardan gelen gzlemciler bu gruplar
deerlendirmilerdir. Minnesota Multiphasic Personality Inventory (MMPI),
Shipley Institute of Living Scale, SCL-90R, servisteki deerlendirmeler dahil
olmak zere sonu lmleri hemireler tarafndan yaplm, iyileme hkmleri
her hastann kendi terapisti tarafndan verilmitir. Gruplar haftada iki kez
yaplmtr; hastalarn katld ortalama seans says 3,2'dir. Sonular
psikodrama/gestalt grubundaki hastalarn daha da ktletiini gstermitir.
Sre/hasta odakl grup en etkili grup olmutur.
Yazarlar "duygusal destei ve grup geribeslemini vurgulayan grubun en iyisi
olduu" sonucuna varmtr. Bu aratrma, bu kitapta anlattm genel grup
tekniklerini desteklemektedir. "Kriz halindeki hastalara, grece deneyimsiz
kiiler tarafndan uygulanan ksa sreli tedavi srasnda sosyal destek ve
geribeslem verilmesinin, beceriksiz bir ekilde uygulanan ve duygulan abartp
savunmalar ykan tekniklerden daha deerli olduunu" gstermektedir.
EL]. Pattison, Brisserden ve Wohl, "Assessing Specific Effects," ve Kansas ve
dierleri, "Effectiveness" konusundaki tartmalara baknz (her ikisi de ek
[Jjde).
N. Kanas ve dierleri, "Effectiveness" (bkz. ek [J]); Watson ve La-369
KISA SREU GRUP TERAPLER
c e y , "Therapeutic Groups" (bkz. {]]); ve O ' B r i e n ve dierleri, " G r o
m " (bkz. ek [G]).
[N]. M. ZasIowe, J. Ungerleider ve M. Fuller, "How Psychiatric H o s pitalization Helps: Patient V i e w versus S t a f f V i e w s , " Journal of
Nervous and Menta Disease 1 4 2 (1966): 568-76; E. G o u l d ve I. G l i c k ,
"Pa tient-Staff Judgements of Treatment Program Helpfulness on a P s y c hiatric Ward," British Journal ofMedical Psychobgy 49 (1976): 23-33; Leonard,
"What Helps Most about Hospitalization," Comprchensive Psychiatry 14 (1973):
365-69; ve R. Pasevrark, J. Paul ve B. Fitzgerald, "Attitudes toward Industrial
Therapy of Mental Hospital Patients a n d S t a f f , " T h e American Journal o
f Occupational Therapy 2 3 ( 1 9 6 9 ) : 2 4 4 -48; ve M. Leszcz, I. Y a l o m
ve M. Norden, "The V a l u e of I n p a t i e n t Group Psychotherapy: Patients'
Perceptions," yaymlanacak, 1983.
1981'de meslektalarm Molyn L e s z c z ve Michael Norden ve b e n , hastanede
gnden f a z l a kalan pepee altmsekiz hastay t a b u r c u srasnda
inceledik. Hastalann onyedisi almadan karld. ( Y e d i paranoid ve be
snrhasta ibirlii yapmay reddetmiti; be hastann kafas rnekleme dahil
edilemeyecek kadar kark durumdayd.) Dier ellibir hasta deney grubunu
oluturdu.
S t a n f o r d psikiyatri birimi, tedavi programnda gruplara b y k nem
veren yirmi yatakl bir birimdir. Her hasta sabahlan bir "takm" (heterojen)
grup oturumuna katlr ve iyi ilevde b u l u n a n hastalar leden sonra
istee bal "dzey" (homojen) g r u b u n a katlr. Takm grubu haftada be
kez ve st dzey grubu h a f t a d a drt kez toplanr. Aratrma srasnda alt
dzey grubu yaplmyordu; feka ksa bir sre sonra her gn "odak" grubu (bkz.
6. Blm) y a p l m a y a balad.
Aratrmamzn u an anlatmakta olduum konuyla en f a z l a ilgi"

EKLER .
olan yn, hastalara verilen sralama greviydi. Burada hastalardan kendilerine
verilen elli poker fiini bnbir kutuya datmalar isteniyordu. Her kutu
servisteki tedavi programnn bir ynn temsil ediyordu: psikiyatristle yaplan
bireysel terapi, dier hastalarla konuma, hemirelerle birebir tedavi, sabahlan
yaplan takm terapi grubu, servis etkinlikleri, topluluk terapi oturumlan, aile
terapisi oturumla-n, meslek terapisi, alternatif gruplar (sanat terapisi,
hareket terapisi, vs.). Hastalardan kendileri iin salad yaran gz nnde
bulundurarak her tedavi trne poker fii vermeleri istendi.
Hastalarn yirmisi sabahki takm grubu oturumlanna katlyordu (yani leden
sonra yaplan, daha talepkr st dzey grubuna katlmaya yetecek durumda
deildiler). Bunlar nemli psikok rahatszlklan olan hastalard. Bu hastalann
on servis etkinliine ynelik sra-lamalan yleydi (leden sonra yaplan dzey
gruplanna katdma-dklan iin yalnzca on etkinlii deerlendirdiler):
Ortalama Sralama
1.
Psikiyatristle bireysel terapi
3,0
2.
Takm psikoterapi grubu
3,65
3.
Dier
hastalarla
tanma
4,35
4.
Hemirelerle birebir konuma
4,57
5.
Alternatif
gruplar
5,11
6.
Servis etkinlikleri
5,25
7.
ila tedavisi
5,87
8.
Topluluk terapi oturumlan
6,38
9.
Aile terapisi grup oturumlan
6,7 10:
Meslek terapisi
7,16
Otuzbir hasta, istee bal st dzey ve takm grup oturumunun "sine de
katlyordu: Bu hastalann sralamas yleydi:
371
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
1.
Psikiyatrisde bireysel terapi 2,69
2.
Dzey psikoterapi grubu 3,06
3.
Dier hastalarla tartma
4,06
4.
Talom psikoterapi grubu 4,5
5.
Hemirelerle birebir konuma 4,69
6.
la tedavisi
5,38
7.
Servis erkinlikleri
6,74
8.
Aile terapisi grup oturumlar 6,96
9.
Topluluk terapi oturumlan
7,6
10.
Alternatif gruplar
8,04
11.
Meslek terapisi
8,08
Servis etkinliklerinin bu ekilde sralanmasna ek olarak Leszcz, Norden ve ben
bu kitabn eitli blmlerinde anlatlan baka veriler de elde ettik.
Hastalara tedavi edici on etmeni (bkz. 2. Blm) sralamalar iin de benzeri
fi grevi verildi: umut alama, zgecilik, tavsiye verme, anlama, dolayl
renme, duygulan ifade etme, sorumluluk sden-me, evrensellik, bireyleraras
renme, ballk.
iki v e y a f i s r a l a m a grevinin (hastalar hem takm hem de d zey grubuna katlyorsa, aratrmaclar onlardan her grup iin tedavi edici
etmenleri ayrmalarn istemitir) ardndan, aratrmaclar, hastalarla
aadaki protokol izleyerek yan yaplandrlm bir grme yapmlardr:
1. Fi sralama grevinin analizi: Hastann bir maddeyi yararl ya da yararsz
bulmasnn nedenleri.
2 Takan grubu: Katlmnzdan memnun kaldnz m? N e y i d a h a farkl yapmay
isterdiniz? Grupta kendiniz iin yeterli zaman bulabildiniz mi? Liderler zaman
daha iyi databilir miydi? Takm grubuna
372
EKLER

katlmak zorunluydu - bu sizi ve grubu nasl etkiledi? Baz hastalar grup


oturumundan karlmal myd? Hangi hastalar? Grubu hangi alardan
bozuyorlard? Gruba gelmemenizin daha iyi olaca zamanlar -gelmemeyi setiiniz
ya da gelmemenizin istendii- oldu mu? Gruptan karlmanz nasl olurdu? Grubun
temel yelerinden biri miydiniz? Grupta zararl bir ey oldu mu?
3. Dzey Grubu: Katlmnzdan memnun kaldnz m? Neyi daha farkl yapmay
isterdiniz? Grupta kendiniz iin yeterli zaman bulabildiniz mi? Liderler zaman
daha iyi databilir miydi? leden sonra grubu istee baghyd - bunun sizin ya
da grubun almas zerinde bir etkisi oldu mu? Baz hastalar grup oturumundan
karlmal myd? Hangi hastalar? Grubu hangi alardan bozuyorlard? Grubun
temel yelerinden biri miydiniz? Grupta zararl bir ey oldu mu? Gndem
belirleme ve grubun sonunda yaplan "toparlama" konusundaki deerlendirmeleriniz
nedir? (bkz. 5. Blm) Gzlemcilerin yapt yararl yorumlara rnek verebilir
misiniz? Terapistlerin kendilerini eletirmeleri veya gzlemciler tarafndan
eletirilmeleri konusunda ne dnyorsunuz?
4. Takm ve dzey gruplarnn genel olarak harfdattrmas.
5. Liderlik: Lider davrannn hangi ynleri grubu kolaylatrd ya da
engelledi? Liderlik etkinlii, yaplandrlm yaklam, effaflk, yardmc
liderler arasndaki iliki, lider deiimi, lideri serviste baka bir rolde
grmek gibi konulardaki dnceleriniz nelerdir?
6. Ortam: Grubun ksa sreli oluu konusunda ne dnyorsunuz? Gruptaki hzl
hasta geli-gidii grup almasn etkiledi mi? Btn gn dier grup yeleriyle
birlikte yasamak grup almasn nasl etkiledi? yeler arasnda, grupta
zellikle konuulmayan nemli bir eyler geti mi?
373
KSA SREL GRUP TERAPLER
[O]. Bu almada "psikiyatristle bireysel terapi*nin birinci sraya
yerletirildiine dikkat edin. Aynca bu aratrmann hastalarn birey, sel
terapistlerini haftada drt ya da be kez grd bir serviste yapldna da
dikkatinizi ekmek isterim. Bununla birlikte, bireysel psikoterapi en popler
seim olsa da, hastalarn yalnzca yzde 40' psikiyatristleriyle yaptklar
birebir terapiyi birinci sraya koymulardr. Ar duygulanm bozukluklar olan
hastalarn yzde yetmii psikiyatristleriyle yaptklar Joirebir terapiyi en
nemli terapi olarak deerlendirmilerdir; geriye kalan hastalarn yaklak
yzde yirmi-bei bireysel terapiyi en nemli seenek olarak belirtmitir.
IP]. E. Gould ve I. Glick (Tatient-Staff Judgements," bkz. ek [N]) hastanede
otuz gn y da daha uzun sre kalan krkdrt hastay incelemitir. Hastalarla
taburcudan yirmidrt saat nce grm ve yirmi tedavi etkinliini "en
yararl"dan "en az yararh"ya kadar deerlendirmelerini istemilerdir. Ayn
zamanda servis personelinden ayn etkinlikleri "hastalarn ou," "nrotik
hastalar" ve "psikotik hastalar" iin deerlendirmelerini istemilerdir. Ne
yazk ki yazarlar serviste yaplan grup terapisinin yaps konusunda herb<*rgi
bir bilgi vermiyorlar. Personel grup terapisini "hastalarn ou" ve "nrotik
hastalar" iin st sralara (yirmi tedavi etkinlii iinde ikinci), fakat "psikotik hastalar" iin ancak altna sraya koymutur. Hastalar, "doktor-lanyla
yaptklar bireysel terapiye" en st sray vermilerdir. "Hemirelerle ve
teknisyenlerle konuma," "grup terapisi" ve "dier hastalarla konuma"
etkinlikleri bu maddeyi yakndan takip etmektedir. Tan kategorisindeki analiz,
grup terapisinin karakter bozukluu olan hastalar tarafndan en nemli,
izofrenik paranoid hastalar tarafndan ikinci en nemli terapi tr olarak
sralandm gstermektedir. Paranoid izofrenikler, grubu dier tam
kategorilerinde bulunan has374
EKLER
talara gre daha az nemli (yirmi etkinlik iinde beinci srada) O)larak
gstermilerdir.
Gould ve Glick verileri hastanede kal sresine gre analiz etmitir. Hastanede
en ksa kalanlarn (doksan gn veya daha az), grup terapisini yirmi tedavi
etkinlii iinde en nemli olarak grdklerini gstermilerdir. Bu bulgu
zellikle anlamldr, nk gnmzdeki yatan hasta birimlerinde tedavi etmeye
altmz hastalarn hemen hepsi ksa sreli kategorisine girmektedir.

[Q]. Leszcz, Yalom ve Norden, "Value of Inpatient Group Psychotherapy" (bkz. ek


[N]).
[R]. A.g.e.
[S]. Leszcz, Yalom ve Norden'in aratrmasndan onsekiz ay sonra, ayn serviste
gerekletirilen bir projeyle (1. Yalom ve L. Gonda, yaymlanmam veri, 1983)
hem her gn yaplan takm grubu terapi oturumuna hem de alt dzey (odak) terapi
grubuna katlan, zayf ilev gsteren hastalardan oluan kk bir meklem grubu
(N = 12) (ayn fi sralama tekniiyle) incelenmitir. Sralamalar yledir:
Ortalama Sralama
1.
Psikiyatristle bireysel terapi
2,9
2.
Dzey psikoterapi grubu (odak grubu)
3,4
3.
Takm psikoterapi grubu
4,1
4.
Servis etkinlikleri
4,2
5.
la tedavisi
4,8
Yalnzca dokuz etkinlik sralanmtr. "Alternatif gruplar" ve "aile terapisi
grup oturumlan" sralamadan kanlmtr, nk baz hastalar bu etkinliklere
katlmamtr.
375
KISA SREU GRUP TERAPLER
6.
Difer hastalarla konuma
51
7.
Toplulukoruramlan
52
8.
Hemirelerle birebir konuma
65
9.
M e s l e k terapisi
7,2
Balanz Kanas ve dierleri, "Etkinlik* (bkz. ek [}]; ve Beutler ve dierleri,
"Karlatrmah Etki" (bkz. ek [E]).
[T]. D. Strassberg ve dierleri, "Self-disclosure in Group Therapy with
Schizophrenics," Archives of General Psychiatry 32 (1975): 1259-61.
[U]. P May, "When, What and Why? Psychopharmacotherapy and Other Treatment in
Schizophrenia," Comprehensive Psychiatry 17 (1976): 683-93.
[V]. M. Linn ve dierleri, "Day Treatment and Psychotropic Drugs in t h e
Aftercare of Schizophrenic Patients," Archives of General Psychiatry 36 (1979):
1055-66.
[W], B. Corder, R. Corder ve A. Hendricks, "An Experimental Study of the Affects
of Paired Patient Meetings on the Group Therapy Process," International Journal
of Group Psychotherapy 21 (1971): 310-18; ve J. Otteson, "Curative Caring: The
Vse of Buddy Groups with Chronic Schizophrenics," Journal of Consulting and
Clinical Psychology 47 (1979): 649-51.
Corder, Corder ve Hendricks, her hastay biriyle eleyerek gnde otuz dakika
problemlerinden konumalarn gerektiren bir program tasarlamtr.
Aratrmaclar, bu "arkada" programna katlan hastalarn personelden daha az
ilgi istediini; morallerinin daha iyi olduunu, daha fazla etkileimde
bulunduunu, personel ve dier has376
EKLER
talarla daha fazla yaknlatn ve dier hastalara daha sk ie yarar yorumlar
getirdiklerini bulmulardr.
Otteson bu konuyla ilikili bir almada, her gruptaki hastaya btn enerjisini
o hastamn hastaneden taburcu edilmesine yardma olmak iin harcayacak olan bir
arkada vermiti. Her "arkadaa" kendilerine verilen hastayla konumas ve o
hastamn personelden alaca yardm artrmak iin personele bask yapmas
talimat verilmiti. Sonular gstermitir ki, bu "arkada-ynelimli" gruptan,
"tedavi grmeyen" kontrol meklemine ya da geleneksel grup terapisi gren gruba
oranla anlaml derecede daha fazla sayda hasta taburcu edilmitir.
[X]. T. Main, "The Ailment," British Journal of Medical ftychofagy 30 (1957):
129-45; ve A. Stanton ve M. Schwartz, The Psychiatric Hospital (New York: Basic
Books, 1954).
377
DZN

adam kayrma, 166, 168


aile ve ayakta tedavi gren grup
terapisi, 59, 353 aktarm, 62, 117,156, 175,191,
192, 207, 278, 321 "akvaryum" format, 299, 300 Alden, A R, 360 alt dzey
gruplarnda eduyum,
331, 332, 333, 334 alt dzey gruplarnda oyunlar,
318, 339, 340 alt dzey gruplarnda tartma,
335, 336 alt dzey yatan hasta grubu, 311,
350 altgruplama, 105, 113 ama grubu, 20 anoreksik hastalar, 68, 246 anoreksikblumik hasta, 181 aratrmalar iin fon bulma, 359 Amhart, E., 353 askeri
hastane, 364, 365 ayrt etme, 256
Banish, Vivian, 12,311 Barr, M., 93, 94, 173, 367 ballk, 11, 49, 57, 6 1 ,
67, 131, 208, 372
bagmlmk, 49, 62,127, 271, 273, 307
Beutler, L, 357, 368, 376
bilgi: yatan hasta grup terapisinde
118, 119, 121, 123 bireysel terapi, 13, 50, 353,354,
356, 361, 364, 371, 374 Borowski,T.,360, 361 bozucu olaylar, 137, 226, 347
Brisserden, A., 363,369 burada-ve-imd yaklam, 38,
211, 215, 218, 298 burada-ve-imdi yaklamnda
anlay, 211,212,214 burada-ve-imdi yaklamnda
yaant adm, 210, 211,212 burada-ve-imdi yaklamnn
nemi, 215, 217 burada-ve-imdi'de srecin
aydnlatlmas, 212, 213, 214
Calvert, S., 368 Carrilo, C, 359 ClaghomJ. L.,360,361 Corder, B., 376 Corder,
R., 376
atma, 11, 38, 49, 5 1 , 73, 78, 79, 107, 135, 158, 173,174, 175, 176, 177,
178, 186, 187, 188, 189, 190, 218, 238, 254, 257, 258
oklu terapi, 300
dans terapisi grubu, 17, 20,29,
379
KISA SRELI GRUP TERAPILERI
30 Davis, H., 353 dssallatrma ve gndem
belirleme, 263 Kes, R., 362 Dorman, K . , 3 5 3 Dossick, S., 93, 367 Duncan, D.,
353
elektrook, 8, 13,18, 356 Enamnter Groups: First Facts, 358
farmakolojik terapi, 8, 32 Fields, F., 3 6 1 Fitzgerald, B., 370
Frank, M., 286,287, 368 Friedman, H., 353 Fuller, M . , 3 7 0
GainesJ., 368
geleneksel grup terapisinin temel
ilkeleri, 53, 55, 67 geribeslem, 200, 202, 209, 218,
220, 223, 224, 225 geribesleme kar savunma, ^21 gizlilik, 104,111,112, 129,
200,
296 Glick, I, 80, 370, 374, 375 Global Assesment Scale (GAS),
364

\ global eletiri, 190


*
Goldstein, A. P., 145, 353 ) Gonda, L, 92, 93, 375
'
Gould, E., 80, 299, 370, 374, 375 grup liderleri, 22,24, 27,29, 32
36, 80, 151, 168, 298, 358,
364 Grup Psikoterapisinin Teori ve
Pratii, 53, 55,142, 205, 298,
300, 367 grup terapisi sonulan, 42, 44 grup terapisinde ortak tema
ynelimi, 34, 35 grup terapisinde problem zme,
34, 36, 208, 209 "gndelik yasana" grubu, 19 gndem belirlemeye diren, 257,
260, 269
hastalarn kendini amas, 327,
329, 330 hastann krlganl, 215, 218 Haven, G, 362 Hendricks, A., 3 7 6
Herz, M. I., 360,361 Hill Interaction M a t r b c , 3 6 8
Inpatient Multi-dimensional Psychiatric Scale [MPS], 363
"igr" gruplan, 358
ila eitimi gruplan, 17

ila terapisi, 50, 353


iletiim, 29, 90, 91,136,138, 141, 144, 157, 170, 185, 188, 207, 235, 252, 253,
257, 304, 306, 308, 312, 319, 321, 324
DZN
intihar giriimleri, 81,108,124, 194, 228, 234, 246, 269
Kanas, N., 93, 94,173,363, 364. .
365,366,367,369,376 katarsis, 57, 60, 66,
67, 93, 368 Katzoff, A, 359 Klein, D., 110,359 klinik ortamlar, 9,11, 40, 42, 55
57, 351
Lacey.J, 368,370
Leonard, C, 370
Leszcz, Molyn, 80, 92, 93, 94, 99
116, 132,291,309,370
372 375
'
'
Lieberman, M. A., 53,150,153
213, 358, 359, 362 Linn, M.,376 Lipkin, S., 353 Lipton, S., 361
madde bamls hastalar 174 183, 263
Main, T., 79,377
May. P-, 376
meslek terapistleri, 23, 27,40
140, 321 Mi,es, M., 358, 359 Minnesota Multiphasic Personality
Inventory (MMPI), 369 Miskimrnins, R W., 360,361 model olma, 184, 186 194 195
199, 302
381
Mosher, L, 360, 361, 362 mzik terapisi, 8,17
Norden, Michael, 80, 92, 93, 94, 99, 116, 132, 291, 309, 370*. 372, 375
nrotik hastalar, 70, 374
CBrien, C, 360, 361, 370 orada-ve-o zaman yaklam, 34,
208, 209 Otteson,J.,376, 377
zgecilik, 57, 58, 67,138, 209, 372
paranoid hastalar, 12, 331, 374 Parloff, M., 362 Pasewark, R, 370 Pattison, E.,
363, 369 PaulJ., 370 Prince, R. M., 360, 361 psikotik hastalar, 9, 24, 44, 45,
47, 82, 84, 85, 86, 87, 89, 90, 92, 193, 314, 315, 316, 317, 318, 365, 366, 367,
374 Psychiatric Evaluation Form
(PEF), 364 Purvis, A, 360, 361
Rogers-Dymond Q-Sort, 363 Rosen, B., 53,145, 359
saldrganlk, terapistin hastaya kar, 168, 229
KISA SREU GRUP TERAPtLER
sanat terapisi, 8, 12,17, 354, 371
Scheiber, S., 368
Schvrartz, M., 377
SCL-90R, 369
Scott, R . , 361
seansn gzden geirilmesi, 323,
342 Shattan, S. P., 360, 361 Shipley Institute of Living Scale,
369 Shipman, W. G . , 353 snrhastalar, 56, 92,108 snrlar, yatan hasta
terapisinde,
123 Smith, S., 360, 361, 362 sorumluluk stlenme, 47, 60,
209. 261, 266, 276, 308, 372 sosyal beceriler, 4 3 , 4 9 , 59, 66,
100, 102, 115, 195, 315, 339 sosyal mikrokozmos, 6 2 , 6 3 , 2 0 5 Stanford
niversitesi Tp Fakltesi Psikiyatri Servisi, 12 Stanton, A, 79, 377
Strassberg, D., 376 Sullivan, H a r r y Stuck, 147 Symptom Check List [SCL], 363
effaflk, 186, 373 izofrenik hastalar, 47, 48, 92
taahht, 256, 282, 284, 285 tekelcilik, 162, 282 tema merkezli oturumlar, 35
terapinin sonlandnlmas, 67
terapistin kendini amas, 191, 192, 194, 195, 196, 298
teraptik topluluk oturumlan, 80, 108
Tohvinski, T., 360, 361
topluluk oturumlan, 19, 22,80, 94,376
Uhlenhuth, E, 353 Ungerleider, J., 370
st dzey yatan hasta grubu, 241, 310
varolussal etmenler, 5 7 , 6 0 , 6 7 , 209
WatsonJ., 368, 369 Wohl, T., 363, 369 Wood, B. S., 362

yaplandrlm egzersizler, 150,


324, 325, 327, 334, 335, 336,
342 yardma terapist, 9 , 5 6 , 9 5 , 1 2 6 ,
136, 140, 184, 241, 279, 294,
296, 302, 303 yatan hasta grup terapisinde
arkadalk, 113,114 yatan hasta grup terapisinin
etkinlii, 42, 353 yatan hasu grup terapisinin temel
ilkeleri, 314 yatan hasta gruplarnda dikey
sre, 74
382
DZN
yatan hasta gruplarnda yatay
sre, 72 yatan hasta gruplarnn oda, 33,
34,38
yatan hasta terapi grubu yzleme, 152
Zaslowe, M.; 370
383
Irvin Yalom _ Ksa Sreli Grup Terapileri
Kitaplar, uygarla yol gsteren klardr.
UYARI:
www.kitapsevenler.com
Kitap sevenlerin yeni buluma noktasndan herkese merhabalar...
Cehaletin yenildii, sevginin, iyiliin ve bilginin paylald yer olarak
grdmz sitemizdeki
tm e-kitaplar, 5846 Sayl Kanun'un ilgili maddesine
istinaden, engellilerin faydalanabilmeleri amacyla
ekran okuyucu, ses sentezleyici program, konuan "Braille Not Speak", kabartma
ekran
vebenzeri yardmc aralara, uyumluolacak ekilde, "TXT","DOC" ve "HTML" gibi
formatlarda, tarayc ve OCR (optik
karakter tanma) yazlm kullanlarak, sadece grmeengelliler iin,
hazrlanmaktadr. Tmyle cretsiz olan sitemizdeki
e-kitaplar, "Engelli-engelsiz elele"dncesiyle, hibir ticari ama
gzetilmeksizin, tamamen gnlllk
esasna dayal olarak, engelli-engelsiz Yardmsever arkadalarmzn youn emei
sayesinde, grme engelli kitap sevenlerin
istifadesine sunulmaktadr. Bu e-kitaplar hibirekilde ticari amala veya
kanuna aykr olarak kullanlamaz, kullandrlamaz. Aksi kullanmdan doabilecek
tmyasalsorumluluklar kullanana aittir.
Sitemizin amac asla eser sahiplerine zarar vermek deildir.
www.kitapsevenler.com
web sitesinin amac grme engellilerin kitap okuma hak ve zgrln yceltmek
ve kitap okuma alkanln pekitirmektir.
Sevginin olduu gibi, bilginin de paylaldka pekieceine inanyoruz.
Tm kitap dostlarna, grme engellilerin kitap okuyabilmeleri iin gsterdikleri
abalardan ve
yaptklar katklardan tr teekkr ediyoruz.
Bilgi paylamakla oalr.
LGL KANUN:
5846 Sayl Kanun'un "altnc Blm-eitli Hkmler" blmnde yeralan "EK
MADDE 11" : "ders kitaplar dahil, alenilemi veya yaymlanm yazl ilim ve
edebiyat eserlerinin engelliler iin retilmi bir nshas yoksa
hibir ticar amagdlmeksizin bir engellinin kullanm iin kendisi veya
nc bir kii tek nsha olarak
ya da engellilere ynelik hizmet veren eitim kurumu, vakf veya dernek gibi

kurulular tarafndan ihtiya kadar kaset, CD, braill alfabesi ve benzeri


formatlarda oaltlmas veya dn verilmesi
bu Kanunda ngrlen izinler alnmadan gerekletirilebilir."Bu nshalar hibir
ekilde satlamaz, ticarete konu edilemez ve amac dnda kullanlamaz ve
kullandrlamaz.
Ayrca bu nshalar zerinde hak sahipleri ile ilgili bilgilerin
bulundurulmas ve oaltm amacnn belirtilmesi zorunludur."
bu e-kitap Grme engelliler iin dzenlenmitir.
Kitap taramak gerekten incelik ve beceri isteyen, zahmet verici bir itir. Ne
mutlu ki, bir grme
engellinin, dzgn taranm ve hazrlanm bir e-kitab okuyabilmesinden duyduu
sevinci paylaabilmek
tm zahmete deer. Sizler de bu mutluluu paylaabilmek iin bir kitabnz
tarayp,
kitapsevenler@gmail.com
Adresine gndermeyi ve bu isimsiz kahramanlara katlmay dnebilirsiniz.
Bu Kitaplar size gelene kadar verilen emee ve kanunlara sayg gstererek ltfen
bu aklamalar silmeyiniz.
Siz de bir grme engelliye, okuyabilecei formatlarda, bir kitap armaan
ediniz...
Teekkrler.
Ne Mutlu Bilgi iin, Bilgece yaayanlara.
TRKYE Beyazay Dernei
www.kitapsevenler.org
www.kitapsevenler.com
e-posta: kitapsevenler@gmail.com
Irvin Yalom _ Ksa Sreli Grup Terapileri