You are on page 1of 27

Nm 1990, ti Anh, Microsoft cho ra mt b

t in Encarta (CD-ROM).

Trong cng nm, doanh thu bn cun T


in Bch khoa ton th Anh st gim hn
80% v NXB phi ct gim gi n 95%.
1

Bi 4:

L THUYT CHI PH

L thuyt chi ph l rt quan trng i vi


nh qun l bi v n l c s cho hai quyt
nh sn xut quan trng sau:
1)
2)

C nn ng ca sn xut hay khng?


Sn xut bao nhiu?

Nhng chi ph no l quan trng?

Chi

ph c hi v Chi ph k ton

Chi ph c hi l chi ph lin quan n nhng


gi tr b b qua khi a ra mt quyt nh
kinh t

Chi ph k ton ch xem xt nhng chi ph ni,


nh chi ph tin lng, nguyn liu, v thu ti
sn

Cc chi ph trong ngn hn

Tng sn lng l mt hm ca cc yu t
u vo kh bin v cc yu t u vo c
nh

Do vy, tng chi ph sn xut bng chi ph


c nh (chi ph cho cc u vo c nh)
cng vi chi ph bin i (chi ph cho cc
u vo kh bin)

Chi ph c nh (FC): Chi ph khng thay i

Chi ph bin i (VC): Chi ph thay i theo

theo mc sn lng
mc sn lng

TC = FC + VC
4

Cc chi ph trong ngn hn


tip theo

Tng chi ph trung bnh (ATC) l chi ph


tnh trn mt n v sn lng

Chi ph c nh trung bnh (AFC) l chi ph


c nh tnh trn mt n v sn lng

Chi ph bin i trung bnh (AVC) l chi ph


bin i tnh trn mt n v sn lng

ATC

TC
Q

FC
Q

VC

AFC AVC

Q
5

Cc chi ph trong ngn hn


tip theo

Chi ph cn bin (MC) l chi ph b


sung thm khi tng thm mt n v
sn lng. Do vy, chi ph c nh (FC)
khng nh hng n chi ph cn bin

TC VC FC VC
MC

Q
Q
Q

th cc chi ph ngn hn

AFC lin tc gim


MC ct AVC v ATC ti im ti thiu ca
chng
im ti thiu ca AVC xy ra mc sn
lng thp hn so vi im ti thiu ca ATC
do c FC
P
100

MC

75
50

ATC
AVC

25
AFC
0

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

Hm chi ph trong di hn
ng

chi ph di hn biu din chi ph


thp nht ti mi mc sn lng khi
doanh nghip c th t do thay i mc
u vo.

Mt

trong nhng quyt nh u tin


phi a ra ca mt nh qun l doanh
nghip l phi xc nh quy m sn xut
(quy m doanh nghip).
8

Chi ph trung bnh

ng chi ph trung bnh di hn LRAC: ng


bao ngoi cc ng chi ph ngn hn

SRATC2

SRATC1

SRATC4

LRAC

SRATC3

Mi quy m nh my
c thit k cho mt
mc sn lng nht nh

Do vy tn ti mt chui cc
ng SRATC, mi ng
tng ng vi mt mc sn
lng ti u khc nhau.
Sn lng

Trong di hn, quy m nh my c th thay i c. V ng chi ph trung


bnh di hn LRAC s l ng bao ngoi ca cc ng SRATCs
9

Quyt nh sn lng ca doanh


nghip

10

La chn mc sn lng
CHI PH

DOANH THU

Cng ngh &


chi ph thu cc
nhn t sn xut

TC
(ngn &
di hn)

NG CU

AC
(ngn &
di hn)

KIM TRA: sn xut trong ngn hn?


ng ca trong di hn?

MC

La chn mc sn lng

MR
11

Li th kinh t theo quy m

Chi ph trung bnh

Li th kinh t theo quy m xy ra khi chi ph


trung bnh di hn gim khi sn lng tng:

LRAC
Sn lng
12

Li th kinh t theo quy m

tip theo

y l mt khi nim lin quan n chi


ph1

Khi mt cng ty c c li th kinh t


theo quy m (economies of scale) LRAC
ca n s gim khi sn lng tng

Bt li kinh t theo quy m (diseconomies


of scale): LRAC tng khi sn lng tng
1 So

snh vi hiu sut theo quy m (returns to scale):


y l khi nim lin quan n sn xut!
13

Hm chi ph di hn: biu din li


th/bt li kinh t theo quy m
$
LRAC

MC tng

Q
Li th kinh t theo quy m Bt li kinh t theo quy m
14

Ti sao doanh nghip c th hiu


qu hn khi quy m sn xut tng?
Li th kinh t theo qui m

Li th v cng ngh
Li th v marketing
Li th v ti chnh
Li th v qun l
Li th v mc chu ri ro
Li th v hnh chnh

15

Ti sao doanh nghip c th km


hiu qu hn khi quy m sn xut
tng?
Bt li kinh t theo quy m:

Quy m hot ng qu ln c th lm tng gi


u vo
S gia tng khng tng xng ca chi ph vn
chuyn
Thi quan liu
Nhng vn v iu phi qun l khi qui m
doanh nghip tng
Chuyn mn ho lao ng v nhng cng vic
lp i lp li nhm chn, nng sut lao ng b
nh hng
16

Sn xut hai (hoc nhiu) sn


phm: Li th kinh t theo phm vi

Li th kinh t theo phm vi (economies of


scope) tn ti khi chi ph n v ca vic sn
xut hai hay nhiu sn phm/dch v cng
nhau l thp hn so vi vic sn xut chng
ring l

Sn xut nhng sn phm lin quan, nhng


sn phm b sung

Tng chi ph trung bnh gim nh vic tng


chng loi sn phm trong sn xut

Thng xy ra khi sn xut cc sn phm


khc nhau c chung u vo hoc vic phn
phi v xc tin din ra ng thi
17

Ti sao li c nhng li th ny

1) C hai sn phm s dng


cng yu t u vo (t bn v lao
ng)
2) Cc doanh nghip chia s
ngun lc qun l
3) C hai sn phm s dng
cng k nng lao ng v loi my
mc
18

Li th kinh t theo phm vi tip theo

V d:
Trang

tri g gia cm v trng


Cng ty sn xut xe hi xe con
v xe ti
Trng i hc - ging dy v
nghin cu

19

V d: Cng ty PepsiCo, Inc.

20

Li th kinh t theo phm vi

tip theo

Mt v d khc l cng ty Proctor & Gamble,


sn xut hng trm loi sn phm t x
phng cho n kem nh rng. H c th
tuyn dng nhng nh thit k ho v
chuyn gia marketing t tin, nhng ngi
ny c th s dng k nng ca h cho cc
dng sn phm. Do chi ph c dn tri,
iu ny lm gim tng chi ph sn xut
trung bnh cho mi sn phm

21

V d: P&G mua li cng ty Gillette


(29.1.2005)

C hai cng ty u c chuyn mn b sung


cho nhau v lnh vc chm sc sc khe v c
nhn
Hai cng ty ny c cng nn tng cng ngh
v chm sc da v c bit l chm sc rng
ming
C cng nhng knh phn phi (Wal-Mart)

22

Mc li th kinh t theo phm vi

Mc li th kinh t theo phm vi o lng


mc tit kim chi ph:

C(Q1) C(Q2) C(Q1, Q2)


SC
C(Q1, Q2)
C(Q1)

l chi ph sn xut sn phm Q1

C(Q2)

l chi ph sn xut sn phm Q2

C(Q1Q2)

l chi ph chung sn xut ng


thi hai sn phm

If SC > 0 Li th kinh t theo phm vi


If SC < 0 Bt li kinh t theo phm vi
23

Nhng thay i ng ca chi ph:


ng nhn thc

ng nhn thc (learning curves) o lng vai tr


kinh nghim ca ngi lao ng i vi chi ph sn
xut

N th hin mi quan h gia sn lng tch ly (cng


dn) ca mt doanh nghip v lng u vo cn thit
sn xut ra mt n v sn lng

ng nhn thc hm :

s lao ng cn thit cho mt n v sn lng gim

chi ph ban u s ln sau s gim nh s hc hi


ca ngi lao ng

24

ng nhn thc
S gi lao ng
sn xut ra
mt chic my

10

Trc honh o lng lng


my tch lu (cng dn) m
doanh nghip sn xut ra

Trc tung phn nh s gi lao


ng cn thit sn xut ra
mt n v my

8
6
4
2
0

10

20

30

40

50

Lng my tch lu (cng dn) c sn xut


25

Li th kinh t theo quy m v s


nhn thc tip theo
Chi ph
($ trn mt
n v
sn lng)

Li th kinh t theo quy m


A
B

AC1

Sn lng

26

Li ch kinh t theo quy m v s


nhn thc tip theo
Chi ph
($ trn mt
n v
sn lng)

Li ch kinh t theo quy m

A
B
S nhn thc
(nh kinh nghim)

AC1
AC2

Sn lng

27