TÜRKİYE

MEDYA RAPORU
EKİM 2015
Bu çalışma 2015 yılı Ekim ayı içerisinde Türkiye medyasında meydana
gelenler hakkında bir özet rapordur. © Haber derlenmesi yoluyla
hazırlanan bu raporun her hakkı saklıdır.

BÜLENT TELLAN
Kasım 2015

İÇİNDEKİLER
Ekim ayında medya gündemi .......................................................................................... 5
MEDYAYA YÖNELİK SALDIRILAR ................................................................................. 6
1. AHMET HAKAN’A SALDIRI ........................................................................................... 6
Saldırıdan önce tehdit edilmişti ...................................................................................... 6
4 saldırgan ve 3 azmettiren gözaltına alındı................................................................... 7
İfadelerde MİT, Reis, Emniyet üçgeni.............................................................................. 7
7 şüpheli bir tutuklama .................................................................................................... 8
Saldırganlar Ak Partili çıktı ............................................................................................ 8
Star yazarı Cem Küçük ifade verdi .................................................................................. 8
2. İPEK MEDYA’YA OPERASYON ................................................................................... 10
Kayyumlar Sabah Grubundan....................................................................................... 10
Bugün ve Millet gazetelerinden ortak manşet: KARA BİR GÜN ................................. 11
Gazetecilerden İpek Medya’ya destek ............................................................................. 11
ABD Büyükelçiliğinden ‘kayyum’ tepkisi ....................................................................... 13
Haber kanalları polis müdahalesine tepkisiz kaldı ...................................................... 13
Polis’ten Bugün TV ve Kanal Türk’e kayyum operasyonu ............................................ 14
Bugün TV muhabirine ters kelepçe ile gözaltı ............................................................... 17
Polislerden AFP Fotomuhabirine Yumruk .................................................................... 17
Zaman muhabirine darp ve gözaltı ............................................................................... 18
Akın İpek’ten canlı yayında tepki görevinizin başında kalın ....................................... 18
Demirtaş ve HDP yönetiminden İpek Medya’ya destek................................................. 18
Dumanlı: “İpek Medya’ya tecavüz oldu! Sürüm sürüm sürünecekler” ........................ 19
İpek Medya: “Resmi tatil başladı, Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlanmadı” ............. 19
Polis’ten Oktay Usta ve Samanyolu ekibine müdahale ................................................ 20
Kayyumlar: “Yetkimiz gaspediliyor” .............................................................................. 20
Uplink hatları kesildi, Bugün TV karartıldı................................................................. 20
Bugün TV Genel Yayın Yönetmeni Tarık Toros görevden alındı ................................. 21
TÜSİAD’dan İpek Medya açıklaması ............................................................................ 21
Başbakan Davutoğlu’ndan kayyum yorumu ................................................................. 21
Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan kayyum yorumu............................................................ 22
Bugün ve Millet gazetelerinin baskısı durduruldu ....................................................... 22
Bugün gazetesi genel yayın yönetmeni Erhan Başyurt görevden alındı ...................... 22
Cumhuriyet: Geçmiş hesaplaşmaları konuşma günü değil .......................................... 22
Operasyona destek: “Onlar medya değil savaş aleti” .................................................... 23
Sözcü yazarlarından ‘Ne günlere kaldık cemaati savunuyoruz’ yazısı ........................ 24
Basılmayan gazetenin manşetini beğenmeyen kayyum
gazetecilere hakaret edip işten attı ................................................................................. 24
Kayyum: “Yayınlarımız milli ve ahlaki çizgide sürecek” .............................................. 24
Özgür Bugün Gazetesi .................................................................................................... 25
3. GAZETECİLERE TEHDİTLER..................................................................................... 26
Cem Küçük’ten Nevşin Mengü’ye tehdit ......................................................................... 26
Cem Küçük’ten Fox TV çalışanlarına tehdit ................................................................. 26
ÖLDÜRÜLEN GAZETECİLER ......................................................................................... 27
1. HRANT DİNK DAVASI .................................................................................................. 27
9 Polis hakkında gözaltı kararı...................................................................................... 27
1

Ramazan Akyürek’in ifadesi........................................................................................... 28
“Erhan Tuncel ismi İstanbul’dan geldi” ........................................................................ 29
Başsavcılık iddianameyi yeterli bulmadı ...................................................................... 29
2. URFA’DA İKİ GAZETECİ BOĞAZI KESİLEREK ÖLDÜRÜLDÜ .............................. 30
TUTUKLU GAZETECİLER ............................................................................................... 31
1. GÖZALTINA ALINAN GAZETECİLER ........................................................................ 31
Gazetecilerin kafasına silah dayayıp gözaltına aldı ..................................................... 31
jiyan.org yazarına şafak operasyonu gözaltısı .............................................................. 32
İnci Sözlük kurucusuna Erdoğan’a hakaret gözaltısı ................................................... 32
2. HAPİSTEKİ GAZETECİLER......................................................................................... 33
3. HAPİSTEKİ DAĞITIMCILAR-GAZETE ÇALIŞANLARI ........................................... 36
SORUŞTURMALAR, DAVALAR ...................................................................................... 37
1. NOKTA DERGİSİNE TOPLATMA VE ÖNLEYİCİ SANSÜR ...................................... 37
Şehit tabutu ile selfie kapağı toplatma getirdi .............................................................. 37
Erdoğan: ‘Bedelini ödeyecekler!’ ..................................................................................... 37
Nokta Dergisine ‘Sonunuz Madımak gibi olur’ tehdidi ................................................ 38
“AKP Günlükleri” ............................................................................................................ 38
“AKP Günlükleri-2” ......................................................................................................... 39
Nokta Dergisinden kamuoyuna açıklama ..................................................................... 39
2. LATİF ERDOĞAN VE CEMİL BARLAS’A KASET DAVASI....................................... 40
3. UĞUR DÜNDAR’A HAPİS CEZASI .............................................................................. 41
4. HASAN CEMAL’E ERDOĞAN’A HAKARET SORUŞTURMASI ................................ 41
5. NECATİ DOĞRU’YA ERDOĞAN’A HAKARETTEN HAPİS....................................... 42
6. TAKVİM GAZETESİNE YALAN HABERDEN MAHKUMİYET ................................ 42
7. BÜLENT KENEŞ’İN TUTUKLANMASI ...................................................................... 42
8. TGC VE TGS’DEN BASIN KARTI YÖNETMELİĞİ İÇİN İPTAL DAVASI................ 44
9. EKREM DUMANLI’YA ERDOĞAN’A HAKARET DAVASI ........................................ 44
10. HÜRRİYET’E ANKARA KATLİAMI SORUŞTURMASI ........................................... 45
11. RAGIP ZARAKOLU’YA TERÖR ÖRGÜTÜ SORUŞTURMASI ................................. 45
12. AHMET ALTAN’A ERDOĞAN’A HAKARET SORUŞTURMASI .............................. 45
13. PERİHAN MAĞDEN’E ERDOĞAN’A HAKARET SORUŞTURMASI ...................... 46
YASAKLAMALAR, ENGELLEMELER ........................................................................... 47
1. CÜNEYT ÖZDEMİR’İN HESABINA ENGELLEME ................................................... 47
2. ANKARA KATLİAMI SONRASI “ELEŞTİRİ” VE YAYIN YASAĞI ............................ 47
3. CEMAAT KANALLARINA YAYIN ENGELİ................................................................ 49
Operasyonun arkasındaki isim ortaya çıktı: Varank.................................................... 50
4. İNTERNET ERİŞİM ENGELLERİ ................................................................................ 51
5. NOKTA DERGİSİNE ERİŞİM ENGELİ ....................................................................... 53
6. JİYAN.ORG’A ENGELLEME ........................................................................................ 53
7. CUMHURİYET’E SALDIRI HAKKINDA YAYIN YASAĞI ......................................... 54
RTÜK VE YSK CEZALARI ................................................................................................ 55
Kanal A’ya 13 bin lira para, TGRT Haber’e uyarı cezası ............................................. 55
Atatürk ve İnönü için “firavunlar gibi yediler” sözüne ceza yok .................................. 55
Cartoon Network’e kadınları aşağılama cezası ............................................................. 56
“İnadına Aşk” dizisine öpüşme cezası ............................................................................ 57
GÖREV DEĞİŞİKLİKLERİ ............................................................................................... 58
2

GÖRSEL MEDYADA GÖREV DEĞİŞİKLİKLERİ .......................................................... 58
YAZILI BASINDA GÖREV DEĞİŞİKLİKLERİ ............................................................... 59
İNTERNET MEDYASINDA GÖREV DEĞİŞİKLİKLERİ ............................................... 60
DİĞER GELİŞMELER........................................................................................................ 62
EKİM AYI GAZETE TİRAJLARI ...................................................................................... 62
AYDIN DOĞAN’DAN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’A YANIT ................................. 63
HDP’YE MEDYA AMBARGOSU ....................................................................................... 64
AHMET ALTAN YENİDEN YAZMAYA BAŞLADI.......................................................... 64
FİNLANDİYALI GAZETECİDEN ERDOĞAN’A DİKTATÖR SORUSU........................ 65
AYDIN DOĞAN ETHEM SANCAK KAVGASI ................................................................ 66
SEÇİM SÜRECİNDE TRT’NİN DURUMU ...................................................................... 66
7 Haziran seçimlerinde de tablo benzerdi...................................................................... 67
Cumhurbaşkanlığı Seçimi’nde ceza gelmişti ................................................................. 68
TRT’nin konuk sayıları da farklı değil .......................................................................... 68
ULUSLARARASI BASIN ÖRGÜTLERİNDEN TÜRKİYE DEKLARASYONU ............. 68
BÜLENT ARINÇ’IN AMBARGO AÇIKLAMASI.............................................................. 69
ANADOLU AJANSI’NDAN İNGİLİZDE HABER BÜLTENİ .......................................... 70
BABA OĞUL DEMİRÖREN’DEN YAVUZ BİNGÖL POZU ............................................ 70
EĞLENCE ENDÜSTRİSİ ................................................................................................... 72
1. REKLAM SEKTÖRÜ ...................................................................................................... 72
İnternet, gazeteden sonra TV’yi de solladı: % 22.4 ........................................................ 72
2. TELEVİZYON SEKTÖRÜ ............................................................................................. 72
EK-1 ÇETİN ALTAN .......................................................................................................... 74
Çetin Altan kimdir? ........................................................................................................ 74
Son yazısı karamsardı: “Hayal ettiğim ülke bu değildi” .............................................. 77
10 gazeteden 20 yazar yazdı ........................................................................................... 79
Cenazesi Türk medyasını buluşturdu ............................................................................ 79
‘Oğul’dan ‘baba’ya veda…............................................................................................... 80

3

Türkiye Medya Raporu Ekim 2015
Türkiye medyası Ekim ayını pek çok alanda oldukça sıkıntılı geçirdi. Bir
yandan gazeteciler ve gazete binaları saldırılara uğrarken, diğer yandan
da medyanın sahiplik sistemini alt üst eden el koymalar yaşandı. Haber
alma hakkını yerine getirmek isteyen gazetecilere yönelik gözaltı ve şiddet
olayları ay boyunca devam ederken, 24 gazeteci ve 9 dağıtımcı Ekim ayını
cezaevinde karşıladı.
Bülent Arınç’ın hükümetin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sık sık polemik
yaşadığı Aydın Doğan’ın sahibi olduğu CNN Türk’te yaptığı ve medyada
pek çok kanalın kendisini yayına çıkarmamak için ambargo koyduğu
açıklaması, siyaset sahnelerinde sık konuşulan bir gündem maddesi
olmasına rağmen, HDP’ye ve eş genel başkanlarına yönelik medya
ambargosu alternatif medya dışında kendine yer bulamadı.
Ekim ayı boyunca pek çok yayın yasağı medyanın haber verme görevini
yerine getirmesine engel olurken, RTÜK ve YSK gibi kurumlar televizyon
kanallarına, TİB ve BTK gibi kurumlar ise internet sitelerine ceza ve
erişim engellemesi yaptı.
Ekim ayında Türk basının
önemli kalemlerinden biri
olan Çetin Altan yaşamını
yitirdi. 1
Türkiye medyasının genel bir
görünümünü çizmeyi
hedefleyen çalışmalara ön
hazırlık olarak
düzenlediğimiz bu rapor,
Ekim 2015 içerisinde
medyada yaşananları listeliyor.

Terör, seçimler, Ankara
Katliamı, mülteciler medya
gündemini oluştururken,
medyanın kendisinin de haber
olduğu bir ay yaşadı Türkiye
Ekim ayında.

Medya derlemesi yoluyla hazırlanan raporda 9 ana başlık var. “Medyaya
Yönelik Saldırılar”, “Öldürülen Gazeteciler”, “Tutuklu Gazeteciler”,
“Soruşturmalar Ve Davalar”, “Yasaklar Ve Engellemeler”, “Rtük Ve Ysk
Cezaları”, “Görev Değişiklikleri”, “Reklam Sektöründen Gelişmeler” ve
“Diğer Gelişmeler” başlıklarını taşıyan ana başlıkların her birinde
yaşananları kronolojik sırayla aktarıyor.
1

Çetin Altan ile ilgili olarak bu raporun Eklerinde özel bir bölüm ayrıldı.
4

Medyanın Ekim ayı boyunca gündemi Kasım ayının ilk günü yapılan
seçimler oldu. AK Parti’nin 13 yıl süren tek başına iktidarının 7 Haziran
2015 genel seçimlerinde sona ermesi ancak seçimler sonrasında koalisyon
görüşmelerinin başarıya ulaşamaması yüzünden seçimlerin 1 Kasım 2015
günü tekrarlanması kararlaştırılmıştı.
Ekim ayında medya gündemi
Medya Takip Ajansı Interpress’in iki bini aşkın ulusal, bölgesel ve yerel
gazete ile dergiyi kapsayan araştırmasında, yazılı basında, terör olayları
ve şehitler ile ilgili toplam 9 bin 549 haberin yayımlandığı tespit edildi. 2
Ekim ayında Türkiye gündeminde ikinci sırada, 1 Kasım’da yapılacak
olan genel seçimler ile ilgili toplam 5 bin 204 habere yansıdı.
Ankara Tren Garı önünde meydana gelen ve 102 vatandaşımızın hayatını
kaybettiği patlamalar Türkiye gündemine damga vururken, bu konuyla
ilgili yazılı basında 2 bine yakın haberin çıktığı saptandı.
Geçtiğimiz ay öne çıkan bir diğer konu yaşanan mülteci sorunu olurken,
özellikle Suriyeli Mültecilerin Avrupa ülkelerine göç ederken hayatlarını
kaybetmesi ile ilgili yazılı basında 1.387 haber çıktığı tespit edildi.
Interpress’in yapmış olduğu incelemede, Ekim ayında öne çıkan haber
başlıkları arasında, Koza İpek Grubuna kayyum atanması sayfalara
600’den fazla haberle yansırken, yayın yapan bazı özel kanalların dijital
platformlardan çıkarılmasının 550’den fazla haberle gündeme geldiği
tespit edildi.
Geçen ay en fazla konuşulan diğer konular arasında gazeteci Ahmet
Hakan’a yapılan saldırı 500’den fazla haberle gündeme gelirken,
Diyarbakır Baro Başkanı Tahir Elçi de yapmış olduğu çarpıcı açıklamalar
ile 400’den fazla haberle yazılı basına yansıdığı görüldü.

2 http://www.medyaradar.com/ekim-ayinda-medyada-en-cok-hangi-haberler-yer-aldihaberi-177838

5

MEDYAYA YÖNELİK SALDIRILAR
1. AHMET HAKAN’A SALDIRI
Ekim ayı, Hürriyet gazetesi yazarı ve CNN Türk programcısı Ahmet
Hakan Coşkun’a yönelik saldırı ile başladı.
Ahmet Hakan, CNN Türk’teki ‘Tarafsız Bölge’ programından sonra
şoförünün kullandığı ve korumasının da bulunduğu otomobiliyle evine
gitmek için stüdyodan ayrıldıktan sonra, erken saatlerden beri CNN
Türk binası yakınlarında kendisini bekleyen dört kişi tarafından takip
edildi.
Evinin önüne geldiği saat 00.35’te, 34
VY 7765 plakalı siyah Toyota marka
otomobille kendisini takip eden 4
kişiden biri korumasını, diğer üç kişi
ise Ahmet Hakan’ı dövdü.
Hastaneye kaldırılan Ahmet
Hakan’ın burnu ve kaburgası kırıldı.
Ahmet Hakan, sabah saatlerinde
taburcu edilirken, saldırıyla ilgili
önce 3 kişi gözaltına alındı, sabah
saatlerinde 4’ncü saldırgan da
yakalandı.
Ahmet Hakan, Hürriyet Gazetesi
Genel Yayın Yönetmeni Sedat Engin
aracılığı ile izleyicilerine gönderdiği
mesajda ‘Bu tür saldırılardan hiç
M.K. Perker, Hürriyet, 3 Ekim 2015
bir şekilde yılmayacağız.
Korkmuyoruz. Bildiğimiz yolda yürümeye devam edeceğiz’
ifadelerini kullandı.
Saldırıdan önce tehdit edilmişti
Eylül ayı içerisinde iki kez Hürriyet önünde düzenlenen ve gazeteye
saldırıya dönüşen gösteriyi organize eden AK Parti İstanbul Milletvekili
Abdurrahim Boynukalın, kısa süre önce ortaya çıkan bir video
görüntüsünde Ahmet Hakan’ı tehdit etmişti. Boynukalın, Hürriyet’e
yapılan ikinci saldırıdan sonra çekildiği ortaya çıkan görüntülerde Ahmet
Hakan’ın Nişantaşı’ndaki evinin önüne gitmeyi düşündüğünü belirterek,
“Bizim hatamız bunlara zamanında dayak atmamak olmuş”
6

demişti. 3 Ahmet Hakan ise Boynukalın’ın bu görüntüleri üzerine
köşesinde “Gel hele gel, yav bırakın gelsin hele” diyen bir yazı
yazmıştı. 4
Ahmet Hakan hakkında bir köşe yazısı kaleme alan Star gazetesi yazarı
Cem Küçük de 9 Eylül 2015 günü “İstersek seni sinek gibi ezeriz.
Bugüne kadar merhamet ettik de hâlâ hayatta kalabiliyorsun” diye
yazmıştı. 5
4 saldırgan ve 3 azmettiren gözaltına alındı
Ahmet Hakan’a saldırının şüphelileri Ahmet Güler, Kamuran Ergin,
Fuat Elmas ve Uğur Adıyaman gözaltına alındı. Şüphelilerden Uğur
Adıyaman’ın tehdit ve uyuşturucu bulundurmak, Kamuran Ergin’in ise
uyuşturucu bulundurmak, yarama ve silahlı yağma suçlarından polise
geliş kayıtları olduğu öğrenildi. Diğer şüpheliler Ahmet Şengüler ile Fuat
Elmas’ın ise polise geliş kaydı bulunmadığı tespit edildi.
Şüphelilerin olayda kullandığı otomobilin ise Fatih’te bir turizm şirketine
ait olduğu, şirketinin sahibinin ise şüphelilerden Uğur Adıyaman’ın
ağabeyi olduğu tespit edildi. 6
Gazeteci Ahmet Hakan’a düzenlenen saldırının ardından Şengüler, Ergin,
Elmas ve Adıyaman, İstanbul Organize Suçlarla Mücadele Şube
Müdürlüğü’ndeki çapraz sorguları sırasında azmettirici olarak eski özel
harekât polisi Yahya Kemal Gezer, eski polisler Nezih Öz ve Soner Arık’ın
isimlerini verdi. Bu kişiler de gözaltına alınarak sorgulandı.
İfadelerde MİT, Reis, Emniyet üçgeni
İlk sorguda “trafikte sürtüşme yaşandı, inip kavga ettik, o da bize
saldırdı” diyen saldırganların çapraz sorguları sonrası ortaya çıkan
ifadeleri işin içinde bir grup eski polisin olduğunu ortaya çıkardı.
Avukatların verdiği bilgiye göre, saldırganlar, Hakan’ı dövmeleri için 100
bin TL teklif edilmişti.
Kamuran Ergin, saldırı için 100 bin TL teklif edildiğini iddia ederken,
Fuat Elmas saldırı talimatını veren emekli polis memuru Yahya Kemal
3 http://www.gazeteciler.com/gundem/hurriyeti-basan-ak-partili-boynukaliningoruntuleri-sok-etti-90938h.html
4 http://sosyal.hurriyet.com.tr/yazar/ahmet-hakan_131/gel-hele-gel-yav-birakin-gelsinhele_30086318
5 http://haber.star.com.tr/yazar/sizofrenik-ve-pkkli-bir-hirsiz-portresi-ahmet-hakan/yazi1055333
6 http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/379125/Ahmet_Hakan_a_saldiri..._
iste_saldirganlarin_ilk_ifadesi.html

7

Gezer’in ‘Dövülecek bir adam var’ dediğini ve “İşin içinde MİT var.
Emniyet var. Reis var.” dediğini aktardı. 7
7 şüpheli bir tutuklama
Yedi şüpheli 6.5 saat ifade verdikten sonra ‘tehdit, örgüt kurma,
kasten yaralama, mala zarar verme ve darp’ suçlamalarından
tutuklanmaları talebiyle İstanbul 6’ncı Sulh Ceza Hâkimliği’ne sevk
edildiler. Hâkim, saldırganlardan Ahmet Şengüler’in ‘Kasten
yaralama’dan tutuklanmasına karar verirken, Kamuran Ergin, Fuat
Elmas ve Uğur Adıyaman’ı adli kontrol şartıyla serbest bıraktı.
Eski polisler Yahya Kemal Gezer, Nezih Öz ve Soner Arık da serbest
bırakıldı. 8
Saldırganlar Ak Partili çıktı
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Hürriyet Gazetesi Yazarı Ahmet Hakan’a
saldıran 4 kişiden üçünün AK Parti üyesi olduğunun ortaya çıkması
üzerine Partinin aldığı karar ile bu kişilerin ihraç edildiğini açıkladı. 9
Ahmet Hakan saldırı sonrasında ara verdiği yazılarına 11 Ekim günü
yeniden başladı ve Cem Küçük’ün ifadesinin neden alınmadığını sordu:
“Devletin savcılarına soruyorum: Gazete köşesinden hakkımda iki
kez ölüm tehdidinde bulunan… “İstesek seni sinek gibi ezeriz”
diye yazabilen… “Merhamet ediyoruz da hayattasın” diyebilen…
Bir tetikçi bozuntusunun bugüne kadar neden ifadesi alınmadı?
Kendisine neden… “Sinek gibi ezeriz” derken… “Merhametimizle
hayattasın” derken… Ne demek istedin? “Biz” derken kimleri
kastediyorsun? Bir illegal çetenin üyesi misin?
Ahmet Hakan’a yönelik dört kişilik saldırının arkasında sen mi
varsın? Diye sorulmadı?” 10
Star yazarı Cem Küçük ifade verdi
Ahmet Hakan’ın avukatının, Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı’na
verdiği dilekçede Cem Küçük’ün yazısında Ahmet Hakan hakkında

7 http://www.radikal.com.tr/turkiye/ahmet-hakana-saldiri-emrini-veren-kanlicadaki-reiskim-1446615/
8 http://www.radikal.com.tr/turkiye/ahmet-hakana-saldiri-7-supheliden-6si-serbest1445268/
9 http://www.hurriyet.com.tr/ak-parti-3-saldirgan-uyemiz-cikti-ihrac-ediyoruz-30219426
10 http://sosyal.hurriyet.com.tr/yazar/ahmet-hakan_131/sen-sahit-ol-ey-ankara-nin-trengari_30285554

8

hakaret ve iftira suçlarının yanı sıra, basında örneği olmayan bir şekilde
ölümle tehdit ve öldürmeye tahrik suçlarını işlediğini belirtilmişti.
Küçük, Ahmet Hakan’a yönelik saldırı sonrası başlatılan soruşturma
kapsamında 20 Ekim günü ifade verdi. Küçük, savcılığa verdiği ifadesinde
yazısında kullandığı cümleleri önceki dönemlerde Ahmet Hakan’la kendi
aralarında da konuştuklarını, yüzüne söylediği, ironik anlamdaki
cümleler olduğunu iddia etti. Küçük, “Kendisi her konuda yanlış ve
suçlayıcı mahiyette yazılar yazmış, biz bunun karşılığında
olayların iç yüzünü doğru bir şekilde yansıtarak kendisinin
yapmış olduğu yazılarındaki eleştiri eylemlerine yönelik olarak
biz de kendisini sert bir şekilde eleştirdik” dedi. 11

11http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/391513/Cem_Kucuk_ifade_verdi___Ahmet
_ Hakan_a_soylediklerim_ironik_cumleler__dedi.html

9

2. İPEK MEDYA’YA OPERASYON
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talebiyle, Mali Suçları Araştırma
Kurulu (MASAK) tarafından hazırlanan ve “Devleti ele geçirmeye ve
hükümeti yıkmaya teşebbüs etmek ve Fethullah Gülen Terör
Örgütü’ne maddi destek sağlamak” yönündeki rapor uyarınca Akın
İpek’in sahibi olduğu Koza-İpek Holding bünyesindeki şirketlere 26
Ekim’de kayyum atandı. 12
Karar uyarınca 22 şirketin yönetim kurumları lağv edilerek yerlerine 26
ayrı kayyım atandı. Kayyumlar şirket kasasından karşılanmak şartıyla 10
bin TL maaş alacalar.
Kayyumlar Sabah
Grubundan

KAYYUM NEDİR?
Hukuki anlamda; belli bir

Koza-İpek Holding’in
malın yönetilmesi veya belli
bünyesinde bulunan ve
bir işin yapılması için
aralarında Bugün
görevlendirilen kimse.
televizyonu ve gazetesinin
de bulunduğu basın
Genellikle usülsüzlük yapılan
şirketlerinin başına ise Ali
özel kurumlara, şirketlere,
Rıza Esmen, Çetin Altay,
devletin el koyması üzerine
Hüdai Bal, (Daha önce
sonra atadığı yönetici.
Turkuvaz Medya
Grubu’nda çalıştı, daha
sonrasında TMSF
tarafından Show TV yönetimine atandı), Fatih İcin, Bilal Koyuncu,
Ümit Önal (Turkuaz Medya Grubu’nda reklam grup başkanlığı, Digiturk
Yönetim Kurulu Üyesi) getirildi.
Koza Holding’e bağlı şirketler şöyle:









12

KOZA ALTIN İşletmeleri A.Ş.
KOZA ANADOLU METAL Madencilik İşletmeleri A.Ş
ÖZDEMİR ANTİMUAN Madenleri A.Ş
İPEK DOĞAL ENERJİ Kaynakları A.Ş
KOZA-İPEK BASIN ve BASIM Sanayi Ticaret A.Ş
ATP İnşaat Ve Ticaret
KOZA-İPEK TEDARİK Danışmanlık A.Ş
ATP KOZA GIDA Tarım Hay. San. ve Tic. A.Ş
ATP HAVACILIK Ticaret A.Ş

http://t24.com.tr/haber/ipek-koza-holdinge-kayyum-atanacak,314255
10







ATP-KOZA TURİZM Seyahat ve Tic. A.Ş
KANALTÜRK Televizyon
KANALTÜRK Radyo
BUGÜN TELEVİZYON Televizyon ve Radyo Prodüksiyon A.Ş.
BUGÜN Gazete
KOZA-İPEK EĞİTİM Sağlık Hizmet Yardım Vakfı
KOZA İPEK SİGORTA Aracılık Hizmetleri A.Ş.D

Bugün ve Millet gazetelerinden ortak manşet: KARA BİR GÜN
Kayyum atanmasına karar verilen Bugün ve Millet gazeteleri, 27 Ekim
tarihli nüshasının ilk
sayfasını karartıp
“Demokrasimiz,
özgürlüğümüz ve Türkiye
için kara bir gün”
başlığıyla çıktı. 13
Alınan kararın hukuksuz
olduğunu belirten iki gazete
birinci sayfalarındaki
açıklamada, “Özgür
medyayı susturamayınca,
yayınlarının etkinliği ve
geniş kitlelere ulaşmasını
engelleyemeyince, tüm
grubu ‘havuz medyası’
haline getirme kararı
yürürlüğe sokuldu...”
ifadelerine yer verdi.
Gazetecilerden İpek
Medya’ya destek
T24 yazarı ve Bağımsız Gazetecilik Platformu P24 Yönetim Kurulu
Başkanı Hasan Cemal, kayyum atanmasına tepki göstermek ve İpek
Medya Grubu’na destek olmak için Kanaltürk ve Bugün TV binasını
ziyaret etti. 14 Hasan Cemal, Bugün TV muhabirine yaptığı açıklamada,
“Gerçekten kara bir gün yaşıyoruz. Ve bu kara günleri Saray’daki

13 http://www.gazeteciler.com/gundem/bugun-ve-millet-ayni-mansetle-cikti-kara-bir-gun92117h.html
14 http://www.gazeteciler.com/gundem/hasan-cemal-gazeteciler-saraydaki-sultandanozgurlugu-geri-alacak-92133h.html

11

Sultan yaşatıyor. Ama biz bu mücadeleye devam edeceğiz.
Gazeteciler olarak özgürlüğü alacağız” dedi.
Gülen Cemaati’nin tarihinde en çok dava açtığı Cumhuriyet gazetesi,
Genel Yayın Yönetmeni Can Dündar, Genel Yayın Yönetmen Yardımcısı
Tahir Özyurtseven, Haber Koordinatörleri Murat Sabuncu ve Ayşe
Yıldırım Başlangıç, Ankara Temsilcisi Erdem Gül ve Doğan Satmış da
Koza-İpek grubuna destek ziyareti yaptı. 15
Can Dündar, “Bu baskılara karşı birlikte mücadele edeceğiz.
Birlikte göğüsleyeceğiz. Hiçbir zaman yılmayacağız. Bu binalar
geçici. Bu kanallar, gazeteler geçici. Biz hep burada olacağız.
Hiçbir şekilde teslim olmayacağız. Hangi görüşten olursa olsun,
daha önceki sicili ne
olursa olsun, hangi
hükümete, partiye destek
verirse versin biz baskı
T.C. Anayasası Madde 30:
karşısında sonuna kadar
“Basın Araçlarının
direnmeye kararlıyız.
Korunması”
Pazar günü bu baskıların
“Kanuna uygun şekilde basın
bedelinin ödendiği günler
başlayacak. Zaten
işletmesi olarak kurulan
korkunun temelinde de
basımevi ve eklentileri ile
bu yatıyor” dedi.
basın araçları, suç aleti

olduğu gerekçesiyle zapt ve
Bugün ve Kanaltürk
televizyonlarını ve
müsadere edilemez veya
gazetelerini ziyaret eden bir
işletilmekten alıkonulamaz.”
diğer isim de Bugün gazetesi
yazarı Nazlı Ilıcak oldu.
Ilıcak, “Akın İpek, bu zor
dönemde dim dik durmasını başardı. Havuz medyasına dalmadan
çıkarlarının peşinden koşmadan özgürlük, ahlak ve namusun
peşinden koştu. Bu günler gelip geçecek. Biz kimleri gördük geldi
geçti. Gün gelir hesap döner. Ama bunları yapan zalimlerin
zulümleri yanlarında kalmayacak. Böyle yapanlardan hep hesap
sorulmuştur. 1 Kasım sonrası hepimiz birlikte seyredeceğiz ne
hallere geldiklerini. Medyadan çok rahatsızlar. Bu medyada her
şey özgürce sansüre uğramadan tartışılıyor. Hiç kimse bize

15 http://t24.com.tr/haber/cemaatin-en-cok-dava-actigi-gazete-olan-cumhuriyetten-cemaatnedeniyle-el-konan-koza-ipek-grubuna-ziyaret,314339

12

müdahale etmiyor. Meslektaşlarıma diyorum ki! Susma susdukça
sıra sana gelecek.” dedi. 16
ABD Büyükelçiliğinden ‘kayyum’ tepkisi
ABD’nin Ankara Büyükelçiliği’nden Koza İpek Grubu’na kayyum
atanmasıyla ilgili bir açıklama yaptı ve “Vatandaşların erişebildiği
bakış açılarının çeşitliliğinin özellikle de bir seçimden önce
azalması, kaygı verici bir durumdur.” denildi.
Büyükelçiliğin resmi Twitter hesabından yapılan açıklamada seçim
öncesine dikkat çekilerek, şu ifadelere yer verildi:
“ABD, evrensel birer hak olan basın ve ifade özgürlüğünün
sağlıklı, demokratik toplumlar için vazgeçilmezliğine güçlü
şekilde inanmaktadır. Vatandaşların erişebildiği bakış açılarının
çeşitliliğinin özellikle de bir seçimden önce azalması, kaygı verici
bir durumdur.” 17
Haber kanalları polis müdahalesine tepkisiz kaldı
Bugün TV, Kanaltürk televizyonları ile Bugün ve Millet gazetelerini de
bünyesinde barındıran Koza İpek Holding’in Ankara’daki merkezine
polisin gaz maskeleri ve
coplarla girişini canlı
olarak veren haber kanalı
PENGUEN MEDYASI
olmadı. 18
İpek medya grubu ve diğer
şirketlerin yönetimine el
koyacak kayyum heyetinin
girişi için 27 Ekim günü
saat 12 sıralarında holding
binasına gelen polis ekibine
çalışanlar tarafından
“Hırsızlar dışarı /
Kayyum dışarı / Özgür
medya susturulamaz”
sloganlarıyla tepki

Gezi Parkı protestolarının
yaşandığı saatlerde tüm
dünya medyası olayları canlı
yayımlarken CNN Türk’ün
“penguen belgeseli”
yayınlaması Türk
medyasında, kayıtsız
haberciliğin simgesi haline

16 http://www.gazeteciler.com/gundem/nazli-ilicak-bunlari-yapan-zalimlerin-zulumleriyanlarinda-kalmayacak-92132h.html
17 http://t24.com.tr/haber/abd-buyukelciliginden-koza-ipek-aciklamasi-kaygi-verici-birdurum,314350
18 http://t24.com.tr/haber/penguen-surusu-polisin-cop-ve-gaz-maskeleriyle-koza-ipekgrubuna-girisini-canli-veren-haber-kanali-olmadi,314356

13

gösterildi. Koza İpek avukatları, polisin tebligata yetkili olmadığını
belirterek belge istemeleri üzerine çıkan tartışmanın ardından, emniyet
ekipleri holding binası önünden ayrıldı.
Yaklaşık bir saat sonra bu kez coplu ve gaz maskeli Çevik Kuvvet
ekipleriyle Koza İpek Holding’in önüne gelen emniyet ekipleri, binaya
girmek istediler. Avukatların kimlik ve yetki belgesi ısrarı sürerken
“Kamu görevinin yapılmasını, yargı kararının yerine getirilmesini
engelliyorsunuz” diyen emniyet amiri, Çevik Kuvvet ekiplerine binaya
girmeleri için talimat verdi.
Talimat üzerine gaz maskeli Çevik Kuvvet ekibi holding binasının kapalı
olan cam kapısını zorla açarak içeri girdi. Bazı polisler, kapıda
direnenlerin üzerine coplarını kaldırarak yürüdü.
Türkiye tarihinde bir ilk olan bu görüntüler haber kanalları TGRT Haber,
NTV, CNN Türk, Habertürk, A Haber, 360 ve 24 TV canlı olarak
verilmedi. Kanalların bu olay sırasındaki verdiği haberler Başbakan
Ahmet Davutoğlu’nun kadınlarla buluşması ve diğer güvenlik
operasyonları oldu.

M.K. Perker, diken.com.tr, 28 Ekim 2015
http://www.diken.com.tr/28-ekim-2015-m-k-perker/

Polis’ten Bugün TV ve Kanal Türk’e kayyum operasyonu
Polis 28 Ekim sabahı erken saatlerde Şişli’deki İpek Medya binasına cop
ve biber gazı kullanarak ve kapıları kırarak girdi. Kanal ve gazete
çalışanlarından bazıları kelepçelenerek gözaltına alınırken, gün boyu
yayın yapmaya devam eden Bugün TV’nin uplink hatlarını keserek
yayınını sonlandırdı. Mahkemenin görevlendirdiği Kayyumlar binaya
polis desteği ile girerken, kanal yöneticileri de polis tarafından zorla
binadan dışarı çıkartıldı.

14

Zaman gazetesinde yer alan habere göre 19, 28 Ekim günü dakika dakika
yaşananlar şöyleydi:
06:40 - Polis konuşlandırıldı
Kayyum atanması kararı verilen İpek Medya Grubunun Şişli’deki
binası önüne saat 04.30 sıralarında çevik kuvvet polisleri ile
TOMA’lar konuşlandırıldı. Gece boyunca medya grubuna destek
vermek için bina önünde bekleyen vatandaşlar da polisin gelişini
alkışlarla protesto etti. Durumu haber olan CHP’li Tanal da bina
önüne geldi. Basın mensuplarının sorularını cevaplandıran
Mahmut Tanal, kayyum atama kararlarının hukuki olarak nasıl
tebliğ ve infaz edilmesi gerektiğini anlattı. Tanal, yapılanların
hukuki olmadığını vurguladığı konuşmasında karara itiraz süresi
dolmadan ve karar kesinleşmeden polis zoruyla bir infazın
yapılamayacağını vurguladı.
07:00 - Polis müdahale ediyor
Polis, İpek Medya binasına girmeye çalışıyor. Duruma tepki
gösteren vatandaşlara ise gaz bombası ve su sıkılıyor. Bazı polisler
ise vatandaşları darp ederek gözaltına alıyor.
07:15 - Polis, binanın kapısını kırdı
Polis, İpek Medya Grubu binasının kapısını kırdı. Binanın içine gaz
sıkıldı.
07:25 - Polis İpek Medya binasının içine girdi
Çevik Kuvvet polisi, İpek Medya Grubu binasına girdi. Bazı
çalışanlar tartaklandı.
07:30 - Kayyum, polis eşliğinde binaya girdi
Sivil giyinimli kişiler polis eşliğinde Şişli’de bulunan İpek Medya
binasına girdiler
07:40 - TOMA vatandaşlara su sıkıyor
Dışarıda polisin binaya girmesine karşı tepki gösteren vatandaşlara
TOMA, su ve biber gazı sıkıyor.
07:43 - Yarkadaş: Tarih önünde hesap verecekler
19 http://www.zaman.com.tr/gundem_polis-kapiyi-kirarak-ipek-medya-binasina-girdibugun-tvnin-yayinini-kesti_2324493.html

15

İpek Medya’nın içinde bulunan polislerin arasında basın açıklaması
yapan CHP Milletvekili Barış Yarkadaş, “İktidar bu suça
polislerinide karıştırmıştır. Utanç verici bir gün yaşıyoruz. Şu anda
Bugün TV nin özgür yayın yapmasının son dakikalarını yaşıyoruz...
28 Ekim 2015’te bu kararı veren ve uygulayanlar tarih önünde
hesap verecek.”
07:42 - Tarık Toros: Sözümüz daha bitmedi
Bugün Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Tarık Toros da yapılanlara
tepki gösterdi. Toros, yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Burası bir
tekstil atölyesi değil. Yönetime yapılan atama yönetime yapılır.
Yayın devam eder. Ama farklı bir şey yapmaya çalışıyorlar! Bizim
yayınımız eğer siyaha düşerse medya karartmasıdır. Medya
sansürüdür. Seçim operasyonudur. Buraya gelen destek olan
herkese teşekkür ederim. Şükranlarımı arz ediyorum. Ama tıpkı
binamıza girerek yaptıkları gibi, bina önünde vatandaşların elleri
arkalarında kelepçelemek sureti ile götürüldükleri gibi dakikalar
içerisinde sesimizi de kesebilirler. Ama daha sözümüz bitmedi.”
08:07 - Polis kameralara müdahale etti
Polis, dışarıda yayın yapan kameranın kablosunu çıkardı. Binanın
terasında bulunan kemaraya da müdaha eden polis, buradaki
kameranın da fişini çekti.
08:20 - Bugün muhabiri gözaltına alındı
Bugün Gazetesi muhabiri Kamil Maman, gözaltına alındı. Polis,
medya çalışanlarını binaya almıyor.
09:10 - Polis yayınları durdurmaya çalışıyor
Polisin kapıyı girerek binasına girdiği Kanaltürk’ün ve Bugün
TV’nin yayınları kesilmeye çalışıyor. Kanaltürk’te bir süre kamu
spotu yayındı. Bugün TV’de ise polisler ana kumandaya girip işlemi
yapmaya çalışıyorlar. Bugün TV Genel Yayın Müdürü Tarık Toros,
ana kumandada bulunan polislerin müdahalesini önlemeye çalıştı.
Toros, “Bu kanalın Genel Yayın Müdürü’yüm, benim istiğim dışında
yayına müdahale edilemez. Ben yayını sürdürmek istiyorum.”
diyerek tepki gösterdi.
09:15 - Kanaltürk’ün yayını kesildi
Kanaltürk’ün yayını kesildi. Ekran’da kamu spotu görüntüsü
yayınlanıyor.
16

09:34 - Bugün TV’nin ana kumandasına müdahale ediliyor
Ana kumanda odasının önündeki polis, Bugün TV’nin yayınını
kesmek için müdahale ediyor.
11:00 - MHP İl Başkanı Bülent Karataş’a polis müdahalesi
Kayyum atanan İpek Medya Grubu’nun Şişli’deki binası önüne
destek amaçlı gelen MHP İstanbul İl Başkanı Bülent Karataş’a
polis müdahale etti. Yaşanan arbadede Karataş’ın koruması
gözaltına alındı.
16:10 - Sivil polisler İpek Medya binasında
40 sivil polis, İpek Medya binasına girdi. Polisler bina içinde
dağıldı. 16 mekrekarelik reji alanından yapılan canlı yayının
durdurulacağı belirtiliyor. Yetkisiz kayyum tarafından çağrılan sivil
polisler Kanaltürk ve Bugün TV’nin uydu çıkışını engellemek için
harekete geçti.
16:33 - Kanalların yayını kesildi
Polis, Bugün TV ve Kanaltürk’ün yayını kesti. Canerzincan TV,
Bugün TV ile ortak yayına başladı. Yayının kesilmesi talimatını
veren kayyum heyeti “Karar göstermemiz gerekmiyor. Yönetim
kurulu olarak bu kararı verdik.” dedi. Bugün TV Genel Yayın
Müdürü Tarık Toros, önlerindeki ekranlar kararana kadar yayın
yapmaya devam edeceklerini, internet ve bazı mecralardan yayına
devam ettiklerini söyledi. Toros, “Sabah-ATV kanalından bantlar
geldiği ve oradan yayın yapılacağı söyleniyor” ifadelerini kullandı.

Bugün TV muhabirine ters kelepçe ile gözaltı
Zaman’da yer alan habere göre, televizyon çalışanlarından bazıları
ellerine ters kelepçe takılarak binadan çıkarıldı. Polis Bugün TV
muhabirlerinden Kamil Maman’ı gözaltına alarak Emniyet’e götürdü. 20
Polislerden AFP Fotomuhabirine Yumruk
Fransız Haber Ajansı AFP fotomuhabiri Ozan Köse, abluka altına alınan
Bugün TV binasının önünde polis tarafından darp edildi. Polis baskınını
takip eden Köse, Twitter’dan görev yaptığı sırada polisin küfürlerle

20

http://www.gazeteciler.com/gundem/gazeteci-kamil-maman-gozaltinda-92147h.html
17

birlikte yumruk attığını söyledi. Köse kendisini darp eden polise
“Yargılanacaksınız” diye seslendi. 21
Zaman muhabirine darp ve gözaltı
Kanaltürk ve Bugün TV’nin yayınlarının kayyumun kararıyla
kesilmesinin ardından medya binasının önünde bekleyen polisler Zaman
Gazetesi muhabiri Celal Kaya darp ederek gözaltına aldı.
Zaman’ın muhabirlerinden Metin Ormancı’nın telefonuna ise sarı basın
kartı olmadığı gerekçesiyle el koyuldu. Polislerin Ormancı’nın çektiği
fotoğrafları sildiği belirtildi. 22
Akın İpek’ten canlı yayında tepki görevinizin başında kalın
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kararıyla bünyesindeki şirketlere
kayyum atanan Koza-İpek Holding’in sahibi Akın İpek, Bugün TV’nin
canlı yayınına telefon ile bağlanarak gazete ve televizyon çalışanlarına
seslendi ve “Kayyumun sizi görevlerinizden alma hakkı yok.
Herkes görevinin başında kalsın. El koymalarına kanunen hiçbir
yol yok, yanlış hesap Bağdat’tan döner” dedi. 23
Demirtaş ve HDP yönetiminden İpek Medya’ya destek
İpek Medya Grubu’na destek olmak için Kanaltürk ve Bugün TV binasını
ziyaret eden HDP eş genel başkanı Selahattin Demirtaş, canlı yayına
katıldı. Demirtaş yaptığı açıklamada, “Bir hükümetin medya
mensuplarına mafyavari davranması inanılır gibi değil”
dedi. 24Demirtaş sözlerine şöyle devam etti:
“Canlı yayın esnasında medya mensuplarına mafyavari, nobranca,
toplumun gözünün içine baka baka devletin, hükümetin suç
örgütü gibi davranması inanılır gibi değil. Türkiye zaten
kurumsallaşmış bir demokrasiye sahip değildi ama talep vardı.
Sıfır sorun beklentisinde değildik ama sorunlarımızı hukuk içinde
çözebiliriz diye bir inanç vardı son yıllarda. O pratiği tümüyle
kaldıran bir hükümet var karşımızda. Yargı yanlış kararlar da
alabilir ama bunu uygularken zorbalıkla uygulamakla çalışmak
21 http://www.diken.com.tr/polislerden-afp-fotomuhabirine-yumruk-zaman-muhabirineonce-darp-sonra-gozalti/
22 http://www.zaman.com.tr/gundem_zaman-muhabirine-once-darp-sonragozalti_2324567.html
23 http://www.gazeteciler.com/gundem/akin-ipek-bugun-tv-canli-yayininda-konustugorevinizin-basinda-kalin-92152h.html
24 http://www.gazeteciler.com/gundem/demirtas-hukumetin-medyaya-mafyavaridavranmasi-inanilir-gibi-degil-92168h.html

18

suçun ve mağduriyetin katmerlenmesine yol açıyor. Kayyum
atanmasının gaspa dönüşmesi, polisin kabloları kesmesi hiçbir
yasada yok. Kayyumu atarsın, mahkeme geçici bir süre yönetici
atar. Gazlamak, coplamak, kablo kesmek, mafyavari, çetevari
usüllerdir.
Mağdur olan sadece İpek Medya değil, toplumun tamamı haber
alma hakkının engellenmesiyle karşı karşıya. İnsanların
düşüncesini beğenirsiniz ya da beğenmezsiniz, tam da buna saygı
duymaktır demokrasi.
Medya çalışanları ile İpek Medya ile yanyana olduğumuzu iletmek
için buradayız. Hükümet şunu iyi anlamalı, bu şekilde 276 değil,
400 milletvekili de kazansanız, ne size, ne bize huzur var bu
ülkede. Daha beterini de yapabilirsiniz. Talimat veriyorsunuz,
uyguluyorlar ama bu şekilde 400 vekil de kazansanız bitmiş
durumdasınız. Uzatmaları oynuyorsunuz. Çekin ellerinizi
halkların yakasından. Haddinizi bilin, hepimizin haddi hukuktur.
Herkesi terörist, bölücü, vatan haini ilan ederseniz ülkenin
sorunlarının temel odağı olursunuz. Hiçbir soruna çözüm
üretemeyerek sorun üreten bir merkeze dönüştü. Bütün bunlara
demokrasi adına yer açmakta herkes zorlanacak, bütün dünya
izliyor. AKP’nin utancıdır. Yargıyı bir partinin sopası haline
getirenlerin utancıdır.”
Dumanlı: “İpek Medya’ya tecavüz oldu! Sürüm sürüm
sürünecekler”
Kısa bir süre önce Zaman gazetesinin Genel Yayın Yönetmenliği
görevinden ayrılan Ekrem Dumanlı, Bugün TV’nin canlı yayınına
telefonla bağlandı ve kayyum atanması sonrası polis baskını ile zorla
binalarına girilmesine tepki göstererek, “Bugün maalesef İpek
Medya’ya tecavüz oldu; sürüm sürüm sürünecekler” dedi.
“Anadolu’nun bir çok şehirden insan orası kapanırsa ben
yayınlamaya hazırım diyor” diyen Dumanlı, “Türk basının içinde
bulunduğu bu penguen durumundan çıkması gerekir” ifadesini
kullandı. 25
İpek Medya: “Resmi tatil başladı, Ticaret Sicil Gazetesinde
yayımlanmadı”

25 http://t24.com.tr/haber/dumanli-ipek-medyaya-tecavuz-edildi-surum-surumsurunecekler,314478

19

Bugün TV’nin Genel Yayın Yönetmeni Tarık Toros, “Kayyum atanması
kararı ticaret sicil gazetesinde yayımlanmadan yürürlüğe
giremez. 12.05 itibariyle tebligatta bulunmuş olsalar bile 12.30
itibariyle 29 Ekim resmi tatili başladı. Ticaret sicil gazetesinde bu
yayımlanmadığı için şu anda kayyum heyetinin binamızı terk
etmesi icap ediyor” ifadesini kullandı. 26
Polis’ten Oktay Usta ve Samanyolu ekibine müdahale
Samanyolu TV’de yemek programı yapan Oktay Usta, Koza İpek Grubu’na
kayyum atanması sonrasında yaşanan olayların ardından İpek Medya
Grubu binası önüne gelerek pişirdiği pilavı dağıtmak ve İpek Medya
çalışanlarına destek vermek istedi. Ancak bu girişim sert müdahale eden
polis tarafından engellendi.
Polisin sert müdahalesi sonrasında Samanyolu TV muhabiri yere düştü ve
ayağında kırık olma ihtimalinin yüksek olduğu belirtildi. Oktay Usta ise
müdahaleden etkilenmedi. 27
Kayyumlar: “Yetkimiz gaspediliyor”
atv ve Sabah grubunun reklam koordinatörü olarak görev yapan ve Koza
Prodüksiyon ve Ticaret A. Ş.’nin yönetimine kayyum olarak atanan Ümit
Önal, yaptığı açıklama ile “Medya grubuna atanan 6 kayyum olarak
şirket binasındayız ancak bize iş yaptırılmıyor. Şu anda yetkisi,
sorumluluğu bizde fakat yayın hakları başka birileri tarafından
gasp edilmiş. Biz de tabii bu durum nedeniyle muhtemelen suç
duyurusunda bulunmak zorunda kalacağız” dedi. 28
Uplink hatları kesildi, Bugün TV karartıldı
Kanaltürk ve Bugün TV’ye sivil polislerin girmesinin ardından saat 16.36
sıralarında uydu yayını “uplink”in kapatılmasıyla kesildi. Sivil polislerin
binaya girişi sırasında Kanaltürk Genel Yayın YönetmeniTarık Toros,
rejiden canlı yayındaydı.
Toros, sivil polislerin “uydu odasına” girdiğini belirterek her an
yayınlarının kesilebileceğini kaydetti. Toros’un konuşması devam ederken
saat 16.36 sıralarında iki kanalın da ekranı karardı.

26 http://t24.com.tr/haber/ipek-medya-resmi-tatil-basladi-karar-ticaret-sicil-gazetesindeyayimlanmadi-kayyum-binayi-terk-etmeli,314488
27 http://t24.com.tr/haber/ipek-medya-grubu-onunde-pilav-dagitan-oktay-ustaya-polismudahalesi,314502
28 http://t24.com.tr/haber/eski-sabah-grubu-reklam-muduru-yeni-kayyum-ipek-medyadayayin-yetkimiz-gasp-edildi,314515

20

Her iki kanalında internet üzerinden kısa süre devam eden yayınları da
günü saat 16:50 sularında kesildi. 29
Bugün TV Genel Yayın Yönetmeni Tarık Toros görevden alındı
Bugün TV Genel Yayın Yönetmeni Tarık Toros, sivil polislerin yayın
odasına girerek, Kanaltürk ve Bugün TV’nin uydu yayınını kapattığı
esnada rejiden canlı yayındaydı.
Yayının kesilmesinin ardından polis zoruyla binadan çıkarılan Tarık
Toros, el yazısıyla kendisine tebliğ edilen bir kağıtla görevden alındı.
Toros görevden alınma kararından sonra yaptığı açıklamada, “Sizin
derme çatma yazdığınız kağıtlarla bu iş olmaz. Keşke daha fazla
yapabilseydim. Kanunsuz güvenlik gücü ile tamemen kanunsuz
bir irade beni masamdan kaldırdı. Önce elimden mikrofonumu
aldı sonra sürükleyerek çıkardı. Uyduruk bir kağıda yazdığı
uyduruk bir iki satırla işten attı. Ben hala Bugün Genel Yayın
Müdürüyüm” diye konuştu. 30
TÜSİAD’dan İpek Medya açıklaması
Türkiye Sanayici ve İşadamları Derneği TÜSİAD’dan 48 saat sonra İpekKoza açıklaması geldi. Açıklamada, “Kayyuma devir gibi bir yargısal
işlemin yerindeliği ve orantılı olmasından şüphe duyulması
hukuk güvenliği açısından ülkemizdeki iş ve yatırım ortamına
büyük zarar verir” ve “Soruşturmaların keyfiliğe yer vermeyecek
bir şekilde, hızlı ve şeffaf olarak yürütülmesi iş dünyası olarak
temel beklentimizdir.” ifadelerine yer verildi. 31
Başbakan Davutoğlu’ndan kayyum yorumu
Best FM ve Baba Radyo ortak yayınında katıldığı “Seçim Özel”
programında gündeme ilişkin soruları yanıtlayan Başbakan Ahmet
Davutoğlu, “Bu hukuki bir süreç, yani mahkemelerimizin
savcılarının, hakimlerinin takip ettiği bir süreç. Siyasal anlamda
müdahil olmamız söz konusu değil. Dolayısıyla hukuki bir süreç
kendi doğası içinde seyretmeli. Eğer buna itiraz edecek olanlar
varsa, yine hukuk içinde bunun yapılması lazım” dedi. 32

29 http://t24.com.tr/haber/eski-sabah-grubu-reklam-muduru-yeni-kayyum-ipek-medyadayayin-yetkimiz-gasp-edildi,314515
30 http://www.gazeteciler.com/gundem/bugun-tv-genel-yayin-yonetmeni-tarik-torosgorevden-alindi-92178h.html
31 http://t24.com.tr/haber/tusiaddan-48-saat-sonra-ipek-koza-aciklamasi,314524
32 http://t24.com.tr/haber/basbakan-davutogludan-kayyum-aciklamasi,314537

21

Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan kayyum yorumu
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda
gerçekleştirilen 360 ve 24 TV ortak yayınında gündeme ilişkin soruları
yanıtlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu bir yargı süreci. Yargı,
inanıyorum ki elinden geleni yapacak. Acaba niye kayyum tayin
etti yargı? Bunun üzerinde iyi düşünülmesi gerekir. Çünkü 1
numarası kaçıyor. Arkadan da diyor ki, herhangi bir usulsüzlük
söz konusu değildir diyor. O zaman niye kaçıyorsun? Kaçma kal
ülkende. Kaçıyorsa demek ki burada bir su kaçağı var. Temenni
ediyorum ki Türk yargısı adil bir şekilde bununla ilgili de
kararını verecektir. Bizim bildiklerimiz bize, ama yargının bildiği
de kendinedir” dedi. 33
Bugün ve Millet gazetelerinin baskısı durduruldu
Kayyum’un polis müdahalesi ile denetimi ele aldığı İpek Medya Grubu
bünyesindeki Bugün ve Millet gazetelerinin baskısı durduruldu.
Bugün ve Millet ekibi, kayyumun baskısını durdurduğu gazetelerin
çıkması planlanan 29 Ekim tarihli nüshasını Twitter’da yayınladı. Koza
İpek Holding’in sahibi Akın İpek de basılmayan bazı sayfaları Twitter’dan
paylaştı. 34
Bugün gazetesi genel yayın yönetmeni Erhan Başyurt görevden
alındı
29 Ekim sabahı, İpek Medya Grubu çalışanlarıyla toplantı yapan kayyum
yetkilisi, Bugün Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Erhan Başyurt’un
görevden alındığını çalışanlarına iletti. 35
Cumhuriyet: Geçmiş hesaplaşmaları konuşma günü değil
Cumhuriyet gazetesi, kayyum ataması yapılan İpek Medya Grubu’na bağlı
TV ve gazetelere polisin kapıları kırarak girmesine tepki olarak editoryal
bir başyazı yayımladı. Yazıda, “Gün geçmiş hesaplaşmaları konuşma
günü değil, saldırı hepimize, zorbaya karşı en ön safta tarafız!”
denildi.

33 http://t24.com.tr/haber/erdogandan-kayyum-yorumu-bizim-bildiklerimiz-bize-yargininbildigi-de-kendinedir,314545
34 http://t24.com.tr/haber/bugun-ve-millet-gazetelerinin-baskisi-durduruldu-sayfalartwitterdan-paylasildi,314546
35 http://www.gazeteciler.com/gundem/kayyum-bugun-gazetesi-genel-yayin-yonetmeninide-gorevden-aldi-92197h.html

22

29 Ekim günü “Bu saldırı hepimize” başlığıyla yayımlanan başyazı
şöyle:
“Cumhuriyet Gazetesi’nden okurlarına ve kamuoyuna duyuru...
Kanaltürk ve Bugün televizyonlarının ‘kayyum tayini’ bahanesiyle
polis tarafından basılması, basın ve ifade özgürlüğüne pervasız
bir saldırıdır. Bu saldırı, bir yayın grubuna yapılmış gibi görünse
de hepimize bir gözdağıdır. Bunun bilincindeyiz. Söz söyleme
özgürlüğümüze direnerek sahip çıkma kararlılığındayız. Gün;
geçmiş tartışmaları, hesaplaşmaları, ayrılıkları konuşma günü
değil, bunları özgürce konuşabileceğimiz demokratik zemini yok
etmeye çalışan zorbaya ve zorbalığa karşı birlikte olma günüdür.
Bu saldırının hesabı, elbette sorulacaktır. Cumhuriyet Gazetesi
olarak zorbaya ve zorbalığa karşı mücadelede taraf olduğumuzu
ve en ön safta yer alacağımızı okurlarımıza, kamuoyuna
duyuruyoruz.” 36
Operasyona destek: “Onlar medya değil savaş aleti”
İpek Koza Grubu’na ait televizyon ve gazetelerin susturulması birçok
yandaş yazar tarafından ‘görmezden’ gelinirken bir zamanlar Cemaat’in
önde gelen yazarları arasında yer alan Hüseyin Gülerce, Star
gazetesindeki ‘Onlar medya değil savaş aleti’ başlıklı 29 Ekim 2015
tarihli yazısında Gülen cemaatiyle ilgili ‘yasa dışı dinleme yapıldığı,
sınavlarda kopya çekildiği, Ergenekon - Balyoz davasında kumpas
kurulduğu’ iddialarını hatırlatarak, “Eğer masumsa Gülen
cemaatine sahip çıkabilirsiniz… Ama bu iddialar ciddi bugün sırf
oy endişesi ile bu yapıya destek verenler de yarın pişman
olmayacak mı?” diye yazdı.
Yazısında “Devlete savaş açanların gazete ve televizyonları medya
organı değil, savaş aletidir” değerlendirmesini yapan Gülerce, şöyle
devam etti: “Ama şu anda Doğan ve Gülen medyası, gazetecilik
mesleğinin gereğini yapmıyor. Eleştirmiyor, düşmanlık
yapıyorlar. Medya özgürlüğüne sahip çıkma gösterileri, sadece
algı operasyonlarının bir yüzüdür. Doğan ve Gülen medyası,
iktidara muhalif duruş sergilemiyor, iktidarın ne pahasına olursa
olsun devrilmesi için çırpınıyor. Üç beş gazete, televizyon patronu
geçmişte olduğu gibi hükümet yıkıp hükümet kuramaz. Bir dini
cemaat, Türkiye’yi parmağında oynatamaz.” 37
36
37

http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/398005/Bu_saldiri_hepimize.html
http://haber.star.com.tr/yazar/onlar-medya-degil-savas-aleti/haber-1065990
23

Sözcü yazarlarından ‘Ne günlere kaldık cemaati savunuyoruz’
yazısı
Sözcü yazarları Emin Çölaşan ve Uğur Dündar, Koza İpek grubuna
yapılan kayyum ataması sonrası dün gruba ait Bugün TV ve Kanaltürk
kanallarının karartılmasını eleştirdi.
Çölaşan, köşesinde “Ne günlere kaldık!.. Eskiden iktidarın tetikçisi
ve taşeronu olan cemaatle kavgalı idik. Şimdi bunca haksızlığa
uğrayınca onların yanında yer almak, onları savunmak
durumunda kalıyoruz” ifadesini kullandı.
Dündar da kendini “Tüyler ürperten görüntüler Cemaat’in zulmüne
uğramış, iğrenç kumpasların ve yaftalamaların hedefi olmuş ve
yapılanları asla unutmayıp affetmeyecek” biri olarak tanımlarken,
gelişmelere “isyan ettiğini” söyledi. 38
Basılmayan gazetenin manşetini beğenmeyen kayyum
gazetecilere hakaret edip işten attı
Koza İpek Holding bünyesindeki İpek Medya Grubu’na bağlı kayyum
ataması yapılan Bugün gazetesi yazı işlerine gelen kayyumun
gazetecilerle yaptığı toplantıda tartışma yaşandı.
Periscope yayını ile internetten canlı yayınlanan toplantı sırasında
kayyum yetkilisinin, gazetenin basımı durdurulan, ancak sosyal medyada
yayımlanan 29 Ekim tarihli “Kayyum gaspı” manşetine “rezalet” demesine
karşı çıkan ve mesai arkadaşlarına destek vermeye çalışan gazeteci Bilal
Şahin’in iş akdi toplantı sırasında sebep gösterilmeksizin fesh edildi. “Bu
mu senin namusun terbiyesiz” şeklinde konuşan kayyum, “Çık
dışarı” diyerek tecrübeli gazeteciyi kanaldan kovdu.
“Eğer bugünkü rezalet manşeti savunan varsa şimdiden konuşalım,
onlarla çalışmayız” diyen kayyum, “Evet” diye cevap veren gazetecilerin
ismini aldırdı, daha sonra polis zoruyla dışarı çıkarttı. 39
Kayyum: “Yayınlarımız milli ve ahlaki çizgide sürecek”
El konulan Bugün gazetesine atana kayyum Hasan Ölçer, “Atandığımız
gazetelerin yayınları durmayacak, bilakis Anadolu insanının
hissiyatına tercüman, ‘ahlâkî ve millî’ bir çizgide devam
edecektir” dedi.
http://t24.com.tr/haber/sozcu-yazarlarindan-kayyuma-tepki,314575
http://t24.com.tr/haber/bugun-gazetesinde-kayyum-skandali-bu-sayfayi-savunan-varmi-diye-sordu-savunan-gazetecileri-isten-atti,314578
38
39

24

Hasan Ölçer’in Twitter hesabındaki profil fotoğrafının Bugün gazetesinin
30 Ekim nüshasının sayfalarını incelediği anda çekilmesi dikkat çekti. 40

Özgür Bugün Gazetesi
Kayyuma devredilen Bugün gazetesi ekibi, görevden alındıktan sonra
gazeteye alternatif olarak ’Özgür Bugün’ isimli bir bir gazete çıkardı.
Koza İpek Holding’in sahibi Akın İpek’in Twitter hesabından paylaştığı 30
Ekim tarihli ‘Özgür Bugün’ gazetesinin manşeti ‘Kayyum Kıyımı.’ 41

40 http://t24.com.tr/haber/o-kayyum-ahlaktan-soz-etti-bugunun-yayini-ahlaki-ve-millicizgide-surecek,314676
41 http://www.diken.com.tr/bu-da-ozgur-bugun/

25

3. GAZETECİLERE TEHDİTLER
Cem Küçük’ten Nevşin Mengü’ye tehdit
Ahmet Hakan’ı “sinek gibi ezeriz” sözleri ile tehdit eden ve bu yüzden
savcıya ifade vermek zorunda kalan Star yazarı Cem Küçük, Twitter’da
ortaya atılan bir iddianın ardından CNN Türk spikeri Nevşin Mengü’yü
tehdit etti. İddiaya göre Mengü, Cem Küçük’ün telefon numarası ve ev
adresini paylaşmıştı. Mengü bu iddiayı jet hızıyla reddederek, “Bu bir
iftiradır! Kimsenin özel bilgisini hiç bir mecrada paylaşmadığım
gibi, bu bilgilere sahip de değilim” dediyse de bir işe yaramadı.
Mengü’nün kendisini hedef gösterdiğini iddia eden Cem Küçük, 24 TV’de
Ersoy Dede’yle birlikte sundukları ‘Günün Manşeti’ programında “Özür
dilemezsen geri adım atmazsan ben seni bitireceğim. Bitirdiğimi
de bütün Türkiye şahit olacak. Beni oturduğum ev adresini ortaya
çıkaracaksın, ben de sana bunun hesabını sormayacağım. Özel
hayat neymiş göreceksin, kendi özel hayatını göreceksin” dedi. 42
Nevşin Mengü ise Cem Küçük’ün sözlerine yine Twitter hesabından
yanıtladı ve “Gazetecilik hayatımı bitirecekmiş! Buyur birader
elinden geleni ardına koyma” dedi. 43
Cem Küçük’ten Fox TV çalışanlarına tehdit
Ahmet Hakan’ı “sinek gibi ezeriz” sözleri ile tehdit eden ve bu yüzden
savcıya ifade vermek zorunda kalan Star yazarı Cem Küçük, İpek
Medya’ya el konulmasının ardından destek açıklaması yapan Fox TV
çalışanı gazeteciler Fatih Portakal, Ercan Gün ve Doğan Şentürk’ü,
önce Kanal 24 ekranlarından, bir gün sonra da köşesinden hedef gösterdi.
Fox’un patronu Rupert Murdoch’ın Britanya’da kapatılan bir gazetesiyle
uydudan çıkarılan iki televizyon kanalı olduğuna dikkat çeken Küçük,
“Türk devleti, İngiliz devletinden Murdoch’un kanallarıyla ilgili
emsal kararları isteyecek. Türkiye’deki Fox TV sömürge
televizyonculuğu yapıyor. Her türlü pislik ve suça batmış FETÖ
ile işbirliği içinde olmak açık suçtur ve cezası hapistir. Bu
satırların yazarının geçmişte yazdıkları ve sonuçları ortadadır”
ifadelerini kullandı . 44
42 http://www.gazeteciler.com/tv-haber/cem-kucuk-nevsin-mengunun-gazetecilik-hayatinibitirecegim-91998h.html
43 http://www.gazeteciler.com/polemik/nevsin-mengu-patladi-buyur-birader-elindengeleni-ardina-koyma-91996h.html0
44 http://www.diken.com.tr/sahin-yazar-cem-kucuk-fox-tvyi-kafaya-koydu-kimse-medyaozgurlugu-gibi-bos-laf-etmesin/

26

ÖLDÜRÜLEN GAZETECİLER
1. HRANT DİNK DAVASI
19 Ocak 2007’de işlenen Hrant Dink cinayetini soruşturan İstanbul
Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan Gökalp Kürkçü’ün İstihbarat Daire
Başkanı Ramazan Akyürek ve C Şube Müdürü Ali Fuat Yılmazer’in 28
Mayıs’ta ek ifadesine başvurduğu Eylül sonunda medyaya yansımıştı.
Hrant Dink cinayetinde ihmali olduğu iddia edilen, dönemin İstanbul
Emniyet Müdürü Celalettin Cerrah ve İstanbul Vali Yardımcısı Ergun
Güngör ile emniyet görevlilerinin de aralarında bulunduğu 9 kamu
görevlisi hakkında açılan soruşturmaya ilişkin İstanbul Cumhuriyet
Başsavcıvekilliği’nce verilen takipsizlik kararı, Bakırköy 8. Ağır Ceza
Mahkemesi’nce 6 Haziran’da kaldırılmıştı.
Heyet, gereğinin yapılması için soruşturma dosyasının İstanbul
Cumhuriyet Başsavcılığı’na iade edilmesine hükmetmişti. İstanbul
Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Birimi savcılarından
Yusuf Doğan’a teslim edilen, Dink cinayetinde kamu görevlilerinin ihmali
olduğu iddialarına yönelik dosya ile devam eden soruşturma dosyası, tek
soruşturma dosyası olarak birleştirilmişti. Yusuf Doğan’ın Yargıtay’da
görevlendirilmesiyle dosya, aynı bürodaki görevli savcılardan Gökalp
Kökçü’ye devredilmişti.
Tek dosyayla soruşturma yürütmeye başlayan savcılık, bu soruşturma
kapsamında eski EGM İstihbarat Daire Başkanı Sabri Uzun, eski
İstihbarat Daire Başkanı Ramazan Akyürek, “Emniyetteki Paralel Yapı”
soruşturmasında tutuklu bulunan o dönem eski İstihbarat Daire
Başkanlığı C Şube Müdürü olan Ali Fuat Yılmazer, dönemin İstanbul
İstihbarat Şube Müdürü Ahmet İlhan Güler, dönemin İstanbul Vali
Yardımcısı Ergun Güngör, dönemin İstanbul Emniyet Müdürü Celalettin
Cerrah, dönemin Trabzon Emniyet Müdürü Reşat Altay ve dönemin
Trabzon İstihbarat Şube Müdürü Faruk Sarı’nın “şüpheli”, cinayet
davasının sanığı Ogün Samast’ın ise “tanık” sıfatıyla ifadelerine
başvurmuştu.
9 Polis hakkında gözaltı kararı
Savcı Kökçü, soruşturmada elde ettiği yeni delil ve tespitler
doğrultusunda, eski İstanbul İstihbarat Şube Müdürü Ahmet İlhan Güler,
eski EGM İstihbarat Dairesi Teknik Şube Müdürü Yunus Yazar, eski
27

EGM İstihbarat Dairesi Başkan Yardımcısı Coşkun Çakar, Trabzon
İstihbarat Şube Müdürü Faruk Sarı, eski EGM İstihbarat Daire
Başkanlığı C-2 Büro Amiri Yılmaz Angın, eski İstihbarat Daire Başkanlığı
C Şube Müdür Yardımcıları Bülent Demireleski ve Osman Gülbel ile polis
memurları Mehmet Ayhan ve Onur Karakaya hakkında 6 Ekim 2015
günü gözaltı kararı aldı. 45
Savcı Kökçü’nün bu kişilerle ilgili gözaltı kararını, “kişiyi tasarlayarak
kasten öldürmeye yardım, resmi belgede sahtecilik, resmi
belgenin yok edilmesi ve gizlenmesi” suçlarından aldığı öğrenilirken,
bu soruşturma kapsamında tutuklu bulunan eski EGM İstihbarat Daire
Başkanı Ramazan Akyürek ve eski Cizre Emniyet Müdürü Ercan Demir
ile polis memurları Özkan Mumcu ve Muhittin Zenit’in de yeni deliller
doğrultusunda tutuklu bulundukları cezaevinden adliyeye getirtilerek ek
ifadelerinin alınacağı belirtildi.
Hrant Dink suikasti soruşturmasında tutuklama talebiyle sevk edildikleri
hakimlikçe serbest bırakılan 9 emniyet görevlisinin ifadelerinde herhangi
bir örgütle bağlarının bulunmadığını söyledikleri de öğrenildi.
Ramazan Akyürek’in ifadesi
Ramazan Akyürek, “örgüt kurmak” ve “tasarlayarak öldürme”
suçlarından yeniden hakim karşısına çıktı. Akyürek’in ifadesinde, Hrant
Dink öldürülmeden önce Ekim 2006 tarihinde 81 ilin istihbarat
birimlerine İstihbarat Başkanı olarak imzasını taşıyan ‘Ermeni
vatandaşlarımıza yönelik tepkisel eylemler konusunda
muteyakkız bulunulması, gelişmelerin takip edilmesi bu beyanda
bilgi verilmesi’ hususunun yer aldığı bir yazı gönderdiğini, bu yazının
şuan Silivri Cezaevi’nde yatmakta olan C şube müdürü Ali Fuat Yılmazer
tarafından hazırlandığını söylediği belirtildi. 46
İfadesinde, ‘muhtemel cinayetle’ alakalı edindiği istihbari bilgileri yetkili
mercilerle paylaştığını belirten Akyürek, “Benim Ogün Samast’tan
hiçbir şekilde haberim olmadı. Cinayetin Yasin Hayal tarafından
işleneceğinden haberim vardı. Haber elemanının cinayete ortak
olacağını bilmiyordum. Cinayet büro da bunu bilmiyordu. Cinayet
esnasında orada bulunduğu ve cinayete gözcülük yaptığı iddia
edilen ve benim elemanlarım olduğu iddia edilen, soruşturma

45 http://www.gazeteciler.com/gundem/hrant-dink-cinayeti-davasinda-9-polise-gozalti91517h.html
46 http://www.gazeteciler.com/gundem/ramazan-akyurek-yasin-hayalin-dinkioldureceginden-haberim-vardi-91577h.html

28

savcısı tarafından da şahsıma gösterilen iki-üç kişinin açığa
çıkarılmasını ben de istiyorum” şeklinde konuştu.
“Erhan Tuncel ismi İstanbul’dan geldi”
Hakimlikte ifade veren dönemin Trabzon İstihbarat Şube Müdürü Faruk
Sarı’nın da, “Cinayetten hemen sonra Ogün Samast’ın ilişkide
bulunduğu Ahmet İskender, Ersin Yolcu ve Yasin Hayal’i aldık. İl
Emniyet Müdürlüğü ve İl Jandarma teşkilatındaki yetkililer
‘mülakat yapalım’ dediler. MİT personeli de bu mülakatta vardı.
Daha sonra Ogün Samast’ı alan İstanbul’a bu şahısları sorduk.
Kimliklerini bildirdik. Onlar da hiç mülakat yapmadan bize
gönderin dediler. Biz de İstanbul’a gönderdik” diye konuştuğu
öğrenildi.
Erhan Tuncel’in isminin ise İstanbul’dan kendilerine geldiğini belirten
Sarı, “Zaten son dönemlerde bize konumu ile ilgili yada genel
olarak yalan bilgiler veriyordu. Cinayete ilişkin herhangi bir
bilgisinin olmadığını söylediği anda ki Ogün Samast ve diğer
arkadaşlarının ismi ülke gündemine gelince, onlarla alakasını da
bildiğimiz için o saatten sonra bizim içinde şüpheli oldu ve takibe
başladık. Hem teknik hem de fiziki olarak takip ediliyordu” dedi.
Başsavcılık iddianameyi yeterli bulmadı
Soruşturma kapsamında ifade veren ve daha sonra haklarında yakalama
kararı çıkarılan Muhittin Zenit, Özkan Mumcu ve Ercan Demir, ‘‘cinayette
ihmalleri olduğu” gerekçesiyle, eski EGM İstihbarat Daire Başkanı
Ramazan Akyürek de ‘‘ihmali davranışla ölüme sebebiyet vermek”
suçundan tutuklanmıştı.
Cinayet döneminde İstihbarat Daire Başkanlığı C Şube Müdürü olan Ali
Fuat Yılmazer de 28 Mayıs 2015’te ‘‘suç işlemek amacıyla örgüt kurmak’’
ve ‘‘tasarlayarak öldürmeye yardım etme’’ suçlarından tutuklanmış,
soruşturma kapsamında tutuklu sayısı 5’e yükselmişti.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Bürosu
savcılarından Gökalp Kökçü tarafından Dink cinayetine ilişkin yürütülen
soruşturma tamamlandı. Savcı Kökçü, 25 şüpheli hakkında hazırladığı
iddianameyi, onay için İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderdi.
İddianameyi inceleyen Başsavcılık ise 21 Ekim tarihinde eksiklikler
bulunduğu gerekçesiyle iddianameyi savcıya iade etti. Savcının

29

eksiklikleri tamamlamasının ardından, iddianame tekrar Başsavcılığa
gönderilecek. 47
İddianamede, dönemin emniyet istihbarat dairesi başkanı Ramazan
Akyürek ile cemaat operasyonları kapsamında tutuklu bulunan
istihbarat şube müdürü Ali Fuat Yılmazer hakkında ‘kasten öldürme’
suçlamasıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası talep edilirken,
dönemin İstanbul il emniyet müdürü Celalettin Cerrah ve istihbarat
daire başkanı Sabri Uzun’un ise ‘görevi kötüye kullanma’ suçlamasından
altı yıla kadar hapisleri istendi.
Daha önce ‘tasarlayarak adam öldürmeye yardım’, ‘resmi belgede
sahtecilik’, ‘resmi belgenin yok edilmesi ve gizlenmesi’ ve ‘görevi kötüye
kullanma’ suçlarından dokuz kişi hakkında yakalama kararı çıkarılmış
ancak ifadeleri alındıktan sonra serbest bırakılmıştı. Savcı, bu dokuz kişi
hakkında yeniden yakalama emri çıkarılmasını talep etti. Bu şüpheliler;
İstihbarat Dairesi eski Başkan yardımcısı Coşkun Çakar, İstihbarat
Dairesi Teknik Şube eski Müdürü Yunus Yazar, İstanbul İstihbarat Şube
eski Müdürü Ahmet İlhan Güler, Trabzon İstihbarat Şube eski Müdürü
Faruk Sarı, polis memurları Mehmet Ayhan, Onur Karakaya,
İstihbarat Daire Başkanlığı C Şube eski Müdür Yardımcıları Bülent
Demirel ve Osman Gülbel ile C-2 Büro eski Amiri Yılmaz Angın’dı. 48

2. URFA’DA İKİ GAZETECİ BOĞAZI KESİLEREK ÖLDÜRÜLDÜ
Şanlıurfa’nın Haliliye İlçesi Atatürk Mahallesi’nde bir apartmanın ikinci
katında Suriye uyruklu yaşları 28 ila 30 arasında değişen 2 gazetecinin
evlerinde bıçaklanıp kafaları kesilerek öldürüldü.
Haftalık Arapça yayınlanan ‘Ayn Vatan’ gazetecinin yazı işleri müdürü
İbrahim Abdulkadir ile muhabiri Firaz Hamadi bıçakla boğazları
kesilerek öldürüldü. Aynı zamanda Özgür Suriye Ordusu’na üye oldukları
ileri sürülen Suriyeli gazetecilerin IŞİD militanları tarafından
öldürüldüğü sanılırken, 7 kişi gözaltına alındı. 49

47 http://www.gazeteciler.com/gundem/dink-suikasti-davasinda-mahkemeden-sok-karar91947h.html
48 http://www.gazeteciler.com/gundem/hrant-dink-suikastinda-iki-polis-sefine-muebbetistedi-92076h.html
49 http://platform24.org/guncel/1162/urfada-iki-gazeteci-bogazi-kesilerek-olduruldu

30

TUTUKLU GAZETECİLER
1. GÖZALTINA ALINAN GAZETECİLER
Çok sayıda ulusal ve uluslararası meslek örgütünün araştırma ve
raporlarına göre, gerek gözaltına alınan gerekse cezaevindeki gazeteciler
konusunda son yıllarda Türkiye, dünyada en kötü durumdaki ülkelerden
biri durumundadır.
Bu durumun başlıca sebeplerinden biri gazetecilerin medya dışı alanları
düzenleyen yasaların kapsamına dâhil edilerek yargılanması ve mahkûm
edilmesidir.
Medya mensupları Basın Yasası dışında, genellikle Terörle Mücadele
Kanunu ve Türk Ceza Kanunu’nda yer alan maddeler gereğince
gözaltına alınmakta, tutuklanmakta ve yargılanmaktadırlar.
Ekim ayında gözaltına alınan gazeteciler için de durum bundan farklı
olmamıştır.
Gazetecilerin kafasına silah dayayıp gözaltına aldı
Diyarbakır Silvan’da sokağa çıkma yasağının devam ettiği 4 Ekim günü
Özel Harekat Polislerinin operasyonunu görüntülemeye çalışan Özgür
Gün TV muhabiri Murat Demir ve DİHA muhabiri Serhat Yüce,
kamera ve makinelerine el konarak gözaltına alındı.
Olay anında, bir özel harekât polisi Özgür Gün TV muhabiri Murat
Demir’in kafasına silah dayarken görüntülendi.
DİHA’da yer alan habere göre, Özgür Gün TV tarafından çekilen
görüntüler, Murat Demir ile bir özel harekât polisinin tartışması ile
başlıyor. Görüntülerde polisin “Yasak, çekmeyeceğinizi
çekmeyeceksiniz” sözlerine gazeteci Murat Demir’in, “Tamam
çekmiyoruz” diyerek karşılık verdiği duyuluyor. Bu arada görüntülere
polislere “Sakin olun” sesleri yansıyor.
Bu sözlerin ardından sinirlenen özel harekât polisi, “Bana dayılık
yapma” diye bağırarak silahını Murat Demir’in kafasına dayıyor.
Olayın ardından Murat Demir ile Serhat Yüce, kamera ve makinelerine el
konularak gözaltına alındı. 50

50 http://www.gazeteciler.com/gundem/silvanda-polis-gazetecinin-kafasina-silah-dayadi91443h.html

31

Silvan Emniyet Müdürlüğü’ne götürülen 2 gazeteci, 5 saat sonra serbest
bırakıldı. Ayrıca gazetecilere sokağa çıkma yasağını ihlal ettikleri
gerekçesiyle 208’er lira para cezası kesildi. 51
DİHA muhabiri Yüce ve Özgür Gün TV kameramanı Demir, kafalarına
silah dayayarak gözaltına alan polis hakkında 16 Ekim günü suç
duyurusunda bulundu ancak savcılık tarafından polisler hakkında daha
önce soruşturma başlatıldığı ve dosyaya gizlilik kararı konulduğu
öğrenildi. 52
jiyan.org yazarına şafak operasyonu gözaltısı
İstanbul Emniyet Müdürlüğü Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri
23 Ekim günü düzenlediği ‘şafak operasyonu’nda jiyan.org sitesi
yazarlarından ve HDP Kahramanmaraş Milletvekili Adayı Aziz Tunç’un
oğlu Hayri Tunç’u gözaltına aldı. Tunç’un, evinde bulunan 2015 basımı
beş kitap gerekçe gösterilerek emniyet müdürlüğüne götürüldüğü
belirtildi. 53
Tunç iki gün gözaltında kaldıktan sonra “Twitter’da paylaştığı fotoğraflar
ile Allah’a Şirk koşmak, DHKC fotoğrafı yayınlayarak YDGH
propagandası yapmak, Anadolu Ajansının geçtiği fotoğrafı paylaşmak,
Hakkari ilk olarak kaymakamın paylaştığı fotoğrafı paylaşmak gibi
suçlamalara maruz kaldığını açıkladı. 54
İnci Sözlük kurucusuna Erdoğan’a hakaret gözaltısı
İnci Sözlük’ün kurucusu ve sosyal medya fenomeni Serkan İnci, 22 Ekim
günü “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla gözaltına alındığı.
Gözaltına alındığını kişisel Twitter hesabından takipçileriyle paylaşan
Serkan İnci yaşadıklarını “Cumhurbaşkanına hakaretten gözaltına
alındım. Savcıya doğru gideceğiz, bakalım sistem beni
tutuklayacak kadar saçmalıyor mu?” diye duyurmuştu. Serkan İnci
aynı gün içerisinde serbest bırakıldı. 55

51 http://www.gazeteciler.com/gundem/kafasina-silah-dayanan-gazetecilere-208-lira-ceza91488h.html
52 http://www.diken.com.tr/gazetecilerin-basina-silah-dayayip-darp-eden-polislere-gizlisorusturma/
53 http://www.diken.com.tr/istanbulda-sabah-operasyonu-hdpli-vekil-adayinin-gazetecioglu-gozaltinda/
54 http://www.diken.com.tr/jiyan-org-yazari-hayri-tunc-serbest-birakildi-allaha-sirkkosmakla-suclandim/
55 http://www.gazeteciler.com/gundem/inci-sozlukun-kurucusunda-erdogana-hakaretgozaltisi-92001h.html

32

2. HAPİSTEKİ GAZETECİLER
Tutuklu gazeteciler ile ilgili bu bölüm, BİA Medya Gözlem Temmuz,
Ağustos, Eylül 2015 Raporu’ndan alınmıştır. 56
(Değerlendirmeye, gazetecilik faaliyeti kapsamında veya Türk Ceza
Kanunu veya Terörle Mücadele Kanunu kapsamında tutuklu bulunan
gazeteciler/medya çalışanları alındı)
24 gazeteci ve 9 dağıtımcı Ekim 2015’e cezaevinde girdi. Gazetecilerin 13’ü
ve dağıtımcıların tamamı Kürt medyasından; TMK ile TCK kapsamında
“örgüt” bağlantılı olarak hapiste bulunuyor.
2014’ün aynı döneminde 19 gazeteci ve 16 dağıtımcı cezaevindeydi;
gazetecilerden 12’si ve dağıtımcıların tamamı Kürt medyasındandı.
Hapisteki 24 gazeteciden 13’ü ‘Kürdistan Topluluklar Birliği-Türkiye’
(KCK), ‘PKK’ ve ‘DYG’; ikisi ‘Marksist Leninist Komünist Partisi’
(MLKP); ikisi ‘Devrimci Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi’ (DHKP-C);
biri “Paralel örgüt”, biri ‘Direniş Hareketi’, biri ‘Türkiye Komünist
Emek Partisi/Leninist’ (TKEP/L) örgütü üyeliği kapsamında
yargılanma konusu oldu. Biri de üç örgüte birden üye olmaktan
(Ergenekon Örgütü Mersin Teşkilatı, Türk İntikam Birliği
Teşkilatı ve İç Örgüt) yargılandı.
24 gazeteciden 18’i hükümlü, ikisi halen yargılanıyor; dördü soruşturma
geçiriyor. Soruşturma geçirenlerden biri “örgüt üyeliği”, biri hem “örgüt
üyeliği hem gizli belge kullanma”, biri “gizli belge kullanma”, biri de
“örgüte yardım” şüphesiyle soruşturuluyor.
Azadiya Welat gazetesinden beş gazeteci hapiste; tamamı hükümlü; Dicle
Haber Ajansı’ndan (DİHA) biri eski muhabir toplam iki gazeteci hapiste,
ikisi de hükümlü; Özgür Halk dergisinden üç gazeteci hapiste, üçü de
hükümlü; bir Radyo Dünya yetkilisi, bir Hevi Jine dergisi yetkilisi, bir
Yeni Özgür Politika/Özgür Gündem gazetelerinin yazarı hükümlü.

56 https://bianet.org/bianet/ifade-ozgurlugu/168352-bia-medya-gozlem-temmuz-agustoseylul-2015-tam-metin

33

HAPİSTEKİ GAZETECİLER
Adı Soyadı

Kurum

Dava durumu

Ceza Süresi

Yargılandığı Dava

Ali Konar

Azadiya Welat Elazığ temsilcisi

hükümlü

7 yıl 5 ay

KCK/PKK/DYG

Erdal Süsem

Eylül hapishane dergi editorü

hükümlü

müebbet

MLKP

Erol Zavar

Odak dergisi YİM

hükümlü

müebbet

Direniş Hareketi

Ferhat Çiftçi

Azadiya Welat Antep Tems.

hükümlü

21 yıl 8 ay

KCK/PKK/DYG

Gurbet Çakar

Hevi Jine kadın dergisi YİM

hükümlü

7 yıl 6 ay

KCK/PKK/DYG

Hamit
Dılbahar
Hatice
Duman
Hidayet
Karaca
Kamuran
Sunbat
Kenan
Karavil

Azadiya Welat yazarı

hükümlü

16 yıl

KCK/PKK/DYG

Atılım sahibi yazı iş md

hükümlü

müebbet

MLKP

Samanyolu Yayın Grubu
başkanı

yargılanıyor

DİHA Çukurova eski muhabiri

hükümlü

11yıl,11ay

KCK/PKK/DYG

Radyo Dünya yönetmeni

hükümlü

19 yıl 9 ay

KCK/PKK/DYG

Mikail Barut

Özgür Halk editörü

hükümlü

7 yıl 6 ay

KCK/PKK/DYG

Mikdat Algül

Mersin Mezitli FM/Ulus gaz

hükümlü

65 yıl

Mustafa Gök

Emek ve Adalet derg ankara
tems

hükümlü

ağırlaştırılmış
müebbet

Ergenekon
Mersin, TİBT, İç
Örgüt

Tahsin
Sağaltıcı

Yürüyüş dergisi

soruşturuluyor

Nuri Yeşil

Azadiya Welad Tunceli
Temsilcisi
Yeni Evrede Mücadele Bir.
Yazıişl. Md.

Sami Tunca

hükümlü

Paralel örgüt

DHKP-C
DHKP-C

1 yıl 7 ay

yargılanıyor

KCK/PKK/DYG
TKEP/L

Özgür Halk editörü

hükümlü

7 yıl 6 ay

KCK/PKK/DYG

Azadiya Welad Adana tems

hükümlü

22 yıl 6 ay

KCK/PKK/DYG

DİHA Van muhabiri

hükümlü

4 yıl

KCK/PKK/DYG

Özgür Halk editörü

hükümlü

10 yıl

KCK/PKK/DYG

Taraf gazetesi

soruşturuluyor

Özgür Amed

Özgür Gündem gazetesi

hükümlü

Gültekin
Avcı

Bugün gazetesi

soruşturuluyor

Mohammed
İsmael
Rosool

Vice News sitesi

soruşturuluyor

Sevcan Atak
Seyithan
Akyüz
Şahabattin
Demir
Yılmaz
Kahraman
Mehmet
Baransu

3 yıl 1 ay 15
gün

Gizli belge
temin/bozma
PKK adına suç
işlemek
Örgüt
yöneticiliği, gizli
belge temini
Örgüte yardım

KCK - PKK - DYG / Hükümlüler: Ali Konar (Azadiya Welat Elazığ
temsilcisi- 7 yıl 6 ay), Ferhat Çiftçi (Azadiya Welat Antep temsilcisi- 22
yıl, 8 ay), Hamit Dilbahar/Duman (Azadiya Welat yazarı- 16 yıl),
Kamuran Sunbat (DİHA Çukurova eski muhabiri- 11 yıl, 11 ay), Kenan
34

Karavil (Radyo Dünya Yönetmeni- 19 yıl, 9 ay), Nuri Yeşil (Azadiya
Welat Tunceli temsilcisi- 1 yıl, 7 ay), Sevcan Atak (Özgür Halk dergisi
editörü- 7 yıl, 6 ay), Seyithan Akyüz (Azadiya Welat Adana temsilcisi- 22
yıl, 6 ay), Şahabettin Demir (DİHA Van muhabiri- 4 yıl), Mikail Barut
(Özgür Halk dergisi editörü- 7 yıl 6 ay), Yılmaz Kahraman (Özgür Halk
dergisi editörü- 10 yıl hapis), Gurbet Çakar (Hevi Jine dergisi yazı işleri
müdürü- 7 yıl 6 ay hapis), Özgür Amed (Yeni Özgür Politika ve Özgür
Gündem gazeteleri yazarı).
DHKP-C/Hükümlü: Mustafa Gök (Emek-Adalet dergisi Ankara
temsilcisi - ömür boyu hapis).
DHKP-C / Soruşturma aşamasında: Tahsin Sağaltıcı (Yürüyüş
dergisi muhabiri)
MLKP / Hükümlüler: Erdal Süsem (Eylül Hapishane dergisi editörü ömür boyu hapis) ve Hatice Duman (Atılım Dergisi sahibi ve yazı işleri
müdürü - ömür boyu hapis).
Direniş/ Hükümlü: Erol Zavar (Odak dergisi yazı işleri müdürü).
Ergenekon Mersin/ Türkiye İntikat Birliği Teşkilatı (TİBT) ve İç
Örgüt: Mikdat Algül (Mezitli FM genel yayın yönetmeni): 65 yıl ceza
aldı, dosyası Yargıtay’da. “Cemaat” yargıçlarını şikayet ettikten sonra
Ankara Sincan Cezaevi’ne nakledildi. Şikayeti hala sonuçsuz.
TKEP/L / Hükümlü: Sami Tunca (Yeni Evrede Mücadele Birliği Dergisi
yazı işleri müdürü)
“Paralel darbeci örgüt” yöneticiliği: Hidayet Karaca (Samanyolu
Yayın Grubu başkanı)
“Devletin gizli belgelerini tahrip/kullanma”: MehmetBaransu (Taraf
gazetesi yazarı)
“Terör örgütü yönetme”/”Devletin gizli belgelerini temin”: Gültekin
Avcı (Bugün gazetesi yazarı)
Örgüte yardım: Mohammed İsmael Rosool (Vice News tercümanı)

35

3. HAPİSTEKİ DAĞITIMCILAR-GAZETE ÇALIŞANLARI
Dokuz dağıtımcı ve çalışanın tamamı ‘KCK-PKK-DYG’ davalarından
cezaevinde bulunuyor. Dağıtımcıların sekizi hükümlü, biri yargılanıyor.
KCK-PKK-DYG / Hükümlüler: Cengiz Doğan (Fırat Dağıtım - Azadiya
Welat Nusaybin çalışanı - 3 yıl, 7 ay), Mikail Çağrıcı (Azadiya Welat
Diyarbakır dağıtımcısı, müebbet), Sibel Mustafaoğlu (Fırat Dağıtım
Antep çalışanı - 21 yıl, 6 ay), Veysi Arancak (Fırat Dağıtım İstanbul
çalışanı - 9 yıl, 8 ay, 15 gün), Salman Akpınar (Fırat dağıtım çalışanı- İki
kez müebbet ve 7 yıl 8 ay), Neval Aydın (Azadiya Welat Adana
dağıtımcısı, 7 yıl, 6 ay), Mevlüt Ayağ (Fırat Dağıtım Batman çalışanı 7
yıl 6 ay), Baran Karadağ (Azadiya Welat Erdiş Dağıtımcısı, 7 yıl 6 ay).
KCK-PKK-DYG / Yargılananlar: Mehmet Emin (Azadiya Welat
Diyarbakır çalışanı).

36

SORUŞTURMALAR, DAVALAR
1. NOKTA DERGİSİNE TOPLATMA VE ÖNLEYİCİ SANSÜR
1982 yılında kurulan ve Ercan Arıklı yönetiminde kapaklarıyla Türkiye’de
tabu sayılan pek çok konuyu tartışmaya açan haftalık dergi Nokta, son
olarak 2007 yılında Alper Görmüş döneminde Ergenekon ve Balyoz
davasına ilişkin belgeleri yayımlamış, peş peşe uğradığı soruşturmalar ve
yaşanan baskın olaylarının ardından yayın hayatına son vermişti.
Gezi Direnişi ve 17 Aralık gibi süreçlerden sonra işten atılan gazetecileri
bir araya getiren Nokta dergisi, 18 Mayıs tarihinde terkar yayımlanmaya
başlamıştı. 57
Şehit tabutu ile selfie kapağı toplatma getirdi
Derginin 14 Eylül tarihli 18. Sayısının kapağında Cumhurbaşkanı Recep
Tayyip Erdoğan’ı, arkasından geçen şehit cenazesinin önünde
gülümseyerek selfie çekiyormuş gibi gösteren fotomontaj üzerine polis
Nokta dergisi’nin Okmeydanı’ndaki ofisine baskın düzenlemişti. 58
Derginin kapak haberiyle ‘‘Cumhurbaşkanına hakaret ve terör
örgütü propagandası’’ yapıldığı gerekçesiyle İstanbul Cumhuriyet
Başsavcılığı Terör ve Örgütlü Suçlar Bürosu’nca açılan soruşturma ile
dergi toplatılırken, sosyal paylaşım sitesi Twitter’da Nokta dergisine ait
hesabına erişiminin engellenmesine karar verilmişti. 59 Kısa süre sonra
derginin internet sitesine de erişim engeli getirilmişti. 60
Erdoğan: ‘Bedelini ödeyecekler!’
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan dergi kapağı için 16 Eylül günü “Ben
bir defa şehit tabutuna sırt dönecek kadar şerefsiz değilim ama o
kapağı yapanlar, bakın bu kadar ağır konuşuyorum, şerefsizdir,
alçaktır ve benim karakterimi de onlar çok iyi bilirler. Onun için
de olması gereken neyse onu yapacağım. Hukuk içerisinde
avukatlarıma gerekli talimatı verdim, zaten gördüm, rahatsız
oldum. Ben bunları böyle ufak ufak da böyle söyleyip geçemem.
57 http://www.gazeteciler.com/gundem/nokta-dergisi-erdogan-kapagi-ile-dondu87614h.html
58 http://www.gazeteciler.com/gundem/nokta-dergisine-operasyon-iste-erdogan-selfiekapagi-90874h.html
59 http://www.gazeteciler.com/gundem/nokta-dergisinin-olay-sayisi-toplatildi-90886h.html
60 http://www.gazeteciler.com/gundem/nokta-dergisine-bir-sok-daha-90981h.html

37

(…) Bu bir defa benim şahsıma, ilkelerime, inancıma, her şeyime
saldırıdır. Ve bedelini de bunlar ödeyecekler!” diyerek tepki
göstermişti. 61
Nokta Dergisine ‘Sonunuz Madımak
gibi olur’ tehdidi
Erdoğan’ın bu sözleri sonrasında 29
Eylül günü ‘Sonunuz Madımak gibi olur’
diye tehdit alan Nokta dergisi sahibi
Cevheri Güven, Yazı İşleri Müdürü
Murat Çapan ve kurum binası için
İstanbul Valiliğinden koruma
istenmişti 62.
“AKP Günlükleri”
Nokta dergisinin 5 Ekim tarihli 21.
Sayısının kapak dosyası ‘AKP
Günlükleri’ başlığını taşıyordu.
Haberde, 7 Haziran seçim sonuçlarını
değerlendirmek için bir araya gelen AK
Parti kurmaylarına ait olduğu öne
sürülen konuşma tutanaklarına yer
verilmişti. Haberde parti kurmaylarının
“Her ne kadar yüzde 41 oy almış
olsak da biz aslında yüzde 25’lik bir
partiyiz. Son dört yıl içinde Lale
Devri yaşıyoruz ve toplumsal olanı
gözden kaçırıyoruz” dediği öne
sürülüyordu.
Haberin yayınlanmasının ardından,
AKP Genel Başkan Yardımcısı ve
Sözcüsü Ömer Çelik, kendisinin de
içinde yer aldığı konuşmalarla ilgili olarak “hayal mahsulü ve kurgu”
açıklaması yaptı. 63
Nokta dergisi, internet sitesinde söz konusu habere erişimin

http://www.haber7.com/siyaset/haber/1559544-erdogandan-skandal-kapaga-sert-cevap
http://www.gazeteciler.com/gundem/nokta-dergisine-madimak-tehdidi-91186h.html
63 http://www.karsigazete.com.tr/politika/akp-gunlukleri-haberine-erisim-engelih56455.html
61
62

38

engellendiğini duyurarak, “partide tutanakları kimin sızdırdığı için
geniş bir soruşturma açıldığını” yazdı.
“AKP Günlükleri-2”
Söz konusu haberin sansürlenmesinin ardından Nokta dergisi 12 Ekim
tarihli 22. Sayısını ‘AKP Günlükleri - 2’ başlıklı devam haberine ayırdı.
Ancak bu habere de erişim engeli gecikmedi. Nokta’nın haberinin
yayımlanan 2’nci ve henüz yayımlanmayan 3’üncü bölümü mahkeme
tarafından durduruldu.
Dergi sahibi Cevheri Güler, AKP’nin avukatlarının adliye görevlileri
eşliğinde Nokta’nın ofisine gelerek haberin linklerinin görevliler eşliğinde
sildirildiğini ifade etti ve şu tweeti attı: 64

Bu gelişmelerin ardından 20 Ekim günü derginin Twitter hesabından
yapılan açıklamaya göre Nokta’nın internet sitesi de tamamen kapatıldı.
Nokta Dergisinden kamuoyuna açıklama
21 Ekim günü dergi yönetimi bir açıklama yayımladı.
“Nokta Dergisi’ne yönelik baskılar basın tarihinin görmediği yeni
bir boyuta yükseldi.” diye başlayan açıklamada AKP Günlükleri-2
dosyasının ardından dergiye önleyici sansür uygulandığının altı çizildi ve
şöyle denildi: 65
“Ankara 21. Asliye Ceza Mahkemesi, “AKP Günlükleri
dosyalarının yayımının durdurulması, gelecek sayılarda bu ve
buna benzer yayınların yapılamaması” içerikli bir ihtiyati tedbir
kararı aldı. AKP Avukatları, Adliye Görevlileri eşliğinde
64 http://www.gazeteciler.com/gundem/akp-gunluklerini-yayimlayan-noktaya-onleyicisansur-91940h.html
65 http://www.noktadergisi.org/nokta-dergisine-yonelik-baskilar-basin-tarihiningormedigi-yeni-bir-boyuta-yukseldi.html

39

Nokta’nın ofisine gelerek, dosyaların yayınını fiilen durdurup,
gelecek sayılarda benzer haberler yayınlanamayacağına ilişkin
mahkeme kararını tebliğ ettiler.
20 Ekim akşam saatlerinde ise “noktadergisi.org” adresi erişime
tamamen engellendi. Kanun
maddesi, ilgili haber ya da yazının
linkinin engellenebileceğini
belirtirken, Sulh Ceza Hakimleri
açıkça suç işleyerek sitenin
tamamının erişimini engellediler.
Hiçbir toplatma kararı olmadan,
Nokta’nın çok satıldığı Bakırköy,
Beşiktaş gibi bölgelerde polis
memurları Nokta dergilerini
bayilerden toplamaktadır. Nokta, bu
açık hırsızlık suçu işleyen Emniyet
görevlileri, yetkisini aşarak
Nokta’nın web adresini tamamen
erişime durduran hakimler, TİB ve
BTK yetkilileri’ne yönelik ulusal ve uluslararası mahkemelerinde
ağır tazminat ve ceza davaları açtı ve açmaya devam edecek.
Nokta, yayın çizgisinden asla taviz vermeyecek, bu tip ‘beyaz
toros’ uygulamaları Nokta’yı yıldıramayacaktır.”

2. LATİF ERDOĞAN VE CEMİL BARLAS’A KASET DAVASI
Katıldıkları canlı yayında MHP İstanbul Milletvekili Meral Akşener’in
kasedi olduğunu iddiasını ortaya atan Latif Erdoğan ve Cemil Barlas
hakkında “hakaret” soruşturmasını tamamlayan Savcılık, 6 Ekim’de
“kamu görevlisine alenen hakaret” suçundan iddianame düzenledi.
Mayıs ayı başında A Haber’de yayınlanan Gece Ajansı programında,
Cemil Barlas’ın “Meral Akşener’in de mi kaseti var, nasıl ele
geçirdiler?” sorusuna Latif Erdoğan, “Cemil Bey’in dediği çok
önemli. O kaseti olan biridir ve şu an esaret altındadır” cevabını
vermişti. Akşener, Latif Erdoğan, Cemil Barlas ve iddianın konuşulduğu
program sunucusu ile televizyonun genel yayın yönetmeni hakkında

40

“iftira”, “şantaj” ve “hakaret” iddiasıyla savcılığa suç duyurusunda
bulunmuştu. 66

3. UĞUR DÜNDAR’A HAPİS CEZASI
Sözcü gazetesi yazarı Uğur Dündar, eski Ulaştırma Bakanı Binali
Yıldırım’a köşe yazısında hakaret ettiği gerekçesiyle 9 Ekim tarihinde
yapılan duruşmada, 11 ay 20 gün hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme,
hapis cezasının ertelenmesine ve 1 yıl denetim süresi belirlenmesine
hükmetti. 67

4. HASAN CEMAL’E ERDOĞAN’A HAKARET SORUŞTURMASI
12 Ağustos tarihinde T24 sitesinde yayımlanan “Akan kanın bir
numaralı sorumlusu saraydaki sultandır, nokta!” 68 ve 7 Eylül
tarihinde yayımlanan “Heyy Sen!” 69 başlıklı köşe yazılarında
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret ettiği iddiasıyla Hasan
Cemal hakkında 29 Eylül günü soruşturma açılmıştı.
Erdoğan’ın avukatları tarafından yapılan şikayette, Cemal’in, 4 yıla kadar
hapis ve “aleni yapılması durumunda altıda bir oranında ceza
artırımı” öngören TCK’nın 299. maddesi uyarınca cezalandırılması talep
edildi. Dilekçede ayrıca Cumhurbaşkanı’na “aşağılık bir şekilde iftira
edildiği” ileri sürülüyordu. 70
İki soruşturma için de 30 Eylül Çarşamba günü, avukatı Fikret İlkiz
eşliğinde ifade veren Hasan Cemal, AİHM ve Yargıtay içtihadları ışığında
yaptığı savunmada, “hakaret etmediğini, demokrasinin temeli olan
ifade özgürlüğü kapsamında gazeteci olarak eleştiri hakkını
kullandığını” vurguladı.
İki soruşturmanın sonunda Cemal hakkında ayrı ayrı takipsizlik kararı
verildi. Takipsizlik kararlarında, yazıların basın ve ifade özgürlüğü
kapsamında ve eleştiri mahiyetinde olduğu belirtildi. Savcı Umut Tepe
tarafından verilen takipsizlik kararında, “siyasetçileri ve toplum
66 http://t24.com.tr/haber/meral-aksenerin-kaseti-oldugunu-soyleyen-cemil-barlas-ve-latiferdogan-hakkinda-iddianame-hazirlandi,312013
67 http://t24.com.tr/haber/ugur-dundara-hapis-cezasi,312404
68 http://t24.com.tr/yazarlar/hasan-cemal/akan-kanin-bir-numarali-sorumlusu-saraydakisultandir-nokta,12497
69 http://t24.com.tr/yazarlar/hasan-cemal/heyy-sen,12679
70 http://t24.com.tr/haber/hasan-cemale-ikinci-erdogan-sorusturmasi-asagilik-birsekilde,311266

41

önünde bulunan tanınmış kişileri eleştiri sınırlarının normal
bireye göre daha geniş olduğu” vurgulandı. 71

5. NECATİ DOĞRU’YA ERDOĞAN’A HAKARETTEN HAPİS
Sözcü gazetesi yazarı Necati Doğru’ya Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a
hakaretten 11 ay 20 gün hapis cezası verildi. 9 Ekim tarihli köşe yazısında
aldığı cezayı yazan Doğru “Ne diyeyim! Ne yazsan hakaret. Sadece
sahte övgü isteniyor. O da bizde yok” dedi. 72

6. TAKVİM GAZETESİNE YALAN HABERDEN MAHKUMİYET
Takvim, Doğan Holding Onursal Başkanı Aydın Doğan’ın kişilik haklarını
ihlal etmek suçundan 9 Ekim günü görülen duruşmada 7 bin lira tazminat
ödemeye mahkûm edildi. 73
Takvim gazetesinde 3 Ocak 2015 tarihinde ‘Sarıgül ödemedi Hürriyet
manşetle saldırıya geçti’ ve ‘12 milyon lira Şişli’ye bomba gibi
düştü’ başlıklı haberler üzerine Aydın Doğan’ın avukatları dava açmıştı.
İstanbul 24’üncü Asliye Hukuk Mahkemesi yayın yolu ile kişilik haklarına
saldırı yapıldığına kanaat getirerek Turkuvaz Gazete Basım Dağıtım A.Ş.
ile haberi yapan Mevlüt Yüksel’in, 7 bin TL tazminat ödemesine karar
verdi. Tazminatın 3 Ocak 2015’ten itibaren yasal faiziyle ödenmesine
hükmedildi.
Kararda, “Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, yayın yolu ile kişilik
haklarına saldırının varlığı, sonucuna göre davacı taleplerinin
haklılığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır” denildi.

7. BÜLENT KENEŞ’İN TUTUKLANMASI
Today’s Zaman Genel Yayın Yönetmeni Bülent Keneş, Cumhurbaşkanı
Tayyip Erdoğan’ın avukatları tarafından yapılan suç duyurusu nedeniyle
başlatılan soruşturma kapsamında 8 Ekim tarihinde ifade vermek için
gittiği savcılık tarafından tutuklanma talebiyle mahkemeye sevk edildi.

71 http://t24.com.tr/haber/erdogana-hakaret-ettigi-iddiasiyla-hasan-cemale-acilan-ikisorusturmada-takipsizlik-karari-verildi,313245
72 http://www.sozcu.com.tr/2015/yazarlar/necati-dogru/11-ay-hapis-yedim-2-954985/
73 http://www.hurriyet.com.tr/gundem/30268106.asp

42

İstanbul Basın Savcısı Umut Tepe şikayet üzerine Today’s Zaman Genel
Yayın Yönetmeni Bülent Keneş hakkında soruşturma başlattı. Attığı 14
tweet ve CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun tweetini paylaştığı
gerekçesiyle suçlanan Bülent Keneş, bugün avukatı ile birlikte ifade
vermek için Çağlayan Adliyesi’ne gitti. Burada ifade veren Keneş,
hakkındaki suçlamaları reddetti, paylaşımlarının Cumhurbaşkanı’na
hakaret kapsamında olmadığını sadece ifade özgürlüğü kapsamında
eleştirilerini dile getirdiğini savundu. Ancak savcı Tepe, Keneş hakkında
tutuklama talep etti. Keneş Nöbetçi 4. Sulh Ceza Hakimliği’nde Hakim
Recep Uyanık’a ifade veren Keneş, adli kontrol şartı ile hakkında yurt dışı
yasağı konularak serbest bırakıldı. 74
Keneş’in mahkemece serbest bırakılmasına savcılık tarafından yapılan
itiraz ertesi gün kabul edildi. Mahkeme 9 Ekim günü Keneş hakkında
tutuklamaya yönelik yakalama kararı çıkardı. Yakalama kararının
ardından polis ekipleri Keneş’i gözaltına almak üzere Zaman binasına
gitti. 75
Gazetenin Yenibosna’da bulunan binasında gözaltına alınan Keneş
yaklaşık 200 kişilik bir grubun attığı sloganlar eşliğinde Emniyet’e
uğurlandı.
Keneş, gazete bahçesinde, “Demokrasi ve özgürlük mücadelesi
sizlere emanet, hepinizden Allah razı olsun” dedi. 76
ABD Halkla İlişkilerden Sorumlu ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Doug
Frantz, Bülent Keneş’in gözaltına alınmasına Twitter hesabından sert
tepki gösterdi.
2000-2005 arasındaki dönemini New York Times’ın İstanbul Büro Şefi
olarak görev yaptığı Türkiye’yi yakından tanıyan, 11 Eylül saldırıları
sonrasındaki haberciliği ile Pulitzer ödülü almış 35 yıl gazetecilik yapan
Frantz, “Türk arkadaşlarıma hatırlatırım ki GAZETECİLİK SUÇ
DEĞİLDİR ve Bülent Keneş bir tweet atmasından dolayı
tutuklandı. Bu demokrasi değildir.” ifadesini kullandı. 77

74 http://t24.com.tr/haber/gazeteciye-tutuklama-talebi-yurtdisi-yasagi-ve-adli-kontrol-iletweet-kusatmasi,312256
75 http://www.gazeteciler.com/gundem/bulent-kenes-bir-kez-daha-gozaltinda-91627h.html
76 http://www.gazeteciler.com/gundem/bulent-kenese-serbest-birakildi-91762h.html
77 http://t24.com.tr/haber/todays-zamanin-genel-yayin-yonetmeni-bulent-kenesegazetenin-onunde-gozalti,312429

43

Keneş, 14 Ekim günü avukatının İstanbul 7. Sulh Ceza Hâkimliğine
kararın yeniden gözden geçirilmesi talebi ile verdiği dilekçe sonrasında
tahliye edildi. 78

8. TGC VE TGS’DEN BASIN KARTI YÖNETMELİĞİ İÇİN İPTAL
DAVASI
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) ve Türkiye Gazeteciler Sendikası
(TGS), Başbakanlık tarafından verilen ve gazetecilerin tüm kamu
kuruluşlarında ‘gazeteci’ olarak tanınmasını sağlayan ‘basın kartı’na
ilişkin yönetmelikte yapılan değişikliğin iptali için 15 Ekim günü dava
açtı.
Dava dilekçesinde “Hiçbir hukuksal gerekçeye dayanmayan,
Türkiye’nin en çok sarı basın kartı üyesine sahip davacılardan
görüş dahi alınmadan çıkarılan yönetmelik tamamen siyasi
gerekçeyle değiştirilmiştir” denildi.
Basın Kartı Komisyonu’na üye olan gazetecilik meslek örgütlerinin görüşü
alınmadan 28.08.2015 tarihinde çıkarılan Basın Kartları Yönetmeliği’nin
iptali için, TGC ve TGS’nin 14 Ekim 2015 tarihinde açtığı davada
yönetmeliğin davacıların görüşüne dahi başvurulmadan idarenin keyfi
tutumuyla hazırlandığı vurgulandı. 79

9. EKREM DUMANLI’YA ERDOĞAN’A HAKARET DAVASI
Ekrem Dumanlı’ya ve editör İbrahim Türkmen’e Today’s Zaman
gazetesindeki bir haber yüzünden 4 yıl hapis istemiyle
‘Cumhurbaşkanı’na hakaret’ suçlamasıyla dava açıldı.
Today’s Zaman’da 9 Ocak 2015 tarihinde yayımlanan “Erdoğan slams
terrorist attack launched by Boko Haram militans” başlıklı haber
üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın avukatının şikâyeti üzerine, Zaman
gazetesinin gazetenin eski Genel Müdürü Ekrem Dumanlı ve editör
İbrahim Türkmen hakkında 15 Ekim tarihinde “Cumhurbaşkanı’na
hakaret” suçundan dava açıldı. 80

http://www.gazeteciler.com/gundem/bulent-kenese-serbest-birakildi-91762h.html
http://www.sozcu.com.tr/2015/gunun-icinden/basin-karti-yonetmeligine-dava-960441/
80 http://t24.com.tr/haber/ekrem-dumanliya-4-yil-hapis-istemiyle-cumhurbaskaninahakaretten-dava,312953
78
79

44

Dumanlı Twitter hesabından kendisinin Zaman gazetesi Genel Yayın
Müdürü olduğunu, davanın ise Today’s Zaman gazetesindeki bir haber
yüzünden açıldığını duyururken, söz konusu gazetenin künyesinde de
“ChiefExecutive Officer” ünvanı ile yer aldığı ortaya çıktı. 81

10. HÜRRİYET’E ANKARA KATLİAMI SORUŞTURMASI
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Ankara katliamına ilişkin 15 Ekim’de
Hürriyet gazetesinin internet sitesinden yayınlanan bir haber dolayısıyla
soruşturma başlattı.
Hürriyet bu gelişmeyi, ‘Soruşturan Hürriyet’e soruşturma’ diye
duyururken, söz konusu bilgileri basınla paylaşan kamu görevlileri
hakkında da soruşturma başlatıldı. 82

11. RAGIP ZARAKOLU’YA TERÖR ÖRGÜTÜ SORUŞTURMASI
Gazeteci ve insan hakları savunucusu Ragıp Zarakolu’ya, Danimarka
üzerinden Kürtçe yayın yapan ve 2012’de kapanan Roj TV’ye beş yıl önce
verdiği röportaj gerekçe gösterilerek, Roj TV muhabiri olmak ve terör
örgütü üyeliği suçlamasıyla soruşturma açıldı.
23 Ekim’de Bianet’in haberleştirdiği soruşturmada ‘TV kanalı, telefonla
kendisiyle bağ kurduğuna göre, kendisinin bu TV kanalının
muhabiri olduğu, bu TV kanalının da iddiaya göre, terör örgütüne
ait olduğu, dolayısıyla kendisinin de terör örgütü üyesi olduğu’
öne sürülen Zarakolu ise ifadesinde “1968’den bu yana, 40 küsür yıldır
gazetecilik yapıyorum. Görüş verdiğim ulusal ve uluslararası
basının sayısını hatırlamıyorum. Arayan hiçbir kanala rengini,
ırkını ya da siyasi görüşünü sormadım” dedi. 83

12. AHMET ALTAN’A ERDOĞAN’A HAKARET SORUŞTURMASI
Yazar ve gazeteci Ahmet Altan hakkında, “Cumhurbaşkanı’na hakaret”
suçundan 28 Ekim günü iki soruşturma başlatıldı. Soruşturmalardan biri
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talebi üzerine açılırken, diğeri
81 http://www.gazeteciler.com/gundem/ekrem-dumanli-todays-zamanin-nesi-olur91802h.html
82 http://www.hurriyet.com.tr/sorusturan-hurriyete-sorusturma-30331485
83 http://bianet.org/bianet/medya/168614-ragip-zarakolu-na-roj-tv-muhabirligisuclamasiyla-sorusturma

45

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün suç duyurusu üzerine
başlatıldı.
Erdoğan adına suç duyurusunda bulunan avukatı tarafından
grihat.com’da “Saraylarda oturabilmek için gececik çocukları
öldürtüyorlar” başlığıyla yayımlanan 13 Nisan 2015 tarihli söyleşinin
haber niteliği taşımadığı, içerikte “Cumhurbaşkanı’na hakaret edildiğini”
savundu.
Suç duyurusunda Altan’ın söyleşisinde yer alan “Kürtlere, ‘barış
istiyorsanız faşist bir diktatörlüğü kabul edin’ diyor. Bu, ahlaksız
bir tekliftir” sözlerini de alıntılayan Özel, Ahmet Altan’ın sözlerinin
“tahammülü imkansız, hakaret ve ithamları içerir yalan iddialara
dayalı paylaşımlar” olduğunu ileri sürdü.
Ahmet Altan hakkında açılan ikinci soruşturma Adalet Bakanlığı Ceza
İşleri Genel Müdürlüğü’nün Altan’ın 1 Eylül 2015’te Bugün TV’de Tarık
Toros’un ve 2 Eylül’de Samanyolu TV’de Metin Yıkar’ın sorularına verdiği
yanıtların hakkındaki 4 Eylül 2015 tarihli suç duyurusu üzerine
başlatıldı. 84

13. PERİHAN MAĞDEN’E ERDOĞAN’A HAKARET
SORUŞTURMASI
Nokta dergisi yazarı Perihan Mağden hakkında, Cumhurbaşkanı’na
hakaret iddiasıyla 29 Ekim günü soruşturma başlatıldı. Savcılık’tan
gönderilen yazıda, Mağden hakkında başlatılan soruşturmaya kaynak
olarak 15 Eylül tarihinde Yurt gazetesinde yayımlanan bir haber
gösterildi. Yurt gazetesinin, Nokta dergisinde yayımlanan bir yazısından
alıntı yapmış olabileceğini belirten Perihan Mağden, açılan soruşturmayla
ilgili olarak, “Bekliyordum” yorumunu yaptı. 85

84 http://t24.com.tr/haber/erdogan-ve-bakanlik-sikayet-etti-ahmet-altanacumhurbaskanligina-hakaret-sorusturmasi-acildi,314495
85 http://t24.com.tr/haber/perihan-magdene-de-cumhurbaskani-erdogana-hakarettensorusturma,314535

46

YASAKLAMALAR, ENGELLEMELER
1. CÜNEYT ÖZDEMİR’İN HESABINA ENGELLEME
Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nın, gazeteci Cüneyt Özdemir’in
Twitter hesabına erişimin engellenmesini istediği, mahkemenin ise bu
talebi reddettiği ortaya çıktı. 86
Türkiye’de kayıtlı 12 milyon Twitter kullanıcısı olduğunu ve kendisini 4
milyon kişinin takip etttiğini belirten Özdemir, “Bana yasak
koydurmak, neredeyse Türkiye’de Twitter’ın üçte birini kapatmak
demek” ifadelerini kullanırken, son birkaç aydır Twitter’da yaptığı
paylaşımları şöyle anlattı: “Çatışma döneminin başladığı son birkaç
aydır siyasi mesajlar atmıyorum. Sadece sevdiğim filmleri,
kitapları, Instagram’da çektiğim fotoğrafları paylaşıyorum.”
Özdemir, şöyle devam etti: “Endişe verici olan şu açıkçası… Terörle
mücadelenin arttığı bugünlerde eğer TİB işini gücünü bırakıp
Türkiye’nin en tanınmış gazetecilerinden birinin sosyal medya
hesabını kapatma derdine düştüyse, bunu kara kara
düşünmeliyiz. TİB’in varlığından, şu andaki bürokrasinin çalışma
biçimine, Türkiye’de demokrasi ve hukukun işletilme şekline
kadar vahim bir tablo içindeyiz.” 87

2. ANKARA KATLİAMI SONRASI “ELEŞTİRİ” VE YAYIN YASAĞI
10 Ekim 2015’te yerel saatle 10:04 civarında Ankara Garı kavşağında
düzenlenen Cumhuriyet tarihinin en ölümcül bombalı intihar saldırısı
sonucu 104 kişi yaşamını yitirmişti. DİSK, KESK, Türk Tabipleri Birliği,
TMMOB, HDP ve pek çok sivil toplum örgütünün katılımıyla
düzenlenmesi planlanan Barış Mitingi başlamadan yürüyüş alanına kortej
hâlinde ilerleyen grupların bulunduğu Tren Garı kavşağında, 3 saniye
arayla 2 patlama gerçekleşti. Patlamanın ardından ambulanslardan
meydana ulaşan polis ile yaralılara yardım etmek isteyen göstericiler
arasında gerilim yaşanmış, polis gruba tazyikli su ve biber gazı ile
müdahale etmişti.
86 http://www.gazeteciler.com/gundem/tib-cuneyt-ozdemirin-hesabi-icin-engelleme-istedi91494h.html
87 http://www.gazeteciler.com/gundem/cuneyt-ozdemir-catismalardan-beri-siyasi-tweetatmiyorum-91540h.html

47

Saldırı sonrası RTÜK tarafından yayın kuruluşlarına geçici yayın yasağı
getirilmiş 88 ve internet servis sağlayıcıları tarafından Twitter, Facebook
gibi bazı sosyal medya sitelerine erişim engeli uygulanmıştı. 89
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talebi üzerine alınan yayın yasağının
canlı bombayla irtibatlı şüphelilerin yakalanmasının ardından
kaldırılacağı bildirildi.
Yayın yasağının en önemli unsuru, haber, röportaj ile birlikte “her tür
eleştiri”nin de yasak kapsamında sayılmasıydı. Cumhuriyet Savcısı Tekin
Küçük imzalı kararda, “Soruşturma dosyası kapsamı hakkında
yazılı, görsel, sosyal medya ile internet ortamında faaliyet
gösteren her türlü medyada her türlü haber, röportaj, eleştiri ve
benzeri yayınların yapılmasına yasaklanmasına karar
verildiğinden, söz konusu kararın infaz edilmesi için gereği rica
olunur” denilmişti.
Bu kararın, kamuoyunun haber alma hakkını kısıtladığını ve halkı
gerçekleri öğrenmekten yoksun bıraktığını dile getiren bazı hukukçular,
yayın yasağını sansür ve “basın ve ifade özgürlüğüne en sert
müdahalelerden biri” olarak tanımladı. 90 Cumhuriyet gazetesi ise bu
yayın yasağına uymama kararı aldığını açıkladı. 91
Ankara Barosu, 6. Sulh Ceza Hakimliği’nin aldığı yayın yasağının “hem
halkın haber alma özgürlüğüne, hem de anayasa ile güvence
altına alınmış basın ve ifade özgürlüğüne aykırı olduğu”
gerekçesiyle 7. Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurarak resmen itirazda
bulundu. 92
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, yayın yasağını 19 Ekim 2015’te kaldırdı
ve canlı bombalardan birinin kimliğini açıkladı. 93
Açıklamada yayınlar nedeniyle olayla irtibatlı olduğu düşünülen 9
zanlının da kaçtığı ifade edildi ve şöyle denildi:
“Şüphelilerin yerlerinin tespit edilip, yapılacak operasyonlarla
gözaltına alınma işlemlerinin gerçekleştirilmesine çaba
88 http://www.radikal.com.tr/turkiye/rtukten-ankaradaki-patlamaya-yayin-yasagi1449240/
89 http://www.independent.co.uk/news/world/europe/ankara-terror-attack-turkey-censorsmedia-coverage-of-bombings-as-twitter-and-facebook-blocked-a6689036.html
90 http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/388193/Hukukculardan_cok_sert_
yasak_tepkisi.html
91 http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/387947/En_genis_kapsamli_yayin_yasagi
_Ankara_katliamina.html
92 http://t24.com.tr/haber/ankara-katliamina-yayin-yasagina-itiraz,313112
93 http://www.milliyet.com.tr/ankara-saldirisi-ile-ilgili-yayin-gundem-2134493/

48

gösterildiği sırada, bazı basın yayın organları sorumsuzca
davranarak, bir kısım şüphelilerin ad ve soyadlarının baş
harflerini yazmak suretiyle haber yapmaları neticesinde,
bombalama eylemi ile kuvvetli irtibatları olduğu düşünülen 9
kişinin kaçmasına sebep olmuşlardır. Kaçan kişiler hakkında Sulh
Ceza Hakimliğinden ‘Yoklukta tutuklama” alınmıştır.”

M.K. Perker, Hürriyet, 19 Ekim 2015

3. CEMAAT KANALLARINA YAYIN ENGELİ
27 Eylül günü TTNet’in dijital yayın platformu TİVİBU, Fethullah Gülen
Cemaati’ne yakınlığıyla bilinen Bugün TV, Samanyolu Haber ve
Mehtap TV’nin yayınlarına son verilmesi sonrasında Cemaat kanallarına
bir darbe de Digiturk’ten geldi.
Samanyolu TV, Mehtap TV, S Haber (Samanyolu Haber),
Kanaltürk, Bugün TV, Yumurcak TV ve Irmak TV kanallar, bir
soruşturma gerekçe gösterilerek Digiturk’ten çıkarıldı. 94
TMSF bünyesinde faaliyet gösterirken Katarlı bir medya şirketine satılan
ve 2 milyon 700 bin abonesi bulunan Digitürk’ün resmi internet sitesinden
konuyla ilgili yapılan açıklamada, “Değerli müşterilerimiz, Ankara
Cumhuriyet Başsavcılığı, ‘Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlar
Soruşturma Bürosu’ tarafından yapılan bir soruşturma ile ilgili
94 http://www.gazeteciler.com/tv-haber/digiturkten-gulen-cemaatine-buyuk-darbe91547h.html

49

olarak şirketimize resmi bir yazı tebliğ edilmiştir. Söz konusu
yazının içeriği gereği yasal zorunluluktan dolayı Kanaltürk,
Samanyolu TV, Mehtap TV, S Haber, Bugün TV, Yumurcak TV ve
Irmak TV kanalları platformumuzdan çıkarılmıştır” denildi.
Yedi televizyon kanalı, Digitürk, Tivibu ve Turkcell TV’den sonra 12 Ekim
günü de Teledünya ve Kablo TV tarafından da platformdan çıkartıldı.
Müşterilerine net bir açıklama yapamayan iki platform, kamu şirketi
Türksat bünyesinde bulunuyor. 95
Bu gelişmelerin ardından Bugün TV ve Kanaltürk’ün Türksat
uydusundan da çıkarılması için iki kanala Türksat Uydu Haberleşme ve
Kablo TV İşletme AŞ’den gönderilen yazıyla süre verildi. Bir aylık süre
sonunda sözleşmelerinin feshedileceği iletildi. 96
Operasyonun arkasındaki isim ortaya çıktı: Varank
7 televizyon kanalının Digitürk, Tivibu ve TÜRKSAT'tan çıkarılması
medyada yankı uyandırırken, alınan kararın arkasındaki ismin
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın danışmanı ve TÜRKSAT Yönetim
Kurulu Üyesi Mustafa Varank olduğu ortaya çıktı.
24 Ekim günü Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan bir haber ve videoya
göre, 2 Şubat günü TRT’de gerçekleşen yayın öncesinde Varank’ın
programa katılan gazetecilerle "Dedim ki şunların kanalını
TÜRKSAT'tan kaldıralım. O zaman bakan dedi ki 'Ya çok laf olur'.
Daha iyi olurdu" şeklinde konuştuğu ortaya çıktı. 97
Hürriyet gazetesi yazarı Akif Beki, dönemin Yeni Şafak gazetesi yazarı
Hilal Kaplan, Star gazetesi yazarı Saadet Oruç ve Sabah gazetesi yazarı
Mahmut Övür’ün Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a sorular sorduğu
programın başlamadan önceki kamera arkası görüntülerde Mustafa
Varank önce, “Sayıştay’ın TÜRKSAT Yönetim Kurulu üyelerine
10’ar bin TL maaş verilmesini mevzuata aykırı bulduğu,
Erdoğan’ın başdanışmanları Mustafa Varank ve Şenol Kazancı’nın
da aralarında bulunduğu isimlere ödenen yüksek ücretin, eski
Ulaştırma Bakanı Lütfi Elvan’a takıldığı” ile ilgili habere değiniyor.

95 http://www.gazeteciler.com/gundem/cemaat-kanallarina-digiturkten-sonra-simdi-dekablo-tv-ve-teledunya-darbesi-91681h.html
96 http://www.bugun.com.tr/gundem/bugun-tv-ve-kanalturk-icin-1882818.html
97 http://www.gazeteciler.com/gundem/cemaat-kanallarina-varank-operasyonu-ogoruntuler-ortaya-cikti-92040h.html

50

Varank bununla ilgili Sayıştay raporunun 2013 raporu olduğunu,
kendisinin 2014’te TÜRKSAT’a başladığını belirtiyor. Akif Beki de
Varank’a “Sallıyorlar” diye destek çıkıyor.
Ardından Ulaştırma Bakanı Lütfi Elvan’la cemaate yakın olduğu
düşünülen kanallarla ilgili konuştuğunu belirten Varank, “Suç bizde
ama. Ben dedim ki şunların kanalını TÜRKSAT’tan kaldıralım.
Özel şirket abi. O zaman bakan dedi ki ‘Ya çok laf olur. Bilmem ne
olur şimdi’. Daha iyi olurdu” diyor.
Beki ve Varank arasında geçen ikili konuşmaya bu esnada Hilal Kaplan
da dahil oluyor ve “Katılıyorum çok merhametli gidiliyor” yorumunu
yapıyor.
Varank da ardından TÜRKSAT’ın özel şirket olduğunu vurgulayarak,
“Özel şirketiz abi. Beğenmedik şimdi de itibarımızı zedeleyen
haberler yapıyor kurumun itibarını...” diyerek kanalların
kaldırılması için gerekçe sıralıyor.

M.K. Perker, diken.com.tr, 24 Ekim 2015
http://www.diken.com.tr/24-ekim-2015-m-k-perker/

4. İNTERNET ERİŞİM ENGELLERİ
Engelliweb.com sitesindeki istatistiklere göre şu an Türkiye’de erişimine
engel olunan site sayısı 105 bin 894. 98
Aynı sitenin verilerine göre erişim engeli ile ilgili en çok talep
Telekomünikasyon İletişim Kuruku Başkanlığı’ndan geliyor.
98

http://engelliweb.com/istatistikler/
51

Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı tarafından birçoğu haber içeriği
üreten internet sitelerine yönelik erişim engellemeleri artarak sürüyor.
Sırf 20 Ekim’den 25 Ekim’e kadar geçen 4 günlük süre içinde, 12 haber
sitesi ve bloğu engellendi. 99

Engeli aşmak için isimlere eklenti yapılıyor
Nokta dergisinin internet sitesi, Jiyan.org, Sendika.org, Hakkarimedya
gibi sitelerin yer aldığı bu engellenenler listesine son olarak
siyasihaber.org adresi üzerinden yayın yapan internet gazetesi de eklendi.
Engellenen siteler, kullanıcıların alışkın oldukları adreslerine küçük
eklemeler yaparak sansürü aşmaya çalışıyor. Sendika.org’un URL’si
sekizinci kez engellemeye uğrarken Sendika.org yayın kurulu şimdi
“sendika7.org” adresi üzerinden yayına devam ediyor. Erişimi dün

99

http://www.noktadergisi.net/dort-gunde-12-haber-sitesine-erisim-engeli.html
52

engellenen Siyasi Haber gazetesinin yayın kurulu ise yayına
“siyasihaber1.org” sitesi üzerinden devam ettiklerini duyurdu.
5. NOKTA DERGİSİNE ERİŞİM ENGELİ
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın cenazelerle selfie çekerken
resmedildiği kapağı nedeniyle toplatılan Nokta dergisinin, internet sitesi
‘AKP Günlükleri’ başlıklı haberleri nedeniyle 14 Ekim günü erişime
engellendi.
Nokta dergisinin kapağında yer alan ‘AKP Günlükleri’ başlıklı haberde,
7 Haziran seçim sonuçlarını değerlendiren parti kurmaylarına ait olduğu
öne sürülen özeleştirilerin de yer aldığı ifadelere yer verilmişti.
Söz konusu haberin sansürlenmesinin ardından Nokta dergisi bu hafta da
‘AKP Günlükleri-2’yi yayınladı. Ancak bu habere de erişim engeli
gecikmedi. Nokta’nın haberinin yayımlanan 2’nci ve henüz
yayımlanmayan 3’üncü bölümü mahkeme tarafından durduruldu.
Dergi sahibi Cevheri Güler, AKP’nin avukatlarının adliye görevlileri
eşliğinde Nokta’nın ofisine gelerek haberin linklerinin görevliler eşliğinde
sildirildiğini ifade etti.
Bu gelişmelerin ardından derginin Twitter hesabından yapılan
açıklamaya göre Nokta’nın internet sitesi de tamamen kapatıldı. 100

6. JİYAN.ORG’A ENGELLEME
Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB), haber sitesi jiyan.org’a
erişimi 24 Ekim 2015 itibariyle engelledi. 101
TİB’in internet sitesinde yasak kararı şöyle duyuruldu: “5651 sayılı
Kanun uyarınca yapılan teknik inceleme ve hukuki
değerlendirme sonucunda bu internet sitesi (jiyan.org)
hakkındaki Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nın 23/10/2015
tarih ve 490.05.01.2015.-242529 sayılı kararına istinaden
Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı tarafından İDARİ TEDBİR
uygulanmaktadır.”
Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB) tarafından hakkında erişim
engeli kararı alınan haber sitesi jiyan.org, sansürü aşmak için
okuyucularına Youtube kanalı üzerinden seslendi. 102
100
101

http://www.cnnturk.com/turkiye/noktanin-internet-sitesine-erisim-engellendi
http://www.diken.com.tr/tibden-bir-sansur-karari-daha-jiyan-orga-erisim-engellendi/
53

Kamera karşısına geçen Jiyan editörlerinden Efe Kerem Sözeri, şunları
söyledi: “Merhaba. Ben jiyan.org editörlerinden Efe Kerem Sözeri.
Bildiğiniz gibi jiyan.org adresi dün gece itibariyle Türkiye’den
erişime kapatıldı. Normal bir internet bağlantısıyla sitemize
girmeye çalışan ojuyucular, sansürlendiğimiz haberini dahi
okuyamıyorlar şu anda. Siz okuyamıyorsanız biz size okuruz.”

7. CUMHURİYET’E SALDIRI HAKKINDA YAYIN YASAĞI
Gaziantep’te 31 Ekim günü, üzerlerinde Cumhuriyet gazetesinin adresi
çıkan iki IŞİD üyesinin yakalanması olayı ile ilgili Gaziantep 1. Sulh Ceza
Hakimliği’nin kararıyla yayın yasağı getirildi.
Yasak, yazılı, görsel ve sosyal medya ile internet ortamında yayınların
yapılan yayınları kapsıyor. Yasak, Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK)
tarafından “Gaziantep Gazi Muhtar Paşa Bulvarı Çetinkaya
Kavşağı üzerinde meydana gelen bombalı terör saldırısı
nedeniyle, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının Talebiyle,
Gaziantep 1. Sulh Ceza Hakimliği, 30.10.2015 tarih ve 2015/5562
D.İş sayılı kararıyla soruşturma tamamlanıncaya kadar söz
konusu dosya kapsamında yazılı, görsel ve sosyal medya ile
internet ortamında yayınların yapılmasına yayın yasağı
getirmiştir. Medya hizmet sağlayıcıların dikkatine sunulur”
açıklamasıyla duyuruldu. 103

102 http://www.diken.com.tr/sansurlenen-jiyan-youtube-uzerinden-seslendi-sizokuyamiyorsaniz-biz-size-okuruz/
103 http://www.internethaber.com/cumhuriyete-isid-saldirisi-icin-yayin-yasagi1482956h.htm

54

RTÜK VE YSK CEZALARI
Kanal A’ya 13 bin lira para, TGRT Haber’e uyarı cezası
RTÜK, Doğan Holding Onursal Başkanı Aydın Doğan’la ilgili bazı
kanallarda yapılan iftira içerikli, kişiliği zedeleyici ve gerçeğe aykırı
yayınları 21 Ekim tarihli toplantısında değerlendirdi.
Kanal A’nın 29 Eylül’deki ‘Günebakan’ programında ve TGRT Haber’in 26
Ağustas’taki ‘Mehmet Ali Aydın ile Gün Biterken’ programında eleştiri
sınırlarının ötesinde ve iftira niteliğinde olduğuna kanaat getiren Üst
Kurul, iki kanala da ceza verdi.
Üst Kurul, “Yayınlar, insan onuruna ve özel hayatın gizliliğine
saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri
sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira
niteliğinde ifadeler içeremez” maddesinin ihlal edildiğini
kararlaştırdı. TGRT Haber, bu maddeyi ilk kez ihlal ettiği için uyarı
cezası alırken, Kanal A’ya önceki ihlalleri de dikkate alınarak 13 bin lira
para cezası verildi. 104

Atatürk ve İnönü için “firavunlar gibi yediler” sözüne ceza yok
RTÜK, 21 Ekim tarihli toplantısında, TRT’de yayınlanan bir programda,
ve silah arkadaşları için dile getirilen ‘‘Firavunlar gibi yediler, içtiler,
kustular. Saraylarda şahane hayatlar sürdüler. Ne utandılar, ne
doydular’’ şeklindeki sözleri, ‘ifade özgürlüğü’ olarak değerlendirdi.
Gazeteci Osman Yüksel Serdengeçti’nin hayatını anlatan ‘‘Kendi
Gökkubbemiz’’ adlı TRT’de yayınlanan programda, Serdengeçti’nin
Atatürk ve silah arkadaşlarına yönelik sözlerine de yer verildi.
Atatürk’ün silah arkadaşı İsmet İnönü’nün torunu CHP Milletvekili
Gülsün Bilgehan’ın şikayeti üzerine ele alınan programda, başta Atatürk
ve İsmet İnönü olmak üzere, Cumhuriyet’in kurucu kadrolarına yönelik şu
ağır sözler kullanıldı:
‘‘Tam 27 yıl tanrılar gibi konuştular. Firavunlar gibi saltanat
sürdüler. Yediler, içtiler, kustular. Bol harcırahlar, hususi
vagonlar, yatlar, sürgün ettikleri padişahların saraylarında
104

http://www.hurriyet.com.tr/iftiralara-rtukten-ceza-40004779
55

şahane hayatlar. Zevk, eğlence alemleri. Vur patlasın, çal oynasın.
Her gün bayram, her gün seyran. Altta kalanın canı çıksın. Altta
kalan halktı, altta kalan köylüydü. Amma nutuklarda, amma
afişlerde ‘Köylü Milletin Efendisidir’’ diye yazıyordu. Halkı ve
köylüyü, ‘efendimiz sensin’ diye soydular. Ne utandılar, ne
doydular’’
RTÜK uzmanları, Atatürk ve silah arkadaşlarına yönelik sözlerin açıkça
ihlal olduğunu savunan rapor hazırladılar. Ancak İzleme ve
Değerlendirme Dairesi Başkanı Emir Ulucak, ‘‘ifade ve düşünce
özgürlüğü’’ olarak değerlendirdi. Ulucak, onaya sunduğu raporunda,
‘‘Osman Yüksel Serdengeçti’nin sesinden dinletilen bölümlerde
hakaret, aşağılama olmadığı gibi eleştiri sınırları ötesinde küçük
düşürücü ifadeler de olmadığı değerlendirilmiş olup, RTÜK
Kanunu’nun herhangi bir hükmüne aykırılık olmadığı kanaatine
varılmıştır’’ dedi.
Yapılan oylamada, bir MHP’li üye de AKP’li üyeyle birlikte aynı yönde oy
kullandı ve skandal sözlere ceza verilmedi. Öte yandan HDP’li üyenin de
CHP ile birlikte, ‘‘Programda Atatürk’e hakaret edilmiştir’’ yönünde oy
kullandığı öğrenildi. 105

Cartoon Network’e kadınları aşağılama cezası
Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), ‘Adventure Time’ (Macera Zamanı)
çizgi filmi nedeniyle 23 Ekim günü yaptığı toplantısında ‘Cartoon
Network’e para cezası verdi.
Üst Kurul, kadınların, bir erkeğe sadece kral ve bekâr olduğu için
kendilerini aşağılattıkları, sırtlarında taşıdıkları, kafeste bekledikleri ve
kendilerinden bir katalog hazırlanmasına müsaade ettiklerini belirterek,
yayının “Toplumsal cinsiyet eşitliğine ters düşen, kadınlara
yönelik baskıları teşvik eden ve kadını istismar eden programlar
içeremez” maddesini ihlal ettiğine karar verdi. Bu nedenle kanala brüt
ticari iletişim gelirinin yüzde 1’inden 3’üne kadar idari para cezası
verdi. 106

105
106

http://www.sozcu.com.tr/2015/gundem/rtukten-buyuk-skandal-968998/
http://www.hurriyet.com.tr/cizgi-filme-kadinlar-kucuk-dusmesin-cezasi-40005628
56

“İnadına Aşk” dizisine öpüşme cezası
RTÜK, Fox TV’de yayınlanan “İnadına Aşk” dizisinde Defne ile Yalın’ı
“Hiç de masum öpüşmüyorlardı” diyerek 30 Ekim tarihli toplantısında
uyarı cezası verdi. 107
Fox TV’de yayınlanan “İnadına Aşk” adlı dizinin 9’uncu bölümündeki
“Defne” ile “Yalın” karakterlerinin öpüşme sahnesini görüşen RTÜK, “Hiç
de masum öpüşmüyorlardı” dedi ve ‘‘Çocukların şehvet
duygularını tetikleyip dengelerini bozduğunu” savundu. Fox TV’ye
de uyarı cezası verildi. RTÜK’ün, öpüşme sahnesi ile ilgili analizi şöyle:
‘‘Yeni bölüm öncesi, bir önceki bölüm özetini yayınlamış ve
yaklaşık 5 saniye süren öpüşme sahnesi ile eski bölüm bitirilmiştir.
Yeni bölüm (9. bölüm) dizi başlangıç jeneriğinden sonra öpüşme
sahnesi ile başlamış, 30 saniye sürmüş ve reklam kuşağı ile kesilen
dizi, bu sahne ile tekrar başlamış, yaklaşık 40 saniye öpüşme
sahnesi gösterilmiştir.
Öpüşme sahnesinin mevcut gösteriminin senaryo gerekliliğinden
öte, süre ve çekim tekniği nedeniyle cinsel nitelik taşıdığı, ‘masum’
bir sahne olarak nitelenemeyeceği anlaşılmaktadır. Yayıncı
kuruluşun izlenirlik uğruna sahnenin 3 kez tekrarlanarak
abartıldığı izlenimi oluşmuştur.
İzleyicilerin “aşırı cinsellik içeriyor”, “şehvetli sahne”, “cinsel güdüleri
erken yaşta tetikliyor”, RTÜK, Türk Pedagoji Derneği’nin de “Çocukların
ekranda gördükleri aşk, cinsellik gibi kavramlardan olumsuz
etkilendiği, dengelerinin bozulduğu” şeklinde görüşü bulunmaktadır.”

107

http://www.haberler.com/inadina-ask-dizisine-opusme-cezasi-7826987-haberi/
57

GÖREV DEĞİŞİKLİKLERİ
GÖRSEL MEDYADA GÖREV DEĞİŞİKLİKLERİ
-

Erkan Tan, 5 Ekim 2015 günü Beyaz TV ile yollarını ayırdı. Tan
ayrılık haberini Twitter’dan duyurdu. 108

-

Habertürk TV’de dört buçuk yıldır Kültür Sanat biriminin başında
bulunan Özlem Karahan, 6 Ekim 2015 günü, bir süredir bir kanal
yöneticisi tarafından uğradığı psikolojik şiddeti gerekçe göstererek
kanal ile yollarını ayırdı. 109 Karahan son olarak Skala isimli
programı hazırlayıp sunuyordu.

-

Bir süredir Halk TV’de ‘Vaziyet-i Umumi’ isimli programı
hazırlayıp sunan gazeteci Enver Aysever, 7 Ekim günü,
kovulduğunu duyurdu. Aysever, twitter hesabından “Sevgili
dostlar tek kuruş almadan emek verdiğimiz halktv’den
kovulduk” diye yazdı. Aysever, kanalın “hassas bir dönemden
geçiyoruz” diyerek ara vermeyi teklif ettiğini, kendisinin ise
bitmesinin daha doğru olacağını ilettiğini aktardı. Aysever, şöyle
devam etti: “Ara vermek çünkü bildiğiniz üzere kamuoyu
duymadan durumu idare etmek. Benim de buna boyun
eğmem mümkün değil. Her mahallenin ağası var. Bu ağalar
da çeşitli biçimlere, kılıklara girmiş patronlar. Bu patronlar
çok sesli bir medyayı ve hakiki bir muhalefeti istemiyorlar.
Benim iktidarım iyi iktidar, benim muhalefetim iyi
muhalefet gibi bir acılı anlayışın içerisindeyiz.” 110

-

Ethem Sancak’ın sahibi olduğu ESMEDYA’da İcra Kurulu Başkanı
ünvanını taşıyan Cengiz Özdemir emekliliğini talep etti. 2013
ilkbaharında TMSF tarafından Çukurova Holding’in medya
şirketleri grup başkanlığı görevine getirilen Cengiz Özdemir, satış
sonrasında bünyesinde Akşam Gazetesi, Güneş Gazetesi, Star
Gazetesi, TV24, TV360, TV4, Alem Dergisi, Platin Dergisi, Lig
Radyo, Alem Fm, Star Dijital, Tm Dijital gibi mecraları bulunduran
Esmedya İcra Kurulu Başkanı unvanıyla görevini sürdürüyordu. 15
Ekim günü Özdemir çalışanlara yolladığı mektupta Ethem

http://www.gazeteciler.com/kulis/beyaz-tvnin-unlu-ekran-yuzu-istifa-etti-91467h.html
http://www.gazeteciler.com/kulis/haberturk-tvde-sok-ayrilan-isimden-bomba-gerekce91476h.html
110 http://www.gazeteciler.com/gundem/enver-aysever-halk-tvden-kovuldu-91539h.html
108
109

58

Sancak’la “yol arkadaşlığı”nın bittiğini, bundan böyle kültür, sanat,
medya içerik projelerinde “ortaklık” yapacaklarını duyurdu. 111

YAZILI BASINDA GÖREV DEĞİŞİKLİKLERİ
-

Taraf yazarı Mücahit Bilici, 3 Ekim günü yayımlanan yazısı ile
gazetesine veda etti. İki yıldır Taraf’ta yazan Bilici, veda yazısında,
“Değişim zamanı geldi” dedi. 112

-

Zaman Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ekrem Dumanlı 5 Ekim
2015 günü görevinden istifa ettiğini açıkladı. 113 Dumanlı istifa
gerekçesini “Son dönemde basına ve şahsıma uygulanan
hukuksuz baskılar nedeniyle Genel Yayın Yönetmenliği
görevimi yapamadığımı görüyorum. 2001’den beri hizmet
vermeye gayret ettiğim Zaman Gazetesi’ne yeterince ve
verimli şekilde katkı sağlayamadığımı, sağlığımın da artık
buna el vermediğini düşünüyorum.” cümleleri ile dile getirdi.

-

Ekrem Dumanlı’nın yerine CİHAN Haber Ajansı Müdürü
Abdülhamit Bilici getirildi. 114

-

Mart ayında CNN Türk’ten istifa eden 115 programcı Serdar
Tuncer ve gazeteci Faruk Aksoy 8 Ekim 2015 günü Yeni Şafak
gazetesinde yazmaya başladı. 116

-

CHP İzmir Milletvekili ve Cumhuriyet gazetesi köşe yazarı Mustafa
Balbay’ın, gazetenin sahibi konumundaki Cumhuriyet Vakfı ile
ilişkisi kesildi. 117 9 Ekim 2015 günü Cumhuriyet Vakfı’ndan
yapılan açıklamada, Balbay’ın CHP’de yönetici olması nedeniyle,
ilke ve prensipler gereği, yapılan seçimle görev süresinin dolduğu
belirtilerek “gazeteden ilişiği kesilmiştir” ifadesi kullanıldı. Bu

111 http://www.gazeteciler.com/kulis/cengiz-ozdemir-resmen-duyurdu-yol-arkadasligi-bitti91789h.html
112 http://www.gazeteciler.com/medya-kosesi/yazar-mucahit-biliciden-tarafa-vedadegisim-zamani-geldi-91420h.html
113 http://www.gazeteciler.com/gundem/zamanda-ekrem-dumanli-depremi-dumanli-istifaetti-91477h.html
114 http://www.gazeteciler.com/gundem/zaman-gazetesinde-ekrem-dumanlinin-yerinekim-geldi-91478h.html
115 http://www.gazeteciler.com/gundem/serdar-tuncer-bombalayip-cnn-turkten-ayrildi86360h.html
116 http://www.yenisafak.com/yazarlar/serdartuncer/bismillah-2022260
117 http://www.gazeteciler.com/kulis/mustafa-balbay-gazetesinden-atildi-mi-91589h.html

59

açıklamanın hemen ardından Cumhuriyet Vakfı’ndan yapılan ikinci
açıklamayla söz konusu ibarenin yanlış anlaşılmalara yol açtığı
duyuruldu ve ibare “gazeteden yöneticilik ilişkisi kesilmek
zorunda kalmıştır” şeklinde düzeltildi. Balbay bu gelişmeleri
“tasfiye edildim” diye yorumladı ve şöyle dedi: “AKP faşizmi
varken, Cumhuriyet gazetesi maddi ve tiraj açısından
zorluklarla mücadele ederken, öncelik Mustafa Balbay’ın
tasfiyesi olmamalıydı.”
-

Balbay ile birlikte gazetenin bir dönem Genel Yayın Yönetmenliğini
de yapan İbrahim Yıldız’ın da Cumhuriyet Vakfı’nın yönetim
kurulundan çıkarıldığı öğrenildi.

İNTERNET MEDYASINDA GÖREV DEĞİŞİKLİKLERİ
-

11 Ekim 2015’de Hürriyet’in dijital yayınlarında çok sayıda
değişiklik yapıldı. Ömür Bali Hürriyet Dijital Ürün Grup Müdürü
oldu. Dijital Medya Grup Koordinatörü Bülent Mumay ise bu
görevinden alındı. Sosyal Medya Trend ve Trafik Müdürü Şermin
Terzi, Dijital Yan Yayınlar İçerik Müdürü olarak atanırken,
Terzi’den boşalan koltuğa Can Tüzüner atandı. Hürriyet Daily
News Yayın Koordinatörü Emre Kızılkaya Dijital Haber
Koordinatörü olarak atanırken, Dikey Portallar Grup Koordinatörü
Nuray Kentli, tüm dijital içerik markaların geliştirme
sorumluluğunu üstlendi. 118

-

Türkiye’nin yanısıra ABD’nin prestijli gazete ve dergilerinde de
çizimleri yayınlanan karikatürist M.K. Perker, 19 Ekim’den
itibaren, Diken internet sitesi için günlük karikatür çizmeye
başladı. 119
1989 yılında Gırgır dergisinde çizmeye başlayan Perker, Fırt,
Dingil, Avni, Hıbır, Leman mizah dergilerinde; Milliyet, Radikal,
Star, Yeni Binyıl, Sabah ve Vatan gazetelerinde; Esquire,
Cosmopolitan, Harpers Bazaar ve Aktüel dergilerinde çalıştı. Sabah
Gazetesi bünyesinden Pilot çocuk çizgi roman dergisini ve Rock
Kazanı muzik dergisini, Leman Yayınları’ndan Harakiri ve
Penguen Yayınları’ndan Türk Mucizesi isimli mizah dergilerini
yayınladı.

118 http://haber.sol.org.tr/medya/hurriyette-tartisma-yaratacak-atamalar-akpnin-hedefgosterdigi-isim-gorevden-alindi-132440
119 http://www.diken.com.tr/m-k-perker-dikende/

60

2001 yılında ABD’ye yerleşti ve 10 yıl boyunca başta The New York
Times, The Washington Post, The Wall Street Journal, The New
Yorker ve Mad olmak üzere birçok yayın için karikatür çizdi.
Dokuzu ABD’de yayınlanmış toplam 12 kitabı bulunan M.K.
Perker, The Society of Illustrators’ın ilk ve tek Türk üyesi.
Halen Hürriyet gazetesinde karikatürler ve Ece karakterini yazıp
çiziyor ve haftalık Penguen dergisinde çalışıyor.

61

DİĞER GELİŞMELER
EKİM AYI GAZETE TİRAJLARI
Ekim ayında en çok satan gazete Zaman oldu. Eylül ayına göre % 2
oranında düşmesine rağmen Zaman ortalama 611 bin satış işle en çok
satan gazete oldu.
Tirajını bir önceki aya göre en çok arttıran gazeteler Takvim, Akşam ve
Güneş olurken, Bugün gazetesinin tirajı kayyum atanması ve gazetenin
bir gün yayımlanmaması yüzünden bir önceki aya göre % 8 düştü.
İşte connectedvivaki.com verilerine göre Ekim 2015 gazete satış
rakamları: 120

120

http://www.connectedvivaki.com/gazetelerin-ekim-ayi-tiraj-bilgileri-3/
62

AYDIN DOĞAN’DAN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’A YANIT
Doğan Holding Onursal Başkanı Aydın Doğan, 1 Ekim günü
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın kendisini doğrudan hedef alarak bir kez daha
konuştuğunu savunarak, yeni bir açıklama yaptı ve “Ben siyasetçi
değilim. Dolayısıyla kimsenin siyasi rakibi veya hasmı da
olamam.” dedi.
Hürriyet ve Posta gazetelerinde yayımlanan açıklamasında Doğan
“Geçen cumartesi günü Sayın Cumhurbaşkanı’na hitaben
yazdığım yazı, onurumu korumak amacıyla verilmiş bir cevaptan
ibaretti” dedi ve şöyle devam etti: “Kendisinin yıllar önce yaptığımız
bir görüşmeyle ilgili olarak bana atfettiği ‘Öyle dönemler oldu ki,
biz hükümet getirdik, hükümet götürdük’ şeklindeki sözleri
söylemediğimi ifade ettim.”
Sözlerinin bugün de arkasında durduğunu belirten Doğan, şunları yazdı:
“Bugüne kadar Sayın Cumhurbaşkanı dahil, kimseye böyle bir söz
söylemedim. O manaya gelebilecek bir imada da bulunmadım.”
“Ben siyasetçi değilim. Dolayısıyla kimsenin siyasi rakibi veya
hasmı da olamam. Ülkemin Cumhurbaşkanı ile polemik yapmak
ne görevimdir, ne de böyle bir şeye tevessül ederim. Verdiğim
cevap, onurumu korumak amacıyla yaptığım bir nefsi müdafaadır.
Ayrıca, seçime bir ay gibi kısa bir süre kalmışken, üstelik her gün
şehit cenazelerinin geldiği, hepimizin yüreğine ateşlerin düştüğü
acılı bir dönemden geçerken, ülke gündeminin böyle bir
tartışmayla sürekli meşgul edilmesini doğru da bulmuyorum.
Hayatım boyunca şeffaf bir insan olarak yaşadım. Vergilerimi
verdim, vatandaşlık görevlerimin hepsini yerine getirdim.
Saklayacak hiçbir ayıbım, veremeyeceğim hiçbir hesabım yoktur.
Siyasiler gibi dokunulmazlık zırhım da yok. Bugüne kadar atılan
iftiralara karşı sadece hukuki yollardan mücadele ettim.
Hepsinden alnımın akıyla çıktım, vicdanım rahat.
Yaptığım iş yayıncılık ve bunu da uluslararası standartlarda
yapmaya azami gayret sarf ediyorum. Okuyucularımıza verdiğim
bağımsız yayıncılık taahhüdüme sonuna kadar bağlı kalacağımı
bir kere daha ifade etmek isterim.

63

Son günlerde şahsıma ve grubuma karşı yapılan saldırıların
takdirini de okurlarımıza ve kamuoyuna bırakıyorum.” 121

HDP’YE MEDYA AMBARGOSU
Gazeteci Ruşen Çakır’ın, periscope aracılığı ile canlı yaptığı ve yeni sitesi
medyascope.tv’de izleyicilere paylaştığı programa 7 Ekim günü konuk olan
HDP eş genel başkanı Selahattin Demirtaş, 1 Kasım seçimleri öncesi
partisine ve kendisine yönelik bir medya ambargosu olduğunu açıkladı. 122
Ruşen Çakır’ın “7 Haziran seçimleri öncesinde Selahattin Demirtaş,
her yerde olmasa bile birçok yerde vardı. Sizin partili
arkadaşlarınız da ekranlardaydı. Şimdi yok. Hiç mi yok yoksa az
mı var?” şeklindeki sorusuna Demirtaş şöyle yanıt verdi:
“Daha az var. Medya üzerine büyük bir baskı var. Sadece bizimle
ilgili değil. Siz de takip ediyorsunuz. Çalışanlar işten çıkartılıyor.
Gazeteciler dövülüyor. Gazete binaları basılıyor. Polis ya da sivil
gruplar tarafından yönlendirme ile yapılıyor. Hedef
gösteriliyorlar. Kafasına silah dayanıyor. Bütün bunlar hiç bir
muhalif kesime dönük yayın yapılmaması için bir baskı şekline
dönüşüyor.
Özel olarak tabi HDP’yi baraj altında bırakmak, toplumda
görünürlüğünü azaltmak için bilinçli, merkezi bir medya
ambargosu uygulanıyor. Bu ambargoyu, baskıyı kabul edip buna
uyanlar da var uymayanlar da var.”

AHMET ALTAN YENİDEN YAZMAYA BAŞLADI
Taraf gazetesi Genel Yayın Yönetmeni iken 14 Aralık 2012 günü, yeni
romanlarını yazmak için istifa eden Ahmet Altan yeniden medyaya döndü.
7 Ekim günü ilk köşe yazısı ile Haberdar.com sitesinde okur karşısına
çıkan Ahmet Altan, “Satranç ve şiddet” başlığını attığı makalesinde şöyle
yazdı:
“Erdoğan’ı eleştiren bütün gazetecileri hapse tıkıyor, haklarında
soruşturma açtırıyor, savcılarla sorguya çektiriyorlar.
121 http://www.diken.com.tr/aydin-dogan-bir-kez-daha-verdigim-cevap-onurumukorumak-amacli-bir-nefsi-mudafaadir/
122 http://www.gazeteciler.com/roportaj/selahattin-demirtas-hdpye-medya-ambargosunuanlatti-91529h.html

64

Gazeteleri basıyorlar.
Bizzat kendileri tarafından serbest bırakılan ve yeniden canlanan
Ergenekon’un adamlarını gazetecilerin peşine takıyor, onları
kemiklerini kırdıracak biçimde dövdürüyorlar.
“Yanlış hamle yaptığını” düşündükleri Türkiye’yi “doğru hamleyi
yapmaya” zorlamak için şiddeti daha da artıracaklar.
Daha fazla öldürecekler, daha fazla tutuklayacaklar, daha fazla
saldıracaklar.
(…)
Bu şiddetin bütün suç ortakları bunun bedelini yargı karşısında
ödeyecek.” 123

FİNLANDİYALI GAZETECİDEN ERDOĞAN’A DİKTATÖR
SORUSU
13 Ekim günü, Finlandiya Cumhurbaşkanı Sauli Niinistö ile ortak bir
basın açıklaması düzenleyen Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan,
Finlandiyalı bir gazetecinin Türkçe olarak “Ülkenizde sizin diktatör
olduğunuz konuşuluyor, siz diktatör müsünüz? Bundan daha
vahimi ise Ankara’daki saldırının içinde devletin parmağı
olduğunu konuşuluyor. Bu iddialara ne cevap vereceksiniz?”
sorusuna, “Diktatörün olduğu ülkede böyle bir soru soramazdınız”
yanıtını verdi.
Erdoğan’ın önce “hangi gazetedensiniz?” sorusunu yönelttiği gazeteciye
verdiği yanıt şöyle oldu:
“Şunu bir defa samimiyetle görmek lazım, diktatörün olduğu
ülkede böyle bir soru soramazdınız. Diktatörün olduğu bir ülkede,
o ülkenin başbakanı ya da cumhurbaşkanına ailesi dahil olmak
üzere sınırsız hakaretin olduğunu göremezsiniz. (…) Türkiye’de
medya, şahsım ve ailem başta olmak üzere her türlü hakareti
sınırsız bir şekilde yapmaktadır. 13-14 yıldır bunları sabırla
karşıladık, karşılıyoruz.” 124

http://www.haberdar.com/satranc-ve-siddet-makale,339.html
http://www.gazeteciler.com/gundem/erdogan-diktator-musunuz-sorusuna-ne-cevapverdi-91742h.html
123
124

65

AYDIN DOĞAN ETHEM SANCAK KAVGASI
Doğan Medya Grubu, Hilton Oteli’ne ilişkin Sabah’ın da içinde yer aldığı
Turkuvaz Grubu ile Sancak medyasında yer alan haberlere sert yanıt
vererek, ‘Erdoğan aşığı’ Ethem Sancak için “Kumarcı yeğen ile BMC
arasında sıkışmış kirli bir bezirgan” ifadelerini kullandı.
Doğan Medya Grubu’na ait Hürriyet ve Posta gazetelerinde ‘Havuz
medyasının üçlü çetesi panikte’ başlığıyla yayınlanan yazıyla Hilton
Oteli’ne ilişkin ihalede yolsuzluk yapıldığını savunan AKP’ye yakın medya
organlarına yanıt veren Doğan Medya Grubu’nun açıklamasında, “Doğan
Grubu şirketlerinin sahiplerinin kim olduğu, şirketlerinin
rakamları ve kaynakları belli. Ancak kamuoyu Sabah ve Sancak
gruplarının gerçek sahiplerinin kim olduğunu bilmiyor. İşte Türk
medyasındaki şaibeli bir havuzun içinde yıkanmaya çalışan kirli
sahiplerinin gerçek yüzü” denildi. 125

SEÇİM SÜRECİNDE TRT’NİN DURUMU
RTÜK’ün HDP kontejanından seçilen üyesi Ersin Öngel 12 televizyon
kanalının son 25 günde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve siyasi
partilere yer verdikleri süreleri açıkladı. 126

M.K. Perker, diken.com.tr, 30 Ekim 2015
http://www.diken.com.tr/30-ekim-2015-m-k-perker/

Öngel’in Twitter hesabından paylaştığı verilere göre, yayınlarında AKP’ye
30 saat yer veren TRT’de Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan 29 saat süre

http://www.hurriyet.com.tr/havuz-medyasinin-uclu-cetesi-panikte-40004393
http://www.diken.com.tr/trt-hizmette-adalet-tanimiyor-son-bir-ayda-akpye-30-saathdpye-18-dakika/
125
126

66

aldı. Buna karşılık aynı sürede CHP’ye 5 saat, MHP’ye 1 saat 10 dakika
ve HDP’ye 18 dakika verildi.

TRT’nin de dahil olduğu 12 televizyon kanalının canlı yayınlarında ise
Erdoğan’a 138 saat, AKP’ye 238 saat, CHP’ye 21 saat ve HDP’ye 6 saat
yer verildiğini belirtti.

7 Haziran seçimlerinde de tablo benzerdi
7 Haziran seçimlerinden önce yayınlanan raporda, TRT kanallarında bir
ay içerisinde Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a 45 saat, AKP’ye 54,5 saat,
CHP’ye 14 saat, MHP’ye 7.5 saat ve HDP’ye ise üç saat yer verildiği
belirlenmişti.

bobiler.org sitesinden alınmıştır

67

Cumhurbaşkanlığı Seçimi’nde ceza gelmişti
Yüksek Seçim Kurulu, Tayyip Erdoğan, Ekmeleddin İhsanoğlu ve
Selahaddin Demirtaş’ın aday olduğu cumhurbaşkanlığı seçim sürecindeki
taraflı yayınları nedeniyle TRT Türk kanalının yedi programına
durdurma cezası vermişti.
TRT’nin konuk sayıları da farklı değil
Öngel, Twitter hesabından TRT’nin 1 Kasım 2015 Milletvekili Genel
Seçimleri Seçimleri öncesi son bir aylık sürede partilere göre aday/konuk
aldığı kişilerin sayısını açıkladı.
Öngel’in açıkladığı rakamlara göre TRT son bir ayda sadece AK Partili 37
kişiyi konuk etti. CHP, MHP ve HDP’den konuk almadı. 127

ULUSLARARASI BASIN ÖRGÜTLERİNDEN TÜRKİYE
DEKLARASYONU
Uluslararası gazetecilik meslek örgütleri tarafından, 21 Ekim günü
Türkiye’de gazetecilerin yaşadığı hak ihlalleri ve meslekte yaşanan
zorluklara ilişkin bir deklarasyon yayınlandı.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nde konuyla ilgili düzenlenen toplantıya,
Basın Enstitüsü Derneği Başkanı IPI Türkiye Temsilcisi Kadri Gürsel,
IPI Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Markus Spillman, IPI İcra
Direktörü Barbara Trionfi, IPI Hukuk ve İletişim Direktörü Steven
Ellis, Gazetecileri Koruma Komitesi’nden Avrupa ve Asya Merkez
Programı Araştırma Görevlisi Muzaffar Süleymanov, 19. Madde
Program Direktörü David Diaz Jogeix, Sansür İçeriği Komitesi Hukuk
Görevlisi Melody Patry, Galatasaray Üniversitesi Öğretim Üyesi Ceren
Sözeri, Türkiye Gazeteciler Sendikası Genel Sekreteri Mustafa Kuleli
ve Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Turgay Olcayto katıldı.
Toplantıda söz alan 19. Madde Program Direktörü David Diaz Jogeix,
hakaret yasasının Türkiye’deki sansürün araçlarından biri olarak öne
çıktığını belirterek, “Kritik bir araç olarak kullanılan bu yasa ciddi
şekilde istismar ediliyor. Kaç kişinin Cumhurbaşkanı’na hakaret
suçuyla yargılandığını söylemeyeceğim. Çok açık şekilde ifade
etmek istiyorum ki, demokratik bir toplumda cezai hakaret söz
127 http://www.gazeteciler.com/gundem/trtnin-konuklarri-rtuk-uyesini-isyan-ettirdiakpden-37-muhalefetten-sifir-92227h.html

68

konusu olamaz. Cumhurbaşkanı’na karşı da olmak üzere...
Türkiye’de sansürün bir diğer aracı ise Terörle Mücadele Yasası
(TMY). Bu yasa Türkiye’de eleştirel haberciliği sindirmek için
kullanılmamalı” diye konuştu.
Konuşmaların ardından gazetecilik meslek örgütleri tarafından ortak
yayınlanan deklarasyon okundu. Deklarasyonda, “Meslek örgütleri,
Türkiye’de baskı altındaki tüm meslektaşlarıyla dayanışma
sergilemektedir. İşlerini yapmaktan alıkoyan, engelleyen sansür
çeşitlerinin sonlandırılmasını talep etmektedir. Hürriyet binası ve
Ahmet Hakan’a yönelik saldırılar dahil, bütün gazeteler, medya
kuruluşlarına saldırılarla ilgili tam ve şeffaf araştırma talep
ediyor. Doğru bir şekilde araştırılırsa, şiddet saldırılarının önüne
geçilecektir” denildi. 128

BÜLENT ARINÇ’IN AMBARGO AÇIKLAMASI
Eski Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, 24 Ekim Pazar günü CNN
Türk’te Posta gazetesi Ankara Temsilcisi Hakan Çelik’in sorularını
yanıtladı. Arınç, bir dönem sorumlu olduğu TRT ve Anadolu Ajansı’nın
dahil olduğu bazı kanalların kendisine ambargo uyguladığını söyledi. 129
Arınç, programda şu ifadeleri kullandı:
“Bugüne kadar söylemediğim bir şey var. Hiç üzerinde yoruma
lütfen gitmeden, gerekirse seçimden sonra kullanabileceğimiz bir
argüman. (…)
Benim kendilerine dost bildikleri kanallara ambargom vardır.
Davet özellikle edilmiyoruz. Benim sorumlu olduğum TRT de
dahil olmak üzere. İki yıldan bu yalan, diğerleri de bir yıldan bu
yana bu kanallara çıkmayacak düşüncesiyle... Bu kadarla lütfen
kalsın. Benim çıkabilecek kanallarım bellidir. Onlara da
çıkıyorum zaten. (…) Ben niye X televizyonunda değilim, gidin
onların patronlarına sorun. Hatta Bülent Arınç iyi adamdır,
Abdullah Gül iyi şeyler yapmış diyenler programdan çıkarılıyor. O
kayda alındıysa, kayıtlar siliniyor.

128 http://t24.com.tr/haber/cumhurbaskanina-hakaret-suclamasi-elestirel-gazeteciligisindirmek-icin-kullanilmamali,313774
129 http://www.gazeteciler.com/tv-haber/bulent-arinc-trt-ve-bircok-kanal-bana-ambargouyguluyor-92046h.html

69

TRT’nin ve Anadolu Ajansı’nın Bülent Arınç’a ambargo
uygulaması... Başka kanallara bakın iki yıldır Bülent Arınç
yoktur. Bu birilerini rahatsız etmemden dolayıdır. Ben birilerini
rahatsız etmek için televizyona çıkmıyorum. Başka bir amacım
yok. Şu anda da hiçbir sıfatım yok. Bu seçimden sonra tek
başımıza iktidar olacağız, ama ben bakan, milletvekili
olmayacağım. Bende artık bir tehlike beklemeyin dostlar, benden
bir yanlışlık beklemeyin. Ben sizin 50 tanenizin bir araya
getireceğiniz insanlardan daha iyi konuşmasını biliyorum. Hala
“Arınç eşittir soru işareti” koymanın bir anlamı var mı?
Utanmıyor musunuz?

ANADOLU AJANSI’NDAN İNGİLİZDE HABER BÜLTENİ
Anadolu Ajansı, 26 Ekim’den itibaren, “Anadolu Post” adıyla İngilizce
yayımlanacak günlük dijital haber bültenini okuyucuların hizmetine
sunacağını duyurdu. “Anadolu Post”, tek sayfalık dijital haber bülteni
(newsletter) formatında olacak. 130
Türkiye ve dünyadaki önemli gelişmeleri kullanıcılara günlük olarak
ulaştırmayı hedefleyen “Anadolu Post” projesi hakkında açıklama yapan
AA Dünya Dilleri Yayın Yönetmeni Mehmet Öztürk, “AA, 9 dilde yayın
yapan ve güvenilir haberler veren bir ajans. Buna rağmen,
Türkiye’nin dünyaya İngilizce yayın yapan kaynakları, son
dönemde biraz artmış olmasına rağmen, oldukça sınırlıdır” dedi.
Öztürk, yurt dışındaki İngilizce kaynakların Türkiye’den yeterince doğru
ve güvenilir bilgi alamadığını belirterek “Anadolu Post böyle bir
boşluğun doldurulmasına katkı sağlamak için geliyor” ifadesini
kullandı.

BABA OĞUL DEMİRÖREN’DEN YAVUZ BİNGÖL POZU
Bünyesinde Milliyet ve Vatan gazetelerini de barındıran Demirören
Holding’in sahibi Erdoğan Demirören ve Türkiye Futbol Federasyonu
Başkanlığı’nı yapan oğlu Yıldırım Demirören’in 29 Ekim
resepsiyonunda Cumhurbaşkanı Erdoğan’la tokalaşırken çekilen
fotoğrafları 2014’te AK Parti’nin Ramazan iftarına katılan Yavuz
Bingöl’ü akıllara getirdi.
130 http://www.gazeteciler.com/gundem/aadan-ingilizce-haber-bulteni-anadolu-post92085h.html

70

Bingöl’ün 2014’te AK Parti İstanbul İl Başkanlığı tarafından organize
edilen iftar
programında, ifade
özgürlüğüne ve
muhalif kesime baskı
nedeniyle eleştirilen
Cumhurbaşkanı
Erdoğan ile verdiği
samimi poz tartışma
konusu olmuştu.
Bingöl bu poz ve
ardından yaptığı
açıklamalar
sonrasında ATV’de
yayımlanan bir dizide başrol oynamıştı.

71

EĞLENCE ENDÜSTRİSİ
1. REKLAM SEKTÖRÜ
Türkiye’de medya yatırımları yılın ilk yarısında 3.21 milyar lira; yapım,
sponsorluklar ve komisyonlardan oluşan ajans gelirlerini içeren reklam
yatırımları ise 1.07 milyar lira olarak gerçekleşti.
Buna göre toplam yatırım tutarı yüzde 7.81 artışla 4.28 milyar lira oldu.
Reklamcılar Derneği’nin üye medya ajanslarının verileriyle hazırladığı
rapora göre yatırımların yüzde 52’sini televizyon, yüzde 17.38’ini basın,
yüzde 20.62’sini dijital, yüzde 6.7’sini açıkhava, yüzde 1.95’ini radyo,
yüzde 1.28’ini ise sinema reklamları oluşturdu.
İnternet, gazeteden sonra TV’yi de solladı: % 22.4
Medya yatırımlarının dağılımına bakıldığında, geçen yıl ilk altı aya göre
yüzde 7 artış kaydeden TV yatırımları 1.67 milyar lira, yüzde 3.2
gerileyen basın yatırımları 558.2 milyon lira, yüzde 22.4 artış kaydeden
internet yatırımları ise 662.2 milyon lira olarak gerçekleşti.
Basın kategorisi altında yer alan gazete, dergi ve radyolardaki reklam
yatırımları gerilerken; açık hava ve sinema yatırımları artış kaydetti.
Geçen yıl 199 milyon TL olan toplam açık hava reklam yatırımı bu yıl 214
milyon TL’ye ulaşarak yüzde 8 büyüdü. Sinema reklam yatırımları ise
yüzde 22 artışla 41 milyon TL’ye yükseldi.
Basın yatırımlarının en büyük kalemini oluşturan gazete yatırımları ise
yüzde 2.8 düşüşle 508.2 milyon lira olarak gerçekleşti. 131
2. TELEVİZYON SEKTÖRÜ
Ekim’de TV kanalları arasında en yüksek izlenme oranlarına imza atan
ATV’nin dizileri de yazılı basında en çok haber olan yapımlar oldu.
Ekranda yeni başlayan ve devam eden diziler arasındaki kıyasıya rekabet
Ekim’de zirve yaptı.
Medya takip ajansı İnterpress’in yerli dizileri mercek altına aldığı
araştırmaya göre, geçtiğimiz ay yazılı basında haber olan ilk on yerli dizi
arasında ATV’nin dizileri çoğunlukta.
Her ay Interpress tarafından hazırlanan dizilerin haber karnesi
çalışmasında, yeni yayın döneminde gösterime giren ve önceki yıllardan
131 http://www.diken.com.tr/medya-yatirimlarinda-yazili-basin-geriledi-internet-patladigecen-yila-gore-yuzde-224/

72

devam eden yerli diziler arasındaki ilk on sıralamasında birinci sırada
ATV’nin ilgiyle izlenen “Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz” dizisi ve
ardından yetimhane kızlarının hikayesini anlatan “Kırgın Çiçekler” yer
alıyor. Ekim ayı haber adedi bakımından ilk 10′da yer alan diğer ATV
dizileri ise şöyle: “Eve Dönüş”, “Analar ve Anneler”, “Evli ve Öfkeli”,
“Kertenkele”, “Kara Ekmek”. 132

132

http://www.sabah.com.tr/kultur_sanat/2015/11/08/atv-ekime-de-damga-vurdu
73

EK-1
ÇETİN ALTAN
Türk medyasının duayen ismi gazeteci yazar Çetin Altan 22 Ekim günü
bir süredir tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. 133
88 yaşında tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybeden Çetin Altan,
yazar Ahmet Altan ve Ekonomi Profesörü Mehmet Altan’ın babasıydı.
22 Haziran 1927’de İstanbul’da doğan Çetin Altan, gazeteci ve yazar
olmasının dışında siyasetçi ve eski
milletvekili kimlikleriyle de
tanınıyordu.
Çetin Altan kimdir?
Altan’ın dedesinin babası
Kırım’dan göç eden arabacı Ahmet
Kıpçakski, dedesi Tatar Hasan
Paşa idi. Babası hukukçu Halit
Bey, annesi Nurhayat Hanım’dır.
Galatasaray Lisesi’ni ve ardından
Ankara Üniversitesi Hukuk
Fakültesi’ni bitiren Altan’ın
1943’de Çınaraltı, Varlık, İstanbul
ve Kaynak dergilerinde şiirleri ve
düz yazıları çıktı. İlk kitabı Üçüncü
Mevki 1946’da yayınlandı.
Ulus gazetesinde muhabir olarak başladığı gazeteciliğe Hür Ses’de fıkra
yazarlığı ile devam etti. Daha sonra Halkçı, Tan, Akşam, Milliyet, Yeni
Ortam, Hürriyet, Güneş gazetelerinde ve mizah dergisi Çarşaf’ta köşe
yazıları yazdı.
1959 yılında Abdi İpekçi’nin teklifi üzerine, kısa süre önce gazeteden
ayrılan Peyami Safa’nın yerine Milliyet gazetesinde yazmaya başladı.
Daha sonra Devrim, Akşam, Hürriyet, Güneş, Sabah gazetelerinde köşe
yazıları yazacaktı.

133 http://www.gazeteciler.com/gundem/turk-basininin-buyuk-kaybi-cetin-altan-oldu91986h.html

74

Çetin Altan 1965 yılında Türkiye İşçi Partisi listesinden bağımsız İstanbul
milletvekili seçildi. 1969 yılına kadar sürdürdüğü milletvekilliği, Altan’ın
tüm yaşamı gibi olaylı oldu. Önce dokunulmazlığı kaldırılan, sonra da
iade edilen ilk milletvekili olarak tarihe geçen Altan, 19 Şubat 1968’de
TBMM’deki bir konuşması sırasında başlayan tartışmada “Nazım
Hikmet en büyük vatan şairidir” dediği için dönemin Adalet Partisi
milletvekili Cavit Şadi Pehlivanoğlu ve Hamit Fendoğlu olmak üzere
Adalet Partisi milletvekillerinin saldırısına uğramıştı. 134 Altan bu
dönemdeki anılarını “Ben Milletvekiliyken” adıyla kitaplaştırdı.

1960’lı ve 1970’li yıllardaki köşeyazıları, Taş, Sömürücülerle Savaş,
Suçlanan Yazılar, ‘Kahrolsun Komünizm’ Diye Diye, Onlar
Uyanırken, Kopuk Kopuk, Geçip Giderken, Gölgelerin Gölgesi,

134

https://books.google.com.tr/books?id=zOMkAQAAIAAJ
75

Şeytanın Aynaları, Bir Yumak İnsan ve Nar Çekirdekleri adlı
kitaplarda toplandı.
9 Mart 1971 darbe teşebbüsünü destekleyen “Devrim” gazetesi yazarı
olduğu gerekçesiyle tutuklanarak, Ziverbey Köşkü’nde işkenceli
sorgulardan geçirildi.
Altan şiir ve köşe yazıları dışında dört de roman
yazmıştı: Büyük Gözaltı (1973 Orhan Kemal
Ödülü), Bir Avuç Gökyüzü, Viski ve Küçük
Bahçe. Dördü de Fransızcaya çevrilen bu
eserlerden Fransız liselerinde seçmeli ders kitabı
olarak okutulan Büyük Gözaltı İsveçce, Yunanca,
Bulgarca ve İspanyolca; Bir Avuç Gökyüzü ise
İspanyolca ve Rumence dillerinde yayınlandı.
Tümü sahnelenmiş oyunlarından Çemberler, Mor
Defter, Suçlular, Dilekçe ve Tahtaravalli
basılırken, Beybaba, Yedinci Köpek, Islıkçı ve
Telefon Kimin İçin Çalıyor sahnelendiği halde
kitap olarak basılmadı.
Kavak Yelleri ve Kasırgalar’da çocukluk anılarını
anlatan Altan’ın Aşk Sanat ve Servet ve
Atatürk’ün Sosyal Görüşleri adlı iki incelemesi
de vardır. Rıza Bey’in Polisiye Öyküleri ile
polisiye türünde eser veren yazar Zurnada Peşrev
Olmaz’da mizahi yazılarını topladı.
2027 Yılının Anıları ise onun bilimkurgu eseri
olarak anılabilir.
Çok yönlü bir yazar olan Altan’ın gezi yazıları Al
İşte İstanbul ve Bir Uçtan Bir Uca adlarıyla
yayınlandı.
Tarihinin Saklanan Yüzü ise onun Osmanlı tarihi üzerine yaptığı bir
araştırmadır.
Tüm yapıtlarından örneklerin toplandığı “Seçmeler” 1992’de yayımlandı.
1997’de Seçmeler genişletilerek Dünyada Bırakılmış Mektuplar adıyla
tekrarlandı. Son 15 yılın günlük gazete yazıları da Şeytanın Gör Dediği
kitabıyla okuyucuya ulaştı. Yazar son olarak çocuklar için özel bir eser
kaleme almıştı: Alfabe.

76

Elli yıllık yazı yaşamında yazılarından ötürü pek çok kez mahkemeye
verilen Altan hakkında ağır cezada 300’den fazla dava açıldı. 1972 yılında
gözaltı süresi 24 saat olmasına karşın 15 gün gözaltında tutuldu. Üç kez
tutuklandı, iki kez mahkûm oldu ve iki yıl cezaevinde yattı. Son olarak
hakkında 159. Maddeye dayanılarak açılan davada tek celsede beraat etti.
1998 yılında, hayat arkadaşı Solmaz Kâmuran tarafından İpek Böceği
Cinayeti adlı kitapta Çetin Altan’ın yaşam öyküsünü kaleme almıştı.

Son yazısı karamsardı: “Hayal ettiğim ülke bu değildi”
Birçok yazısını ‘Enseyi karartmayın’
diyerek umutsuzluğa yenik düşmeme
mesajıyla bitiren Türkiye basının usta
kalemi, Çetin Altan, 88’inci yaş günü
vesilesiyle 24 Haziran 2015 günü
Cumhuriyet için kaleme aldığı ‘Hayal
ettiğim ülke bu değildi’ yazısında:
“Artık anlaşılıyor ki ülkeme
demokrasinin geldiğini göremeden
ayrılacağım bu dünyadan.” demişti.
Çetin Altan’ın son yazısı şöyleydi: 135
“Artık anlaşılıyor ki ülkeme
demokrasinin geldiğini
göremeden ayrılacağım bu
dünyadan.
Torunlarımıza bırakmayı hayal
ettiğimiz ülke bu değildi. Gene de bir hayal kırıklığı
yaşamıyorum. Menzil-i maksuda ulaşılamasa da çok yol
katettik.
Bir ömür, sadece amaca ulaşmak için harcanmaz. O amaca doğru
atılacak bir iki adıma yardımcı olmak için de harcanır.
Yaralı bir devi ayaklarının üstüne koyabilmek için kuşak kuşak o
devi sırtımızda taşıdık. Yaralarının iyileşeceğine, o devin
ayaklarının üstünde duracağına olan inancımı hiç
kaybetmedim. Bir gün bu ülke ayaklarının üstünde duracak. O
135 http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/306065/Cetin_Altan_
_Hayal_ettigim_ulke_bu_degildi.html

77

zaman da, masaldaki gibi “sihirli kedinin çizmelerini” giyerek
amacına doğru uçarak gidecek.
Biz torunlarımıza istediğimiz ülkeyi bırakamıyoruz.
Ama siz uğraşırsanız, mücadeleden vazgeçmezseniz, dünyadan
ayrılırken “torunlarımıza istediğimiz ülkeyi bırakıyoruz” deme
mutluluğunu siz tadabilirsiniz.
Hayallerinizden, ümitlerinizden, mücadelenizden
vazgeçmeyin.
Amacınıza ulaşamazsanız da, bu amacı gelecek kuşaklara
devretseniz de, kozmosla son hesaplaşmanızda, “daha iyi bir
dünya için biz de fena mücadele etmedik” diyebilirsiniz.
Bu da az şey değildir. Buruk da olsa, yorgun gözlerinizde bir
tebessüm yaratır.
O tebessümlerin çoğalması da elbet bir gün kurtarır bu ülkeyi.
Enseyi karartmayın.”

78

10 gazeteden 20 yazar yazdı
Çetin Altan’ın yaşamını yitirmesinin ertesi günü, 10 gazeteden 20 köşe
yazarı köşelerini Altan’a, yaşamına, yazarlık ve gazetecilik hayatına
ayırdı.
Hürriyet’ten Ertuğrul Özkök, Mehmet Y. Yılmaz, Ahmet Hakan,
Fatih Çekirge ve İsmet Berkan; Milliyet’ten Güneri Cıvaoğlu, Melih
Aşık ve Mehmet Tezkan; Sabah’tan Mehmet Barlas ve Emre Aköz;
Cumhuriyet’ten Can Dündar ve Hikmet Çetinkaya; Yeni Şafak’tan Ali
Bayramoğlu; Zaman’dan Nedim Hazar; Habertürk’ten Umur Talu ve
Soli Özel; Vatan’dan Reha Muhtar ve Okay Gönensin; Bugün’den
Yavuz Baydar; Yeniçağ’dan Arslan Bulut, 88 yaşında hayatını
kaybeden Çetin Altan’ı köşelerine taşıdı. Devam eden günlerde de Çetin
Altan ile ilgili köşe yazılarına yer verildi. 136

Cenazesi Türk medyasını buluşturdu
Altan, 23 Ekim günü Milliyet gazetesinin Çağlayan’daki binasının önünde
düzenlenen tören sonrasında, Teşvikiye Camii’nde kılınan cenaze namazın
ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Oğulları Ahmet Altan, Mehmet Altan; kızı Zeynep Balkan ve torunları
Sanem Altan ve Kerem Altan taziyeleri kabul ettiği cenaze töreni medya
ve siyaset dünyasının önde gelen isimlerini bir araya getirdi. 137
Cenaze törenine katılanların bir kısmı şöyleydi: Onur Öymen, Bedri
Baykam, Altan Öymen, Kadir İnanır, Yaşar Okuyan, İzzet Öz, Rengin
Soysal, Akın Atalay, Tayfun Ertan, Hasan Cemal, Ayşe Sözeri Cemal,
Behiç Çongar, Ayhan Aktar, Eser Karakaş, Ömer Madra, Gençay Gürsoy,
Cengiz Çandar, Temuçin Tüzecan, Ümit Fırat, Tarık Toros, Koray
Çalışkan, Mario Levi, Özdem Sanberk, Cengiz Aktar, Derya Sazak, Can
Dündar, Tahir Özyurtseven, Tan Oral, Musa Kart, Mert Alli Başarır,
Şanar Yurdatapan, Yasemin Çongar, Ercan Karakaş, İlhan Cihaner,
Mehmet Tezkan, Sami Kohen, Abdülhamit Bilici, Doğan Akın, Metin
Yener, Bekir Coşkun, Emin Gürses, Alp Selek. Mehmet Güreli. Gürsel
Tekin, Halit Kıvanç, Coşkun Aral, Tahir Özyurtsever, Yaşar Okuyan,
Murat Belge, Özden Sanberk, İdris Akyüz, Altan Tan, Demet Akbağ, Ufuk
Uras, Banu Güven, Mehveş Evin.
136 http://www.gazeteciler.com/medya-kosesi/10-gazeteden-20-yazar-cetin-altani-yazdi92029h.html
137 http://www.gazeteciler.com/gundem/cetin-altan-cenaze-toreni-sevenlerini-bulusturdu92022h.html

79

‘Oğul’dan ‘baba’ya veda…
Gazeteci-yazar Ahmet Altan, 88 yaşında hayatını kaybeden Türkiye
basını ve edebiyatının duayen ismi babası Çetin Altan’ı yazdı. “Bütün
hayatım bir gün babamın ölümünü göreceğim korkusuyla geçti” diyen
Altan, “Günlerimi, onun öldüğü gerçeğini kavramaya çalışarak
geçiriyorum. Bunu beceremiyorum” ifadesini kullandı. “Hastalığı
boyunca, bir defa bile ‘kötüyüm’ dememişti” diyen Altan, ”Nasılsın
babacığım” dediğimde, ‘iyiyim’ diyordu, ‘bir sıkıntın var mı’,
‘hayır’, ‘bir emrin var mı’, ‘estağfurullah, bir ricam yok oğlum’
diyordu” yazdı.
Babası Çetin Altan için Cumhuriyet’te bir yazı kaleme alan Ahmet
Altan’ın “Öldüğünü herkes biliyor bir ben bilmiyorum” başlığıyla
yayımlanan (1 Kasım 2015) yazısı şöyle:
“Günlerimi, babamın öldüğü gerçeğini kavramaya çalışarak geçiriyorum.
Ölümle babamı birlikte algılayamıyorum.
Halbuki ölürken yanındaydım.
Zeynep’le Mehmet elini öpmüşlerdi.
En son ben gelmiştim.
Aydınlık bir odada yatıyordu.
Yüzüne bakmıştım, huzurlu ve sakindi.
Son zamanlarda çok zayıfladığı için parmaklarının üstündeki kılcal
damarların kabarıp görünür olduğu elini öpmüştüm, kendimi tutmaya
çalışmama rağmen küçük bir dal kırılır gibi bir ses çıkmıştı
dudaklarımdan.
Babamın başucunda duran Doktor Fatma, ağlayacağımdan ve beni
ağlarken göreceğinden bir an korkup “güçlü olalım” diye fısıldadı.
Çocukluğum boyunca bana anlattığı hikâyelerle “acıyı taşımayı” ve “güçlü
olmayı” öğreten bir adamın başucunda ağlamayacağımı, beni babam için
ağlarken kimsenin göremeyeceğini bilmiyordu.
Bizi odadan çıkardılar.
Kapıları kapattılar.
Birkaç dakika sonra kapıları açtılar, artık bizi terk etmiş olan babamın
yüzünü son kez gördük.
80

Hafifçe sararmıştı.
Biz hastaneden çıkarken, kapının yanındaki televizyonda “Çetin Altan
vefat etti” yazısını gördüm.
Aklımı zorlayan çelişkiyi ilk o anda hissettim, biraz önce babam benim
yanımda ölmüştü ama bu haberin yanlış olduğunu düşünmüştüm
gördüğümde, bu yanlış bir haberdi ve böyle yanlış bir haberin çıkmasına
yol açtığımız için babam bize kızacaktı.
Kerem’le hastanenin otoparkında yürürken haftalardır beni gören otopark
görevlisi her zamanki gibi “Hastamız nasıl” dedi.
- Öldü, dedim.
Tek kelimelik bir cevap.
Kerem’e, “Hiç şikayet etmedi” dedim.
Hastalığı boyunca, bir defa bile “kötüyüm” dememişti.
“Nasılsın babacığım” dediğimde, “iyiyim,” diyordu, “bir sıkıntın var mı”,
“hayır”, “bir emrin var mı”, “estağfurullah, bir ricam yok oğlum.”
O “estağfurullah” dediğinde hep çok utanıyordum.
“Yalnız kaldığımda ‘babam...’ diyordum...”
Ama yaklaşan ölüm karşısındaki o aldırmaz duruşu, o alaycı gülüşü ona
olan hayranlığımı artrıyordu, hayatının son günlerinde hiç kimse ondan
“kötüyüm” sözünü ya da herhangi bir yakınmayı duymadı.
Yalnız kaldığımda “babam...” diyordum kendi kendime, sonunu
getiremiyordum bu sözcüğün.
Ben on bir yaşında ülser olmuştum, Afşin Bey mide röntgenimi çekecekti, o
zamanlar mide filmini çektirmeden bir gece önce koca bir bardak “baryum”
içiliyordu, baryum hayatımda tattığım en korkunç şeydi.
Bardaktan bir yudum almış sonra anneme “Ben bunu içmeyeceğim”
demiştim, “Röntgen için içmen lazım” demişti, “röntgen çektirmeyeceğim”
“Ama o zaman iyileşemezsin”, “İyileşmeyeceğim.”
Annem bana söz geçiremeyeceğini anlamış, gidip babama durumu
anlatmıştı, salonda misafirler vardı, seslerini duyuyordum.
Biraz sonra babam gelmişti.

81

“Baryumu içmiyormuşsun...”
“Tadı çok kötü.”
Babam bana bakmıştı sonra hiçbir şey söylemeden masanın üstünde
duran koca bardağı almış, dibine kadar içmiş, boş bardağı masanın
üstüne bırakıp çıkmıştı.
Sesimi çıkarmadan baryumu içmiştim ve hayatım boyunca benim için
baba olmanın tarifi, insanın hiç mecbur olmadığı halde o korkunç
baryumu oğlu için içmesi olmuştu.
Bu yazıyı yazmak kolay değil benim için, yastayım ben, biliyorum, “ölenle
ölünmez”, “hayat devam eder”, hayat devam etsin başkaları için, benim
için de bir zaman sonra devam edecek herhalde ama şimdilik bir süreliğine
hayatın durmasında bir sakınca yok... Durmuş bir hayatın içinden
yazıyorum bu yazıyı... Ve biliyor musunuz neden korkuyorum, bu yazının
iyi olmasından korkuyorum, babamın, yazıyı onun ölümünden daha
önemli bulduğumu düşünmesinden korkuyorum.
“Öyle bulmuyorum çünkü...”
“Yazının kutsallığını” öğrenerek büyümemize, “yazıya ihanet etmeyin”
öğüdünü hayatımızın en önemli öğüdü olarak kabul etmemize rağmen
yazıyı babamın ölümünden daha önemli görmüyorum, babamın bunu
bilmesini istiyorum. Bu yazıyı okuyabilirse eğer, “yazı biraz dağınık olmuş”
demesini ve saklamaya çalıştığı bir memnuniyetle usulca gülümsemesini
istiyorum.
Dedem, babam çok gençken öldü... “Yazı kutsal” olduğu için babam günlük
yazısını babasının öldüğü gün de yazmıştı... Ama sanırım bundan pişman
olmuştu.
Bir gün bana “Sen, ben öldüğüm gün yazı yazma” demişti.
Yutkunmuştum, cevap bile verememiştim, babamın ölümünden
konuşamazdım ben, hiçbir zaman babalarının ölümünden soğukkanlı bir
şekilde söz edebilen “mantıklı” insanlardan olamadım, bütün hayatım bir
gün babamın ölümünü göreceğim korkusuyla geçti.
Robert Kolej’de okurken, son etütle yatma saati arasında kırk beş dakikalık
bir teneffüs vardı, günün belki de en keyifli zamanıydı, ben o kırk beş
dakikayı kütüphanenin ön kısmındaki santralda, eve telefon edebilmek
için kuyrukta bekleyerek geçirirdim, babamın sesini duymadan rahat
uyuyamazdım, onu vuracaklarından korkardım hep.

82

“Babamla sabaha kadar konuşurduk...”
Babam geceleri çok geç uyurdu, evde olduğum zamanlar ben de genellikle
uyumazdım, ben on dört on beş yaşlarındayken sabaha kadar konuşurduk,
bana Hegel’i, Marks’ı, Engels’i, Lenin’i, Feuerbach’ı anlatırdı, Marksizmle
Leninizm arasındaki farkı, emperyalizmin yorumlarını, bütün görüşlerin
açılarını ayrı ayrı değerlendirerek anlatmaktan yorulmazdı.
Bu konuşmaların arasına, daha sonra benim yazılarımda da kullandığım,
bütün hayatımı etkileyen hikâyeler girerdi.
- Kartaca elçisi Roma imparatoruna bir mesaj getirmiş, şöminenin başında
konuşurlarken imparator elçiyi işkence yaptırmakla tehdit etmiş, elçi elini
şöminedeki ateşin içine soktuktan sonra “Özür dilerim majesteleri, ne
diyordunuz” diye söze devam etmiş...
Bu hikâyeleri anlattıktan sonra onları yorumlamazdı ama benim aklıma
çakılırdı o sözler.
Seni işkenceyle tehdit ederlerse elini ateşe sok da konuş.
Pautus’un macerasını duyduğumda ise büyülenmiştim.
- Pautus, imparatora karşı ayaklanmış, yakalanmış, idama mahkûm
olmuş, o zamanlar Romalı asillere daha aşağı sınıfların dokunması yasak
olduğu için, idama mahkûm olan asilleri bir odaya koyar, intihar etmesi
için de yanına bir bıçak bırakırlarmış, yakınları kapıda mahkûmun yere
düşüşünün sesini bekler, o sesi duyunca içeri girerlermiş... Pautus’u da
odaya bir bıçakla koymuşlar, annesi, babası, karısı kapıda
bekliyorlarmış... İçerden odayı adımlayan Pautus’un adım sesleri
geliyormuş... Ama bir türlü yere düştüğünü duymuyorlarmış... Pautus
intihar edemiyor, odanın içinde dolaşıyormuş... Karısı onun
korkaklığından çok utanmış, içeri girmiş, masadaki bıçağı almış, karnına
saplayıp çıkardıktan sonra kocasına uzatmış, “Pautus, non dole” demiş…
Pautus, bak acımıyor.
Ders zihnime kazınmıştı, korkma, korksan da korkunla kimseyi
utandırma... Hele seni seven kadını, asla.
Babam, annemi hiç utandırmadı.
Annemi çok kızdırdığı, üzdüğü zamanlar olmuştur ama asla utandırmadı,
hayatı boyunca annemin babamdan söz ederken sesinde beliren o gururlu
tını hiçbir zaman solmadı.

83

Bir gece, biz yattıktan sonra gelmişti babam, bizim uyuduğumuzu
sanıyorlardı, “İşten ayrıldım Karagöz” dedi, anneme iri siyah gözlerinden
dolayı Karagöz derdi, “İyi yapmışsın” dedi annem, “Sadece elli kuruşumuz
var” dedi babam, annem inançlı bir kadındı, “olsun Çetin,” dedi, “Allah
yardım eder.”
“Para için yazma”
Ertesi gün, bir sağcı gazeteden teklif geldi, ben yanlarındaydım,
konuşmayı dinliyordum, babam teşekkür edip reddetti.
Adam gittikten sonra niye reddettiğini sordum.
- İnsan yazısıyla para kazanmalı, dedi, yazıdan para kazan ama para için
yazma... O gazete bize göre değildi.
12 Mart muhtırasından sonra bir sabah polisler babamı almaya geldi.
Hava daha yeni aydınlanıyordu.
Babam, “Ben hazırlanayım” dedi, “Siz bir kahve için.” Polisler şaşırdılar
bir an kahve teklifine, babam dalga geçerek güldü, “Korkmayın, rüşvet
değildir, evimizde misafir sayılırsınız.”
Aynı sabah İlhan Bey’i de almışlardı, Turhan Selçuk, Mehmet ve ben
günlerce kışla kapılarında ikisini aramıştık.
Selimiye’de, subaylar bize bir boşluğa bakar gibi bakarak yanımızdan
geçerler, hiçbir sorumuza cevap vermezlerdi, bir gün kalabalık bir subay
grubu yanımızdan geçerken arkalarda kalan genç bir teğmen yanıma
yaklaşıp hızla “Yukarıdalar, iyiler” deyip uzaklaşmıştı.
Epey sonra babamı ilk kez Maltepe askeri Cezaevi’nde, tel bir kafesin
arkasında görmüştük, elini göğsüne koymuştu, bize bakmış, biz ona
sormadan o bize sormuştu, “Nasılsınız.”
Bir aslana benzediğini düşünmüştüm.
O görüntüsü hiç aklımdan silinmedi.
Yazı yazan bir adamdı ve hapse atmışlardı. Yazı yazdığı için.
Babam her sabah yazı yazardı, o yazı yazarken kimse sesini çıkarmazdı
evde, fısıltıyla konuşurduk, ben onu seyrederdim, yazarken sağ elini hafifçe
havaya kaldırır, sanki cümlelere yol veriyormuş gibi sallardı. Ne garip,
ben de yazı yazarken aynı hareketi, aynen babam gibi yapıyorum.
“Her sabah mahkemeye giderdi”
84

Onun gibi, elimi havada sallayarak aklımdaki cümleleri bir düzene
sokuyorum.
Yazısını yazdıktan sonra giyinir ve mahkemeye giderdi, neredeyse her
sabah giderdi mahkemeye, kimse yazı yazan bir adamın her gün
mahkemeye gitmesine şaşmazdı, ben bütün babaların işten önce
mahkemeye uğradığını sanırdım.
O yıllarda yazısını yazmadan önce mutlaka İlhan Bey’le telefonla
konuşurlardı, ikisi sol hareketin en önde gelen iki yazarıydı ve ben hayatım
boyunca iki yazarın o kadar yakın dost olduğunu görmedim.
Turgut Özal döneminde yolları ayrılmıştı, babam Türkiye’nin dünyayla
bütünleşmeden, dünyadan kopuk bir biçimde kendi dinamikleriyle ayağa
kalkamayacağını düşünüyor, Türkiye’nin mutlaka dünyayla bütünleşmesi
gerektiğini savunuyordu.
İlhan Bey ise Özal’ın liberal politikalarına karşıydı.
O sıralarda Mehmet’le ben de yazı yazmaya başlamıştık. İlhan Bey,
babamı pas geçiyor ama bize çok sert vuruyordu.
Bir gün Mehmet babama, “İlhan Bey’e cevap vereceğim”, dedi.
Mehmet’in polemiklerde çok sert ve hırpalayıcı bir kalemi vardır, sağlam
bir mantık çerçevesi kurar ve muhatabını çok ağır kalem darbeleriyle
sarsar. Babam, onun ağır bir yazı yazacağını anladı.
“Sen bilirsin ama bence yapma,” dedi.
Bu iki kelime, “bence yapma” bizim ilişkimizde asla karşı
çıkamayacağımız bir sözdü.
Mehmet biraz da sitem eder gibi, “ama çok ağır yazıyor baba” dedi.
“Olsun,” dedi babam, “sen gene de yazma.”
Bizim taraftan İlhan Bey’e hiç sert bir cevap yazılmadı... Babam eski
dostunun önünde durmuş, bize izin vermemişti.
Şimdi düşündüğümde iyi de olmuş.
Eski dostların gizli bir soyluluğu bulunur, Mehmet’le benim için çok ağır
yazılar yazan İlhan Bey’in yönetimindeki Cumhuriyet gazetesi, bana
roman ödülü verdi daha sonra.

85

Ödül töreninde, ben ödülü almak için sahneye yürürken, İlhan Bey
karanlıkta tek başına oturmuş, “Çetin’in serseri oğlunun” ödülü almasını o
solgun ve yakışıklı yüzündeki gülümsemeyle izliyordu.
İlhan Bey’in öldüğünü söylediğimde babamın yüzündeki dalgalanmayı
görmüş, odadan hemen çıkıp, babamı yalnız bırakmıştım.
İlhan Bey’le o yalnız başına vedalaşmıştı.
O zamanlar, bir “entelektüel sosyete” vardı, müzisyenler, heykeltıraşlar,
tiyatrocular, şairler, yazarlar iyi dosttular, sık sık buluşurlardı, İlhan Bey
hafif bir tebessümle oturur, babam uzun konuşmalar yapardı. Konuşmayı,
anlatmayı severdi.
Çok iyi bir konuşmacıydı babam.
İşçi Partisi zamanında babamla birlikte biz de mitinglere gider, babamı
dinlerdik.
“Dostlarım” diye başlardı konuşmasına.
Gür ve etkileyici bir sesi vardı ve gerçekten çok güzel “dostlarım” derdi, bir
mitingde galiba on beş defa “dostlarım” demek zorunda kalmıştı, o
“dostlarım” diyor, büyük bir alkış patlıyor, o tekrar “dostlarım” diyordu.
Taksim’deki bir mitingde babamın elli bin kişiyi güldürüp, sonra aynı elli
bin kişiyi yumrukları havada direnme kararlılığıyla bağırttığını
görmüştüm.
Askeri darbe döneminde bir gün süngülü askerler arasında Selimiye’deki
askeri mahkemeye yargılamaya getirmişlerdi, salonda Mehmet’le
ikimizden başka dinleyici yoktu. Babama söz verdiklerinde babam ayağa
kalkıp konuşmaya başlamıştı, gür sesi gittikçe yükseliyor, Selimiye’nin
yüksek tavanlı taş koridorlarında çınlıyordu.
Selimiye’deki subaylar bu sesi dinlemek için gelmişler, kapıya bir subay
kalabalığı birikmişti.
Askeri mahkemenin reisi olan Albay, denetimi yitirdiğinden korkup
birden, “susturun” diye bağırdı, “oturtun,” süngülü askerler babamı
omuzlarından bastırıp yerine oturttular.
“Hesapsız ve şeffaf bir adamdı”
O anda hissettiğim çaresiz öfkeyi hala hissediyorum, fikre cevap
veremediği için şiddete başvuran zorbalığa, bu zorbalık kimden gelirse
gelsin duyduğum nefret hiç değişmedi.
86

O zorbaların hepsinin gizli çıkarları olduğunu, yazarların hesapsız
cesaretinden ve dürüstlüğünden korktuklarını somut olaylarla görmüştüm.
Babam hesapsız ve şeffaf bir adamdı.
Bir keresinde, “ben en gizli lafımı Taksim’de söylerim” demişti.
Gerçekten düşündüğü her şeyi yazardı, bu düşündüğünün kendisine neye
patlayacağına hiç aldırmazdı. Düşünüp de yazmadığı hiçbir şey
görmedim.
Kendi taraftarını kaybetmeyi göze alacak kadar büyük bir cesareti vardı,
bu bizim gibi ülkelerde çok az rastlanır bir özelliktir, karşı kampla
dövüşecek cesur adamlar her zaman bulunur ama kendi taraftarını
kaybetmeyi göze alacak adam çok az çıkar.
“Yazmaktan vazgeçmedi...”
Türkiye’nin kapılarını ilk kez dünyaya açan Özal’ı desteklediğinde çok ağır
saldırılarla karşılaştı, eski dostların neredeyse hepsiyle yolları ayrıldı,
“döndü” diye yazılar yazıldı, kapaklar çizildi, bir an bile düşündüğünden
ve düşündüğünü yazmaktan vazgeçmedi... Tek bir an bu konuda bir
tereddüte kapıldığını görmedim.
Babam “dünyayla bütünleşmek” üzerine yazılar yazarken ben de Hürriyet
Gazetesi’nin Dış Haberler Şefiydim ve babama saldırdıkları için içim
acıyordu... Bir gün teleks tıkırtıları arasında çalışırken Associated Press’in
teleksinde “flaş haber” zili çaldı, kalkıp habere baktım.
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri
Gorbaçov’un konuşması geçiyordu ve Gorbaçov, babamın aylardır
yazdıklarını neredeyse birebir tekrarlıyordu.
Yazıişlerine bile haber vermeden önce babamı aramıştım, “Gorbaçov senin
söylediklerinin aynısını söylüyor, haberi getirtip bir bak.”
O konuşmayla dünyada yeni bir dönem açılmıştı, kimse bunu açıkça
söylemese bile bu değişimi yeryüzünde en erken görenlerden birinin babam
olduğunu ben biliyordum ve bununla çok gururlanıyordum.
Onunla hep gururlandım, hep övündüm, hep hayran oldum.
Gençliğimde çok şiddetli kavgalar ettiğimiz de oldu.
Baba-oğul kavgaları.

87

Bir keresinde James Joyce yüzünden, üstelik de kalabalık bir misafir
topluluğunun önünde kavga etmiştik, o sıralarda ben lisede Ulysses
okuyordum ve nedense “Joyce’un dünyanın en büyük yazarı” olduğunu
söylemiştim.
Bir edebi tartışma sonra şiddetli bir kavgaya dönüşmüştü.
Şimdi babama hak veriyorum, Joyce konusunda söylediklerim saçmaydı,
bir gençlik böbürlenmesiydi, bilgiçlikti ve babam bunu sezmiş, böyle bir
gösterişçiliğe sapmama üzülmüş, üzüntüsünü de öfkeyle göstermişti.
Babam kavgada sözünü hiç sakınmazdı ve karşısındakinin canını çok
acıtırdı, oğlu olmasına da aldırmazdı. Bugün beni eleştirenler, neden
onların sözlerine hiç aldırmadığımı pek kavrayamıyorlar, ben Çetin
Altan’la kavga ederek büyüdüm, öylesine vahşi bir öfkenin, öylesine haklı
bir mantığın ve öylesine parlak bir zekanın vurduğu en ağır darbeleri
aldım, aradaki büyük sıklet farkına rağmen ben de aynı darbelerle cevap
vermeye çalıştım. Kim babamdan daha etkileyici sözlerle eleştirebilecek ki
beni, kim babam kadar zekice, haklı ve acımasız darbeler indirecek...
Bir keresinde, ben herhalde on yedi on sekiz yaşlarındayken, gene bir gece
büyük bir kavga patlamıştı aramızda.
Sabaha karşı evi terkedip çıkmıştım.
Babam, arkamdan koşup “dön” diyecek bir adam değildi.
Ama ertesi gün bir yazı yazmıştı, öfke ve acı dolu bir yazı, ne kadar
üzüldüğünü görmüştüm, yazısının bir satırını hâlâ hatırlarım, “ben de
dört oktav yukardan basmayı bilirim bu tuşlara” diyordu.
Bilirdi gerçekten.
Köşe yazısını sanata dönüştürmüş belki de son yazardı.
Edebiyatı çok severdi ama bilmediğim bir nedenden dolayı, aklını
dünyanın pek de önemli olmayan bir ülkesinin daha iyi ve daha mutlu bir
ülke olmasına takmıştı, bize de aynı hastalığı geçirdi aslında, niye
Türkiye’ye bu kadar aklını taktığını hep merak ettim, üstelik de buranın
kolay kolay düzelmeyecek bir ülke olduğunu, hastalığın derinlerde
olduğunu biliyordu.
Bir keresinde sinirlendiğinde, “pijama lastiği gibi bu memleket,” demişti,
“çekiyorsun uzuyor, bırakıyorsun eski haline dönüyor” onun ne dediğini
defalarca yaşayarak gördük.

88

O uzun gecelerde siyasetten çok çabuk edebiyata geçerdik, herhalde iki
binden fazla şiiri ezbere bilirdi, şiirler okurdu.
Hiçbir yazarı çekiştirdiğini, hakkında kötü konuştuğunu duymadım.
“Kim olursa olsun, işini iyi yapan adama mutlaka saygı gösterin” derdi.
Severdi yazarları, onların maceralarını, acılarını, mutsuzluklarını...
Neredeyse şefkatle söz ederdi onlardan.
“Orhan, Nobel’i aldığında babam çok sevindi”
Bir gece babam, Mehmet ben otururken, Orhan Pamuk aramıştı beni,
“Sıkıntılıyım, sana gelebilir miyim,” demişti. “Gel” demiştim, “babamla
Mehmet de burada.”
Ama hafifçe korkmuştum da, babamın ne zaman ne yapacağı belli
olmazdı, ters bir şey söyleyip Orhan’ı kırmasından çekinmiştim.
Bir masanın başına dördümüz oturmuştuk, babam, sırayla hepimizi küçük
darbelerle haşlayarak bize edebiyat anlatmıştı, Orhan, Mehmet, ben, üç
küçük çocuk, üç kardeş gibi onu dinlemiştik, Orhan yazarlığına uygun bir
zarafetle davranmıştı.
Orhan Nobel’i aldığında babamın ne kadar sevindiğini hatırlıyorum.
Çok da güzel bir yazı yazmıştı.
Bize yazarlara saygı göstermeyi, onları sevmeyi öğretti.
Cesareti sevmeyi öğretti.
Dürüstlüğü sevmeyi öğretti.
Hak ettiğinden fazlasını istememeyi öğretti.
Acıyı taşımayı öğretti.
Fatin Rüştü’nün idama mahkûm olduğu mahkemeyi anlatmıştı bir
keresinde.
“İdama mahkûm olduktan sonra diğer sanıklar hakkındaki kararlar
okundu. Dava bittiğinde Zorlu salondan çıkarken arka sıralardaki bir
milletvekilini kutladı. Adam beraat etmişti. Zorlu da idama mahkum
olduğunu duyduktan sonra bile bütün kararları dinlemiş, beraat eden
arkadaşını kutlamıştı.”
Aynı fikirde olsun ya da olmasın, cesarete hep bir saygısı vardı.
89

Bütün bu hikâyeleri geçmiş zamanda anlatmak öldürecek beni.
Biz babamın doğduğu köşkün yerine yapılan apartmanda oturuyoruz, otuz
yıl boyunca aynı katta, yan yana dairelerde yaşadık, son üç yıl boyunca
neredeyse her gün babama uğrardım ben, konuşurduk.
Hastalanıp gücü tükenene kadar hep aynı coşkuyla anlattı.
Ben herhalde iki ya da üç yaşındayken bir gün bir kuzuyla karşılaşmışız
kırda, ben kuzudan korkmuşum.
Altmış beş yaşındayım, neşeli olduğu zamanlarda babam beni hâlâ biraz
alaycı biraz sevecen bir gülümsemesiyle “kuzudan korkan oğlum” diye
karşılardı, duyduğum en şefkatli laftı.
Bizim ailede, erkekler birbirlerine duygularını çok göstermezler,
duygularından çok söz etmezler, garip feodal geleneklerimiz var,
babamızdan hep çekindik, onun beğenmeyeceğini düşündüğü hiçbir şeyi
yapmamaya gayret ettik, beğenmeyen tek bir bakışıyla bile yaralanırdık,
beğenmeyecek diye ödümüz kopardı ve “kuzudan korkan oğlum” sözleri
içimi sevinç ve güvenle doldururdu.
Artık kuzudan korkmuyorum.
Komşum gitti.
Bir tek kez bile “kötüyüm” demedi.
Son gecesinde, saat bire doğru onu görmek için yeniden hastaneye
döndüğümde, “Nasılsın babacığım” diye sormuştum, artık hayata
kapanmaya başladığı halde, başıyla “İyiyim” işareti yapmıştı.
Altı yedi saat sonra öldü.
Günlerimi, onun öldüğü gerçeğini kavramaya çalışarak geçiriyorum.
Bunu beceremiyorum.
Hiç becerebilecek miyim onu da bilmiyorum.
“Hastamız nasıl” dediğinde “öldü” dedim.
Bunu şimdi herkes biliyor, bir ben bilmiyorum.
Benim kuzudan korktuğumu da bilen kimse yok artık.
Yan dairenin kapısı kapalı.
Sonsuz bir sessizlikten başka hiçbir şey kalmadı orada.
90

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful