P. 1
Metalik Bağ

Metalik Bağ

|Views: 2,363|Likes:
Yayınlayan: yusuf

More info:

Published by: yusuf on Jan 28, 2010
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/06/2013

pdf

text

original

KRİSTAL KİMYASI

METALİK BAĞ
Dersin Koordinatörü AYDIN Dersi Verenler ALTINTIĞ Prof. Dr. Ali Osman Yrd.Doç.Dr. ESRA

Hazırlayan Yusuf TEKİN

METALLİC BOND

Metaller
 

Periyotlar çizelgesinin yaklaşık %85 i metaldir. Metaller elektrik ve ısı iletkenliğinin yüksek olması ile tanınır. Kendilerine özgü parlaklıkları vardır. Dövülebilir,tel ve levha haline getirilebilirler.

 

Bütün bu özellikleri metal bağı denilen bir bağ türünün sonucudur.

Metalik Bağ (Metallic Bond)
Metalik bağ, esas olarak metaller arasındaki, bir ya da daha çok atomu bir arada tutan bir kimyasal bağ türüdür. Metal atomlarının latisindeki serbest elektronların yer değiştirmiş olarak paylaşılması esasına dayanır. Dolayısıyla metalik bağlar ergimiş tuzlarla karşılaştırılabilir. Diğer görece kuvvetli bağlar iyonik bağ ve kovalent bağlardır.

Metal atomları valans bandında dış yörüngelerinde periyotlarına veya enerji seviyelerine oranla yüksek sayıda elektron içerirler. Bunlar atomdan ayrılarak bir pozitif iyonun dev latisinin etrafını saran bir elektron zarfı, bulutu oluştururlar.

Negatif elektron bulutu ile pozitif çekirdekler arasında oluşan elektrostatik çekme kuvvetleri metal atomlarının bir arada kalmalarını sağlar. Burada, kovalent ve iyonik bağlardaki gibi merkezi bir bağ söz konusu değildir. Metalik bağ, düzgün pozitif iyon yığını ile bu yığını kuşatan elektron bulutu arasında ortaya çıkar.

Metaller genellikle yüksek kaynama ve ergime noktalarına sahiptirler ve bu da atomlar arasında güçlü bir bağ olduğuna işaret eder.

Metallerde band içindeki enerji seviyeleri birbirlerine o kadar yakındır ki, elektronun seviyeler arasnda geçişi gün ışığı ile dahi meydana gelebilir. Elektronların geri dönüşüne foton eşlik eder. Bundan dolay metaller, metalik parlaklıkta görünür.

Gümüş metali yüzey merkezli kübik yapıdadır. Birim hücrenin bir kenarının uzunluğu 0,407nm olduğuna göre gümüş atomunun yarıçapını hesaplayınız.

Nikel kenar uzunluğu 352,4pm olan yüzey merkezli kübik birim hücre yapısında olduğuna göre nikel in yoğunluğunu gr/ml cinsinden hesaplayınız.

Kübik sistemde Birim Hücre tipleri

Basit kübik

İç merkezli kübik

Yüzey merkezli kübik

Hexagonal cubic

Metalik bağ polar değildir ve bağlanma etkileşimi içerisindeki atomlar arasında ya hiç (saf elementel metaller) elektronegatiflik farkı yoktur, ya da çok az (alaşımlar) elektronegatiflik farkı vardır. Bu etkileşim içindeki elektronlar metalin kristal yapısı boyunca yer değiştirirler. Metalik bağ, metalin dayanımı, dövülebilirliği, süneklik, ısı iletkenliği, elektrik iletkenliği ve parlaklığı gibi pek çok özelliğinin nedenidir.

Metalik bağ, metal atomları veya iyonlar ile yer değiştirmiş elektronlar arasındaki elektrostatik çekimdir. Bu nedenle, atomların veya tabakaların birbiri üzerinde kayması ile dövülebilirlik ve süneklik gibi karakteristik özellikler ortaya çıkar. Metal atomlarının en az bir valans elektronu vardır ve bu elektronu ne bir komşu atomla paylaşır ne de iyon oluşturmak üzere verirler. Bunun yerine, metal atomlarının dış enerji seviyeleri üst üste biner ve bu anlamda kovalent bağa benzerlik gösterirler.

Formation of energy band in sodium metal

Metalik bağ metalik katının sonsuz büyüklükte bir molekül gibi görüldüğü molekül orbital kuramı biraz genişletilerek açıklanabilir.

Minimum enerjiilkesine göre, birbirinden ayrılan iki banttan enerji seviyesi düşük olana elektronlar dolar. Elektronların dolduğu bu banda “valans bandı” adı verilmektedir. Enerji seviyesi daha yüksek olan banda ise “iletim bandı” adı verilir. Valans bandındaki elektronlar, en az yasak enerji bandındaki enerjiye eş bir enerji kazanarak iletim bandına geçebilirler.

İletim bandına geçen elektronlar, atomdan ayrılarak serbestçe dolaşma yeteneğine kavuşurlar. Ortamda serbestçe dolaşan yüklü tanecikler ise akım iletebilirler. Şu halde, iki enerji bandı birbirine bitişik olan malzemelerden (yasak enerji bandı yok) akım kolayca iletilebilecektir.

Buna göre, yasak enerji bandı genişliği yaklaşık 1eV olan malzeme yarı-iletken adını alırken, yasak enerji bandı yaklaşık 6eV veya daha yüksek olan malzeme ise yalıtkan adını almaktadır. Elmas yapı, n-tipi yapı ve p-tipi yapıyı enerji bandları ile de açıklamak mümkündür.

İle tim B a n d ı

İle tim B a n d ı EC EF

İle tim B a n d ı

- - - -

- - - - - - ∆E

+

EC + + + +EF a c c e p to r

- EG

EC

+++ +
V a la n s B aı n d p = n ni =
(a )

EV

++
V a la n s B aı n d n>>p
(b )

EV

- - - - E-F ∆E EV +++++++
V a la n s B aı n d p>>n
(c )

donor

yalıtkan

yarıiletken

iletken

Eg ≈ 6 Elmas Yalıtkan Eg ≈ 0.5 – 3 Yarıiletkenler Eg ≈ 0 İletken Metaller

İletkenlik Bantı

Boş
Li atomlarının s ve p orbitalleri arasında etkileşim mevcut

Dolu
Fermi Seviyesi

Fermi Seviyesi: T = 0 daki HOMO düzeyi

Değerlik Bantı

T > 0 da, Fermi düzeyindeki e lar uyarılarak iletkenlik bantına geçer. Bu e lar elektrik alanında hareket eder.

Fermi düzeyi Elektronlar band içindeki moleküler orbitalleri (enerji düzeylerini) Pauli Exlusion prensibine göre doldururlar. Eer sadece s band dikkate alnrsa ve her bir atom bir s elektronu verirse ( 1 A grubu metallerinde olduu gibi) T= 0 K de bandn en az ½ N ‘i dolar. T = 0 K dolu en yüksek orbitale Fermi düzeyi denir

KAYNAKLAR
Anorganik Kimya Namık Kemal TUNALI İnorganik Kimya 1 Prof.Cemal KAYA http://www.chemguide.co.uk/atoms/bonding/metallic.html http://www.launc.tased.edu.au/online/sciences/PhysSci/pschem/metals/Metals.htm http://www.chm.bris.ac.uk/pt/harvey/gcse/other.html
http://www.tutorvista.com/content/chemistry/chemistry-iv/atomic-structure/metallic-bond.php http://tr.wikipedia.org/wiki/Metalik_bağ

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->