You are on page 1of 7

Posts Tagged ‗studime orientale‘

Miguel Asin Y. Palacios
24/02/2013Lini një koment

MIGUEL ASIN Y. PALACIOS
(1871-1944)

Migue Asin Palacios
Miguel Asin Y. Palacios është orientalist spanjoll. U lind më 5 korrik të vitit 1871 në Saragosa, kryeqytet i provincës Aragon, 261 km. në veri-lindje të Madridit.
Qyteti ka lulëzuar gjatë kohës së sundimit të Jul Cezarit. Muslimanët e morrën nën sundim në vitin 712 dhe vazhduan ta qeverisin deri sa e mori nën pushtetin e
vet Alfonsi në vitin 1118. Ebu Abdullah Muhamed Bin Abdu-l-Mun‘im Al-Hamīrijj në veprën e tij ‘‘Ar- Ravu-l-Mea‘tār‘‘, për Saragosën shkruan: ―Është një nga
kryeqytetet e Andaluzisë, i madh, i banuar dendur, me rrugë të gjata, me shtëpi dhe apartamente të bukura, me kopshte dhe me pemishte. Ka një mur prej guri
të pakalueshëm, i cili është në bregun e një lumi të madh‖. Qyteti Saragosa është qytet i bardhë. Është quajtur kështu për shkak të gipsit dhe gëlqeres. Emrin e
ka marrë sipas ndërtuesit, pra mban emrin e Cezarit. Të krishterët Saragosën e morën nga muslimanët me paqe. Në Saragosa zbarkuan mëse pesëdhjetë mijë
trupa franceze, por e mbajtën të rrethuar nënt muaj.
Saragosa ka rëndësi për jetën e Miguel Asin Palacios dhe orientalistikën spanjolle në përgjithësi. Prej këtu doli edhe orientalisti i madh Julián Ribera.
Migueli ishte ende fëmijë kur i vdiq i ati. Pasurinë e trashëguar e administroi e veja e Pablo Asinit. Migueli arabishten e mësoi në shkollat e qytetit. Mësimet e
mesme i filloi në shkollën e Alascolabios, kurse e mbaroi në shkollën e Jezuitëve në të njëjtin qytet. U dallua në lëndën e matematikës dhe në latinisht. Pasi që e
fitoi gradën Bachelor, mendoi që të vazhdojë studimet në Fakultetin e Inxhinierisë, por nuk pati mundësi materiale të studiojë jashtë Saragosës, prandaj u
regjistrua në Fakultetin e Letërsisë në Saragosa. Në të njëjtën kohë u regjistrua edhe në institutin e kongregacionit, që përgatiste kuadro fetare. Aty vazhdoi t‘i
ndjekë studimet dhe u bë prift. Më 29 shtator të vitit 1895 filloi shërbimin në kishën San Kitano në Saragosa. Bashkë me profesorin Julián Ribera, profesor i
gjuhës arabe në Fakultetin e Letërsisë në Universitetin e Saragosas, filluan të përpunojnë dorëshkrimet arabe që kishin të bënin me Spanjën muslimane. Projekti
ishte ‘‘Biblioteka arabo-spanjolle‖, që u kurorëzua me katalogun në dhjetë vëllime dhe u realizua brenda viteve 1882-1895.
Te Ribera mësoi në vitin 1891 dhe profesori u kujdes për talentin e jashtëzakonshëm të Miguelit dhe për të ardhmen e tij shkencore. Kjo përkujdesje do të
vazhdojë gjatë gjithë jetës së profesorit.
Më vonë Migueli regjistroi studimet e doktoratës në Universitetin e Madridit dhe më 23 prill të vitit 1896 mbrojti tezën e doktoratës, që ishte nje studim
monografik për Gazaliun.
Në vitin 1901 Miguel botoi doktoratën e tij me titullin: ‘‘Gazaliu, besimi, etika dhe asketizmi‘‘
Migueli u përpoq të gjente një vend pune në një universitet, por mbeti si mësues në institutin fetar dhe në të njëjtën kohë shërbente si prift në manastirin ‘‘Zemra
e shenjtë‘‘.
Nga kjo situatë e palakmueshme e shpëtoi Ribira, i cli ia lëshoj atij vendin e punës në Universitetin e Madridit. Ai më 24 prill të vitit 1903 u punësua në katedrën e
gjuhës arabe në Universitetin e Madridit.
Migueli u shpërngul në Madrid në prill të vitit 1903. Në vitin 1905, në Madrid erdhi Ribera për të punuar si profesor në katedrën e historisë së civilizimit islam dhe
hebraik. Ky bashkëpunim u jetësua në revistën ‘‘Kultura spanjolle‘‘ për tre vite me radhë (1906-1909).
Fama e Miguelit u përhap në qarqet e studimeve orientale ndërkombëtare. Filloi të publikojë nëpër revista të studimeve orientale nëpër Evropë. Shkroi për
mbresat nëpër udhëtime me kolosët e studimeve orientale, siç është shkrimi përkujtimor për shumë orientalist, e ndër ta po përmendim shkrimin përkujtimor me
rastin e 100 vjetorit të parë të datëlindjes së orientalistit italian Michele Benedetto Gaetano Amari. I Shoqëruar me Koderan, Migueli ka marrë pjesë në
konferencën ndërkombëtare të orientalistëve të mbajtur në Algjer në vitin 1905. Gjithashtu në vitin 1908 ka marrë pjesë në konferencën ndërkombëtare të
orientalistëve në Kopenhage. Shkroi punimin me titull: ‘‘Një numër thëniesh që iu janë veshur Jezusit në veprat e autorëve mysliman‘‘. Gjithashtu hartoi edhe një
katalog të dorëshkrimeve arabe në manastirin Abadia në Kodrën e shenjtë në Sicili.
Më 22 tetor të vitit 1912, u zgjodh anëtar i Akademisë Mbretërore të shkencave etike dhe politike. Në këtë institucion filloi të punojë më 19 mars të vitit 1914.
Fjalimi i tij inaugurues para anëtarëve të akademisë ka qenë me temën ‘‘Ibn Massaras dhe shkolla e tij: Origjina e filozofisë spanjolle-islame‘‘. Gjatë asaj
ligjërate Migueli nxori në pah materiale të shpërndara të Ibn Massaras Al Xhebelit. Ai prezantoi edhe reformimin që ai kishte bërë në mendimin filozofik islam duke
kombinuar mes doktrinës së Platonit dhe doktrinës së Andadhkilis. Pastaj vazhdoi me mbështetjen që kishte shkolla e Ibn Massaras nga sufit në Andaluzi dhe Ibn
Arifit dhe Ibn Arabiut. Sipas Miguel-it kjo shkollë ndikoi në krijimin e konceptit evropian të Roger Bacon dhe Raymundo Luliu e pastaj te Dante . Ky studim për Ibn
Massaran numërohet ndër studimet më të ndritshme që është bërë ndonjëherë në historinë e opinionit islam për këtë personalitet të filozofisë islame. Ky studim
karakterizohet me autenticitetin dhe për këndvështrimin dhe prirjen për të përceptuar analogjitë e lashta. Këtë e prezanton në studimin e tij hyrës me rastin e
emërimit të tij anëtarë në Akademinë e Shkencave Mbretërore, të mbajtur më 26 janar të vitit 1919 me titull: ‘‘Çështjet shpirtërore islame në ―Komedinë
Hyjnore‘‘.
Migueli vazhdon me studimet e tija rreth Islamit dhe Krishterimit dhe opinionit evropian. Migueli me pasion të madh filloi të merret me mendimtarët e mëdhenj të
Spanjës myslimane, si Ibn Hazm, Al -Kurtubiun dhe Muhiju-d-Din bin Arabijj.
Përpunoi veprën e njohur ‘‘Unaza e pëllumbit‘‘ te Ibn Hazmit, një dorëshkrim që gjendej në bibliotekën e Universitetit të Leidenit (Holandë). Në vitin 1916Migueli e
përktheu në spanisht veprën ‘‘Etika‘‘. Ai përktheu në gjuhën spanjolle edhe veprën ―Stina‖, që u percollë me një kritikë shumë të begatshme në pesë vëllime.
Vëllimi i parë përfshin jetën e Ibn Hazimit, kurse në katër vëllimet tjera përfshihet përkthimi në gjuhën spanjolle. Këtë vepër ai e botoi brenda viteve 1927-1932.
Studioi edhe Ibn Arabiun qysh në moshën rinore. Botoi një studim në vitin 1899 në lidhje me Udhëtimin përkujtimor të Blaut, (volumi i dytë 217-256, Madrid
1899). Përsëri iu kthye Ibn Arabiut me studimin që e prezantoi në Kongresin e katërmbëdhjetë të orientalistëve që u mbajt në Algjeri në vitin 1905 me
titull‘‘Psikologjia te Muhji-d-Din bin Arabiu‘‘, i cili është botuar në vëllimin e tretë në përmbledhjen e punimeve të kongresit, Paris, 1906 f. 79-191, vol. III. Studimi
tjetër është ‘‘Psikologjia e ekstazës sufite te kolosët e sufizmit mysliman: Gazaliut dhe Mahju-d-Din bin Arabiut‘‘ në revistën ―Kultura spanjolle‖, Madrid 1906, f.
209-235.
Studimet mbi Ibn Arabiun Migueli i kurorëzoi me veprën ―El Islam Cristianizado‖. Kjo vepër është përkthyer në gjuhën arabe me titull‘‘Ibn Arabiu: Jeta dhe
doktrina e tij‘‘ (Kajro 1965). Vepra përbëhet prej tri vëllimeve: 1-Jeta e tij; 2-Doktrina e tij; 3-Dorëshkrime të përkthyera që përmban dorëshkrime të zgjedhura
nga veprat e Ibn Arabiut.

Recensime. Me vdekjen e Ridriquez Mariny që ishte kryetar i Akademisë së Spanjës. f.) është i pari që zgjoi interesim te Migueli që në rinin e tij. Edukim. Orientalism. Gjuhësi orientale. Në vitin 1906 botoi studimin: ‘‘Psikologjia e ekstazës sufite te kolosët e sufizmit musliman: Gazaliut dhe Mehju-d-Din bin Arabiut‘‘. Aty përfshihen krahasimet me vepra të krishtera në Bibël. Këtu paraqet ndikimin e Ibn I‘bāde Ar-Randijj në Jehovën krishterë. 3. Shkodër. Edhe për Al-Gazalin studimet e veta i kurorëzoi me veprën kapitale në tre volume. Titulli i këtyre katër volumeve është ‘‘Spirtualizmi i Al-Gzaliut‘‘. Vdiq më 12 korrik 1944 dhe me 15 korrik u varros në varrezat Polloe. Në volumin e katërt. studimet e tija i vazhdoi mbi ndikimet islame në konceptet evropiane. 51-56. të veçantë përfshiu tekstet e përkthyera. etika dhe asketizmi‘‘. 385-392. Në Universitetin e Madridit punoi deri në vitin 1941. besimi. Miguel Asin y Palacios do të mbetet një burim i pashtershëm per studime të thella në fushën e dijeve orientale. Në vitin 1902 në volumin e tretë të revistës ‘‘Revista e Aragonit‘‘ botoi disa artikuj me titull: ‘‘Psikologjia e besimit sipas Al-Gazaliut‘‘ (vol. Marrë nga: Mevsuatu-l-musteshrikin Përgatiti: Dr. Në gjuhën shqipe është përkthyer dhe botuar vepra e tij: Eskatologjia myslimane në Komedinë hyjnore – ndjekur nga historia dhe kritika e një polemike. 296-301. ndersa i dyti në vitin 1948. Botimet ne revistën ‘‘Al Andalus‘‘ e cila atë kohë iu kishte bashkangjitur Këshillit të lartë për hulumtime shkencore.Studime islame. Migueli u emërua drejtuesi i parë i këtij këshilli. Kjo përmbledhje mban titullin ‘‘Vepra të zgjedhura‘‘ (Obras Escogidas). me rastin njëqindvjetorit të parë të datëlindjes së orientalistit italian Michele Benedetto Gaetano Amari botoi studimin‘‘Shkenctari sicilian Haxhim Al-Gazali. Ai filloi të botojë studime për Gazaliun që në vitin 1901. 1906. Këtë e filloi me punimin e titulluar: ‘‘Gazaliu. 116-120. Për këtë ai në vitin 1933 botoi studimin: ―Një intelektual mysliman i Andaluzisë ndikon në shenjtërinë e Jehovit të krishterë‖. Aq sa kemi marrë nga bibliografia e veprës së Ibn Arabiut po aq kemi marrë edhe për këtë vepër të Al-Gazaliut: hiperbolën.Migueli. Këtë studim Migueli e botoi në: Kultura spanjolle. Hulumtoi emrat që i kishte regjistruar një botanist mysliman Andaluzian anonim i shekullit XI-XII. 2003. Migueli punimet e tija që kishin të bënin me ndikimin e Islamit në Evropë dhe në krishterim. Ndërroi jetë në San Sebastián ku kishte shkuar për pushime verore. u botuan me 1946. Palacios është njëri nga kolosët më të mëdhenj të Orientalistikës. Në vëllimin e memoareve. Studime orientaleEtiketa:Spanjoll. Saragossa 1902). Tre volumet e veprës në fjalë janë përkthim i kaptinave kryesore të veprës ‘‘ringjallja‘‘ e Al-Gazaliut. studime orientale Orientalizmi dhe orientalistët ndërmjet miratimit dhe refuzimit 12/07/2010Lini një koment Nexhat IBRAHIMI ORIENTALIZMI DHE ORIENTALISTËT NDËRMJET MIRATIMIT DHE REFUZIMIT Nexhat Ibrahimi Hyrje . Vëllimi i parë. Isa Memishi /Orientalizmi Shqiptar/ Vlerësojeni këtë: 0 0 Vlerësoni Shpërndaje:       Facebook Twitter Google Shtype Email Kategori:Arkivistikë. Gjithashtu botoi edhe një studim në frëngjisht të titulluar ‘‘Tesavufi i Al-Gazalit‘‘ (Bejrut 1914). Migueli është marrë edhe me studimin e emrave arab të vendbanimeve spanjolle. Studime gjuhësore. ai u zgjodh kryetar i sajë. i grumbulloi në një përmbledhje të titulluar: ‘‘Ndikimet Islame‘‘(1941). Madrid. Pas vdekjes se Miguelit u botua përmbledhja me studimet që i kishte botuar në Universitet. Në vitin 1929 përktheu ‘‘Ekonomia në dogmë‘‘ të Al-Gazalit. Abdullah Al-Madhirai‘‘. Që u percollë me një koment të hollësishëm (Madrid 1929). Filologji. hulumtimin e analogjisë dhe barasvlerat me nevojën e citimit të burimeve të shkruara dhe gojore për përcaktimin e ndikimeve. Ebu Hamid Al-Gazaliu (vdiq më 505 h. Botimi i këtij libri përfundon gjatë viteve 1934-1941. Ky studim është i mbështetur në një dorëshkrim që gjendej ne Akademin Mbretërore të Shkencave të historisë. 189-194.

Ai ka manifestuar evrocentrizimin e Evropës. ku këta studiues kristianë kanë hulumtuar dorëshkrime muslimane dhe disa prej tyre i kanë përkthyer. nacizmit.[18] Orientalizmi është lindur brenda kulturës racore. të bazuar në krenarinë historike dhe racizëm: i bardhi kundër të ziut. moszhvillimi i prodhimtarisë së vendit dhe varësia ekonomike nga perëndimorët. popujve që i kontribuan fesë islame ia kundërvunë popujt si fenikasit. por meqë është bërë me synime armiqësore.[13] Perceptimet e orientalizmit nga muslimanët Nocioni orientalizëm ndër muslimanët kryesisht kuptohet në konotacionin pezhorativ. orientalistët iu qasen dobësimit të vlerave islame dhe favorizimit të vlerave të tyre. duhet pranuar se orientalizmi para së gjithash nënkupton studimet islame dhe disiplinat përcjellëse si arabistikën. dhe. Shekulli XIII. filloi një mirëkuptim më i madh. Kur‘anit ia kundërvunë poezinë parakur‘anore (shi`r‘ul-xhahilijjeh). por e para dhe kryesorja është rivaliteti i Islamit kundrejt fesë së tyre dhe frika e ngadhënjimit të Islamit ndaj tyre. ngritën barriera dhe pengesa në mirëkuptimin kristiano-islam. këto studime shumë pak kanë ndikuar në mirëkuptimin ndërreligjioz islamo-kristian. apogjenë e tij orientalizmi e arrinë në shekullin e XIX dhe XX. karakterizohej me tendencën që të mësohej gjuha arabe. që dëshiruan mirëkuptim. turkologjinë nga një anë dhe judaizmin dhe kristianizmin në anën tjetër.[7] Pjetri i madh.[3] Në botë interesimi për këto studime është i gjallë sidomos gjatë shekullit XIX dhe XX. Smailagiq orientalistikën e përkufizon ―si tregues për grupin e fushave shkencore gjuhësore dhe historike.‖[14] Edward Said. ato janë në fillimin e vet dhe pa ndikim dhe pa një depërtim më kreativ në tërësinë politike. Disa prej tyre tentuan të jenë objektivë. të mësohej islami. Iu përkushtuan studimit gjithëpërfshirës. qoftë antropolog. 1156). Edhem Bulbuloviq në vitin 1953 orientalizmin e përkufizon kështu: ―Orientalizmi është grumbull i të gjitha shkencave të nevojshme për njohjen e Lindjes (…). sepse fuqia ekonomike është faktorë parësor edhe për faktorët tjerë.[4] Këto studime kanë mbetur brenda qarqeve të ngushta akademike e të specializuara dhe larg ndikimit pozitiv të shtresës së gjerë. ata nuk humbën shpresën për kthimin e tyre triumfal në vendet islame. që të fusin hamendje ndër muslimanët. e janë të njohur: Xherberti.[25] .[17] Synimet. por të cilët kanë dhënë kontribut të madh shkencor e intelektual për njohjen e islamit dhe të muslimanëve. i cili thotë se: ―brezi i tij ka zgjedhur atë metodë shkencore që siguron korreksionin e qënmdrimeve të dala nga perspektiva evropocentriste. Përjashtimet e rralla. ndihmuan në këtë rrafsh. Këtë e lexojmë në letrën e rektorit të Universitetit të Cambridge. zhvlerësimi dhe dëmtimi i Islamit në sy të bashkëbesimtarëve por edhe të vetë muslimanëve dhe mohimi i burimit hyjnor të Kur‘anit dhe të vetë Islamit[22]. i cili tregon motivet përse ta studiojnë gjuhën arabe: ―Punën që synojmë ta ndërmarrim nuk është vetëm që ta përparojmë letërsinë e mirë duke çitur në dritë shumë dituri të cilat janë të mbyllura në këtë gjuhë të diturisë. shkruan dhe mëson mbi orientalizmin. kurse disa pseudoshkencëtarë. orientalizmi merrë edhe konotacione të reja. Annimarie Schimmel. dinjiteti dhe të drejtat njerëzore kundër jodinjitetit njerëzor dhe të drejtave hyjnore të Zotit dhe m. Vetëm pas revolucionit francez në shek. me qëllim që ta ―përgënjeshtrojë mësimin kur‘anor‖. disa ishin futur në paragjykime dhe urrejtje të thellë. por motivi fetar ka dominuar si më herët ashtu edhe në kohën tonë. përkundër angazhimit të pakontestueshëm. kulturore dhe intelektuale. Përkundër vëllimit të literaturës që është shkruar gjatë kohës së fundit. Për këtë qëllim.shtrembërimi. hapja e tregjeve të reja: blerja e mallrave muslimane me çmime të ulta dhe shitja e mallrave të tyre me çmime të larta. ata që kishin motive të sinqerta. racizmit. Nuk është vështirë të konstatohet se motivet e orientalistëve perëndimorë për studimet islame janë të llojllojshme. arti dhe filozofia. humbjes së ndikimit të kishës në shoqëri. kultura. në krye me Raymond Llull. luftërave fetare-ekonomike dhe humbjes së perëndimorëve. XVIII. Pas okupimit fizik të vendeve islame. për fat të keq. Kjo është bërë kështu për shumë arsye.bretit. ata gjuhës letrare arabe ia kundërvunë dialektet e shumta të gjuhës arabe. të gjitha të arriturat e atyre popujve përgjithësisht. demokracia perëndimore kundër despotizmit lindor. Pas përfundimit të Kryqëzatave. nuk përmbushnin nevojat ekzistuese. mirëpo.[12] Thënë ndryshe. e pastaj edhe në vendet tjera.[9] Ky përkthim është burim i shumë përkthimeve të tjera tendencioze në Perëndim që janë bërë më vonë.[24] 3. Detyrë e tyre prioritare ishte mohimi. Henry Corbin. disa i shërbenin shtetit apo kishës së tyre. e shkruar në vitin 1636.Fillimet e para të orientalizmit dhe të orientalistëve datojnë që nga paraqitja e Islamit dhe Kur‘anit në skenën historike në fillim të shekullit VII. e logjikshmja kundër të palogjikshmes. me rëndësi jo më të vogël ishte edhe motivi ekonomik. kleriku francez. turke dhe persiane dhe përgjithësisht diturive islame nuk e përmirësoi qëndrimin e vrazhdë të perëndimorëve ndaj muslimanëve. sociolog. Këto kontakte kanë vazhduar edhe më pastaj. babilonasit. shkenca.[21] 1. të mund të konvertoheshin muslimanët. sepse për shkak të gabimeve të rënda nuk ka mundur të shërbejë si burim informacioni dhe mirëkuptimi. për të cilët nuk kam të dhëna se kanë pranuar islamin. Kjo ka ndodhur sidomos në Spanjën muslimane. kur ajo ishte më kulm të zhvillimit politik. në pjesën më të madhe. sikur ajo e Henry Stubbe. Thomas Carlyle apo Karen Amstrong janë vetëm disa emra. Pierrele Aenere (vd. i dituri kundër të paditurit. studimi i gjuhës arabe. Disa të tjerë termin orientalizëm gjeneralisht e shtrijnë për çdo hulumtues perëndimor të islamit pa marrë parasysh për motivet e hulumtuesit. Interesimi ka vazhduar edhe nëpër manastiret kristiane. iranistikën. Të gjithë ata që luajtën rol destruktiv. 1187) [2] etj. Ky gjykim pa dallim dhe pa dyshim është i rreptë dhe i dhembshëm. për të vazhduar edhe në shekullin XXI. fashizmit. gjeografia. egjiptianët etj. ideologjisë së hegjemonisë dhe epërsisë evropiane. Disa ishin shkencëtarë. Por. gjuhët e tyre. Krahas motivit fetar dhe kolonizues. Sikurse fillimi që ishte me monakë e klerikë kjo gjendje dominon edhe tash. historia. ekonomik e kulturor[1]. kurse ajo që bën ky person është orientalizëm. Aktivë ishin sidomos dominikanët dhe franjevitët gjatë shekullit XIII. duhet pranuar. por është i vërtetë në planin e njoftueshmërisë historike të popullit. fushat e interesimit dhe mjetet për sendërtimin e synimeve të orientalizmit nëpër histori Orientalistët janë grup diversitiv e jo monolit. rezultati është negativ. njëri prej studiuesve kompetent të orientalizmit.[11] Mirëpo. Edhe pse orientalistët paralajmëruan neutralitetin dhe objektivitetin si dy kushte kryesore të shkencës perëndimore. por edhe politike. Kjo u bë për arsye edhe ekonomike. i përket kulturës kolonialiste të Perëndimit në kuptim të imperializmit. Orientalizmi klasik. Disa e përkufizojnë si një aspekt të perceptimit negativ dhe të gabueshëm të Islamit në Perëndim. Motivi ekonomik.[6] Fillet e orientalizmit Fillet e orientalizmit sistematik duhet kërkuar në kontaktet dhe fërkimet e para. por edhe për shkak të shërbimit ndaj mbretit dhe shtetit në tregtinë tonë me këta popuj të lindjes. në këtë aspekt. me leje të Zotit. negative ndërmjet Perëndimit dhe muslimanëve që ndodhën gjatë Kryqëzatave në shekujt XII-XIV. orientalizmi nuk është as neutral as objektiv. Mirëpo. ndër të tjera edhe për shkaqe fetare. për shkak të zgjerimit të kufijve të Kishës dhe propagandimit të fesë kristiane ndër ata të cilët tash janë në terrë…‖. Motivi fetar. madje janë kualifikuar si ―homogjenist‖.[23] 2. pohon se ―orientalist është secili që hulumton.[16] Me kalimin e kohës. Gerard nga Kremona (vd. sidomos pas Luftës së II Botërore.[19] Këtë e argumenton orientalisti Brauns nga Princetoni. këto interesime në fillim kanë qenë josistematike dhe sipërfaqësore dhe më tepër rezultat i nevojave individuale dhe të kohëpaskohshme. [5] Ndër shqiptarët dekadave të fundit kemi lëvizje të caktuara në drejtim të studimit të orientalistikës. më 999. u zgjodh për papë. dhe duke mësuar islamin.[8] Përkthimi është përfunduar më 1143. i cili më vonë. …por edhe në ndikimet orientale në fushat tjera…‖. sidomos në fushën e historisë dhe filologjisë.[10] Edhe gjatë shekullit XIV-XVI vazhdoi interesimi i reformacionit për studime biblike dhe islame. orientalizmi është çdo shkencë mbi popujt lindorë (…).‖[20] Mirëpo. historian apo psikolog. fuqia e teoretizimit kundër letargjisë praktike.‖[15] N. Motivi kolonizues. të shkencave ekonomike dhe shoqërore. opati me ndikim nga Clunya në Francë kërkoi nga Robert Kettoni nga Anglia ta bëjë përkthimin e parë të Kur‘anit në gjuhën latine. institucionet shoqërore dhe politike.

Murad Hofman. Ata ishim më objektivë në hulumtimet e tyre. Annimarie Schimmel. që kryenin punët e tyre. Vlen të theksohet emri i Mauricie Bucaille. Është e vërtetë. juridike. Orientalizmi kryesisht ka prejardhjen nga kisha dhe gëzon ndihmën e tyre të gjithanshme. prof. Islamit dhe Judeo-Kristianizmit. apo hapja e web faqeve nëpërmjet të cilave ata plasojnë idetë e tyre. Edhe disa institucione shkencore në vendeve të ndryshme. individë drejtpërdrejt të lidhur me regjimet kolonialiste apo janë individë me prejardhje judaiste. Kanë ulur dinjitetin politik.4. kontribut të veçantë ka dhënë Hafiz Ali Korça. politike. Duhet kërkuar pikërisht në përpjekjet e klerikëve katolikë dhe ortodoksë shqiptarë dhe joshqiptarë në trojet tona rreth çështjeve islame.Dërgimi i individëve apo të ekspeditave misionariste në botën islame nëpërmjet aktiviteteve humanitare. Muhammedin a. Ata si në të kaluarën ashtu edhe tash Islamit i janë qasur me paragjykime të shumta.s. Masinjon) dhe Anglia (psh. Lush Gjergjin e të tjerë sot. në shkencën shqiptare. Madje. të tillë ishin ata që posedonin mjetet e veta materiale dhe nuk posedonin ngarkesë shpirtërore. Motivi politik. 5. Ato i gjejmë në fund të shekullit XX. XXI është tejet aktiv. Zakonisht. misionarizmit botëror kristian dhe lëvizjes cioniste. Me këtë numërim nuk shterren kontributet e tyre. përpunimi dhe publikimi i shumë dorëshkrimeve klasike. R. Një prezantim komplet kërkon punë serioze dhe angazhim shumë të madh. Në mesin e tyre kemi të atillë që kanë dhënë kontribut shkencor objektiv por kanë mbetur në pozicionet e tyre të mëhershme ideologjike.Mbajtja e seminareve dhe ligjeratave në tubimet e ndryshme shkencore. kulturore dhe politike vendore. kulturave dhe gjuhëve. në politikën shqiptare. shkencore e të tjera janë të ndryshme nga koha në kohë. sikur mohimi i burimit hyjnor të Kur‘anit dhe mohimi i Muhammedit a. njohja e tij e arabishtes dhe preokupimi me Islamin me qëllime kristo-centriste. 5. [33] Disa intelektualë hezitojnë t‘i rradhisin në orientalistë disa nga emrat e sipërm. por edhe kanë pranuar islamin si vlerë dhe sistem jetësor. edhe sot angazhojnë orientalistë për nevojat e ministrisë së jashtme e ushtarake për çështjet kundër muslimanëve dhe arabëve. . kohëve të fundit. për të vazhduar me Nolin. .. Mekalat‘ul-islamijjin i El-Esh‘ariut nga Helmut Riter. që ishin shumë të ngarkuar ne armiqësi fetare e kulturore. Gasper Gjinin. Budi. Matranga. mendoj se vitet vijuese duhet të tregojnë se orientalistika ndër shqiptarët duhet të luajë rol konstruktiv dhe avansues drejt vlerave të gjithëpranuara. Disa konstatime Nëse i bëjmë një rekapitullim tërë të lexuarës. sidomos Franca (psh. Krahas Hasan Kaleshit të theksuar. etj. përkundër paragjykimeve në të kaluarën dhe tash. D. që numërohen si vepra bazore. arsimore. vetëm respekti i madh që muslimanët e ushqejnë gjatë shekujve ndaj Jezusit dhe Ungjillit bëri që gjendja te shqiptarët mos të eskalojë në dëm të pakicës kristiane. Maurice Bucaille. Rozhe Garodi. duke injoruar apo duke shtrembëruar vlerat islame. Gj. Rene Genon. . Franc Fanon. Hasan Kaleshin. sikurse janë vendet skandinave. ekziston edhe një kontribut tjetër. udhëhiqet nga vlerat e mirëfillta dhe mund të shërbejë si shembull se mund të dialogohet me fetë. Rozhe alias Rexha Garodi. nga 9 koleksione hadithesh). pastaj projekti madhështor që zgjati rreth 50 vjet në tetë vëllime i El-Mu‘xhem‘ul-mufehres li elfadh‘il-hadith (Treguesi i haditheve të Muhammedit a. Botimi i revistave. kulturat dhe qytetërimet tjera. pastaj lëvizja e bejtexhinjve. Nismat e tjera në fushë të orientalistikës si turkologjia në Prishtinë e Shkup e të afërta në Tiranë. Studimet orientaliste janë shumë më intensive në vendet kolonialiste se sa në ato jokolonialiste. . në krye me dr. qytetërimeve. Një grup më i vogël njerëzish në studimet e tyre janë përkushtuar me synime të pastra shkencore në hulumtimet e popujve. etj. 2. por në shekullin XX dhe në fillim të shek.Blerja e disa shtëpive botuese dhe gazetave e revistave vendore dhe duke plasuar idetë e veta nëpërmjet tyre. mirëpo. por edhe të atillë. duke përulur institucionet dhe shkencëtarët vendorë. Arnold[27]. Kur‘anit dhe Sunnetit dhe diturive tjera islame. 1940 në SHBA). nga zemërgjerësia por edhe nga inferioriteti intelektual. gjuhësore dhe historike. sikurse është Thomas W. Orientalizmi ndër shqiptarët Studimet dhe hulumtimet sistematike dhe të organizuara orientale ndër shqiptarët nuk kanë ndonjë datë të hershme. Margoliouth). Ibrahim Dalliu. sikurse Feti Mehdiu. kulturor dhe ekonomik. Qafëzezi. më në fund e pranuan islamin[30]. sikur në Rusi. sportive e të ndryshme. një numër orientalistësh megjithatë kanë dhënë kontribut në rafshin e studimeve islame: teologjike. mund të përfundojmë se: 1. Tashmë një kohë kontribut janë duke ofruar edhe disa punëtorë shkencorë. politikanëve e gazetarëve të vendit dhe të ndikojë tek ata. Koliqin. El-Kamil fi‘t-tarih të Ibn Ethirit. Barleti. besimin. Mjedja dhe rilindasit tjerë. ata kanë përçarë vendet islame dhe arabe në vijat nacionale dhe sektare. pozitive. Bogdani. Sidomos janë të njohura zbulimi. Mirëpo. Jeftiq). bamirëse. Fishtën. Ka shumë emra që meritojnë kujdes të veçantë shkencorë. Friçof Shuon. Shumë orientalistë. dhe të shtrembërojnë jo vetëm çështjet doktrinare por edhe ato historike dhe të krijojnë atmosferë të keqe e të papërballueshme për mirëkuptim dhe ndërnjohje ndërmjet feve. ka ecje përpara. sepse nuk i plotësojnë disa kushte formale etj.[36] Përfundim Orientalistët i kanë kushtuar kujdes të madh çështjes së burimeve islame. e ai është se një numër orientalistësh. për të vazhduar me Aurel Plasarin. që kanë dhënë kontribut shkencor. Verifikimi i qëndrimeve të deritashme të shkencës shqiptare është detyrë parësore për hir të ardhmërisë së qëndrueshme.[26] Duke formuar organizata miqësore muslimano-kristiane me emra humanitar dhe kulturor (çfarë po veprohet edhe me shqiptarët te ne) ata krijonin nxënës të dëgjueshëm në mesin e muslimanëve. shumë i vlefshëm. për shkak të refuzimit të termave orientalizëm. E. Por. sikurse janë: David Benjamin Keldani alias Abdulehad Davud (vd. Shumica e orientalistëve janë klerikë kristianë. Vepra e P. për pejgamber. Qosjen[32]. Kristian alias Murad Hofmann e shumë të tjerë. 4. në vendet jokolonizatore heqin dorë nga qëndrimet e Ignac Goldziherit e të ngjashëm me të. 3.[31] Të gjitha angazhimet tjera janë individuale dhe në kuadër të organizimeve brenda institucioneve të tjera. i anashkalon provokimet e vrazhda katoliko-censtriste dhe ortodoksocentriste në Kosovë e Shqipëri[34] dhe sillet sikur nuk ndodh asgjë që vlen kujdesin e intelektualëve objektivë. ata një pjesë të konsiderueshme të veprimtarisë së tyre ia kushtuan Orientit. Motivi shkencor. janë argument vetëvetiu. feve. disa prej tyre nuk merren profesionalisht me orientalizimin. ekonomike.[29] Kontributi i orientalistëve gjatë historisë Përkundër aktiviteteve destruktive dhe tendencioze të shumë orientalistëve.[28] Mjetet që përdorën orientalistët gjatë historisë në sendërtimin e synimeve të tyre religjioze.s. Ndoshta kjo ecje përpara në orientalistikën botërore do të gjejë ekuivalencë edhe në tokat shqiptare. Një pjesë e orientalistikës botërore është pavarësuar nga politika dhe nga tradita evroperëndimore. u morën dhe merren seriozisht dhe dinakërisht me islamin dhe muslimanët dhe kontribuan me të madhe në një ftohje latente në marrëdhëniet islamo-kristiane ndër shqiptarët dhe në rajon. por edhe Serbia (psh. Mehdi Polisi etj. Tanaskoviq e M. Mirëpo. Martin Lings etj. kulturave dhe qytetërimeve fqinje. në vitin 1973 me themelimin e degës së Orientalistikës në Universitetin e Prishtinës. Thuajse çdo universitet perëndimor ka pasur seksionet për islamistikë dhe çdo ambasadë apo konsulatë ka ndonjë ekspert për islam. janë për t‘u përshëndetur por mbesin të dëshmohen me punën e tyre. Ky paragjykim ndaj islamit dhe injorim i Islamit ka bërë që shumica e orientalistëve të vëhen në shërbim të kolonializmit imperialist. për sheriatin. Zhak Kusto.Shkruarja e librave nga fusha të ndryshme për Kur‘anin. Vendet kolonizatore. kulturore. Edhe ditët e sotme dëshmojnë se shumica muslimane. kulturën e të tjera. Kështu. duke studiuar islamin pa paragjykime dhe pa ngarkesa ideologjike e fetare.s. Motivi politik në shekujt e kaluar ka qenë më pak atraktiv. Nëse vitet 1970-2005 kanë qenë të vështira politikisht dhe ekonomikisht. Tabekati i Ibn Sa‘dit. Bogdanit. por më standarde janë: . Detyrë parësore e tij është që të depërtojë në mesin e dijetarëve. një lloj diferencimi. ndërrojnë emrat e vjetër në emra më të pranuehsëm. Një nga këto projekte serioze është botimi i Historisë së Taberiut (Tarih‘ut-Taberij). respektivisht Islamit. fillimet e mirëfillta të orientalizmit shqiptar duhet kërkuar më herët. Vexhi Buharaja etj. sikurse Instituti për popujt e Azisë[35] .

Orijentalisticki kanon (recension i veprës së E. Prishtinë. [20] Sipas: Esad Durakovic. Gib. Sarajevë. fq. History of Islamic Philosphy. cit. Orientalism and Islamic philosophy. part II. cit. fq. 13. sipas:http://www. Esad Durakovic. Prishtinë. fq. 67. në mesjetë. Teheran. Seyyed Hossein Nasr and Oliver Leaman. 1980. 464-465. 14.. [13] Hasan Hanafi. casopis za naucnu. 44. në:http://www. cit. cit.asp?ArtikallD=1005. Prolegomena za historiju knjizevnosti orijentalno-islamskoga kruga. part II. Wien. Sarajevë. [6] Shih: Feti Mehdiu. 16. cit. op. [4] Nirman Moranjak Bamburac. Prishtinë. Kur‘an u savremenom dobu. [23] Për këtë qëllim kemi shkruar më herët dhe këtu nuk do të ndalemi: N. [14] Sipas: Esad Durakovic. Zenica. part I-II. 59.. 229-242. op. p. [7] Ahmed Smajloviq në tezën e doktoraturës. 29. Ibrahimi. II. Safet Halilovic. ideore. [16] Nerkez Smailagic. Orientalism and Islamic philosophy. op. Nur – casopis za kulturu i islamske teme.htm 11. fq. në: Enes Karic. 14. B.moranjak. Luis etj. Sarajevë.ba. Mustafa Es-Sibai. Krhs. shih: Esad Durakovic. 5. Prizren.. History of Islamic Philosophy. fq. Muslimani i Zapad u povijesti. op. Zaboravljeni islam. 2005. Enes Karic. si psh. cit. Iran. Smail Balic.izraz/no0707_nirman. op. cit. Ibrahimi. Enes Karic. 1960. Historia e popujve të lashtë është reduktuar në masën më të vogël. Kur‘an u savremenom dobu. 2002. N. Literatura: 1. revistë. Teheran. Prishtinë. Smailagic. Sarajevë. 9. Sarajevë. 3. Shih analizën informative të: Haris Silajdzic. fq. Sarajevë. Mekalat Busnijjeh. Novi Horizonti. Orientalizam. Sipas: Hasan hanefi.. [10] Ismail Ibrahim Nawwab. Filozofia islame. op. nr. 12. fq. cit. Sarajevë. 1999. op. fq. Sarajevë. 16. Enes Karic. Said. [19] Sipas: Hasan Hanafi. [27] Ser Thomas W.. [17] Gjerësisht: Nerkez Smailagic. 16. Evrocentrizam i orijentalistika. op. fq. fq. casopis za naucnu. 2004. Orijentalizam. 1143 -1148. 2003. fq. Shkup. fq. Roli i orientalistëve serbë për justifikimin e gjenocidit ndaj muslimanëve në Ballkan.htm. nr. [8] Safet Halilovic. Said. nr. fq. 17. 54 e tutje. 1997. Orijentalizam i oriejentalne studije. në: Mustafa Es-Sibai. islami në trojet iliro-shqiptare gjatë shekujve. Historia tremijëvjeçare e Lindjes është rrëfyer Brenda një kaptine. 5 ose: Novi Horizonti. Nirman Moranjak Bamburac. fusn. Sarajevë. 2004. Sarajevë. Sarajevë. iran. 23-25. Aspekte të marrëdhënieve islamo-kristiane. op. Oriental Essays: Portraits of seven Scholars. nr. Atëherë.asp?ArtikallD=1005. 59. 2000. Grunebaum. 1980. në: Enes Karic. fq. 4/1998. cit. cit. 8. fq. ndoshta vepra më gjithëpërfshirëse për orientalizmin. 1990. 2004.. Shkup. op. [5] Shih meditimet dhe analizat interesante të njohësit të shkëlqyeshëm të rrethanave orientalo-oksidentale: Smail Balic. [29] Mustafa Es-Sibai. Hyrje në filologji orientale. [25] Mustafa Es-Sibai. Beograd. 2000.ba. 6. pa vit botimi.openbook.com/test/tekst. op.: Oliver Leaman. 1998 dhe dy botime të mëvonshme më 1999 dhe 2000. Tehran. II. në:http://www. Tumacenje Kur‘ana i ideologije XX Stoljeca. pa vit botimi. [15] Edward W. 15.. [18] Sipas: Hasan Hanafi. 66.. shtron mendime të shumta rreth kohës së lindjes së orientalizmit: Ahmed Smajlovic. Zenica 2003. Feti Mehdiu. Od orijentalizma do okcidentalizma. 420. Tiranë. 420-421. Sarajevë. op. në: Seyyed Hossein Nasr and Oliver Leaman. [21] Ismail Ibrahim Nawwab. Znakovi vremena. [28] Mustafa Es-Sibai. 4.Botuar në revistën: Dituria islame nr. 12. 7. op. [12] Ismail Ibrahim Nawwab. Tumacenje Kur‘ana i ideologije XX stoljeca. 1990. . cit. op. Felsefet‘ul-istishraki we etheruha fi‘l-edeb‘il-arabijj‘il-measir. Said). Leksikon islama. [11] A.openbook. 68. në: Seyyed Hossein Nasr and Oliver Leaman. Nerkez Smailagic. Prolegomena za historiju knjizevnosti orijentalno-islamskoga kruga. sepse kështu donte ai dhe kisha e tij. Orijentalizam i orijentalne studije. [9] Ismail Ibrahim Nawwab. Sarajevë. pp. Norman Cigar. shkencore. humane dhe politike shih: Ahmed Smajlovic.. Arnold. apo: http://www.. op. fq. Univers.197/2006 (Prishtinë). cit. cit.moranjak. 1997. 464. fq. Znakovi vremena. Felsefet‘ul-istishraki we etheruha fi‘l-edeb‘il-arabijj‘il-measir. në: Ismail Ibrahim Nawwab. 2004. Kairo. pa vit botimi. 79-82 dhe N. Leksikon islama. Historia e botës është përshkruar sikur perëndimi është qendër e universumit dhe qëllimi i historiesë. Arberry. ————————————————— [1] Mustafa Es-Sibai. kurse historia 500 vjeçare e perëndimit shtrihet në shumë kaptina.novihorizonti. nr. Zaboravljeni islam. 4/1998. 2002.. 38-58. Hyrje në filologji orientale.com/test/tekst. History of Islamic Philosophy.. 419-429. 2002. Sarajevë. Wien. Për aspektet fetare. 464.. cit. London. cit. revistë shkencore kulturore.. Iran. Sarajevë. 10. fq. historianëve dhe letrarëve shqiptarë. kulturnu i duhovnu afirmaciju. 44. Said). fq. fq. op. 2003. [22] Shembulli i Pjetër Bogdanit është tipik atëherë dhe sot. Oliver Leaman. kulturnu i duhovnu afirmaciju. op. 1143 e tutje.izraz/no0707_nirman. 26/2000. historike. 587-595. Për disa nga mendimet e orientalistëve evropocentristë. op. Ahmed Smajlovic.novihorizonti. 2005. 65-66. cit. [26] Mustafa Es-Sibai. fq. 420. Orijentalizam i orijentalisti – za i protiv.. 3/2002. kurse sot sepse kështu duan trashëgimtarët e tij brenda klerikëve. fq. sikurse Lush Gjergji e Ibrahim Rugova etj. fq. J. 2. Historia e përhapjes së islamit. 2004. [3] Ahmed Fuad El-Ehwani.. Orijentalisticki kanon (recension i veprës së E. [24] Mustafa Es-Sibai. Edward W. op. Orijentalizam i orijentalisti – za i protiv. fq. 424-425. cit. cit. 81-82. cit. fq. Kairo. fq. [2] Mustafa Es-Sibai. kuilturore. 1999..

mendohet. [32] Enis Sulstarova. letërsitë. Për për kontributin e orientalistëve evropianë shih: Ahmed Smajlovic. me fjalën ―Orientalistikë‖ nënkuptohet studimi i gjuhës dhe kulturës arabe. 81. Rozhe Garodi. asirologjinë. arabologjinë dhe epitiopologjinë). revistë në BH. jamatologjinë. Titus Burkhardt etj. natyrash të llojllojshme. artin. në:http://www. . nr. Roli i orientalistëve serbë për justifikimin e gjenocidit ndaj muslimanëve në Ballkan. Tiranë. semitologjinë (ku bën pjesë edhe një pjesë e asirologjisë. Mekalat Busnijjeh. në anën tjetër. religjionin. Çfarë duhet të kuptojmë me “Orientalistikë”? Në trojet shqiptare. por jo me të drejtë.. 314 e tutje. 3/2002. Martin Lings. op.. Po ashtu: Enes Karic. hetitologjinë dhe azianologjinë. nga fusha e Orientalistikës. cit. 2004. të gjitha disiplinat e tjera janë zhvilluar në shekullin 19. Orientalizmi i krist malokit. në mënyrë të barabartë në një anë dhe studimin e pjesërishëm të gjuhës persiane dhe osmane. Lindjes së Mesme dhe të Afrikës Veriore e Lindore). 23-24. në kuptim të gjerë. [34] Për orientalizmin në Shqipëri e më gjerë shih: Enis Sulstarova. qytetërimin. Janë bërë studime vëllimore për një varg problemesh. se Orientalistika është vetëm njohje e gjuhëve të Orientit (vendeve të Azisë. historinë. [35] F. si: gjuhët. të cilat studiojnë kulturën e popujve të Lindjes (Orientit) – e kundërta e Perëndimit (Oksidentit). fq. Sarajevë. Univers – revistë shkencore kulturore. Orientalistika në Evropë Interesimi i Evropës për Orientin është i hershëm. [33] Për t‘u mos zgjeruar ju rekomandojmë leximin: Norman Cigar. turkologjinë. fq. Friçof Shoun. sidomos pjesët për Kosovën. Orientalizmi bashkëkohor shqiptar. 35-36. Sipas praktikës së deritanishme.Vinsent Monteil. [31] Shih: Feti Mehdiu. Thomas Irwing. me Orientalistikë duhet të kuptojmë studimin e gjuhës arabe dhe turke. Orijentalizam i orijentalne studije. Prandaj. egjiptologjinë (këtu hyn edhe kiptologjia). zakonisht. turke dhe pjesërisht asaj perse dhe osmane. cit. indiologjinë. iranologjinë. 2003 (versioni shqip-anglisht). ai që ka studiuar këtë lëmi quhet orientalist. kurse katedra e parë në Evropë për studimin e gjuhës arabe është ajo e vitit 1250 në Paris. Shkup. 9. Orientalistika në kuptim më të gjerë përfshin: Sinologjinë. cit. Tek ne. Gabrieli. op. Me përjashtim të semitologjisë. op. Apologija orijentalistike. 265 e tutje. sarajevë. fq. f..com/pipermail/alb-shkenca … .alb-net. Vlerësojeni këtë: 0 0 Vlerësoni Shpërndaje:       Facebook Twitter Google Shtype Email Kategori:Studime orientaleEtiketa:studime orientale Ç’është orientalistika? 29/06/2010Lini një koment Ç’ËSHTË ORIENTALISTIKA? Kur përmendim Orientalistikën. arkeologjinë. Odjek. 2/1987. hebreistikën. përkatësisht disiplinash shkencore.[30] Disa prej tyre janë: Rene Genon. cit. fq. Mustafa Es-Sibai.. traditat e tyre etj. ne kuptojmë një varg shkencash. f. [36] Safet Halilovic. op. berberologjinë dhe hamitologjinë.

për të kryer obligimet ndaj historisë kombëtare. ekonomike. Orientalistika shqiptare në shërbim të kulturës kombëtare Për historinë e popullit shqiptar. sepse. nga Dr. 5. përveç burimeve arkivore. topografia. në vitin 1973 (Prof. kurse letërsia arabe dhe turke vetëm katër semestra. asnjëra nga këto disiplina nuk mund të studiohet nga dijetarët që nuk kanë përgatitje nga fusha e studimeve orientale. për historinë tonë kanë rëndësi të veçantë edhe onomastika. arameje dhe hebreje. statistika. mbi lidhjet e saj me Orientin. Mbetet detyrë e kuadrove të reja. ku dihet se administrata dhe literatura e burimet që i përkasin asaj periudhe. kjo më së miri dëshmon arsyeshmërinë dhe veprimtarinë konkrete të Orientalistikës shqiptare. Megjithatë. kronologjia. të cilën e themeloi Dr. si nga aspekti i historisë politike. Orientalistika në trojet shqiptare Studimi i Orientalistikës në trojet shqiptare ka një histori të gjatë. më 1922 (I. ku gjithsesi kanë dhënë rezultate me interes shoqëror. gjuhëtarët. Administrata Osmane gjatë pesë shekujve sundimi në këto troje ka përcjellë dhe ka evidentuar të tëra ngjarjet që janë zhvilluar te shqiptarët dhe rreth tyre. kërkojnë njohjen e të dyja këtyre gjuhëve. i cili nuk arriti të përcillte as brezin e parë. Gjuha arabe dhe turke studiohen nga tetë semestra secila. duke nisur me lëvrimin e komentimin e letërsisë dhe dijeve orientale që në shekullin XVI-XVII deri te orientalistët e rinj (në shekullin XX) si Hafiz Ali Korça. Feti Mehdiu. për të ndriçuar një varg figurash të shquara letrare. alfabeti i së cilës ishte baza e shkrimit të gjuhës turke në periudhën osmane deri në vitet ‘20 të shekullit të kaluar.. në gjuhën shqipe më 1920 (Hafiz Ali Korça). Më vonë Kur‘ani përkthehet edhe në gjuhën serbe. Disa romane e përmbledhje me poezi arabe. deri në vitin 2003. më 1895 (Miço Lubibratiç). Kjo. 6. ku do të studiohej gjuha arabe. arti. duke shpresuar se studiuesit. ashtu dhe nga fusha e letërsisë. si p. 4. asaj arabe dhe turke. Qëllimi është arritur shumë pak. Mitko Qafzezi) etj. Vexhi Buharaja. Hasan Kaleshi 1922-1976). Osman Myderrizi etj. shëndetësisë. Tërë ajo lëndë që ka të bëjë me historinë e vendit tonë. Bolonjës dhe Salamankës. të cilin përveç orientalistëve të specializuar për këtë fushë. arkeologët etj. gramatika e parë e gjuhës kineze më 1831 në Paris. momentalisht. Hafiz Ibrahim Dalliu. për shkak të mbylljes së institucioneve shkencore ndaj këtyre kuadrove. turke etj. 3. Pra. të përkthyera nga osmanishtja. ndodhet në arkivat e Turqisë. e cila i ka dhënë kon-tribut të çmuar edhe letërsive evropiane. Ferid Vokopola. Këtu. mbetjet kulturore dhe arkeologjike të mbetura në Shqipëri. kurse të tjerët janë boshnjakë. turq dhe serbë. por edhe për nevoja aktuale të komunikimit të drejtpërdrejtë me një kulturë të vjetër.Më vonë. pa dyshim ka rëndësi të madhe edhe orientalistika shqiptare. Doracakë për mësimin e gjuhës arabe. qysh në fillim ka qenë një degë me dy lëndë. historianët. dhe me Orientalistikën shqiptare në veçanti. kuadrot e tjera nuk kanë mundësi t‘i lexojnë. Dr. e cila në kuadër të studimeve të saj kultivon edhe diplomacinë dhe paleografinë osmane. Oksfordit. më 1311 Papa Klementi V lëshoi dekretin për themelimin e katedrës në Universitetin e Romës. Përkthimin e parë komplet të Kur‘anit. janë diplomuar 140 studentë. Në anën tjetër. detyra e të cilëve është që të kontribuojnë për studimin e historisë sonë kombëtare në periudhën e Perandorisë Osmane. Është themeluar në vitin 1973 dhe studimet në këtë degë kanë filluar në dhjetor të vitit 1973. Orientalistika shqiptare ka dallim të madh nga Orientalistika evropiane. që të thellojnë studimet nga fusha e Orientalistikës. Hasan Kaleshi. Gramatika e gjuhës së sotme turke (Për vitin e I dhe II).. Sintaksa e gjuhës arabe. do të gjejnë shumë hapësirë në revistën tonë mbi studime të ndryshme që kanë të bëjnë me Orientalistikën në përgjithësi. Sherif Putra. që i përkasin asaj periudhe. Gramatika e Gjuhës Turke (Për vitin e III dhe IV). posaçërisht ajo arkivore. Me një angazhim gjithëpërfshirës të të gjitha strukturave shoqërore dhe kombëtare mund të arrihet orientimi dhe përgatitja e nevojshme e kuadrit përkatës. Por. Rezultatat e deritanishme të Orientalistikës në Prishtinë Nga rezultatet konkrete mund të cekim veçanërisht këto: 1. sepse gjuha turke në këtë periudhë është shkruar më alfabetin arab të modifikuar. prej të cilëve afro 80 prej tyre janë shqiptarë. shkencor e kulturor. epigrafia etj. ato burime janë të shkruara me alfabet osman. Pra. Përkthimi i koleksioneve të Buhariut. Por. e kryen me sukses funksionin arsimor. Në Shqipëri ka shumë mundësi dhe hapësirë për të studiuar mbi Orientalistikën shqiptare. . Shpresojmë që kjo katedër të hapet së shpejti edhe në Tiranë. 2. katedra e vetme për studimit të Orientalistikës është ajo e Prishtinës në Kosovë. Vjeshtë/Dimër 2008. Dega e Orientalistikës. të cilët sigurisht kanë nevojë për përkrahje konkrete. Rezultat i këtyre studimeve është.sh. kjo ishte arsyeja pse ‗Qendra Shqiptare për Studime Orientale‘ – ‗Albanian Center for Oriental Studies‘ mori këtë iniciativë për hapjen e revistës së parë në Shqipëri për studime orientale. etj. por jo në atë fushë ku është pritur më së shumti. Me gjithë faktin se arkivat e Stambollit janë fort pak të shfrytëzuara dhe me gjithë deklarimet se duhet të bëjmë hulumtime në ato arkiva për historinë tonë kombëtare. ku studioheshin me planprogram të barabartë gjuha arabe dhe ajo turke me letërsitë e tyre. Natyrisht. pa mëdyshje. Parisit. Disa vepra për studimin e gjuhëve arabe. kuadrot e reja kanë mbetur që të orientohen më tepër në fushën e kulturës. Profesori i parë dhe themelues i kësaj dege ishte Dr. më 1771. e cila mund të llogaritet edhe me ndihmën e vendeve arabe dhe Turqisë. e kjo në profilin e Orientalistikës shqiptare nënkupton studimin e gjuhës arabe. etj. kulturore. Kjo pjesë është parathënia e numrit të parë të revistës “URA”. këtu në radhë të parë përgatiten kuadro për hulumtime shkencore. edhe përkthimi i ‗Avestës‘ në frëngjisht. 1782 etj. Sadik Bega. që arrijnë një numër prej afro 30 titujsh të ndryshëm. Gjuha Arabe 1-2 për vitin e I dhe II). ekonomisë. sepse vdiq në vitin 1976. Qëllimi i studimeve në këtë degë kërkon që të jetë kështu. Sintaksa e gjuhës turke. 1641. turke etj. arkitektët. Kjo degë është ndër më të rejat në Fakultetin Filologjik të Universitetit të Prishtinës. Tri libra të Sami Frashërit (Kamul al-a‘lam). Hasan Kaleshi. në vitin 1985. pastaj përkthimi i Kur‘anit që nga viti 1543. pedagogjik. të cilat shprehin gatishmëri për ndihmë profesionale në këtë drejtim në forma të ndryshme..