P. 1
IŞIK VE SES

IŞIK VE SES

|Views: 4,311|Likes:
Yayınlayan: api-3864632

More info:

Published by: api-3864632 on Dec 03, 2009
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2014

pdf

text

original

IŞIK VE SES

HAZIRLAYAN:Nazlıgül Elif ARPACI 4/A

İÇİNDE ÖĞRENECEKLERİNİZ…
IŞIK NEDİR?NASIL YAYILIR? SES NEDİR?NASIL YAYILIR? SES TELLERİMİZ NE İŞE YARAR? SONAR AYGITI NEDİR?NE İŞE YARAR? KULAKLARIMIZ NASIL DUYAR? YUNUSLAR NASIL AVLANIRLAR? UÇAK GÜRÜLTÜSÜ NEDEN EVİMİZİ TİTREŞTİRİR? SU NEDEN SES ÇIKARTIR? SESİN HIZI NEDİR? GÖK NEDEN GÜRLER? İNSAN NEDEN HORLAR? YIRTILAN KAĞITTAN NEDEN SES ÇIKAR? KARANLIKTA KEDİLERİN GÖZÜ NEDEN PARLAR? IŞIĞIN HIZI NEDİR? FOTOĞRAF NASIL ÇEKİLİR? NEDEN GÖK GÜRÜLTÜSÜNDEN ÖNCE SES DUYULUR?

Işık , maddenin fiziksel yapısındaki atomik etkileşim sonucu meydana gelen , ışıyan bir enerji türüdür . Kaynağından çıktıktan sonra doğrusal şeklinde yayılır.

Çan ya da ses telleri gibi titreşen bir nesnenin başlattığı titreşimler dizisine, ses denir. Bu titreşimler hava, su ve katı maddelerde ilerleyebilir. Bir treni gözünüzün önüne getirin. Biri, en son vagonu kuvvetle iterse, bu bir öndekine, o da karşısındakine çarpar ve bu çarpmalar, öne doğru kuvveti azalarak ilerler. Bir ses dalgası havadan geçerken, ufak hava moleküllerinde de buna benzer bir olay görülür. İşittiğimiz birbirini yüksek bir hızla izleyen çok sayıda ses dalgalarıdır.

Ses telleri, gırtlaktaki iki ince gergin zardır. Bunlar titreştikçe aralarındaki açıklık süratle daralıp genişler. Bu açıklığın genişliğine göre sesin yüksekliği ayarlanır. Dar olduğunda ince sesler, genişlediğinde ise kalın sesler çıkartılır.

Sonar (Sound Navigation And Ranging); ses dalgalarını kullanarak cismin boyut, uzaklık ve diğer verileri görmemize yarayan alet.

Dış kulak tarafından, kulak zarı çok çabuk titreştirilir. Bu titreşimler orta kulağın üç küçük kemiği olan, çekiç, örs ve üzengi'ye; üzengiden de, oval pencerenin çok ince zarından iç kulağa geçer. Oval pencere, kulak zarından çok ufak olduğundan, hareketleri daha küçük fakat şiddetlidir. Sonunda, titreşimler, gerçek işitme organı olan ve ses uyartılarını beyne ileten, salyangoza (koklea) erişir.

Yunusların çıkardıkları sesler balıklara çarptığında yunuslar balıkların yerini öğrenebilirler.Aynı zamanda çıkardıkları seslerle balıklar sersemleşebilirler.

Sesler havayı titreştirerek uzaklara ulaşır. Titreşen molekülleri çarptıkları yeri de titreştirirler. Uçaklar büyük gürültü çıkardıkları için, oluşturdukları titreşimde fazla olur. Bu titreşimler evimizi ve pencerelerimizi sallayabilir, havasız yerlerle ses iletilemez.

Bir ırmağın ya da, bir bardaktan diğer bardağa boşalttığımız suyun sesini dinlediniz mi hiç? Su sesinin dinlendirici bir etkisi vardır üstelik. Bu hoş sesi, hareket eden suyun içindeki hava kabarcıkları çıkarır. Tıpkı bir zilin sallanan tokmağı gibidir bu kabarcıklar. Sıkışıp, sonra boşaltırlar havalarını. Bu hava kabarcıklarını, bir bardaktan diğer bardağa boşalttığınız suyun içinde rahatlıkla görebilirsiniz.

Sesin, havada bir saniyedeki hızı 344 metre, bir dakikadaki hızı 20.400 metre, bir saatteki hızı 1.224 km’dir. Katı cisimler üzerinde ses hızı daha fazladır. Suda ses bir saniyede 1.461 metre, ağaç üzerinde 2786 metre, demirde 5127 metre, taşta ise 6000 metre hıza ulaşır. Sesten daha hızlı uçan uçakların sesini biz, patlamalar şeklinde duyarız.

Şimşek çakması sonucunda ortaya çıkan sıcaklık havayı ısıtır ve genişletir. Bu genleşme sonucunda birbirinden hızla uzaklaşan hava molekülleri, gök gürültüsü dediğimiz o korkunç sesi çıkarırlar.

Boğazımızda sarkık duran bir et parçası vardır. Ağzımızı iyice açıp da aynaya bakarsak bu et parçasını görebiliriz. Sırtüstü ve ağzı açık bir şekilde uyuyan insan derin derin nefes alınca, bu et parçası titreşir ve horultu dediğimiz sesin çıkmasına sebep olur. Kişi ağzını kapatır veya yön dönerse horultu kesilir.

Selüloz liflerinden oluşan kağıtları yırttığımızda bir ses duyarız. Kağıdı ne kadar hızlı yırtarsak, ses de o kadar fazla olur. Yırttığımız kağıdın lifleri koparken bir titreşim meydana gelir. Bu titreşimlerde havada ses dalgalarının oluşmasına sebep olur. Kağıdı hızla yırtarsak, belirli bir zaman aralığında daha fazla lif yırtmış oluruz. Kısa zamana sığdırılan çok sayıdaki titreşim, sesin perdesinin de yükselmesine sebep olur.

Kedilerin gözlerinde ışığı yansıtan bir madde bulunur. Ağ tabakasının arkasındaki bu madde, üzerine düşen ışığı birkaç misli çoğaltarak geri yansıtır.

Bir saniyede 300.000 km yol kateden ışık sesten daha hızlıdır. Bu nedenle, yıldırımın sesini duymadan önce ışığını görürüz. Güneş ışınları dünyamıza gelebilmek için, 149.5 milyon km’lik yolu 8 dakika 18 saniyede alır.

Fotoğraf makinemize koyduğumuz filmler ışıktan etkilenir. Resim çekmek için düğmeye basınca, objektifin içinden küçük bir pencere açılıp kapanır. Böylece; ışıkla birlikte çevrenin görüntüsü de filmin üzerine düşmüş olur. Işık ve gölgenin şiddetine göre filmin üzerine düşmüş olur. Işık ve gölgenin şiddetine göre filmin üzerinde lekeler oluşur. Makineden çıkarılan film banyo edilince, bu lekeler daha da belirginleşir. Negatif olan bu görüntü, önce pozitif hale getirilir sonra da fotoğraf kağıdı üzerine düşürülür.

Işığın hızı sesin hızından daha hızlı olduğu için.

YAPAN:NAZLIGÜL ELİF ARPACI 4/A

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->