P. 1
hastane otomasyonu nedir?

hastane otomasyonu nedir?

|Views: 3,128|Likes:
Yayınlayan: uuraar
hastane otomasyonuna genel bir bakış
hastane otomasyonuna genel bir bakış

More info:

Published by: uuraar on Oct 27, 2009
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/27/2013

pdf

text

original

HASTANE BİLGİ SİSTEMİ NEDİR

1.1. HASTANE BİLGİ SİSTEMİ NEDİR Hastaneler birden çok fonksiyonun bir arada götürüldüğü kompleks işletmelerdir. Öncelikle hastane bir işletmedir, daha sonra tıbbi hizmet veren bir kuruluştur, ayrıca otelcilik hizmeti verirler. Binlerce kalemi bulan ilaç ve tıbbi malzemenin yönetilmesi bile başlı başına ayrı bir hizmet olarak alınabilir. Bu karmaşık yapı içerisinde bilgisayar kullanımı birçok sorunu çözebileceği gibi beraberinde bir çok sorunu da gündeme getirebilir. Hastanelerde kaynakların yerinde kullanılması ve israfın önlenmesi, oluşturulmaya çalışılan kalite ve standartların tesis edilmesi ve korunması, hastanelerde sunulan sağlık hizmetinin en iyi şekilde verilebilmesi, gelir ve giderlerin izlenmesi, gelir kaçaklarının önlenmesi, hastane yönetimine verilecek önemli kararlarda bilgi desteğinin sağlanması, sağlanan bilgi desteğiyle ileriye yönelik doğru hedef belirlenmesi ve doğru kaynak yönetimi, eksiksiz tıbbi kayıt, muhasebe, depo, ambar, demirbaş kayıtları tutabilmek amacıyla kullanılan bilgi sistemleridir. Hastane Bilgi sistemleri kurulumu Networkler sayesinde mümkündür. Network kelime anlamıyla ağ demektir. Networkler bir çok bilgisayar ve bilgisayar aksesuarlarını birbirine bağlayan bunlar arasında veri alış-verişi ve paylaşımını sağlayan elektronik ağlardır. Temelde iki türü vardır LAN ( Local Area Network) yani yerel- küçük alanlı ağlar ve WAN (Wide Area Network) yani geniş alanlı ağ. 1.2. LOCAL AREA NETWORK (LAN) Yerel ağ olarak tanımladığımız Local Area Network'e aynı yapı içindeki sınırlı bir alanda bir birine bağlanmış bilgisayarlardan oluşan bilgisayar ağına diyoruz. Örnek olarak hepimizin bildiği internet kafeler, otomasyon sistemleri elektronik hastane bilgi sistemleri yerel ağın oluşumuna güzel bir örnektir. LAN' larda temel amaç aynı yapı içinde kullanılan bilgisayarların bazı donanımları paylaşmasını, ortak çalışma ortamını sağlayarak zamandan tasarruf edilmesi sayesinde bilginin hızlı bir şekilde okunması ve işlenmesini sağlamaktır. Örneğin bir oda içersinde 10 bilgisayar var. Her bir bilgisayarın sürekli yazıcı kullanması gereklidir. Eğer ağ ortamı yoksa bunu ya hepsine ayrı ayrı yazıcı bağlayarak halledersiniz ya da kim doküman çıkaracaksa o kişi dokümanını diskete kaydedip yazıcının bağlı olduğu bilgisayardan çıkış alarak sorunu halleder. Burada bahsettiğimiz birinci yöntem masraflı bir yöntemdir, ikinci yöntem ise çalışma performansını düşüren ve çok zaman kaybına sebep olabilecek bir yöntemdir. Bu sorunu ufak bir ağ kurarak ve yazıcının kullanım sıklığına bağlı olmak kaydıyla ağa bağlı bir ya da iki bilgisayara yazıcı kurup bu yazıcıları da ağdaki diğer bilgisayarların kullanımı için paylaşıma açabiliriz. Böylece hem maddi yönden tasarruf sağlarız hem de çalışma performansını arttırırız. 1.3. WİDE AREA NETWORK (WAN) Wide Area Network ise; farklı bölgelerdeki yerel ağların bağlanması sonucu oluşan bilgisayar ağıdır. Mesela; Bir kargo şirketinin İstanbul, İzmir,Ankara ... şubelerinde ki yerel ağlarının bir birbirine bağlanması gibi. Eğer bir kargo şirketine sahipseniz bir çok ilde yada ülkede geniş bir ağa sahip olmanız gerekir. Çünkü kargo için girilen her hangi bir kaydın rahatlıkla diğer şubelerde de eş zamanlı okunabilmesi gerekir. Aynı durum bankalarda da geçerlidir. Toparlayacak olursak; Network, birbirine bağlanmış server, printer, pc yada benzeri haberleşme ekipmanlarının en ekonomik ve verimli yoldan kullanılmasıdır diyebiliriz. Bu bağlamda networkun bizlere yararları da zamandan ve maliyetten tasarruf ederek ortak çalışma ortamı sağlamasıdır.

1.4. NEDEN NETWORK'E GEREKSİNİM DUYULUR? Network zaman ve para kazancı sağlar. Başarı için işletmenin sadece ofis içinde değil, tüm dünya ile haberleşmesi gerekir. Paylaşım söz konusu olduğundan donanım tüm personel tarafından kullanılabilir, her bir birey için extra printer, modem, disk ünitesi gerekmez.

1.5. NETWORK TOPOLOJİLERİ Ağdaki bilgisayarların birbirine göre bağlantı şekline network topolojisi .denir. Temelde 3 türü vardır Bunlar: " Bus " Ring " Star dır.

1.5.1. BUS Bus topolojisinde merkezi bir işlemci (server yoktur) Her bilgisayar bir server vazifesi görür. Bus yapı, omurga yapı olarak ta adlandırılır. Ağ üzerindeki tüm bilgisayarlar bir hat üzerindedir. Veri bu bilgisayarlardan geçerek istenilen bilgisayara ulaşır. Ağ bağlantısı tek bir koaksiyel kablo ile yapılır. Bu kablonun uçlarına BNC denilen konnektörler bağlanır. Bus Topolojisinin Artıları Ve Eksileri: Basit ağ genişlemesi sağlar, Hub, swich gibi elemanlara ihtiyaç yoktur. Ancak hattın belli bir yerinde kopukluk olduğu zaman tüm ağı etkiler.Ağın toplam uzunluğu 185m'yi geçemez. Standartlarından dolayı En fazla 35 bilgisayar bağlamaya izin verir. Arıza tespiti zordur.

1.5.2. RING Ring topoloji adından anlaşılacağı gibi halka bir biçimde sıralanmış bilgisayarlardan oluşan bir topolojidir. Ring tipi ağlarda da bir merkezi işlemci yoktur. Burada kablonun belli bir tarafında arıza olsa dahi veri kablonun öbür tarafından gelerek iletim devam eder. Bu topolojinin dezavantajı ise kompleks bir yönetim sisteminin olmasıdır.

1.5.3. STAR Adından anlaşılabileceği gibi yıldız mimarisindedir. Yani yıldızın merkezinde bir hub veya switch, bunlara bağlı olan tüm noktaları birbirine bağlar (UTP kablo ile). Kablonun bir ucu Ağ adaptör kartına bağlı iken, diğeri hub veya switch'e takılır. Star,en çok kullanılan topoloji biçimidir. Star topolojini artı ve eksi yanları; Ekonomik kablolama, hızlı kurulum,swich yada brige'lerle rahat genişleyebilmesi,Bağlantıda gelebilecek bir kablo kopukluğunda tüm ağı etkilememesi, hub yada swich üzerindeki led'ler sayesinde hata tespitinin kolay olması artı yönleridir. Ancak UTP kablo ile bağlantı mesafesi 100m'yi aşması durumunda sinyal iletimi olamayacağından bağlantı gerçekleşemez.

2. NETWORK DONANIMLARI Networkun iki temel bileşeni vardır: Bunlar yazılım ve donanım sistemleri. Bir networkten söz edebilmek için önce elimizde bu networku kuracak bir donanım parçaları yani en azından bilgisayarlar olması gereklidir. Eğer elimizde donamın gerekleri olmadan bir yazılıma sahip olsak yada yazılım programı satın almak istesek rasyonel bir davranış sergilemiş olmayız.çünkü üzerine kurulacak parçalar olmadan bir yazılım sahibi olmak demek sadece bir cd ye sahip olmak demektir. Bir Network'u oluşturan donanım birleşenleri şunlardır; A) Merkezi İşlem Birimleri Sunucu Makine (Hizmet Bilgisayarı "Server") Bilgi Depolama Üniteleri

B) Terminaller Personel computer (PC) Yazıcılar Scannerlar C) Bağlantı Elemanları (Konnektörler) Ethernet Kartlar Swicthler/Hublar Kablolar 2.1.ANA İŞLEMCİ ÜNİTESİ 2.1.1SERVER Server, dosya depolamak ve bu dosyalara ağ üzerinden erişmek için kullanılan basit bir sistem olabileceği gibi, birçok hard-disk içeren, yedekleme üniteleri ve cd-rom sürücüleri olan kompleks sistemler olabilir. Printer, fax makinaları modemler, internet erişimi, vs. gibi kaynakların ağ üzerinde paylaşılmasına yardımcı olur. Server'a bağlanan bilgisayarlara terminal -istemci (client) denir. Sunucular genelde, veritabanı dosyalarını, birçok yazılım istemcisinin erişimine sunar. Server olarak tabir ettiğimiz ana bilgisayarlar, kullanım şekline göre farklı bir şekilde sunuculuk görevini üstlenebilirler. Mesela bilginin belli bir havuzda toplanması amacıyla kurulan bir data server düşünelim. Buradaki amaç diğer kullanıcı dediğimiz yani terminallerin bu bilgilere rahatlıkla erişip kullanım yapmasıdır ve ortak bir data'nın kullanılmasıdır. 2.1.2. VERİ DEPOLAMA ÜNİTLERİ Özellikle hastane bankalar devlet kuruluşları gibi büyük işletmelerde elde edilen verilerin sürekliliğini sağlamak için verilerin saklanması ve depolanması gereklidir. Günümüzde Networklerde veri depolaması serverler üzerinden yapılmaktadır. Veriler serverlerin geniş kapasiteli harddisklerine işlenmekte burada depolanmakta ve istendiğinde sistem otomatik olarak veriri buradan paylaşıma sunmaktadır. Ama eğer verilerimizin özelliğinden dolayı yani çokluğundan ve önemliliğinden dolayı verileri serverlerden başka bir yerde saklamak gerekiyorsa bunun en iyi yolu veriyi manyetik ortamlı taşınabilir bantlara geçirmektir. Günümüzde bu teknolojinin en yaygın şekli compact disklerdir (CD). Gelişen teknoloji sayesinde her geçen gün CD lerin kapasiteleri ve dayanma ömürleri artmakta bu da veri depolamada süreklilik ve daha çok veriyi depolama imkânları vermektedir. 2.2. TERMİNALLER Bilgi sistemlerinde bilgiyi giren, işleyen, gerektiğinde tekrar geri ulaşan kişiler bu işlemleri yapmak için ana makineyi yani serveri kullanmazlar. Tüm bu işlemleri kendi bölümlerinde veya masalarında duran bilgisayarlarla yaparlar. İşte bu bilgisayarlara bir bilgi siteminden söz ediyorsak terminal denir. Temel terminallerin özellikleri içerdikleri donanım parçaları aşağıda verilmiştir. Bilgi sitemi kurarken terminallerin kapasitesi, yapabildiği işlemlere göre akıllı mı yoksa aptal mı olacağı önceden tasarlanması gerekir. Gerekli olmayan yerlere çok fonksiyonlu bilgisayar konulması ve bunların sisteme dâhil edilmesi hem maliyet olarak gereğinden fazla bir yüke sebep olacak hem de işletim sisteminin gereğinden fazla yorulmasına sebep olacaktır. 2.2.1 TERMİNALLERİN DAHİLİ DONANIM BİRİMLERİ ANAKART(Mainboard): Bilgisayarın elektronik parçalarının tümünün takıldığı , bağlandığı elektronik devredir. Başka bir ifadeyle devre elemanlarını üzerinde bulunduran (slot, soket, entegre, chip, genişleme yuvaları vs.) elektronik plakettir. Ayrıca üzerinde işlemcinin, çeşitli kartların takılacağı yuvalar; kasanın arkasına açılan kısmında fare, klavye, monitör vs. bağlama noktaları [port veya kapı] bulunur. Anakart, diğer aygıtlardan gelen kabloları üzerinde barındırdığı için bu adı almıştır. Son yıllarda işlemcilerin hızlanmasından sonra anakartların önemi arttı. Özellikle üzerinde bulundurdukları chipset'ler büyük önem taşıyor. Önemi, anakartların çoğu zaman markası yada modeli yerine üzerlerindeki chipset'in adı ile anılmalarından da anlaşılıyor. Birçok anakart aynı chipseti kullanmasına rağmen her birinin kendine has özellikleri var. Anakart üzerindeki ön bellek miktarı, ön belleğin kullanım şekli,entegre

edilmiş giriş-çıkış kartının hızı, desteklediği ram çeşidi ve önbellekleyerek kullanılabildiği RAM miktarı, desteklediği veri transfer yolları, uyum sağladığı işlemci miktarı ve daha birçok teknik özellik kullanılan işlemci kadar önemli. Yetersiz bir önbellek sistemin performansını çok çok aşağılara çekmekte ve böylece yeterli performans almak mümkün değildir. Anakartlar özellikle pentium işlemciler çıktıktan sonra çok büyük değişikliklere uğradılar. Anakart üzerine takılan kartların, hem anakart ile haberleşmeleri hem de fiziksel boyutları açısından oturtulmaya çalışan standartlardan ISA ve PCI tüm anakartların vazgeçilmez parçaları. CPU (Central Processing Unit): Bilgisayarın beyni de denilebilir. Bildiğimiz adı İşlemci'dir. Bilgisayarın en önemli parçası olduğu için bilgisayar sistemleri kullandıkları işlemci ile tanımlanırlar. Celeron 1200, Pentium IV 2400 gibi... Yönetim ve kontrolü burada yapılır. İki bölümden oluşur; " Aritmetik ve Mantık Birimi (Arithmetic & Logic Unit -ALU) : Dört işlem, verilerin karşılaştırılması, karşılaştırmanın sonucuna göre yeni işlemlerin seçilmesi ve kararların verilmesi bu birimin görevidir. " Kontrol Ünitesi ( Control Unit -CU) : Işlem akışını düzenler, komutları yorumlar ve bu komutların yerine getirilmesini sağlar. Hız işlemci seçiminde en önemli kriterlerden biridir. Çünkü işlemci gücünüz ne kadar fazlaysa bilgisayarınız o kadar hızlı olacaktık. İşlemci hızlarından genelde saat hızı olarak bahsedilir. Bu hız MHz birimi ile belirtilir. MHZ ise işlemcinin saniyede kaç yüz milyon vuruş yaptığını belirtir. BELLEKRAM( Random Access Memory): Programların ve verilerin kullanıldıkları zaman geçici olarak depolandıkları yerdir. CPU'da işlemler yapılırken ana bellekte saklanan veriler kullanılır ve işlenen veriler (bilgi) RAM bellekte tutulur. Elektrik kesildiğinde bellekteki veriler kaybolur. Birimi megabayt (MB)'dır. PC'lerde 8, 16, 32, 64 MB bellekler kullanılmaktadır. ROM( Read Only Memory): Üzerinde yalnız okuma yapılır. Üretici firma tarafından ilk imalatı esnasında yerleştirilir. Yazma yapılamaz. Sadece okunabilir bellek anlamındadır. Elektrik kesintisinden etkilenmez. Bios bilgileri burada tutulur. Üretici firma tarafından board üzerinden monte edilmiştir. Bilgisayarı çalıştıracak olan DOS sisteminin disk/disket aracılığı ile RAM belleğe yüklenmesi de ROM belleğin görevidir. Yonga Seti(Chipset): Tüm emir ve veri transferleri bütününün oluşturduğu trafiği denetleyen çiplerdir. Anakartın iyi ya da kötü seçilmiş olması halinde performansı çok ciddi şekilde etkileyecek birkaç parçadan biridir. Zaten anakart isimleri bu sebeple barındırdıkları yonga setinin ışığında anılır(Intel 430tx gibi). HARDDİSKLER: Veri ortamı metal olması nedeni ile "hard(sert)" veya taşınamaması nedeni ile "fixed(sabit) disk" olarak adlandırılır. Bilgilerin kalıcı olarak tutulduğu yerdir. Görevi, sayısal sinyallere çevrilmiş bulunan verileri manyetik ortamda saklamaktır. Bu işlemi yapan eleman ise okuma-yazma kafası adı verilen elemandır.Data kablosu vasıtası ile bilgi alışverişi sağlanır. Harddiskin modeline ve kapasitesine göre kafa sayısı değişir. Harddisk kapasiteleri son zamanlarda hızlanarak artmaktadır. Günümüzde 40-60 Gb'lık harddiskler piyasada satılmaktadır. Ayrıca gelişen usb bağlantı portlarıyla harddiskler PC erin dahili bir donanım birimi olmaktan çıkıp harici birimler olarak ta satılmaktadır. DİSKETLER: Yardımcı bellek birimleridir. En önemli özelliği sistemden bağımsız olarak saklanabilmesi ve taşınabilmesidir. Bu yüzden bilgisayardan bilgisayara bilgi taşıma ve bilgi alışverişi yapma olanağı sağlarlar. Floppy disketler, ancak disket sürücü tarafından kullanabilirler. Disket sürücüler birbirleriyle uyum içerisinde çalışan mekanik ve elektrikelektronik parçalardan meydana gelmişlerdir. Okuma-yazma kafası çift taraflı olup, ileri-geri hareketlerle üzerindeki verilere erişir. Kayıt ortamları plastik bir koruyucu ile kaplanmıştır. İki çeşit disket vardır: a)5.25 inch'lik disketler: İlk çıkan disketlerdir. Kapasite olarak küçük, hacim olarak büyüktürler. 320 Kb ve 720 Kb kapasitededirler. b)3.5 inch'lik disketler: Bunlar 720 Kb ve 1.44 Mb kapasiteye sahiptirler. Double Density ve High Density olmak

üzere iki tiptedirler. CD-ROM SÜRÜCÜLERİ: Türkçe karşılığı sadece okunabilir compact disk bellek anlamındadır. CD-ROM'lar plastik özlü yüksek kapasitedeki CD'leri okumak için tasarlanmış donanımlardır. Bir CD-ROM sürücüsü değişik formatlarda yazılmış CD'leri okuyabilir. Örneğin müzik setlerinde dinlediğimiz CD'ler, veri CD'leri gibi. Bir CD içersinde 650 Mb veri, 74 dakikalık film, 18 saatlik ses veya müzik kaydedilebilir. CD-ROM'lar hız olarak 40x ile 60x arasındadırlar. Bir CDROM sürücüsünün ön panelinde kulaklık girişi, ses ayarı, okuma durum ışığı ve CD'nin çıkarılıp takıldığı tuşlar vardır. Arka panelinde ise ses bağlantı soketi, jumper ayarı, IDE ara birim bağlantı slotu ve elektrik slotu bulunur. DVD-ROM: Yüksek veri depolama kapasitesine sahip ve CD-ROM boyutlarında yeni bir media birimidir. DVD'ler üretim formatlarına göre 4.7 Gb ile 117 Gb arasında kapasiteye sahiplerdir. Tek CD'ye sığmayan birçok program, döküman, oyun, filmler artık DVD-ROM'larda tek bir birim olarak üretileceklerdir. Okuma hızları "x" olarak belirtilir. Hızları; 1x/8x, 2x/20x ve 6x/32x şeklindedir. 6x=CD-RW video CD'lerini 32x=CD-ROM disklerinin okuma hızını ifade eder. CD-WRITER: CD'lere bilgi kaydetmemizi sağlayan cihazlardır. CD yazıcılar iki türde CD' ye kayıt yaparlar: 1-CD-R(yazılabilir) 2-CD-RW(tekrar tekrar yazılabilir) CD-RW sürücü yalnızca CD üzerine yazmaya değil, CD okumaya da yarar. Böylece bu tür bir sürücü aynı zamanda bir CD-ROM sürücü olarak da kullanılabilir. CD-RW' in asıl avantajı ucuzluğu ve uzun ömürlülüğüdür. Yalnız çoğu CD-RW sürücü CD-ROM' ları çok yüksek hızda okumuyor. CD yazıcıların hızı CD-ROM sürücülerde olduğu gibi x değerleri ile(yani 150kB/S kaç kat hızlı olduğuyla) gösterilir. Çoğunlukla okuma-yazma hızları farklıdır. Okuma hızı CD-R yazma hızı CD-RW yazma hızı 4x 4x 2x 6x 4x 2x 6x 4x 24x Örneğin 650 MB bilginin 2x hızında yazılması yaklaşık 30dk, 4x hızında ise 15dk'dır. EKRAN KARTLARI: Diğer bir adıyla grafik kartları olarak bilinen bu kartlar bilgisayar monitöründeki her türlü yazının ve grafiğin oluşturulmasında işlemci ile monitör arasında görev yapan adaptörlerdir. SES KARTLARI: Multimedia uygulamalarının en önemli parçasıdır. Herhangi bir olaydaki sesi bizlere yansıtır. 16 bit'lik PCI veri yoluna sahiptirler. Genellikle uzantıları MP3,MID ve WAV şeklindedir. Ses kartının çalışma prensibi, sesleri yapay olarak elde etme işlemidir. Sesin tanımı frekans ile sinyalin genliğidir. Frekans sesin ton yüksekliğini ölçmede kullanılır ve birimi Hz'dir. Sound Blaster en yaygın olarak kullanılan ve tüm yazılımlar tarafından tanınan bir ses kartı formudur. Sound Blaster uyumlu ses kartları ses özelliği taşıyan bütün yazılımlarda kullanılır. MODEM: Modemler bilgisayarlar arası iletişimi sağlayan donanım elemanlarıdır. Modem digital sinyalleri analog sinyallere, analog sinyalleri de digital sinyallere çeviren aygıtlardır. Modemler telefon hattı üzerinde 300-3000 Hz arasında analog ses dalgaları iletir. Modem bağlantısı seri portlar vasıtası ile sağlanır. Modemlerdeki faks özelliği sayesinde

dökümanları, resim ve grafikleri fakslayabilir; bize fakslanan bu tür bilgileri bilgisayarımıza alabilir ve yazıcıdan çıktı alabiliriz. İki tip modem vardır:Dahili modem ve harici modem. 2.2.2. TERMİNALLERİN HARİCİ DONANIM BİRİMLERİ MONİTÖR: Bilgisayarın en önemli çıktı aygıtıdır. Monitörler bir plastik muhafaza içerisinde gerekli elektronik devreleri, güç transformatörünü ve resim tüpünü içerir. Bir monitörün resim tüpü bir TV tüpü gibi çalışır. Boyutlarına göre monitörler: 1) 14" 2) 15" 3) 17" 4) 21" 5) 25" Monitör seçimi: Ekranın büyüklüğünü yapacağımız işe ve amaca göre seçmeliyiz. Büyüklükle beraber çözünürlüğe de dikkat edilmelidir. KLAVYE: Bilgisayarın en önemli giriş elemanıdır. İki tip klavye vardır: F klavye ve Q klavye. Klavyede her tuşa iki kod atanmıştır. Tuşa basınca oluştur kodu tetiklenir. Tuş bırakıldığı zamanda bitir kodu tetiklenir. Karakter atamaları kod sayfalarında saklıdır. Bunlar her tuş koduna belirli bir karakter karşılığı düşürürler. KEYB komutu basit anlamda klavyeden gönderilen her kod için uygun bir karakter atamakta kullanılan bir tabloyu yükler. MOUSE: Programın yapısına göre bazen menü seçmek veya ekran içerisinde çalışılacak noktaya gidebilmek kursör gösterge tuşlarıyla uzun zaman alabilir. Bu işlemin hızlandırılmasında mouse görev alır. Mouse, üzerinde iki veya üç tuşu bulunan, düzgün bir yüzeyde hareket edebilen, elektriki sinyaller üreten bir giriş birimidir. Mouse hareket ettirildikçe mouse işareti de hareket eder. Üzerindeki tuşların özel anlamları vardır. Sol tuş enter, sağ tuş esc'dir.Mouse ile çeşitli yönlerde yapılan hareketler, mouse'un altında bulunan topu hareket ettirir. Topun hareketi, yatayda ve dikeyde hareket edebilen ayrı disklere iletilir. Bu disklerdeki hareketler ise elektriki sinyallere çevrilir ve bu sinyaller de bilgisayara birer bilgi olarak taşınır. YAZICILAR: Bilgisayardaki bilgilerin basılı bir kopyasını almamızı sağlar. En önemli çıktı aygıtlarından biridir. Başka bir ifadeyle bilgisayardan elde edilen çıktıları kağıt üzerine yazan elektronik baskı birimidir. Üç çeşit yazıcı vardır: 1-Nokta vuruşlu yazıcılar: Matrix şeklinde dizilmiş iğneleri bilgisayardan aldıkları emirler doğrultusunda elektromıknatıs etkisiyle hareket ettirerek kağıt ile yazıcı kafası arasında gergin duran şeride nokta vuruşlarla karakteri basan yazıcılardır. 2-Mürekkep püskürtmeli yazıcılar: Bu tip yazıcılar yazma prensibi olarak nokta vuruşlu yazıcılar gibi karakter basabilir. Bununla birlikte bu yazıcılar çok sessiz ve görünüşleri daha ergonomiktir. Bu yazıcılarda baskı işlemini yapan mürekkep baskı kafaları delik matrixlerden oluşur. Yazıcı kafasında bulunan meme odaları otomatik tüpe dolum işlemini aynı anda yaparlar. Baskı işlemi için ısıtma odaları sıcaklığını 300 °C' ye çıkartır. Bu ısıtılan mürekkep damlacığı yüksek bir hızla(100 km) kağıda püskürtülür. 3-Laser yazıcılar: Son geliştirilen yazıcı türüdür. Sessiz, yüksek baskı kalitesine sahip ve diğer yazıcılara göre daha hızlıdır. Temel olarak fotokopi makinasına benzer bir baskı tekniği kullanırlar. Fotokopi makinası ile laser yazıcıyı birbirinden ayıran özellik;baskı kaynağının bilgisayardan gelen digital kodlarının olmasıdır. Bilgisayardan gelen bu sinyaller laserin ürettiği bir ışığı açıp kaparlar. Bu açılıp kapanma çok hızlıdır. Bu ışık dönmekte olan

aynaya çarpar ve çarpan ışın ışığa duyarlı olarak dizayn edilmiş bir silindir üzerinde pozitif bir enerji elde eder. Silindir üzerindeki + yüklü alanlara tonerden gelen toz parçacıkları çarpar. Bu olay elektrostatik bir olaydır. Tüm bu işlemler sonucunda + yüklü bölgedeki toner parçacıkları kağıdın üzerinden geçerek baskı işlemini tamamlarlar. SCANNER(TARAYICI): Resim, yazı, şekil, etiket, standartlandırılmış kod gibi işaretler, basılı olduğu alandan okuyup, elektrik sinyalleri üreterek bilgisayarın giriş ünitesine gönderen cihazlardır. Bu cihazların çalışmasını fotokopi ve fakslara benzetmek mümkündür. Tarayıcılarda her noktayı algılamayı sağlayan sensörlere CCD denir. Işık şiddetine göre bu sensörlerin yükü değişebilir. Renkli tarama işlemi kırmızı, mavi ve yeşil renklerle yapılır. Yoğunluğu ve renk algılaması yüksek bir tarayıcı ile grafik ve şekiller daha net elde edilir. 2.3. NETWORK BAĞLANTI BİRİMLERİ 2.3.1. ETHERNET KARTI: Ethernet kartı, network(ağ) sistemlerinde kullanılan, bilgisayarla ağ arasında iletişimi sağlayan ağ arabirim kartıdır( NIC Network Interface Card). Masaüstü bilgisayarlarda bir genişleme yuvasına takılan, diz üstü bilgisayarlarda bir PC Card (PMCIA) soketine takılan yahut bir paralel port aracılığıyla bağlanan karttır. Ethernet kartı gönderilecek verileri alır, paketlere böler, varış yerine iletir ve paketleri orijinal veri veya dosya yapısına geri çevirir. Yol boyunca kart üzerindeki yazılım, bilginin doğruluğunu garantilemek üzere iletim boyunca veri kaybının olup olmadığını anlayabilmek için hata kontrolü yapar. 2.3.2. SWİTCH/HUB : Star yapıya sahip bilgisayar ağlarındaki bütün bağlantıların birleştiği merkez olarak tanımlanırlar. Buraya gelen sinyaller diğer bilgisayarlara dağıtılır. 10/100Mbps olarak piyasada satılırlar. Gerçi genellikle hub'lar 10Mbps'dir. Switch'lerin hub'lardan farkı daha akıllı olmalarıdır. İletilmesi istenilen paketi sadece istenilen yere dağıtır bütün ağa göndermez. Örneğin internet çıkışı isteyen sadece 2 makine varsa bütün makinelere gönderilerek bant genişliğini azaltmaya gerek yok deyip diğer makinelere çıkış vermez. Tabii Explorer'a tıklamadıkları sürece. 2.3.3. KONNEKTÖRLER: Önceden de değindiğimiz gibi kablo tiplerine göre kablonun uzunu sonlandırmak ve bilgisayardaki ethernet kartlarına bağlanmasına sağlamak amacıyla bazı aparatlara ihtiyacımız var. İşte onlara konnektör diyoruz. CAT3-5 kablo için RJ-45, Koaksiel kablo için BNC gibi 2.3.4. KABLOLAR Kablolama Ağ kablolaması, donanım araçları arasındaki fiziksel hattır. Network planlamasında kablolama en önemli unsurlardan biridir. Seçilen kablolama yöntemi uzun süre ihtiyaca cevap verebilmeli ve ileri teknolojileri de desteklemelidir.Networklarda çeşitli kablo çeşitlerinde bir ve ya bir kaçı aynı anda kullanılabilir. En çok kullanılan kablo çeşitleri Aşağıda verilmiştir. Kablo Türleri Dolanmış Çift Tel: Network haberleşme sistemleri ve yüksek dereceli telefon hatlarında kullanılan kablodur. İki çeşidi vardır: Korumalı (STP) ve korumasız (UTP). 10BaseT/100BaseTX standardlarında kullanılır. RJ-45 konnektörlerle sonlandırılır. Thin Ethernet Koaksiyel: Network koaksiyel, 10Base 2 olarakta adlandırılır. BNC konnektörleri kullanırlar. Thick (Kalın) Ethernet: Standart Ethernet olarakta adlandırılır. 10 Mbps band enişlikli ağlarda kullanılır. Ağır, sert ve kurulumu güç ve pahalı bir kablolama yöntemidir. BNC konnektör kullanırlar.

Fast Ethernet: 100 Mbps veri taşıyabilen sistemdir. 100 BaseTX olarakta bilinir. 10Base-T Ethernet'le benzerlik gösterir, fakat 10 kat daha hızlıdır. Koaksiyel Kablo : Kolaksiyel kablo, kablo TV veya bildiğimiz anten kablosuna benzer fakat daha yüksek kalitede veri aktarımına izin verir. Ağlarda kullanılan iki çeşit koaksiyel kablo vardır. Bunlar 10BASE 2 ve 10BASE 5'dir. Kalın koaksiyel günümüzde çok kullanılmaktadır. Fiber Optik Kablo : Temelde herhangi bir metalden değil cam ve cam ürünlerinden oluşan kablolardır. Bir network sisteminde ana omurga yada ana hatlar fiber optik kablolar kullanılarak oluşturulur. Bunu sebebi veri iletim hızının diğerlerine göre çok daha hızlı olmasıdır. Bu avantajının yanı sıra kurulumu çok güç ve çok pahalı olan bir kablolama türüdür. Kablolamada genelde üç önemli hususa dikkat etmek gerekir. a) Kablolama : Yanlış kalite veya tipteki kablolama haberleşmeyi güçleştirir. b) Bağlantı Sayısı Switch ile parçalara ayrılmamış networkteki çok fazla sayıdaki hub veya çalışma grubundaki çok fazla sayıdaki bağlantı sık sık çakışmalara ve hatalara neden olacaktır. c) Mesafe Ethernet standartlarının göre daha uzun mesafelere çıkan bağlantılar networkün çökmesine neden olan zamanlama problemlerine neden olur. 2.3.5. KABLOSUZ İLETİŞİM SİSTEMLERİ Kablosuz haberleşme sistemlerinin tanımını yapacak olursak ; Analog veya digital teknoloji ile çalışan, düşük güçlü, elde taşınan birimler yoluyla özelliklerine göre ses ve veri haberleşmesi sağlayabilen ve şebekelere kablosuz erişimi gerçekleştiren, genelde 100-200 m etki alanı olan sistemlerin genel adıdır.Bu teknolojinin son zamanlarda en çok kullanılanı ve en bilineni Blue Tooth teknolojisidir. Blue tooth Teknolojisi kablo bağlantısını ortada kaldıran kısa mesafe Radyo Frekansı(RF) teknolojisinin adıdır. Bluetooth bilgisayar, çevre birimleri, ve diğer cihazların birbirleri ile kablo bağlantısı olmadan görüş doğrultusu dışında bile olsalar haberleşmelerine olanak sağlar.Bluetooth teknolojisi 2.4 GHz frekans bandında çalışmakta olup, ses ve veri iletimi yapabilmektedir.721 Kbps'a kadar veri aktarabilen bluetooth destekli cihazların etkin olduğu mesafe yaklaşık 10 metredir. Bluetooth telsiz teknolojisi cihazlar arasında senkronizasyon sağlamak ve veri aktarmak amacı ile kullanılabilir. Bluetooth teknolojisi GSM telefonlarını kullanarak masaüstü ve mobile cihazlarınızı şirket networklerine veya internete bağlayabilir, dosya alışverişi yapmasına olanak sağlar. Blue Tooth Teknolojisinde Güvenlik Bluetooth yeterli miktarda şifreleme ve onaylama tekniği ile donatılmıştır ve her ortamda gayet güvenli bağlantıların kurulmasına imkan vermektedir. Saniyede 1600 kaydırma yapan bir frekans sıçratma metodu ile uygulanmaktadır. Tüm bunların yanı sıra, iletişim mesafesini tam olarak ihtiyaca göre ayarlayan otomatik güç çıkış adaptasyonu da sisteme dışarıdan yapılabilecek izinsiz müdahaleleri ve dinlemeyi son derece zor bir hale getirmektedir. 2.4. NETWORK KESİNTİSİZ GÜÇ ÜNİTELERİ Hastane bilgi sistemleri sürekli çalışması gereken bilgi sistemleridir. Çeşitli aksaklıklara karşı hastane bilgi sistemlerinin devre dışı kalması hastaneler için iş akışını aksatan

hatta çökerten önemli problemlere yol açabilir. Hastane bilgi sistemlerinin başına gelebilecek en olası aksaklıklardan biride elektrik kesintileridir. Hemen hemen tüm hastanelerde elektrik kesintilerine karşı jeneratör sistemi mevcuttur. Ancak en iyi jeneratör sistemi bile elektrik kesintilerinden 3-5 sn sonra devreye girmektedir. Bu süre bir hastane bilgi sistemi için yetersizdir. 3-5 saniyelik bir elektrik kesintisi sistemdeki bilgilerin silinmesine yol açabilir. Bu durumun önüne geçmek için PC lerde kullanılan UPS-Kesintisiz güç kaynakları en iyi çözümdür. 2.4.1. UPS KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI Enerjiyi içerisindeki akülere depolayan ve elektrik kesilmesi durumunda, akülerde depoladığı enerjiyi, şebeke gerilimine çeşitli yöntemlerle çeviren UPS (Uninterruptable Power Supply - Kesintisiz Güç Kaynağı) cihazları, üzerlerine bağlı bulunan cihazların kesintisiz elektrik ile çalışmalarını sağlar. Ups ler elektrik kesintilerinde saniyenin 3/10 u kadar zamanda devreye girerler.Genelde UPS'lerin akü kapasiteleri düşük olduğundan dolayı elektriğin kesilmesi durumunda sağladığı enerji süresi çok kısadır. Bu yüzden UPS'ler genellikle bilgisayar ve donanımlarının elektrik kesilmesi durumunda, verilerin saklanabilmesini sağlamak ve sağlıklı bir şekilde cihazları kapatabilmek için kullanılır. 3. HASTANELERE ÖZEL DİĞER DONANIM AYGITLARI Hastaneler genelde ileri teknoloji ürünleri teşhis ve tedavi cihazlarını kullanan işletmelerdir. Örneğin çeşitli görüntüleme cihazları (MR tomografi ultrasonografi, EKG), çeşitli tahlil cihazları, hasta takip monitörleri gibi. Son yıllarda sıkça söz edilen ve uygulanan bilişim sistemleri sayesinde bu tür tıbbi cihazları üreten firmalar rekabet kolaylığı sağlamak için ürünlerini herhangi bir sisteme entegre olabilecek şekilde tasarlamaya yada dönüştürmeye başlamışlardır. Bu sayede eskiden kağıt veya film üzerinde olan hastaya ait bir çok bilgi herhangi bir ara işleme veya cihaza gerek duymadan otomatik olarak bu cihazlar sayesinde digital olarak sisteme işlenebilmektedir. Böylece hasta kayıtlar dijital ortamda daha hızlı daha güvenilir bir şekilde tutulmakta değerlendirilmekte ve saklanabilmektedir.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->