You are on page 1of 354

ABC Amber LIT Converter

http://www.processtext.com/abclit.html

ORHAN KEMAL

CEMÝLE

Roman

:::::::::::::::::

1934 yýlý Eylül sonlarýnýn berrak bir gecesiydi.

Kuvvetli ayýn altýnda bembeyaz pamuk tarlalarý göz

alabildiðine uzanýyor, köyleri þehre baðlýyan tozlu yollarda

kütlü denilen, tohumlu pamuk hararlarý yüklü Doçlar,

Þevroleler, Fordlar, yaðsýz tekerleklerinin gýcýrtýsý aydýnlýk

geceyi dolduran öküz, camýz arabalarý, Ýnegöl çift atlýlarý,

yüklü deve dizileri þehre akýyordu.

Deveci Çopur Halil, dokuz deveyi çekmekte olan eþeðinden

yere atladý, kara donunun cebinden Serkdoryan

cýgara paketini çýkardý, bir cýgara yaktýktan sonra çöpü

baþ ve þahadet parmaklariyle kýrýp fýrlattý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Testekerlek ay ta yukardaydý.

YoI boyunca uzanan meþeliðin hemen gerisinde tok

bir çakal, hazdan gerilmiþ sýrtýyla yumuþak toprakta debelenmekte,

arada þehvete gelerek, ince ve bembeyaz

diþleriyle ava doðru pavlamaktaydý.

Çakal tekrar pavlayýnca, uzaklarda bir köpek gürler

gibi sesiyle havlamaða baþladý. Bunun üzerine saðdan

soldan, inceli kalýnlý köpek sesleri çoðaldý. Çakal safi

kulak kesilmiþti. Böcek çýtýrtýlarý yüklü geceyi huzursuzlukla

dinledi.

Tam bu sýrada esen nemli bir rüzgar Deveci Halil'i

içten içe titretmiþti ki, karþýda, ta karþýdaki kalabalýk meþeliðin

hemen gerisinden kalkan dört insan karaltýsýna

dikkat etti. Karaltýlardan üçü ayrý yönlerde kaybolurken,

dördüncü karaltý yola indi, bir cýgara yaktý.

Þehir uzaklarda bir çizgi, ýþýktan bir çizgi gibi gözükmekteydi.

Klevand pamuðunun devþirildiði bu mevsimde tarlalar

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

insan dolu olduðu için, Deveci Halil aldýrýþ etmediyse

de, geçenlerde þehrin burnunun dibinde çevrilip soyulan

otomobili hatýrlayarak, eli kara donunun sað cebindeki

parlak demirli sustalýsýna gitti.

Yolun kenarýndaki adamýn hizasýna gelince:

- Selamünaleyküm! dedi.

Kasketi ensesine yýkýlý adamýn yüzü pek belli olmuyordu.

Makinist kýlýklý, uzun boylu, zayýf biri.

- Aleykümselam, Halil aða!

Cevabýný verince, Deveci Halil durdu, eðildi, adamýn

yüzünü görmeðe çalýþtý.

Beriki:

- Ne o dedi, tanýyamadýn mý ne?

Sivri çeneli, uzunca bir yüzdü.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Sesten alan Deveci Halil:

- Vay, dedi. Ýzzet ustaymýþ! Ben de belledim ki...

Beriki güldü:

- Ne belledin? Eþkiya mý?

- Olur olur...

- Olsa napardýn?

Parlak demirli sustalýsýný þakýrtýyla açan Deveci Halil:

- Habibini þaþýrýrdým! dedi.

Gülüþtüler.

Deveci Halil:

- Bu saatta buralarda ne arýyon? diye sordu.

- Hiç.. Þu karþý çiftliðin bozuk Hanomaðýný tamir

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

ettim, piston rektifiyesi..

- Niye? Fabrikadan ayrýldýn mý?

- Ayrýldým. Var bir yirmi gün..

- Demek ayrýldýn?

- Ayrýldým...

- Þimdi ne iþ görüyon?

Henüz muayyen bir iþim yok. Þurda burda çalýþýyorum.

- Gündeliði doðrultuyorsun ya?

- Eh. Doðruluyor demektir..

- Sen iþsiz kalman caným, kurt gibi adamsýn.

- Belli olmaz.

- Ne belli olmazý yahu.. Geçen gün bir yerde konuþuluyordu,

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

senden laf açýldý, bu Çukurova'da üstüne zor

bulunur dediler!

- Senin köroðlu da çalýþýyor mu?

- Çalýþýyor..

- Hastalýðý noldu?

- Bildiðin gibi.

- Yahu sen akýllý adamsýn.. Hasta avrat, hasta hasta

çalýþtýrýlýr mý?

- Beni dinlediði var mý ki.. Evde bunalýyorum

diyor, öleceksem makinemin baþýnda ölim diyor..

- Ne avrat be! Demek öyle diyor.. Hadi gidek, ne

bekliyon?

- Þimdi bir kamyon gelir nerdeyse..

Deveci Halil söðdü.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýzzet usta:

- Makineye söðme, faydasý yok! dedi.

Deveci Halil bu sefer hem kamyona, hem de kamyonu

icat edene, kamyonu memlekete sokana, kamyonla

iþ görene, gördürene uzun uzun söðdükten sonra:

- Ben her yýl bu vakýtlar paraynan oynardým! dedi,

bu cenabetler memlekete girdi gireli bizim rýzklarýn yönü

deðiþti..

Anlayýþlý anlayýþlý gülümseyen Ýzzet usta:

- Sat develerini, bir kamyon da sen uydur! dedi.

- Töbe de.. Baba, dede, ecdat yadigarý, peygamber

mahluku onlar.. Günah deðil mi? Sen ona buna boþver

de, þu Boþnak kýzýndan haber ver bana.. Gene o avluda

mý oturuyorsunuz?

- Evet...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Kapý komþu musunuz gene?

- Kapý komþuyuz.

- Kýrk yýlda bir iþimiz düþtü, boþ verdin bire usta..

Halbuki babasýynan aran iyi!

- Sen bunu zaman zaman tekrarlar durursun Halil,

ille beni gördün mü aklýna gelir..

- Kim?

- Kýz...

- Gece düþümde, gündüz hayalimde vallaha.. her

daim aklýmda.. Allah emri, Paygamberin kavli üzere, kendime

aile yapacaðým..

- Kýzýn gönlü yok!

- Sen babasýnýn gönlünü ettikten sonra kýzýn esamisi

mi okunur bire usta?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ýþte bunda yanýldýn..

- Niye?

- Senin bildiðin babalardan deðil ki bu. Kýzýný gözünden

ziyade sever.. Sonra o adamýn kafasý baþka.. Yerliye

kýz vermez. Çocuklarýný toplayýp, Çukurovadan savuþmak

istiyor..

- Savuþup da nolacok?

- Beþ on dönüm tarlasý varmýþ, zamanýnda hükümet

vermiþ.. Ýþliyecek..

- Beþ on dönümnen iþ mi olur? Töbe geçinemez.

- Eee.. Uzun ettin amma. Sonra biliyorsun, kýz baþkasýný

seviyor..

- Katibi deðil mi? Otuz kaat aylýknan avrat mý sevilir?

Bana varsýn, gözümün yaðýný yesin! boynunu boðazýný

beþibirliknen, kollarýný altýn burmaynan doldurim!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Kýzýn böyle þeylerde gözü yok. Ýsterse, senin yapacaðýnýn

on mislini yapacaklar var.. Amma istemiyor...

- ...develerimi satar, uðruna harcardým tekmil.. Feda olsun.

- ...kollarýný altýn burmaynan doldururum, küpe alýrým,

kendine, beþibirlik alýrým.

- Ben onu Allahýn emriynen kendime aile yapacam,

kapatma deðil ya..

- Boþ laflar Halil.. Olmayacak þey, boþuna nefesini

tüketme. Kýz katibi seviyor diyorum, sen hala...

- Otuz kaat aylýknan avrat mý sevilirmiþ?

- Fazla gelmeðe baþladýn amma..

Birdenbire sinirlenen Halil:

- Ne fazla gelecekmiþim, dedi, bir gün dayarým tomafili...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Eeee?

- Attýðým gibi yallah...

Deveci Halil develerinin önüne düþtü, eþeðine atladý:

- Çööööh..

Ýzzet usta da bir cýgara yaktý.

ÝÝ

Devrini tamamlayan ay silinmiþti.

Ulucami'de sabah ezaný okunmaktaydý.

Þehrin hareketsiz, aðýr ve eski sokaklarý yabancýya

Ortaçaðý hatýrlatarak aðarýrken, bir kapý usullacýk açýlýp

kapandý, sonra bir baþka kapý, daha sonra bir baþkasý...

Zülcelale ibadete koþuþan Müslüman gölgeler peydahlandý

duvarlarda. Boðula boðula öksürüp, yere aðýz dolusu

bir balgam tüküren ihtiyar bir Müslümanýn birdenbire:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Allah Cellecelalehu!

Diyen sesi iþitildi.

Bu sýrada Deveci Halil'in deve dizisi, caminin arkasýndaki

karanlýk sokaða girmekteydi.

ÝÝÝ

Fabrikanýn kurþuni boyalý demir kapýsý önünden üçe

ayýrarak her biri bir baþka mahalleye giden yollar öküz,

camýz arabalarý, Ýnegöl çift atlýlarý, boy boy, renk renk

kamyonlar ve yüklü deve dizileriyle doluydu. Geçit vermiyecek

þekilde týkalý üç yol, fabrika kapýsýnda birleþip kalýn

bir kol halinde içeri giriyor, Malzeme Yedek Anbarýný

saðýna, demirhaneyi soluna alýp, tohumlu pamuklarýn

tohumundan ayrýlma iþinin görüldüðü Çýrçýr Dairesinin

de önünden geçerek, fabrikanýn arka maðazalarýnda

yanyana üç kantarýn oraya uzanýyordu.

Üç kantarda üç katip, fabrikaca satýn alýnan tohumlu

pamuklarý tartýp teslim almaktaydýlar.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ortalýkta keskin bir mayýs kokusu vardý. Öküz, camýz

böðürtüleri, hamallarýn yaygarasý, telaþ, toz ter...

Katiplerden birisi saatine baktý:

- Altýya geliyor! dedi, sonra haber verdi:

- ...Saat altýya geliyor milleet!

Fabrika sahibi ekseriya altýda, pek pek altýyý çeyrek

geçe fabrikaya gelirdi.

Kantar þakýrtýlarý arttý, terli hamallarýn konuþmasý hýzlandý.

ÝV

Bu saatta deðiþecek yedek, yani vardiya olmadýðýndan,

iþçi mahallesi uyuyordu. Çürümüþ, tahta, paslý

teneke ve kerpiç yýðýnlarýndan ibaret evleriyle iþçi mahallesi

sanki bir seldi, bir seldi de bu sel, uzak, çok uzaklardan

yuvarlana yuvarlana, köpüre köpüre, korkunç anaforlar

yapa yapa gelmiþ, yýllardanberi mahallenin nabzý

gibi atan fabrikanýn aðýr, beyaz taþlarla örülü; kalýn saðlam

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

ve yüksek dört duvarýna dört yandan yüklenmiþ, ama

duvarlarý aþamadan, takýlmýþ kalmýþtý.

Evler.. Yan yatmýþ, diz çökmüþ, baðdaþ kurmuþ, kapaklanmýþ,

yahut tam yuvarlanacakken tutunuvermiþ, evler, iþçi evleri.

Bu evlerin çürük kapýlarý arada açýlýyor, ya dal gibi

bir kýz, bir kadýn, yahut kocaman takunyalarýyla küçücük

bir çocuk, uyku dolu gözleriyle çýkýyor, fabrika kapýsýndaki

Fabrika Memur ve Ýþçileri Mahdut Mes'uliyeti Ýstihlak

Kooperatifinin bakkalýndan içeri giriyordu.

Fabrika baþ makinistinin babasý olan kýpkýrmýzý, ablak

yüzlü, ihtiyar bakkal, tezgahýna dayanmýþ, gümüþ çerçeveli

beyzi gözlüðünün üstünden bakarak, Deveci Çopur Halil'le

çene çalýyordu.

Bir ara:

- Aha, dedi, seninkinin avradý geldi...

Çopur Halil döndü, baktý. Uzun boylu, sapsarý, zayýf

bir kadýn. Elinde siyah bir zeytinyað þiþesi..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Çopur Halil:

- Sen Ýzzet ustanýn avradý mýsýn bacý? diye sordu.

Yorgun gözlerini Çopur Halile çeviren kadýn baþýný

salladý.

Beriki:

- Hastasýn galiba? dedi. Allah iyilik versin...

- Hasta mýyým, sað mýyým bildiðim var mý ki...

- Ýyi olur bacý, iyi olur iþallah.. Allahdan ümit kesilmez!

- Amaaan.. Ýyi olmuþum ki, bundan sonra it olup

kuyruk mu sallýyacaðým?

Þiþesini bakkalýn tezgahýna býraktý..

- Þuna on iki buçukluk zeytinyaðý koy bakalým..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Kocaný yolda gördüm, dedi Halil, bir patoz tamir

etmiþ.. Ýyi bir para geçer elinize gayri.

Kadýn:

- Elimize ne geçer bilmem, dedi, gitmeye gitti.

- Geçer geçer.. Koskoca usta yahu...

- Ýnþallah..

Çýraðýn uzattýðý þiþeyi aldý:

- Yaz duvara kalsýn bahara!

Çýktý gitti.

Veresiye defterine borcu kaydettikten sonra bakkal:

- Ustalýðýna diyecek yok amma, sebatsýz, dedi, yoksa

bu Çukurova'da az bulunur.. Üç gün orda, beþ gün ötede...

- Bir insan bir yerde sebat etmeli! Þu Boþnak kýzýný

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

sordum, madem bir avluda oturuyorsunuz, kapý komþunuz,

babasýný gör, þu iþimi bitir, dedim..

- Ne dedi?

- Katibi seviyor diyor.. Otuz kaat mayiþnen avrat

mý sevilir? Kollarýný altýn burmaynan doldururum, gözümün

yaðýný yesin dedim.. Sonra dedim ki, þehirde konak

bile tutarým kendine, dedim, develerimi satar, uðruna harcarým

dedim... Hem de satarým emmi! Kýzýn babasý aksiymiþ. Doðru mu?

- Hangi kýzýn?

- Boþnok kýzýnýn...

- Cemile'nin mi?

- Heye...

- Aksi olup da caným... Anayý kýzdan ayýran para...

Lakin kýz bildiðin gibi deðil.. Kabadayý.. Ardýnda da fýrlayanlar

çok ya, dönüp bakmýyor...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Katip nasýl?

- Katip de eyi oðlan, hatýrnaz.. Zorlu da içki içer hani..

Benim þu mahzene girer, pencerenin önüne oturur,

saçlarý maçlarý da tarar mý sana...

- Otuz kaatnan avrat mý sevilir?

- Neye sevilmesin? Ýki gönül bir olduktan sonra samanlýk

seyran olur derler bize oðlum..

- Bu kýz kýsmýnýn da iþine akýl, sýr ermez... Bir heye

dise yani... Kollarýný altýn burmaynan doldururum!

- Yok mu içerde bir tanýdýðýn?

- Nerde?

- Ýplikhanede.. Ver elina bir kaç kuruþ...

- Var. Senin Camgöz'ün halasýnýn kýzý var, Karakýz..

- Daha eyi metettin ya.. Karakýzýn zenaatý ne ki?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- O deðilden açmýþ meseleyi, aðzýný maðzýný aramýþ

bir iki.. Lakin þu katip olmasa...

- Demek kýz da onu seviyor?

- Sevse ki ne yahu.. Otuz kaatnan avrat mý sevilir

bire Mamýd emmi? Yarýn evlenseler mesela, avrat tuz

dedi mi, ciðeri cýz der! Hele bir iki de çocuklarý oldu

mu, býrak.. Halbuki beni sevse...

- Korakýz, dediklerini tekmil söylemiþ mi?

- Söylemiþ söylemiye ya...

- Ee?

- Deli kafa.. Bana böyle þeyler söyleme, seni idareye

þikayet ederim demiþ...

- Öyleyse mesele kalmamýþ... Sen de elini yu...

- Otuz kaatnan avrat mý sevilir? Nerden baksan bir

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

katip parçasý... Halbuki beni bir sevse...

Bakkal:

- Ahmet! diye çýraðýna seslendi, kaldýr þu darabalarý!...

Çýrak, dükkanýn yarý inik kepenklerini tam kaldýrmýþtý ki,

aða kooperatif berberinin yanýndaki köþeden çýktý.

Geniþ kenarlý hasýr þapkasý altýnda pörsük yanaklarý,

sarkýk alt dudaðý, göðsünden baþlayan kocaman karný

ve ince bacaklarýyla yan yan yürüyor, bir ördeði hatýrlatýyordu.

Çukurova'ya yarým pabuçlarý; kulaklarýna geçmiþ yaðlý

fesi ile ýrgatlýk için geldiðini, Mahmutpaþa Hanýnýn kapýsýnda,

çapaklý gözleriyle bütün gün dikilip, dað köylülerinin

getireceði tabaklanmamýþ tavþan derisi beklediðini,

derileri tabaklayýp sattýðýný, kazandýðý üç beþ kuruþa

düðüm üstüne düðüm attýðýný, ekmek peynir, ekmek turþu,

ekmek kara zeytin yahut kaynamýþ kimyonlu nohutla

gününü gün ederek santimle yaþadýðýný herkes bilirdi.

Aðanýn geldiðini gören Boþnak kapýcý, mahalle bekçilerininkine

benzeyen elbisesinin ceketini yanlara çekti,

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

kendine çeki düzen verip, ellerindeki çanaklara yerlerden

hayvan pisliði toplamak için itiþen yalýnayak çocuklarý

kovaladýktan sonra, esas vaziyete geçti ve fabrika

kapý içindeki kulübesinin önünde put kesildi.

Aða bütün bunlarýn farkýnda bile deðildi. Kütlü hararlarý

yüklü araba, kamyon ve deve dizilerinin týkadýðý

yollarý çatýk kaþlarla gözden geçirerek:

- Ne demiye birikmiþ bunlar? diye sordu, yollarý

tekmil kitlemiþler! Katipler dartmýyor mu?

Kantar baþýndaki üç katibin bütün gece yarýþýrcasýna

iþ gördüklerini bildiði halde, gene de sormuþtu.

Kapýcýnýn vereceði cevabý beklemeden, fabrikaya girdi,

odasýna geldi. Þapkasýyla ceketini çýkarýp odacýsýna

verdi, her sabah fabrika iþlerini kontrola giderken giydiði

uzun, beyaz iþ gömleðini sýrtýna, lacivert beresini de

tüysüz ama kuvvetli baþýna geçirdi, her günkü gibi, fabrika

içlerini kontrola çýktý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Kütlü denilen tohumlu pamuðun çýrçýrlandýðý, yani

tohumlu pamuðun tohumundan ayrýlma iþinin yapýldýðý

Çýrçýr Dairesi'ne, tahtalarý basýla basýla yenmiþ, çürük,

su gibi sallanan bir merdivenle çýkýlýyordu.

Katip, tohumdan ayrýlmýþ pamuk balyalarýný tartýyor,

deveci Çopur Halil de bacak bacak üstüne atmýþ, odada

cýgara içiyordu.

Aðanýn aklý gitti. Zaten katip de iþi býrakmýþ, aðanýn

yanýna koþmuþtu. Birlikte merdivenleri çýkarlarken aða

birdenbire durdu, peþi sýra gelmekte olan katibe:

- Gözlerine barnaklarýma daktýðým gibi ikiciðini birden

alýrým, kosnük! dedi, palikemi mi yakdýracan? Ne dimeye

söylemeyon palike içinde cuvara içmenin yassah olduðunu?

Altmýþlýk bir Selanikli olan katip sarsýldý.

- Söyledim, dedi, vallaha, billaha söyledim!

- Söyledin de ne dimeye söndürmedi?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- ...?

- ...aðasýnýn hatýrý kalýr diye mi korhdun? Kalsýn...

Beni alakedar itmez.. Get, söyle usulüynen, söndürsün

cuvarasýný!

Odasýna öfkeyle dönen katip:

- Arkadaþ söndür cýgaraný! diye sertçe söylendi.

Çopur Halil:

- Tadýný kaçýrdýn be! dedi, deminden beri söndür

söndür.. Ýki fýrrýk kaldý þurda zati..

- Ýki fýrrýk miki fýrrýk bilmem, söndür.. Aða demediðini

komadý bana.. Ne mecburiyetim var el için laf iþitmeðe?

- Aða bana birþey dimez, ben müstesnayým!

- Burasý fabrika.. Burda hiç kimse müstesna deðil..

Söndür cýgaraný! Had!.. Bak her taraf pamuk dolu..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Bir kývýlcým, tamam. Söndür, söndür yahu!

Katibe ters ters bakan Çopur Halil yere attýðý cýgaranýn

dibini ayakkabýsýnýn ucuyla ezdi. Bunu bir yenilgi

saymýþtý. Þalvarýnýn cebinden çýkardýðý iri taneli sarý kehribar

tesbihini þakýrdatarak çekmeðe baþladý. Öfkesi gittikçe

artýyordu. Katibe göz ucuyla baktý.

- Yer yer olmalý ki... diye söylendi.

Balyacýlarýn kantara koyduklarý pamuk balyalarýný tartýp

numaralarýyla kilolarýný önündeki deftere kaydetmekte

olan katip, gözlüðünün üstünden Çopur Halil'e baktý,

lahavle çekti.

Beriki:

- Ne lahavle çekiyorsun lan? diye horozlandý.

Katip:

- Ben lan deðilim, dedi, efendiyim ben!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Suratýndan belli...

- Belli tabii...

- Kes lan! Þimdi efendinin de, beyinin de anasýndan

avradýndan çektirirsin ha!

Gözlüðünü çýkarýp rahlesinin üzerine hýrsla býrakan

katip, kalktý devecinin karþýsýna dikildi:

- Çek bakalým hadi!

Çopur Halil de kalktý, tesbihini þalvarýnýn cebine koydu.

- Kaçdan aþaðý olmaz yani?

Katibi göðsünden þöyle bir itti. Birkaç adým gerileyen

katip:

- Kaçdan aþaðý dersen o kadar ulan. Varsa bir marifetin

göster!

Deveci Halil'i itmek istedi. Katibin eline sertçe vuran

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

deveci:

- Biçimli otur, bak, öfelerim ha! dedi.

Ýtiþmeðe baþladýlar. O onu itti, o onu. Sonra birdenbire

karakucak oldular. Çopur Halil, ihtiyar katibi bir savuruþta,

rahlesine fýrlatmýþtý ki, yetiþen hamallar araya

girdiler, deveci Halil'i dýþarý çýkardýlar.

Eli ayaðý zangýr zangýr titreyen katip kükrüyordu. Basbas

baðýrarak odasýnýn kapýsýný çarptý, arkasýndan sürgüledi.

Çopur Halil'se hamallarýn arasýnda:

- Birazdan, diyordu, birazdan isterim bunlarý: Eðer

bunu senin kesene korsam bu býyýklar anamýn...

Bir bardak su içen katip, rahlesinin baþýna geçmiþti.

Titreyen eline kopya kalemini aldý, gözlüðünü gözüne

taktý.

Çopur Halil hala söðüp sayýyordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Kantara konulan balyayý alýþkýn elleriyle tartýveren

katip, hiç de lüzum yokken:

- Yüz on kaldýr!

Diye balyanýn kilosunu seslendi.

Kendisine cevap vermeðe tenezzül edilmediðini sanan

Çopur Halil gene söðdü.

Ayný hareketi bu sefer mahsustan tekrarlýyan katip:

- Yüz sekiz, kaldýr! diye baðýrdý.

Çopur Halil çýldýracak hale gelmiþti.

- Ulan senin Ýsaný, Musaný, yedi göbek sonraki zürriyetini

Ýskenderin ordusuynan.. diye söðerek hamallarýn

elinden kurtuldu, katibin oda kapýsýna müthiþ bir tekme

attý.

- Çüþþ ayý oðlu ayý! dedi katip.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Deveci Halil fabrika sahibinin odasýna taraf hýzlý hýzlý

yürüdü.

Az sonra çýrçýr merdivenlerini inen aðaya durumu anlatan

katip:

- Beni size þikayete gitti! dedi.

Aða:

- Kulaðasma.. cevabýný verdi, yarýn benim palikem

yanarsa, ötebaþtan yürek soðudur dümbükler!

Ýplikhaneye taraf yolunu deðiþtirdi.

4 numaradan 24 numaraya kadar yumuþak, ekstra,

her katta bükülü ve týer renkte pamuk iplikleri yapan iplikhane,

erkek aptesanelerinin yanýnda, mavi boyalý kapýlarý

içeri dýþarý açýlýp kapanan, yüksek çatýsýný saðlam

demir kollarýn tuttuðu, aydýnlýk, tertemiz, pýrýl pýrýl bir

atölyeydi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Kapýdan girince saðda RIETER markalý banko makineleri...

Fitil makinelerinden gelen pamuk kolonlarý bankolarda

isteniien numaraya göre incelir ve masuralara

sarýlýrdý. Her bankoda Öncü ve Arkacý denilen iþçiler

çalýþýr. Islak betonun üzerinde yalýnayak veya takunyalarla

çalýþan kýz, oðlan, genç, ihtiyar, kadýn, erkek iþçiler...

Bilhassa çocuklar.. Dokuz, on yaþlarýnda, gözleri

uyku dolu, renksiz þeylerdir ki, iþ kanununa uysun diye,

annelerinin, teyze, hala, dayý yahut ta tamamiyle yabancý

bir büyük insandan parayla satýn alýnmýþ nüfus kaatlarýyla

iþe girmiþlerdir.

Bankolarýn yeþil çuha kaplý ince silindirleri üzerinde

su gibi daðýlýp, sonra birleþerek pýrýl pýrýl çengellerden

geçen iplikler, masuralara baþ döndürücü bir hýz ve yumuþak

bir výnýltýyla sarýlýyorlardý.

Her gün on iki saat ayaküstü çalýþan ufaklý büyüklü

iþçilerin vazifesi, arada kopuveren bu ince telleri Yapýþtýrmaktýr.

Ýþçiler bu yapýþtýrmada öyle ustadýrlar ki...

Aða saðdan birinci bankonun yanýnda durdu. Makinelere

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

karþý tükenmez bir hayranlýðý vardý. Gözlerini yeþil

silindirlere dikti.

Aðanýn iplikhaneye geldiði haberi her zaman çabucak

yayýldýðýndan, birer köþede çene çalan, gazoz, çay,

kahve içmeðe sývýþan, kýzlarla dalga geçen usta veya usta

muavinlerine haberler uçardý.

Gene öyle oldu. Ýplikhanenin koca göbekli, zampara

ustasý atölyenin arka kapýsýndan usullacýk girdi, arka makinelerden

birinde sözde tamire baþladý.

Aðaysa banko iþçileriyle konuþuyordu.

Babasýnýn patlak yenli sarý postallarýný incecik ayaklarýna

geçirmiþ, on iki yaþlarýnda bir bankocuya:

- Eee... dedi, memnun musun Ýtalyan'ýn düzeninden?

Ýri kulaklý, yamyassý baþýný iki yana sallayan oðlan:

- Býrak be aða, dedi, nerden çýkardýn baþýmýza bu

gavuru?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Niye lan?

- Niyesi var mý bire aða.. Böyle iplik olur mu? Kop

ha kop!

- Ee.. Herif mehendis, gavur.. Senden benden eyi

aðnar tabi..

Gene boydan boya kopan iplikleri yapýþtýrmaða koþan oðlan:

- Onun gavurluðunu da, mühendisliðini de... diye

söðdü.

Aðanýn yanýbaþýnda beliriveren koca göbekli usta:

- Bütün amele þikayetçi! dedi, millet kan aðlýyor..

Hele dokumahane.. Böyle giderse herifin Allahýný þaþýracaklar...

Aða gülümsedi:

- Bana ne? Palikenin sahabý yalnýz ben deelim ya.

Herifi palikeye de ben almadým...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Vallaha bilmem.. Böyle giderse iþçi tekmil ayaklanacak!

- Numan Þerif Beyefendi düþünsün.. Gavýrý beþ

seneliðine konturatýnan palikeye baðlýyan o. Herif bana

bile kafa tutuyor yallah deyince...

Aðanýn etrafýný bir kýsým iþçilerle, usta muavinleri almýþtý.

Avurtlarý birbirine geçmiþ bir usta muavini:

- Millet boyuna Sümerbank fabrikasýna kaçýyor! dedi.

Aða:

- Nöriym? diye omuz silkti, bana göre hava hoþ..

- Bereket versin Sümerbank fabrikasýnda da kadrolar

dolu. Yoksa çalýþtýracak adam bulamýyacaktýk..

Aða kesti attý:

- Numan Beyle Ýtalyan'dan sorun. Bana hiç gelmeyin!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Yürüdü. Son derece memnundu. Yanýbaþýnda yürüyen

iplikhane ustasýna:

- Akýllarý varsa, çevirsinler gavýrý, þöyle bir tenhada..

- Olacak, dedi usta, o da olaca..

- Ýnþallah..

- Sen hiç merak etme.. O, dokumacýlardan bulacak

belasýný.. Söðen söðene...

Aða Kelep'lere geçerken, iplikhanenin nihayetindeki

odayý, Ýtalyan'ýn çalýþma odasýný çenesiyle iþaret etti:

- Gelmedi mi daha?

Usta:

- Dokuzdan evvel gelmez, dedi, herif Avrupalý mühendis

kolay mý? Bizim gibi deðil ya. O yokken fabrika

iþlemiyordu sanki, pek bir lüzumu varmýþ gibi..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Kelepler, yani çözgüler, bankolardan dar bir beton

yolla ayrýlýyordu. Bankolardan gelen iplik masuralarý koca

koca teknelerle keleplere taþýnýr, keleplerde çözülür,

çileler haline getirildikten sonra paketlenip pazara sevkolunurdu.

Beyaz örtülü baþlarý önlerine eðik, siyah göðüslüklü

iþçi kýzlar harýl harýl çalýþýyor, ikide birde kopan iplikleri

baðlayýveriyorlardý.

Kelepçi kýzlar da bankodakiler gibi, fazla iplik kopmasýndan

þikayetçiydiler.

- Ýpliklere bir þeyler oldu, diyorlardý, bu kadar senedir

biz bu fabrikadayýz, böylesini görmedik..

Aða hemen cevaplýyordu:

- Avrupalý mehendisten eyi mi bileceksiniz? Aklýnýz

ondan çok deðil ya?

Kýzlar:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Pis cenabet, diyorlardý, nerden çýktý baþýmýza?

- Ben çýkarmadým, benim þuncacýk kabahatým yok..

Palikenin sahabý bir ben olsam, kuyruðundan duttuðum

gibi, yallaaah!..

Araya gene hemen koca göbekli ustayla usta muavinleri

giriveriyorlardý:

- Belasýný o, ekmekleriyle oynadýðý iþçilerden bulacak...

Yazýk günah deðil mi þu ana kuzularýna? On iki

saat ayak üstü çalýþmak kolay mý?

Aða kurnazca gülümsedi:

- Açsýnlar gözlerini! Aðlamýyan çocuða meme var

mý? Gedip Numan Beyefendiye söylediniz mi?

- Doðumacýlar gitmiþ, þikayet etmiþler... Dinlemiþ

bir iki... Sonra kýzmýþ. Avrupalý bir fen adamýna karþý sizin

þikayetinizi dinlemem, haydi yallah marþ demiþ..

Boþnak Cemile'nin yanýnda duran aða:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Koskoca Numan Bey.. dedi, bir ayaðý Avrupada,

bir ayaðý Emelikende... Sen ben kim oluyok?

Boþnak kýzýnýn yanýnda aðanýn gene durduðunu gören

iplikhanede Ýtalyan hemen unutuldu. Saðda, solda

fýsýltýlar baþladý.

Üç makine aþaðýda çalýþan Arabuþaðý Karakýz, ayný

makinede çalýþtýklarý Arnavut Meryem'le Giritli Hatice'ye:

- Papaz, diye fýsýldadý, kýza nasýl da bakýyor!

Ufacýk burnunun ucu havaya kalkýk Giritli Hatice:

- Heye, dedi, papaz ki papaz.

Daracýk omuzlu, kara, kuru, çirkin bir kýz olan Arnavut

Meryem:

- Ya beriki? dedi, kaþlara bak.. Babasýnýn oðluna

surat ediyor sanki.. Bellersin ya babasý ya da..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Hatice:

- Kocasý! diye tamamladý.

- Vallaha.. Güzel olmaynan sanki..

- Hiç caným.. Koskoca bir aða mesela.. Sen öyle

bir adama surat asacak insan mýsýn? Kim oluyorsun sen?

Karakýz:

- Ondaki onur, kibir kimde var. Burnu kafdaðýnda..

dedi, þu deveciden ötürü böyle böyle dedim, herif sana

yangýn dedim, kollarýný burmaynan doldururum, gözümün

yaðýný yesin diyor dedim de çemkiriverdi!

- Katip yarýn onun aðzýnýn içine...

- Vallaha.. Deveci diyor ki, otuz kaat maaþnan avrat

mý sevilir, diyor.

- Bunnarý hep kendine dedin mi?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Cemileye mi? Dedim..

- Ne diyor?

- Hiç. Seni idareye þikayet ederim diyor.. Etsin, korkum

mu var? Onun feriþtahýndan korkmam ben.. Ben

kaçýn kurrasýyým.. Lakin güttüðüm nokta baþka...

Cemile'ye nefretle bakan Meryem:

- Týskit, dedi. Ayaðýna gelmiþ bir kýsmet.. Þu senin

deveci beni almaz mý kýz?

- Seni ne yapsýn kuru cenabet..

Arnavut Meryem içini çekti:

- Doðru bacým.. Beni napsýn.. Kara, kuru..

Tam bu sýrada elinde bir takým kaatlarla Cemile'nin

katibi iplikhaneden içeri girdi.

Kara kýz:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Aha, dedi, Aslý'nýn Kerem'i... Aklýma da geldiydi

ha.. Usta bir gýcýk alýyor ki..

Koca göbekli usta da katibi görmüþtü. Yüzü derhal

asýldý, aðanýn kulaðýna:

- Senin Numan Beyin adamý... dedi, saat baþý burda..

Halbuki iplikhaneyle hiçbir alakasý yok.. Eline bir iki

kaat alýr, dolaþýr. Maksat kýzlarla angaje etmek..

Aðayý karþýdan gören katip de þaþýrmýþtý. Geri dönmek

istemiþ, þüpheyi büsbütün çekeceði için vazgeçmiþti.

Aðanýn yanýndan geçerken:

- Nirye gidiyon? diye aða sordu.

Katip durdu. Yeni týraþlý yanaklarý kýzardý. Saçlarý

briyantinden ýþýl ýþýldý.

- Sinyor Orlandonun raporlarýný götürüyorum efendim! dedi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýplikhane ustasý:

- Ýtalyan'ýn saat dokuzdan önce gelmediðini kendisine

daha dün söylemiþtim!..

Katip þaþaladý.

Aða sertçe :

- Dün, söylemiþ sana..

Katibin gözü Cemile'ye kaydý.. gözgöze geldiler. Verilecek

kandýrýcý bir cevabý yoktu. Bununla beraber, birþeyler

söylemeliydi herhalde. Gözü tekrar kýza gitti.

Bu sýrada aða:

- Hadi bakalým, dedi, yallah! Burasý angace yeri

deel!

Mahvolduðunu sanan katip döndü, birbirine dolaþan

bacaklarýyla, çýktý gitti.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Usta:

- Bu (A) yedeði iþ baþýnda mý? Gece demez gündüz

demez, burda!

Yan gözle Cemile'ye baktýktan sonra:

- Ne hikmetse, diye tamamladý.

Aða aldýrýþ etmemiþti, tekrar Cemile'nin yanýna sokuldu.

Cemile'yse hýrsýndan titriyor, yaþaran gözlerini

saklamak için baþýný eðdikçe eðiyordu.

Aða:

- Ee.. dedi, beðenmiyon mu Ýtalyan'ýn düzenini?

Cemile cevap vermedi. Baþýný az daha eðdi, titreyen

elleri makinenin iplikleri arasýnda þimþek gibi dolaþtý.

Aða:

- Sana söylüyorum! dedi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

lslak kirpikleriyle aðaya ok gibi bakan Cemile:

- Neblim ben, cevabýný verdi.

Böyle bir karþýlýk beklemiyen aða, iplikhane ustasýna

baktý. Usta gülümsüyordu, soðuk, hain bir gülümseyiþ..

- Bu ne tevir cuvap kýz? Sende hiç terbiye yok mu?

Cemile:

- Yok, dedi.

Kýzý uzun uzun gözden geçirdikten sonra, baþýný salladý,

öfkeyle yürüdü. Ýplikhane ustasý da peþinden gitti,

dýþarý çýktýlar,

Aða:

- Bu kýz kimin nesi? diye sordu, niye çemkirdi öyle?

Usta gene o hain gülümseyiþle:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Sevgilisini kovdun ya! dedi.

- Ya... diye þaþtý, madem biliyordun bunu oðlaný

ne dimeye kovdurdun bana?

- Boþver.. Bura katip ketebe takýmýnýn angace yeri

deðil, iyi ettin!

- Yoksa...

- Yok vallaha aða.. Benim onun boyunda kýzlarým

var..

- Bana ne bok olduðunu belletme..

- Yok vallaha aða.. Ýnan ki deðil..

- Bana ne bok olduðunu belletme Þükrü...

- Vallaha deðil aða, billaha deðil..

- Haydi öyle olsun.. Kimin nesi bu?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Bu muhacir esas, Boþnak.. Babasý uzun boylu bir

adam. Lakin, memleketinde çok ileri, hanedandanmýþ.. Bilenler

anlatýyor, çetebaþýymýþ herif, bir tabur gavuru önüne

katar kovalarmýþ.. Tabi zengin adam, mal mülk çok..

Din uðruna, pir aþkýna Sýrplarnan boðuþurmuþ. Lakin, zorlu

diþ çeker ha. (Aðzýný açtý, maðara gibi oyuk bir diþ

yerini gösterdi) Bak, bu diþimi çekti. Eli öyle hafif ki..

Sonra, kýrýk, çýkýk, yara, bere.. Elinden her bir þey gelir..

Bu kýzýn bir anasý vardý aða, eh.. Allah iþini gücünü býrakmýþ,

bu avradý yaratmýþ derdin görsen.. Tevatür güzeldi.

Bir saçý vardý, topukta, beyaz beyaz, kar gibi. O kaþ,

o göz..

- Ballandýr ha ballandýr gayri..

- Niye, kýzý meydanda deðil mi? Bir de kardeþi var

bu kýzýn, dokumalarda..

- Bizim dokumalarda mý?

- Heye, bizim dokumalarda..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Babasýnýn zenaati madem bu kadar zorlu.. Ne dimeye

çalýþmýyor da çocuklarýný palikede iþletiyor?

- Vallaha bilmem amma, görmüþ geçirmiþ adam,

derebey çocuðu.. Diþ çeker beleþ, aðrý keser, kýrýk sarar,

saç týraþ eder, sakal kazýr metelik almaz. Alsa halbuki,

çocuklarýnýn ikisinden de ziyade para kazanýr amma, gel

anlat.. Derebeyi adam, kimbilir.

Kendi ortaðýný hatýrlayan aða:

- Bizim soðan erkeði gibi deðil mi diye güldü. Lakin

aferin kýza.. koca bir patrona çemkirmek..

Dokumahaneye taraf yürüdü.

VII

Aðam tam dokumahane kapýsýna gelmiþti ki, Ýtalyan

mühendis Orlondo, fabrikanýn Memurlar Kapýsý nda göründü.

Beyaz kolonyal þapkasý, piposu, kurt azmaný iri

köpeði, budaklý bastonu, kýsa pantalonu ve sarý sarý tüylü

kýpkýrmýzý bacaklarýyla..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Aðanýn yüzü nefretle buruþtu. Söðdü, yere tükürdü,

içeri girdi.

Üç yüz otomatik dokuma tezgahýnýn kulaklarý saðýr

eden bir þakýrtýyla çalýþtýðý dokumahane toz içindeydi.

Basýk çatýdaki pancerelerden birer sütun gibi betona vuran

sabah güneþinde pamuk tozlarý uçuþuyor, dokumahane

kola koyuyordu.

Aðayý kapýda karþýlayan dokumahane ustasý, gözleri

burun köklerine akmýþ, oklava gibi upuzun, kupkuru, hilekar

bir Arabuþaðý, aðanýn sol gerisinde yürürken, ona

istemediði bir sürü þey anlatýyordu:

- ...iþçi galeyan halinde. Sümerbank fabrikasýna

kaçan kaçana. Bereket versin oranýn kadrolarý dolu da..

Ýþçi ne, yapsýn? Kopaný çekip baðlamaktan bez dokuyamýyor ki!

Bir þey deðil, yarýn biçimsizlikler de olabilir.

- Ne gibi?

- Ýtalyan'ý istemiyor iþçiler! Anan yahþi, baban yahþi,

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

güç halle idare ediyorum herifleri.. Aða:

- Sana ne? dedi, niye idare ediyorsun? Ýt iþi, domuz

derisi. Ko serhoþu yýkýlana kadar!

- Herifi öldürürler aða..

- Bubayýn oðlu mu?

Sevinçle çalkalanan dokuma ustasý:

- Vicdan, dedi, insanda vicdan var da..

Aða þöyle bir baktý, yürüdü.

Ýplikhanede olduðu gibi, dokumahanede de tezgahlarý

teker teker dolaþýrken, sinirli bir halde, kendilerini

tutamayýp Ýtalyan mühendise küfürü basan iþçilere:

- Siz Numan Beðden daha mý eyi bileceksiniz? diyordu,

herif ne Avrupasýný kodu gezmedik, ne Emelikenini...

Ýþçiler:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Onun Avrupayý, Amerikayý gezmesi, babasýnýn bayraktar

olmasýndan bize ne? Biz ekmeðimizi biliriz...

- Hakkýnýzda bu hayýrlý zahar ki.. Neden dirsen,

baþýnýza koskoca bir mehendis getirdi hem de Ýtalyan...

O gelmeden bu palike iþliyor muydu? Siz bez dokumasýný

biliyor muydunuz? Ýtalyan geldi, her birþeyler düzelmedi mi?

Arkasýndan gevrek gevrek gülüyordu, Ýþçiler de basýyorlardý

küfürü.

Dokuma ustasý aðayý, yeðeni Camgöz Sadýðýn tezgahýna

götürdü. Ýþçilerinden ýþýk geçirilmiþ gazoz bilyalarýný

hatýrlatan gözleriyle Camgöz Sadýk, aðanýn emrini

bekliyordu.

Aða:

- Koþ, dedi koþ bakalým tezgahýný!

Alýþkýn ellerle mekiðine yeni masura koyan Camgöz,

tezgahýný koþtu, iþletti. Sert þakýrtýlarla iþlemeðe baþlýyan

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

tezgahta mekik yýldýrým gibi gitti, geldi... ve istop etti.

Beþ iplik kopmuþtu. Camgöz Sadýk kopan iplikleri çabucak

çekti, baðladý, tezgahýný tekrar iþletti. Az sonra

makine tekrar istop etti. Dört iplik birden kopmuþtu.

Aða:

- Niye böyle ediyor? diye sormaða kalmadan, Camgöz

eliyle, koluyla, kaþýyla, gözüyle baþladý:

- Bu Ýtalyan'ýn düzeni gibi bombok düzen görmedim

aða. Bu kadar senelik dokumacýyým, baþýma böylesi gelmediydi..

Ýplik çekip baðlamaktan bez dokuyamýyoruz. On

iki saat ayak üstü dikil, hava.. Bu gidiþle ekmeðe, dileneceðiz..

Evvelce ne iyiydi! Hepimiz memnunduk.. Þimdi?

Dayýsýna baktý. Beriki: ..devam et, devam et! demek

isteyerek, aðanýn omuzu üstünden baþýný salladý.

- ...þimdi günde bir tek top bile çýkaramýyoruz.. Biz

de insanýz, bizim de ekmek bekleyen çoluk çocuðumuz var.

Dokuma ustasý:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Bütün dokumahane böyle düþünüyor! dedi, herifler

haklý. On iki saat çalýþ, didin, tatlý uykundan ol,

sonra...

Aða:

- Peki ne yapalým? diye sordu.

Camgöz:

- Kovun gitsin.. dedi.

- Kovun amma, Numan Bey beþ senelik konturatnan

palikeye baðladý. Ýstesek bile kovamayýz..

- Ýþçi konturat monturat dinlemez aða. Ýþçinin þurasýna

geldi, býçak kemiðe dayandý.. Burada öyle iþçiler

var ki, anam avradým olsun býçaðý çekti mi...

Dokuma ustasý:

- Ne biçim laf bu? diye güya sertleþti, kanuna, nizama

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

karþý gelinir mi?

Göz kýrptý.

Aða birdenbire:

- Þu, dedi, iplikhanedeki Boþnak kýzýnýn kardeþi

hangisi?

- Hangi Boþnak kýzý? Cemile mi?

- Heye..

Orta makinelerden tarafý parmaðýyla gösteren dokumahane

ustasý öne düþtü.

Aðayla ustanýn kendinden tarafa gelmekte olduklarýný

gören Sadri'nin yanaklarý kýzardý, korkmuþtu. Týpký kýzkardeþi

gibi baþýný önüne eðdikçe eðdi.

Aða:

- Senin iplikhanede bacýn var mý? diye sordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

On altý yaþýndaki Sadri'nin sarý tüylerle kaplý tombul

yanaklarý kýzarýp bozarýyordu.

- Var.. dedi.

- Baban?

- Babam da..

- O bacýna hiç terbiye vermiyor mu baban?

Sadrinin kaþlarý çatýldý. Aðaya, sonra ustaya baktý,

daha sonra da yanýndaki tezgahta çalýþan arkadaþý dokumacý

Musa'ya. Hiçbir þey anlamamýþtý.

Aða:

- Kýz eksiðidir, diye devam etti, yarýn elin eline düþerse

sýkýntý çeker!

Sonra:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ýþler nasýl gidiyor? dedi.

Sadri omuz silkti:

- Çok kötü aða..

- Niye?

- Boyuna iplik kopuyor.. Kopaný çekip baðlamaktan

bez dokuyamýyoruz ki..

- Ýtalyan'ýn düzenden sonra mý böyle oldu?

Sadri:

- Yook... diye baþýný sallayýnca, aðanýn omuzu üzerinden

bakmakta olan dokuma ustasýnýn yüzü kýrýþtý.

- Yok!..

Sadri ürktü. Adeta nutku tutuldu.

Aða:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Niye durdun? diye sordu, Ýtalya'nýn düzenini beðeniyorsun

demek!

Bir kere ok yaydan çýkmýþtý.

- ...Ýlk zamanlar Ýtalyan'ýn düzeni iyiydi... diye devam

etti, kaymak gibi bez dokuyorduk, töbe iplik kopmuyordu..

Dört, beþ gün böyle gitti. Ondan sonra.

Dokuma ustasý:

- Bu aðýzlar Ýzmirlinin aðýzlarý! dedi, býrak bu aðýzlarý

da doðru konuþ!

Sadri:

- Doðru konuþuyorum! diye ýsrar etti.

- Konuþmuyorsun!

- Dosdoðru konuþuyorum ben!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Sen doðru konuþuyorsun da, bu kadar iþçi yalancý mý?

Israrda fayda görmeyen Sadri, tezgahýna döndü, iþiyle

uðraþmaya baþladý.

Aða:

- Ýzmirli de kim? diye usullacýk sordu.

Arka tezgahlardan birinde çalýþmakta olan kýsa boylu,

yusyuvarlak birini parmaðýyla iþaret eden usta:

- Orda.. dedi, ta orda iþte!

Aða o tarafa yürüyünce, usta bir iþ bahane ederek,

makinelerden birinde sözde tamire baþladý, aðanýn peþisýra

gitmedi.

Bir kedi kadar çevik, açýkgöz olan Ýzmirli Nusret, lisenin

onuna kadar okumuþ, cin gibi bir delikanlýydý. Ýplik

ve bez randýmanlarýnýn niçin birdenbire düþtüðünü kýsaca

anlattý:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- ...kolaya zýmpara tozunu usta beyin adamlarý atýyor..

Malum a, zýmpara tozu aþýndýrýcýdýr.. Tel gücüle

aþýnýyor, aþýnan tel gücüler de iplikleri zedeleyip koparýyor.

- Ustanýn ne menfaatý var bunda?

- Ýtalyan'ý sepetletip eskisi gibi tek baþýna kalmak!

Aða bütün bunlarýn farkýnda deðilmiþ gibi, renk vermiyordu.

Dokumahane kapýsýna doðru giderken, usta endiþeyle

bakýyordu. Gözüyle gel! yapan aðanýn peþi sýra dokumahaneden

çýktý, iplik ambarýndan içeri daldýlar.

Saðlý sollu, tavana karar istifli iplik paketlerinln arasýnda

daracýk yol, giriþ kapýsý gibi küçücük bir kaplýyla

dýþarý çýkýyordu.

Aða bir ara durdu. Dokuma ustasýnýn gözlerinin içine bakarak:

- Ýtalyan'ýn ayaðý böyle alýnmaz! dedi.

Dokuma ustasý gene itiraz etmek isteyince:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Patýrdýyý býrak! dedi, þurda bizbizeyiz... Senden,

benden gayri kimse yok: Aðnadýn mý?

- Sana diyom.. Aðnadýn mý?

- Anladým aða..

- Lafýma eyi kulak vir.. Ýtalyan'ýn ayaðý böyle alýnmaz!

- ...?

- Elimden gelse, bi gaþýk suda boðarým dümbüðü?

Amma, asýl zorum ötekinde, onu burya getirende.. Aðnadýn mý?

- Anladým aða..

- Numan beð, Numan beð... Ne Avrupasýný kor, ne

Emelikenini.. Sýfatýný görmüyon mu? Gavudan fark var

mý? Yazýnýn kabýklýsýný tebelleþ etti baþýmýza.. Ayda bin

lira para, pirim, ikramiye, výrt zýrt.. Sana biþey deyim mi?

Amma aramýzda kalacak...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Gözleri parlayan usta:

- Yanýmda adam boðazla istersen aða dedi, benden

sýr çýkmaz!

- ...ben bu Numan dümbüðünü de bir biçimine getirip,

yallaah...

- En saðlamý o zati.. Nedir öyle.. Muhasebeyi mektepli

memurnan doldurdu.. Eskiden iki, üç katip.. Ýþ gene

bu iþdi, hesap kitap gene bu hesap kitapdý...

- Tabi caným... Bi sürü it doldurdu palikenin içine..

- Haklýsýn aða...

- Yeniþden söylüyorum, sözüme kulak vir, aç gözünü;

Ýtalyan'ýn ayaðý böyle alýnmaz!

Bir müddet bakýþtýlar.

- ...nasýl alýnacaðýna gelince... sen bi selamet zamanda

gel de, beni gör... Ýstersen eve gel.. Gece gel..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Aðnadýn mý?

- Anladým aða, emredersin, baþýmla beraber...

- Haydi get iþiyin baþýna!

Ýplik ambarlarýnýn alt kapýsýndan çýktý, muhasebeye

taraf gitti.

Bu kadarýný kabil deðil tahmin edemiyen dokuma ustasý,

sevinç içindeydi. Ay benimle olduktan sonra, yýldýzýn

kuyruðuna çarpim! diye söylenerek dokumahaneye

girdi. Hala korku içindeki Sadri'nin yanýndan kayýtsýzca

geçti yeðeni Camgöz'ün omuzuna dokundu. Yeðeniyle birlikte

odasýna gittiler.

VÝÝÝ

Muhasebe servisine geldiði zaman aða, saat dokuz

buçuðu gösteriyordu. Onun muhasebe servisine giriþi her

zamanki gibi merasimle baþlarýný kocaman kocaman defterlere

indirmiþ çalýþan memurlar ayaða kalkmýþlardý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Okumuþ insanlarý huzuruna alýp, onlarla alay etmeðe,

maaþ verdiði memurlardan mutlak bir saygý görmeðe

bayýlýrdý. Ýlle doktor, mühendis, avukat gibi gýptayla

karýþýk bir haset duyduðu kimselere karþý çok daha haþindi.

Þurda burda lafý gelince, hemen taþý gediðine koyuverirdi:

...tohtur oldular, mehendis oldular, abukat oldular

da ne derdi, huzuruma vardýlar mý, el öfelemiyorlar mý?

Bugün de her zamanki gibi, muhasebeye girince bütün

memurlar ayaða kalkmýþ, yalnýz birisi, iplikhaneden

kovduðu katip aldýrýþ etmemiþti. Fabrikaya ortaðý Numan

Beyin aldýðý bu katibin babasýný da, ortaðý Numan Bey

kadar sevmezdi. Geçmiþini bilip, þurda burda yüzüne

vuran cahilliðiyle alay eden, bilhassa, soy, sop, asalet

filan karýþtýranlardan nefret ederdi.

Önündeki deftere baþýný eðmiþ, bir þeyler yazar görünen

katibe öfkeyle bakarken: Koðdum diye zoruna

getti, onun için deðil mi? Tabi koðarým. Mayiþini ben viriyom!

diye düþünüyor, öfkesi artýyordu.

Katipse onu sahiden görmemiþti: Bütün milletin, bilhassa

Cemile'nin önünde rezilce koðuluþunu bir türlü

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

hazmedemiyor, annesinin yýllarca önceki sözlerini düþünüyordu.

Bütün hayatý boyunca kocasýna kayýtsýz þartsýz baðlý

kalmýþ, onun öfkesine, küfrüne, hatta dayaðýna tahammül

edip boyun eðmiþ olan annesi, belki de hayatýnda ilk ve

son defa kocasýna isyan etmiþti.

Ýri yarý babasý konaðýn geniþ sofrasýnda, rugan iskarpinlerini

cýzýrdata cýzýrdata dolaþýrken:

- ...okumasýnlar efendim, diye baðýrmýþtý, benim

çocuklarým da okuyup tahsili ali görmeyiversinler, kýyamet

kopmaz ya! Hem okuyup ta ne olacak? Gözleri açýlýp,

hisleri incelip, etrafýn çirkinleri karþýsýnda adým baþý

üzülmektense, neme lazýmcý birer küçük zenaatkar olup

çoluk çocuklarýnýn ekmeðinden baþkasýný düþünmeyi bilmesinler

daha iyi!

Tam bu sýrada ufak tefek, halim selim annesi, bir elinde

bir baþ soðan, öbür elinde bir býçak, mutfaktan diþi

bir pars gibi fýrlamýþ, kocasýnýn karþýsýna dikilmiþ:

- Okuyacaklar! diye haykýrmýþtý, evlatlarýmý baþkalarýnýn

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

karþýsýnda el ovalamaða mahkum birer sünepe

görmektense, ölmeyi tercih ederim. Benim çocuklarým okuyacaklar,

babalarý gibi..

Ýplikhaneden koðulduðu halde sesini bile çýkaramayýþiyle,

annesinin o zaman sözünü ettiði Sünepe olduðunu

sanýyor, bundan kurtulmak için ne yapmasý gerektiðini

düþünüyordu ki, omuzu dürtüldü. Döndü. Aða. Ayaða

fýrladý ama iþ iþten geçmiþti. Týpký iplikhanedeki gibi,

kalýn, kýrçýl kaþlarýný çatan aða, hýþýmla bakýyordu.

Neden sonra:

- Senin adýn ne? diye sordu.

Katip ismini söyledi. Aðanýn bunu bilmezmiþ gibi davranýþý

tuhafýna gitmiþti.

Beriki hep ayný aðýrlýkla:

- Senin buban, anan yoh mu? diye sordu. Baþýnda

bir böðüyün yoh mu?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Her þeyi gayet iyi bilen aðanýn bu türlü davranýþý

katibi büsbütün þaþýrtmýþtý.

- Var efendim.

- Sana heç mi terbiye virmediler? Dimediler mi ki,

bir insanýn bir büyüðü bir yerden içeri girdi mi, zýppadan

ayaða kalkýlýr, hörmet gosdürdülür demediler mi?

Katip kekeledi:

- Meþguldüm efendim, görmedim affedersiniz.

- Meþguldün, gormedin. Meþgullüðünüzen beni ehya

ettiniz. Siz yokken bu palikenin hesabýný kitabýný dývarlara

yazdýrýrdým ben... Genede iþim yürüdü.. Ne bu

masebe musebe, defter, kalem výrt zýrt... Fuzuli masraf..

Aybaþý olsun, koþun kasadara.. Ne iþ gördüðünüz var

sankim? Beni ehya mý ettiniz?

Katibi bakýþýyla ezmek istiyordu.

Katipse, gene cevap veremiyordu. Sünepe! diye

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

düþündü. Baþkalarýnýn karþýsýnda el ovalayýp, susmaða,

haksýzlýklar karþýsýnda susmaða, vicdaný emrettiði halde

susmaða, küfre karþý bile susmaða, velhasýl 24 lira 95 kuruþun

hatýrý için, en susulmamasý gereken haller karþýsýnda

bile susmak zorunda bir sünepe!

Oysa, hiç de böyle olmak istemeyen bir þuuru vardý.

Eðer Cemile olmasa, 24 lira 95 kuruþa bile boþ verir,

masasýndaki defter, kalem, hokka, hesap makinesi ne varsa

herifin suratýna fýrlatýr, sonunu düþünmezdi bile.

Fakat... O kadar yalnýzdý ki..

Aða:

- Terbiyesiz!

Dedi, bütün muhasebe servisine çöken aðýrlýðýný da

birlikte sürükleyerek, aðýr aðýr yürüdü, gitti.

Masasýna çöken katip baþýný avuçlarý içine almýþtý.

Saðda, uzun bir masada yanyana çalýþan primanota,

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

defteri kebir ve muavin hesaplara bakan iki arkadaþ - biri

tombul, beyaz yakýþýklý, öteki esmer, kuru, çirkin, üstelik

kendini beðenmiþ - kaplarýna sýðamýyorlardý.

Kurunun bacaðý, tombulun bacaðýný:

- Senin ukala dümbeleðine bak!

Demek isteyerek dürttü.

Öteki cevap verdi:

- Farkýndayým.. Hani izzeti nefis, haysiyet, kabadayýlýk?

Ýki adamýn bacaðý konuþmaya devam etti:

- Fasarya.. Adamsa o laflarý yemeseydi! Yenecek

laf mý o laflar? Terbiyesiz dedi be!

- Der.. Maaþ veriyor..

- Hadi be sen de.. Maaþ veriyor diye?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne o? Sen de mi?

- Ne ben de mi?

- Sana söylese sen cevap verebilir miydin?

- Tabii verirdim!

- Cart.

- Cart sana, senin sülalene...

- ...!!!

ÝX

Bir ayýbalýðýný hatýrlatan geniþ omuzlu, kocaman kocaman

elli Umum Müdür Yahudi Salomon, iri burnunu

önündeki kaatlara indirmiþ, yanýbaþýndaki koltukta, Ýtalyan

kýrmalý Fransýzcasýyla hararetli hararetli konuþmakta

olan Sinyor Orlando'yu dinliyordu. Orlando:

- Sabote ediliyorum, farkýndayým! diyordu, imalatý

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

düþürmek için ellerinden geleni yapýyorlar... Bir taþla iki

kuþ vurmak!.. Bu suretle hem fabrika idaresi, hem de iþçi,

bilhassa buna ehemmiyet veriyorlar, aleyhime dönecek..

Bütün yeniliklere karþý ayni reaksiyon, malum.. Numan

Beye her þeyi anlattým.. Numan Bey kibar adam, kültürlü

adam, bir Avrupalý kadar ileri anlayýþlý adam!

- Orasý muhakkak.

- Ama öteki? Tam bir feodal, hem de en fenasýndan..

Niçin dolaþýr fabrika içlerini? Alakadar olmasýn, býraksýn

size ve bana.. O istesin bizden randýman!

Çukurovaya altlarý delik deþik pabuçlarý, kirli atlet

fanilasý, pis hasýr þapkasýyla talihini denemek için gelen

Yahudi Solomon, anbar memurluklarý, kantar katiplikleri

yapmýþ, sonralarý Çukurovanýn çeþitli kasaba ve þehirlerinden

uzun uzun sürtmüþ; açýkgöz; hinoðlu hin, yaþ yere

basmaz biriydi ki nasýlsa bu fabrikaya kapýlanmýþ týrnaklarýný

adamakýllý geçirmiþti:

Þöyle böyle Fransýzcasý; biraz Almancasý ve diðer

alafranga anlayýþ tarafýyla Numan Rüþtü Beyi; sýrasýnda

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

karacahil bir bakkal kadar hesabiliði, vurdumduymazlýðýyla

da Kadir Aðayý avlamýþ, gözlerine girmiþti.

Fabrikada çarpýþan menfaatlerin farkýndaydý. Ama o

taraf tutmayý kendi çýkarý dýþýnda bulduðu için, kökleri ta

Numan Rüþtü Beyle Kadir Aðaya kadar uzanan bu zýtlýðý

anlamaz görünüyordu.

Kýpkýrmýzý yüzü büsbütün kýzaran ve bir makineli tüfek

gibi konuþan Ýtalyaný sakin sakin dinlerken, bir yandan

da o gün postadan çýkan mektuplara göz atýyor, iplik

ve bez sipariþleriyle ilgilileri, ticaret masasýna verilmek

üzere, bir kenara býrakýyordu.

Sinyor Orlondo:

Siz Aðaya söyleyin lütfen, diye devam etti, zahmet

edip girmesinler fabrika içlerine.. Bu fabrikanýn mühendisi

benim. Sorulacak bir þey varsa, çaðýrsýnlar beni,

icabeden izahatý vereyim kendilerine!

Birdenbire baþýný kaldýrdý Salamon:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Yorma kendini, dedi; Kadir Aðaya bu söylenmez..

Söylense bile hiç bir tesiri olmaz. Kadir Aða bir bakkal,

karacahil bir bakkal kadar iptidaidir. Orta Anadolulu bir

bakkal nasýl her sabah dükkanýný besmeleyle açar, kavanozlarýnýn

tozunu alýr, onlarý okþar, severse, Kadir Aða

da böyledir. Kolaya zýmpara tozu karýþtýrýldýðý meselesine

gelince.. Mühim, çok mühim bu. Siz bu hususta ne

biliyorsanýz ondan bahsedin.. Yoksa, Kadir Aða þöyle, Kadir

Aða böyle.. Bu sökmez. Kolaya zýmpara tozu atandan

haberiniz var mý? Kimdir bu sabotör?

- Bunu kimin yaptýðý, daha doðrusu yaptýrdýðý, bence

malum..

- Kim?

- Dokuma ustasý!

- Onun teþvikiyle olmasý gayet tabii.. Ama atan kim?

- Anonim bir iþ bu.. Filandýr diyemem henüz.. Tertibatýmý

aldým ben de, suçüstü yakalatacaðým... Mamafi,

bütün bunlar görülmemiþ, bilinmeyen þeyler deðil.. Baþta

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

iplik ve dokuma ustalarý olmak üzere, bütün usta muavinleri

ve bütün bunlarýn hatta Kadir Aðanýn propagandasýyla

da iþçilerin yüzde doksan sekizi aleyhimde...

Ters ters bakýyorlar, homurdanýyorlar, beni istemiyorlar!

Umum Müdür güldü:

- Demek Kadir Aða da?

- Elbette... Yoksa niçin dolaþsýn fabrika içlerini?

- Ne yapalým? Siz Ýtalya gibi yerde, fabrika umuruyla

uðraþmýþ insansýnýz. Elbette bunun da hakkýndan

geleceksiniz!

- Ýtalya, Fransa, Hindistan...

- Mesele yok..

Yan kapýdan Kadir Aða giriverince, Ýtalyan mühendis

usulcacýk kalktý, öbür kapýdan çýktý, gitti.

Arkasýndan nefretle bakan aða:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Gene ne patýrdatýyordu? diye sordu.

Umum Müdür sadece güldü.

- Beni çekiþtiriyordu deel mi?

- Malum þikayetler efendimiz..

Masasý üzerindeki kaatlarla meþgul olmaya devam

etti.

Masaya az daha sokulan aða:

- Ne diyor? diye göz kýrptý.

- Malum þikayetler dedim ya.. Atölyeleri gezip dolaþmanýza

kýzýyor. Öðrenmek istediði bir þey varsa beni çaðýrýp sorsun

diyor.

Öfkeyle doðrulan aða:

- Sen o kabýklýya dirsin ki, kendini palikeme üçüncü

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

ortak deyi almadým diyor Kadir Aða dirsin! Mal benim..

Ýstersem çalar kibriti yaharým.. Aðnadýn mý?

- Haklýsýn aða... Amma...

- Ne amasý?

- Ona bunu anlatmak zor... Avrupa'da...

- Burasý Avrupa mavrýpa deel! Burasý Türkiye, açsýn

gözünü, açmazsa açarlar... Beðenirse böyle, beðenmezse

çekilir gider melmeketine.. Burayý beðenmiyor da

ne dimeye gelmiþ?

Milliyet meselelerinin açýlmasýndan hiç hoþlanmayan

Yahudi Salomon, cevap vermedi.

Onu uzun uzun gözden geçiren aða:

- Yohsa sen de mi onda yanasýn?

Etine iðne dürtülmüþ gibi irkilen Salamon:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne münasebet efendimiz? dedi. Ben sadece onun

zihniyetinden bahsettim...

- Sen de gavýrsýn mesela... Amma gavýrdan gavýra...

- Hayýr, ben gavýr deðilim...

- Niye? Kabýklý deel misin sen?

- Yooo..

- Essahdan mý lan Salamon? Essahtan kabýklý deel

misin?

- Ben yarým sünnetliyim.

- Yarým gavýr yani..

Gülüþtüler.

Aða birdenbire:

- Dur hele, dedi, sennen de arayý açacýyk gayri..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Niye?

- Sen nesin býrada? Umum Müdür müsün, yoðsa

eþekbaþý mý?

Piþkin Salamon gayet saðukkanlýydý:

- Niçin? diye sordu.

- Palikeynen hiç alekadar deðelsin!

- Mesela?

- Meselasý var mý caným? Ameliye tekmil þikayetçi

Ýtalyandan. Herifin düzenini beðenmiyorlar, töbe beðenmiyorlar.

Ameliyeleri çaðýrýp ifadelerini alýyon mu?

- Baþka?

- Katipler iplikhane kýzlarýynan angace ediyor..

- Baþka?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Anayýn dini! Mütteymum gibi ifademi mi alýyon?

- Estaðfurullah. Siz müsterih olun..

Deveci Halil'i odasýnda, maroken koltuklardan birinde,

bacak bacak üstüne atmýþ bulan aða:

- O ne? diye sordu, hayrola?

Ayaða kalkan Halil:

- Ben sana küstüm! dedi.

- Niye?

- Ben bu palikede müstesna mýyým, deðil miyim?

- Bu da laf mý bre Halil? Çal kibriti yak!

- Madem öyle.. Ne dimeye mayetindeki itlerini baðlatmýyon?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne var ki? Nolmuþ ki?

- Ben kendimi bu palikenin sahibi bilir senin de beni

evladýn gibi sevdiðini zannederdim... Meðer...

- Eyi amma niye söylemiyon nolduðunu bre Halil?

- Þo bir katibin var senin, çýrçýr katibi midir, nedir..

Herif tuttu bizi odasýndan kovdu be!

- Kovdu mu? Nasýl kovar?

- Kovdu iþte, basbayaðý kovdu...

- Nasýl kovar yahu?

- Basbayaðý kovdu bre aða.. Lakin hatýr saydým,

senin gül hatýrýyýn depemde yeri var.. Yoðsa Allahýmý inkar

edim, on iki dene miralayý tokatý.. Zati iki sýkýmlýk

caný var.

- Niye kavga ettiniz?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Heç yahu.. Fasofiso! Kendini adam belledik, gettik

odasýna, bir iki oturduk moturduk. Söndür caraný! Dedim

ki, benim caramýn ateþi, bu palikeyi yakmaz, merak

etme dedim.. Yok, ille söndür.. Aðanýn emri var filan fýstýk..

Aða bana bir þey dimez, aða beni kendi belinden inme,

öz evladý gibi sever dedim, gene yok.. O sýra sen

geçtin, ardýndan getti, geldi, söndür caraný, aðanýn emri

böyle.. Depem attý. Lan dedim, senin habibini... Lakin,

olmaz.. Ýtin deðil, sahabýnýn hatýrý var, seni saydým... Essahdan

sen mi dedin?

- Töbe Halil, habarým bile yok vallaha...

- Peki, nasýl cesaret eder bu böyle?

- Cebimden harcamýþ.. Senin aðan benim kardaþýmdan

ileri mesela..

- Ona bi dene konsam yarýsý boþa gider. Lakin saydýðým

nokta baþka.. Anlýyon a?

- Nefesini tüketme.. Cebimden harcamýþ kösnük.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Elli olsa lafýmý yimem. Dedim dedim, dimedim dimedim..

Nefesini tüketme... Palike içinde çara içmenin yassahýdýðýný

tamim ettik a, sana göre deel tabi..

- Biþey deðil, o kadar hambalý üstüme güldürdü..

Sana biþey deyim mi? Beni sevdiðini anlayým ki, onu þimdi

çaðýrmalýsýn, benim önümde aðzýnýn bi gozel kayarýný

vermelisin!

- Kulaðasma bre herif.. Bunnar ecir takýmý, mayþçi

kýsmý.. Nirden bahsan çiðeri beþ para itmez.. Sana benim

cebimden harcamýþ..

- Yok, dedi Çopur Halil, sen onu çýðýr benim yanýmda..

- Mayiþçi kýsmý bre herif, nereden baksan...

- Yok, ille çaðýr onu, benim önümde...

Çaresiz masasýna geçti, zile bastý; içeri giren odacýya,

çýrçýr katibini çaðýrmasý emrini verdikten sonra, altýn

çerçeveli gözlüðünü gözüne taktý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Aðan nörüyor? Alemleri eyi mi?

- Aðamýn alemi Sultan Süleyman'da yok.. Ýki dene

bar kýzý kapatdý kii.

Aða güldü:

- Ýki dene ha? Zorlu mu bari?

- Ne diyon bire aða.. Lokman Hekimin yi dediði..

- Dimek iki dene,

- ...Ýki dene ki feryat! Biri sarý saçlý, biyaz; ötekinin

saçlarý zümrüt gibi, esmer..

- Çiftlikte mi eyleþiyorlar?

- Heye.. Hani raký içtiydiniz, üst kat var ya... Orayý

tekmil boþalttýrdý, avradýný mavradýný, çocuklarýný mocuklarýný

da mektebe kayýt için geldilerdi..

Kapý vuruldu, çýrçýr katibi girdi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Suratý derhal asýlan aða:

- Ben size benim cebimden harcamak yassah, herkes

kendi cebinden harcasýn dimedim miydi?

Çopur Halil'e bakan katip:

- Demiþtiniz efendim.

- Demiþtim de, ne dimeye benim cebimden harcadýn?

- Sigara içiyordu, söndürmesini rica ettim, dinlemedi. Ben de...

- Sen de.. Aða böyle böyle diyor didin?

Katip baþýný eðdi.

- Buyur, dedi aða, dimedim miydi? Sana benim cebimden

harcamýþ.. Elli olsa yimený lafýmý.. Didim didim,

dimedim dimedim.. (Katibe) Bundan kelli, istemem! Herkes

kendi cebinden harcasýn.. Hadi, yallah iþiyin baþýna!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Aðayý selamlayan katip, odadan geri geri çýktý.

Çopur Halil:

- Böylelerine Allah kel virsin de týrnak virmesin

aða.. Çingeneye beylik vermiþler, peþin babasýný asmýþ..

- Doðru.. Ýt kapýda zebun gerek.. Babalarýmýzdan,

dedelerimizden böyle duyduk, böyle belledik...

Deveci Halil çýkýp gittikten sonra, aða odacýsýný çaðýrdý,

deveci Halil'i odasýna býraktýðý için söðdü, saydý.

Odacý:

- Dinlemedi aða, dedi. aða beni kendi öz evladýndan

ziyade sever, dedi...

- Desin, býrakma!

- Siz huylanýrsýnýz diye..

- Benim huylanmama bakma.. Bir daha istemem...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Hadi!

Odacý çýktý. Önüne bir tomar parþömen çeken aða,

yeni öðrendiði imzasýný atmaða baþladý. Bu imzalar, birbirine

paralel dört, beþ çizgiydi.

Elinde pýrýl pýrýl stilo, gözünde gözlük, imza iþine öyle

dalmýþtý ki.. Kapýnýn açýlýp ortaðý Numan Þerif Beyin

içeri girdiðinin bile farkýnda olmadý.

Cahil ortaðýný kapýda uzun uzun seyrettikten sonra

Numan Þerif Bey:

- Ulan, dedi, ulan Kadir.. Hani yakýþmýyir da deðil

ha! Bir yabancý görse seni sahiden de umum müdür sanýr!

Kelle, kulak, heybet...

Þapkasýný çýkardý, odacýya verdi, sonra geçti maroken

koltuklardan köþedekine kendini býraktý.

Karakulak zadelerin mükellef konaðýnda gözlerini

dünyaya açan Numan Þerif Bey, bütün ömrü boyunca hesapsýz

bir refah içinde yaþamýþ, elli beþ yaþlarýnda, gerçekten

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

bir erkek güzeliydi. Yaþamasýný, yemesini, içmesini,

oturup kalkmasýný, görüþüp konuþmasýný bilir, yalnýz

Türkçesiyle deðil, Ýtalyanca, Fransýzca ve Almancayla

da meramýný anlatabilirdi.

Ýstanbulda yazlýk, kýþlýk köþkleri, bir de yalýsý vardý.

Bütün bu köþk, apartman ve yalýsýnýn duvarlarýnda Paris'ten,

Londra'dan, Felemenk'ten getirilmiþ çeþitli tablolar

asýlýydý. Amerika'dan otuz küsur bin liraya satýn aldýðý

kahverengi motörü yalýsýnýn önünde her an tertemiz,

pýrýl pýrýl bekler. Numan Þerif Bey, bilhassa tasavvuf þiirine

düþkün, þapkayý fes, Türkçeyi Osmanlýca, ve bu dünyanýn

hayý huyu içinde eski günleri tahayyülden zevk

alan dostlarýyla mehtap alemlerine çýkardý.

Her yýl hayýr cemiyetlerine ödediði binlerce liradan

baþka, evinin kapýsýný çalan hiçbir fýkarayý ters yüz çevirtmez,

para, yiyecek, eski þu bu verdirir, hatta fazla ihtiyar

olanlarý salona çýkartýp, karþýsýna oturtarak, altýn

yaldýzlý fincanlarla kahve ikram eder, görüþür, konuþur,

giderken de ihtiyarýn kuru avucuna bir miktarý münasip

býrakýrdý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Bu yüzden memlekette çok sevilir, fukara babasý denilirdi.

Bütün ömrü Paris. Londra, Berlin, Roma, Kahire

v.s. de geçmiþtir denilebilir. Fabrikayla ilgisi yýlbaþlarýnda

bilançoyu tetkikten sonra, hissesinin üç ayrý bankadaki

cari hesaplarýna naklinden ibarettir.

Odanýn içine aðýr bir lavanta kokusu yayýlmýþtý.

Neþesi gene iyice kaçan Kadir Aða, masadan kalkmýþ,

gözlüðünü mahfazasýna, stilosunu da yerine koymuþtu..

Numan Þerif Bey:

- Otur, otur, niye kalktýn? Pek yakýþýyordu, dedi.

Aða:

- Býrak taþkalayý beyefendi, biz ne kadar olsa malum a...

- Caným bunu herkes bilmez... Hiç kimse asalet

niþanlarýný doðarken birlikte getirmez.. Bütün bunlar sonradan

yakýþtýrýlan þeyler... Otur hadi otur.. Hazýr yakýþýyordu da...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Býrak, caným sýkýlýyor beyefendi.

- Niçin sýkýlýyor canýn bakim?

- Þo palikenin ehvali...

- Fabrika demeyi öðrenemedin gitti.

- Dilim dönmüyor.

- Ne varmýþ fabrikanýn ahvalinde.

- Ýtalyan'nan gonuþ da sana diyiversin!

- Gonuþ deðil konuþ, diyiversin deðil, deyiversin...

- Neyse iþte...

Birdenbire ayaðý kalkan Numan Þerif Bey:

- Konuþtum, diye Kadir Aðanýn gözlerinin ta içine

baktý. Ýtalyan'la da konuþtum, diðer icap edenlerle de aða

hazretleri.. Edindiðimiz kanaat þu ki, sen iyi insan deðilsin!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Kadir aðadan iki karýþ daha uzundu, daha iri, daha

heybetli..

- ...?

- Çok fena insansýn sen Kadir.. Eðer bana gelip,

seni ortalýktan...

- Kim demiþ? Seni ortaklýktan çýkarmak istediðimi

kim demiþ?

- Patýrdý etme.. Bana gelip, hisseni satýn almak istiyorum,

bana devret deseydin, belki razý olurdum.. Amma

þimdi Çarýklý erkanýharp zekanla gýyabýmda dalavereler

çevirdiðini iþitince..

- Ne dalaveresi? Kim demiþ?

Numan Þerifi Bey kesti attý:

- Neyse, fazla laf istemiyorum, Ýtalyan burada kalacak

ve fabrikada ben bulunmadýðým zaman beni temsil

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

edecek!

Kadir aða, Numan Þerif Beyin heybeti karþýsýnda ufalmýþtý.

- Bunu amelelere aðnat! dedi, bana göre hava hoþ..

Zatiniz herifnen beþ senelik mukavele imzaladýnýz..

- Herif deðil o, mühendis, Avrupalý yüksek mühendis,

fen adamý!

- Neyse, beni ilagedar etmez...

- Ýlagedar deðil, alakadar...

- Ne ise...

Odadan çýkan ortaðýna birdenbire her zamandan

çok öfkelenen Numan Þerif Bey, zile bastý, odacýya:

- Bana umum müdürü çaðýr! dedi.

Az sanra koca burunlu umum müdür, ellerini ovalýyarak

içeri girdi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Buyrun beyefendi.

Numan Þerif Bey gürledi:

- Sana emir veriyorum, aç kulaðýný. Ben fabrikada

bulunmadýðým zamanlar Sinyor Orlando doðrudan doðruya

benim þahsi mümessilimdir... Bu bir, ikincisi onu

saymýyan, verdiði emirleri harfiyen yerine getirmiyen kim

olursa olsun, derhal kapý dýþarý edilecektir.. Ýtalyanýn aleyhine

kurulmak istenen ve günlerden beri hazýrlanan komplodan

günün birinde onun kýlýna zarar gelirse...

Umum müdür ellerini ovaladý:

- Bu vaziyet karþýsýnda bendeniz ne yapabilirim

beyefendi?

- Ne mi yapabilirsin? Derhal Emniyete haber verir...

- Elbette beyefendi, orasý malum...

- Senden baþka bir þey istemiyorum ki...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Odanýn içinde köþeleme dolaþmaða baþladý.

- ...Budala, sersem, hayvan herif.. Aç köpek, kara

cahil, meymenetsiz.. Tuttuk kendimize ortak aldýk, gittik

fabrikayý satýn alma iþini Ankara'da hallettik, sonra

herif.. Alacaðýn olsun ulan yazýnýn yarým pabuçlusu. Unuttu

Mahmutpaþa Hanýnýn kapýsýnda tavþan derisi beklediði,

yapýlara eþekle kum, çakýl taþýdýðý, peynir, ekmek, turþuyla

sürttüðü günleri..

Pencerenin önüne dikilen bir insan karaltýsýna dikkat

ederken, umum müdüre sordu:

- Kimdir orada dikilen? Ne istiyor?

Umum müdür gitti, baktý, geldi.

- Bizim katiplerden biri..

- Ne istiyormuþ?

- Sizinle görüþecekmiþ..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne görüþecekmiþ benimle?

- Bilmiyorum efendim.

- Çaðýr gelsin!

Sabahleyin Kadir Aðanýn iplikhaneden kovduðu, sonra

da muhasebede azarladýðý katipti. Ýki sene önce fabrika

muhasebesine aldýðý Milli Mücadele arkadaþlarýndan

birinin oðlu olan delikanlýyý tanýyan Numan Þerif Bey:

- Buyurun, dedi, bir arzunuz mu vardý?

- Evet efendim.. Size bir maruzatým vardý.

Yan gözle umum müdüre baktý.

Numan Þerif Bey:

- Buyurun! dedi.

Katip ilkpeþin aðýr aðýr baþlamýþtý, gittikçe öfkelenerek

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

öyle bir hýnçla anlattý ki, Numan Þerif Bey:

- Vay it vay! dedi, vay iki paralýk serseri vay! Senin

baban bu memleket uðruna çalýþýrken, o... Açtýrmasýn

aðzýmý, kefen soyucu rezil.. Servetini nereden topladýðýný

bilmeyenlere yuttursun. Köpek!

Katibe, öfkeyle yiyecekmiþ gibi bakan umum müdür,

baþiyle, dýþarý çýk! demek isteyen bir iþaret yaptý. Katip

tereddüt etti. Umum müdür iþareti tekrarlayýnca, katip

dýþarý çýkmak için hazýrlanmýþtý ki, Numan Þerif Bey:

- Hýrsýz, katil... diye mýrýldandý. Umum müdüre döndü:

- ... Fabrikamýn içinde neler oluyor Salamon?

Katibe:

- Peki, siz gidin iþinizin baþýna!

Tekrar umum müdüre döndü:

- Bundan sonra benim bulunmadýðým zamanlar bu

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

çocuðun himayesi de sana ait, anlaþýldý mý?

Umum müdür hiç de memnun görünmüyordu.

- Anlaþýldý mý diyorum sana?

- Anlaþýldý beyefendi, elbette, vazifem.

- Ver þurdan bana bir kaat...

Demin Kadir aðanýn imza denemeleri yaptýðý parþömen

tomarýndan bir kaat çeken umum müdür, Numan

Þerif Beye uzattý.

Zarif stilosuyla sinirli sinirli yazan Numan Þerif Bey,

deminki katibin maaþýna on lira zam hakkýnda bir rapor

tanzim etmiþ, altýný imzalamýþtý. Umum müdüre uzattý.

Raporu çabucak gözden geçiren umum müdür:

- Usulsüzlük olmaz mý beyefendi? Öteki memurlar..

Diye itiraz etmek istediyse de, Numan Þerif Bey gene

gürledi:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Senden mütalaa istemedim, yallah hadi, marþ!

Umum müdür elinde kaat, çýktý.

Fabrikanýn Amele Kapýsý üzerindeki yuvarlak saat

öðlenin on bir buçuðunu beþ geçeyi gösteriyordu. Tam

on bir buçukta dokumahane paydos olmuþtu. Þimdi iplikhanenin

kadýn iþçileri, siyah göðüslük, beyaz baþörtü kalabalýðý

halinde, yorgun çýkýyorlardý.

Fabrikanýn önü, pazar yeri gibiydi: Üzüm kuru yemiþ,

portakal, çeþit çeþit tatlý, kuru köfte, simit satýcýlarýnýn

haykýrýþlarý birbirine karýþýyor, kuvvetli güneþin altýnda

hazla uçuþan besili karasinekler yiyeceklere inip kalkýyorlardý.

On iki saatlik yorucu bir iþten sonra kavuþtuklarý hürriyetin

neþesiyle güneþe karþý gerinen, birbirini kovalýyan,

yahut birbirlerine yaslanarak iplikhane kýzlarýný seyreden,

laf atan delikanlý dokumacýlar, fabrika meydan hamallarý,

yalýn ayak çocuklar, bütün bu gürültü, þamata ve kaynaþmayý

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

alýþmamýþ, yadýrgý gözlerle seyreden yayla memleket uþaklarý.

Paramparça üstbaþlarýyla bunlar öyle çoktu ki...

...

Dokumacý Sadri, Kooperatif bakkalýna girdi. Her paydosta

olduðu gibi, dükkan gene aðýz aðýzaydý. Gümüþ

çerçeveli beyzi gözlüðünü alnýna kaldýrmýþ bakkalla, kýpkýrmýzý

bilekli çýraðý, on kuruþluk tahin helvasý, kara zeytin,

on iki buçukluk pirinç, mercimek, tuz tartýp, lamba

camý, öküzbaþý çivit boya, somun yahut cýgara vermek

için didinip duruyorlardý.

Müþteriler sabýrsýzlandýlar.

- Mamýd aða!

- Daha bekliyeciyk mi Mamýd emmi!

- Mamýd emmi be.. Ben hepsinden önce geldim,

hepisinden arda kaldým...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Mahmut amuca!

Mahmut aðanýn gene baþucu sancýmaða baþlamýþtý.

- Vay Mahmut aðanýzýn anasýný avradýný diye okkalý

bir küfür savurdu. Kahkahalar yükseldi.

Bir fýçý gibi yusyuvarlak biri olan dokumacý Musa:

- Arrr!!! dedi.

Camgöz Sadýk aðzýyla zort çekti. Deveci Halil:

- Çek kardeþ, dedi, bir yokuþun kaldý!

Mahmut aða gülüverince, tekrar kahkahalar yükseldi.

Fýrsattan faydalanan Mahmut aða, terazinin oraya sýkýþtýrdýðý

kýrk dokuzluk rakýsýný aldý, dikti, doðranmýþ hýyar

turþusundan da aðzýna attýktan sonra, ellerini birbirine

sürterek:

- Demimizi aldýk, dedi, söyleyin þimdi!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Gene her kafadan bir ses çýkmaða baþladý:

- On iki buçukluk pirinç..

- Ýki dene çivit boya ver hele þurdan...

- Bizim lamba camýný Mamýd emmi..

- Öyle mi bee.. Bizim somunnarý vereceðin..

- ...?

- ...!

Dokumacý Sadri cýgarasýný hala alamamýþ; elinde para

bekliyordu. Hiç istemediði halde gözü, az ilerisinde,

kendisine bakmakta olon Camgöz'e kaydý. Deveci Halil'le

bir þeyler konuþuyorlardý.

Arkasýný döndü.

Çatmaða fýrsat kollayan Camgöz, yanýna geldi, Sadri'nin

omuzunu dürttü:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Arkaný niye döndün lan?

Sadri cevap vermedi..

- Sana söylüyorum lan; bacýsý güzel! Arkaný neye

döndün?

Az daha tezgaha sokulan Sadri:

- Mahmut emmi be, diye parayý uzattý, þurdan bir

cigara ver hele!

Camgöz gene dürttü:

- Laf soruyoruz ulan, ayý. Boþ mu veriyorsun yani?

- Arkaný niye döndün, lan.

Hýrsla dönen Sadri:

- Ayý sensin! dedi sennen konuþan var mý?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Yumruðunu kaldýran Camgöz:

- Bak, dedi, baþlarým anandan, bacýndan ha! Anam

avradým olsun tepelerim! Sabahýnan aðaya yediðin b...

dan haberim yok mu belliyorsun? Dayýmýn sözünden çýk

da gör.. Seni bu memlekette yaþatanýn kibriyasýný...

Ýki þiþe siyah þarapla yanlarýna sokulan Deveci Halil:

- Ne o? dedi, kaynýmý ne sýkýþtýrýyorsun gene?

Camgöz öyle bir kahkaha attý ki, dükkan çýnladý. Kalabalýktan

biri:

- Gül kardaþ gül! dedi, anan seni gül ayýnda doðurmuþ, belli!

Cýgarasýný alan Sadri, aðlayacak kadar hýrslý, dükkandan

çýktý. Berikiler de peþinden çýktýlar. Yolun alt

baþýndaki kebapçýnýn yolunu tuttular.

Sadri arkalarýndan nefretle baktý, yere tükürdü, bir

cigara yaktý... Babasýna bin kere söylemiþti:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

...Alalým þu kýzý fabrikadan baba, alalým þu kýzý fabrikadan..

Onun kazanacaðý para yerin dibine geçsin.. Baþýmýza

bela olacak.. Yok. Olmaz. Benim kýzým þöyle, benim

kýzým böyle.. Bu zamanda.. Anama bile güvenmem

diyor Musa. Doðru. Kýz kýsmý deðil mi? Ne ana tanýrlar,

ne baba, ne de kardaþ.. Gözlerine birini kestirdiler mi

bir gün yallaaah.. Onun için boþ ver...

Belki yüzüncü sefer dokumacý Musa'ya hak verip,

bacýsý Cemile'ye boþ verdiði halde, bir türlü çekilip gidemiyor,

altlarý delik kaba postallarý üzerinde yorgun, fabrika

kapýsý önünde dolaþarak cýgara içiyordu.

Saate baktý. On ikiye geliyordu.. Ýplikhane tekmil boþalmýþ,

Boþnak kapýcý kapýnýn demir kanatlarýndan birisini

kapamýþtý.. Kýzýn, çýkýp da kalabalýða karýþarak eve gidip

gitmediðini düþündü, ihtimal vermedi. Gözünü kapýdan

ayýrmamýþtý ki.. Son günlerde hep böyle oluyordu. Tekmil

iþçiler çýkýyor, o neden sonra.. Katiple konuþuyordu herhalde..

Bunu istemiyor da deðildi. Çünkü, oðlan ne de

olsa bir katipti, okumuþ yazmýþtý, laf söz bilir, medeniyetten

anlardý. Deveci Halil ya? Sonra katip Ýdman Yurdunda

saðaçýk oynuyordu, memlekette en iyi penaltý atan kiþi

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

varsa biri oydu..

Baþýnýn aðrýsý gene baþlamýþtý. Þu cenabet çýksa

da gidip eve kafayý vursam! diye düþünüyordu ki, bakkaldan

çýkan dokumacý Musa'yý gördü. Gamsýz diye düþündü.

Yanýna gelen Musa:

- Ne bekliyon? diye sordu.

- Hiç.. dedi Sadri, bizim enayiyi..

- Neye? Çýkmadý mý?

- Çýkmadý.

Musa göz kýrptý.

- Neye?

Cýgarasýnýn dibini bir fiskeyle fýrlatan Sadri:

- Neblim ben.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Herkes çýkalý milyon oluyor yahu..

- Oluyor amma...

- Haydi birer çay içek!

- Caným istemiyor.. Eve gidip vuracam kafayý..

- Bacýn çýkana kadar içek iþte birer çay...

- Boþver..

- Senin Nusret musret içerdeler, münakaþa gýrla

gidiyor..

- Þimdi neredeyse çýkar Cemile.. Hem baþým aðrýyor benim..

- Çay parasý benden.. Korkma..

- Çay içecek paramýz da mý yok artýk..

- Zýmpara tozu dalgasýný aðaya çýtlatmýþ mýsýn ne?.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Kimden duydun?

- Camgöz'den.. Onun habibini þaþýracam diyor..

- ...

- Sana ne de karýþýyon bire oðlum.. Onlarla uðraþýlýr mý?

Bana baksana.. Sakala göre tarak vururum.. Neme

lazým elin keçisiynen koyunu.. Þimdi yeni dalgalar dönüyor.

Para günü Ýtalyaný dövecekler. Ona bak sen..

- Sahi mi?

- Onun için, girek de birer çay içek dedim sana,

dinlemedin. Hem Ýtalyaný, hem de Ýzmirli Nusret'i filan..

Sen geri dur, benden de duymuþ olma.. Bizim dokuma

ustalarý el altýndan ameleyi körüklüyorlar, iplikane ustasý

da iplikane amelesini.. Tekmil ustalarnan amele birlik oldu,

aðýz birliði.. Hani haksýz da deðil.. Hangimiz memnunuz?

Git gel sakýzýn dibi.. Ýplik kopuðunu baðlamaktan

bez dokuyamýyoruz. Bu paradan hiç umudum yok. Ýzzet'e

bakarsan, sizi alet etmek istiyorlar, karýþmayýn, size bir

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

faydasý yok diyor amma, öyle deðil kazýn ayaðý.. Ýtalyan'ýn

kabahati olmasa bile, madem onun yüzünden kazançlarýmýz

azalýyor, bassýn gitsin, gitmezse Allahýný þaþýrmak

lazým! Amma, gene de geriden seyirci olmak en iyisi...

Sen zýmpara tozu lafýný aðzýndan kaçýrmasan iyi ederdin!

- Aða sordu, ben de söyledim.

- Aða sordu diye, karnýndakileri hemen dökmek

mi lazým?

- Nusret daha beter yapmýþ..

- Ona ne bakýyon sen? Bataðýna gidiyor, o.. Atýlganlýk

her zaman iyi deðil.. Suyu saman altýndan yürütmek

marifet. Nusret'in gidiþini beðenmiyorum ben!

- Nolur?

- Çocuksun.. Noluru var mý be? Bura fabrika... Ne

olmaz? Her bir þey olur.. En biri para günü.. Millet Ýtalyan'ý

döverken, bunu da kim vurduya getiriverir! Hadi birer çay içek..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Sadri'yi kolundan çekmek istedi, o gene direndi:

- Þimdi nerdeyse çýkar.. Çeyrek geçiyor on ikiyi!

Musa:

- Benim bacým olsa... dedi.

- Napardýn?

- Bacaðýna bastým mý ayýrýrdým.. Bennen oynuyor

musun sen?

- Bacýn Zahide'nin bacaðý onun için mi ayrýk?

- Dalga mý geçiyan lan, toy. Benim bacýlarým benden

çok büyük oðlum.. O Zahide bacým yok mu, ben þu

kadarmýþým anam ölmüþ, bana analýk etmiþ.. Benim küçüðüm

olmalý, böyle gecikmeli ki.. Avrat kýsmý deðil mi,

anam olsa þüphelenirim.. Kafalarýndan yumruðu eksik etmeðe

gelmez. Kýzýný dövmiyen, dizini döver..

- Doðru...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Babaný zorla, alýn fabrikadan onu. Þu meseleyi

biliyon ya? Babanýn kulaðýna bir giderse, Allahýma hem

onu, hem de seni dilik dilik eder!

- Bana ne? Bin kerre söyledim fabrikadan alalým

diye.

- Lan ne günler be.. Senin baban da, benim babam

da, memlekette Karun gibi zenginmiþler.. Ne vardý sanki

o zenginliði býrakýp da buraya gelmekte. Saray gibi evimiz

varmýþ... Tarlalar, bahçeler, tuuu...

- Þimdi olmalý ki, dedi Sadri, sýrtüstü yat... Benim

babam da tutturmuþ Karagöl'ü.. Sekiz on dönüm tarladan

ne çýkacak?

- Heç caným.. Výzýrtý... O, bu deðil ya, senin baban,

istese oturduðu yerde zengin olur.. Deðil mi?

- Söylemiyor muyum? Bize hiç acýdýðý yok... Saç

keser beleþ, sakal kazýr beleþ, diþ çeker beleþ...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Kýrýk sarar, yaký yakar beleþ deðil mi?

- Vallahi be.. Halbuki para alsa da o paralarý biriktirse..

- Köye giderken dolu paranýz olurdu..

- Kim gidiyor köye? Boþ ver yahu.. Ne iþim var benim?

Þehir dururken.. Ýstiyorsa kendi gitsin.. Þu kýzý baþtan

bir atsaydýk, gerisi kolaydý.. Babam da çeker köye

giderdi, ben burda oooh.. Her hafta stadyuma giderdim,

sinemaya giderdim... Deðil mi?

- Heye.. Bu kýz iþi tadsýz. Demin, bakkalda Camgöz'ü

o silik deveci kýþkýrttý. Git þu Sadri'ye çat, ben gelip

ayýrýrým, dedi.

- Çopur Halil mi?

- Heye..

- Bacýsý güzel dedi, kayným dedi, sesini çýkarmadý..

Ýnsan yer mi bu laflarý?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne yapim Musa? Kolum kanadým kýrýk. Þöyle saðlam

bir arkam olsa.. Göðsüne vurmuþlar da vay arkam

demiþ...

- Benim bacým olsa çalýþtýrmam, acýmdan ölsem

gene çalýþtýrmam!

- Senin bacýn çalýþmamýþ mý?

- Ben çocukmuþum.. Þimdi olsa..

- Çalýþmasa benim kazancým yetmez. Aha geliyor..

Yanýndaki kim? Halime mi? Heye, Halime.. O kýz da benim

hoþuma gidiyor efendi...

- Sil aðzýyýn salatasýný lan! dedi, Musa, deftersiz.

Sadri güldü.

Pamuk tozuyla aðarmýþ siyah önlükleri, beyaz baþörtüleriyle

kýzlar hýzlý hýzlý geliyorlardý.. Musa:

- Eyice sýkarla ha! dedi, kýz kýsmýnýn baþýndan yumruðu

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

eksik etmeðe gelmez, eyice sýkarla!

- Dur sen, dedi Sadri, bak þimdi napacam ona!

Fabrika kapýsýnýn oraya dikildi, kaþlarýný çattý; ellerini

arkasýna koydu, bir ayaðýný öne attý... Hindi gibi kabarmýþ

bekliyordu.

Kýzlar geldiler geldiler... Sadri'nin önünden geçerken

dönüp bakmadýlar bile.

Sadri:

- Sist, efe! dedi.

Cemile derhal durdu, döndü:

- Ne var?

- Nerdeydiniz bu vakte kadar?

- Sana ne?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne demek bana ne? Herkes çýkalý milyon oluyor..

bir saattýr bekliyoruz..

- Beklemiyeydin.. Bizi bekle dedik mi sana? Yörü

kýz, yörü...

Halime gülüverdi, Musa da. Kýzlar yürüyüp gittiler.

Musa:

- Kýzýn yanýnda heç piyasan yoðmuþ bire herif! dedi.

Aftos piyos geçti. Ben olsam, bacaðýna bastýðým gibi...

Kýzlarýn arkasýndan öfkeyle bakmakta olan Sadri, yere

tükürdü.

- Ne fayda.. Ben napim? Bir baba kýzýna bu kadar

yüz verirse...

- Bu kýz senden erkek arkadaþ.. Seni töbe piyasaya

almýyor!

- Sen de ne gýcýk veriyon adama yahu?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Kahkahayla gülen Musa:

- Almýyor iþte, dedi, seni töbe piyasaya almýyor!

Gözleri dolan Sadri:

- Beni kimse piyasaya almaz arkadaþ; ben dünyanýn

en aþaðýlýk insanýyým... Sokaktaki itler bile piyasaya

almaz beni... Var mý daha bir diyeceðin? Konuþma bennen!

Çayhaneye taraf yürüdü.

Musa piþman olmuþtu, koþtu boynuna sarýlmak istedi.

Sadri silkindi.

- Býrak lan... Sen de...

- Lan þaka ettik.. Hiç de þakaya gelmezsin bire

herif..

- Böle þaka mý olur yahu? Konuþma bennen.. Þaka

ediyormuþ.. Deyyusun kýzýný çekip vurim mi, onu mu

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

istiyorsun?

Tekrar koluna giren Musa onu çayhaneye çekti.

XÝÝ

Camgöz Sadýk'la deveci Çopur Halil iþçi mahallelerine

giden yolun dönemecindeki kebapçý dükkanýnda þarap

içmekteydiler.

Camgöz Sadýk kebapçýya seslendi:

- Öyle mi be yiðenim?

Ýriyarý bir Arabuþaðý olan kebapçý, tezgahýndan cevap verdi:

- Emret Sadýk Bey!

- Þu bizim þiþleri göndereceðdin...

- Derhal.. Koþdur þiþleri küçük!

Dumaný tüten üç þiþ kuþbaþý kebapla çýrak geldi, þiþleri

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

kirli tabaða sýyýrdý.

Camgöz Sadýk:

- Hala içerde.. dedi, bir bahane bulup katipnen konuþuyor!

- Ne diyor karakýz?

- O kadar laf ettim razý gelmedi, diyor..

- Kollarýný burmaynan dolduracam diyor demiþ mi?

- Demiþ.

- Þehirde konak tutacaðmýþ diyeydi..

- Demiþ, hep demiþ..

- Gözümün yaðýný yesin diyor da demiþ mi?

- Demez olur mu? Hani teyzemin kýzý diye deðil.

abukat gibi laf bilir..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Bir heye dese halbuki.. Anam avradým olsun, tekmil

develerimi satar, uðruna harcarým!

- Katip olmasa..

- Otuz kaat mayiþnen kýz mý sevilir yahu?

- Kýzýn aklý iþte. Haydi içek, þerefe!

- Þerefin var olsun..

Þarap bardaklarý kalktý, tokuþtu, içildi.

Yumruðunun tersiyle aðzýný silen deveci:

- Sana bir þey deyim mi? dedi, biz bu katibe bir

mektup yazak. Diyek ki, sen o kýzdan elini çekdin çekdin,

çekmedin kendini yok bil! Katiptir, efendiden adam.. Efendiden

adamlar korkak olur, kýza boþverir..

Camgöz Sadýk:

- Bu ayak fos.. dedi, oðlan pek de öyle ürkeceklerden

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

deðil. Gözü bayaðý kanlý..

- Ne gibi?

- Muhasebede yumruk atmadýðý katip yok!

- Katiplere yumruk attýðýna ne bakýyon sen? Biz

onun yumruk attýðý katiplerden miyiz?

- Deðiliz, dedi Sadýk, onun gibi iki dene daha olsa

fos, fos ya.. Oðlaný büsbütün kýþkýrtýrýz sonra, sevmiyecekse

de sever bu sefer.. Aha, bizim kýz geliyor!

- Hani?

Karþý evlerin köþesinden çýkan Karakýzý parmaðýyla

iþaret etti:

- Deyha... Eðil benden taraf..

- Gördüm..

- Çaðýrak mý?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Gelir mi?

- Ben çaðýrýrým da nasýl gelmez? Dezzemin kýzý

taa..

- Daha ne duruyon bire Sadýk..

Camgöz fýrladý. Kýzla dükkana geldiler. Karakýz:

- Ooo.. dedi. Halil aðam da burdaymýþ. Dýrabýzayý

kurmuþsunuz...

Sandalye ikram ettiler. Karakýz masaya geçip oturdu.

Selam, sabah, hoþ beþten sonra Deveci Halil:

- E.. dedi, ne var ne yok bakalým?

- Saðlýðýn vallaha kardaþ..

- Keyifler gýcýr mý?

- E.. Küncü göneni.. Þurdan bir tel fýrça alim dedim..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Tahta silecem de..

- ... Bugün, dedi, senin katibe aða öyle bir iþ etti

ki, deme gitsin! Tadýndan, balýndan yinmez.. Bizim iplikhane

ustasý siliktir, heye amma, kertesine de geldi mi,

taþý gediðine kor!

- Noldu?

- ... aða kelepleri dolanýyordu, o sýrada Cemile'ynen

konuþuyordu.. Katipdir zýp diye iplikaneye girmesin mi?

Bizim usta; kafir, aðaya bir þeyler fýsýldadý, aðadýr

katibe bir baktý, oðlanýn rengi mengi geçti.. Yani bir

kurþun sýksalar þuncacýk kaný çýkmazdý!

Camgöz:

- Ne dedi?

- Sen ne geziyon burda katip? dedi.

- Beriki ne dedi?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Hýk mýk.. Aða da yallah, dedi, yallah burdan.. Seni

bir daha görmiyecem buralarda!

Deveci Halil:

- Bah hele yiðenim! diye kebapçýya seslendi, bacý

da geldi bak! Temiz bir bardak, eyi bir kebap mebap...

Karakýz:

- Beni mazur görsen Halil aða..

- Niye bacý?

- Eve gidecem vallaha kardaþ, tahta mahta silecem..

- Bütün fosilmiþsin bire bacý! dedi Halil, bir iki bardak

at, sonra git.. Tekmil kan taa!

- Huyum kötü.. Aðzýma deðdi mi gerisi gelmeli.. Zati

caným da isteyip duruyordu..

- Daha ne allahcý.. (Kebapçýya seslendi) Yiðenim

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

çakýyon ya, bacýnýn kebabý beyti olacak, biberi miberi, sumaðý

mumaðý.. Sen bilin ha!

Tezgahýndan gülen kebapçý baþýný salladý.

- Sonra? dedi Çopur Halil.

Karakýz:

- Senin dediklerini tekmil anlattým... Allahýn emri,

Peygamberin kavli üzre, kendini aile yapacam diyor, dedim...

- Hökumat nikahý da kýydýracak dedin mi?

- Dedim..

- Kollarýný burmaynan dolduracaðýmý?

- Onu da dedim.. Þehirde konak tutacak sana dedim,

seni haným gibi köþede oturtacak dedim..

Camgöz Sadýk:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Der, dedi, dezzemin kýzý taa!

- Ne dedi?

- Bir kýzdý ki...

- Essahdan mý? Demek kýzdý? Katibe yangýn efendi..

Akýl diyor çek dabancaný; lan lan lan...

Camgöz lafa karýþtý:

- Katibin ne kabahatý var? Esas mesele kýzda.. Kýz

istemese katip þorda kalýr.. Bunnar muhacir oðlum.. Kafalarý

bir þeye yattý mý, töbe çeviremezsin!

Karakýzýn bardaðý gelmiþti. Deveci Halil þarap doldurdu,

hep birlikte kaldýrýp tokuþturduktan sonra içtiler.

Camgöz devam etti:

- Hani biliyon mu Halil þu senin iþ olmasa, onlarýn

tekmil Allahýný þaþýracam amma, belimi sen büküyon! Yoðsa..

O kardaþý var ya a Sadri, onu bugün eyi bir öfelemekdi

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

niyetim. Ulan, dayým mesela deðil mi, koskoca bir

dokumahane ustasý.. Ona karþý aðýz kullanýlýr mý? Dayým

bir çaðýrdý odasýna, gittim, dedim buyur dayý! Dedi böyle

böyle, senin Sadri de Ýzmirlinin aðzýný kullandý.. Ulan

depem attý, dedim emret dayý, senin için... Dayým yahu!

Ötesi varmý? Anamýn aðasý.. Dayý demek ne demek?

Bardaða sarýldý. Ötekiler de bardaklarýný aldýlar, gene

tokuþturup içildi.

Aðzýna iri bir et parçasý atan Camgöz:

- Belimi sen büküyon kardaþ! diye devam etti, þu

senin iþ bir tökezsin, gör.. Bunnara acýmaða gelmez...

Enselerinden kör býçaknan kesecen!

Soluk, esmer yanaklarý kýzarmaða baþlayan Karakýz:

- Bacýsý da bacýsý da.. dedi, o bacýsý yok mu, kardaþýndan

beþ beter. Aða katibi kovdu diye görsen, yüzünün

eðrisi dizine indi. Aðaya bile çemkirdi be!

- Yoh be! dedi Halil.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Yaa, görsen... Aðaya bir çemkirdi ki...

Camgöz Sadýk:

- Bunnar böyle! dedi, bunnara acýmaya gelmez!

Sen ne yapacan, þu senin iþ foslasýn, bilirim ben yapacaðýmý!

Karakýzýn kebabý sýcak sýcak tüterek geldi. Ortalýða

kuvvetli bir nane ve piþmiþ et kokusu yayýldý.

Bardaklar tekrar doldu, þerefe kalktý, içildi.

Ceketinin iç cebinden bütün bir on liralýk çýkaran Deveci

Halil:

- Yiðenim! diye seslendi.

Kebapçý koþarak geldi.

- Bize iki þiþe siyah þarap daha aldýrýver þurdan..

- Emret gözüm..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Karakýz:

- Anlaþýldý, dedi, beni bugün zil zurna edip ortaya

düþüreceksiniz.. Anlaþýldý..

- Canýyýn bülbülü sað olsun bire bacý dediler.

- Sizin de canýnýz sað olsun.. Pilavdan dönen kaþýðýn

sapý kýrýlsýn!

Karakýzýn sýrtýný avucuyla okþayan Camgöz:

- Hani, dedi, dezzemin kýzý deyi söylemiyorum, bu

fabrikada bi dene! Sebebine gelince.

Karakýz:

- Amaaan.. dedi, bacýnda hayýr mý kaldý? Siz beni

dört, beþ sene evvel göreydiniz!

Deveci Halil:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Neyin var? dedi, gene iyisin!

Kýza istekle baktý.

Beriki gerdan kýrarak:

- Bir saçlarým vardý, topuklarýmda! Þimdi nerdeee...

Bu fabrika insanda insanlýk mý koyuyor...

Çýrak yeni þiþeleri de getirdi. Birini açtýlar bardaklara

böldüler.

Karakýz:

- Hýzlý gidiyoruz çocuklar! dedi.

Deveci Halil aldýrýþ etmedi..

- Sabahnan elimden bir kaza çýkýyordu efendi, az

kaldý..

- Noldu? Hayrola?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Bardaðýna sarýlan Deveci Halil:

- Hele, dedi, bi fýrt daha içek..

Ýçtiler.

- ..þu çýrçýr katibi var ya, o iþte.. Adam belledik

kendini, girdik yanýna oturduk bir iki. Bir de cara yakdýk..

Tutturdu söndür caraný, burda cara içmek yassah.. Bir

söyledi, iki söyledi, beþ söyledi.. Yahu arkadaþ, dedim,.

herkese yassah olabilir, ben bu palikede müstesnayým,

aða beni evladýndan ziyade sever! Yok.. Bura palike, aðanýn

babasýna bile yüzü yok.. Depem bir attý. Lan dedim

senin ýstavrozunu, Ýsaný, Musaný, sin kef... Bir karakucak

bir savurdum. Caný zati bilmem neresinden, baþýmýza

adamdan sayacaklar.. Birþey deðil, bösböyük baþýynan

yalan söylüyor. Göya aða diyesiymiþ ki, söyle ona carasýný

söndürsün. Böyle mi dedi dedim. Heye dedi.. Gettim

aðaya, dedim aða, sen mi emir verdin bu katibine böyle

böyle? Dedi vallaha töbe Halil! Kaným su gibi aksýn yalan!

Senin aðan benim kardaþým, sense zati kendi belimden

inmiþ evladýmdan irelisin..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Çal kibridi yak palikeyi! Biliyorum efendi dimez. Seni

evladýndan ireli sever, bir, bir de bizim aðaynan içtikleri

ayrý gider.. Neyse, dedim madem öyle çaðýr katibini!

Çaðýrdý tabi derhal.. Lan, dedi. ben mi sana böyle

böyle emir verdim? Katiptir hýk mýk, hýk mýk.. Aða bir huylandý

efendi, dellendi.. Dedi adam var, adamcýk var, her

kuþun eti yenmez! Ben bunu kendi öz evladýmdan ireli

severim, aðasý dersen benim kardaþým.. Bunnar kibridi çalar,

yakarlar palikemi isterlerse.. Ne ana kodu, ne avrat...

Elinden almasaydým, habibini þaþýracaðdý.. Araya girdim

de, dava teps oldu.. Lan þöyle bir zihnine fur... Her kuþun

eti yenmez, bu adamý aða öz evladýndan ireli seviyor..

Hý? Aðasý da palike sahabýnýn arkadaþý, kardaþýndan ireli.. Hý?

Ýþtahlý bir aðýz þapýrtýsýdýr gidiyordu.

Bir ara Deveci Halil:

- Aklýmdan baþka bir þey geçiyor! dedi, düþünek, taþýnak da..

Camgöz:

- Ne gibi? diye sordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Þu kýz diþini kat'i olarak çeksin atsýn..

- Ee?

- Esi saðlýðýn.. Bir gün bir tomafil, al tomafile..

Camgöz'le Karakýz bakýþtýlar.

Karakýz:

- En temizi bu! dedi, amma yaþý ufak daha..

- Kaç?

- Ya on dört, ya on beþ..

- Olsun, dedi deveci, onun uðruna mapýs da yatarým,

ipe de giderim! Hadi, þerefe!

Ýçtiler.

- Paradan yana, denizde kum, bizde para.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Aðzý pek þoför de ilazým..

- Var, o da var.. Yanýnda adam boðazla.

- Daha ne öyleyse? Kesenin aðzýný açtýktan, aðzý

pek þoförü de bulduktan sonra..

Dükkana Arnavut Ömer girdi. Etrafa bakýnýrken onlarý

gördü. Onlar da onu görmüþlerdi zaten.

Deveci Halil:

- Buyrun kardaþ! dedi, gelsene!

Uzun Ömer ufak bir tereddütten sonra bir sandalye

alýp geldi.

- Merhaba!

- Merhaba, merhaba, merhaba.. Cümleten merhaba..

- Ne var ne yok bakalým?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Hiç, dedi Ömer, saðlýk.. Sennen biraz konuþmak

istiyorum Sadýk..

- Emret kardaþ, ne zaman istersen...

- Sonra, burdan çýktýktan sonra...

- Olur kardaþ, ne zaman istersen...

Karakýz:

- Canýn sýkkýn gibi duruyon Ömer Aða?

- Sorma bacý.. Burnumu tutsalar caným çýkacak..

Deveci Halil kebapçýya gene seslendi:

- Yiðenim be.. Temiz bir bardaknan bir de kebap

yap bizim kardaþa!

Kebapçýnýn geniþ aðýzlý kocaman býçaðý tahta üzerinde

keyifle týkýrdamaya baþlamýþtý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

XÝÝÝ

Cemile'ler dokumacý Musa'larýn avlusunda oturuyorlardý.

Tapu ve kadastro kayýtlarýnda Bir bap hane olarak

gözüken 268 plaka numaralý ev, mahallenin öteki evleri

gibi maili inhidamdý. Yaðmur yiye, güneþte kuruyup

çatlýya, fýrtýnalara göðüs gere kaditleþmiþ, öne kaykýlmýþ,

tekmil tahtalarý çürümüþtü.

Üst kattaki yanyana iki odadan saðdakinde dokumacý

Musa, karýsý ve dört çocuðu: soldakinde de Musa'nýn

babasý, analýðý ve babasýnýn doksan beþlik annesi

Tetka Bilelka (Bilelka teyze) oturmaktaydýlar. Ýki odayý

birbirinden ayýran duvar, delik deþikti, damýn paslanmýþ

kiremitleri de kýrýk veya çatlak olduðundan, kuvvetli

yaðmurlarda tavan yer yer akar, hemen hemen hiç kaldýrýlmayan

yataklar sýrýlsýklam olurdu.

Alt kattaki odalardan birinde Ýzzet Usta, öbüründe

de Cemile'ler aylýðý ikiþer buçuk liraya oturmaktaydýlar.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Bundan baþka, kocaman avluyu çevreleyen yanyana

odalar da birer buçuk, ikiþer lira aylýkla fabrika iþçilerine

kiralanmýþtý. Otuz, kýrk aileyi barýndýran bütün bu avluya

kýsaca Musalarýn avlusu denirdi.

Oda kapýsýný itip giren Cemile. babasýný pencere önüne

baðdaþ kurmuþ, bileyi tasýnda ustura bilerken buldu.

- Babilo, kolay gelsin!

Beyaz çerçeveli gözlüðünün üstünden kýzýna bakan

ihtiyar Malik, karþýsýndaki rafta çatýrdýyla iþlemekte olan

çalar saate gözlerini çevirdi.

Babasýnýn ne demek istediðini anlayan Cemile:

- Ýþim vardý! dedi, idareye çýktýk. Halime'yle... Öyle

iplik kopuyor ki, þaþýrdýk kaldýk. Hiç iþ çýkaramýyoruz.

Bu Ýtalyan geldi geleli iþlerimiz adamakýllý bozuldu.. Böyle

giderse yandýk..

Usturasýný bilemeðe devam eden ihtiyar Malik, iþinden

baþýný kaldýrmaksýzýn:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Senden baþka idareye çýkacak kimse yok muydu?

diye boþnakça sordu.

Cemile:

- Yoktu! dedi, arkadaþlar illaki beni istedi...

- Aðabeyin nerde?

Cemile'nin kaþlarý çatýldý. Baþörtüsünü sinirli sinirli

çýkarýp merdivenin týrabzanýna attý.

- Ha? Nerde aðabeyin?

- Neblim ben?

- Nasýl bilmezsin?

- Kahyasý deðilim ya!

Kýzýna uzun uzun bakan ihtiyar Malik baþka bir þey

sormadý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Neden sonra Cemile:

- Bin kere söylüyorum, diye devam etti, sokakta

yanýmda, arkadaþlarým varken benimle konuþma, diye.

Hayýr, inadýma, konuþacak! Ellerini arkasýna koymuþ, kaþlarýný

da çatmýþ, bellersin dünyayý fetedecek! Neredeydiniz?

Herkes çýkalý milyon oluyor...

- Kendini piyasaya alan varmýþ sanki.. Tepem bir attý,

sana ne ulan, dedim yürüdüm.. O öyle kabadayýlýk yapamazdý

ama, yanýnda akýl hocasý vardý gene, hep ondan!

- Kimmiþ o?

- Þu Musa serserisi..

- Demek ellerini arkasýna koymuþ...

- Vallaha be.. Sana ne ulan, dedim yürüdüm. Bir bozuldu ki...

Diþsiz aðzýyla uzun uzun gülen baba:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Oðlumun hatýrýna dokunma! dedi.

- O niye benim inadýma iþ yapýyor?

- O senin büyüðün... Oðlumun hatýrýna dokunursan,

karýþmam Cemka! Külahlarý deðiþiriz.

- Ýnadýma iþ yapmasýn, dokunmayým hatýrýna... Cin

damarýma niye basýyor? Çocuk muyum ben?

Kýzýna küskün küskün bakan ihtiyar, baþýný hafifçe

sallýyordu. Cemile koþarak merdiveni çýktý, gitti babasýnýn

kalýn kemikli dizine oturdu, boynuna sarýldý.

Ýhtiyar Malik:

- Oðlumun hatýrýna dokunmazsan, baþýmýn üstünde

yerin var! dedi, dokunursan... Çünkü, bu dünyada onun

senden, senin ondan baþka kimseniz kaldý mý? Yarýn ben

de gözlerimi yumuverirsem...

Cemile babasýnýn boynuna daha kuvvetle sarýldý, ihtiyarýn

kýsa, sert sakallý, kupkuru yüzünü öpmeye baþladý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Babilom benim, þeker babilom... Kýzkonu kimlere

býrakacaksýn? Kýzkon aðlar sonra!

- Eeeh... Anamýz. babamýz bizi kimlere býraktýysa

kýzým... Yer yarýðýndan çýkmadým ya ben de... Benim

de bir babam vardý, anam vardý, dedem, halalarým, dayýlarým,

teyzelerim... Hani? Nerdeler? (Ýçini çekti) Hepsi

de kara toprak oldular.. Fani bir dünya bu.. Bir varmýþ bir

yokmuþ!

Cemile'nin saçlarýný okþuyordu.

- ... her þey yalan her þey rüya.. Sekiz kardaþtýk

biz... Karagöl'dekinden gayri altýsý nerde? Onun için,

birbirinize sahip olun birbirinizin kalbini kýrmayýn, acý söz

söylemeyin, sevin birbirinizi! Gün gelecek, sizin de çocuklarýnýz

olacak, siz de onlarý dizlerinize oturtup...

- Amaaan sen de be babila!

- ... seveceksiniz...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýhtiyar Malik'in gözleri parladý:

- ... köyümüze gidince, ooh! Dünyaya kapýmý kapýyacaðým..

Çocuklarým itin köpeðin þerrinden kurtulacaklar...

O zaman Cemka istediðin kadar uyu! Hiç karýþmam..

Ýstersen öðlene kadar... Amma inekleri saðmayý

unutmak yok ha!

Kýzý omuz baþlarýndan kuvvetle kavradý.

- ... sen inekleri saðacaksýn Cemka, bir de yemeðimizi

piþireceksin.. Aðabeyinle ben de çift süreceðiz, patates,

buðday, nohut ekeceðiz, mahsulümüzü kaldýracaðýz...

Senin iþin kolay, inek saðmak, yemek piþirmek,

arada sýrada duvara tezek kapamak...

- Bulaþýk yýkamak, çamaþýr yýkayýp tahta silmek...

Bunlarý niye unuttun?

Ýhtiyarýn gözleri daha çok parladý:

- ... sonra Cemka, ne düþünüyorum biliyor musun?

Seni istediðim gibi birine þöyle helal süt emmiþ, beþ vakit

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

namazýnda birine vermeyi...

- Baba!

- ...fakir olsun, fakirlik ayýp deðil, biz de fakiriz.

Yeter ki damadým namuslu olsun...

- Sana küsdüm ben babilo!

- ... oðluma da namuslu, helal süt emmiþ bir kýzcaðýz

buldum mu.. Eh gayri.. Ondan sonra beklerim torunlarýmý...

Onlarý ellerinden tutsam, kahveye götürsem..

Kahvede sorsalar, neyin diye... Göðsümü gere gere: torunlarým!

desem... Omuzuma týrmansalar, gözümden gözlüðümü

alýp yere atsalar... Gözlüðümün camý kýrýlýnca

sen amma da ifrit olursun ha! Halbuki sen onlardan beþ

beterdin... Annen hamur yuðururdu, sen ikide birde burnunu

sokardýn da annen oklavayý vururdu sana... Hele

bir gün? Bir sepet yumurtayý atmýþ atmýþ kýrmýþ, atmýþ

atmýþ kýrmýþtýn da sofanýn deliklerinden sarý sarý akmýþtý..

Sen onlardan daha ziyankardýn, hýnzýr seni derim, dövdürmem

torunlarýmý...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Baba yeter be baba!

- ...aletlerimi de karýþtýrsýnlar isterse, isterse ilaçlarýmý

da birbirine katsýnlar...

- ... onlara hiç darýlmam ki ben!

Kýzýnýn saçlarýný öptü.

- ... bir de ne istiyorum biliyor musun? Dýþarda

adam boyu kar, fýrtýna, kurt sürüleri... Üç beþ ihtiyar

toplanmalýyýz bizim ocaðýn baþýna, sürmeliyiz cezveleri,

tüttürmeliyiz cýgaralarýmýzý, baþlamalýyýz memleketten, eski

günlerden konuþmaða!

Avuçlarýný açtý:

- Hey Yarabbi. Sen bilirsin!

Gözleri daldý. Son günlerde bu türlü hayallere kendini

fazlaca kaptýrýyor, Türkiye'ye ilk geldikleri zaman

hükumetin iskan edip verdiði on beþ dönümlük tarlanýn

bulunduðu Karagöl köyünü dilinden düþürmüyordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Babasýnýn hayallerini daðýtmamak için Cemile kalkmýyor,

hatta kýmýldamýyordu... Halbuki bugün ne kadar

çok iþ vardý...

Ýhtiyar Malik:

- Bir de; diye devam etti, karýcýðýmýn yanýna gömülmek

istiyorum.. Mezarýmý kendi elimle kazýp hazýrlýyacaðým..

E mi Cemka? Beni karýmýn yanýna gömeceksiniz deðil mi?

Babasýnýn dizinden kalkan Cemile:

- Beni gene aðlatmak mý istiyorsun? diye çýkýþtý,

mezar, ölüm, ne bu? Lanet olsun mezara da ölüme de!

Tekrar usturalarýný bilemeðe koyulan ihtiyar Malik,

baþýný iþine eðdi.

Cemile, yamalý, ama tertemiz sofra bezini yere yaydý,

yuvarlak hamur tahtasýný üstüne koydu, büyük bir maþrapayla

su getirdi. Ekmeði doðradý. Sonra aþaðý indi.

Ýsli, kocaman yemek tenceresini aldý geldi, kapaðý açtý.

Odanýn içine sýcak bir soðan yahnisi kokusu yayýldý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Cemile:

- Oooo babilo! dedi, ellerine saðlýk.. Mis gibi kokuyor.

Þu kocaoðlan gelse de baþlasak atýþtýrmaða!

Birdenbire aklýna baþka bir þey geldi, kalktý. Merdivenleri

koþarak indi, gitti bulaþýklar için ocaða su oturttu,

altýný yaktý.

- Babilo, diye seslendi, bugün yemekten sonra sen

de, aðabeyim de yýkanacaðýz.. Uyutma.. Üstünü deðiþsin...

- Sen?

- Ben de yýkanacaðým amma, çamaþýrdan sonra...

Bu sýrada avlu kapýsýnda berrak bir kahkaha... Ýzzet

ustanýn kýzkardeþi bankocu Güllü'ydü. Cemile'nin yanýna

geldi.

- Seninkiler kebapçýda kafayý kafaya vermiþler...

Cemile:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Yavaþ söyle.. dedi benimkiler kim?

- Deveci, Camgöz, Karakýz...

- Karakýz da mý? Allah belasýný versin. Utanmýyor da...

- Çamaþýr mý yýkayacan?.

- Heye bacým.. Dünya kadar iþlm var bugün.. Hem

yýkanacaðýz, hem de çamaþýr..

- Geç kalmýþsýn..

- Napim, geç çýktýk fabrikadan..

Gülüverdi, Güllü:

- Edepsiz! dedi, babana söyleyim mi?

Güllü'nün boynuna sarýlan Cemile, kadýnýn hafif çilli,

tombul yanaklarýný öpücüklere boðdu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Beriki:

- Yeter yeter.. dedi, tüketme hepsini, katibe de lazým!

- Tuh.. Edepsiz karý!

- Ýplikaneden kovulduðu için ne diyor?

- Hiiç.. Numan beye çýkmýþ anlatmýþ, maaþýna on

lira zam kazanmýþ..

- Aferin.. Gözü açýk desene.. Nenesini ne zaman

gönderecekmiþ?

- Bilmem bacým.. O hemen göndermek istiyor amma..

Babama güvenemem ki.. Kadýný kovar diye ödüm kopuyor..

Tutturmuþ bir Karagöl...

- Allah kahretsin Karagöl'ü! dedi, herkes Karagölden

Çukurova'ya kaçýyor, bu, Çukurova'dan Karagöl'e..

Bu adamýn her iþi ters ha Cemile.. Hiç akýl yok.. Ýlaç verir

beleþ, saç týraþ eder beleþ, sakal kazýr beleþ...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Gene ver ediyor ustura biliyor!

- Akýl yok onda bacým, töbe yok... Kýz, isteresen bu

katibin meselesini babana açim?

- Valla bilmem ki Güllü.. Sen istersen abine aç,

o da babama.. Ýzzet abimin sözünden hiç çýkmýyor babam..

- Olur. Abime açarým..

- Sen nerye gidiyorsun þimdi?

- Hiç. Abimlere.. Yengem gene hastaymýþ.. Ölecek

ölemiyor o da.. Küt küt öksürüyor, kan tükürüyor, dispansere

gitmez.. Neymiþ, hava vereceklermiþ.. Koskoca kadýn,

korkuyor. Bir þey deðil, þu fabrikayý býrak bari diyoruz,

yok býrakmaz.. Makinesinin baþýnda ölecekmiþ.. Herkes

bir türlü deli bacým.. Bakýyorum da, herkesin kafasýnda

bir baþka þey..

Cemilelerin bitiþiðindeki odaya doðru yürüdü.

Ocaðý parlattýktan sonra Cemile tekrar içeri girdi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Babasý hala ustura bilemekteydi.

- Nerde kaldý bu abim de baba?

Ýhtiyar Malik cevap vermedi. Gözlüðünü çýkarýp mahfazasýna

koydu. Usturalarýný sildi bileyi taþýný kuruladý,

küçük el çantasýna tam yerleþtirirken, Sadri dargýn yüzüyle

içeri girdi.

Babasýna göz kýrpan Cemile:

- Teh! dedi, kocaoðlan'daki çalýma bak!

Yumruklarý belindeydi.

Sadri cevap vermedi, bakmadý da.. Merdivenin alt

basamaðýna oturdu, kabaralý postallarýnýn baðlarýný çözmeðe

baþladý.

Cemile devam etti:

- ...kaþlarýný çatmýþ, ellerini de arkasýna koymuþ

mu? Öf.. Dünyayý fetedecek!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Babasýna tekrar göz kýrptý:

- ... sanki kendinden de korkan varmýþ. Ulan uyuz,

seni piyasaya alan kim?

Baðlarý çözük postallarý üzerinde birdenbire doðrulan Sadri:

- Nerde senin gibi namussuz bir bacý var, Allah

bin türlü belasýný versin! dedi.

- Senin belaný versin.. Ne biçim laf o?

- Alacaðýn olsun senin bundan sonra..

Cemile dilini çýkardý.

- ... çýkar çýkar, dilini çýkar sen... Bundan sonra

deðil beklemek, görsem ki kolundan tutmuþ sürüyorlar,

yanýna sokulanýn Allah belasýný versin!

Cemile:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Sen bacýna acýrsýn; dedi, bilmem mi ben seni?

Senin yüreðin yufkadýr...

- Yufkadýr heye, yufkaymýþ!... Görürsün sen bundan sonra...

Birdenbire sinirlenen Cemile:

- Amaan.. dedi, benim hiç kimseye eyvallahým yok

arkadaþ! Kimmiþ beni kolumdan tutup sürüdecek? Adamýn

alnýný karýþlarým! Kolumdan tutup sürdüreceklermiþ..

Yaðma vardý, dað baþýydý burasý.. Bir insanýn kendinden

olmazsa hiç kimse bir þey yapamaz...

- Sen öyle bellersin.. Herkes Sadri deðil...

- Sürütsünler de görelim...

- Eh belli olmaz...

Postallarýný çýkarýnca odaya pis bir ayak kokusu yayýldý.

Cemile:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Amman abi, dedi kurban olim... Git yýka þo leþ

ayaklarýný!

Sadri merdivenleri yarý çýkmýþtý. Hiç itiraz etmedi. Kocaman

bir çocuk uysallýðýyla merdivenlere indi, ayaklarýný

yýkamaða gitti.

- Kocaoðlan tam kýzmýþ ha babilo! dedi.

Babasý:

- Oðiumun hatýrýna dokunma! diye tekrarladý, oðlumun

hatýrýna dokunursan hakkýmý helal etmem sana!

Ayaklarýný yýkayýp dönen Sadri:

- Ulan namussuz, dedi, seni bekliyorsam fenalýðýna

mý bekliyorum? Bu dünyada benim senden, senin benden

baþka kimimiz var?

Aðabeyisinin boynuna sarýlan Cemile:

- Caným abicim, dedi, þekker abicim benim!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Sadri itti:

- Hadi, hadi.. Caným aðabeycimmiþ.. Ben senin canýn

deðil, en büyük düþmanýným!

Cemile aðabeysini zorla öptü.

- Ulan, dedi, huyumu bilirsin... Cart curta gelebilir

miyim ben hiç?

- Sana kim cart curt etti. (Babasýna döndü) Bir saat

kendini bekledik, ayak üstü.. Yanýnda da þu Halime vardý..

Neden sonra çýktýlar. (Kýzkardeþine) Ulan gördün iþte,

kardaþýn bu, eþek baþý deðil ya! Ýnsan döner bakar...

Þu Musa'nýn yanýnda, doðru muydu yaptýðýn? Herif zati

lafçýnýn biri... Bellersin alay kumandaný! Bir tavýr; bir tavýr.

Herif bizi yýrtýp geçiyor.. (Kýzkardeþine) Arslaným, elin

oðlu yarýn bozar fiyakaný! Herkes Sadri deðil!

- Þimdi kafana bir þey indiririm ha! Terbiyesiz..

Baþucuna otursun elin oðlu!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Sessiz sessiz gülmekte olan babalarý:

- Birbirinizi incitmeyin çocuklar! diye tekrarladý, birbirinizin

hatýrýna dokunmayýn!

- Neye terbiyesiz laf söylüyor?

- Ne dedim? Elin oðlu fiyakaný bozar dedim.

- Derdin dibi!

- Karnýna!

- Artaný da koynuna!

- Ýt it! dedi Sadri, þuna bak, haza it!

- Ýtim evet.. Cart curta gelemem ben. Cart curt oldu

mu, it damarým kabarýr! Bunu böyle bilmeli, ona göre..

Babayla oðul kahkahalarýný salýverdiler. Cemile de

güldü. Mesele kalmamýþtý...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Sofraya oturuldu. Ekmeklerinin içlerini babalarýna

verdiler, kabuklarý kendilerine kaldý., Ýhtiyar adam sert

lokmalarý çiðnemekte zorluk çekiyordu.

Odanýn içine iþtahlý bir aðýz þapýrtýsý yayýlmýþtý. Sulu

bir lokmayý aðzýna atarken Sadri üstüne damlattý. Cemile

gördü:

- Terbiyeli ye ulan!

- Ne o? Baþladýn mý gene?

- Baþlarým tabii... Üstüne döküyorsun... Terbiyeli

yesene!

- Hani?

- Ýþte, kör müsün?

Sadri baktý, gördü, güldü.

- Bacýmýn caný sað olsun, dedi, yýkar...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Evet yýkar. Babanýn uþaðý vardý. Bütün gün makine

baþýnda anam aðlýyor benim, bir de...

Bu sýrada tavan yukarýdan vuruldu. Dokumacý Musa'nýn sesi:

- Ne o toy? Barýþtýn mý ne?

Cemile:

- Þu heriften de hiç rahatlýk yok! diye söylenerek

entarisinin eteðiyle, açýk dizini örttü.

Sadri:

- Napim kardaþ? diye cevap verdi, yüzünde þeytan tüyü var!

- Ayýp ayýp.. Ýnsan tükürdüðü tükrüðü yalar mý?

Ýhtiyar Malik'in kalýn kaþlarý birden çatýldý, yüzü azgýnlaþtý:

- Ne yapsýn? diye boþnakça baðýrdý, çeksin vursun mu?

Musa'nýn babasýnýn kalýn sesi duyuldu:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Musaa!

Birkaç lokma sonra ihtiyar adam sofradan çekildi.

Zaten pek boðazsýzdý. Sýrtýný duvara dayadý. Çocuklarýnýn

kurt gibi yeyiþlerini hazla seyre baþladý. Bir ara iki

kardeþ sahanda iri bir et parçasýný ayný zamanda görüp

atýldýlar. Biri bir ucundan tuttu, biri bir ucundan...

- Býrak!

- Sen býrak!

- Asýl sen býrak!

- Neye? Sen býrak asýl!

- Vaaay, benden önce görmüþ.. Asýl ben senden

önce gördüm!

- ...!

- ...!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Diz üstü kalkan Cemile:

- Ulan býrak þunu diyorum sana iþte, býrak þunu!

Ýhtiyar adam öyle güldü ki, gözlerinden yaþ geldi.

Nihayet et koptu, Cemile kýç üstü oturdu.. Ýri parça

Sadri'ye gitmiþti, aðzýna atýverdi.

Cemile:

- Terbiyesiz! dedi, dert ye!

Sadri aldýrýþ bile etmedi.

XÝV

Yemekten sonra Sadri elini aðzýný sabunladý, koca

bir tas su içti, pencerenin önünde daima serili duran kola

kokulu yataðýna girdi uyumaða hazýrlandý.

Cemile:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Aman abi, dedi, gözünü sevim yatma. Deðiþ çamaþýrýný

ondan sonra...

Sadri'nin bohçasýný sandýktan çýkardý, aðabeysine temiz

çamaþýr verdi.

Sadri istemiye istemiye kalktý. Gene baþýnýn aðrýsý

tutmuþtu. Göz kapaklarý aðýrlaþmýþ, þakaklarý zonkluyordu.

Sýrtýndakileri çýkarýp temiz çamaþýr giydikten sonra

tekrar yatarken, Cemile:

- Ders n'oluyor? dedi. Ýzzet abi uyandýrýr vallahi, karýþmam!

- Baþým aðrýyor..

- Bilmem, uyandýrýr.. Ben de uyandýracam zaten,

yýkanacaksýn!

Sadri homurdandý, yorganýn altýnda saða sola kýmýldadý,

sonra hareketsiz kaldý.

Cemile sofrayý kaldýrdý. Dýþarda, dokumacý Musa'nýn

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

çocuklarýnýn çelik çomak oynadýklarý avlunun kenarýndaki

ocakta kaynayan bulaþýk suyunu yere indirdi sonra

çamaþýr kazanýný istemek üzere, üst kata, dokumacý Musa'lara

çýktý.

Musa'larýn odasý her zamanki gibi karmakarýþýktý.

Çivilerden düþmüþ entariler, altüst yataklar.. Odanýn içi

sidik kokuyordu.

Musanýn karýsý Zahide kýsa boylu, eðri bacaklý, karný

burnunda bir kadýndý. Cemile kendini bildi bileli bu kadýný

hep karný burnunda hatýrlar.. Kapýnýn eþiðine oturmuþ,

kocasýnýn gömleðini siyah tireyle dikiyordu. Sarý baþý

darmadaðýndý. Açýk yakasýndan görünen memeleri boþalmýþ

ve pörsümüþtüler.

Karýsýnýn tam tersi olan yusyuvarlak Musa'ysa, otuzunu

aþkýndý. Yataðýnda yarý çýplak uzanmýþtý. Cemile oda

kapýsýnda görününce toparlanmaða bile lüzum görmedi:

Cemile sakýnýnca, beriki:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Zarar yok, zarar yok.. dedi, yabancý deðiliz!

Sonra:

- Aferin! diye ilave etti, aferin Cemka! At da sana

avrat da...

- Niye?

- Oðlanýn fiyakasýný tam bozdun!

Cemile dudak büktü:

- O, benim kusuruma bakmaz.

Zayýflýktan eðri eðri bakan Musa'nýn karýsý:

- Vallahi ki.. dedi, kardaþý deðil mi? Benim bacým

bana öyle çemkirse...

Cemile sertçe döndü:

- N'apardýn?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne mi yapardým? Bacaðýna bastýðým gibi...

Cemile:

- Hadi be Zahide abla! dedi, sonra dikersin. Ver

þu kazaný!

Kocasýnýn gömleðini eþiðe býrakan Zahide, eðri bacaklarýyla

sofanýn avluya bakan demir parmaklýklarýna

doðru gitti. Kazaný ordaydý. Ýçinde birtakým bezler, kirli

çamaþýrlar ýslýydý. Mavi damarlarý fýrlak, kupkuru elleriyle

kazaný bakýr bir leðene boþalttý:

- Al! dedi, çalkalayýver..

Ayaküstü fýsýltýyla konuþmaða baþladýlar.

Kadýn:

- Günüm doldu! dedi, bugünlük, yarýnlýðým.. senden

baþka güvenecek kimsem yok bacým...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Kadýnýn çirkin bir þekilde fýrlamýþ, yüklü karnýna bakan

Cemile:

- Sancý geliyor mu? diye sordu.

- Gelmiyor daha amma, yakýn herhalde..

- Vaktin ne zaman tamam olursa, bana seslen, tavaný

vur, gelirim.. Gününü, saatýný bilsem, iþe de gitmezdim...

- Allah razý olsun bacým.. Bu iyiliðini hiç unutmayacam!

- Ýnsan insana lazým olur.

- Bu sefer korkuyorum, Cemka!

- Niye?

- Üryasýný gördüm!

- Nasýl gördün?

- Kimseye söylemezsin deðil mi?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Huyumu bilmez misin Zahide abla?

- Hem üryamda gördüm, hem de karnýmda aðladý!

- Hadi!

- Vallaha.. Ýki sefer aðladý.. Üryasýný da gördüm..

Bu sefer benden hayýr yok... Çocuklarýma acýyorum, dökülüp

kalacaklar...

- Kaynananla hala küs müsün?

- Allah belasýný versin öyle kaynananýn.. Ölüyorum

desem, bir yudum su vermez!

- Tavaný vur, beni çaðýr bacým.. Uyursam bile gene

çaðýr..

- Allah razý olsun, Allah her tuttuðunu altýn, seni

iki cihanda aziz etsin!

Koynundan küçücük bir çýkýn çýkardý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Bunu al! Ýçinde bir altýn yüzük var.. Sende dursun..

Anneme annesi daha memleketteyken yadigar etmiþ,

annem de bana.. Ben de kýzýma býrakmak istiyorum,

lakin belki de ölüveririm.. Kýzým küçük, takamaz, saklayamaz

da. Babasý dersen götürür satar. Sende kalsýn, kýzým

büyüyünce verirsin, südüne...

Cemile gözlerini çýkýna dikmiþti, almak istemiyordu.

Kadýn:

- Al! diye ýsrar etti. Senin südün temiz, sana güveniyorum!

- Allah gecinden versin bacým.. Aðzýný hayra aç...

- Ben üryasýný gördüm, hem de karnýmda aðladý.. Al!

Cemile çýkýný aldý, koynuna soktu. Kazanla birlikte

merdivenleri inmeðe baþladý.

Arkasýndan yarý öfke, yarý arzuyla bakmakta olan dokumacý

Musa, içeri giren karýsýna:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Fýs fýs ne konuþtunuz gene? diye sordu.

Kadýn tersledi:

- Sana ne? Ýki kiþiye bir laf!

Az evvel kalktýðý eþiðe tekrar oturdu, kocasýnýn gömleðini aldý.

Musa:

- Lakin, dedi, Lokman Hekimin ye dediði oldu bu kýz ha!

Duru mavi gözleriyle kocasýna halsiz halsiz bakan

kadýn, kýskanmadý. Çocuk doðurmak, þif denilen kurumuþ

koza kabuðu, yahut tezek ateþinde tencere kaynatmak,

boklu bez veya çamaþýr yýkamak, Musa'nýn iþi ters gittikçe

de çocuklarýný ortaya döküp fabrikaya gitmekten baþka

her þeyi unutmuþtu.

- Malik amucadan isteyelim sana! dedi.

Musa güldü:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Onun katibi var!

- Hadi hadi.. Girme günahýna kýzýn.. Altýn gibi kýz o!

- Biz bakýr demedik.. Günahý da boynunda kalsýn,

bana ne? Peþine düþen düþene.. Hele bir deveci var, hepsinden

beter...

- Paralý mý bari?

- Kim? Deveci mi?

- Katip?..

- Katip diyorsun, paralý mý diye soruyorsun.. Paralý

olsa katip olmaz.. Otuz kaaat bir maaþý var...

- Yeter.. Ýki gönül bir olduktan sonra...

Burnundan kýl koparýp hapþýran Musa, bir camýz yavrusu

gibi, bir yandan bir yana döndü.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Cemile çamaþýr kazanýný iyice çalkaladýktan sonra

ocaða oturttu, suyu doldurdu, altýný da güzelce parlattý.

Daimi bir hareket halinde olan avluda Musa'nýn sarý

saçlý oðluyla mahalle çocuklarý çelik çomak oynuyorlardý.

Cemile havaya baktý. Kirli, parça parça bulutlar birbirini

kovalýyarlardý Yaðmur var galiba diye aklýndan

geçirdi. Geç kalmýþtý. Þimdiye kadar su çoktan ýsýnmýþ

çamaþýra da oturmuþ olmalýydý.

Odaya geldi. Babasý, gözünde gözlük, çorap yamýyordu.

- Yaþþa be babilo! dedi. Þu babilom akletse de kocaoðlana

birkaç çift çorap yamasa diyordum ben de...

Babasý usullacýk güldü.

- Oðlan uyur mu ne?

Ýhtiyar Malik iþinden baþýný kaldýrmaksýzýn:

- Baþý aðrýyormuþ... dedi.

- Niye?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Bilmem? Söylemiyor ama, birþeyler var bu oðlanýn

baþýnda... Bana öyle geliyor..

Cemile merdivenleri çýktý, gitti yorganý kaldýrdý, aðabeyisinin

ateþ gibi yanan terli alnýna avucunu koydu.

- Çok ateþi var!

Babasý da baktý, baþýný salladý. Kaþlarý gene çatýlmýþ,

yüzü korkunçlaþmýþtý.

Cemile:

- Aspirin versek mi? diye sordu.

- Yýkanmaða uyandýrdýðýmýz zaman veririz.

- Yüreðime batýyor be babilo...

- Ne?

- Keþke hatýrýna dokunmasaydým..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Babasý içini çekti, gözlüðünün üstünden baktý.

Cemile, aðabeyisinin terli ve sýcak alnýný öptü.

- Keþke onun yerine ben hasta olsaydým..

Ýhtiyar adamýn aklýndan gene Karagöl geçti; ... ne

yapýp yapmalý, bu çocuklarý fabrikaya yem olmaktan kurtarmalý!

Cemile yorganlarýn yüzünü söktü, pencerenin perdesini

çýkardý. Bu perdeleri yeþil, pembe, mor ipliklerle

geçen yýl Güllü iþlemiþti.

Bohçasýndan kendine de çamaþýr çýkarýp alt eve indi,

çamaþýr deðiþti. Sonra, duvarýn kovuðuna soktuðu adet

bezlerini tomarýyla aldý, çamaþýr sepetinin altýna sakladý.

Bunlarý babasý, yahut aðabeyisi görecek diye ödü kopardý.

Oysa, babasý bir gün alt evde keser ararken bunlarý

bulmuþ; gülmüþ, tekrar yerine sokmuþtu.

Geçen yýl dikilen, þimdiyse iyice dar ve kýsa gelen

mavi üzerine kýrmýzý çiçekli pazen entarisini giydi. Göðsü

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

iki sert yuvarlak gibi fýrlamýþtý. Utandý. Sonra: ...

Adam sen de... gibilerden elini sallayarak, uzun kara donunu

üstüne çekti, kirli sepetiyle alt evden çýktý, ocaðýn

yanýna geldi.

Su henüz ýlýnmamýþtý bile.. Ýyice ýsýnana kadar ne yapacaðýný

düþünürken, aklýna alfabesi gelince; tekrar odaya koþtu.

- Babilo... Sandýktan alfabemi versene!

Ýhtiyar adam:

- Bugün de mi? dedi. Kalsýn bugün...

- Ver ver... Kalmasýn... Su ýsýnana kadar...

Ýhtiyar, adam kalktý, yeþil boyalý tahta sandýðý açtý,

bohçalarýn üstünde duran alfabeyle defteri alýrken, Cemile'nin

beþtaþý bohçalarýn arasýna döküldü.

Ýhtiyar Malik alfabeyle defteri kýzýna uzattý.

XV

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Pencerenin önüne yanüstü uzanmýþ, gözünde gözlük,

kalýn bir kitabý okumakta olan Ýzzet usta, baþýný bir an

kitaptan kaldýrdý, tatlý tatlý gerindikten sonra, karþýsýndaki

yatakta sýrtüstü uyumakta olan karýsýna uzun uzun baktý.

Kadýn hafif hýrýltýlarla uyuyordu. Yüzü balmumu gibi sarýydý.

Ýzzet usta birden ürktü. Sarýlýðý her zamandan çok

bulmuþtu, bu kadar sarý olmamasý lazýmdý. Karýsýnýn ayakucunda

bir þeyler dikmekte olan kýzkardeþi Güllü'ye:

- Þu perdeyi kaldýr! dedi.

Yengesinin yanýndaki pencerenin perdesini kaldýran

Güllü, aðabeysine baktý, bakýþtýlar. Ýzzet usta:

- Ne diyor? diye sordu.

Güllü:

- Hiç.. Ýnadým inat... Ölürsem makinemin baþýnda

ölürüm, diyor.. dedi.

Ýki kardeþ bakýþlarýyla konuþurlarken, kapý usulcacýk

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

açýldý, elinde alfabesiyle defteri, Cemile girdi.

Kitabýn yapraðýný kývýrýp pencerenin içine kaldýran

Ýzzet usta, gözlüðünü de çýkarýrken.

- Nerede aðabeyin? diye sordu.

- Hasta..

- Nesi var?

- Bilmem. Baþý aðrýyormuþ..

Ýzzet usta, yanýbaþýndaki pencereden ilaç kutusunu

aldý, gözlüðünü taktý, birtakým irili ufaklý kutularýn, ilaç

þiþelerinin arasýnda küçücük bir þiþe ayýrdý. Þiþede ufak,

beyaz haplar vardý. Cemile'ye:

- Ben þimdi geliyorum! dedi, odadan çýktý.

Ýhtiyar dostu Malik'i çorap yamarken buldu.

- Merhaba eþkiya!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýhtiyar Malik sýçradý, gözlüðünü, yamadýðý çorabý bir

kenara býrakarak, Ýzzet ustaya yer gösterdi.

- Nesi var delikanlýnýn?

- Vallahi bilmem Ýzzet.. Baþým aðrýyor dedi, yattý...

Yorganýn ucunu kaldýrdý. Boncuk boncuk terleyen alnýyla

Sadri uyuyordu.

Babasý omuzundan sarstý. Sadri kurumuþ dudaklarýný

diliyle yalayarak bir þeyler mýrýldandý, sonra bir yandan

bir yana döndü. Babasý tekrar sarsýnca:

- Töbe usta, diye sayýkladý, vallaha töbe!.

Ýzzet ustayla ihtiyar Malik bakýþtýlar.

Ýzzet usta:

- O namussuz dokuma ustasý, dedi, bu çocuðu fazlaca

tazyik ediyormuþ.. Bizim Nusret anlattýydý, ikide bir

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

odasýna çaðýrýp...

- Ee?

- Belki de dövüyor.. Maksadý yýldýrmak, kendisiyle

aðýz birliðini temin etmek!

- Belki de dövmüyordur ama.. Bilmem...

Ýhtiyar Malik'in yüzü korkunçlaþtý. Kalýn kaþlarý öfkeyle

çatýldý. Yugoslav daðlarýnýn yýllarca önceki azgýn

çete reisi olmuþtu.

- Allah belamý versin, diye gürledi, Allah belamý versin

çocuklarýma dokunanýn kanýný içmezsem!

Ýzzet usta, ihtiyar dostunun müthiþ gözlerinden korktu.

Yolunu tuttu. Bu bir ihtiyar kolu deðil, bir labut, bir

demir parçasýydý.

- Bana niye söylemez, niye anlatmaz bana?

Ýzzet usta alttan aldý:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Belki de dövmüyordur ama.. Bilmem... Bana öyle geliyor...

- Demin geç geldi iþten. Kýz da geç geldi oda... Niye

geciktiniz? diye sordum, bana yalan attýlar... Benden

gizledikleri bir þey var. Anlýyorum ama, eþelemiyorum

þimdilik... Sabrediyorum...

- Hiçbir þey yok Malik aða. Senin çocuklarýnýn ikisi

de elmas parçasý! Ýkisi de aðýrlýklarýnca altýn ederler...

Hiç korkma!

- Korkuyorum, Ýzzet, fabrikadan korkuyorum! Çocuklarýmý

günün birinde fabrikaya yem edeceðim gibi geliyor.. Korkuyorum!

- Korkma, bir þey olmaz...

Taþý gediðine koymanýn sýrasý geldiðini sanan Ýzzet

usta:

- Cemile büyüdü artýk maþallah... dedi. Yarýn uygun

bir talip zuhur ediverirse...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýhtiyar Malik gene parladý:

- Allah göstermesin! Çocuklarýmý alýp Karagöl'e gidecem

ben... Onlarý þehirde býrakmak istemiyorum...

- Ne yapacaksýn Karagöl'de?

- Ýki odalý bir huð damý çakacaðým, kendi elimle çocuklarýmý

kurtaracam buralardan...

Gözleri gene parladý:

- ...Yaþým altmýþ, ama bakma... Daha on sene çift

sürebilirim... Topraðýmý kendim sürer, kendim eker, kendim

biçerim... Ne bulduk bu fabrikalarda? Ha? Sen ne

buldun? Senelerden beri çalýþýrsýn, iþte tuttuklarý gibi attýlar.

Karýn verem, oðlun tren altýnda kesildi. Neden? Hep

fabrika yüzünden... Anasý baþýnda olsaydý, çocuðunu dizinin

dibinde oturtsaydý... Þu avluya bak.. Hak tu, hak tu'dan

geçilmiyor...

Ýzzet usta:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Üzülme, dedi, üzülme.. Ýyi olur, iyi olacak..

- ...Gül gibi karýmý yuttu bu fabrika benim! Benimse... Nah!

Kolunu çemirledi. Hala bir makine diþlisinin izleri belli

olan damarlý, büzük büzük kolunu gösterdi:

- ...Makinenin diþleri arasýndan çektim! Ondan sonra

da tövbe fabrikaya! Amma çocuklarýmý çalýþtýrýyorum...

Yokluk, ne yapim?

Ýhtiyarýn sýrým gibi koluna bakmakta olan Ýzzet usta:

- Demek, dedi, sen de çalýþtýn?

- Birkaç sene... Nasýl ki kaptý kolumu, yuttu dirseðime

kadar.. Kemikler oldu külufak.. On beþ ay çektim,

tam on beþ ay!

Ýzzet usta Sadri'yi uyandýrdý. Kýpkýrmýzý gözleriyle

Sadri:

- Su! dedi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Babasý gitti bir maþrapa dolusu su getirdi.

Elindeki küçük þiþedeki yuvarlak haplardan çýkarýp

uzatan Ýzzet usta:

- Al! dedi, baþ aðrýsýna, ateþe birebirdir. Dilinin üstüne

koy, suyla yut..

Öylece yapan Sadri ilacý yuttu, sonra bir maþrapa suyu

gurt gurt gurt... diye içti bitirdi, yataðýna tekrar devrildi.

Babasý üstünü güzelce örtüp arkasýný bastýrdýktan

sonra oðlunun yanýbaþýna oturdu.

Ýzzet usta kalkmýþtý. Birdenbire kendine gelen ihtiyar

Malik de fýrladý:

- Olmaz, dedi, imkaný yok.. Birer kahve içmeden...

Ýzzet ustayý zorla oturttu.

- Cemile'nin dersi var, eþkiya!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Buraya gelsin..

- Güllü de orda...

- O da gelsin...

Gitti, Güllü'yle, Cemile'yi aldý, geldi. Cemile alfabesini

açarken, ihtiyar Malik raftan kahve, þeker kavanozlarýyla

dörtlük yeþil cezveyi ispirtoluðu indirdi.

XVÝ

Cenýile dersi yarý buçuk yapýp kalktýðý zaman saat

ikiye geliyordu. Su ýsýnmýþtý. Babasýna alt evde yýkanma

suyu hazýrladý. Her zaman burada yýkanýrlar, toprak hiçbir

zaman kurumaz, alt ev rutubet kokardý.

- Haydi babilo, diye seslendi, sen yýkana dur arkaný

sabunlamaða çaðýr beni... Ben çamaþýra oturacaðým.

Ýhtiyar Malik iðneyi çoraba saplayýp kalktý, alt eve

indi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Bir türkü mýrýldanarak çamaþýr leðenini ocaðýn yanýna

yerleþtiren Cemile, küllü su döktü, çamaþýrlarý ýsladý,

adet bezlerini de leðenin altýna saklamadan önce

etrafý kolladý, sonra alçak iskemleyi çekip çamaþýra oturdu.

Küllü suda sabun iyi köpürüyordu. Kalýn kemikli, saðlam

bilekli elleri, küçük yaþtan beri fabrikada çalýþan birçok

iþçi kýzlarda olduðu gibi, nasýrlýydý, parmaklarý eðri

büðrü kemikleri çýkýk çýkýk. Çamaþýrlarý suya basýyor, sabunluyor,

çitiliyor, sýkýyor, sonra kuvvetli yumruklarý arasýna

alýyordu. Dilinde türkü, öyle iþtahla, öyle canlý yýkýyordu

ki. Etrafa neþeli köpükler saçýyordu. Türkü zaman

zaman yükseliyor, zaman zaman alçalýyor, arada duruverdikten

sonra tekrar baþlýyordu. Boþnakça bir halk türküsüydü bu.

Bu türküde bir Avþar kilimindeki renklerin

cümbüþü vardý. Bu türküde hasret vardý, bu türküde arzu,

bu türküde aþk... Bu türkünün motifleri Hintte, Çin'de,

Kazablanka'da, Nevyork'ta, Po vadisinde, Cenubi Amerika

pampalarýnda, Orta Anadolu'da da vardý. Bu türkü

insanlýðýn hasretlerini, arzularýný belirten nakýþlarla iþli bir

türküydü.

Ama Cemile bunu ne zaman, nerede, kimden öðrendiðini

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

bilmez, sadece söyler, söylerken coþar, coþtukça

da yüreði taþar, en zor iþleri bir tüy hafifliðiyle görüverir,

nasýl görüverdiðini bile farketmezdi.

Dilinde hala bu türkü, alnýnda ter tomurcuklarý... Bu

tomurcuklar gittikçe arttý, yuvarlak yanaklarý kýzardý. Kendinden

geçti, iþe kendini öyle verdi ki... Hele çamaþýrlardaki

pire tersleri.. Bu tersleri mutlaka çýkaracaktý! Tersler

de inat ediyorlardý.. Terslerin inadýna Cemile'nin inadý

daha baskýn çýkmalýydý. Onlarý mutlaka çýkaracaktý!

Hýrslý hýrslý eðilip kalktýkça. Belinden aþaðýlara inen kuvvetli

örgüleri hopluyor, tokasýndan kurtulan kahkülü de

gözüne girip duruyordu. Buna öyle sinirlendi ki.. Bir ara

kahkülü bileðiyle itti. Olmadý. Dert! diye doðruldu.

Hýnzýr! kahkülü ýslak parmaklariyle kývýrdý kývýrdý,

öteki saçlarýnýn arkasýna soktu, tokaladý, sonra gene

çamaþýrlarýna eðildi, pire terslerini suya bastý, sabunladý,

çitiledi, tekrar bastý, tekrar çitiledi, sonra tekrar çitiledi...

Bu iþi üstüste tekrarladý. Neden sonra pire tersleri

Cemile'nin inadýna pes ettiler. Cemile'nin gözlerinin

içi güldü, deminki türküyü daha kuvvetle tekrarladý.

Bütün bunlarý deminden beri üst kat sofanýn demirleri

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

gerisinde güneþliyerek seyreden Musa'nýn doksan beþlik

ninesi Tetka Bilelka, kendini Cemile'nin türküsüne kaptýrmýþ,

gözlerini yummuþtu.

Tetka Bilelka da gençliðinde bu türküyü söylerdi. Bu

türkü Tetka'ya gençliðini, Saraybosna'yý, yüklü meyva

aðaçlarýnýn hafif hafif sallandýðý aydýnlýk Bosna gecelerini

hatýrlatmýþtý. Yýllardan beri yitirdiði pýrýl pýrýl bir iç

alemi baþlamýþtý...

Türkü birdenbire durunca, Tetka Bilelka gözlerini açtý.

Heyecanlanmýþtý. Kupkuru avuçlarýyla gözlerinin yaþýný

sildikten sonra:

- Allah sana kötü gün göstermesin evladým, dedi.

Allah seni aðlatmasýn!

Cemile öyle dalmýþtý ki.. Ürktü. Baþýný kaldýrdý. Bir

elma kurusuna benzeyen yüzüyle Tetka Bilelka gülümsüyordu.

Cemile:

- Diline saðlýk Tetka! dedi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Allah seni inandýrsýn Cemka, seni gördükçe öleceðimi

unutuyorum!

Cemile'nin pek hoþuna gitti. Berrak bir kahkaha salýverdi.

Sonra daha iþtahla, daha canlý, daha kuvvetli, çamaþýrlarý

yumruklarýnýn altýna aldý.

Arkasýný sabunlamasý için babasý alt evden seslendiði

zaman Cemile'nin yüzü terden yýkanmýþ gibiydi. Kalktý,

gitti, babasýnýn arkasýný kuvvetli kuvvetli sabunladý,

kupkuru ihtiyarýn fýrlak kemikli sýrtýný avucuyla sývazladý.

Onun bir gün öleceðini ...beni karýmýn yanýna gömün

e mi Cemka! deyiþini hatýrlayýnca gözleri doldu. Babasý

da bu türlü sözleri son zamanlarda boyuna tekrarlýyordu.

Onun için babasý uyurken görse sanki ölmüþ de

yatýyor gibi geliyor, baþlýyordu aðlamaða. Hele bir gece,

babasý camiye giderken ensesine dikkat etmiþti... Nasýl

da kurumuþ, buruþmuþtu! Babasý namazdan dönünceye

kadar yataðýnda aðlamýþtý.

Tekrar çamaþýrlara döndü.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Temiz çamaþýrlarýný giyip gelen ihtiyar Malik de yumruklarý

belinde, kýzýný seyre baþladý.

Yanýndaki kütüðü iten Cemile:

- Otur babilo, dedi, karþýma otur da öðren.. Belki

lazým olur...

Kütüðü altýna alýp kýzýnýn tam karþýsýna oturan ihtiyar

Malik, bir cigara yaktýktan sonra:

- Olacak kýzým, dedi, o da olacak...

Cemile doðruldu, babasýna sertçe baktý. Yoksa yanlýþ

mý anlamýþtý? Düzeltmeðe çalýþtý:

- Belki ölürüm de...

Ýhtiyar adam baþýný salladý:

- Eh, o da olacak amma, sýra sende deðil!

Cemile'nin içinde gene bir taþma oldu. Yaþaran gözlerini

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

babasýndan saklamak için, baþýný çamaþýra adamakýllý

eðdi, kendini iþe büsbütün verdi.

Ýhtiyar Malik'se kýzýný gururla seyrediyordu. Onda karýsýna

benzeyen taraflar buluyordu. Ucu hafifçe kalkýk,

ufacýk burun, etli dudaklar yuvarlak yanaklar.. Ya kalçalar?

Tombul bileklerin rengine varana kadar týpký týpkýsýna

karýsý. Yalnýz, kýzýn saçlarý daha sarý, daha da gürdü.

Anasý da böyle, hamur yuðurur, çamaþýr yýkarken týpký

kýzý gibi terler, aðýz kenarlarý týpký týpkýsýna böyle titrerdi.

Tetka Bilelka yukardan, gene Boþnakça seslendi:

- Ooo Maliç! Biliyor musun, Cemka ne kadar benziyor

annesine!

Ýhtiyar Malik baþýný aðýr aðýr salladý, cevap vermedi.

- Allah gözyaþý döktürmesin, Allah kötü gün göstermesin!

Sýrtýna vuran güneþin sýcaklýðý içinde uyuklamaða

baþlayan ihtiyar Malik, hafif hafif sallanýyordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Koca avlu dinmeyen bir kýmýltý halindeydi. Yanyana,

sýra sýra odalara girenler, çýkanlar.. Kapýsýnýn önünde kýzýnýn

baþýný sabunlayan, çamaþýr yýkayanlar... Baþta dokumacý

Musa'nýn sarý oðlu, alayla çocuk çelik çomak oynamaktaydýlar.

En çirkin küfürler bazan birer þimþek gibi

çakýyordu. Çocuklarýn çeliði çok defa Cemile'nin yakýnlarýna

düþüyordu. Birinde geldi, bakýr leðenin kenarýna

çarptý.. Cemile sýçradý:

- Piçler!

Koca kafasý sýfýr numara makineyle traþlý, Musa'nýn

oðlu karþýlýk verdi:

- Ne söðüyon kýz?

Bu kuþak, torunlar kuþaðý, týpký yerliler gibi konuþuyordu.

Çoðu anadilini unutmuþtu. Yerliler gibi konuþuyor,

yerliler gibi söðüyor, yerliler gibi giyinmeðe özeniyorlardý.

Cemile:

- Ya gözüme deðseydi! dedi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Deðdi mi? Deðsin sonra..

Ýhtiyar Malik de uyanmýþtý. Uykulu gözleriyle çocuklara

baktý, aðýr aðýr kalktý. Baþta Musa'nýn oðlu, çocuklar

çil yavrusu gibi daðýldýlar. Ama az sonra sarý oðlan,

elinde çomaðý, avlu kapýsýnda gene peydahlandý. Uzaktan

dik dik bakýþýna Cemile öyle kýzýyordu ki.. Kalkýp yakalamak,

kulaklarýný çekmek, tokatlamak, tokatlamak!

Bu sýrada Güllü kaþarak geldi:

- Çamaþýra oturdun da bana niye haber etmedin kýz?

Cemile omuz silkti.

Güllü:

- Benim bir iþim oldu mu sen yardým etmiyor musun?

Yalnýz baþýna bu kadar çamaþýrý akþama kadar töbe

bitiremezsin!

Ýhtiyar Malik'ten boþalan kütüðü altýna çekip oturdu,

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

kollarýný çemirledi, iþe giriþti. Ýki genç, yarýþýr gibi yýkamaða

baþladýlar. Bu arada Cemile'nin kelep arkadaþý Halime'yle

dokumacý Musa'nýn yeðeni Þemsa da gelmiþlerdi.

- Kolay gelsin.. Biz de yardým edek mi?

Güllü:

- Ýstemez, istemez.. dedi, yardýmýnýzla çok yaþayýn!

Cemile:

- Siz de serersiniz!

Altlarýna birer iskemle uyduran iki kýz, çamaþýr leðeninin

etrafýnda sýralandýlar. Cemile'yle Güllü, berikileri imrendiren

bir iþtahla yýkýyorlardý. Halime kollarýný çemirledi:

- Ben de yýkýyacam bacým, niyeymiþ?

Ýþe giriþti.

Gülüþmeler, þakalar, kahkahalar yükseliyor, arada birbirlerine

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

sabunlu su serpiyor, basýyorlardý çýðlýðý.

Cuðla'nýn kýzý Þemsa'ya bir avuç köpük atan Güllü:

- Mektepli, dedi, anlat bakalým... Sinemaya gidiyon

mu gene?

Kývýr kývýr bir kucak sarý saçýyla Þemsa güzel kýzdý.

Ýlk okulun son sýnýfýnda. Gözüne köpük kaçmýþ, yakýyordu.

- Güllü abla, dedi, öyle þeysin ki...

Bir avuç köpük daha atan Güllü:

- Neyim? diye sordu, ha? Neyim?

- Hiç, hiç.. Töbe.. Sana demedim...

- Seni mektepli senii... Leðene sokarým seni vallaha!

Halime:

- Sinemaya gidiyor musun? diye sordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Güllü:

- Gitmez olur mu? dedi. Sevgilisi koluna takýp götürüyordur..

- Tuh! dedi, Þemsa, mektep gütürüyor...

- Sizi somun düþmaný mektepliler siziii... Her birinizin

üçer, dörder tane var...

- Hadi ordan...

Cemile:

- Ben hiç sinemaya gitmedim ömrümde dedi. Pahalý mý?

Þemsa:

- Balkon yirmi beþ, aþaðý kýrk.. Amma aþaðýsý iyi

deðil, terbiyesiz bir sürü adam doluyor...

- Resim gibi mi kýz? Nasýl þey?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Bir perde var, üstünde.. Resim gibi amma, canlý

resim... Öyle güzel, þýk kadýnlar geliyor ki.. Geçen gün

bir film oynadý, eh.. Herkes aðladý yani.. Öyle güzel, öyle

güzeldi ki! Kadýnýn kocasý, karýsýnýn sevgilisini vurdu!

Cemile:

- Dert! dedi: Karýsýnýn sevgilisi mi?

- Caným sinema iþte yani.. Kadýn öyle güzeldi ki..

Kocasý çekti tabancayý, adamý vurdu da, adam ölürken bile

gülümsüyordu!

Güllü:

- Yalan olduðu bundan belli! dedi. Kurþunu yiyecem

de, gülecem... Akýl var, yakýn var...

- Caným sinema iþte Güllü abla, roman gibi... Essah

deðil ya.. Sonra bir memleket gösterdi, gece, eh..

bizim bildiðimiz gibi gece deðil ha, mavi bir gece.. Sessiz,

her taraf uyuyor, sokaklar dersen bal dök yala.. Deminki

güzel kadýn kocasýný uyuttu. Onlar bizim gibi ana,

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

baba, çoluk çocuk hep bir odada yatmýyorlar ki. Kadýnýn

odasý ayrý, erkeðin ayrý..

Güllü:

- Sinema, dedi. bakma... Kadýn ayrý, erkek ayrý,

yatar mýymýþ?

Cemile:

- Bizim gibi gece-gündüz çalýþsýnlar da görelim...

Ýþden baþ mý kaldýrabiliyoruz? Öyle olduðu halde, sýrasý

geliyor iki lirayý iki kardeþ zor tutuyoruz.

- Doðu bacým, dedi Güllü, onlar bizim yerimizde olsa,

hastayýz diye yataktan kalkamazlar..

- Biz de aðzýmýzýn tadýný biliriz... Ýnsaný insan eden

paradýr. Paran yok mu? Senden rezil, senden adi kimse

yok...

- Vallaha...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Neyse.. Kadýn uyuttu kocasýný, evde yavaþça çýktý,

sevgilisiyle sözleþmiþler önce herhalde ki, bir araba

bekliyordu, kadýn bindi yallah!

Cemile:

- Kadýn saçlarýný taramadý mý?

- Bilmem.. Orasýný göstermedi.. Saçlarý taralýydý.

- Saçlarý taralýydý da kocasý þüphelenmedi mi? Saçlarýný

niye çözmüyorsun, yatmýyacak mýsýn, demedi mi?

- Sinema caným iþte.. dedi Güllü.

Halime:

- Tabi caným..

Güllü:

- Yalan olduðu bundan belli. Bizim herifler... Hele

benimki.. Duruþumdan anlar vallaha... Saçým-baþým taralý,

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

pudralý-mudralý onu uyutacam da anlamýyacak!.. Bir

insan eþek olmalý ki..

Halime:

- Sinema caným..

Þemsa:

- Cemile abla, sinemada bir oðlan vardý týpký Sadri

abim.. Bir elmanýn yarýsý o, yarýsý Sadri abim!

Cemile'nin kaþlarý çatýldý.

- Benden habersiz sinemaya mý gidiyor yoksa?

- Yoook.. Öyle deðil.. Filmde...

- Öyle söyle hele.. Benden habersiz gitsin de bak.

Güllü:

- N'aparsýn?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Kýyameti koparýrým...

- Yavaþ geel..

- Hele gitsin.. Öyle yerlere para verilir mi? Bak þu

yatak çarþaflarýnýn haline! Þu donlara bak, þu gömleklere..

Parayý oraya verene kadar bir derdimizi görürüz!

- Sizin fabrikanýn kýzlarý da geliyor..

- Karakýz'lar, marakýzlar, deðil mi? Onlar gider, onlarýn

dostlarý var, masraflarýný çekerler.

Cemile bir avuç köpük attý:

- Edepsiz!

O ona, o ona.. Gene kahkahalar, çýðlýklar tam yükselmiþti ki,

sokakta birtakým sarhoþ naralarý! Kýzlar kulak kesildiler.

Güllü:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Camgöz'ün sesi! dedi.

Cemile'nin neþesi uçuverdi. Gözleri endiþeyle babasýný

aradý. Bereket versin görünürlerde yoktu..

Güllü:

- Korkma, dedi, baban yok. Ben gelirken demin,

çarþýya doðru gidiyordu..

Naralarsa gittikçe yaklaþýyordu:

- Atalým atalýýýým!

- Nereyeee?

- Herkesi sevdiðinin kucaðýnaaa!

- Eheeeeeeyyyy!!

Güllü:

- Sana demedim mi? dedi. Oturmuþ içiyorlardý demin!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Deveye binmiþler tekmil...

- Karakýzlarla beraberdi demek?

- Tabi... Aþaðý kurtarýr mý?

Sarhoþlar tam avlu kapýsýna gelmiþlerdi ki, Karakýz

tehlikeli bir yalpayla içeri girdi.. Avlu halký kulak kabartmýþ,

kapý önlerinde bakýþýp gülüþmeler, üçer beþer kiþi

halinde toplanýp fiskoslar baþlamýþtý.

Karakýz:

- Deeeey Allah! diyerek leðenin yanýna geldi. Ayakta

durmaða çalýþtý, olmadý. Çömelmek istedi, gene olmadý.

Devriliyordu. Yere dayanýp çömelebildi nihayet, leðenin

ucunu sýký sýký tuttu. Gülüyor, þiþ gözlerinin kapaklarýný

zorla açýyordu.

Güllü:

- Bu halin ne kýz? diye sordu. Utanmýyormusun?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Beriki:

- Utanacak ne var? dedi, namýsýmnan oturdum içtim..

- Üstüne bi nokta koy kayýp olur...

- Uçuyorum, allöööþ! On þiþe, on þiþeyi üç kiþi devirdik...

Baþým týmarhane gibi fýrlanýyor...

- Kimnen içtiniz?

- Bizim emmoðlu, bir, bir de þunun (Cemile'yi gösterdi)

devecisi!

Cemile:

- Dert! dedi. Niye benim devecim oluyormuþ?

Kahkahayla gülen Karakýz:

- Sana yangýn! dedi, develerimi tekmil satar, uðruna

harcarým, diyor.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Develeri baþýnda parçalansýn...

Bu sýrada ihtiyar Malik avlu kapýsýndan girdi. Az daha

Cemile'nin yüreðine inecekti.. Ya babasý iþin farkýna

varýrsa? Ya dýþardakiler gene nara atar, ismini karýþtýrýrlarsa?

Elinde pespembe, piþkin bir somunla babasý avluyu

aðýr aðýr geçip odasýna girdi.

Cemile:

- Güllü, dedi, bacým, bacým.. Dehle þunu gitsin! Þimdi

bir biçimsizlik yapacak... N'olursun Güllü!

Güllü kalktý, Karakýz'ý omuzlarýndan çekti, ayaða kaldýrdý,

sýmsýký tuttu:

- Hadi bize gidek!

Karakýz:

- Bu da gelecek mi? diye sordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Gelecek dedi Güllü, bitirsin çamaþýrý, o da gelecek.

- O gelmezse gitmem, tövbe gitmem...

- Gelecek, o da gelecek...

Buðulu gözleriyle Cemile'ye bakan Karakýz:

- Gelecen mi? diye sordu.

- Gelecem, gelecem.. dedi Cemile.

- Sen de gelirsen giderim... Gelmezsen... Oðlanda

para tonla. Seni köþklerde, konaklarda.. Köþklerde konaklarda

seni...

- Ayy Güllü, n'olursun...

- Kýz hadi bee!

Kolundan çekiverince, Karakýz sendeledi yere yüzükoyun

kapandý, sýzdý kaldý. Halime'yle Güllü baþýndan,

ayaklarýndan yakalayýp, Ýzzet ustanýn odasýna taþýdýlar.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Þemsa:

- Üzülme abla, dedi, n'apacan.. Bir beladýr geldi çattý.

Cemile'nin yüzü hala kireç gibiydi.

- Herifi bilmem, tanýmam, iþimde gücümdeyim þurada...

Cemile blr aðýttýr tuttturdu. Ýçini çeke çeke, hýçkýra

hýçkýra aðlarken, bir yandan da babasýnýn çýkýverip, niçin

aðladýðýný sormasýndan korkuyor, kendini tutmaða çalýþýyordu.

- ... Fakirlik, ah fakirlik! dedi. Herkesin gücü bize

yetiyor..

- Sus, dedi Þemsa, aðlama...

- ... Bir insanýn kendinde olmasa derler bir de.. Ýþte

gördün, benim onlarla bir alakam var mý?

Güllü'yle Halime döndükleri zaman Cemile hala aðlýyordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Sus bacým, sus.. Aðlama.. Zýbardý yatýyor.. Gözünün

yaþýna yazýk..

Ýzzet usta da geldi. Leðenin baþýnda, Cemile'nin yanýna

çömeldi.

- Sus, dedi, aðlama..

- Bütün gün iþ, iþden eve dön, evin iþine otur...

Kimseyle hiçbir alakam yok, konuþmuþluðum yok.. Sokakta

abim bile konuþsa terslerim.. Ödüm kopar ki birisi

görüp babama haber verecek diye.. Öyle olduðu halde..

Þuna bak! Ya babam duysaydý?

Ýzzet usta ayaða kalktý, içini çekti, gözlerini kýstý:

- Ben, dedi, babanla açýk açýk konuþacaðým.. Bu

böyle devam edemez.. Hiç merak etme sen...

Cemile uzun kirpikli gözleriyle ýslak ýslak baktý.

- Evet, dedi Ýzzet usta, o meseleyi...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Bir müddet bakýþtýlar. Cemile:

- Siz ne iyi insansýnýz...

Ýzzet usta cevap vermedi, odasýna döndü.

...

Babasý Sadri'yi zorla uyandýrdý. Oðlanýn uykusu çok

aðýrdý. Kalktý, sallanýyordu.

- Baþýn nasýl?

- Ýyi...

Merdivenleri indi, alt evde iki kat ola ola soyundu,

yýkanmaða baþladý. Oðlan yýkanýrken ihtiyar Malik gözlüðünü

gözüne taktý, oðlanýn yorganýný yere serdi, bit arayacaktý.

Uzun uzun, yorganýn tekmil kývrýmlarýna inceden

inceye baka baka aradý, yoktu. Cemile böyle þeylere karþý

çok titiz olduðundan, her hafta, pek pek iki haftada

bir çamaþýr yýkar, herþeyleri güzelce kaynatýrdý. Amma

belli de olmazdý.. Çünkü odalarýna girip çýkanlarýn, oturup

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

kalkanlarýn hesabý yoktu.

Yorganý katlayýp yataðýn ayakucuna koyan ihtiyar Malik,

tekrar çorap yamamaða oturdu. Ýkinci çifti eline almýþtý

ki, Sadri aþaðýdan seslendi. Arkasýný sabunlamasý

için çaðýrýyordu. Gözlüðünü çýkardý, iðneyi çoraba sokup

kalktý, aþaðý indi. Oðlanýn arkasýný sabunlarken:

- Gusletmeyi unutma! dedi.

Kulaklarýna kadar kýzaran Sadri cevap vermedi.

- Yoksa bilmiyor musun?

- ...?

- Müslüman çocuðusun elhamdülillah... insan gusletmeyi

bilmez mi? Madem bilmiyorsun, sor!

Gusül aptesti ile mazmazayý tarif etti.

Kýzlar çamaþýrlarýný sererken saat beþe çeyrek vardý. Cemile:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Abim yýkanmýþ, dedi, þimdi sýra bende...

Güllü:

- Arkaný sabunlamaða çaðýr beni, e mi?

- Eh...

Kazandan sýcak su aldý, ýlýþtýrdý, yýkanmaða baþladý.

Bembeyaz vücudu, dolgun kollarý, yüklü göðsü... Bit korkusundan

baþýný bol bol sabunluyor, saç diplerini kanatýrcasýna

týrnaklýyordu. Onuncu sabundan sonra Güllü dýþardan seslendi.

Cemile:

- Gel, gel hadi...

Güllü yavaþça girdi, kapýyý arkasýndan sürgüledi.

Fýsýltýyla konuþmaða baþladýlar.

Ýhtiyar Malik yamadýðý çoraba dalmýþ, duymuyor, duymak

için heves de etmiyordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Cemile:

- Benim yüzümden sen de uykusuz kaldýn! dedi.

Cemile'nin bembeyaz, sýmsýký arkasýný sabunlarken:

- Maya maya! diye avucunun içiyle vurdu. Katibin

talihi varmýþ.

Cemile gururla güldü.

- ...Seni alan, seni giydirip kuþatýp köþede oturtmalý!

- Olur. Beleþ ekmek vardý!

Sýcak bir buðu alt evi kaplamýþtý.

- Hadi, ben gidiyorum...

Diye Güllü kalktý. Cemile:

- Eline saðlýk! dedi. Çamaþýr yýkadýðýn gün beni de

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

çaðýrmazsan...

- Çaðýrýrým... Çaðýrýrým...

Cemile, babasýyla aðabeysinin kurulandýklarý hala

ýslak havluyla iyice kurulanmaða çalýþtýktan sonra, giyindi.

Gitti, babasýnýn elini öptü. Babasý da onu alnýndan, iki yanaðýndan..

Sonra alt evden tenekeleri, sabunu, su tasýný,

kütüðü kaldýrdý, birikmiþ sularý süpürdü, aþaðýya düzen

verdi. Saçlarýný taradý, tokaladý. Þimdilik baþka iþi kalmamýþtý,

yatarlardý, kendisi ayrý bir yatakta, yalnýz.

Dýþarý çýktý. Islak havluyu da öteki çamaþýrlarýn yanýna

serip mandalladý. Rüzgar çýkmýþtý. Havaya baktý, caný

sýkýldý. Gene yaðmur yaðacaða benziyordu. Kirli bulutlar

gittikçe büyüyor, þiþiyorlardý.

Odaya döndü.

- Ben yatacaðým babilo, ama havada yaðmur var...

Yaðmur yaðarsa çamaþýrlarý topla, sonra berbat olur!

Ýhtiyar Malik yanýndaki pencereden dýþarýlara baktý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Havada gerçekten de yaðmur vardý, gök gittikçe kararýyordu.

Uzaklarda harap evler, kerpiç çürümüþ tahta kalabalýðý,

yýkýk duvarlar... Daha arkada, yaz kýþ yosunlu

suyu bir türlü kurumayan konca göl. Bu gölden her yaz

mahalleye milyonlarca sivrisinek daðýlýrdý.

Ýhtiyar Malik perdeyi indirdikten sonra uzandý, kýzýnýn

arkasýný, yorganla, güzelce bastýrýp. çorap yamamaða koyuldu.

XVÝÝ

Önündeki mangalda ateþe sürülü iki fincanlýk cezveye

þeker koyan ihtiyar Malik, rafta çýtýrdýyla iþlemekte

olan çalar saate baktý: Gecenin onunu gösteriyordu. Demek

ki, Cemile dört saattir uykudaydý, çocuklar daha yarým

saat uyuyabilirlerdi.

Tam kahveyi koyarken oda kapýsý usullacýk açýldý,

koltuðunda, telleri at kýlýndan, bir çeþit saz olan guslisi

ile ihtiyar Muy girdi.

- Selamünaleyçüm!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Malik:

- Vealeyçümüsselaaam!!

Diye kalktý, eski silah arkadaþýnýn elinden guslisini

aldý, merdiveni çýkmasýna yardým etti, kendi yerine oturup,

kahve kavanozuyla kaþýðý önüne koydu.

Tam bu sýrada pencerenin camýnda bir þimþek çakmýþtý.

Kýzýnýn gündüzki tenbihini hatýrlayan ihtiyar Malik:

- Yaðmur yaðýyor mu? diye sordu.

Bir bacaðý topal, ufacýk bir ihtiyar olan Muy'un bir

gözüde kördü. Bu gözü sanki oyarak çýkarmýþlar ve sanki

bu iþ yapýlýrken ihtiyar o kadar baðýrmýþtý ki... Yüzü

bir çýðlýk gibi kuruydu.

- Tek-tük atýyor! dedi.

- Hýzlý gelecek rahmet... Ben toplayým çamaþýrlarý.

Ýhtiyar Muy; ihtiyar Malik'in hemþerisi, çocukluk arkadaþýydý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Tara ýrmaðý boyundakl (...) kasabasýnda birlikte

büyümüþler, birlikte silah kullanmaða baþlamýþlardý.

Ýçtikleri su ayrý giderdi yalnýz. Malik onu hala o kadar

severdi ki onun için kan dökebilir, bu ihtiyar yaþýna, Sadri'ye,

Cemile'ye raðmen, hapislere girebilirdi.

Muy'un bir tek oðlundan baþka kimsesi kalmamýþtý.

O da Doðu'da uzak, çok uzak bir yerlerde askerdi.

Memleketin eþrafýndan Amir aðanýn teþvikiyle Karadað

Milletvekili Boþko Boþkoviç'in öldürülmesi üzerine baþlayan

katliamdan kurtulmak için kaçmadan önce, Malik ve

Muy ismi, Sýrplar üzerinde yýldýrým etkisi yapardý. O kadar

ki, Malik ve arkadaþlarýnýn korkusu yalnýz Hýristiyanlarýn

deðil, Müslümanlarýn da içlerinde sarsýntýlar yaratýrdý.

Yaðmurlu, fýrtýnalý gecelerde, uðuldayan rüzgarýn içinden

nal sesleri duyulurdu. Dehþetle büyüyen gözleriyle

kasaba çocuklarý yorganlarýnýn altýna saklanýr, geceyi ürpertiyle

dinlerlerdi. Kasabanýn Hýristiyan mahallelerinde

çýðlýklar kopar, kapýlar çarpýlýr, bir yerlerde tahtalar çatýrdar,

tüfekler parlar, sonra gecenin zifiri karanlýðýný kýzýl

dilleriyle yalayan alevler yükselirdi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ertesi gün kasaba korkuyla öðrenirdi ki, Malik ve

Muy çetesi, kaptan falan ve filanýn kanlý kesik baþlarýyla

dörtnala çekilmiþler..

Aradan çok geçmezdi.. Gene þimþekli, yýldýrýmlý; fýrtýnalý

bir gece, kasabanýn bozuk parkelerinde dörtnala atlýlar

gelirdi. Bu sefer müslüman mahallelerinde kadýnlarla

çocuklarýn çýðlýklarý yükselir, kapýlar kýrýlýr ve alýnmýþ

bir öc'ün ýlýk dumaný tüten kanlý kesik baþlar, terkelere

baðlanýp, rüzgar gibi gidilirdi.

Cami ve kilisenin hatýrý için iþlenen cinayetlerin haddi

hesabý yoktu.

Bir gece bir ormanda pusuya düþürülmüþlerdi. Otuz

tüfeðin aðzýndan çýkýp geceyi otuz yerinden yakan kurþunlar,

o sýrada bir kenarda su dökmekte olan Malik'e

deðmemiþ, beþ arkadaþý ölmüþ, Muy da bacaðýndan yaralanmýþtý.

Tara ýrmaðý kenarýndaydýlar.. Sað kalanlar ýrmaða atlamýþlar,

yüze yüze aþaðýlara gitmiþler, oradan da karaya vurmuþlardý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýhtiyar Muy'un bacaðý o gün bugün sakat kalmýþtý.

Milletvekili Boþkoviç'in öldürüldüðü günü ertesi gece

Malik rüyasýnda kendi kesik baþýný gördü. Ürktü. Müslüman

halkýn türkülerinde ismi geçen bu cesur adam korktu.

Ani bir kararla malýný, mülkünü býrakýp karýsýný, çocuklarýný

toplayýp Türkiye'ye göç etti. Muy'da karýsý ve çocuklarýyla

beraberindeydi.

Ýstanbul limanýna blrkaç parça mücevherle ayak basan

kalabalýk iki ailenin elindeki, avucundakiler þaþýlacak

bir hýzla eriyiverince, Malik'le Muy hayatlarýnda ilk defa

geçim derdi diye bir þey olduðunu öðrendiler.

Ýki erkek ekmek kavgasýna atýldý, olmadý. Ata binmek,

silah kullanmak, pusu kurup, kelle biçmekten baþkasýný

bilmiyorlardý. Þehir ise bundan anlamýyordu.

Fabrikalar ve pamuk tarlalarýyla ünlü bu Güney Anadolu

þehrine göçüldü. Ne yapýlsa boþ. Beceriksiz derebey

torunlarý elleri böðürlerinde kaldýlar. O zaman talihlerini

denemek sýrasý kadýnlara geldi. O kadýnlar ki, dallarý

yerlere deðen koyu gölgeli meyve bahçelerinde gülüp

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

türkü söylemek, süslenip salýna salýna dolaþmaktan

baþkasýna alýþmamýþ, rahatlýktan semirmiþ kadýnlardý.

Fabrikada hýzla kuruyup çirkinleþmeðe baþladýlar. Gün

geldi ellerinde mendil, küt küt öksürerek, iki iyilikten birini

dilediler.

Daha sonralarý kadýnlar topraða verildi, çocuklar fabrikalara...

Çok geçmeden Muy'un büyük kýzý bir çingene çalgýcýnýn

peþine takýlýp gitti. Küçüðe gelince.. Bu sessiz,

akýllý bir kýzdý. Çok da güzeldi. Paydoslarda peþine delikanlýlar

düþerdi de o hiçbirine yüz vermezdi.

Bir gece yarýsý saat onikiden sonra, fýrtýna, yaðmur..

Yer yerinden oynarken, Muy'un kýzý, kendi kendine sokularak

mahallenin dar sokaklarýnda yapayalnýz iþden geliyordu ki,

önüne birtakým insanlar çýktý, kýzýn aðzýný sýkýca

kapayýp köþede bekleyen eski bir Ford'a sokup uzaklaþtýlar.

Gidiþ o gidiþ...

Yemek, içmekten kesilen Muy, haftalarca çýlgýna döndü,

sokaklarda yarý deli, dolaþtý durdu. Neden sonra bir

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

gün bir çoban, barsaklarýný köpeklerin çekiþtirdiði, baþý

taþla ezilmiþ bir cesetten söz açýnca, herþey anlaþýldý.

Ýhtiyar Muy o gün, bugün yarý delidir. Guslisi koltuðunun

altýnda, caný istediði zaman çalar, söyler, aðlar.

Ýhtiyar Malik bir kucak çamaþýrla döndü:

- Rahmet hýzlanýyor!

Çamaþýrlarý odanýn bir köþesine býraktý. Cezve ateþe

tekrar sürüldü, cigaralar yakýldý.

Oda sýcaktý. Sadri'nin horultusunu dinliyorlardý. Ýhtiyar

Malik'in kafasýnda çocuklarý, daima çocuklarý... Bu

çocuklarý fabrikaya yem olmaktan kurtarmak lazýmgeldiðine

inanýyor, geç kalmýþ gibi bir huzursuzluk duyuyordu.

Aksi halde, Ýzzet ustanýn söylediði gibi, dokuma ustasý

günün birinde biçimsiz bir iþ yapar, oðlaný döver, dövdürür.

Muy'a baktý. Hafif hafif sallanýyordu. Onu tetkik etmeðe

baþladý. Ya günün birinde Cemile'yi de Muy'un kýzý

gibi kaçýrýrlarsa?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Bir ara Muy'la gözgöze geldiler. Bakýþlarýyla konuþuyorlardý

adeta.. Yukardan dokumacý Musa'nýn kaba öksürüðü

duyuldu, birþeyler sayýkladý, bir yandan bir yana

döndü.

Tam bu sýrada Cemile de sayýklamýþtý:

- Kurban olim götür þunu... Babam duyacak!

Ýki ihtiyar þüpheyle tekrar bakýþtýlar. Çocuklarýnýn baþýnda

bir tehlikenin dolaþtýðýna birdenbire öyle kanaat

getirmiþti ki...

- Korkuyorum! dedi. Korkuyorum, Muy. Ýçim titriyor...

Bu çocuklarýn baþýnda birþeyler dolaþýyor.. Benden saklýyorlar,

benden sakladýklarý birþey var...

- Yok caným... dedi Muy, sana öyle geliyor.. Hiç birþey

yoktur Allahýn izniyle...

- Bilmem, korkuyorum... Onlar iþe gitti mi, bende

uyku arama... Oniki saat, tam oniki saat dakikalarý sayarým!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Bir haber geliverecekmiþ gibi oluyor... Acý bir haber,

bir ölüm, bir kaza haberi, ne bileyim ben, uðursuz bir haber

gelecekmiþ gibi oluyorum.. Korkuyorum...

- Üzme kendini, hiçbir þey olmaz...

- ...Okuyorum, üflüyorum... Namazda onlar için

dua ediyorum... Amma gene de...

- Hiçbir þey olmaz inþallah...

Gözleri mangaldaki ateþe daldý.. Sadri'nin gündüz

sayýkladýklarýný hatýrladý, Ýzzet ustanýn sözlerini...

- O fellah, dedi, oðlumu sýkýþtýrýyormuþ, belki de

dövüyor.. Bana bu yaþtan sonra kan döktürecekler...

Gözleri vahþi vahþi parladý:

- Allahýn bir ismi hakký için Muy, çocuklarýmýn kýlýna

dokunanýn sökerim ciðerini!

Ýhtiyar Muy ürktü. Karþýsýnda yýllarca öncenin Malik'ini

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

bulmuþtu birdenbire.. Yüreðinde bir deðiþme, içinde

bir kýmýltý oldu. Derken bir yükselme, bir heyecan...

Yanýbaþýndan guslisini aldý, gözleri arkadaþý Malik'in

hala korkunçluðunu kaybetmeyen yüzünde, baþladý çalmaða.

Ses gittikçe hýzlanarak odayý kapladý, doldurdu, taþtý,

yukarý, yanlara, tekmil avluya, daha sonra iþçi mahallesine

yayýldý. Lambanýn sarý ýþýðýnda parlayan ýslak kirpikleriyle

Muy gene kendinden geçmiþti...

... Artýk memlekettedir. Besiden çatlayacak hale gelmiþ

beygirlerinin üzerinde dimdiktirler. Kasaba halkýnýn

anlattýklarýný hýnçla dinlerken avurtlarý hýrstan titremektedir.

Kesilen kellelerin hayali gözlerinde canlanýr.. Kuvvetli

ayaklarýyla yeri eþeleyen beygirler sabýrsýzdýr. Ve ani

olarak atlarýný mahmuzlayýp karanlýða dalarlar!.

Gusli sesinde kin, alýnmamýþ öç vardý!

Gusli sesinde hasret!

Gusli sesinde, yitirilmiþ sevgililere sesleniþ vardý!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Gusli sesinde...

Kapýnýn usulcacýk açýlýp içeriye birkaç kiþinin girdiðini

farketmediler.

Sonra birkaç kiþi daha, daha sonra oda doldu, taþtý.

Ýhtiyar Muy çalýyordu. Gusli, ormanlardan, derelerden,

çaylardan, ay ýþýklarýndan, sevgililerden, hasretten

bahsediyordu. Gusli haykýrýyor, inliyor, diþlerini gýcýrdatýyor,

yas tutup neþeleniyordu. Guslide güneþ, gece, fýrtýna,

bora, kar vardý, guslide dün vardý, bugün vardý, guslide

keder, ýstýrap, guslide sefalet vardý.

Kuvvetli rüzgarýn savurduðu yaðmur pencerenin camýný

alabildiðine kamçýlarken, gecenin onbuçuðunda Ýhtiyar

Muy'un guslisini artýk bütün bir mahalle dinliyordu.

Mahalle safi kulak kesilmiþti. Mahalle etten, kemikten az

sonra düþecekleri çamurlu yollarýn dehþetinden sýyrýlmýþ,

antenlerini germiþ, Muy'un guslisini dinliyor, mahalle aðlýyordu.

Tam bu sýrada mahallenin tekmil çalar saatleri birden

çalmaya baþlayýnca, Muy'un guslisi sustu. Mahallede

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

bir kendine geliþ, bir kýmýldanma oldu. Karanlýk camlarda

ýþýklar yanmaða baþladý, mahallede insan sesleri çoðaldý.

Ýhtiyar Malik odayý dolduranlar arasýndaki Ýzzet ustayý

biraz geç farkederek, yukarý çýkmasýný söyledi.

O:

- Hayýr, dedi, gidip yatacaðým... Çok güzel çalýyorsun

Muy amca, fevkalade çalýyorsun, yaþþa; ellerine

saðlýk, var ol!

Ýhtiyar Muy duymadý..

Hala heyecanlý Ýzzet usta odasýna döndü.

...

Ýhtiyar Malik ilkpeþin oðlunu dürttü:

- Sadro, ooo, Sadro!

Oðlanýn uykusu çok aðýrdý. Anlaþýlmayan birþeyler

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

mýrýldandý.

- Sadroooo, ooo, Sadroooo!!

Sadri bir yandan bir yana döndü.

Cemile uyanmýþtý, yataktan fýrladý. Siyah göðüslüðünü

çabucak giyindi, baþörtüsünü baþýna aldý.

Mangalýn bir kenarýnda çaydanlýk kaynamaktaydý. Cemile

sofra bezini yere serdi, ekmeði dilimledi, bardaklara

þeker koydu.

Çok zor uyanan Sadri zorla kalktý, gerindi, esnedi,

tekrar esnedi.. Sonra çoraplarýný giydi, gözlerini ovaladý...

Sofraya geldi.

Cemile:

- Uyan artýk be! dedi.

Sadri ters ters baktý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Yukardan tavan vuruldu. Musa'nýn sesi:

- Uyandý mý kocaoðlan?

Kimse cevap vermedi. Cemile homurdandý, kaþlarý

çatýldý.

Ýki kardeþ, ekmek, çay ve kara zeytinden ibaret yiyeceklerini

isteksizce yiyorlardý. Cemile, Sadri'ye nazaran

daha iþtahlý görünüyordu. Bir sýra bembeyaz diþleriyle

ekmeði ýsýrýyor, aðzýna bir zeytin attýktan sonra sýcak

çayý yudumluyordu.

Sadri birinci bardaði bitirmeden, Cemile ikinciyi de

yuvarlamýþ, sofra bezinin kenariyle aðzýný silerek çekilmiþti.

Sadri de çayýný bitirmiþti ki, yandan tavan gene vuruldu:

- Kocaoðlan! Hazýr mýsýn?

- Hazýrým usta!

Merdiveni indi, postallarýný giyindi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýþçi mahallesi iþbaþýna hazýrlanýyordu.

Sadri kapýyý açtý. Soðuk bir rüzgar odaya doldu. Avluya

kuvvetli bir yaðmur inmekteydi. Avlunun saðlý sollu

kapýlarý açýlýp kapandýkça zifiri karanlýða sarý sarý ýþýk

parçalarý vuruyor, çamurlar aydýnlanýyordu.

Cemile de beyaz keten lastiklerini giyip aðabeyisinin

peþisýra çýktý. Babalarý elinde lamba kapýdan ýþýk tutuyordu.

Musa'larýn yaðmur almayan sofalarýnýn altýna avlunun

kadýn, erkek, çocuk iþçileri birikiyordu. Biriken kalabalýk

uðultulu ve sabýrsýzdý.

Birisi:

- Hazýr mýyýz diye? sordu.

- Hazýrýz, hazýrýz, hazýrýz! sesleri yükseldi.

Musa:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Uygun adým marþ! dedi.

Sicim gibi yaðmurun altýnda kadýnlý, erkekli, çocuklu

iþçi kalabalýðý avlu kapýsýna doðru yürüdü. Hala ýþýk

tutmakta olan ihtiyar Malik:

- Allah vi daa kuvvet (Boþnakça Allah kuvvet versin) dedi.

Dýþarý çýkýldý. Baþka avlulardan gelen kalabalýkla dakikadan

dakikaya büyüyerek yola devam edildi.

Acý poyraz kuvvetle esiyordu. Erkekler önden yürüyor

beyaz baþörtü kalabalýðý halindeki kadýnlar peþlerinden.

Eðri büðrü sokaklarda çamurlara bata çýka gidilirken,

inceli, kalýnlý sesler, gülmeler, haykýrýþlar yükseliyordu.

Kaypaklaþmýþ bir tümsek inilirken bazan ayaklar

kayýyor, yuvarlananlar oluyordu. O zaman: Çüüüþler,

Ohaaa!lar yükseliyor, basýlýyordu kahkahalar.

Cemile en arkadaydý. Bir yanýnda Halime, bir yanýnda Güllü..

Cemile:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- N'oldu soyka kýz? diye sordu.

Güllü:

- Kim?

- Karakýz...

- Bilmem.. Abimin orda zýbardýydý...

Bir bahçenin kenarýndan geçiyorlardý. Sað yanlarý su

dolu bir hendek. Daracýk yolda birerle kolla gidiyorlar,

ýslak toprak ayaklarýnýn altýnda kayýyordu.

Cemile, Güllü'nün arkasýndaydý, Halime de Cemile'nin

arkasýnda... Birden Cemile'nin ayaðý kaydý, saðýndaki

hendeðe dirseðine kadar battý. Bu, o kadar ani olmuþtu ki...

Hendeðe yan vermesiyle kalkmasý bir oldu. Sýrýlsýklamdý.

Bir erkek gibi sövdü:

- ... Allah kahretsin böyle hayatý, kahretsin!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Amiiin! dediler.

Cemile ellerini siyah önlüðünün eteðiyle sildi. Yirmi

metre sonra mahallenin bozuk yolu bitiyor, geniþ bir meydanlýktan

sonra parke cadde baþlýyordu.

Su birikintileriyle výcýk výcýk meydaný geçtiler. Mahalle

çocuklarý yazýn burada futbol oynar, kumarcýlar barbut

atar, üç kaatçýlar kaat açar, þeker kamýþý somurulur,

çikolata kartlarý üzerindeki numaralarla mektep çocuklarý

bir çeþit kumar oynarlardý. Meydanlýða tam çýkmýþlardý,

öyle kuvvetli, öyle acý bir poyrazla karþýlaþtýlar ki,

Ah!lar yükseldi.

Cemile ýslak üstbaþý içinde donuyordu.

- Allah Yarabbi! diye baðýrdý.

Erkekler cevap verdiler:

- Allah de kýzým, Allah de ki bahtýn açýlsýn.

Bir baþkasý:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ayýp ayýp! dedi, demir gibi iþçilersiniz. Soðukta

üþünür mü?

Dokumacý Musa:

- Çocuklar, dedi, bu soðuk neden biliyor musunuz?

- Neden? diye sordular.

- Sýcaðýn olmadýðýndan!

- Laf söyledi balkabaðý!

Musa sövdü. Birisi aðzýyla zort çekti, kaçtý. Musa kovaladý.

Çamurlarýn içinde bir kovalamaca baþlamýþtý. Gülüþmeler,

kahkahalar, eheyler. Ehey ve kahkahalarýn çýlgýn

bir hal aldýðý sýra, çamurlu yol bitmek üzereydi. Soldaki

karanlýk sokakta motörü tek çalýþan bir otomobil sesi

iþitildi. Arkasýndan kuvvetli bir ýslýk. Ehey ve kahkahalar

dindi. Islýk tekrarlanýnca, Musa:

- O ne? diye kendi kendine sordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Sadri:

- Cemile! diye seslendi.

Cemile, Halime'yle, Güllü'nün arasýndaydý, arkadaþlarýnýn

kollarýný sýmsýký tutmuþtu.

- Buradayým abi...

Tek çalýþan motör sesi birdenbire hýzlandý ve geceyi

kapladý.

Sadri tekrar:

- Cemile! dedi.

- Burdayým abi.

Üçüncü ýslýktan sonra motörün homurtusu daha arttý

ve 1927 model siyah bir Ford önlerinden aðýr aðýr geçti.

Ýþçiler durmuþlardý. Ford'un geçmesini beklediler.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ama Ford geçip gideceðine durdu, iþçilerin gireceði sokaðý

boylu boyunca kapadý. Musa:

- E.. dedi, nolacak.

Arabadan sinirli biri cevap verdi:

- Anayýn dini olacak!

- Senin anayýn dini olacak.

- Lan kes.. Ýnersem Allahýný þaþýrýrým ha!

Camgöz'ün sesini tanýyan Sadri hemen Cemile'nin yanýna

geldi:

- Korkuyor musun?

- Korkmuyorum.. Kimden korkacak mýþým?

Güllü:

- Titriyorsun ama..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Öfkemden.. Akýl diyor..

Halime:

- Yürü bacým yürü..

Arabanýn arkasýndan zorla geçtiler. Geride kalan Musa'nýn

öfkeli sesi iþitilmekteydi. Cemile:

- Allah vere de kavga etmese Musa!

Sadri:

- Sen yürü hele.. diye arkasýndan itti. Cemile kýzdý:

- Yürüyorum ya.. Ne itiyorsun?

- Baþlama gene..

- Baþlarým tabi.. Adam bize arka çýkýyor. Düþünmeyim mi?

- Yahu bütün arkadaþlar yanýnda. Onu yalnýz býrakýrlar mý?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ford arkalarýndan aðrr aðýr geliyordu. Adýmlarýný açtýlar.

Sadri'nin yanýna sokulan Musa:

- Çakýyorsun ya? dedi.

Sadri geriledi:

- Camgözdü deðil mi?

- Tabii...

- Ötekiler kimdi?

- Karanlýkta tanýyamadým.. Lakin Camgözü iyice

tanýdým..

- Ah o babama ne deyim..

- Niye?

- Niyesi var mý yahu? Ver katibe olsun gitsin..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Tabi caným. Durduðu hata.. Biz olmasaydýk saðlama

kaçýracaklardý.

- Saðlam...

- Sana bir þey deyim mi Sadri? Ben katiple konuþacaðým.

Ne dersin?

- Ne diyeceksin?

- Arkadaþ, diyeceðim, adamýný gönder, kýzý istet.

Elini çabuk tut!

- Evet?

- Kaçýracaklar, diyeceðim.

Sadri cevap vermedi. Gecenin içinden fabrikanýn iniltili

sesi geliyordu.

Musa:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Konuþacaðým arkadaþ! diye kesinlikle tekrarladý.

Bugün kaçýramadýlarsa yarýn kaçýrýrlar, yarýn kaçýramazlarsa

öbürgün.. Muy'un kýzýný bilmiyor musun? Ben konuþurum,

olsun gitsin.. Düðünlerinde bari kana kana bir raký içerim..

Tadsýz tadsýz gülen Sadri:

- Ben dünden razýyým, arkadaþ.. Bana göre hava

hoþ. Onun yüzünden her gün itten köpekten bir araba

laf iþitiyorum, ne mecburiyetim var? Öðle deðil mi amma?

Son köþeyi dönünce ýþýklar içinde fabrika göründü..

Karanlýk göðe uzanan kalýn bacasýndan savrulan dumanlarý

acý poyraz daðýtýyordu.

XVÝÝÝ

Gecenin ikisine doðru bardan yýkýlarak çýkan katip

Necati, kýsa boylu arkadaþýna:

- Ben fabrikaya gideceðim! dedi.

Bir eski binbaþý oðlu olan ve annesinin nesi var, nesi

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

yoksa satýp barda yiyen bu arkadaþý Necati'yi çok severdi.

- Ne var fabrikada?

- Ne mi var? En yakýn arkadaþýmsýn güya.. Bilmiyor musun?

- Ha, þu mesele. Boþnak kýzý deðil mi?

- Tabii..

- Fabrikada mý þimdi?

- Ýki saattir iþ baþýnda olmasý lazým. Bu kafayla gidersem

konuþabilirim gibi geliyor bana..

- Çok utangaçsýn. Alt tarafý bir iþçi kýz. Konuþamýyacak

ne var? Nesinden utanýyorsun?

- Teessüf ederim..

- Niye?

- Sen de babaannem gibi, konuþuyorsun. O da dudak

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

büker, bir iþçi kýz, der..

- Gücüne mi gitti?

- Gitti tabii..

- O halde affedersin kardeþim.

Necati'nin boynuna sarýldý, yanaklarýndan öptü.

- Affettin mi?

- Bir daha bu tarzda konuþmamak þartýyla...

Islak caddeyi karþýdan karþýya geçtiler. Þehrin bu

en büyük caddesi bomboþtu. Elektriklerden çoðu sönmüþtü.

Uzaklarda bekçi düdükleri.. Az sonra sarhoþ kahkahalarý

taþan iki araba, allý, yeþilli, morlu bar kýzlarýyla

geçip gitti.

Bir köþe baþýnda arkadaþýndan ayrýlan katip Necati

fabrikanýn yolunu tuttu. Baþý aðrýyordu. Barda gene bir

sürü sarhoþla tanýþmýþ, ismini bildiði, bilmediði çeþitli içkiler

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

içmiþti. Bu içkileri isteyerek deðil, yeni tanýþtýðý, daha

doðrusu tanýþtýrýldýðý kimselerin zoruyla içmek zorunda

kalmýþtý. Oysa, artýk barý, birkaç saat can ciðer olup

sonra unuttuðu dostlarý sevmiyor, sevemiyordu. O istiyordu

ki, Cemile'yle evlensin, içkisiz, dalaveresiz, her türlü

hercailikten uzak bir aile yuvasý kursun. Sabahleyin

evden çýkarken karýsý onu kapýdan uðurlasýn, akþam üzeri

paydoslarda kapýda karþýlasýn.. Derli toplu bir ev, tertemiz,

saf bir kadýn, tertemiz kadýnýn ihtimamý, samimi

sevgisi...

Fabrikanýn sýmsýký kapalý demir kanatlarý önünde durdu.

Bu saatte fabrikada hiçbir iþi yoktu, olamazdý. Bunu,

baþkalarýnýn, mesela iplikhane ustasýnýn adamlarýnýn pekala

düþünebileceklerini gayet iyi bilmekle beraber, aldýrýþ

etmiyordu. Fabrika sahibi Numan Þerif Bey ona açýktan

açýða arka olmuþ, Ortaðý Kadri Aðaya raðmen tutmuþtu.

Demir kapýyý yumrukladý. ikinci yumruklayýþta kapý

açýldý. Boþnak kapýcý:

- Ooo.. Eniþte! dedi, hoþ geldin yahu..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

O her zaman gerek kapýcýlar, gerekse iþçilerle senli

benliydi, onlarla konuþmaktan, þakalaþmaktan hoþlanýrdý.

- Hoþ bulduk.. dedi.

Ýçeri girdi.

- Hayrola böyle gece vakti?

- Hiç. Ýþim var biraz da..

Kapýcý göz kýrptý:

- Ne iþi?

Necati sadece güldü.

Sonra kapýcýnýn kulübesine girdi, birer cigara yaktýlar.

Ama, Necati'nin baþý çok fena aðrýyordu. Kulübe duvarýnda

asýlý el aynasýný aldý yüzüne baktý. Yeni traþlý, tombul,

kýpkýrmýzý yanaklar.. Yandan ayrýlmýþ briyantinli saçlar,

inceltilmiþ býyýk.. Favorileri uzun urundu. Dilini çýkarýp

baktý: paslý bir dil.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Aynayý yerine asarkan:

- Baþým çok fena aðrýyor! dedi.

Kapýcý:

- Yut Aspirin! tavsiyesinde bulundu.

Cigaralar sessiz sessiz içiliyordu. Bir ara kapýcý:

- Seninki içerde! dedi.

- Kim benimki?

- Yapma be Necati bey..

- Kim sahi, benimki kim?

- Numara yaparsýn?

Necati güldü.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Kapýcý:

- Tanýrsýn babasýný, yoksa tanýmazsýn? diye sordu.

- Tanýmam...

- Var bir baba onda, dört yüz dirhem!

Ve baþladý, kaynatasýnýn ne adam olduðunu þundan

bundan çok dinlemiþti. Kýzý, babasýnýn asaleti, þusu, busu

için sevmemiþti ki.. o küçücük bir memurdu. Aldýðý

maaþ çok azdý. Bu küçücük memurun azýcýk maaþýyla

yetinecek bir kýz istemiþti. Akrabalarý içinde zengin kýzlar

yok deðildi. Ýsterse onlardan birini alabilirdi. Ama bunu

zaman hiçbir zaman istemedi.

Kalktý, kulübeden çýktý. Ýplikhaneye girip girmemekte

tereddüt ediyordu. Ýplikhaneden koðuluþu yüreðine iþlemiþti:

Sanýyordu ki, kýzlar bunu hatýrlayýp gülüþecekler,

alaya alacaklardý. Gene de iplikhaneye taraf yürüdü.

Dokumahenenin önünden geçerken, kýsa boylu, þiþman

bir adam, uzun boylu, zarif bir delikanlýyla yanýnda

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

durdular. Zayýf, uzun boylu delikanlý kýzarýp bozarýyordu.

Nihayet ayrýldý, dokumalara girdi. Beriki:

- Arkadaþ, dedi, ben Cemile'nin ev sahibiyim. Sennen

konuþmak istiyorum biraz..

Necati hayretle baktý.

- Ne konuþacaðýz?

- Benim adým Musa. Hadi þu aptesane aralýðýna

gidek, birer cara içek...

Dokumacý Musa'nýn babacan hail Necati'nin hoþuna

gitti:

- Hadi gidelim.

Bir arý kovaný gibi uðuldayan aptesane aralýðýna girdiler..

Cigara paketini çýkarýp ikram eden Musa:

- Ben, dedi, harbiciyim arkadaþ, efendice laflar bilmem,

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

kusura bakma.. Demin yanýmda tüysüz bir oðlan

vardý ya hani.. O da Cemile'nin aðabeysi, adý Sadri'dir.

Gel dedim gelmedi, utandý, toy.. Lakin seni çok seviyor..

Babasý olmasa iþin içinde, bacýsýný sana hemen verirdi

bir iki demeden..

Dokumacý Musa katip Necati'nin o kadar hoþuna gitti ki..

- Çök bakalým arkadaþ!

Dedi, çömeldiler, sýrtlarýný duvara dayadýlar.

- Sonra?

- Sonrasý saðlýðýn.. sana kardaþça bir tavsiye.. Eðer

bu kýzý ciddi olarak seviyor, kendine aile yapmak istiyorsan,

elini çabuk tut, bir iki deme, kýzý istet. Yoksa...

Necati huylandý:

- Yoksa?

- Kýzýn baþýnda bir bela fýrlanýyor...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne gibi?

Dokumacý Musa gece iþe gelirken, önlerini kesen

otomobil olayýný bire yüz katarak anlattý. Necati adamakýllý

telaþlanmýþtý. Gözleri büyüdü. Elleri titremeðe baþladý.

- Kim diye sordu, kim bunlar?

- Kim olacak.. Bizim dokumalardaki Camgöz filan..

- Fellahlar mý yani?

- Esas kendilerine deðil. Bir Halil var, deveci, Çopur Halil...

- Ee?

- Ona, oðlan bayaðý vakitli, para döküyor. Onun

için, elini çabuk tut arkadaþ...

Necati çýlgýna dönmüþtü. Yeni bir cigara yaktý. Babaannesine

birdenbire fena halde içerledi. Kýzý gidip görmesi,

hatta babasýndan istemesi için kaç kere yalvarmýþtý..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Her seferinde de, sen bir bey çocuðusun, alelade bir

iþçi kýzýyla evlenmek sana yakýþýr mý? Senin yoksa bile

babanýn þerefi, var, elalemin yüzüne nasýl bakarým sonra?

Ben böyle iþe giriþemem diye baþtan atmýþtý. Babaannesini

karýþtýrmadan bu iþi kývýrabileceðini, aklý kesse,

gider babasýndan kendi isterdi ama...

Dalmýþtý. Birden:

- Aha aha.. dedi, Musa, seninki geliyor!

Necati baktý. Siyah göðüslük, beyaz baþörtüsüyle

onunki, su içmeðe, karþý musluklara taraf gidiyordu. Yanýnda

iki arkadaþý vardý.

Elindeki cigarayý atýp fýrladý. Kýzlarýn yanýna gelince

durdu. Gözleri kararýyor, baþý dönüyordu. Kýzlarýn hemen

arkasýndaydý, ama, kýzlar farkýnda deðildiler. Necati

piþman olmuþtu. Geri dönecekti ki, onunki baþýný çevirdi,

bir an gözgöze geldiler. Kýz hafif bir çýðlýkla kaçýndý,

baþörtüsüyle aðzýný kapadý. Cemile'nin yanýndakiler de

iþin farkýna varmýþlardý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Yüzü hafif çiçek bozuðu olan, Bankocu Güllü:

- Burada konuþmak olmaz, görürler!

Dedi.

Necati:

- Bir þey sormak istiyorum.. diye kekeledi.

- Ne soracaksýn?

- Kendisini babasýndan isteteceðim.. Ne diyor?

Güllü:

- Cevap versene kýz!

Cemile gülüverdi. Güllü üsteledi:

- Cevap versene kýz, domuz!

Baþýný birdenbire çeviren Cemile sertçe:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Madem böyle bir niyetin var ne duruyorsun? diye

çýkýþtý.

Güllü:

- Elini çabuk tutmazsan, karýþmam sonra?

Cemile:

- Nolur? diye sordu.

- Geceyi unuttun mu? Tomafili?

Cemile omuz silkti:

- Hiç kimseden korkmuyorum ben.

Ýplikhaneye taraf yürüdü. Halime de peþi sýra. Arkada

kalan Güllü:

- Ben Ýzzet ustanýn bacýsýyým, dedi, sen onunla görüþ

en iyisi.. Aðbimin sözünden çýkmaz Cemile'nin babasý.. E mi?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Cemilelerin peþinden koþtu.

Az ileride bekleyen Musa:

- Konuþtun mu? diye sordu.

Necati:

- Konuþtum.

- Neye karar verdiniz?

- Ýzzet ustanýn bacýsýymýþ o kadýnlardan biri..

- Heye, Güllü.. Ne dedi?

- Aðabeyim, Cemile'nin babasýyla konuþacak, dedi...

- Hah... Þimdi oldu iþte, tamam. Malik aða Ýzzet

ustayý gözü gibi sever, bir dediðini iki etmez.. Hadi ben

gidiyorum...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Musa dokumahaneye taraf yürüdü. Sadri dokumahane

kapýsýnda bekliyordu.

- Noldu? diye sordu.

Musa:

- Bize kim derler yahu? dedi.

- Konuþtun mu?

- Bak hele bak.. Lakin iyi oðlan arkadaþ, sapýna

kadar delikanlý..

- Niye?

- Gel birer cara içek, dedim, hadi dedi, bennen hela

aralýðýna bile geldi. Öteki memurlar olsa...

Dokumahaneden içeri girdiler.

XÝX

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Karakýz gözlerini açtýðý zaman saat sabahýn sekizine

geliyordu. Kitap okuyan Ýzzet usta Karakýz'ýn uyandýðýný

görünce:

- Günaydýn! dedi.

Karakýz ilk peþin her þeyi yadýrgadý. Etrafýna þaþkýn

þaþkýn baktý.

- Beni buraya kim getirdi?

Ýzzet usta kýsaca anlattý. Karakýz:

- Bismillahirrahmanirrahim.. dedi.ü

Sonra her þeyi hatýrladý. Ýzzet ustaya çekinerek bakýyordu.

- Ben burada dün ikindiden beri mi yatýyorum?

- Tabii..

- Bütün gece burada mýydým?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Evet..

- Vay baþýma gelenler..

- Niçin? Ne oldu?

Telaþla kalktý, üstünü baþýný düzeltti. Hemen gitmek

niyetindeydi.

- Olmaz, dedi, Ýzzet usta, kahvaltý etmeden gidemezsin.

- Ziyade olsun usta.. Ýþe de gidemedim. Tuh, oldu

mu ya? Beni niye uyandýrmadýn?

- Denedim, olmadý. Çok sarhoþtun.

Kalktý, ekmek, peynir, çay getirdi. Karakýz þimdiye

kadar hiç kimseden görmediði bu yakýn ilgi karþýsýnda

sýkýlýyor, yaptýklarýna piþman oluyordu. Küçük bir tepsi

içinde getirdiði kahvaltýyý önüne býrakarak Ýzzet usta hasta

karýsýnýn baþucuna çekilmiþ, kitabýný açmýþtý.

Karakýz:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Usta be, dedi amma da çok kitabýn var!

- Öyle mi?

- Niye katiplik almýyon?

Ýzzet usta uzun uzun güldü.

- Essahdan niye almýyon? Daha rahat deðil mi?

Yaz, kýþ bir masanýn baþýnda, oh...

- Vermiyorlar bacý, vermiyorlar.. Rahatlýðý kim sevmez?

- Madem vermiyorlar, ne diye okuyorsun? Gözlerine

yazýk deðil mi? Katip olamadýktan sonra..

Ýzzet usta cevap vermemeyi uygun buldu.

Karakýz onu göz ucuyla uzun uzun tetkik ettikten sonra,

aðzýný sofra beziyle sildi.

- Ziyade olsun, usta.. Allah yokluk kederi göstermesin..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Afiyet olsun. Doydun mu?

- Þükür, doydum. Ziyade olsun.

Kalktý. Pabuçlarýný giydi.

- Hoþça kal usta..

- Güle güle bacý.. Gene gel. Burasý yabancý yer deðil..

- Eksik olma...

Dýþarý çýkýp kapýyý çekti. Kim ne derse desin, þu adam

çok hoþuna gitmiþti. Gece iliþip iliþmediði aklýna geldiyse

de, ihtimal vermedi. Ýzzet ustanýn böyle þeyler yapmýyacaðýna

inanýyordu. Kebapçýnýn oraya geldi. Camgöz

tek baþýna oturmuþ içiyordu. Karakýzý görünce:

- Nerdesin lan hey Allahsýz oðlu Allahsýzýn kýzý, nerdesin?

- Sorma dayý oðlu.. dedi, mestolmuþ kalmýþým..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýçeri girdi, bir iskemle çekip oturdu. Camgöz:

- Bir çuval inciri berbat ettik.. dedi, seni görüyon

mu seni.. Ensesinden kör býçakla kesilecek þeysin Allahýma..

- Ne yapayým kardaþ, kendimden geçmiþim... Madem

bir iþe karar verdik, insan o kadar içirir mi? Zorladýnýz

zorladýnýz...

- Seni erkek belledik ne bileyim...

- Erkeðim oðlum, gene de erkeðim ama..

- Ee?.

- Þarap afyonlu muymuþ neymiþ.. Mestetti beni.

Baþýndan geçenleri anlattý. Camgüz'ün aklý gitti:

- Demek Ýzzet'in evinde kaldýn?

- Sabahleyin gözlerimi bir açtým ki ne açayým? Saat

sekiz, Ýzzet usta da kitap okuyor.. Ulan bir düþündüm?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Lakin Sadýk, þöyle, böyle diyorsunuz ama, herif sapýna

kadar adam!

- Çek lan sen de.. Adammýþ. Onun adamlýðýnýn da..

Sana fazla iltifat etti galiba? Akþam tam tertibatý aldýk,

yolu kestik, bir ýslýk, bir ýslýk daha.. Güya bacýmýz iþaret

verecekti...

- Ne yapayým kardaþ, mest olmuþum dedim ya..

Halil nerde?

- Gitti..

- Köye mi?

- Köye ama, birkaç güne kadar gene gelecek.. Allahýn

günü tükenmedi ya.. Bu sefer fosa çarptýk, bir de

ayýk kafayla tecrübe edeceðiz bacýmýzý. Nasýl?

Karakýz þöyle bir düþündü. Aklýna Ýzzet usta geldi.

Cevap vermedi. Camgöz:

- Neye cevap vermiyorsun?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne bileyim vallaha kardaþ..

- Korkuyor musun yoksa?

- Korkmuyorum ama..

- Korkmuyorsun.. Amasý ne?

- Kýz Halil'i sevmiyor ki...

- Anlaþýldý, senin aklýna girmiþler... O Ýzzet deyyusu

mu girdi aklýna yoksa?

- Benim aklýma hiç kimse giremez. Ben insan deðil

miyim? Benim aklým yok mu?

- Haþa bacý, estaðfurullah.. Ama, dün peki diyordun..

Bugün hava deðiþti..

Karakýz cevap vermedi.

Camgöz el çýrptý. Garson koþarak geldi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Bak bacýya, ne yiyecek? Bir ufak içer misin?

Karakýz:

- Yok babam yok.. dedi, hala içim bulanýyor. Ýçmem..

Tekmil mest olmuþum...

- Kebap ye!

- Eh, bir kebap yerim hatýrýn için...

Garson çekildi.

Camgöz:

- Sen essahdan mý boþ veriyon yani? dedi.

- Neye?

- Cemile iþine?

- Ne bileyim Sadýk, sonu iyi mi olur, kötü mü? Bunun

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

ardýnda mapislik de var!

- Yahu sana göre hava hoþ. Islýk çaldýk mý sen öksürecen...

Üst baþýna karýþma... Herif para koyuyor, yahu...

Enayllik etme bacý. Kýz gibi üç tane onluk sana..

Üç kýrmýzý onluk, Karakýzýn kafasýnda canlandý. Onluklar

açýlýp kapanýyorlardý. Onluklar o kadar canlý, öylesine

kudretliydiler ki... Ýzzet usta ve onun iyiliði yavaþ

yavaþ silinmeðe baþladý. Kebabýný yeyip bitirdiði zamansa,

eski Karakýz olup çýkmýþtý. Camgöz:

- Nasýl Mutabýk mýyýz?

Diye sorunca:

- Bakalým, cevabýný verdi, kýsmetse.

Bunun peki demek olduðunu anlýyan Camgöz'ün neþesi

yerine geldi:

- Yaþþa bacý! diye baðýrdý, sen kimin bacýsýsýn! Garson

oðlum, bir yarým daha getir...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Yeni gelen yarým kiloluk þaraptan Karakýz da bir bardak

içtikten sanra kalktý.

- Nereye?

- Fabrikaya gideyim hele..

- Kýzý gör, o deðilden davran, gir sakalýnýn altýna

çakarsýn ya?

- Orasýný bana býrak teyze oðlu. Az çok bilirsin bacýný...

Kebapçýdan çýktý.

Saat dokuza geliyordu. Onbir buçukta millet paydos

edecekti. Bunu bildiði halde Cemile'yi görmek, ondan özür

dilemek, sakalýnýn altýna girmek içtn adýmlarýný açtý.

...

Karakýzla iplikhane kapýsýnda karþýlaþan koca göbekli usta:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Maþallah hanýmefendi, dedi, feneri nerede söndürdün?

Karakýz güldü:

- Fabrika kapýsýnda!

- Nerdeydin?

- Örtümün altýnda..

- Þakayý býrak, neredeydin sahi?

- Sorma, bizim teyze oðluyla kafayý çekdiydim, biraz

fazla kaçýrmýþým...

- Yalansýn..

- Yalan mýyým? Yalancý senden rezil olsun be!

Kahkahayla güldü. Usta:

- Git benim odaya, geliyorum.. dedi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Karakýz göz kýrptý:

- Nolacak?

- Git, geliyorum.

- Yok babam yok, odanda iþim yok senin!

- Sahi git, bir þey söyliyeceðim..

- Burada söyle!

- Kýz git, kafamý kýzdýrma ha!

- Benim iþim var, gidemem.. Hem sen bennen küs

deðil misin?

Yürüdü.

Karakýzýn kendilerine doðru geldiðini gören Cemile:

- Geliyor! dedi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Yaný baþýndaki Halime baktý:

- Pis cenabet...

Güllü de baktý. Cemile'ye:

- Yüz verme ha! dedi.

- Yüzü yüzülsün...

Arsýz arsýz gülerek Cemile'nin yanýna sokulan Karakýz:

- Aman bacým, dedi, yüzünüze bakamýyorum vallaha..

Beni affedin. Neydi o halim deðil mi?

Cemile cevap vermedi. Kaþlarýný çatmýþtý. Karakýz:

- Yoksa hemen küstün mü? diye sordu.

Güllü:

- Tabii küstü.. dedi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Niye? Ben ona ne yaptým?

- Daha ne yapacaksýn?

- Ne yaptýðýmý bilmiyorum ki.. Bir suçum, bir günahým

varsa söyleyin!

Cemile:

- Neyse, fazla uzatma! dedi. Bir daha benimle konuþur,

bana laf atar, yanýma gelirsen ben bilirim yapacaðýmý...

Karakýz hýnçla baktý. Cemile'nin üstüne atýlýp, saçlarýný

eline dolayabilirdi ama, aklýnda üç onluk, kýrmýzý üç

onluk... Ýþi þakaya vurdu:

- Abo.. Amma da kýzmýþ ha! Demek ben ne haltlar

etmiþim? Vay bacým vay.. Ayaðým kýrýlaydý, dilim tutulaydý da...

Usulcacýk savuþtu.

- Pis cenabet! dedi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Güllü:

- Gene bir domuzluðu var.. Yoksa bu sözleri yemezdi

o.. Aman tetik dur Cemile.. Deðil mi?

Cemile:

- Doðru.. dedi.

Baþlarýný önlerine eðerek iþlerine koyuldular..

...

Cemile öðle paydosunda eve döndüðü zaman, babasý

fakir bir boþnaðý týraþ ediyordu. Her zaman iki eli kanda

bile olsa kýzýna bakar, güler, laf atardý. Babasýnýn bu

ilgisizliði Cemile'nin gözünden kaçmadý. Usullacýk yukarý

çýktý, örtüsünü, tozlu önlüðünü filan suçlu suçlu çýkardý.

Babasýnýn bugün yemek bile piþirmediði anlaþýlýyordu. Her

gün odadan içeri girdi mi mis gibi bir yemek kokusuyla

karþýlaþýr, iþtahý açýlýrdý.

Týraþ bitmiþti. Bekar teþekkür üstüne teþekkür ederek

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

çýkarken odaya Sadri girdi. Cemile'ye laf olsun diye:

- Bugün beklemedim, dedi, memnun oldun mu?

Cemile bakmadý bile.

Ýhtiyar Malik týraþ leðenini yýkadý, bileyi taþýný, kayýþý,

usturayý güzelce silip küçük çantaya yerleþtirdi.

Bütün bunlarý kapýda, ayak üstü seyreden Sadri:

- Bugün yemek de piþmemiþ galiba? dedi.

Ýhtiyar Malik cevap vermedi.

- Öyle mi baba? Yemek piþirmedin mi bu gün.

- Piþirmedim..

Cemile'yle Sadri bakýþtýlar. Bir þeyler sezmiþlerdi.

Ýþini bitiren ihtiyar Malik merdiveni ilgisizlikle çýktý,

geçti köþesine oturarak pencereden dýþarlara bakmaða

baþladý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Sadri de postallarýný çýkarýp babasýnýn yanýna geldi,

ayak ucuna diz çöktü.

- Zorun nerenden baba?

Ýhtiyar adam dýþarlara bakmaða devam etti.

- ...Eksik bir hareketimizi mi gördün? Yoksa birisi

bir þey mi söyledi? Benim hakkýmda mý?

Birden bire kýzýna dönen ihtiyar:

- Ýzzet'ten duyduklarým doðru mu? diye sordu.

Cemile sapsarý kesildi.

- Sana söylüyorum!

- Sana söylüyorum, cevap versene!

Baþýný sertçe çeviren Cemile ýslak kirpikleriyle ok gibi baktý:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Evet, doðru!

Yerinden kalktý, yatak yýðýnýna kapandý, hüngür hüngür

aðlamaya baþladý. Ýnce genç kýz omuzlarý sarsýla sarsýla,

hýçkýra hýçkýra aðlýyor, fýrtýnaya tutulmuþ gibi, gittikçe

artan bir hýçkýrýkla aðlýyordu. Onbeþ yýldýr kýzýný ilk

defa bu kadar aðlatan ihtiyar Malik'in yüreði parça parça

oluyor, kalkýp onu eskiden olduðu gibi kucaðýna, almak,

gözyaþlarýný silip, öpmek istiyordu. Buna raðmen, biraz da zorla:

- Cehennem beri sen daha öte! dedi, bundan sonra

benim Cemile isimli kýzým yok artýk. Baþýmý alýp gideceðim,

köyüme gideceðim.

Oðluna döndü:

- Benim oðlum yeter bana. Birlikte çeker gideriz. Kýz

kýsmý deðil mi? En iyisinin týrnaðýna köpek sýçsýn! Yüreklerine

eloðlu girdi mi, býrak.. Bir gün bir tekme baba

evine.. Zarar yok. Ben de bundan sonra dünyada Cemile

isimli kýzým yok derim biter gider.. Oðlum var ya, yeter. Birlikte

çift sürer, ekin biçeriz.. Kendi ellerimizle çaktýðýmýz

iki göz bir huðumuz olur... Gel benim oðlum, benim vefakar oðlum...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Sadri'yi kucaðýna aldý. Cemile'ye güz ucuyla baktý.

O hala hýçkýrýyordu. Kýzýnýn hýçkýrmasýndan vahþi bir zevk

alan ihtiyar Malik, onu iyice üzmek isteyerek, devam etti:

- ...Sadri'm benim, arslan oðlum. Kýþýn, deðil mi

Sadro, çatarýz ocaðýmýza odunlarý, süreriz cezveyi... Muy

da bizimle olur, ha?

Sadri:

- Bu Musa dangalak mangalak ya, bazan kitap gibi

laf söylüyor.

- Ne söyledi gene?

- Kýz kýsmý deðil mi dediydi...

- Hiç caným, en iyisinin týrnaðýna.. (Cemile'ye göz

ucuyla baktý) EloðIu için, ne baba, ne ana, ne de kardeþ..

Öfkeyle dönen Cemile:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Þimdi gidip kendimi ýrmaða atarým ha! diye baðýrdý,

ne istiyorsunuz benden?

Sadri kahkahayla güldü. Ýhtiyar Malik'in artýk dayanacaðý

kalmamýþtý. Kalktý, kýzýnýn yanýna gitti. Eskiden

olduðu gibi onu kucaðýna aldý. Yaþlý gözlerini öpmeðe

baþladý. Ama bu, eski Cemile onun sevgili kýzý, kýzkosu

Cemka deðildi... Yabancý bir vücudu kucaklamýþ gibi irkildi.

Sonra kafasýndan her þeyi atarak onu tekrar baðrýna bastý:

- Cemkam benim! Yavrum benim, kuçkam (diþi köpek) benim..

Kucaðýnda kýzý, az evvel kalktýðý yere geldi, oturdu.

Cemile artýk aðlamýyordu. Islak gözleriyle önüne bakýyordu.

Baþýný babasýnýn göðsüne dayamýþtý. Ýhtiyar Malik kýzýnýn

saçlarýný okþuyor, onun aðýrlýðýný tatlý tatlý duymaktan

memnun, söyleniyordu:

- ...Torunlarýmý, alýr, köye gelirsiniz. Sadri'nin karýsý

inekleri saðar, yoðurt çalar, yayýkta ayran döðer...

Ben de gözümde gözlük, torunlarýma oyuncaklar yaparým..

Ama geleceðinizi bize evvelden telgrafla bildirirsiniz,

sizi Þarkýþla'da trende karþýlamaða geliriz. Sadri'nin

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

karýsýný getirmeyiz ama.

Sadri:

- Neye? dedi. Bizim karýnýn suçu ne?

Cemile katýla katýla güldü:

- Senin karýn pis, elleri mayýs kokar!

- Hadi kýz, sen de.. Elleri mayýs kokarmýþ...

- Kokar tabii..

- Benim karým sizi beðenecek mi bakalým. Karným

acýktý benim babilo, ne yiyeceðiz?

Ýhtiyar Malik davranýrken:

- Beni yeyin.. dedi, koca kýz, dur þöyle bakalým...

Kalktý, aþaðý indi..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Pastýrmayla yumurta alýp geleyim bari...

Her þeye raðmen içinde bir sýzý, kýzýnýn ergeç gideceðini

düþünmekten gelen bir sýzý, dýþarý çýktý, kapýyý usullacýk çekti.

Sadri:

- Akþam ne konuþtun? diye sordu.

Cemile gözlerini kimbilir kaçýncý defa silerek:

- Ne biliyorsun?

- Bilirim ben..

- Sahi ne biliyorsun?

- Musa'yla beraberdik, onu gördük, Musa dedi ki

gidip konuþacaðým, dedi, gitti konuþtu. Onu sana Musa

göndermiþ...

Cemile tavana doðru minnetle baktý:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne iyi adam þu Musa deðil mi?

Kapý açýldý, Ýzzet usta göründü. Sadri'yle Cemile:

- Buyur, dediler, buyur abi çýksana!

Ýzzet usta:

- Hayýr, dedi, çýkmýyacaðým.. Babana açtým meseleyi.

Hiç þaþmadý. Zaten böyle blr þey bekliyordum, dedi.

Merak etme Cemile...

Cemile aðabeysine baktý, gülümsedi. Sadri:

- Eksik olma usta! dedi, her þey olup bitti.

- Sahi mi?

- Fýrtýna esti, þimþekler çaktý, sonra bir yaðmur...

- Mesele yok.. Þunu da söyleyim. Necati'ye vaziyeti

bütün inceliðiyle anlattým: Ne yapýp yapacak, babaannesini

gönderecek. (Cemile'ye) Evi çok temiz, tertipli

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

tut. Onlar her þeye inceden inceye bakarlar, baþkalarýnýn

gözlerindeki çöpü görmeðe pek meraklýdýrlar.. (Sadri'ye)

Ne oluyor? Fabrikada ne var, ne yok?

Bunu birdenbire hatýrlayan Sadri:

- Bombok! dedi.

- Bombok ha?..

- Millet için için kaynýyor usta.. Bu para gününden

çok korkuyorum.. Þefin adamlarý el altýndan ver yansýn

ediyorlar!

- Kadir Aða?

- O da bir taraftan.

Ýzzet usta uzun uzun düþündükten sonra:

- Yazýk, dedi, çok yazýk... Sen sakýn karýþma!

- Neye usta?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ýtalyan'ý döðmek isteyeceklerdir, yahut da...

Sadri dehþetle baktý. Bakýþtýlar. Cemile:

- Yahut da Ýzzet abi? diye sabýrsýzlandý.

Ýzzet usta cevap vermedi. Kafasý meþguldü. Sonra

çýktý gitti.

Cemile:

- Ýzzet usta ne demek istedi abi?

- Ýtalyan'ý belki de öldürürler demek istedi ama,

pek zannetmem. O kadar ileri gidemezler, ama gene de

belli olmaz...

- Öbürgün para alacaðýz deðil mi?

- Evet... Boþver ona da...

Güldü. Kýzkardeþine ümitle baktý:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ee? dedi Cemile...

- Sen de benim iþimi yapacan ama!

Cemile hayretle:

- Ne iþi? dedi.

- Ben köye möye gitmek niyetinde deðilim... Babama

boþver. Herkes köyden þehire geliyor, ben þehirden

köye mi gideceðim? Ne iþim var köyde. O köyde kim adam

olmuþ ki ben olayým? Benim köyüm de, þehrim de, anam

da, babam da fabrika.. Benim baþka zenaatým yok. Ben

fabrikadan baþka iþ göremem. Onun için...

Cemile'ye tekrar ümitle baktý, güldü. Göz bebekleri

sarý sarý parlýyordu.

- Evet, onun için?

- Onun için, burda kalýp, senin yerine birisini getirmeyi

düþünüyorum!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Cemile her þeyi anlamýþtý.

- Kimi? diye sordu.

- Kimi mi? Benim gibi bir iþçiyi tabii.. Mesela kim

olabilir?

- Ne bileyim ben!

- Düþün. Tahmin et bakalým..

Cemile düþündü, ölçtü.. Abisine denk olabilecek kim

vardý? Bazý isimler söyledi. Sadri:

- Bilemedin.. dedi.

- Kim ya?

- Kim mi? Senin arkadaþýn!

Cemile bir çýðlýk attý:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Halime mi?

Sadri usulcacýk güldü. Cemile:

- Ýmkaný yok abi.. dedi, imkan yok...

- Neye?

- Onun öyle cadý bir annesi var ki...

- Ben onun annesini de bilirim, babasýný da...

- Tabi bilirsin ama, beþ yüz lira almadan kýzýný vermiyeceðini

de biliyor musun?

- Beni çok seviyor, her zaman gel diyor. Babasý da

iyi adam, yatalak. Okumuþ adam hem de, dolu kitaplarý

var. Annesi beni çok seviyor, kýzýný bana vermek ister.

Senin neyine gerek? Sen yap aramýzý, üst yanýna karýþma!

Cemile'yi bir düþüncedir almýþtý. Yapmaya yapardý

ama, Halime'nin annesini gayet iyi biliyordu. Bir tuzcuda

çuval tamir iþinde çalýþan Zeynep haným, kýrkýnda, kalýn

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

bacaklý, sürmeli, rastýklý bir kadýndý. Abisiyle niçin konuþtuðunu,

ona niçin yüz verdiðini, maksadýnýn ne olduðunu

tahmin etmiþti. Yanýndaki pencereden dýþarlara baktý. Ortalýk

günlük güneþlikti.

Sadri:

- Oldu mu? dedi.

Cemile içini çekerek:

- Bana göre hava hoþ.. cevabýný verdi.

XXÝ

Para günü sabahtan itibaren iþçi mahallesi sinirli bir

halde, fabrikadan gelecek haberlere kulak vermiþ, bekliyordu.

Ne çamaþýr yýkanýyor, ne çocuklarýn baþlarý sabunlanýyor,

ne de yarý karanlýk izbelerde birtakým iþlerle uðraþýlýyordu.

Bekleniyordu, fabrikadan gelecek, gelmesi gerekli bir

haber bekleniyordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýzzet usta:

- Arkadaþlar, demiþti, kardeþler, demiþti, Aðayla ustalarýn

dalaveresine alet olmayýn!

Ama kimsenin dinlediði yoktu.

- Artik yeter! deniyordu. Býçak kemiðe dayandý, illallah!

- Ne istediðinizi iyice tayin ettiniz mi?

- Ettik. Ýtalyan defolup gitmeli!

- Ýtalyan'ýn suçu yoksa ya?

- Var veya yok. Madem ki onun gelmesi iþimize

sekte verdi, þu halde basýp gitsin, yahut da Numan Bey

aðýr bassýn, Ýtalyan'ýn düzenini bozanlarýn kökünü fabrikadan

kazýsýn. Her iki þekle de razýyýz. Ýtalyan gelmeden

önceki kazançlarýmýza kavuþuruz hiç olmazsa!

- Ýtalyan gelmeden evvelki kazançlarýnýzdan memnun

muydunuz?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- O da ayrý mesele.

Onun için mahalle, dakikadan dakikaya artan bir sinirlilik

içinde bekliyordu.

Fabrika da ayný sinirlilik içindeydi. Kapýlar sýmsýký

kapanmýþ, kadýn, erkek çocuk iþçiler, para daðýtýlan meydanlýðý

doldurmuþlardý. Siyah göðüslük, beyaz baþörtü

kalabalýðý halindeki kýzlarla kadýnlar bir kenardaydýlar.

Birbirlerine sokulmuþlardý. Büyüyen gözlerinde endiþe, nefes

almaktan korkuyorlardý. Mavi tulumlarý pamuk tozu

içinde dokumacýlarsa en ön sýradaydýlar. Çatýk kaþlarý.

asýk yüzleriyle, azgýn bir homurtu halinde bekliyorlardý.

Bekliyorlardý ama, beklemenin de bir haddi vardý.

Upuzun, kupkuru Arnavut Ömer:

- Saat dörde geliyor!

Diye homurdandý.

Herkes sesin geldiði yöne baktý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Daha ne zamana kadar bekliyeceklerdi? Eskiden saat

üç dedi mi paralar daðýlmýþ olurdu. Herkesin iþi, gücü,

çoluðu-çocuðu vardý.

Dokumacý Camgöz Sadýk:

- Daha ne kadar bekliyeceðiz Allahsýz oðlu Allahsýzlar!

Diye baðýrdý. Ýplikhaneyle dokumalarýn önündeki meydanlýðý

dolduran iþçi kalabalýðý, durgun suya atýlan bir

taþ gibi dalgalandý. Huysuzluk arttý. Küfürler yükseldi...

Sabýrsýzlýðýn öfkeli bir uðultu haline geldi bir sýra, meydanlýða

açýlan iplik ambarýnýn kapýsýnda para zarflarýný

taþýyan arabalar göründü.

Ýþçiler:

- Hele þükür! dediler.

Birisi:

- Ne þükrediyorsunuz? diye baðýrdý, þükre zaman

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

var daha!..

- Öyle ya, zarflarýn içinden ne çýkacak bakalým, ayý

mý, kurt mu?

Arabalar yerlerine yerleþtirildi. Kapaklar açýldý, bordrolar

yayýldý ve baþlandý. Üç katip iþçilerin numaralarýný

okuyor, numarasý okunan iþçi, elindeki kartla gidiyor, bordroyu

imzaladýktan sonra, içinde onbeþ günlük kazancý

bulunan mavi zarfý alýp kenara çekiliyordu.

Zarflar merakla açýlýyor, paralar avuçlara dökülüp,

öfkeyle sayýlýyordu. Ýtalyan gelmeden önceki kazançtan

çok düþük olduðu görülünce, yüzler büsbütün asýlýyor,

sinirler gerildikçe geriliyordu.

Paralar teker teker sayýldýktan sonra, gruplar peydahlandý.

Üçer, beþer kiþilik gruplar birleþip, sekizer, onar

kiþilik gruplar; yirmiþer, otuzar kiþilik gruplar haline geliyor,

öfkeden zehir zemberek bir kalabalýk gittikçe büyüyüp geniþliyordu.

Bir saat içinde tekmil paralar daðýtýlmýþ, arabalarýn

sandýk kapaklarý kapatýlmýþ, bordrolar dürülüp katlanmýþ,

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

gidilmeðe hazýrlanýlmýþtý. Hazýrlanýlmýþtý ama, ellerindeki

mavi zarflarla iþçiler geçit vermiyordu ki...

Katiplerden birisi:

- Müsaade edin de geçelim! dedi.

Kimse týnmadý.

Bir baþka katip:

- Ne bekliyorsunuz arkadaþlar? diye sordu.

Baþta Camgöz Sadýk'la arkadaþlarýnýn bulunduðu iþçi

kalabalýðý katiplerin etrafýný alýverdi.

- Ne mi bekliyoruz? Ne beklediðimizi çakmýyor musunuz?

- Bizim ne suçumuz var arkadaþlar, biz de sizin gibi...

- Evet!

- Ücretliyiz..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Öyleyse ne beklediðimizi ne soruyorsunuz? Basýn

gidin!..

Katipler adamakýllý sersemlemiþlerdi. Arabalardan birisine

kuvvetli bir tekme atan bir iþçi:

- Basýn ulan burdan züppeler, diye baðýrdý, basýn

hadi!

Katiplerden birisi fýrladý. Muhasebeye koþtu. Muhasebeciye

durumu nefes nefese anlattý, dokumacýlarýn müthiþ

gözlerinden bahsetti. Telaþlanan muhasebeci de umum

müdür Salamon'un yanýna gitti, katipten duyduklarýný bir

çýrpýda anlattý.

Uzun boylu, iri yarý Salamon, dudaðýný yiyerek muhasebeciyi

dinledikten sonra, Kadir Aðanýn odasýna geçti.

Kadir Aða, elleri arkasýnda, kaba tüylü Ýsparta halýsýnýn

üzerinde aðýr aðýr dolaþýyor, kapýnýn yanýnda dikilmiþ

duran dokuma ustasýnýn anlattýklarýný dinliyordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Salamon içeri girince dokuma ustasý sustu.

Kadir Aða:

- Ne var? diye sordu.

Salamon:

- Ýþçiler galeyan halindeymiþ efendimiz! dedi.

Hiçbir þeyden haberi yokmuþ gibi davranan Kadir Aða:

- Niye? diye sordu.

Dokuma ustasýna þöyle bir bakan Salamon:

- Malum meseleler efendimiz, dedi, biliyorsunuz.

Kadir Aða cevap vermedi. Köþeden köþeye gidip gelmesine

devam etti. Sinirli blr memnunluk içindeydi.

Neden sonra:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Bana iþçi mümessilini çaðýr, emrini verdi.

Umum müdür dýþarý çýktý.

Dokuma ustasýna dönen Kadir Aða:

- Sen de ortalarda görünme, evine git! dedi.

...

Ýþçilerin öfkesi anbean artmaktaydý. Uðultunun gürültü

halini aldýðý bir an, para sandýklarýndan birini çekip

üstüne sýçrayan Camgöz:

- Arkadaþlar! diye baðýrdý, elinize geçen paradan

memnun musunuz?

Baþta Camgöz Sadýk grubu olmak üzere, iþçiler:

- Deðiliz! diye gürlediler.

- Bu gavur gelmeden önce aldýðýnýz paradan bir þikayetiniz

var mýydý?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Yoktu. Gül gibi geçiniyorduk!

- O yokken fabrikanýn iþleri geri mi kalýyordu?

- Ne münasebet? Ýþlerimiz saat gibiydi...

Peki bu gavura ne lüzum var öyleyse?

- Lüzum yok. Cehennem olup gitsin!..

- Onun da, onu baþýmýza çýkaranýn da Allah belasýný

versin!

- Ýstemiyoruz, bu kabuklu gavuru istemiyoruz!

Ortalýkta milyonluk kilovatlarýn nabzý atýyordu.

Camgöz Sadýk:

- Öyleyse daha ne duruyorsunuz?

Diye, Ýtalyan'ýn odasýný parmaðýyla iþaret edince, meydan

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

karýþtý. Gözü dönen, zangýr zangýr titreyen kalabalýk,

dokumahane kapýsýndan içeri aktý. Uðultu, çýðlýklar,

küfürler yükseldi. Dokuma tezgahlarýnýn mekikleri, ele geçirilen

birtakým demirler, tahta parçalarýyle Ýtalyan mühendisin

saðlam duvarlý odasýna yüklenildi.

Elinde para zarfýyla Cemile bir kenarda, sapsarý, titriyordu.

Ne yapacaðýný þaþýrmýþtý. Aðabeysini arandý, göremedi.

- Aðabey! diye baðýrdý.

Dokumahane kapýsýna koþtu. Ýçerisi ana baba günüydü.

- Aðabey!!

Ýþçiler birbirine girmiþti. Yerlere yuvarlananlar, eli yüzü

kan içinde, çýlgýnca koþuþanlar..

- Aðabeyciðim!

Hüngür hüngür aðlamaða baþladý. Birdenbire aklýna

babasý geldi. Uçan baþörtüsüne aldýrýþ etmeden, eve koþtu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Amele Kapýsý sýmsýký kapalýydý. Kapýyý yumruklamaya

baþladý.

- Açýn, açýn kapýyý!

Boþnak kapýcý:

- Ne olacak? diye sordu. Nereye gideceksin?

- Eve gideceðim, aç kapýyý!

- Açamam, yasak!

- Aç diyorum sana!

Kapýcý ürktü, kapýyý açtý, Cemile dýþarý fýrladý.

XXÝÝ

Ýhtiyar Malik'le ihtiyar Muy oda kapýsý önüne çömelmiþlerdi.

Cemile'nin avludan içeri çýlgýn gibi girdiðini görünce fýrladýlar.

Cemile bar bar baðýrýyordu:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Koþ baba, koþ koþ koþ!

Ýhtiyar Malik kýzýný kollarý arasýna aldý.

- Ne var?

- Fabrikada kan gövdeyi götürüyor!

- Aðabeyin nerde?

- Bilmiyorum!

- Nasýl bilmezsin?

- Bilmiyorum iþte, aradým, bulamadým.

- O da içlerinde miydi?

- Bilmiyorum. Su, biraz su!

Oracýða çömeliverdi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýhtiyar Malik'in kafasýnda bir þeyler oldu. Yanýbaþýnda

dikilmekte olan eski silah arkadaþýna baktý, bakýþtýlar.

Ýhtiyar Malik'in gözleri dönmüþtü. Artýk ne kýzý, ne de dünya.

Aklýnda Sadri, yalnýz o.

Alt eve girdi, saðlam bir odunla çýktý.

- Öldük mü biz Muy?

Muy öfkeyle, Boþnakça:

- Hayýr, dedi, ölmedik Malik!

Cemile'nin getirdiði haber, sabahtan beri beklenen

kötü haberdi, ulaþmýþtý. Ýþçi mahallesi þöyle bir sarsýldý.

Tehlikede olduklarý hissedilen evlatlar, sevgililer için alt

evlere dalýndý, odunlar, tahta parçalarý, taþlarla çýkýlýp

ihtiyar Malik'le, Muy'un peþinde, yan yatmýþ, baðdaþ kurmuþ,

diz çökmüþ kerpiç ve ahþap kalabalýðýnýn dar, eðribüðrü

sokaklarýna düþüldü. Ýhtiyar Malik'le, Muy'un peþinde

tekmil bir mahalle.. Karný burnunda gebe kadýnlar,

yalýnayak çocuklar, romatizmalý, buruþ buruþ ihtiyarlarýn

sokak ve sokakta büyüyen kalabalýðý fabrikaya akýyordu..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Bir ara önlerine Ýzzet usta çýktý. Seli durduracaðýný

umarak ihtiyar dostunun odun tutan havadaki kolunu yakalamak

istedi. Ama artýk bu kol yetmiþlik bir ihtiyarýn

zayýf kolu deðildi.

- Çekil Ýzzet!

Çarptý, devirdi. Sonra yüz elli metrelik mesafe hýzla

geçilip fabrikanýn demir kapýsýna yüklenildi. Elindeki odunu

kapýya vuran ihtiyar Malik:

- Oðlumu verin! diye baðýrdý, Sadri'mi verin!

Arkadan:

- Oðullarýmýzý, kocalarýmýzý, evlatlarýmýzý!!!

Sesleri yükseldi.

XXÝÝÝ

Cemile hafif bir baygýnlýktan sonra kendine gelmiþ,

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

kalkmýþtý, içeri girdi, bir bardak su içip çýktý, örtüsünü

arandý. Tam bu sýrada avlu kapýsýnda Ýzzet usta belirmiþti.

Üstü baþý çamur içindeydi.

Cemile koþtu.

- Noldu Ýzzet abi?

Ýzzet usta cevap vermedi, baþýný esefle salladý.

- Noldu? Düþtünüz mü?

- Düþmedim, düþürüldüm...

Aðlýyacak gibiydi. Durumu kýsaca anlattýktan sonra:

- Yazýk, dedi, çok yazýk oluyor.. (Ve mýrýldandý) Ne

çabuk aldanýveriyorlar!

Odasýna yürüdü.

Cemile tekrar örtüsünü arandý. Fabrikaya gidip babasýný

filan bulmaya niyetleniyordu ki, yaþlý iki hanýmefendinin

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

avlu kapýsýnda dikildiklerini gördü, þaþtý. Bu kadar

iyi giyinmiþ insanlarýn bu mahallede iþi neydi?

Kadýnlar eteklerini tuta tuta, iskarpinlerinin uçlarýna

basa basa, yüzlerini ekþite ekþite avluya girdiler. Cemile

ne yapmasý gerektiðini kestiremiyordu. Karþýdan karþýya

bir müddet bakýþtýktan sonra, iki kadýndan þiþmaný:

- Ýnsan görmedin mi kýzým? dedi, ne bakýyorsun öyle

yaban yaban.. Gelsene!

Cemile koþtu.

- Ne bakýyorsun yaban yaban? Ýnsan görmedin mi?

- Buyurun efendim...

- Ne olmuþ bu mahalleye böyle? Evler, sokaklar

bomboþ. Hiç kimseler yok..

- Birisini mi aradýnýz efendim?

- Elbette birisini aradýk. Bu pis sokaklara hevesli

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

deðiliz ya!

- Kimi aradýnýz?

- Cemile diye bir iþçi kýz varmýþ buralarda.

Kulak memelerine kadar kýzaran Cemile her þeyi anlamýþtý.

- Benim efendim!

Baþýný eðdi. Sonra sevinçle parlýyan gözlerini kadýnlara

kaldýrdý:

- Buyurun, dedi, buyurun efendim!

Odaya koþtu. Merdiveni bir solukta çýktý. Civisinden

düþmüþ entarisini yerden aldý, astý, perdeleri düzeltti. Gene

bir solukta merdiveni inip dýþarý çýktý.

- Buyurun efendim, babamlar þimdi gelirler, buyurun!

Kadýnlar etrafa küçümsiyerek bakýnýyorlardý. Bu bakýþlar

Cemile'yi þaþýrtmýþtý. Ýzzet ustanýn odasýna koþtu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ýzzet aðabey!

Dedi. Göðsü heyecanla inip inip kalkýyordu.

- Efendim?

- Bak, kimler geldi!

- Kim?

- Onlar iþte...

- Onlar kim evladým?

- Büyük annesi, onun... Nolur biraz geliver..

Her þeyi kavrýyan Ýzzet usta güldü.

- Ne o? dedi, ne var? Noluyorsun bu heyecan ne?

Buyur etsene gidip!

- Sen de geleceksin deðil mi Ýzzet aðabey?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Geleceðim, geleceðim.. Buyur et, hadi.

Cemile neredeyse bayýlacaktý. Kadýnlarýn yanýna doðru

yürüdü, durdu.

- Buyurun efendim!

Kadýnlar hala, sadece bakýyorlardý. Necati'nin babaannesi

olan þiþmaný, yanýndaki uzun, zayýf komþusuna

usullacýk sordu:

- Nasýl?

Beriki dudak büktü:

- Fena deðil ama...

- Çok fakir insanlar deðil mi?

- Çok...

- Þu avluya bakýn, þu odalara, kir pas içinde.. Böyle

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

yerlerde büyüyen bir kýz...

- Ya bu koku? Burnum düþecek ayol!

- Deli oðlan. Beni yerlere geçirmek için elinden geleni yapýyor!

Ýzzet usta çamurlu üst baþýný deðiþtirmiþti, dýþarý çýktý.

Kadýnlarýn yanýna gitti.

- Buyurun efendim, dedi, niçin buyurmuyorsunuz?

Ýki kadýn gene eteklerini tuta tuta, iskarpinlerinin uçlarýna

basa basa, yüzlerini ekþite ekþite avluyu geçtiler.

Cemile'lerin oda kapýsý önünde durdular. Ýleriyi adeta koklýyarak

gözden geçirdiler.

Cemile merdiven baþýnda bekliyordu. Yanaklarý al aldý.

Gözlerini indirmiþti. Birdenbire eðri parmaklarýna gözü

iliþti, telaþlandý. Onlarý göstermemek için kollarýný yanlara

sarkýttý, gözlerini kaldýrdý. Ýhtiyar kadýnýn ela gözleriyle

karþýlaþýnca sýkýntýsý arttý, þaþýrdý, gülümsedi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Yukarý buyurun efendim!

Ýhtiyar kadýn:

- Senin kimsen yok mu? diye sordu.

- Var efendim.

Ýzzet usta:

- Babasý var, dedi, aðabeysi var...

- Siz nesi oluyorsunuz?

- Ben mi? Komþusu.

- Sade komþusu mu?

- Evet.

- Akraba filan deðilsiniz yani?

- Hayýr..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- O halde bizi yalnýz býrakýn da kendi aramýzda konuþalým.

Ýzzet usta çekilirken, Cemile yerlere geçti.

Ýhtiyar kadýn:

- Senin büyüklerinde hiç mi düþünce yok? dedi, kýz

çocuk evde yalnýz býrakýlýr mý?

Cemile cevap vermedi.

- Büyüklerin seni her zaman böyle yalnýz mý býrakýrlar?

- Hayýr, efendim, býrakmazlar..

- Býrakmazlar da nerdeler ya?

- Fabrikadalar efendim..

- Baban da mý çalýþýyor?

- Hayýr efendim, çalýþmýyor. Ýhtiyar o..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Hiçbir iþ yapmaz mý?

- Tuhaf þey. Sen çalýþýrsýn, baban yer öyle mi?

- Aðabeyim de çalýþýr efendim.

- Baban da?

- Babam da yemeðimizi piþirir..

- Annen yok mu?

- Yok efendim..

- Ne oldu?

- Ölmüþ. Memleketten geldikten sonra ölmüþ. Ben

altý yaþýmdaymýþým...

- Koskoca kýzmýþsýn. Öldüðünü bilmiyor musun?

- Bilmiyorum efendim.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Necati'nin babaannesi yanýndaki komþusuna döndü:

- Beþ yaþýndaydým, dedi kafir Moskofun bizim memlekete

girdiðinde. Bugün gibi hatýrlarým.. dedemi, dayýlarýmý

alýp götürdüler. Biz de ablamla nur içinde yatsýn,

korktuk, el ele tutuþtuk, kaçtýktý. Bugün gibi hatýrlarým.

Hatta o kadara kadar ki, yolda uzun, sarý býyýklý bir kafir

yolumuzu kesti, bizi sevdi, para verdi.. (Cemile'ye) Ya,

böyle iþte. Sense altý yaþýndaymýþsýn...

Cemile:

- Öldüðünü bizden gizlediler.. dedi. Hastaydý. Karagöl'e

gönderdi babam.. Biz orada sanýyorduk, meðer

ölmüþ. Çok sonra haberimiz oldu..

Cemile'nin gözleri dolmuþtu. Baþýný çevirip koluyla

sildi.

- Hastalýðý neymiþ?

- Ciðerlerinden hastaydý efendim..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Allah sen gösterme Yarabbi.. Teverrüm yani?

- ...?

Ýki kadýn bakýþtýlar. Sonra odayý, odanýn duvarlarýný,

döþemeleri filan gözden geçirdiler.

Cemile tekrar:

- Ýçeri buyursanýza efendim! dedi.

Kadýnlar istemiye istemiye girdiler. Ýðrenip küçümsiyerek

merdiveni çýktýlar. Ýhtiyar Malik'in geceleri Sadri'yle

birlikte yattýðý, gündüzleri minder vazifesini gören

döþeðe oturdular.

Cemile el öptü. Aklýna kahve piþirmek gelince, aþaðý

indi. Öyle heyecanlýydý ki, aþaðý niçin indiðini unutuverdi.

Dudaðýný yiyerek düþünmeðe baþladý. Aþaðý, bir

þey için inmiþti. Ama þu parmaklarý.. Acaba görmüþler

miydi? Ya gördüler de beðenmedilerse?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Aþaðýya kahve piþirmek için indiðini hatýrlayýnca geç

kalmýþ blr huzursuzlukla, davrandý. Cezveyi çivisinden aldý.

Acaba parmaklarýný görmüþler miydi? Herhalde görmemiþlerdi.

Görseler o parmaklarýn niçin eðri eðri öyle

kýzým, diye sorarlardý. Amma da tuhaf kadýndý. Zavallý

Ýzzet usta.. Oysa, Ýzzet usta ne iyi insandý!

Tekrar aklýna kahve geldi. Geldi ama, kahve nasýl piþerdi?

Kafasýný bir türlü toparlýyamýyordu. Cezveye su

koydu. Kibriti bulamadý bu sefer de.. Hay aksi þeytan...

Yalnýz kibrit deðil, þekerle kahve kavanozu da yukarýdaydý,

çalar saatin bulunduðu rafta.

Yukarý fýrladý.

Kadýnlar Cemile'yi göz hapsine alýverdiler. Kýz rafa

uzanýnca, yukarý kalkan eteði altýndaki bacaklarýna baktýlar,

biraz ince buldular. Topuklarý da beðenmediler. Ya

ayak parmaklarý?

Tertemiz, ama biraz kaba ve büyük ayaklar önlerinden

geçip merdivende kayboluncaya kadar baktýlar.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Merhum yüzbaþý hanýmý:

- Yüzü fena deðil..

Öteki:

- Kafi mi? Yüz güzelliði kafi mi?

- Deðil ama.. Gençlik.. cahillik iþte..

- Aaah ah! Yüreðimden kanlar gidiyor kanlar... Öyle

bir babanýn evladý...

- Doðru.. Benimki de bir baþka türlüsü deðil mi?

- Ama seninki gidip de bir iþçi kýzýna gönül indirmedi...

- Evet, evet ama... Kýsmet, alýn yazýsý...

Cemile kahveleri tam verirken, babasý, aðabeysi, ihtiyar

Muy, katip Necati avlu kapýsýndan giriyorlardý. Fabrikanýn

demir kapýsýndan oðlunu isteyen ihtiyar Malik'in

karþýsýna katip Necati çýkmýþ, fýrsatý kaçýrmýyarak, gitmiþ

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Sadri'yi bulup getirmiþti. Ýhtiyar Malik bu Necati'nin

kim, ne, neci olduðunun farkýnda deðildi. Fabrikadan beri

konuþa konuþa geldikleri halde hala Necati'nin farkýnda

deðildi. Avlu kapýsýndan girince birdenbire farkýna vararak

durdu. Hayretle baktý. Bu da kimdi? Kendileriyle niçin

gelmiþti? Hala niçin ayrýlýp gitmiyordu?

Ýhtiyar arkadaþý Muy'la bakýþtýlar. Evet... Kimdi bu?

Ne istiyordu?.

Tam bu sýrada Cemile koþarak geldi.

- Geldiler! dedi.

Ýhtiyar adam þaþtý.

- Kim geldi?

- Onlar iþte!

Necati:

- Babaannemler mi?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Cemile:

- Evet! dedi.

Babasýnýn kýllý, kocaman elini yakalýyan Cemile öptü.

Sadri:

- Damadýn! dedi.

Cemile babasýna az daha sokuldu ve babasýnýn koluna

sýkýca sarýldý. Ama bu kol artýk o eski kol deðildi. Ýzzet

ustayý bir itiþte deviren Ýhtiyar Mallk'te bir gevþeme,

bir çözülme oldu. Sanki kolu, kanadý kýrýlmýþtý.

Ýhtiyar Muy'un:

- Oh, oh, oh.. Allah Mes'ut bahtiyar etsin. Ne mutlu sana!

Dediðini duymadý. Dimdik, kaskatýydý. Kýmýldamýyordu.

Kolunu sanki tamamen Cemile'ye terketmiþti. Bakýyor,

bomboþ gözlerle bakýyor, odaya, odadakilere sadece bakýyordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Haydi gidelim baba!

Duymadý. Yüreði yanýyordu. Demek.. Demek bu gelenler...

Demek Cemkasýný, sevgili Cemkasýný alýp götüreceklerdi?

Birdenbire bir depreþme oldu içinde, bir kabarma.

Sonra boþandý. Cemile de babasýna sarýlmýþ, hýçkýrýyordu.

Baba kýz bir zaman aðlaþtýlar.

Sadri:

- Ayýp, vallahi çok ayýp! dedi.

Tecrübeli Muy:

- Býrak, diye Sadri'yi çekti, elleme!

Sonra her þey eski halini aldý. Ýhtiyar Malik gözlerini

ceketinin yamalý koluyla sildi. Elini Sadri'ye uzattý. Sadri

babasýný odaya taraf çekti. Ýçerdekileri görüveren ihtiyar

Malik, koskoca adam, utandý, birdenbire bir çocuk

halini alýverdi. Ýçeri girmekten çekiniyordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Sadri:

- Ayýp baba! dedi. Çok ayýp ediyorsun. Gir, gir yahu!

- Çocuk gibisin... Gir hadi be!

Muy:

- Gir, dedi, gir Malik!

Malik döndü, Muy'a baktý:

- Sen de gel! dedi.

Hep birlikte girdiler. Ýhtiyar Malik titriyordu. Merdiveni

ürkek ürkek çýktý. Titreyen sesi bozuk Türkçesiyle

mýrýldandý:

- Hoþ geldiniz!

Kadýnlarýn tuhaf bakýþlarýndan rahatsýz olarak suçlu,

masum, dizüstü oturdu, avuçlarýný iki bacaðý üstüne koydu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Sadri'yle Muy da, biri bir yanýna, öteki öbür yanýna,

týpký onun gibi oturdular.

Musa'nýn karýsýyla Güllü avluya girdikleri sýra Cemile

oda kapýsýnýn yanýna sinmiþ, babasiyle ötekilerin ne konuþtuklarýný

iþitmeðe çalýþýyordu. Onlarý görünce koþtu:

- ...tabancayý aðzýna dayamýþ Kadir Aðam. Vuracakmýþ

da elinden zor almýþlar!

Cemile:

- Kim kýz?

- Numan Bey.

- Demek aðzýna dayamýþ tabancayý? Ne zaman?

- Haberin yok mu?

- Yoook...

- Ohooo.. Neler oldu da neler. Numan Bey otomofiliyle

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

bir geldi. Kadir Aðadýr sýçan deliði aradý saklanacak.

Görenler anlatýyor, herif tabancasýný çekmiþ odaya

girmiþ. Kadir'in tebdili þaþmýþ. Kýrmýzý kasasýnýn yanýna

kýsýlmýþ. Numan Bey demiþ ki: Bütün bunlar senin baþýnýn

altýndan çýktý namussuz. Geberteyim mi seni?

- Sonra?

- Sonra, elinden zorla almýþlar. Yoksa vuracakmýþ.

Çok yalvarmýþ. Numan Beyin eline ayaðýna düþmüþ. Þimdi

fabrikanýn önünü görme. Numan Bey dokuma ustasýný,

Camgözü mamgözü tuttu tuttu attý.

- Sahi mi? Demek hepsini attý?

- Hepsini.

- Ýtalyan'a bir þey yapabildiler mi?

- Yapamadýlar. Polisler sardý fabrikayý. Lakin herif

kurt. O kadar insan odasýna yüklendiði halde kapýyý kýramadýlar.

Kafir, öyle saðlam yaptýrmýþ ki odasýnýn kapýsýný.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Yalnýz kaldýklarý bir ara Cemile sevinçle haberi verdi:

- Geldiler ha Güllü!

Güllü hala fabrikanýn uðultusu içindeydi, duymadý

bile. Cemile tekrarlayýnca dikkat etti:

- Geldiler mi? Kim?

- Babaannesi!

- Sahi mi? Ne zaman?

- Demin.

- Ýçerdeler mi?

- Ýçerdeler.

- Sahi mi kýz? Gidip bakayým hele..

Çýplak ayaklarýnda takunya kapýyý itip girdi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Hoþ geldiniz!

Þiþman haným cigara içiyordu. Güllü'ye þöyle bir baktý,

aldýrýþ etmedi. Güllü'nün tepesi attý. Ne büyüklüktü bu?

Selam bir tanrý selamý. Ne diye almamýþlardý sanki?

Takunyalarýný merdivenin altbaþýnda býrakýp yukarý

çýktý.

Kadýnlar konuþmayý kesmiþ, Güllü'ye bakýyorlardý. Ne

bakýyorlardý yani? Adam görmemiþler miydi?

- Konuþmanýzý niye kestiniz?

Þiþman hanýmýn da tepesi attý:

- Siz kimsiniz ki konuþmamýza karýþýyorsunuz?

Ýhtiyar Malik Boþnakça:

- Ters bir laf etme, dedi.

Dedi ama, Güllü de alýnmýþtý. Þiþman hanýmý cevapladý:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Allahýn kulu!

- Anladýk Allahýn kulu olduðunu. Kýzýn akrabasý makrabasý

mýsýn?

- Eh iþte, öyle sayýlýrým.

- Akrabasý deðilsen...

- Ee.. Dýþarý mý çýkayým?

- Ayol sen ne biçim kadýnsýn?

Güllü kalktý. Merdiveni inmeden önce:

- Sizler gibi kadýn, dedi. Elli, kollu, ayaklý bir beni

beþer!

Takunyalarýný ayaðýna geçirip çýktý.

Avlu halký Cemile'nin etrafýný almýþtý. Güllü yanlarýna

yaklaþýnca konuþmayý kestiler.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Güllü:

- O þiþman karý kaynanan mý kýz? dedi.

Cemile baþýný salladýysa da hemen düzeltti:

- Kaynanam deðil, kaynanamýn kaynanasý.

- Çok çalýmlý kadýn, çekeceðin var!

- Niye?

Bir çýrpýda anlattý.

Cemile:

- Bana ne ondan?

Bir ihtiyar kadýn:

- Hiç, dedi. Ona oðlan lazým.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Konuþma birden umumi bir hal alýverdi:

- Lazým ki lazým.

- Öyle mi kýz, Cemile, bizi düðüne çaðýracak mýsýn?

- Çaðýrmaz olur mu?

- Cemile iyi kýzdýr, çaðýrýr.

Karakýz bir kenarda, konuþulanlara kulak vermiþ, sinirli

sinirli sakýz çiðniyordu. Cemile'ye hýnçla baktý. Kafasýnda

üç tane onluk... Neye yarardý. Camgöz'le ötekileri

iþten atmýþlardý. Kimbilir belki de canýnýn derdine düþer,

Deveci Halil'in iþine boþverirdi.

Sýkýntýyla kapýya gitti. Ýçeriyi gözetliyen kadýnlarýn

arasýna karýþtý.

Ýçerdekiler konuþacaklarýný konuþmuþ, çýkýyorlardý.

Karakýz hanýmefendilere hýrsla baktý. Þiþmaný Cemile'nin

yanýna durmuþtu. Cemile þiþman hanýmýn elini aldý, öptü.

Sonra ötekinin.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Þiþman:

- Artýk benim kýzým oldun, dedi. Bundan sonra fabrika

mabrika yok!

Cemile kýpkýrmýzý kesildi.

Ýki kadýn geldikleri gibi, eteklerini tuta tuta, iskarpinlerinin

uçlarýna basa basa avlu kapýsýna yürüdüler. Necati de

peþlerinden gitti. Cemile onlarý sokaðýn alt baþýna

kadar yolcu edip döndükten sonra kapýda durdu.

Etrafý gene hemen alýndý.

Güllü:

- Fabrika mabrika yok, dedi, sonra? Ne yapacaksýn kýz?

Bir baþka iþçi kadýn:

- Ne yapacak, hiç, dedi. Madem çalýþmasýný istemiyorlar,

aylýk verirler, çalýþmaz. Öyle deðil mi Cemile?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Cemile ne diyeceðini bilemiyordu. Kapýnýn aralýðýndan

içeriye usullacýk göz attý: Babasý pencerenin önünde

baðdaþ kurmuþ dýþarýya bakýyordu. Ýhtiyar Muy'sa

herhalde teselli etmekteydi.

Birden Sadri, dýþarý çýktý. Kapý önünde sinirli sinirli

dikildi. Gözü Karakýz'a iliþince siniri arttý. Kýzkardeþine:

- Babanýn yanýna git! dedi.

Cemile yavaþça içeri girdi, merdivenleri kedi sessizliðiyle

çýktý, babasýnýn dizi dibine oturdu.

Ýhtiyar Muy gülümseyerek bakýyordu.

Kolunu babasýnýn omuzuna koydu peþin, sonra baþýný

göðsüne dayadý. Bütün bunlardan habersiz davranan ihtiyar

Malik, dýþarlarý seyre devam etti.

Dýþarda ortalýk yavaþ yavaþ kararýyor, çamurlu sokaklar

yýkýk duvarlarla çevrili kerpiç evler ve karanlýk yüzü

bir deniz gibi kýrýþan kocaman göl, boylu boyunca yatýyordu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ortalýk iyice kararýncaya kadar uzun uzun oturdular.

Ýhtiyar Malik dargýn gibiydi. Birdenbire ihtiyarlamýþtý

sanki. Cemile'sine söz kesmiþlerdi. Bu evden çýkýp gidecek,

baþkalarýnýn olacaktý.

Islak kirpiklerini göstermemek için kalkmadan önce

kýzýný hafifçe itti:

- Lambayý yak!

Cemile yavaþça kalktý.

XXÝV

Numan Þerif Beyin kýrmýzý hususisini pencereden gören

Kadir Aða, lacivert beresiyle koþtu, beyi kapýda karþýladý.

Aðzýna tabanca dayandýðý günden sonra öylesine

köpekleþmiþ, öylesine yumuþamýþtý ki.

Kalýn, kýrçýl kaþlarýyla Numan Þerif Bey'se, ortaðýna

bakmadan odaya girdi. Fötr þapkasýný, bastonunu filan

askýya astý. Fabrika iþlerini kontrola giderken giydiði beyaz

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

gömleði askýdan aldý. Giyecekti. Kadir Aða almak

istedi. Numan Bey vermedi. Riyakar ortaðýndan iðreniyordu.

Kadir Aða dayattý:

- Ver Loman bey, tutim. Cenabý Allah bile kulunun

ayýbýný yüzüne vurmazmýþ!

Numan Bey cevap vermedi. Gömleðini kendi kendine

giydi. Sonra geçti ceviz masaya oturdu. Masanýn üzerinde

duran imalat raporlarýný tetkik etti. Ýplik, bez imalatý

iyice düþmüþtü. Ortaðýna nefretle baktý. Tükürür gibi:

- Bir haftadýr imalat düþebileceði kadar düþtü sayende, dedi.

Kadir Aða iri taneli siyah tesbihini çýkarmýþ, gözlerini

suçlu suçlu indirmiþti. Oturduðu koltukta sinerek ortaðýna

bakýyor, gözgöze gelmemek içinse hemen yere indiriyordu

bakýþlarýný.

Numan Bey bir ara gene tok tok konuþtu:

- Daha da kimbilir ne kadar düþecek. Neyse, verilmiþ

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

sadakan varmýþ. Yoksa...

Kadir Aðanýn gözleri yerden kalktý, ortaðýnýn iri siyah

gözleriyle karþýlaþtý:

- ...cartayý çekmiþtin çoktan!

Zile bastý. Ýçeri giren odacýya:

- Bana umum müdürü çaðýr, dedi.

Az sonra uzun boyu, geniþ omuzlariyle umum müdür

Salamon içeri girdi. Beyefendiyi yere kadar eðilerek

selamladý.

Numan bey sertçe sordu:

- Ýlanlarý gazetelere gönderdin mi?

Salamon hemen cevap veremedi. Tereddütle bakýyordu.

- Ne bakýyorsun?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Hiç efendimiz.

- Niçin cevap vermiyorsun?

Salamon yutkunarak sokuldu:

- Þeyy...

Gözleri Kadir Aðaya gitti. Ondan imdat bekliyordu

sanki. Oysa baþýný eðdikçe eðmiþ, tesbih çekiyor, bakamýyordu

bile...

- Cevap versene be!

- Efendimiz, Ýstanbul veya Ýzmir'den iþçi celbi kolay.

Fakat bunun doðuracaðý neticeleri tahmin etmiyor musunuz?

- Ne gibi?

- Türkiye'nin en uyanýk iþçi bölgelerinden celbedilecek

iþçiler... Onlar bizim yerli iþçilerin katlandýklarý hayat

þartlarýna tahammül ederler mi?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Nasýl?

- Her þeyden önce ücret meselesi.. Yerli iþçilerin

aldýðý parayla çalýþmazlar. Yüksek ücret isterler!

- Evet?

- Medeni ihtiyaçlar arttýkça malum ya...

- Elbette..

- Ýzmir, yahut Ýstanbul'dan gelecek iþçiler hemen

hemen bizim muhasebe servislerindekilere muaddildirler.

Gözleri açýktýr. Amirlerinin azarýna, dayaðýna filan kolay

kolay boyun eðmezler. Asýl fenasý, Ýzmir yahut Ýstanbul'dan

gelecekler gelirken, danslarý, müzikleri, banyolarý,

haftalýk temiz elbiseleriyle, filan gelecekler, bizim sakin,

durgun, kendi halinde, fazlasýný istemeyi bilmeyen

yerli iþçilerimize tesir yapacak, gözlerini açacaklar. Örnek

olacaklar bizimkilere. Çok geçmeden, malumu aliniz,

bir iþçi buhranýyla karþý karþýya geleceðiz.

- Sonu?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Tahmin edersiniz...

Numan Þerif Bey Salamon'u haklý bulmuþtu. Hýnzýr

Yahudinin sözleri doðruydu. Bunu kendisi de düþünmemiþ

deðildi ama, bir sefer ok yaydan çýkmýþ, emir vermiþti.

Sadece emir vermiþ olmasý da deðil, büyük bir kýsým

iþçiyi de iþten atmýþtý.

- Ne olursa olsun, dedi. Sen benim emrimi yerine

getir hemen. Ýþçi celbi hususundaki ilanlarý hemen þimdi

tape ettir ve yolla. Marþ!

Salamon hala tereddüt içindeydi. Kadir Aðaya baktý.

Hayýr yoktu. Baþýný önüne eðmiþ, tesbihini çekmekteydi.

Bir ara baþýný kaldýrdý. Salamon'la gözgöze geldi. Þaþaladý.

Sonra Allah! diye içini çekti.

Numan Bey tekrar boþandý:

- Ne dikiliyorsun hala?

Salamon kekeledi:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Þeyy... Birkaç gün beklesek...

- Sebep? Niçin bekliyecekmiþiz?

- Öfkeyle kalkan zararla oturur da...

- Derhal odana geç ve sana verdiðim emri harfiyen

yerine getir, haydi!

Artýk ne söylenecek söz, ne de geçirilecek vakit kalmýþtý.

Salamon yýkýlýrcasýna odadan çýktý. Kendi odasýna

geldi. Çökmüþ avurtlarýyla bir kenarda dikilen dokuma

ustasýna bakmadý bile. Masasýna geçip oturdu.

Dokuma ustasý çekinerek yaklaþtý, hiçbir þey sormadý.

Salamon:

- Ne yapsak boþ, dedi.

Dokuma ustasý endiþe içindeydi:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Boþ ha?

- Üstelik hala müthiþ de sinirli.

- Demek yanýna girmiyeyim?

- Sakýn ha!

- Bense... Eline ayaðýna kapanýrým diyordum.

- Sakýn, sakýn, sakýn..

- Kadir Aða ne diyor?

- Ne diyebilir? Süt dökmüþ kedi gibi oturuyor.

- Peki, sonu ne olacak bunun?

- Ýzmir'den, Ýstanbul'dan iþçi getirteceðiz!

Dokuma ustasý beyninden vurulmuþa döndü:

- Ýzmir'den, Ýstanbul'dan gelecek iþçi yerli iþçinin

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

düþük ücretine çalýþýr mý? Yatacak iyi yer ister, iyi yemek

ister...

- Söyledim, hepsini söyledim.

Uzun uzun bakýþtýlar. Dokuma ustasý büyük bir ümitsizlik

içindeydi. Mýrýldanmýya baþladý:

- Ah Kadir Aða ah! Bize öyle bir halt ettirdi ki, arap

sabunu temizlemez. Neme lazýmdý benim yazýnýn kabuklusuyla

tepiþmek. Ýyi, kötü, yuvarlanýp gidiyorduk.

Kurnaz Salamon göz kýrptý:

- Kadir Aða seni kollamýyor mu?

- Beni kollamakla iþ biter mi? Ýþçiler canavar gibi.

Herifler bana kandý. Bana deyince, ben de Kadir Aðaya

kandým ama, gel de iþçiye anlat. Bütün gün kahve

köþelerinde homurdanýp duruyorlar. Benim için hava hoþ..

Basar Tarsus'a, Kayseri'ye giderim. Nazilli'ye giderim.

- Niçin gitmiyorsun?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ýþçiler ne olacak?

Salamon omuz silkti:

- Ne olursa olsun. Babanýn oðlu deðiller ya!

Dokuma ustasý cevap verecek, bir þeyler söyliyecekti

ki, Numan Beyin kalýn öksürüðü. Salamon'un odasýna

geliyordu herhalde. Madem sinirliydi, gözüne görünmemesi

lazýmdý. Tam zamanýnda, muhasebeye açýlan kapýdan

çýktý. Fabrikanýn karþýsýndaki iþçi çayhanesine geldi.

Baþta yeðeni Camgöz'le öteki iþçiler, hemen etrafýný

aldýlar.

Camgöz merakla sordu:

- Ne oldu dayý?

- Þimdilik bir þey yok!

- Peki. Ne olacak?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Bilmem.

Homurtular oldu. Homurdananlarýn gözlerine endiþeyle

baktý, ürktü. Bir zamanki uysal, itirazsýz bakýþlar deðildi.

Kinle parlýyorlardý.

- Benim ne suçum var? dedi. Ben elimden geleni

yaptým.

Homurtu tekrarlandý.

Camgöz:

- Sen de mi Sadýk?

- Ne yapayým dayý? Elde yok, avuçta yok...

- Durun bakalým, gün doðmadan neler doðar...

Kalýn kemikli, sert bakýþlý bir iþçi:

- Açlýk, sefalet, ölüm doðacak! dedi.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Bir baþkasý mýrýldandý:

- Yapacaðýnýzý yaptýnýz!

Usta korkuyla döndü:

- Ben ne yaptým? Benim ne suçum var?

- Doðru. Senin ne suçun var? Suç bizim, suç bizim

gibi dangalaklarýn ki sizin gibilerin iðvasýna kapýldýk!

Koyu, korku verici bir sessizlik oldu. Dokuma ustasý

titriyordu. Bereket versin Ýstanbul'dan, Ýzmir'den gelecek

iþçilerden haberleri yok.. diye geçirdi.

Belinin ortasýndan boþanan soðuk terle çayhaneden

çýktý gitti.

XXV

Necati'yle Ýzzet usta konuþarak çayhaneye girdiler.

Bir kenara oturdular.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýzzet usta:

- Ýstanbul'dan gelecek iþçiler haberini millet senden

duymasýn, dedi.

- Niçin?

- Hem fabrika, hem de iþçiler nazarýndaki durumun

sarsýlabilir.

Ýþçiler kendilerine taraf gelmekteydiler, Ýzzet usta lafý

deðiþtirdi:

- Demek babaannen kýzý almana taraftar deðil?

- Deðil ama, onu dinleyen kim?

- Dinlemeðe mecbursun!

- Belki ama...

- E?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Aklýma ne geliyor, biliyor musun? Babaanneme

boþverip...

- Evet?

- Nikah yapmak ve pýlýmý pýrtýmý toplayýp...

- Kýzýn evine kapaðý atmak ha?

- O kadar. Aksi halde bu iþ yürümiyecek.

- Ýhtiyar ne diyor?

- Ne demiyor ki? Tereddüt içinde. Mahalle dedikodudan

çalkalanýyormuþ. Babama yazmalýymýþým... Fabrikada

çalýþan bir kýzý almaya hakkým yokmuþ. Bir de asýl

kýzdýðým, kýz fabrikadan çýksýn diyor. Ne düþüncesiz insan!

Kýz fabrikada keyfinden çalýþmýyor ki. Artýk çalýþma

dediðim andan itibaren...

- Doðru. Hiç olmazsa ayda on lira vermen lazým!.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Deðil mi ya? Veremem. Yirmidört doksanbeþ bana

bile yetmiyor. Kaldi ki...

Etrafýný almýþ sinirli iþçilerden biri:

- Usta, dedi, Ýzzet usta.. Biraz da bizi dinle. Ne olacak

þu halimiz kardaþ? Bizi yek ekmeðe muhtaç ettiler..

Bir akýl ver bize!

Ýzzet usta Dertli iþçiye döndü. Adamýn gözleri yuvalarýnda

kinle parlýyordu. Parlýyordu, acýnacak haldeydi

ama, ne gelebilirdi elinden? Elinden pek bir þeyler gelmemekle

beraber, kuru tesellinin de zamaný olmadýðýný biliyordu.

Gerçi onlarý önlemiye çalýþmýþ, yalana uymamalarýný

yalvarmýþtý ama, bunu hatýrlatmanýn da sýrasý deðildi.

Uzun uzun süreceðini bildikleri iþsizliðin verdiði ýstýrabý

açýklayan bakýþlarý, çökük avurtlarý, uzamýþ sakallarý,

kara sarý yüzleri...

Tavýndaydýlar. Neler yaptýrýlamazdý onlara! Kilitleri mi

kýramazlardý? Demir kapýlarý mý teneke gibi yýrtamaz,

omuzlarýyla apartmanlarý mý deviremezlerdi?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Bir baþkasý:

- Ýçim alýp alýp veriyor, dedi. Burnuma kan kokuyor.

Öfkemi alamadým mý aðlýyorum. Koskoca herifim heye

ama aðlýyorum gene de. Þu ellerime bak. Tüm yara.

Eve gitmek caným istemiyor. Çocuklarýn kara kara bakmasý..

Geçen gün hýrsýmdan evin kerpiç duvarlarýný yumrukladým!

Kirpikleri yavaþ yavaþ parlýyordu.

- ... ille en küçük. Þu kadar. Bir de zayýf mý sana..

Bütün gün öhö öhö öhö. Boðmaca dedi millet hastahanesindeki

doktor. Reçete verdiler, ilaç almýya param yok.

Sabahlara kadar horoz gibi ötüyor!

Ýzzet ustanýn kafasýnda tren altýnda ezilen çocuðunun

cesedinden ayrýlmýþ sarý saçlý baþý. O da böyle boðmaca

olmuþtu. Sabahlara kadar horoz gibi ötmüþtü..

Ýçini çekti.

- ...eve gitmekten korkuyorum, karýmýn, çocuklarýmýn

yüzüne bakmaktan korkuyorum usta. Baþýmý yastýða

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

koyup da yorganý tepeme çekmiyor muyum? Allah

Allaaaah... Sabaha kadar ölç biç, ölç biç...

Öfkeyle Ýzzet ustaya baktý:

- Çek vur kendini, lakin...

Ýzzet usta kýzdý:

- Ne biçim söz bu be? Ýþsiz kaldýnýz mý hemen ölmek,

öldürmek. Marifet ölmek, öldürmekte deðil, bu kötü

þartlarla mücadele etmekte!

- Nasýl?

- Nasýlý var mý? Baþka yerlerde, bir baþka iþ mesela!

- Dokuma ustasý bekleyin diyor. Bir ümit. Camgöz

yok mu Camgöz? Bekleyin diyor. Kadir Aða güya demiþ

ki, Numan Beyi yatýþtýrýrým ben. Beklesinler, tekrardan

iþe aldýrtacaðým demiþ. Kimbilir?

Necati þöyle bir baktý. Derine gömülmüþ gözleriyle

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

iþçi, baþtan ayaða sinir kesilmiþti. Kadir Aðadan filan hiç

bir medet olamýyacaðýný söyleyip son ümidini de söndürmek

istemedi. Kalktý.

Ýzzet usta:

- Gidiyor musun?

- Gidiyorum, dedi. Eyvallah.

Çayhaneden çýktý. Camgöz iskemlesini çayhanenin

beton kaldýrýmýna atmýþ, kara kara düþünüyordu. Necati'ye

gözü takýldý. Aklýna Cemile geldi. Sahi, þu mesele

ne olmuþtu? Deveci Halil neredeydi? Niçin görünmüyordu?

Ýskemlesinde doðruldu.

Deveci'yi bulsa, borç istese... Hiç de fena fikir deðildi.

Þu sýra tam da iþine yarardý hani. Borcunu ödemeye gelince...

Birden Karakýz:

- Merhaba teyze oðlu!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Merhaba bacý. Hayrola?

- Seni Halil aðam çaðýrýyor.

Camgöz'ün içinden ferahlýk, bir rüzgar gibi, geçti. Gene de:

- Ne yapacak? dedi.

- Bilmem. Acele istiyor.

- Kýz dalgasý mý?

- Bilmiyorum.

- Ben kendi canýmýn derdine düþmüþüm. O hala...

- Getmiyor musun?

Kendini naza çekmekte fayda vardý:

- Gelmiyorum.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Karakýz; iþçi mahallelerine uzanan caddenin köþesindeki

kebapçý dükkanýnda Camgöz'ü sabýrsýzlýkla bekliyen

Deveci'ye durumu haber verince, Deveci:

- Demek gelmiyor? dedi. Niye?

- Bilmem.

- Bir sebebi olmalý.

- Sebebi... Ýþsiz, sýkýntýlý. Ben kendi canýmýn derdine

düþmüþüm diyor!

Deveci iþi anladý. Herhalde parasýzdý. O da zaten bunu

haber almýþ, koþmuþ gelmiþti.

- Sen otur. Ben alýr gelirim.. dedi, hýzla uzaklaþtý.

Karakýz yalnýz kalýnca örtüsünü çýkarýp yanýndaki iskemleye

attý. Bugün iþinden alýkoyduðuna göre, Deveci

yevmiyesini verecek miydi acaba? Hiçbir çýkarý olmadan

elalemin keyfi için ne diye iþinden olacaktý? Sonra, neye

varacaktý bu iþin sonu? Kýz istemiyor, oðlan istiyor. Söz

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

kesilmiþ. Deveci hala ne umuyordu?

Deveci'yle Camgöz gelince toparlandý.

Deveci:

- Sen getiremedin amma, bak. Ben nasýl getirdim?

Karakýz Camgöz'e küskün küskün baktý:

- Aþkolsun teyze oðlu. Demek senin yanýnda hiç

hatýrým yokmuþ!

Hep o sýkýntýlý haliyle Camgöz:

- Bir þey deðil, arada biz kötü olduk, dedi. Bu dünyada

dayý mayý fosmuþ meðer. Tuttu beni öne düþürdü.

Ameleyi kýþkýrttý. Þimdi de.. Meteliksiz gezilir mi? Milyoner

miyim ben?

Deveci ilgiyle sordu:

- Medem seni kýþkýrttý. Þimdi de zarýna bakmasý lazým.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Para vermiyor mu?

Kebaplar, þarap söylendi.

Camgöz:

- Vermiyor, dedi. Sabredin, diyor. Sonu iyi olacakmýþ.

Ne iyi olduðu var, ne de olacaðý. Halbuki Ýtalyanlar

korkak olur, dövdünüz mü kaçar, iþ eskisi gibi bize kalýr.

Kadir Aða, o zaman dilesinler benden ne dilerlerse diyor

dediydi. Ýþler kötüye varýnca o da boþverdi. Ne yapacaksýn

kardaþ, harcandýðýmýzý anladýk!

Sýcak kebaplarla kocaman bir þiþe þarap geldi. Camgöz'ün

þarap filan gördüðü yoktu. Günlerden beri midesine

sýcak bir þey girmemiþti. Ýri bir kebap parçasýný kuvvetli

diþleri arasýnda çiðnerken:

- Arkadaþlarýn arasýnda öyleleri var ki, dedi, yek

ekmeðe muhtaç. Herifler kahve parasý bulamýyor!

- Haydi þerefe!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýçtiler Camgöz devam etti:

- Aðlýyorlar be, anam avradým olsun aðlýyorlar!

Karakýz:

- Ayýp ayýp, dedi. Erkek aðlar mý?

Camgöz kýzdý:

- Erkeklik, yiðitlik mangýrla olur kýzým. Yok iþte, yok!

En biri ben. Þu kebapçý bile tavrýný deðiþtirdi. Eskiden

nasýldý? Sokakta görse halimi hatýrýmý sormadan edemezdi.

Þimdi?

Deveci, Cemile meselesini açmak için fýrsat kolluyor,

ama Camgöz'ün dertli halinden ürküyordu. Bir ara:

- Yeter, dedi, yeter be Camgöz. Þuraya oturduk ki

karþýlýklý iki satýr çene çalak, gülek diye...

- Ýçimden gelmiyor emmoðlu, içimden gelmiyor!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Haklýsýn. Ýþsizlik kötü þey, malum. Malum ya...

- E?

- Fabrikadaki iþin anlaþýldýktan sonra bir çaresini

düþünürüz.

- Nasýl?

- Nasýlýna karýþma.

Camgöz'de pýrýl pýrýl bir ümit.

- Fabrikadan hiç umudum yok, dedi. Fabrika kapýsý

bizim için temelli kapandý!

- Kapandýysa, ben de arkadaþlýðýmý yaparým.

- Ne gibi?

- Ne gibi olacak? Ortaklama bir dükkan kiralarýz.

Sermaye benden, emek senden!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Camgöz heyecanla sordu:

- Kahvecilik yapar mýyýz?

- Niye yapmýyalým?

- Öyleyse...

- Var mý boþ kahve?

- Bak hele, bak.

- Nerede?

- Bizim Silo'nun kahvesi var. Boþ. Kiraya verir bize.

- Bu mahallede mi?

Camgöz eðildi, iþçi mahallelerine giden ana caddenin

solundaki mavi boyalý dükkaný pencereden gösterdi.

- Epeyce büyük.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Günde birkaç yüz marka yaparýz.

- Ýyi ya. Birazdan gidip bakalým.

- Birazdan mý? Sahi mi? Hemen tutar mýyýz?

- Ýþimize gelirse tutarýz.

Camgöz birdenbire sarhoþ olmuþtu. Artýk ne dayýsý,

ne de iþlerinden atýlmalarýna sebep olduklarý iþsiz, gözü

yaþlý iþçiler. Bardaðýna þarap doldurdu, bir nefeste dikti.

- Senin yolunda ölmiyenin anasýný da, avradýný da,

sinsile sülalesini de...

Deveci:

- Yok caným, dedi, o kadar deðil.

- Kim? Senin yolunda ölmiyenin...

- Peki peki. Ölmeye lüzum yok. Þu meseleyi düzenliyek yeter.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Karakýz'a baktý, göz kýrptý. Karakýz hýrsýndan mosmordu.

Þu meseleden ona neydi? Camgöz kahve sahibi olacak, kendisi?

Camgöz'ün sarhoþluðu gittikçe artýyordu:

- Geçen sefer bacýmýzýn yüzünden fosa çarptýk, kýzý

kaçýramadýydýk, amma bu sefer.. Deli misin? Anam avradým

olsun, babasýnýn dizinin dibinden çekip sürütürüm

bu sefer. Deðil mi bacý?

Karakýz cevap vermedi. Camgöz öyle keyifliydi ki, ne

Karakýz'ýn sýkýntýsý, ne de cevap vermeyiþi!.. Dikkat bile

etmedi.

- Allöööþ... Kayfemiz olunca; tamam! Günde en azdan

üç yüz marka yapsak, üçer kuruþtan, eder dokuz

kaat. Yarýsýný masrafa çýk, kalýr dört buçuk lira. Dört buçuðun

da yarýsý senin yarýsý benim... Ha!

Deveci:

- Ben istemem, dedi. Sen bana borcunu ödersin

bes. Borcunu ödedikten sonra...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Camgöz'ün heyecaný arttý:

- Ödedikten sonra?

- Kayfe senin olur?

Camgöz masadan fýrladý. Tezgahý baþýndaki kebapçýya baðýrdý:

- Yiðenim!

Kebapçý isteksizce cevapladý:

- Emret!

- Derhal çiftetelli plaðýný koy gramofona!

Gramofona çiftetelli plaðý kondu. Camgöz parmaklarýný

usta bir kadýn çengi gibi þýkýrdata, göbek çalkalýya

çiftetelliye baþladý. Gözleri dönmüþtü. Ar, haya, utanma

filan silinmiþ, dönüyor, boyuna dönüyordu. Boru muydu?

Kahve sahibi olacaktý. Dayýsýnýn olanca himayesine karþýlýk

dokuma tezgahlarýnda eline geçenin en azdan birkaç

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

misli çok para kazanacaktý.

Dünyayý yýkabilirdi!

Arada masaya yaklaþýp Deveci'nin doldurduðu þarap

bardaðýný alýyor, oradakilerin þerefine kaldýrýp dikiyor, sonra

daha içten, daha canlý, devam ediyordu.

Karakýz'sa somurttukça somurtmuþtu. Ona neydi? Bütün

bunlardan ona neydi, nesine lazýmdý? Kýzýn ikinci sefer

kaçýrýlmasý için istenecek yardýmý ne diye yapacaktý?

Camgöz'ün çýkarý vardý, onun? Ne çýkarý vardý? Zorla kýz

kaçýrmanýn sonunu biliyordu. Hapislik vardý ucunda, Camgöz'e

göre gene de hava hoþ olabilirdi. Kahveyi kardeþine,

yahut hatta karýsýna býrakýp üç beþ ay yatabilirdi. Kendi?

Kendisi ya? Ýhtiyar, kýrýþ kýrýþ annesinden baþka kimi

vardý. Ýçeriye düþerse kim bakardý, Deveci mi Camgöz

mü? Hiçbiri. Fýkara anasý ölür, kendi de...

Ýþli, iþsiz, genç, ihtiyar insanlar kebapevini lahzada

doldurmuþ, Camgöz'e elleriyle tempo tutuyorlardý.

Usulcacýk kalktý. Kalabalýðýn bir kenarýndan dýþarý sýyrýldý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ortalýk günlük güneþlikti. Arkasýndan koþacak, geri

çevireceklermiþ gibi bir korku içindeydi. Ýstemiyordu, ne

Camgöz, ne Deveci, ne de þaraplarýyla kebaplarý. Baþkalarýna

alet olmadýktan baþka, durumu kýza da anlatacaktý.

Yuva yýkanýn yuvasý yýkýlýrdý. Kýzý madem istemiþlerdi,

o halde bir yuvaya sahip olacaktý. Madem olacaktý,

yuvasýný yýktýrmamalýydý.

Birden Ýzzet usta:

- Nereye bacý?

Durdu. Ýçtiði þaraptan baþý hafifçe dönüyor, sallanýyordu.

- Cemile'lere, dedi.

Ýzzet usta ilgilendi:

- Ne yapacaksýn?

- Hiç..

Yoksa gene herhangi bir rezalet, yahut bir pusu peþinde

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

miydi? Aðzýný aramak için:

- Yakýnda Cemile'nin niþaný var, dedi.

Yoktu, henüz böyle bir þey yoktu. Necati'nin babaannesinin

boyuna fikir deðiþtirdiðini biliyordu. Necati daha

dün, haminnesiyle kavga ettiðini anlatmýþ, gerekirse yataðýmý

alýr, kýzýn evine düþerim demiþti.

Karakýz:

- Ne zaman? dedi.

- Bu yakýnda.

- Ýnþallah kardeþ. Ýnþallah ama...

Usta pirelendi:

- Ee?

- Ellerini çabuk tutmazlarsa...

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne olur?

Her þeyi bir çýrpýda anlattý. Ýzzet usta sarsýldý. Demek

Deveci bu karardaydý? Camgöz'ü dilediði gibi kullanabilmek

için Silo'nun þu sýra boþ kahvesini kiralamayý

bile göze almýþtý ha?

- Cemile'yi bunun için mi göreceksin?

- Evet. Yuva yýkanýn yuvasý yýkýlýr. Vebal altýnda

kalamam ben kardeþ.

Ýzzet usta þöyle bir düþündü: Kýzýn elinde ne vardý ki?

Bütün iþ Necati'de bitecekti. En doðrusu, meseleyi Necati'ye

açmak, kýzý bu yakýnlarda çýkmasý mümkün felaketten kurtarmaktý.

- Cemile'ye bundan bahsetme, dedi.

- Niye?

Anlattý, uzun uzun anlattý. Karakýz'ýn aklý yatmýþtý.

- Öyleyse gitmeyim?

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Git, git ama, bu meseleden bahsetme.

- Peki.

Ayrýldýlar. Karakýz iþçi mahallelerine giden uzun toprak

yolu hýzla geçti. Köþeler döndü. Cemile'lerin avlusundan

içeri girdiði zaman genç kýz, Musa'larýn merdiveni

baþýnda, kanlý elleriyle avlu halkýna müjde veriyordu:

- Gözümüz aydýn!

Avlu halký hemen bir aðýzdan sordu:

- Nesi oldu?

- Oðlu, oðlu!

Merdiveni koþarak indi. Avlunun bir kenarýndaki paslý

tulumbaya giderken Karakýz'la karþýlaþtý. Kaþlarý hemen

çatýldý.

Karakýz:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ellerin niye kanlý, Cemile? diye sordu.

Cemile cevap vermedi.

Çopur güldü:

- Cemile doðurttu, dedi. Ebe oldu artýk o!

- Essahdan mý?

- Hiçbirimiz cesaret edemedik bacým.

- Ebe yok muydu?

- Vardý ama, doðuma gitmiþti.

Karakýz heyecanla mýrýldandý:

- Aþkolsun, aþkolsun vallaha!

Cemile ellerinln kanýný yýkamýþtý. Yüzüne düþen bir

tutam saçý baþýnýn sinirli hareketleriyle geriye atýyor, ama

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

saç inat ediyordu.

Az evvel tek baþýna doðurttuðu kadýnýn, ev sahibi

Musa'nýn karýsýnýn yanýna gitmek üzere merdivene hýzla

yürüdü.

XXVÝ

Fabrikanýn Ýstanbul ve Ýzmir'den iþçi getireceði haberi

mahallede bomba gibi patladý. Olur muydu? Olabilir

miydi, olsa bile öyle büyük þehirlerin kibar iþçileri

bu kadarcýk ücretle çalýþabilir miydi?

Ýþlerinden atýlanlarýnsa aðýzlarýný býçak açmýyor, yüzlerinden

düþen bin parça oluyordu. Baþta Camgöz'ün dayýsý

dokuma ustasý olmak üzere, iplikhane ustasý, usta

muavinleri, düzenciler, velhasýl italyan mühendise karþý

koyduklarý için iþlerinden atýlanlarýn tümünün ayaklarý

suya deðmiþ, tekrardan iþe alýnmak gibi hafif de olsa bir

ümit besliyenlerin son ümitleri de kýrýlmýþtý.

Ustalarla usta muavinlerini Kadir Aða zaman zaman

üç, beþ kollamýþtý ama, bununla iþ bitmemiþti. Hepsi evli,

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

çoluk çocuk sahibiydiler. Aða'nýn sadakaya benzeyen

kollamasýyla geçinememiþlerdi. Bundan sonraysa üç, beþe

de hasret kalacaklar, kara, korkunç bir sefalet baþlayacaktý.

Bir gün dokuma ustasýnýn Nazilli mi, Kayseri mi ne,

bir yerdeki fabrikalardan birine ustalýk bulup savuþtuðu

iþitildi. Avurtlarý çökük, gözleri yuvalarýna gömülmüþ aç

insanlara kuvvetli bir yumruk oldu bu.

- Yaa, dendi; demek böyle?

Böyleyli, malesef böyleydi.

- Demek atýldýk?

- Hem de it enikleri gibi!

Kýrýþ kýrýþ yüzler canlanmýþ, yuvalarýna gömülü gözler

ateþ saçmaya baþlamýþtý.

Kalýn kemikli, iri yarý bir iþçi; yanardað gibi gürledi:

- Aldatýldýk arkadaþlar!

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýçten, taa içten kopup gelen inancýn feryadý cevapladý:

- Aldatýldýk!

- Bunu keselerine koyacak mýyýz?

- Kimin?

- Bizi aldatanlarýn!

Hýnçlý sesler gittikçe artan bir kinle saðdan, soldan

cevaplamaya baþladý:

- Koymýyacaðýz!

- Koymýyalým!

- Nasýl koruz? Öldük be!

- Öldük ki öldük.

Bir kenardan itidalli bir ses sordu:

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Ne yapmak niyetindesiniz?

Ýzzet ustaydý. Bütün gözler ona döndü. O, sapsarý yüzüyle

dimdikti. Sorusuna cevap alamayýnca, tekrarladý:

- Ha? Ne yapmak niyetindesiniz?

Kalýn kemikli sert iþçi cevapladý:

- Ekmeðimizi elimizden alýp bizi süründürenlerin evlerini

baþlarýna yýkacaðýz!

- Kim bunlar?

- Dokuma ustasý, muavini, iplik ustasý, düzenciler...

Kupkuru bir ses:

- Camgöz, dedi. Camgöz'ü unutmayalým!

Camgöz sözü son damla oldu. Dayýsý basýp gittiyse

o vardý. Hem de sefaletleriyle alay edercesine iþini yoluna

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

koymuþ, kahve açmýþtý.

Deminki ses tekrar konuþtu:

- Bizi kahvesine sokmuyor, çay içmeyeni kahveden

it kovar gibi kovuyor. Ne suçumuz vardý? Çalýþýp gidiyorduk.

Bizi kýþkýrttý. Þimdi de...

Bir baþkasý:

- Kahveyi nasýl açtý? dedi. Parayý kimden buldu?

- Dayýsý vermiþtir!

- Dayýsý ha?

Kalýn kemikli iþçi oturmakta olduðu tahta sandýktan

ayaða fýrladý:

- Uzun lafýn kýsasý... Kahvesini baþýna yýkalým, var

mýsýnýz?

Gök gürültüsünü andýran korkunç bir ses kalabalýðý

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Ýzzet ustayý filan silip geçti. Günlerden beri iþsiz, sinirleri

gergin, gözleri yuvalarýna çökmüþ aç insanlarý zaptedilemeyen

bir öfke kasýrgasý halinde kalýn kemikli iþçinin peþine düþtüler.

Cadde çabucak geçildi. Gittikçe büyüyen bir insan

seli yan yatmýþ. baðdaþ kurmuþ, diz çökmüþ ahþap evlerin

aralarýndaki eðri sokaklarý zorlayarak akýyor, akýyordu.

Ortalýða bir homurtu hakimdi: Çok deðil, bir hafta sonra

yabancý iþçiler gelecek, fabrikanýn Ýþçi eksikliðini

fazlasýyla tamamlayacaktý. Ondan sonra ne olacaktý?

Ýzzet usta gerilerde kalmýþtý:

- Evet ama, Camgöz'ün kahvesini parçalamakla ellerine

ne geçecek? diye soruyordu. Çare bu mu? Kurtuluþ bu mu?

Aklý baþýnda ihtiyar bir iþçi:

- Haklýsýn, dedi. Çare bu deðil, kurtuluþ bu olamaz

amma...

Kalabalýk silindir gibi geçip kaybolmuþtu.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Tam Camgöz'ün kahvesi önünde insan seli bir an

durakladý. Ne yapacaklarýný gayet iyi bilmekle beraber,

o an þaþýrmýþlardý. Hiç kimse peþin davranmak istemiyordu.

Camgöz, gazoz bilyalarýný hatýrlatan duru yeþil gözleriyle

kapýya fýrladý. Birþeyler sezer gibi olmuþtu. Renkten

renge giriyor, kalabalýðýn baskýsý altýnda eziliyordu.

- Buyrun, dedi. Ne var? Ne istiyorsunuz?

Dili dolaþýyordu.

Kalýn kemikli, sert bakýþlý iþçi kalabalýktan ayrýlýp karþýsýna

dikildi:

- Fabrika iþçi getirtiyormuþ, doðru mu?

Camgöz mahvolmuþcasýna bakýyor, konuþamýyordu.

- Doðru mu ulan?

- Bilmiyorum.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

- Nasýl bilmezsin?

- Bilmiyorum.

- Dayýn nerede?

Bildiði halde:

- Bilmiyorum, dedi.

- Bilmiyorsun ha? Bizi kýþkýrtýp iþimizden etmeyi

bildin, bildiniz ama?

Camgöz dehþet içindeydi. Saða baktý, sola baktý. Sonra

ani bir kararla geri sýçrayýp kahveye daldý, arka pencereden

deli gibi atladý, su dolu hendeklere bata çýka kaçmaya baþladý.

Kalabalýk marþ marþ emrini almýþ, kahveye korkunç

bir silindir gibi dalmýþtý. Cam, çerçeve. masa, sandalye,

fincan, tabak, semaver ne bulduysa ezdi, ezdi.

Herþey bir anda olup bitmiþ, semt karakolundan polis

ekipleri gelinceye kadar çekilinmiþ, hatta rahatlanmýþtý.

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Yalýnayaklý çocuklar, ani darbeden pek de haberi olmayan

þiþ karýnlý kadýnlar, buruþ buruþ ihtiyarlar hayretten

büyümüþ gözleriyle þaþkýn, bakýyorlardý.

Bu sýrada kerusa denen çift atlý fayton köþeden çýktý.

Aðýr aðýr geldi. Kalabalýða takýlýp durdu. Peþin Necati

atladý yere, sonra Cemile. Hiç birþeyden haberleri yoktu.

Yanlarýna sokulan Ýzzet ustadan ne olduðunu sordular. Ýzzet

usta bir çýrpýda herþeyi anlattý.

Cemile öyle heyecanlanmýþtý ki:

- Yazýk, dedi, yazýk olmuþ!

Sonra hep beraber arabaya bindiler. Araba iþçi mahallesinin

çamurlu, tenha sokaklarýndan geçti, ana caddeye çýktý.

Ýzzet usta, Necati'ye sordu:

- Haminnen nihayet razý oldu demek?

- Oldu..

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html
ABC Amber LIT Converter
http://www.processtext.com/abclit.html

Cemile'ye döndü:

- Baban? Baban ne alemde ya?

Cemile'nin gözlerinden yuvarlanan damlalar birbirini

kovalýyordu.

- Ha?

- Bilmiyorum.

Ýhtiyar Malik oda kapýsýný arkadan sürgülemiþ, pencere

önünde sessiz sessiz aðlýyor, mahallenin sýrtýný döndüðü

kocaman göl ise, ikindi güneþinin ölgün sarýsý altýnda

kocaman bir denizi hatýrlatarak hafif hafif dalgalanýyordu.

SON

:::::::::::::::::

ABC Amber LIT Converter


http://www.processtext.com/abclit.html