P. 1
Çimento Üretimi

Çimento Üretimi

4.5

|Views: 9,756|Likes:
Yayınlayan: Racih
Çimentonun nasıl hazırlandığı hakkında güzel bir sunu
Çimentonun nasıl hazırlandığı hakkında güzel bir sunu

More info:

Published by: Racih on Aug 05, 2009
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/22/2012

pdf

text

original

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?

TAŞ OCAĞI VE TAŞKIRAN TESİSİ

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
TAŞOCAĞI VE TAŞKIRAN TESİSİ KONKASÖR(TAŞKIRAN) Kalker, kil, demir cevheri, tras ve alçıtaşı ocaklarından günde binlerce ton malzeme çıkartılmaktadır. Patlayıcı veya kepçe ile çıkartılan blok parçalar damperli kamyonlarla taşınmakta, çekiçli kırıcılar (konkasörler) de bir ya da birkaç adımda kırılmaktadır.

TAŞ OCAĞI VE TAŞKIRAN TESİSİ

Kalker (Kireç taşı)
• Tersiyer yaşlı kireç yönünden zengin (kimyasal bileşiminde asgari %90 CaCO3 ihtiva eden) minerallere kalker (kireçtaşı) denir ve CaCO3 şeklinde gösterilir. Klinker üretimi için tüm jeolojik biçimlerdeki CaCO3 uygundur. Kalkerin en saf şekilleri Kalsit ve Aragonittir. Kalker ve tebeşir ise en fazla yaygın olan şekilleridir. Mermer ise kalsitin gözle görülen taneli kristal yapılı cinsidir. • Kalkerin sertliği 3, özgül ağırlığı 2,5-2,7 gr/cm3'tür. Yeraltı sularından travertenler şeklinde, deniz ya da tatlı sulardan ise kimyasal, organik veya mekanik çökelme sonucu kalker yatakları oluşur. Tali derecede değişik madde ve bileşiklerin içinde yeralması nedeniyle orjinal halde sarı, kahverengi ve siyah renklerde görülebilir. • Çimento hammaddesi olarak kullanılan kalker yataklarının fabrikaya yakın olması, ocak işletmesinin kolay olması, düşük rutubet içermesi ve homojen özellik taşıması çimento üretim maliyetlerini etkileyen en önemli faktörlerdir.

Demir Cevheri
• Doğada demir cevheri en çok hematit olarak bulunmaktadır. Hematit kırmızı renklidir ve çimento sanayiinde kullanılmaktadır. Mol ağırlığı 150.68, yoğunluğu 4,9-5,3 gr/cm3’tür. Ergime noktasının saptanması mümkün değildir. Çünkü atmosferin şartları altında ısıtılan Fe2O3’lik çözünmekte ve oksijen ile manyetik duruma gelmektedir. Amorf durumda bulunan cevherin rengi kırmızıya çalar.

Alçıtaşı (CaSO4.2H2O)
• Alçıtaşı, eski jeolojik devirlerde kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde çökelmiş tortul kütleler arasında görülürler. Doğada masif kütle şeklinde, ayrıca bitüm, kil, kireçtaşı ve demir oksitle karışık halde bulunur. Çökelmiş tortul kütleli bir mineral olduğu için asitlerde kolayca çözünmez. Sertliği 2,0 - 2,4; özgül ağırlığı 2,2 - 2,4 gr/cm3’dür. Alçıtaşı (CaSO4.2H2O) kimyasal formülü ile ifade edilir ve 120 0C'de bir miktar suyunu kaybederek de hidratasyona uğrar. • Klinkere % 3-5 arasında alçıtaşı ilavesi çimentonun donma - başlama bitişini kontrol altına almak içindir. Alçıtaşı miktarının azlığı kadar fazlalığının da donma süresinin çabuklaştırılmasında rolü vardır. Onun için belirli oranda ilavesi şarttır.

Tras
• Tras TS 25’e göre kendisi hidrolik bağlayıcı vasfı olmayan fakat ince öğütülmüş kireç veya çimento gibi maddelerle sulu ortamda karıştırıldığı takdirde bağlayıcı maddeler teşkil edebilen ve karıştırıldığı çimentoya kimyasal mukavemet kazandıran volkanik bir kayaçtır. • Tras çimentoda katkı olarak kullanılan tabii puzolanların traki andezitik tüf olarak tanınan en önemli bölümünü oluşturmaktadır.

Farin
• Farin; kalker, marn, demir cevherinin belirli oranlarda karıştırılıp öğütülmesinden elde edilen yarımamül üründür. • Çimento klinkeri içerisindeki CaO, SiO2, Al2O3, Fe2O3 gibi maddelerin miktarları arasında, iyi bir klinker meydana gelmesi için belli oranların olması gerekir. Bu oranlara modül denilir. Modüllerin değerleri klinkerin dolayısıyla da çimentonun kalitesini tayin ettiği kadar pişme şartlarını da gösterir. Modüller klinkerin kimyasal analizlerinden hesaplanır.

Klinker
• • • • • • • • • • Klinker; gayet ince öğütülmüş büyük bir kısmını kalsiyum oksit (CaO), silisyum dioksit (SiO2) ve az miktarda alüminyum oksit (Al2O3) ile demir oksitin (Fe2O3) teşkil ettiği hammaddelerin homojen bir karışımının en az sinterleşmeye kadar pişirilmesi neticesinde elde edilen yarı mamul bir maddedir. Pişme esnasında meydana gelen reaksiyonları şöyle sıralayabiliriz. Suyun buharlaşması ~ 100 0C Kildeki kristal suyun buharlaşması ~ 500 0C ve üstü Magnezyum karbonatın ayrışması ~ 600-700 0C Kalsiyum karbonatın ayrışması ~ 825-900 0C ve üstü Kireç ve kilin birleşmesi ~ 800 0C de başlar ve 1450 0C de tamamlanır. Aralarında ufak tefek ayrılıklar bulunmakla beraber pek çok araştırmacı bu reaksiyonların sıralanmasını kabul etmektedir. Serbest suyun buharlaşması çabucak tamamlanır ve ergime ile kimyasal reaksiyonlar başlar. Döner fırınlar genellikle %3-4 meyilli olarak yerleştirilmiş klinker pişiricileridir. Fırın dönmesi ile içerideki mal sürtünme ile yukarı doğru çıkar ve sürtünme kuvvetinin yenildiği noktada, fırın eğimine uygun olarak aşağı düşer. Her çıkış ve inişte fırın çapı ile eğime bağlı olarak mal bir miktar ilerleyerek fırın boyunca hareket eder. Fırın içinde klinkerleşme 1450 0C civarında zinter bölgesinde meydana gelir. Zinter sonunda klinker soğutma bölgesine geçer. ~ 1250 0C civarında klinker fırından soğutmaya dökülür. Klinker en fazla 20 dakikası zinter bölgesinde olmak üzere yaklaşık 1 saat içinde fırını terkeder. Klinkerin temel yapısını teşkil eden bileşikler aşağıda verilmiştir. Bu bileşikler klinkerin kimyasal analizlerinden teorik olarak Bogue formülleri ile veya X-ışınları difraktometresinde minerolojik olarak tesbit edilir. Trikalsiyum silikat 3CaO.SiO2 veya C3S-Alit Dikalsiyum silikat 2CaO.SiO2 veya C2S-Belit Trikalsiyum aluminat 3CaO.Al2O3 veya C3A-Selit Tetrakalsiyum alüminoferrit 4CaO.Al2O3.Fe2O3 veya C4AF-Kahverengi Millerit Bu 4 ana bileşikten başka az miktarda serbest kireç CaO, magnezyum oksit MgO, kükürtlü bileşikler ve alkaliler bulunur. Klinker hızlı ve ani soğutulmalı, tozsuz ve granüle olmalıdır.

• • • • • • • •

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?

TAŞKIRAN DEĞİRMEN

ÖN HOMOJENE SİSTEMİ

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
ÖN HOMOJENE SİSTEMİ Ö HOMOJENE SİSTEMİ Malzemeler bir taşıma bandı vasıtasıyla stok alanında biriktirilmekte ve en düzgün kompozisyonu elde etmek için ön homojene sistemi kullanılmaktadır.

TAŞKIRAN DEĞİRMEN

ÖN HOMOJENE SİSTEMİ

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?

DEĞİRMEN

DEĞİRMEN

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
FARİN DEĞİRMENLERİ
Taşkıranda kırılmış olan malzemeler uygun oranlarda karıştırılarak fırının sıcak gazı ile kurutulduktan sonra pişirme işlemi için gerekli olan inceliğe (-20 mikron) ulaşacak şekilde öğütülmektedir. Otomatik numune alma, taşıma ve analiz düzenekleri farklı hammaddelerin oranlarının istenilen kimyasal analiz değerlerinde olmasını sürekli kontrol etme imkanı sağlamaktadır.

DEĞİRMEN

DEĞİRMEN

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?

HOMOJENLEŞTİRME SİLOLOLARI

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
HOMOJENLEŞTİRME SİLOLOLARI
HOMOJENLEŞTİRME SİLOLARI Büyük ölçülerdeki silolarda muhafaza edilen toz(farin) basınçlı hava ile karıştırılarak homojenleştirilmektedir.

HOMOJENLEŞTİRME SİLOLOLARI

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
HOMOJENLEŞTİRME SİLOLOLARI

FİLTRE SİSTEMİ

FİLTRE SİSTEMİ

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
HOMOJENLEŞTİRME SİLOLOLARI FİLTRE SİSTEMİ
Çevreye yönelik nerdeyse hiç atık olmamasını sağlayan tozların filtre edilmesine yönelik elektroflitre ya da torbalı sistemi kullanılmaktadır.

FİLTRE SİSTEMİ

FİLTRE SİSTEMİ

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
HOMOJENLEŞTİRME SİLOLOLARI ÖN ISITMA KULESİ

FİLTRE SİSTEMİ

ÖN ISITMA KULESİ

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
HOMOJENLEŞTİRME SİLOLOLARI ÖN ISITMA KULESİ ÖN ISITMA KULESİ
Ön Isıtma Kulesi’ nde farinin reaksiyona hazır hale gelmesi için nem ve karbondioksitin ayrılması sağlanmaktadır. Teorik olarak 850 Co sıcaklığa kadar ısıtma işlemi yapılır malzeme döner fırına gönderilecek hale getirilir

FİLTRE SİSTEMİ

ÖN ISITMA KULESİ

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?

DÖNER FIRIN

DÖNER FIRIN

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
DÖNER FIRIN Klinkerleşme Reaksiyonu, yüksek kapasiteli bir brülör tarafından beslenen silindir şeklindeki döner fırın içinde gerçekleşmektedir. Alevin ısısı 1900 ila 2000 Co ye ulaşmaktadır. 1000 Co civarında fırına giren farin reaksiyon sıcaklığına ulaşana kadar ortalama 4% eğimli fırında brülöre doğru ilerler ve yaklaşık 25 % eriyik malzeme şeklinde yuvarlanarak fındık, ceviz büyüklüğünde topraklaşmış yeşilimsi-gri renkte çimento ara ürünü olan klinkeri oluşturur.

DÖNER FIRIN

DÖNER FIRIN

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?

SOĞUTUCU

SOĞUTUCU

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
SOĞUTUCU
Fırın içerisinden eriyik halde 1200 C sıcaklığındaki klinker ,ızgaralar arasından hava üflemesi olan ve devir hızı çıkış sıcaklığına göre ayarlanabilen bir soğutucu aracılığı ile ortam sıcaklığına getirilir.

SOĞUTUCU

SOĞUTUCU

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
KLİNKER DEPOLARI

KLİNKER DEPOLARI

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
KLİNKER DEPOLARI KLİNKER DEPOLARI
Klinker ya dome şeklindeki stok alanlarında ya da yüksek kapasiteli silolarda muhafaza edilir.

KLİNKER DEPOLARI

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
ÇİMENTO SEVKİYATI

ÇİMENTO DEĞİRMENİ

ÇİMENTO SEVKİYATI

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
ÇİMENTO SEVKİYATI ÇİMENTO SEVKİYATI
Binlerce tonluk silolarda muhafaza edilen çimento ya dökme olarak ya da torba şeklinde teslim edilmektedir. Dökme çimento teslimatı için özel tankerli araçlar bir kantar üzerinde durur ve tankerin girişine denk gelen teleskopik boşaltma olukları yardımı ile doldurulur. Otomatik bir sistem dolumu kontrol eder ve merkezi bilgisayara irsaliye ve fatura için gerekli olan verileri iletir.

ÇİMENTO DEĞİRMENİ

ÇİMENTO SEVKİYATI

ÇİMENTO NASIL ÜRETİLİR ?
PAKETLEME

PAKETLEME
Çimentonun paketlenmesi özel döner makineler aracılığı ile gerçekleşir. Kapaklı torbalar kendiliğinden kapanır ve bir bant vasıtasıyla görevliler aracılığı ile araçlara aktarılır.

PAKETLEME

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->