T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

KİMYA TEKNOLOJİSİ

KÜTLE ÖLÇÜMÜ

Ankara, 2012

Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik olarak öğrencilere rehberlik etmek amacıyla hazırlanmış bireysel öğrenme materyalidir. Millî Eğitim Bakanlığınca ücretsiz olarak verilmiştir. PARA İLE SATILMAZ.

 

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .................................................................................................................... ii GİRİŞ ....................................................................................................................................... 1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ..................................................................................................... 3 1. KÜTLE ÖLÇÜMÜ............................................................................................................... 3 1.1. Kütle ve Ağırlık ............................................................................................................ 3 1.1.1. Brüt Ağırlık............................................................................................................ 4 1.1.2. Net Ağırlık ............................................................................................................. 4 1.1.3. Dara ....................................................................................................................... 4 1.2. Laboratuvarda Kullanılan Tartım Araçları.................................................................... 6 1.2.1. Hassas Terazi ......................................................................................................... 7 1.2.2. Analitik Terazi ....................................................................................................... 7 1.3. Tartım İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar .................................................. 8 1.4. Terazilerin Temizliği ve Bakımı ................................................................................... 9 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 10 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 14 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ................................................................................................... 16 2. BİR MADDEDEN BELİRLİ MİKTARDA TARTIM ...................................................... 16 2.1. Uluslararası Kütle Birimleri ve Dönüştürülmesi......................................................... 16 2.1.1. CGS Birim Sistemi .............................................................................................. 17 2.1.2. Uluslararası Birim Sistemi (SI) ........................................................................... 17 2.1.3. MKS Birim Sistemi ............................................................................................. 18 2.1.4. Diğer Birim Sistemleri ......................................................................................... 20 2.2. Belirli Miktarda Madde Tartımı .................................................................................. 24 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 25 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 31 MODÜL DEĞERLENDİRME .............................................................................................. 33 CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 35 KAYNAKÇA ......................................................................................................................... 36

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
ALAN DAL MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK Kimya Teknolojisi Alan Ortak Kütle Ölçümü Bu modül belirli bir miktardaki maddeyi tartabilme, bir maddeden belirli miktarda tartım alabilme ile ilgili bilgilerin verildiği bir öğrenme materyalidir. 40/24 Bu modülün ön koşulu yoktur. Kütle ölçümü yapmak Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında maddelerden tartım işlemi yapabileceksiniz. Amaçlar 1. Belirli bir miktardaki maddeyi tartabileceksiniz. 2. Bir maddeden belirli miktarda tartım alabileceksiniz. Ortam: Temel kimyasal işlemlerini yapmak için gerekli donanım ve tüm donanımın bulunduğu laboratuvar, kütüphane, atölye, teknoloji sınıfı, bireysel öğrenme ortamları vb. Donanım: Analitik terazi, tartılacak madde, spatül, tartı kabı Modül içinde yer alan her öğrenme faaliyetinden sonra verilen ölçme araçları ile kendinizi değerlendireceksiniz. Öğretmen modül sonunda ölçme aracı (çoktan seçmeli test, doğru-yanlış testi, boşluk doldurma, eşleştirme vb.) kullanarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek sizi değerlendirecektir.

MODÜLÜN AMACI

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

Bu modülle kütle ölçümünde kullanılan teknolojik cihazları tanıyacaksınız. Evrende yer kaplayan ve kütlesi olan her şey madde olarak tanımlanmaktadır. Bu modülle ölçü sistemlerine uygun olarak belirli miktardaki maddenin tartımını yapabilecek ve bir maddeden belirli miktarda tartım alabileceksiniz. 1 . Günümüzde bilimsel ve teknolojik gelişmeler baş döndürücü hızla ilerlemektedir. Kütle Ölçümü modülü ile kütle kavramının ne olduğunu ve madde miktarlarının karşılaştırılmasında ne gibi ölçü sistemlerinin kullanılabileceğini öğreneceksiniz. Bu modül ile kazandığınız yeterliği bundan sonraki modüllerde sık sık kullanacağınızı unutmayınız.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci.

2 .

Kütlenin ölçülmesinde belirli bir büyüklük seçip diğerleri ile karşılaştırmak gerekir. yüzyıl ortalarında başlatılan çalışmalar 1793 yılında tamamlanmış ve referans ağırlık olarak +4 °C'deki 1dm3 (1 litre) suyun ağırlığının kabul edilmesiyle metrik sistemin temelini oluşturan ilk doğal ve evrensel ifade şekli ortaya çıkmıştır. Diğer bir deyişle kütle. Kütle standartlarını oluşturmak için 17. Fransa’nın Sevres kentindeki Uluslararası Ağırlık ve Ölçmeler Bürosu’nda saklanmaktadır. Eşit kollu teraziyle kütleleri karşılaştırılan cisimlerin ağırlıkları da karşılaştırılmış olur. dirhem bunlardan sayılabilir. 1. Böyle olunca uluslararası ortak amaca hizmet edebilmek için uluslararası birimleri kullanma gereği doğmuştur. KÜTLE ÖLÇÜMÜ 1. Arkeologlar.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında kuralına uygun olarak belirli bir miktardaki maddeyi tartabileceksiniz. okka. dünyanın her yanındaki standart laboratuvarlarına gönderilmiştir. Bu nedenle bilinçli ya da bilinçsiz olarak kütle ve ağırlık kavramları birbiri yerine 3 . Mısır’da tarih öncesi bir mezarda 7000 yıllık olduğu sanılan oyma taştan küçük bir kollu teraziyle kireç taşından yapılmış taş kütleler bulmuşlardır. ARAŞTIRMA   Kütle ve ağırlık kavramlarını araştırarak aralarındaki ilişkiyi açıklayınız. “m” sembolü ile gösterilir. Yapılan kazılarda bunlara ait örnekler bulunmaktadır. Sanayide kütle ölçümünde kullanılan cihazları araştırınız. bir maddenin değişmez kimliği ve özündeki niceliklerin ölçüsüdür. Bu standarttan kıyaslama ile yapılan çok hassas kopyalar. Cisimlerin kütleleri hassas teraziler yardımıyla bu kopyalarla kıyaslanarak 2 / 108 hassasiyetle ölçülebilir. maddenin değişmez miktarıdır. 1799 yılında daha pratik bir kullanım sağlamak amacı ile ağırlık biriminin platin ve iridyum alaşımından imal edilen bir referans kütle standardına aktarılması kararlaştırılmıştır. Bu yeni ağırlık referans standardı da Fransa Cumhuriyeti'nin arşivlerinde korunduğundan ismi “Arşiv Kilogram” olarak adlandırılmıştır. Arşiv kilogram. Kütle ve Ağırlık Kütle. İlk zamanlar her mil let kendine göre tartı birimleri seçmiştir.1. Eski çağlardan beri insanlar madde miktarlarının karşılaştırılmasında tartının güvenli bir yol olduğuna inanmışlardır. Osmanlı İmparatorluğu zamanında kullanılan batman.

Yeryüzünde aynı yerde bulunan cisimlerin kütleleri eşitse ağırlıkları da eşittir. Böylece 1 kg kütleli bir cismin g=9.80 m/s2 olan bir yerde ağırlığı 9. Ağırlık ile kütle arasındaki bağıntı W= m.1. 1. Ağırlığın büyüklüğü “Paund.78 m/s2 olan başka bir yerde aynı kütleli cismin ağırlığı 9.1.1. kütle çekim kuvvetinin yönü ile aynıdır. bloku (m≠0) tekmelemek isterse zorlanacaktır. Brüt Ağırlık Cismin bulunduğu kap veya ambalajıyla birlikte tartımı sonucu ölçülen kütleye brüt ağırlık denir.kullanılabilmektedir. Net ağırlık = Brüt ağırlık – Dara bağıntısı kullanılır. Ağırlık bir kuvvet olup vektörel bir büyüklüktür.2. m: kütle. net ağırlık ve dara terimlerinin iyi bilinmesi gerekir. Dara Boş kabın veya ambalajın kütlesine dara denir. Net ağırlığı bulmak için. isterse yer çekiminin olmadığı bir yerde olsun cismin üzerine aynı kuvveti etki ettirmek gerekir. 1. Net Ağırlık Cismin tek başına tartımı sonucu elde edilen kendi miktarına denir. Kütle çekim etkisinin yok olduğu yerlerde bir cismin ağırlığı sıfır olmakla beraber cismin kütlesi her yerde aynıdır. Kimya laboratuvarlarında tartım ile belirlenen nicelik için kütle terimi tercih edilmelidir.3. Bir cismin kütlesi her yerde aynı olduğundan cismi hareketlendirmek için ister dünya üzerinde bir sürtünmesiz yatay yüzey üzerinde olsun. Farklı birimlerde değerler verildiyse uygun olan birime mutlaka çevrilmelidir. Yine g= 9. Yer çekimi etkisinde bulunmayan bir uzay gemisinde büyük bir kurşun bloku (W=0) kaldırmak sorun değildir fakat bir astronot. Bir cismin ağırlığı. Bu vektörün yönü. Ağırlık hesaplamalarında kullanılan brüt ağırlık.g’dir.1.78 N olur. Hesaplama yapılırken verilerin aynı birimden olmasına dikkat edilmelidir. (W: ağırlık. Örnek: Kabıyla birlikte tartılan bir kavanoz pekmezin brüt kütlesi 1250 gram. dünyanın cisme uyguladığı kütle çekim kuvvetidir. Newton” gibi kuvvet birimleriyle ölçülür. Kütle ölçümünde ilk iş kabın darasını almaktır. g: yer çekimi ivmesi) Dünya üzerinde farklı yerlerde g’nin değeri değiştiğinden m kütleli bir cismin ağırlığı da dünya üzerinde farklı yerlerde farklı değerlere sahip olur.80 N’dir. kavanozun kütlesi 250 gram ise pekmezin net kütlesi ne kadardır? 4 . 1.

6=98.795 g’dır.4 kg’dır.795 x3=14. Örnek 3 varil petrolün brüt ağırlığı 321 kg’dır. Örnek Bir kutu kesme şeker 1 kg’dır.385 gramdır.6 kg olduğuna göre 1 varil petrolün net ağırlığı kaç kg’dır? Çözüm 3 varil petrol brüt ağırlığı 321 kg ise 1 varil petrolün brüt ağırlığı= 321/3=107 kg 1 varilin darası 8. Kesme şeker kutusu 41 gram olduğuna göre 3 tane kesme şekerin net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Brüt ağırlık= 1 kg=1000 g Dara= 41 g Net ağırlık=? Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 1000 g – 41g=959 g (200 tane kesme şeker için) 200 tane şeker 959 g ise 1 tane şeker 959/200= 4. Bir kutuda 200 adet şeker bulunmaktadır. Bir varilin darası 8. 3 tane şeker 4.Çözüm Brüt kütle = 1250 g Dara=250 g Net kütle = Brüt kütle -Dara Net kütle = 1250-250 =1000 gramdır. Örnek Bir çay kutusu 500 gramdır. Darası 50 gram olan kutuda 100 adet poşet çay bulunduğuna göre 5 poşet çayın net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Brüt ağırlık= 500 g Dara = 50 gram Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 500-50=450 gram ( 100 adet poşet çay) 5 .6 kg ise Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Bir varil petrolün net ağırlığı= 107 – 8.

iki adet 100 miligramlık kullandığına göre tartı kabına konan maddenin net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Dara= 20 + 1 + 2 x 0. Yani eşit kollu teraziyle tartı dünya.050 = 21.5x 5= 22. Bu ek akımın büyüklüğü.200 g Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 24. YOL 100 adet poşet çayın net ağırlığı 450 g ise 1 poşet çayın net ağırlığı 450/100=4. hassas ve analitik teraziler olarak anılan elektronik terazilerdir. bir adet 50 miligramlık ağırlık kullanmıştır. II. ölçülecek kütle bilinen kütlelerle kıyaslanarak yapılır. Tartılacak cisim kefeye konulduğunda başlangıç tartım koşulu bozulur. Elektronik tartıda dengeleme kuvveti.200 – 21. Laboratuvarda Kullanılan Tartım Araçları Bir cismin veya maddenin kütlesini ölçmeye yarayan alete terazi.450 g Brüt ağırlık= 20 + 2 x 2 + 2 x 0. Bu tartı sisteminde yer çekimi kuvveti her iki kefeye de aynı şiddette etki ettiğinden tartı. ay ve diğer gezegenlerde yapılsa da aynı sonuçlar alınır. Eşit kollu terazilerde orta noktasında bir bıçak sırtı bulunan terazi kolu ve bu kolun uçlarına asılı duran iki kefe vardır.I.450 = 2. Günümüzde laboratuvarlarda en çok görülen terazi türü.75 g 450 g ise x g’dır.2 + 0.100 =24. bir adet 1 gramlık. Önce terazi kefesinde bir cisim yokken başlangıç tartım koşulu sağlanır. YOL 100 adet poşet çay 5 adet poşet çay X= 450 x 5 / 100=22. 1. 6 .5 g’dır.2. yer çekimi ivmesinden bağımsızdır. Eskiden pek çok alanda sıklıkla kullanılan eşit kollu teraziler artık yerini elektronik terazilere bırakmıştır.5 gramdır. Tartı kabına tartılacak maddeyi koyduktan sonra diğer kefedeki gramların hepsini almış ve ölçüm için bir adet 20 gramlık. Bir kefeye kütlesi ölçülecek cisim diğer kefeye bilinen standart kütleler konularak denge sağlanır.5 gramdır. bir elektromanyetik devreden elektrik akımı geçirerek oluşturulan bir manyetik kuvvettir. iki adet 200 miligramlık. 5 adet poşet çay 4. Örnek Kimya laboratuvarında eşit kollu teraziyle tartım yapan bir öğrenci. tartı kabının kütlesinin ölçülmesi için bir adet 20 gramlık. teraziyle kütle ölçme işlemlerine de tartma denir. Eşit kollu terazide tartma. iki adet 2 gramlık. Denge koşulunu yeniden sağlamak için elektromanyetik devreden ek bir elektrik akımı geçirilmelidir.

genellikle elektriksiz terazilerdir.1 mg ve 0. Nitel Analitik Kimya Laboratuvar’ları için hassas teraziler yeterlidir. yapılan analizlerin sonucunu doğrudan etkiler. ilaç ve kimya sanayinde. Çok hassas tartımlar gerektiren işlerde (örneğin. Tek kefeli teraziler ise analog (mekanik) veya dijital (elektronik) olabilir. Bunlar. 0. nicel analitik kimya laboratuarlarında) kullanılır. Günümüzde kullanılan elektronik teraziler. Tek kefeli ve elektronik olanlarda kütleyi doğrudan doğruya okumak mümkündür. Resim 1. 1. Analitik kimya laboratuvarlarındaki en önemli gereçlerden biri terazidir. dijital ve analog veya tek kefeli.01 mg duyarlıkta tartım yapabilen.1. Bunlardan çift kefeli terazilerde ayrı bir kutuda bu lunan gramlar kefelerden birine. 7 . çalışma prensiplerine ve özelliklerine göre elektrikle veya elektriksiz çalışabilen teraziler. Laboratuvarlarda kullanılan teraziler.tartılacak cismin kütlesi ile orantılıdır ve terazi üzerinde görülen bir kütle okunmasına dönüşür. Kabinin üst ve yanlarında açılabilen kapakları vardır. kuyumcularda kullanılır. hassas terazi ve analitik teraziler olmak üzere iki grupta incelenir. laboratuarlarda. Doğru ve hassas tartım alabilme. İki kefeli eşit kollu veya tek kefeli olabilir.001 mg ve daha duyarlı tartım yapabilen terazilerdir. Işıklı rakamlar bu kütleyi belirterek okumada kolaylık sağlar. çok duyarlık gerektirmeyen işlemler için kullanılan terazilerdir.1: Hassas terazi 1. Bu terazilerde hava akımını önlemek amacıyla kefenin etrafında koruyucu kabin bulunmaktadır.2. Hassas Terazi Hassas teraziler 0.2. Analitik Terazi Analitik teraziler. Analitik teraziler.2. tartılacak madde de öteki kefeye konur. iki kefeli teraziler olmak üzere çeşitli gruplarda incelenebilir.

2: Analitik terazi 1.3. Terazi kalibrasyonu belli aralıklarla kontrol edilmelidir (Bu işlem sorumlu kişiler tarafından yapılmalıdır. 8 . Terazi yüzeyinin tartım öncesi temiz olması ve tartımdan sonra da temizlenmesi gerekir. gerekli durumlarda laboratuvar sorumlusundan yardım istenmelidir.). Çok sıcak ve çok soğuk örneklerin tartılmasından kaçınılmalıdır. direk gün ışığına maruz kalmamalı. Terazi. sert. korozif maddeler bulundurmayacak bir oda seçilmelidir. su terazisinin ayarı mutlaka kontrol edilmeli eğer dengesi bozuksa ayak döndürülerek ayarlama yapılmalıdır.) durdurulmalıdır. Bozuk olması durumunda laboratuvar sorumlusundan yardım istenmelidir. klima vb. Terazinin konumu gelişigüzel değiştirilmemeli. Hassas tartımların alındığı analitik terazilerin kefesine fazla kuvvet uygulanmamalı. Terazi içinde mutlaka kurutucu bulundurulmalıdır (Bu amaçla nem çekici olarak genellikle susuz CaCl2 kullanılır. Deney ve analiz süresince aynı terazi kullanılmalıdır.). Tartım yapılmadan önce ortamdaki herhangi bir hava sirkülasyonu (açık cam. Terazilerin. Terazi kullanılmadığında üzerinde ağırlık bırakılmamalıdır. maksimum tartım sınırının aşılmamasına özen gösterilmelidir. düz ve sarsıntısız bir zemin üzerinde çalıştırılmalıdır. Tartım İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Tartım işleminin doğru sonuç vermesi için aşağıdaki noktalara dikkat etmek gerekir:             Terazinin konumu belirlenirken nemsiz.Resim 1. esnemeyen. ani ve sert yüklemeler yapılmamalı.

Bu nedenle alınacak tartımların güvenilirliği ve terazinin uzun ömürlü olması için temizliği ve bakımı büyük önem taşır. 9 . Kefeye el ile basınç uygulanmamalı. Her kullanımdan sonra temiz bırakılmalı ve belli aralıklarla sorumlu kişilerce bakımları yapılmalıdır. Temizleme için iyi bir fırça ve yumuşak bez kullanılmalı. Terazilerin Temizliği ve Bakımı Elektronik teraziler çok hassas ve pahalı cihazlardır.4. maddenin dökülüp saçılmamasına özen gösterilmelidir.      İşleme başlamadan önce ilk olarak cihazın elektrik bağlantısı kesilmeli.1. Temizlik ve bakım sırasında. cihazın çevresi ve kasası temizlenmelidir. Temizlik yapılırken terazi kefesi yavaşça yerinden kaldırılarak bir fırça veya hafif nemlendirilmiş yumuşak bez yardımıyla kefenin altı. Ancak yerine takılmadan önce iyice kurutulmalıdır. Aşındırıcı. Kullanım esnasında dikkatli olunmalı. Kefe suyla yıkanabilir. Kullanma kılavuzundaki temizlik ve bakım ile ilgili talimatlara uyulmalıdır. korozif maddelerle temizlik yapılmamalı.

esnemeyen.  Terazinizi sert. düz ve sarsıntısız bir zemin üzerinde çalıştırınız. Öneriler  Laboratuvar önlüğünüzü giyerek çalışma ortamınızı hazırlayınız. Kullanılacak araç ve gereçler: Terazi.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Belirli bir miktardaki maddeyi tartınız. 10 . tartılacak madde İşlem Basamakları  Teraziyi düz bir zemine yerleştiriniz.  Terazi ayak vidalarını döndürerek ayarlayınız.  Dengede değilse ayak vidaları yardımıyla dengeye getiriniz.  Su terazisine kontrol ediniz. bakarak terazinin dengesini  Su terazisinin ayarını mutlaka kontrol ediniz.

 Tartacağınız maddeyi kefeye koyarken dikkatli olunuz. Teraziyi açınız.  Terazi kapağını uzun süre açık bırakmayınız.  Terazinin yan camını kapatarak terazinin ekranından ağırlığı okuyarak kaydediniz.  Göstergenin sıfırlanmasını bekleyiniz.  Gösterge sabitlenmeden okumayınız.  Acele etmeyiniz. işlem  Tartım için kullanılacak kâğıdın darasını alınız.  Gösterge sıfırlanmadan yapmayınız.  Terazinin yan camını açarak tartılacak maddeyi terazinin kefesine koyunuz. 11 .  Çalıştığınız cihazın çok hassas olduğunu unutmayınız.  Olabilecek hava sirkülasyonunu önlemek için kapakları mutlaka kapatınız.  Kullandığınız kabın veya kâğıdın terazinin diğer kısımlarına değmemesine dikkat ediniz.

 Terazinin kapaklarını uzun süre açık tutmayınız.  Cihaz ve çevresini temizleyiniz.  Tartılan maddeyi kefeden alınız.  Cihazın güç düğmesini kapatınız.  Rapor yazınız.  Teraziyi kapatınız.  Kullanılan malzemelerin temizliğine dikkat ediniz.  Malzemeleri temizleyiniz.  İşlem basamakları ve aldığınız notlardan faydalanarak raporunuzu hazırlayınız.  Teraziyi temizlerken terazi kefesine baskı uygulamayınız. Okuduğunuz değeri kaydediniz.  Tartılan maddelere çıplak elle dokunmayınız.  Terazi fişini çekmeyiniz.  Temizleme işleminde fırça kullanınız. 12 .

kazanamadığınız beceriler için Hayır kutucuğuna (X) işareti koyarak kendinizi değerlendiriniz. 14. 1. 11.KONTROL LİSTESİ Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız beceriler için Evet. 13. Bütün cevaplarınız “Evet” ise “Ölçme ve Değerlendirme” ye geçiniz. 3. 2. Değerlendirme Ölçütleri İş önlüğünüzü giyip çalışma ortamınızı düzenlediniz mi? Teraziyi düz bir zemine yerleştirdiniz mi? Su terazisine bakarak terazinin dengesini kontrol ettiniz mi? Dengede değilse ayak vidaları yardımıyla dengeye getirdiniz mi? Teraziyi açtınız mı? Göstergenin sıfırlanmasını beklediniz mi? Terazi yan camını açarak tartılacak maddeyi terazinin kefesine koydunuz mu? Terazi yan camını kapatarak terazinin ekranından ağırlığını okuyarak kaydettiniz mi? Teraziyi kapattınız mı? Tartılan maddeyi kefeden aldınız mı? Cihazı güç düğmesinden kapattınız mı? Cihaz ve çevresini temizlediniz mi? Malzemeleri temizleyerek teslim ettiniz mi? Raporunuzu yazdınız mı? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Değerlendirme sonunda “Hayır” şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. 8. 7. 12. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 4. 13 . 10. 6. 9. 5.

+4 °C sıcaklıkta 1 dm3 (1 litre) hacimli saf suyun kütlesi aşağıdakilerden hangisidir? A) 1 g B) 1 kg C) 1 cg D) 1 hg 2 kg elma ile 4000 gram elma. darası 3.00001 Terazilerin temizliğinde aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? A) İşleme başlamadan önce ilk olarak cihazın elektrik bağlantısı kesilmeli. Kişinin taşıdığı yük kaç gramdır? A) 8000 B) 8500 C) 9000 D) 9500 Bir piknometre boşken 25.6 kilogramdır. 20 oC’de su ile dolu iken 35.1 .01 C) 0. D) Temizliği 0.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz. 4.0.95 Bir teneke içindeki tuzun brüt tartımı 8. 14 .001 D) 0. 1. Buna göre suyun net ağırlığı kaç gramdır? A) 7.5 kg olan sepete konarak taşınıyor.55 g gelmektedir. C) Kefesine el ile basınç uygulanmamalı. 6.2 Aşağıdakilerden hangisi analitik terazinin duyarlılığını belirtmektedir? A) 1 – 0.1 molarlık HNO3 ile yapılmalı.44 B) 8. 5.95 B) 8.2 C) 7.001.95 D) 10.95 C) 9. 3. 2.0.76 D) 9.01 – 0.1 B) 0.60 g. Teneke darası 840 gram olduğuna göre tuzun net tartımı kaç kilogramdır? A) 9. B) Temizleme için iyi bir fırça ve yumuşak bez kullanılmalı.

1925 B) 2. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız. 10. Bir kutuda 400 adet kesme şeker bulunur.0.1 mg . C) Çok duyarlık gerektiren işlemler için kullanılan terazilerdir. 15 .1063 D) 6. Genellikle terazi içinde konulan kurutucu aşağıdakilerden hangisidir? A) Susuz CaCl2 B) Susuz CaCO3 C) Susuz CaH2 D) Susuz CaC2O2 Hassas teraziler için aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur? A) Duyarlılık aralığı 0.3975 C) 7. B) Kefesinin etrafında koruyucu kabin bulunur. Teraziler neyi ölçer? A) Hacim B) Uzunluk C) Basınç D) Kütle 9.1987 8. Bir kutu kesme şeker bir kilogramdır.01 mg’dır. D) Nicel analitik kimya laboratuvarları için hassas teraziler yeterlidir. Kesme şeker kutusu 41 gram olduğuna göre 3 tane kesme şekerin net tartımı kaç gramdır? A) 7.7. Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki öğrenme faaliyetine geçiniz.

ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında kuralına uygun olarak bir maddeden belirli miktarda tartım yapabileceksiniz. Uluslararası birim sistemi dışında kalan ancak ülkemiz sanayi kuruluşlarında kullanılan birimler nelerdir? Araştırınız. Her büyüklük. uluslararası anlaşmalarla önlenmiştir... uzunluk (veya teknikte kuvvet) ve zamanın bi r fonksiyonu olarak ortaya çıktığından bunlara ait birimlerle ifade edilebilir. Kelvin’in adını anmak üzere tanımlanan sıcaklık birimi kelvin (K) . Sözgelimi. çok eski zamanlardan beri uluslarca kullanılmıştır.. Her bir büyüklük için diğerlerinden apayrı bir birim tanımlamaya da gerek yoktur. CGS mutlak birimler sistemi. Uluslararası Kütle Birimleri ve Dönüştürülmesi Bir cismin kütlesini ve uzunluğunu sadece sayı olarak vermek hiçbir şey ifade etmez. Temel büyüklüklerden türetilen büyüklüklere de türetilmiş büyüklükler denir. Newton’un adını anmak üzere tanımlanan kuvvet birimi newton (N). ölçü sayısı ve birim olmak üzere iki kısımdan oluşur (Vektörel büyüklüklerde ölçü sayısı ve birimi ile birlikte doğrultu ve yönünün de bilinmesi gerekir). Birimler. MKS mutlak birimler sistemi ve uluslararası birim sistemidir (SI).gibi. Bu karışıklık. Sayının yanında birimi verildiğinde ancak bir anlamı olur. anılan bilimcinin adıyla karışmasını önlemek amacıyla küçük harfle başlayarak yazılır. BİR MADDEDEN BELİRLİ MİKTARDA TARTIM 2. 2. ARAŞTIRMA   Uluslararası birim sistemini ve birimlerin birbirine dönüşümlerini araştırınız.1. Bu büyüklüklere temel büyüklükler denir.. Ulusların kullandığı birimler çok çeşitliydi hatta çoğu bilimsel tanımdan yoksundu. Ancak bu birimin kısaltılmış işareti mutlaka büyük harfle belirtilir. Bir özel isme 16 . Bu durum. Bilimin gelişmesine katkıda bulunmuş bir bilim adamını anmak için tanımlanan birimin adı olan kelime. Çünkü bütün büyüklükler kütle. Birim adlarının ve sembollerinin yazılışı konusunda birliği sağlayıcı uluslararası kurallar vardır. Birim sistemlerinden uluslararası anlaşmalarla kabul edilen ve en çok kullanılan üç tanesi. bilimin anlaşılmasını ve gelişmesini zorlaştırmaktaydı.

1.2: Uluslararası birim sistemi(SI) 17 . 2. Uluslararası birim sistemi. Birim Adı Sembolü Uzunluk santimetre cm Temel Kütle gram g Zaman saniye sn.1: CGS mutlak birimler sistemi 2. Bu üç temel kavram için temel birim olarak santimetre (cm). kütle. Söz gelimi. Uluslararası Birim Sistemi (SI) Uluslararası Ölçüler Konferansı’nın 1971’de yaptığı toplantıda en temel büyüklüklerden (uzunluk. Ancak gelişen bilim ve teknoloji ile yerini giderek SI birim sistemine bırakmıştır. santimetre (cm). zaman) başka dört temel büyüklüğün daha birimlerini içine alan uluslararası birim sistemi tanımlanmıştır. MKS mutlak birimler sistemini kapsar.bağlı olmaksızın tanımlanan birim adları ve bunların işaretleri küçük harfle yazılır. gram (g) ve saniye (s) kabul edildiğinden santimetre. gram (g) gibi. CGS Birim Sistemi Uzunluk.1.2. saniye veya kısaca CGS sistemi adını alır. kütle ve zaman temel kavramları üzerine kurulmuştur. A K mol cd m2 m3 m/s N J Temel Türetilmiş Tablo 2. gram. Yüzey santimetrekare cm2 Hacim santimetreküp cm3 Türetilmiş Hız santimetre/saniye cm/s Kuvvet dyne dyn Enerji erg erg Büyüklük Tablo 2. SI birim sistemi en önemli birim sistemidir. Büyüklük Adı Uzunluk Kütle Zaman Elektrik akımı Termodinamik sıcaklık Madde miktarı Işık şiddeti Yüzey Hacim Hız Kuvvet Enerji Birim Sembolü l m t i T n I A V Ѵ F E Adı metre kilogram saniye amper kelvin mole candela metrekare metreküp metre/saniye newton joule Sembolü m kg sn.1.

1. İş Kuvvet Akım Basınç Sembol m l.3: MKS mutlak birimler sistemi Birim Kütle Uzunluk Sıcaklık Zaman Enerji. Aşağıda MKS birim sistemlerinin birimleri gösterilmiştir. zaman için saniye (sn.3. Büyüklük Temel Uzunluk Kütle Zaman Yüzey Hacim Hız Kuvvet Enerji Birim Adı metre kilogram saniye metrekare metreküp metre/saniye newton joule Sembolü m kg sn. W F I P MKS CGS SI Kilogram (kg) Kilogram (kg) Gram (g) Metre (m) Kelvin (K) Saniye (sn.) Joule (J) Newton (N) Amper (A) N/cm2 Tablo 2. kütle için kilogram (kg). Temel birimler olarak uzunluk için metre (m). Elektrikte akım şiddeti de temel kavramlar arasına girer. MKS ve SI birim sistemlerinin karşılaştırılması 18 .4: CGS.2.) ve akım için amper (A) kabul edildiğinden kısaca MKS veya MKSA sistemi olarak bilinir.) Erg Dyne Esu/s bar Kelvin (K) Saniye (sn. kütle ve zamandır. MKS Birim Sistemi Bu sistemde temel kavramlar yine uzunluk. d T t E. m2 m3 m/s N J Türetilmiş Tablo 2.) Joule (J) Newton (N) Amper (A) Pascal (Pa) Santimetre (cm) Metre (m) Kelvin (K) Saniye (sn.

001 0.000 01 kg 0.01 0.01 hg = 0.1 g = 0. Ön ek ismi Sembol Alt Katlar mikro mili santi desi deka hekto kilo mega μ m c d da h k M 1010-3 10-2 10-1 10+1 10+2 10+3 10+6 6 Çarpan 0. 1g 1g 1g 1 dag 1 hg 1 kg 1t = 10 dg = 100 cg = 1000 mg = 10 g = 100 g = 1000 g = 1000 kg 1 dg 1 cg 1 mg 1g 1g 1g 1 kg = 0.5:Kütle temel biriminin üst ve alt katları Kütle ölçüsü birimleri onar onar büyür.Birimin Adı Ton Kental Kilogram Hektogram Dekagram Gram Desigram Santigram Miligram *Mikrogram Birimin Simgesi t q kg hg dag g dg cg mg µg 1 Birim İçin 1t 1q 1kg 1hg 1 dag 1g 1 dg 1 cg 1 mg 1 µg Kg 1000 kg 100 kg 1 kg 0.1 dag = 0.000 001 kg 0.000 1 kg 0.001 kg 0.01 g = 0.001 t Aşağıda SI birim sisteminde birimlerin alt ve üst katları aşağıda verilmiştir. onar onar küçülür.001 g = 0.6: Birimlerin az ve çok katları 19 .01 kg 0.000 001 0.1 10 100 1000 1000 000 Üst katlar Tablo 2.000 000 001 kg Kg 103 kg 102 kg 1 kg 10-1 kg 10-2 kg 10-3 kg 10-4 kg 10-5 kg 10-6 kg 10-9 kg Tablo 2.1 kg 0.001kg = 0.

PSI pound/ inç2 olarak basıncı gösterir.gram gibi) dur.454 kg ise x kg x = 248.6959 psi =10 N/cm²=1 Bar 20 . PSI Basınç. 1 atm=14.4.172.454 kg = 454 g Örnek: 1.454= 112.4.1. Pounddan daha küçük ağırlık birimi ise 'ounce' (ons . Ülkemizde bazı sanayi alanlarında sıklıkla kullanılmaktadır. Libre olarak da adlandırılır. Örneğin.55 kg =1550 g 2172 μg =2.68 g Örnek: 248 lb gelen katı kaç kg’ dır? Çözüm: 1 lb 248 lb 0. 1 psi = 0. 454 = 644.10 -3 g 2. maddenin belirli bir yüzeyine etki eden kuvvet olarak tanımlanır. ülkemizde bazı sanayi alanlarında farklı bir ağırlık ölçü birimi olarak pound kullanılır.1.55 kg = ? g 2172 μg = ? g Çözüm 642g = 0. 642 kg 1.2 lb 454 g ise xg x = 14. 642 g = ? kg 1.1.349 g 1 pound (lb) = 0. uluslararası sistemde (SI) N/cm² (Newton per square inch)’dir.42 lb kaç gramdır? Çözüm: 1 lb 14. Diğer Birim Sistemleri SI birim sistemi dışında da şartlara bağlı olarak değişik birimler kullanılabilir.592 kg 2. 1 ons= 1/16 lb = 28. 0. İngiliz ağırlık ölçü birimi olup sembolü lb’dir.Örnek: Aşağıdaki kütle ölçüleri arasındaki çevirmeleri yapınız.2 . İngiliz sisteminde birimi psi (pounds per square inch).068 atm.

İnç’in uluslararası standart sembolü in'dir. Bugün en büyük sıklıkta kullanılan yarda.Örnek: Basınç göstergesinde okunan değer 147 PSI’dır. Uzunluk değeri sistemden sisteme değişebilir. hacim hesaplamalarında ise inç küp adını alır.7 = 10 bar 2.2. 21 . Boruların çapları. Genelde mesafeleri ifade etmek için kullanılır. Metrik sistemin kullanıldığı ülkelerde bile bazı durumlarda inç kullanılmaktadır. Örneğin.9144 m' ye eşit olan "uluslararası yarda"dır.3937 uluslararası inç’tir.62 cm’dir.       Televizyon ve bilgisayar ekranlarının çerçeve oranları. Puroların çapı birçok ülkede inç ile ifade edilmektedir. Gramofon plakları. Uzunluk değeri sistemden sisteme değişebilir. Floppy disketlerin genişliği.62 cm uzunluğundaki Mg şeridinin boyu kaç inç’tir? Çözüm 2.62 cm X X= 7. bir inç başparmak genişliğini ifade eder.4.08333 font (1 foot 12 inç’tir. hacim hesaplamalarında ise yarda küp adını alır.62/2.54 cm 1 inç ise 7. PSI / 14. Bazı durumlarda inç (") çift kesme işaretiyle gösterilir. 1 yarda 3 ayak ya da 36 inç’tir. 2.54=7. 1 inç yaklaşık 0.1. 1 inç 2.02778 yardaya (1 yarda 36 inç’tir). İnç İnch 'parmak' anlamına gelir. Bisiklet ve otomobil lastiklerinin çapları. Alan hesaplamalarında inç kare. Çözüm 1 bar yaklaşık olarak 14. uzunluk değeri 0.7 psi’dir.54 = 3 inç’tir.3. Bu ölçünün değeri ise otomatik olarak 3x2. Örnek: 7. Bu basınç değerinin bar olarak karşılığını bulunuz. Yarda Bir uzunluk ölçüsü birimidir.7 = bar 147 / 14.) ye eşittir.4. Alan hesaplarında yarda kare.). 1 inç yaklaşık 0. Mühendislik ölçülerinde 3" ile gösterildiğinde bunun manası 3 inç’tir.54 santimetre (1 santimetre yaklaşık 0.1.

) eşittir.1. İngiliz birim sisteminde kullanılan bir uzunluk ölçüsü birimidir.3048 metreye eşit (30.).0254 0. 12 inç’e eşittir.37 1 36 12 yarda 1.0936 uluslararası yardadır.0936 0. Fit. 1 yarda.3 yarda kaç cm ve kaç inç’tir? Çözüm 2.4. 3 fite eşit olup 1 fit.) 36 inç’e 0. Dolayısıyla.9144 metre olarak tanımladılar. Buna göre laboratuvar kaç m’dir? Çözüm Aşağıdaki tablo size uzunluk birimlerindeki dönüşümler hakkında özet bir bilgi verecektir: 1 metre 1 inç 1 yarda 1 ayak metre 1 0.02778 1 0.5 kulaca (1 kulaç 2 yardadır.7: Uzunluk birimleri arasındaki dönüşümler 22 . (ft) veya bazen (') şeklinde kısaltılır.3333 ayak 3. İngiliz Milletler Topluluğu Ülkeleri.3048 m = 30.48 cm Örnek: Laboratuvarın uzunluğu 8 ayak olarak ölçülmüştür.0833 3 1 Tablo 2.2808 0. 1 yarda'nın uzunluğunu 0. 1 fit 0. 1 ayak (fit) = 0.3048 inç 39.9144 0.48 cm) hâle geldi. Örnek: 0.4. 3 ayağa (1 ayak yardanın üçte biridir. Ayak (Fit) Ayak.1 uluslararası yarda. Yaklaşık 1 metrenin üçte biri uzunluktadır.     0.9144 metreye (1 metre yaklaşık 1.

Metrik birimler cinsinden bir galon değeri. Örnek: 86 karatlık kaşıkçı elması kaç gramdır? Çözüm 2.345 pound (1 pound=453. zümrüt.349 gram = 1.1.1. genellikle gümüş.4. troy ons ve normal ons olmak üzere iki farklı şekilde kullanılmaktadır.1 g. safir gibi değerli taşlar ve yarı değerli taşlar için de kullanılmaktadır. bir Amerikan galonu: 3. altın ve platin gibi değerli metallerin veya elmas.4.349 g gelmektedir. 23 . Troy ons 31.4. Karat birimi önceleri sadece elmaslar için kullanılıyor olsa da günümüzde yakut. Ons Ons.035 ons (oz) 28. Karat Karat elmasın kütle veya ağırlığını ölçmek için kullanılan bir ölçü birimidir. Amerikan galonu 231 inç3. normal ons (oz) 28.46 inç3 e eşit bir hacim tutar.54345 l şeklinde verilebilir.6. İngiliz galonu 277. Karat. 1.00 ons (oz) 31.2. Galon Galon bir sıvı hacim ölçü birimi olup çoğunlukla akaryakıt vb.00 troy ons Örnek: 5 ons (oz) kaç gramdır? Çözüm: 2.200 gram olarak kabul edilmiş ve metrik karat olarak adlandırılmıştır. yakut gibi değerli taşların ağırlıklarının belirlenmesi için kullanılan ölçü birimidir.785 kg ağırlık çeker.60 g) veya 3. Bir Amerikan galonu su +4°C’de 8.7.5.1. değişik ülkelerde kullanılmakta ve her bir ülkede farklı kütlelere tekabül etmektedir.00 gram = 0. sıvı maddelerin taşımacılığında kullanılır.78543 l. bir İngiliz galonu: 4.1 gram = 1. Ons. 1907 yılında 0.

            Terazinin ayaklarının zemine tam olarak oturduğu kontrol edilir.10-3 1. Kapak kapatılır.10-5 0.432 15432. Cihaz göstergesinin sıfırlaması beklenir. Gösterge sabitlendikten sonra dara (tare) düğmesine basılır.).2857. Cihaz ve çevresi temiz olarak terk edilir.79 l’dir.85026 0.5 grain 2.5274. 10+3 karat 4998. Belirli Miktarda Madde Tartımı Belirli miktarda madde tartımı. Göstergenin sıfırlaması beklenir. tartı kabı ile dışarı alınır. 10-3 1000 lb 2.20462 1 0. Cihaz kapağı açılır. Terazi kapağı kapatılır.4286. Terazi fişi prize takılarak güç düğmesi ile elektrik bağlantısı sağlanır.10-4 2.0625 lb = 437. 24 . Madde.10-2 35274 grain 15432 7000 437. Eğer madde istenilen miktara ulaşmamışsa madde ilavesine devam edilir.0625 1.2. Eğer madde istenilen miktarı aşmışsa kapak açılarak spatülle (kefeye baskı uygulamadan) madde istenilen miktara getirilir (Terazi içine madde dökülmemesine özen gösterilmelidir. Aşırı madde koymamak için gösterge izlenir.2.32393 1 4. 8: Kütle birimleri arasındaki dönüşümler Tablodaki dönüşümlere örnekler: 1 kg = 2.10-3 3.) Çözüm Bir ayda 4 hafta vardır.45359 0.10-3 2204. Kapak açılır.02835 6. 1 Amerikan galonu yaklaşık 3. Temiz ve kuru bir spatülle azar azar istenilen madde tartı kabı içine konur.48. Aşağıdaki tablo size ağırlık birimlerindeki dönüşümler hakkında özet bir bilgi verecektir: 1 kg 1 lb 1 ons 1 grain 1 karat 1g 1 ton kg 1 0.274 16 1 2.20462 lb 1 ons = 0.3 = 12 galon benzin kullanılır. Cihaz güç düğmesinden kapatılır. laboratuvarlarda sıklıkla kullanılmaktadır.79 = 45.48 l benzin kullanılır. Bu şirketin aylık benzin kullanımı kaç litredir? (İşlemlerinizi Amerikan galonu üzerinden yapınız. Göstergenin sabitlenmesi beklenir. 3.5 1 15. Açma kapama düğmesi (on-off) ile açılır. Buna göre 12. Kapak kapatılır.99885026 - Tablo 2. Temiz bir kâğıt ya da tartı kabı kefenin ortasına konur. Haftalık 3 galon kullanıldığına göre bir ayda 4. Bu nedenle doğru ve güvenilir tartım almak için aşağıdaki işlem basamaklarına dikkat etmek gerekir.Örnek: Bir şirket kullanmak üzere haftalık 3 galon benzin alıyor.20462.62 ons (oz) 35.

 Su terazisinin ayarını mutlaka kontrol ediniz. tartılacak madde.  Terazi ayaklarını döndürerek ayarlayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Bir maddeden belirli miktarda tartım alınız. 25 . Kullanılan araç ve gereçler: Terazi.  Teraziyi ayarlayınız. spatül İşlem Basamakları  Teraziyi düz bir zemine yerleştiriniz. Öneriler  İş önlüğünüzü giyiniz.  Terazi fişini prize takarken dikkatli olunuz. tartı kabı.  Çalışma ortamınızı hazırlayınız. maskenizi ve eldiveninizi takınız.  Teraziye enerji girişini sağlayınız.

 Tartı kabını ya da temiz bir kâğıdı kefenin ortasına koyunuz.  Gösterge sıfırlanmadan işlem yapmayınız.  Kullandığınız kabın veya kâğıdın terazinin diğer kısımlarına değmemesine dikkat ediniz. Teraziyi açınız. 26 .  Terazi kapağını uzun süre açık bırakmayınız.  Terazinin yan camını açınız.  Göstergenin sıfırlamasını bekleyiniz.  Çalıştığınız cihazın çok hassas olduğunu unutmayınız.

 Olabilecek hava sirkülasyonunu önlemek için kapakları mutlaka kapatınız. 27 .  Gösterge sıfırlanmadan işlem yapmayınız. spatülle azar azar tartı kabı içine ekleyiniz.  Tartılacak maddeyi. Gösterge sabitlendikten sonra tare düğmesine basarak göstergeyi sıfırlayınız.  Maddeyi ekleme işlemini küçük vuruşlarla yapınız.  Göstergenin sabitlenmesini bekleyiniz.  Maddenin etrafa saçılmamasına özen gösteriniz.  Terazi yan camını kapatınız.  Gösterge sabitlenmeden okuma yapmayınız.  Bir yandan göstergeyi kontrol ediniz.

 İstenilen miktardan az ise ilaveye devam ediniz. İstenilen miktar aşılmışsa spatül yardımıyla. terazi kefesine baskı uygulamadan ve maddeyi dökmeden alınız.  İşleminizi kısa sürede bitirmeye çalışınız.  Yan camları uzun süre açık tutmayınız.  Yan camları açınız.  Kefeye yapılan baskı.  Maddenin etrafa dağılmamasına dikkat ediniz.  Dikkatli çalışınız.  Kapakları kapatarak istenilen değere ulaşılıp ulaşılmadığını kontrol ediniz. terazinin kalibrasyonunu ve hassasiyetini bozabilir.  Dikkatli olunuz. 28 .  İstenilen değere ulaşıldığında teraziyi kapatınız.

 Teraziyi temizlerken terazi kefesine baskı uygulamayınız. ile magnezyum miktarını  Dolu krozenin tartımını not ediniz.  Cihazın güç düğmesini kapatınız. tartı kabı dışına alınız.  Raporunuzu öğretmeninize teslim ediniz.  Temizleme işleminde fırça  Kullandığınız malzemeleri temizleyerek teslim kullanınız. 29 . raporunuzu hazırlayınız. ediniz.  İşlem basamakları ve aldığınız notlardan faydalanarak  Raporunuzu teslim ediniz.  Terazi fişini çekmeyiniz.  Tartım miktarı hesaplayınız. Maddeyi.  Tartı kabındaki maddelere çıplak elle dokunmayınız.

5. 20. 19. 30 . 9. 3. 17. 13. 11. 14. 6. 1. tartı kabının dışına aldınız mı? Cihazın güç düğmesini kapattınız mı? Kullandığınız malzemeleri temizleyerek teslim ettiniz mi? Raporunuzu teslim ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Değerlendirme sonunda “Hayır” şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. 18. 15. kazanamadığınız beceriler için Hayır kutucuğuna (X) işareti koyarak kendinizi değerlendiriniz. 16. 4. 10. Bütün cevaplarınız “Evet” ise “Ölçme ve Değerlendirme” ye geçiniz. 8.KONTROL LİSTESİ Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız beceriler için Evet. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 7. 12. 2. Değerlendirme Ölçütleri İş önlüğünüzü giyip çalışma masanızı düzenlediniz mi? Teraziyi düz bir zemine yerleştirdiniz mi? Teraziyi ayaklarını döndürerek ayarladınız mı? Teraziye enerji girişini sağladınız mı? Teraziyi açtınız mı? Göstergenin sıfırlamasını beklediniz mi? Terazinin yan camını açtınız mı? Tartı kabını ya da temiz bir kâğıdı kefenin ortasına koydunuz mu? Gösterge sabitlendikten sonra tare düğmesine basarak göstergeyi sıfırladınız mı? Tartılacak maddeyi spatülle azar azar tartı kabı içine eklediniz mi? Terazi yan camını kapattınız mı? Göstergenin sabitlenmesini beklediniz mi? İstenilen miktar aşıldıysa spatül yardımıyla terazi kefesine baskı uygulamadan ve maddeyi dökmeden aldınız mı? İstenilen miktardan az ise ilaveye devam ettiniz mi? İstenilen değere ulaşıldığında teraziyi kapattınız mı? Yan camları açtınız mı? Maddeyi.

1 g B) 1 g C) 10 g D) 100 g Hangi birim sisteminde kütle birimi gramdır? A) MKS B) CGS C) SI D) Hiçbiri Aşağıdaki dönüşümlerden hangisi yanlıştır? A) 1000 g = 1 kg B) 1000 kg = 1 t C) 100g = 0. 4.763 B) 7.63 C) 76.08 kilogram kaç gramdır? A) 8 B) 80 C) 800 D) 8000 2. 3. 31 . 1. 5. 6.3 D) 7630 0. Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine göre temel bir büyüklük değildir? A) Zaman B) Uzunluk C) Kütle D) Hız Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine göre türetilmiş bir büyüklüktür? A) Hız B) Kuvvet C) Hacim D) Hepsi 0.01 kg kaç gramdır? A) 0.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.1 kg D) 1000μg = 1 g 763 miligram kaç gramdır? A) 0. 7.

Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. B) Açma kapama düğmesi (on-off) ile açılır. 9. C) Cihaz açılır açılmaz tartılacak madde konur.143 B) 11.86 D) 2.5 inç kaç santimetredir? A) 1. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız.6138 D) 8.8. VE DEĞERLENDİRME 32 .8184 Terazinin kullanımı ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) Terazinin ayaklarının zemine tam oturmalıdır. 4. 10. D) Cihaz ve çevresi temiz olarak terk edilir.43 C) 22. Cevaplarınızın tümü doğru ise “Modül Değerlendirme” ye geçiniz.2046 B) 4.286 3 kg kaç pounddur? A) 2.4092 C) 6.

01 kg kaç gramdır? A) 0.94 g D) 0. 1.8 B) 293. Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine ait değildir? A) gram B) metre C) saniye D) amper Uluslararası birim sistemine aşağıdakilerden hangisidir? A) G B) Kg C) Mol D) lb Kilogram ne birimidir? A) Uzunluk B) Kütle C) Hacim D) Alan 0.94g B) 2. Analiz sonunda ise içinde katı madde bulunan kroze 23. 33 . Her varilin darası 8.194 g 3 varil petrolün bürüt tartımı 319 kilogramdır.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.44 g geldiğine göre katı miktarı aşağıdakilerden hangisidir? A) 1. 3.94 g C) 44. (SI) göre madde miktarının sembolü 5. Gravimetrik bir tayinde krozenin boş kütlesi 21.6 kilogram olduğuna göre petrolün net tartımı kaç kilogramdır? A) 344.6 2.1 g B) 1 g C) 10 g D) 100 g 4. 6.4 D) 327.2 C) 310.50 g olarak tartılmıştır.

Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. Aşağıdakilerden hangisi hacim ölçü birimidir? A) Yarda B) Karat C) Ons D) Galon Psi aşağıdakilerden hangisinin ölçüm birimidir? A) Ağırlık B) Hacim C) Uzunluk D) Basınç Aşağıdakilerden hangisi kütle ölçüm birimidir? A) Yarda B) Pound C) İnç D) Günümüzde. Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki modüle geçmek için öğretmeninize başvurunuz. 34 . 9. uluslararası ölçüm birim sistemi aşağıdakilerden hangisidir? A) CGS B) MKS C) SI D) MKF 8.7. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız. 10.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ-1’İN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 B D C C D D A A C D ÖĞRENME FAALİYETİ-2’NİN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D C B D A B B C C MODÜL DEĞERLENDİRMENİN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 A B A C B C D D B C 35 .

HALLİDAY David. Geoffrey HERRİNG. 2001. F. 1991. 2004. Robert RESNİCK. İstanbul. Devlet Kitapları. William S. HARWOOD. . PETRUCCİ Ralph H. Analitik Kimya Laboratuvarı Nitel Bölüm. DEMİR Mustafa. Ankara. 2005. Paşa Yayıncılık. Ostim Mesleki Eğitim Merkezi. Arkadaş Yayınları. Kimya 9 Ders Kitabı. Palme Yayıncılık. 36 . Ankara. Ankara.KAYNAKÇA KAYNAKÇA      DEMİR Mustafa. Ankara. Analitik ve Sınayi Kimya Laboratuvarı. KARACA Faruk. Ali USANMAZ. 2006. Şahinde DEMİRCİ. Fiziğin Temelleri. Genel Kimya İlkeler ve Modern Uygulamaları.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful