T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

KİMYA TEKNOLOJİSİ

KÜTLE ÖLÇÜMÜ

Ankara, 2012

Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik olarak öğrencilere rehberlik etmek amacıyla hazırlanmış bireysel öğrenme materyalidir. Millî Eğitim Bakanlığınca ücretsiz olarak verilmiştir. PARA İLE SATILMAZ.

 

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .................................................................................................................... ii GİRİŞ ....................................................................................................................................... 1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ..................................................................................................... 3 1. KÜTLE ÖLÇÜMÜ............................................................................................................... 3 1.1. Kütle ve Ağırlık ............................................................................................................ 3 1.1.1. Brüt Ağırlık............................................................................................................ 4 1.1.2. Net Ağırlık ............................................................................................................. 4 1.1.3. Dara ....................................................................................................................... 4 1.2. Laboratuvarda Kullanılan Tartım Araçları.................................................................... 6 1.2.1. Hassas Terazi ......................................................................................................... 7 1.2.2. Analitik Terazi ....................................................................................................... 7 1.3. Tartım İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar .................................................. 8 1.4. Terazilerin Temizliği ve Bakımı ................................................................................... 9 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 10 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 14 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ................................................................................................... 16 2. BİR MADDEDEN BELİRLİ MİKTARDA TARTIM ...................................................... 16 2.1. Uluslararası Kütle Birimleri ve Dönüştürülmesi......................................................... 16 2.1.1. CGS Birim Sistemi .............................................................................................. 17 2.1.2. Uluslararası Birim Sistemi (SI) ........................................................................... 17 2.1.3. MKS Birim Sistemi ............................................................................................. 18 2.1.4. Diğer Birim Sistemleri ......................................................................................... 20 2.2. Belirli Miktarda Madde Tartımı .................................................................................. 24 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 25 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 31 MODÜL DEĞERLENDİRME .............................................................................................. 33 CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 35 KAYNAKÇA ......................................................................................................................... 36

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
ALAN DAL MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK Kimya Teknolojisi Alan Ortak Kütle Ölçümü Bu modül belirli bir miktardaki maddeyi tartabilme, bir maddeden belirli miktarda tartım alabilme ile ilgili bilgilerin verildiği bir öğrenme materyalidir. 40/24 Bu modülün ön koşulu yoktur. Kütle ölçümü yapmak Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında maddelerden tartım işlemi yapabileceksiniz. Amaçlar 1. Belirli bir miktardaki maddeyi tartabileceksiniz. 2. Bir maddeden belirli miktarda tartım alabileceksiniz. Ortam: Temel kimyasal işlemlerini yapmak için gerekli donanım ve tüm donanımın bulunduğu laboratuvar, kütüphane, atölye, teknoloji sınıfı, bireysel öğrenme ortamları vb. Donanım: Analitik terazi, tartılacak madde, spatül, tartı kabı Modül içinde yer alan her öğrenme faaliyetinden sonra verilen ölçme araçları ile kendinizi değerlendireceksiniz. Öğretmen modül sonunda ölçme aracı (çoktan seçmeli test, doğru-yanlış testi, boşluk doldurma, eşleştirme vb.) kullanarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek sizi değerlendirecektir.

MODÜLÜN AMACI

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

1 . Evrende yer kaplayan ve kütlesi olan her şey madde olarak tanımlanmaktadır. Bu modülle kütle ölçümünde kullanılan teknolojik cihazları tanıyacaksınız. Bu modül ile kazandığınız yeterliği bundan sonraki modüllerde sık sık kullanacağınızı unutmayınız.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. Bu modülle ölçü sistemlerine uygun olarak belirli miktardaki maddenin tartımını yapabilecek ve bir maddeden belirli miktarda tartım alabileceksiniz. Kütle Ölçümü modülü ile kütle kavramının ne olduğunu ve madde miktarlarının karşılaştırılmasında ne gibi ölçü sistemlerinin kullanılabileceğini öğreneceksiniz. Günümüzde bilimsel ve teknolojik gelişmeler baş döndürücü hızla ilerlemektedir.

2 .

ARAŞTIRMA   Kütle ve ağırlık kavramlarını araştırarak aralarındaki ilişkiyi açıklayınız. Kütle standartlarını oluşturmak için 17. “m” sembolü ile gösterilir. Kütle ve Ağırlık Kütle. Sanayide kütle ölçümünde kullanılan cihazları araştırınız. Eşit kollu teraziyle kütleleri karşılaştırılan cisimlerin ağırlıkları da karşılaştırılmış olur. Cisimlerin kütleleri hassas teraziler yardımıyla bu kopyalarla kıyaslanarak 2 / 108 hassasiyetle ölçülebilir. Kütlenin ölçülmesinde belirli bir büyüklük seçip diğerleri ile karşılaştırmak gerekir.1. dirhem bunlardan sayılabilir. Arşiv kilogram. Bu nedenle bilinçli ya da bilinçsiz olarak kütle ve ağırlık kavramları birbiri yerine 3 . Fransa’nın Sevres kentindeki Uluslararası Ağırlık ve Ölçmeler Bürosu’nda saklanmaktadır. Eski çağlardan beri insanlar madde miktarlarının karşılaştırılmasında tartının güvenli bir yol olduğuna inanmışlardır. yüzyıl ortalarında başlatılan çalışmalar 1793 yılında tamamlanmış ve referans ağırlık olarak +4 °C'deki 1dm3 (1 litre) suyun ağırlığının kabul edilmesiyle metrik sistemin temelini oluşturan ilk doğal ve evrensel ifade şekli ortaya çıkmıştır. KÜTLE ÖLÇÜMÜ 1. Mısır’da tarih öncesi bir mezarda 7000 yıllık olduğu sanılan oyma taştan küçük bir kollu teraziyle kireç taşından yapılmış taş kütleler bulmuşlardır. 1. Bu yeni ağırlık referans standardı da Fransa Cumhuriyeti'nin arşivlerinde korunduğundan ismi “Arşiv Kilogram” olarak adlandırılmıştır. İlk zamanlar her mil let kendine göre tartı birimleri seçmiştir. Osmanlı İmparatorluğu zamanında kullanılan batman. Arkeologlar. maddenin değişmez miktarıdır. bir maddenin değişmez kimliği ve özündeki niceliklerin ölçüsüdür. Böyle olunca uluslararası ortak amaca hizmet edebilmek için uluslararası birimleri kullanma gereği doğmuştur.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında kuralına uygun olarak belirli bir miktardaki maddeyi tartabileceksiniz. Bu standarttan kıyaslama ile yapılan çok hassas kopyalar. dünyanın her yanındaki standart laboratuvarlarına gönderilmiştir. Yapılan kazılarda bunlara ait örnekler bulunmaktadır. okka. Diğer bir deyişle kütle. 1799 yılında daha pratik bir kullanım sağlamak amacı ile ağırlık biriminin platin ve iridyum alaşımından imal edilen bir referans kütle standardına aktarılması kararlaştırılmıştır.

Kimya laboratuvarlarında tartım ile belirlenen nicelik için kütle terimi tercih edilmelidir.1.1. Brüt Ağırlık Cismin bulunduğu kap veya ambalajıyla birlikte tartımı sonucu ölçülen kütleye brüt ağırlık denir. (W: ağırlık. Dara Boş kabın veya ambalajın kütlesine dara denir. net ağırlık ve dara terimlerinin iyi bilinmesi gerekir. Örnek: Kabıyla birlikte tartılan bir kavanoz pekmezin brüt kütlesi 1250 gram. kavanozun kütlesi 250 gram ise pekmezin net kütlesi ne kadardır? 4 .g’dir.78 m/s2 olan başka bir yerde aynı kütleli cismin ağırlığı 9. isterse yer çekiminin olmadığı bir yerde olsun cismin üzerine aynı kuvveti etki ettirmek gerekir. Hesaplama yapılırken verilerin aynı birimden olmasına dikkat edilmelidir. 1. Yine g= 9.2. Yer çekimi etkisinde bulunmayan bir uzay gemisinde büyük bir kurşun bloku (W=0) kaldırmak sorun değildir fakat bir astronot. Ağırlık hesaplamalarında kullanılan brüt ağırlık. Kütle çekim etkisinin yok olduğu yerlerde bir cismin ağırlığı sıfır olmakla beraber cismin kütlesi her yerde aynıdır.80 m/s2 olan bir yerde ağırlığı 9. Böylece 1 kg kütleli bir cismin g=9.1. m: kütle. Net Ağırlık Cismin tek başına tartımı sonucu elde edilen kendi miktarına denir. Yeryüzünde aynı yerde bulunan cisimlerin kütleleri eşitse ağırlıkları da eşittir. dünyanın cisme uyguladığı kütle çekim kuvvetidir. Newton” gibi kuvvet birimleriyle ölçülür.78 N olur. kütle çekim kuvvetinin yönü ile aynıdır. Ağırlığın büyüklüğü “Paund. Ağırlık bir kuvvet olup vektörel bir büyüklüktür. Kütle ölçümünde ilk iş kabın darasını almaktır. 1. Net ağırlık = Brüt ağırlık – Dara bağıntısı kullanılır.1. Net ağırlığı bulmak için. Ağırlık ile kütle arasındaki bağıntı W= m. 1. bloku (m≠0) tekmelemek isterse zorlanacaktır.80 N’dir. Bir cismin kütlesi her yerde aynı olduğundan cismi hareketlendirmek için ister dünya üzerinde bir sürtünmesiz yatay yüzey üzerinde olsun. Bu vektörün yönü.kullanılabilmektedir.3. Farklı birimlerde değerler verildiyse uygun olan birime mutlaka çevrilmelidir. Bir cismin ağırlığı. g: yer çekimi ivmesi) Dünya üzerinde farklı yerlerde g’nin değeri değiştiğinden m kütleli bir cismin ağırlığı da dünya üzerinde farklı yerlerde farklı değerlere sahip olur.

6 kg olduğuna göre 1 varil petrolün net ağırlığı kaç kg’dır? Çözüm 3 varil petrol brüt ağırlığı 321 kg ise 1 varil petrolün brüt ağırlığı= 321/3=107 kg 1 varilin darası 8. 3 tane şeker 4.795 x3=14. Darası 50 gram olan kutuda 100 adet poşet çay bulunduğuna göre 5 poşet çayın net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Brüt ağırlık= 500 g Dara = 50 gram Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 500-50=450 gram ( 100 adet poşet çay) 5 .Çözüm Brüt kütle = 1250 g Dara=250 g Net kütle = Brüt kütle -Dara Net kütle = 1250-250 =1000 gramdır.6 kg ise Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Bir varil petrolün net ağırlığı= 107 – 8. Örnek 3 varil petrolün brüt ağırlığı 321 kg’dır. Örnek Bir çay kutusu 500 gramdır.385 gramdır.795 g’dır. Bir varilin darası 8.4 kg’dır.6=98. Örnek Bir kutu kesme şeker 1 kg’dır. Bir kutuda 200 adet şeker bulunmaktadır. Kesme şeker kutusu 41 gram olduğuna göre 3 tane kesme şekerin net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Brüt ağırlık= 1 kg=1000 g Dara= 41 g Net ağırlık=? Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 1000 g – 41g=959 g (200 tane kesme şeker için) 200 tane şeker 959 g ise 1 tane şeker 959/200= 4.

Eşit kollu terazide tartma. iki adet 200 miligramlık. hassas ve analitik teraziler olarak anılan elektronik terazilerdir.200 – 21. Bu tartı sisteminde yer çekimi kuvveti her iki kefeye de aynı şiddette etki ettiğinden tartı.75 g 450 g ise x g’dır.450 = 2. YOL 100 adet poşet çay 5 adet poşet çay X= 450 x 5 / 100=22.5x 5= 22. Tartılacak cisim kefeye konulduğunda başlangıç tartım koşulu bozulur.450 g Brüt ağırlık= 20 + 2 x 2 + 2 x 0. Laboratuvarda Kullanılan Tartım Araçları Bir cismin veya maddenin kütlesini ölçmeye yarayan alete terazi. tartı kabının kütlesinin ölçülmesi için bir adet 20 gramlık. Bu ek akımın büyüklüğü. Denge koşulunu yeniden sağlamak için elektromanyetik devreden ek bir elektrik akımı geçirilmelidir.200 g Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 24.100 =24. 1. YOL 100 adet poşet çayın net ağırlığı 450 g ise 1 poşet çayın net ağırlığı 450/100=4. bir adet 50 miligramlık ağırlık kullanmıştır. teraziyle kütle ölçme işlemlerine de tartma denir.5 g’dır. iki adet 100 miligramlık kullandığına göre tartı kabına konan maddenin net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Dara= 20 + 1 + 2 x 0. Yani eşit kollu teraziyle tartı dünya.2 + 0. Günümüzde laboratuvarlarda en çok görülen terazi türü.I. Eşit kollu terazilerde orta noktasında bir bıçak sırtı bulunan terazi kolu ve bu kolun uçlarına asılı duran iki kefe vardır. Örnek Kimya laboratuvarında eşit kollu teraziyle tartım yapan bir öğrenci. yer çekimi ivmesinden bağımsızdır. iki adet 2 gramlık.5 gramdır.050 = 21. Önce terazi kefesinde bir cisim yokken başlangıç tartım koşulu sağlanır. bir adet 1 gramlık. ölçülecek kütle bilinen kütlelerle kıyaslanarak yapılır. Eskiden pek çok alanda sıklıkla kullanılan eşit kollu teraziler artık yerini elektronik terazilere bırakmıştır. Tartı kabına tartılacak maddeyi koyduktan sonra diğer kefedeki gramların hepsini almış ve ölçüm için bir adet 20 gramlık. bir elektromanyetik devreden elektrik akımı geçirerek oluşturulan bir manyetik kuvvettir. Bir kefeye kütlesi ölçülecek cisim diğer kefeye bilinen standart kütleler konularak denge sağlanır.5 gramdır. ay ve diğer gezegenlerde yapılsa da aynı sonuçlar alınır. 5 adet poşet çay 4. 6 .2. Elektronik tartıda dengeleme kuvveti. II.

001 mg ve daha duyarlı tartım yapabilen terazilerdir. genellikle elektriksiz terazilerdir. Tek kefeli ve elektronik olanlarda kütleyi doğrudan doğruya okumak mümkündür. hassas terazi ve analitik teraziler olmak üzere iki grupta incelenir. Analitik teraziler. çalışma prensiplerine ve özelliklerine göre elektrikle veya elektriksiz çalışabilen teraziler. Resim 1. Hassas Terazi Hassas teraziler 0.01 mg duyarlıkta tartım yapabilen.1: Hassas terazi 1. dijital ve analog veya tek kefeli. 0. kuyumcularda kullanılır. Bunlar. Işıklı rakamlar bu kütleyi belirterek okumada kolaylık sağlar. Çok hassas tartımlar gerektiren işlerde (örneğin. Analitik Terazi Analitik teraziler. laboratuarlarda. 1. ilaç ve kimya sanayinde. çok duyarlık gerektirmeyen işlemler için kullanılan terazilerdir.1 mg ve 0. Bunlardan çift kefeli terazilerde ayrı bir kutuda bu lunan gramlar kefelerden birine.tartılacak cismin kütlesi ile orantılıdır ve terazi üzerinde görülen bir kütle okunmasına dönüşür. Bu terazilerde hava akımını önlemek amacıyla kefenin etrafında koruyucu kabin bulunmaktadır. Analitik kimya laboratuvarlarındaki en önemli gereçlerden biri terazidir. yapılan analizlerin sonucunu doğrudan etkiler. Nitel Analitik Kimya Laboratuvar’ları için hassas teraziler yeterlidir. Doğru ve hassas tartım alabilme. 7 .2.1. iki kefeli teraziler olmak üzere çeşitli gruplarda incelenebilir. Laboratuvarlarda kullanılan teraziler. Kabinin üst ve yanlarında açılabilen kapakları vardır. tartılacak madde de öteki kefeye konur. nicel analitik kimya laboratuarlarında) kullanılır.2.2. İki kefeli eşit kollu veya tek kefeli olabilir. Tek kefeli teraziler ise analog (mekanik) veya dijital (elektronik) olabilir. Günümüzde kullanılan elektronik teraziler.

Terazi kullanılmadığında üzerinde ağırlık bırakılmamalıdır. korozif maddeler bulundurmayacak bir oda seçilmelidir. 8 . Terazi içinde mutlaka kurutucu bulundurulmalıdır (Bu amaçla nem çekici olarak genellikle susuz CaCl2 kullanılır. klima vb. Terazi. Terazinin konumu gelişigüzel değiştirilmemeli. Tartım yapılmadan önce ortamdaki herhangi bir hava sirkülasyonu (açık cam. düz ve sarsıntısız bir zemin üzerinde çalıştırılmalıdır.). Tartım İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Tartım işleminin doğru sonuç vermesi için aşağıdaki noktalara dikkat etmek gerekir:             Terazinin konumu belirlenirken nemsiz.Resim 1.3. Bozuk olması durumunda laboratuvar sorumlusundan yardım istenmelidir. ani ve sert yüklemeler yapılmamalı. su terazisinin ayarı mutlaka kontrol edilmeli eğer dengesi bozuksa ayak döndürülerek ayarlama yapılmalıdır.) durdurulmalıdır. Çok sıcak ve çok soğuk örneklerin tartılmasından kaçınılmalıdır. Terazilerin. direk gün ışığına maruz kalmamalı. Deney ve analiz süresince aynı terazi kullanılmalıdır. esnemeyen. maksimum tartım sınırının aşılmamasına özen gösterilmelidir. Hassas tartımların alındığı analitik terazilerin kefesine fazla kuvvet uygulanmamalı. sert. Terazi yüzeyinin tartım öncesi temiz olması ve tartımdan sonra da temizlenmesi gerekir.2: Analitik terazi 1. Terazi kalibrasyonu belli aralıklarla kontrol edilmelidir (Bu işlem sorumlu kişiler tarafından yapılmalıdır. gerekli durumlarda laboratuvar sorumlusundan yardım istenmelidir.).

korozif maddelerle temizlik yapılmamalı. Kefeye el ile basınç uygulanmamalı. Her kullanımdan sonra temiz bırakılmalı ve belli aralıklarla sorumlu kişilerce bakımları yapılmalıdır. Kullanma kılavuzundaki temizlik ve bakım ile ilgili talimatlara uyulmalıdır. 9 .4. Kullanım esnasında dikkatli olunmalı. Temizleme için iyi bir fırça ve yumuşak bez kullanılmalı. cihazın çevresi ve kasası temizlenmelidir. Kefe suyla yıkanabilir. Terazilerin Temizliği ve Bakımı Elektronik teraziler çok hassas ve pahalı cihazlardır.1. Temizlik ve bakım sırasında. Temizlik yapılırken terazi kefesi yavaşça yerinden kaldırılarak bir fırça veya hafif nemlendirilmiş yumuşak bez yardımıyla kefenin altı.      İşleme başlamadan önce ilk olarak cihazın elektrik bağlantısı kesilmeli. Bu nedenle alınacak tartımların güvenilirliği ve terazinin uzun ömürlü olması için temizliği ve bakımı büyük önem taşır. Ancak yerine takılmadan önce iyice kurutulmalıdır. Aşındırıcı. maddenin dökülüp saçılmamasına özen gösterilmelidir.

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Belirli bir miktardaki maddeyi tartınız. 10 . düz ve sarsıntısız bir zemin üzerinde çalıştırınız.  Dengede değilse ayak vidaları yardımıyla dengeye getiriniz. tartılacak madde İşlem Basamakları  Teraziyi düz bir zemine yerleştiriniz. Öneriler  Laboratuvar önlüğünüzü giyerek çalışma ortamınızı hazırlayınız.  Su terazisine kontrol ediniz. esnemeyen.  Terazinizi sert. bakarak terazinin dengesini  Su terazisinin ayarını mutlaka kontrol ediniz.  Terazi ayak vidalarını döndürerek ayarlayınız. Kullanılacak araç ve gereçler: Terazi.

 Teraziyi açınız.  Terazi kapağını uzun süre açık bırakmayınız.  Gösterge sıfırlanmadan yapmayınız. 11 .  Kullandığınız kabın veya kâğıdın terazinin diğer kısımlarına değmemesine dikkat ediniz.  Çalıştığınız cihazın çok hassas olduğunu unutmayınız.  Olabilecek hava sirkülasyonunu önlemek için kapakları mutlaka kapatınız.  Gösterge sabitlenmeden okumayınız.  Göstergenin sıfırlanmasını bekleyiniz.  Acele etmeyiniz.  Terazinin yan camını açarak tartılacak maddeyi terazinin kefesine koyunuz.  Terazinin yan camını kapatarak terazinin ekranından ağırlığı okuyarak kaydediniz.  Tartacağınız maddeyi kefeye koyarken dikkatli olunuz. işlem  Tartım için kullanılacak kâğıdın darasını alınız.

 Terazinin kapaklarını uzun süre açık tutmayınız. Okuduğunuz değeri kaydediniz.  Tartılan maddelere çıplak elle dokunmayınız.  Kullanılan malzemelerin temizliğine dikkat ediniz.  Tartılan maddeyi kefeden alınız.  Rapor yazınız.  Temizleme işleminde fırça kullanınız.  Teraziyi temizlerken terazi kefesine baskı uygulamayınız.  Terazi fişini çekmeyiniz.  Malzemeleri temizleyiniz.  Teraziyi kapatınız. 12 .  Cihaz ve çevresini temizleyiniz.  İşlem basamakları ve aldığınız notlardan faydalanarak raporunuzu hazırlayınız.  Cihazın güç düğmesini kapatınız.

14. kazanamadığınız beceriler için Hayır kutucuğuna (X) işareti koyarak kendinizi değerlendiriniz. 8. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 11. Bütün cevaplarınız “Evet” ise “Ölçme ve Değerlendirme” ye geçiniz. 13.KONTROL LİSTESİ Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız beceriler için Evet. 7. 9. 13 . 3. 2. 1. 5. 10. 4. 12. 6. Değerlendirme Ölçütleri İş önlüğünüzü giyip çalışma ortamınızı düzenlediniz mi? Teraziyi düz bir zemine yerleştirdiniz mi? Su terazisine bakarak terazinin dengesini kontrol ettiniz mi? Dengede değilse ayak vidaları yardımıyla dengeye getirdiniz mi? Teraziyi açtınız mı? Göstergenin sıfırlanmasını beklediniz mi? Terazi yan camını açarak tartılacak maddeyi terazinin kefesine koydunuz mu? Terazi yan camını kapatarak terazinin ekranından ağırlığını okuyarak kaydettiniz mi? Teraziyi kapattınız mı? Tartılan maddeyi kefeden aldınız mı? Cihazı güç düğmesinden kapattınız mı? Cihaz ve çevresini temizlediniz mi? Malzemeleri temizleyerek teslim ettiniz mi? Raporunuzu yazdınız mı? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Değerlendirme sonunda “Hayır” şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz.

+4 °C sıcaklıkta 1 dm3 (1 litre) hacimli saf suyun kütlesi aşağıdakilerden hangisidir? A) 1 g B) 1 kg C) 1 cg D) 1 hg 2 kg elma ile 4000 gram elma.76 D) 9.5 kg olan sepete konarak taşınıyor. 14 .2 Aşağıdakilerden hangisi analitik terazinin duyarlılığını belirtmektedir? A) 1 – 0.60 g. darası 3.1 B) 0.01 – 0.95 Bir teneke içindeki tuzun brüt tartımı 8. 6. 2. Teneke darası 840 gram olduğuna göre tuzun net tartımı kaç kilogramdır? A) 9. 20 oC’de su ile dolu iken 35.0. C) Kefesine el ile basınç uygulanmamalı. 1. B) Temizleme için iyi bir fırça ve yumuşak bez kullanılmalı. 3.95 C) 9.00001 Terazilerin temizliğinde aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? A) İşleme başlamadan önce ilk olarak cihazın elektrik bağlantısı kesilmeli.55 g gelmektedir.95 D) 10. D) Temizliği 0.1 molarlık HNO3 ile yapılmalı.01 C) 0.2 C) 7.44 B) 8.001 D) 0.001.6 kilogramdır. 5.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz. Buna göre suyun net ağırlığı kaç gramdır? A) 7.0. Kişinin taşıdığı yük kaç gramdır? A) 8000 B) 8500 C) 9000 D) 9500 Bir piknometre boşken 25.1 .95 B) 8. 4.

1925 B) 2. Kesme şeker kutusu 41 gram olduğuna göre 3 tane kesme şekerin net tartımı kaç gramdır? A) 7.1 mg .3975 C) 7.01 mg’dır. B) Kefesinin etrafında koruyucu kabin bulunur. 15 . Bir kutuda 400 adet kesme şeker bulunur. C) Çok duyarlık gerektiren işlemler için kullanılan terazilerdir. Genellikle terazi içinde konulan kurutucu aşağıdakilerden hangisidir? A) Susuz CaCl2 B) Susuz CaCO3 C) Susuz CaH2 D) Susuz CaC2O2 Hassas teraziler için aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur? A) Duyarlılık aralığı 0. D) Nicel analitik kimya laboratuvarları için hassas teraziler yeterlidir. Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki öğrenme faaliyetine geçiniz. Teraziler neyi ölçer? A) Hacim B) Uzunluk C) Basınç D) Kütle 9.0.7. 10. Bir kutu kesme şeker bir kilogramdır. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız.1987 8.1063 D) 6. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız.

Bu büyüklüklere temel büyüklükler denir. 2.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında kuralına uygun olarak bir maddeden belirli miktarda tartım yapabileceksiniz. Kelvin’in adını anmak üzere tanımlanan sıcaklık birimi kelvin (K) . Birim sistemlerinden uluslararası anlaşmalarla kabul edilen ve en çok kullanılan üç tanesi. Birim adlarının ve sembollerinin yazılışı konusunda birliği sağlayıcı uluslararası kurallar vardır. ölçü sayısı ve birim olmak üzere iki kısımdan oluşur (Vektörel büyüklüklerde ölçü sayısı ve birimi ile birlikte doğrultu ve yönünün de bilinmesi gerekir). Ancak bu birimin kısaltılmış işareti mutlaka büyük harfle belirtilir. Uluslararası Kütle Birimleri ve Dönüştürülmesi Bir cismin kütlesini ve uzunluğunu sadece sayı olarak vermek hiçbir şey ifade etmez. Newton’un adını anmak üzere tanımlanan kuvvet birimi newton (N). CGS mutlak birimler sistemi. Temel büyüklüklerden türetilen büyüklüklere de türetilmiş büyüklükler denir.gibi. ARAŞTIRMA   Uluslararası birim sistemini ve birimlerin birbirine dönüşümlerini araştırınız. uluslararası anlaşmalarla önlenmiştir. Bu durum. Bilimin gelişmesine katkıda bulunmuş bir bilim adamını anmak için tanımlanan birimin adı olan kelime.. Bu karışıklık. anılan bilimcinin adıyla karışmasını önlemek amacıyla küçük harfle başlayarak yazılır. bilimin anlaşılmasını ve gelişmesini zorlaştırmaktaydı. BİR MADDEDEN BELİRLİ MİKTARDA TARTIM 2. uzunluk (veya teknikte kuvvet) ve zamanın bi r fonksiyonu olarak ortaya çıktığından bunlara ait birimlerle ifade edilebilir. Çünkü bütün büyüklükler kütle. Bir özel isme 16 . MKS mutlak birimler sistemi ve uluslararası birim sistemidir (SI)... Ulusların kullandığı birimler çok çeşitliydi hatta çoğu bilimsel tanımdan yoksundu. Uluslararası birim sistemi dışında kalan ancak ülkemiz sanayi kuruluşlarında kullanılan birimler nelerdir? Araştırınız.. Sözgelimi. Birimler. Her büyüklük.1. çok eski zamanlardan beri uluslarca kullanılmıştır. Her bir büyüklük için diğerlerinden apayrı bir birim tanımlamaya da gerek yoktur. Sayının yanında birimi verildiğinde ancak bir anlamı olur.

1. CGS Birim Sistemi Uzunluk. gram. Bu üç temel kavram için temel birim olarak santimetre (cm).1.1: CGS mutlak birimler sistemi 2. Uluslararası birim sistemi.2: Uluslararası birim sistemi(SI) 17 . gram (g) ve saniye (s) kabul edildiğinden santimetre. Birim Adı Sembolü Uzunluk santimetre cm Temel Kütle gram g Zaman saniye sn.bağlı olmaksızın tanımlanan birim adları ve bunların işaretleri küçük harfle yazılır.2. 2. A K mol cd m2 m3 m/s N J Temel Türetilmiş Tablo 2. MKS mutlak birimler sistemini kapsar.1. Yüzey santimetrekare cm2 Hacim santimetreküp cm3 Türetilmiş Hız santimetre/saniye cm/s Kuvvet dyne dyn Enerji erg erg Büyüklük Tablo 2. Söz gelimi. kütle ve zaman temel kavramları üzerine kurulmuştur. saniye veya kısaca CGS sistemi adını alır. santimetre (cm). kütle. Büyüklük Adı Uzunluk Kütle Zaman Elektrik akımı Termodinamik sıcaklık Madde miktarı Işık şiddeti Yüzey Hacim Hız Kuvvet Enerji Birim Sembolü l m t i T n I A V Ѵ F E Adı metre kilogram saniye amper kelvin mole candela metrekare metreküp metre/saniye newton joule Sembolü m kg sn. zaman) başka dört temel büyüklüğün daha birimlerini içine alan uluslararası birim sistemi tanımlanmıştır. SI birim sistemi en önemli birim sistemidir. Ancak gelişen bilim ve teknoloji ile yerini giderek SI birim sistemine bırakmıştır. gram (g) gibi. Uluslararası Birim Sistemi (SI) Uluslararası Ölçüler Konferansı’nın 1971’de yaptığı toplantıda en temel büyüklüklerden (uzunluk.

MKS ve SI birim sistemlerinin karşılaştırılması 18 . zaman için saniye (sn. m2 m3 m/s N J Türetilmiş Tablo 2. Temel birimler olarak uzunluk için metre (m). W F I P MKS CGS SI Kilogram (kg) Kilogram (kg) Gram (g) Metre (m) Kelvin (K) Saniye (sn.3. İş Kuvvet Akım Basınç Sembol m l. d T t E.) Joule (J) Newton (N) Amper (A) N/cm2 Tablo 2.3: MKS mutlak birimler sistemi Birim Kütle Uzunluk Sıcaklık Zaman Enerji.) Erg Dyne Esu/s bar Kelvin (K) Saniye (sn.) Joule (J) Newton (N) Amper (A) Pascal (Pa) Santimetre (cm) Metre (m) Kelvin (K) Saniye (sn.2. kütle için kilogram (kg). Aşağıda MKS birim sistemlerinin birimleri gösterilmiştir. kütle ve zamandır. Elektrikte akım şiddeti de temel kavramlar arasına girer. Büyüklük Temel Uzunluk Kütle Zaman Yüzey Hacim Hız Kuvvet Enerji Birim Adı metre kilogram saniye metrekare metreküp metre/saniye newton joule Sembolü m kg sn.) ve akım için amper (A) kabul edildiğinden kısaca MKS veya MKSA sistemi olarak bilinir.1. MKS Birim Sistemi Bu sistemde temel kavramlar yine uzunluk.4: CGS.

000 000 001 kg Kg 103 kg 102 kg 1 kg 10-1 kg 10-2 kg 10-3 kg 10-4 kg 10-5 kg 10-6 kg 10-9 kg Tablo 2.6: Birimlerin az ve çok katları 19 . onar onar küçülür.01 g = 0.001 g = 0.01 0.1 kg 0.001kg = 0.000 01 kg 0.001 kg 0.01 kg 0.001 0.5:Kütle temel biriminin üst ve alt katları Kütle ölçüsü birimleri onar onar büyür.000 001 kg 0.Birimin Adı Ton Kental Kilogram Hektogram Dekagram Gram Desigram Santigram Miligram *Mikrogram Birimin Simgesi t q kg hg dag g dg cg mg µg 1 Birim İçin 1t 1q 1kg 1hg 1 dag 1g 1 dg 1 cg 1 mg 1 µg Kg 1000 kg 100 kg 1 kg 0.01 hg = 0.001 t Aşağıda SI birim sisteminde birimlerin alt ve üst katları aşağıda verilmiştir.000 001 0. 1g 1g 1g 1 dag 1 hg 1 kg 1t = 10 dg = 100 cg = 1000 mg = 10 g = 100 g = 1000 g = 1000 kg 1 dg 1 cg 1 mg 1g 1g 1g 1 kg = 0.1 10 100 1000 1000 000 Üst katlar Tablo 2.1 g = 0.000 1 kg 0. Ön ek ismi Sembol Alt Katlar mikro mili santi desi deka hekto kilo mega μ m c d da h k M 1010-3 10-2 10-1 10+1 10+2 10+3 10+6 6 Çarpan 0.1 dag = 0.

Pounddan daha küçük ağırlık birimi ise 'ounce' (ons . 1 ons= 1/16 lb = 28. ülkemizde bazı sanayi alanlarında farklı bir ağırlık ölçü birimi olarak pound kullanılır.454= 112.349 g 1 pound (lb) = 0.gram gibi) dur.10 -3 g 2.2 .454 kg = 454 g Örnek: 1. uluslararası sistemde (SI) N/cm² (Newton per square inch)’dir.172.1.068 atm.1. 642 g = ? kg 1. Örneğin.1.42 lb kaç gramdır? Çözüm: 1 lb 14. 1 atm=14. 454 = 644.6959 psi =10 N/cm²=1 Bar 20 . PSI pound/ inç2 olarak basıncı gösterir. İngiliz ağırlık ölçü birimi olup sembolü lb’dir. PSI Basınç. Ülkemizde bazı sanayi alanlarında sıklıkla kullanılmaktadır. Diğer Birim Sistemleri SI birim sistemi dışında da şartlara bağlı olarak değişik birimler kullanılabilir. maddenin belirli bir yüzeyine etki eden kuvvet olarak tanımlanır.592 kg 2. İngiliz sisteminde birimi psi (pounds per square inch). 1 psi = 0.4.2 lb 454 g ise xg x = 14.Örnek: Aşağıdaki kütle ölçüleri arasındaki çevirmeleri yapınız.55 kg = ? g 2172 μg = ? g Çözüm 642g = 0.55 kg =1550 g 2172 μg =2. 642 kg 1.454 kg ise x kg x = 248. Libre olarak da adlandırılır. 0.68 g Örnek: 248 lb gelen katı kaç kg’ dır? Çözüm: 1 lb 248 lb 0.4.

7 = 10 bar 2. Gramofon plakları. Yarda Bir uzunluk ölçüsü birimidir. Bazı durumlarda inç (") çift kesme işaretiyle gösterilir.54 = 3 inç’tir. İnç’in uluslararası standart sembolü in'dir. Bu basınç değerinin bar olarak karşılığını bulunuz. Çözüm 1 bar yaklaşık olarak 14.1.7 = bar 147 / 14.1. Uzunluk değeri sistemden sisteme değişebilir. İnç İnch 'parmak' anlamına gelir. Genelde mesafeleri ifade etmek için kullanılır. Uzunluk değeri sistemden sisteme değişebilir.54 santimetre (1 santimetre yaklaşık 0. Örnek: 7. PSI / 14. Metrik sistemin kullanıldığı ülkelerde bile bazı durumlarda inç kullanılmaktadır. 1 inç 2. Bisiklet ve otomobil lastiklerinin çapları.62 cm uzunluğundaki Mg şeridinin boyu kaç inç’tir? Çözüm 2. 21 .54 cm 1 inç ise 7. Mühendislik ölçülerinde 3" ile gösterildiğinde bunun manası 3 inç’tir.62 cm’dir.62/2. hacim hesaplamalarında ise yarda küp adını alır.4. Bugün en büyük sıklıkta kullanılan yarda.) ye eşittir. Alan hesaplamalarında inç kare. hacim hesaplamalarında ise inç küp adını alır. Floppy disketlerin genişliği. 1 inç yaklaşık 0. Boruların çapları.2.4.). Örneğin. 2. Puroların çapı birçok ülkede inç ile ifade edilmektedir. 1 yarda 3 ayak ya da 36 inç’tir.       Televizyon ve bilgisayar ekranlarının çerçeve oranları. uzunluk değeri 0.3.02778 yardaya (1 yarda 36 inç’tir).9144 m' ye eşit olan "uluslararası yarda"dır. bir inç başparmak genişliğini ifade eder. Bu ölçünün değeri ise otomatik olarak 3x2.Örnek: Basınç göstergesinde okunan değer 147 PSI’dır. 1 inç yaklaşık 0.54=7.08333 font (1 foot 12 inç’tir.62 cm X X= 7.7 psi’dir. Alan hesaplarında yarda kare.3937 uluslararası inç’tir.

2808 0.0254 0.0936 uluslararası yardadır.9144 metre olarak tanımladılar. (ft) veya bazen (') şeklinde kısaltılır. Fit.37 1 36 12 yarda 1. Ayak (Fit) Ayak.3 yarda kaç cm ve kaç inç’tir? Çözüm 2.48 cm) hâle geldi.0936 0.).1 uluslararası yarda. 1 fit 0. 1 yarda. 12 inç’e eşittir. İngiliz Milletler Topluluğu Ülkeleri.5 kulaca (1 kulaç 2 yardadır. İngiliz birim sisteminde kullanılan bir uzunluk ölçüsü birimidir. 3 fite eşit olup 1 fit.9144 metreye (1 metre yaklaşık 1.9144 0. 1 yarda'nın uzunluğunu 0. 1 ayak (fit) = 0.) eşittir. Örnek: 0.02778 1 0.3048 metreye eşit (30. Dolayısıyla.4.     0.3048 inç 39. 3 ayağa (1 ayak yardanın üçte biridir. Buna göre laboratuvar kaç m’dir? Çözüm Aşağıdaki tablo size uzunluk birimlerindeki dönüşümler hakkında özet bir bilgi verecektir: 1 metre 1 inç 1 yarda 1 ayak metre 1 0.3048 m = 30.48 cm Örnek: Laboratuvarın uzunluğu 8 ayak olarak ölçülmüştür.) 36 inç’e 0. Yaklaşık 1 metrenin üçte biri uzunluktadır.0833 3 1 Tablo 2.7: Uzunluk birimleri arasındaki dönüşümler 22 .3333 ayak 3.1.4.

2. Karat Karat elmasın kütle veya ağırlığını ölçmek için kullanılan bir ölçü birimidir.5.1 g.1.345 pound (1 pound=453.349 g gelmektedir. İngiliz galonu 277.1. altın ve platin gibi değerli metallerin veya elmas. Amerikan galonu 231 inç3.78543 l.00 ons (oz) 31. Bir Amerikan galonu su +4°C’de 8.1 gram = 1. zümrüt.200 gram olarak kabul edilmiş ve metrik karat olarak adlandırılmıştır. 1907 yılında 0.6. değişik ülkelerde kullanılmakta ve her bir ülkede farklı kütlelere tekabül etmektedir.00 gram = 0. bir Amerikan galonu: 3. Troy ons 31. 1. yakut gibi değerli taşların ağırlıklarının belirlenmesi için kullanılan ölçü birimidir.035 ons (oz) 28.7. Metrik birimler cinsinden bir galon değeri.785 kg ağırlık çeker. 23 .4.00 troy ons Örnek: 5 ons (oz) kaç gramdır? Çözüm: 2.349 gram = 1.4. Ons Ons. Karat.4. Ons. troy ons ve normal ons olmak üzere iki farklı şekilde kullanılmaktadır.46 inç3 e eşit bir hacim tutar. sıvı maddelerin taşımacılığında kullanılır. Galon Galon bir sıvı hacim ölçü birimi olup çoğunlukla akaryakıt vb. safir gibi değerli taşlar ve yarı değerli taşlar için de kullanılmaktadır.54345 l şeklinde verilebilir. Karat birimi önceleri sadece elmaslar için kullanılıyor olsa da günümüzde yakut. Örnek: 86 karatlık kaşıkçı elması kaç gramdır? Çözüm 2. genellikle gümüş.60 g) veya 3. bir İngiliz galonu: 4. normal ons (oz) 28.1.

Temiz ve kuru bir spatülle azar azar istenilen madde tartı kabı içine konur. Kapak açılır. Aşırı madde koymamak için gösterge izlenir.274 16 1 2.) Çözüm Bir ayda 4 hafta vardır. Temiz bir kâğıt ya da tartı kabı kefenin ortasına konur.3 = 12 galon benzin kullanılır.48.10-3 3. Cihaz göstergesinin sıfırlaması beklenir.85026 0.10-5 0.5 grain 2.79 l’dir.2.62 ons (oz) 35. Terazi kapağı kapatılır. Cihaz ve çevresi temiz olarak terk edilir. Kapak kapatılır. Göstergenin sabitlenmesi beklenir. 1 Amerikan galonu yaklaşık 3.02835 6. 24 .10-3 2204. 3. Kapak kapatılır. Gösterge sabitlendikten sonra dara (tare) düğmesine basılır. Haftalık 3 galon kullanıldığına göre bir ayda 4.0625 lb = 437.             Terazinin ayaklarının zemine tam olarak oturduğu kontrol edilir.432 15432. Aşağıdaki tablo size ağırlık birimlerindeki dönüşümler hakkında özet bir bilgi verecektir: 1 kg 1 lb 1 ons 1 grain 1 karat 1g 1 ton kg 1 0.79 = 45.10-3 1. Eğer madde istenilen miktarı aşmışsa kapak açılarak spatülle (kefeye baskı uygulamadan) madde istenilen miktara getirilir (Terazi içine madde dökülmemesine özen gösterilmelidir.99885026 - Tablo 2.48 l benzin kullanılır.2.20462 lb 1 ons = 0. Göstergenin sıfırlaması beklenir. Açma kapama düğmesi (on-off) ile açılır. Bu şirketin aylık benzin kullanımı kaç litredir? (İşlemlerinizi Amerikan galonu üzerinden yapınız. Madde.10-4 2. 8: Kütle birimleri arasındaki dönüşümler Tablodaki dönüşümlere örnekler: 1 kg = 2.5 1 15. Bu nedenle doğru ve güvenilir tartım almak için aşağıdaki işlem basamaklarına dikkat etmek gerekir. Eğer madde istenilen miktara ulaşmamışsa madde ilavesine devam edilir.45359 0. laboratuvarlarda sıklıkla kullanılmaktadır. Cihaz kapağı açılır. Buna göre 12. 10+3 karat 4998.).0625 1.10-2 35274 grain 15432 7000 437.5274.20462. Belirli Miktarda Madde Tartımı Belirli miktarda madde tartımı. 10-3 1000 lb 2.Örnek: Bir şirket kullanmak üzere haftalık 3 galon benzin alıyor. tartı kabı ile dışarı alınır.4286.32393 1 4. Cihaz güç düğmesinden kapatılır.2857.20462 1 0. Terazi fişi prize takılarak güç düğmesi ile elektrik bağlantısı sağlanır.

 Su terazisinin ayarını mutlaka kontrol ediniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Bir maddeden belirli miktarda tartım alınız. spatül İşlem Basamakları  Teraziyi düz bir zemine yerleştiriniz.  Teraziye enerji girişini sağlayınız.  Terazi fişini prize takarken dikkatli olunuz. 25 .  Terazi ayaklarını döndürerek ayarlayınız.  Teraziyi ayarlayınız. tartı kabı. maskenizi ve eldiveninizi takınız. Kullanılan araç ve gereçler: Terazi. tartılacak madde.  Çalışma ortamınızı hazırlayınız. Öneriler  İş önlüğünüzü giyiniz.

 Terazi kapağını uzun süre açık bırakmayınız. 26 .  Tartı kabını ya da temiz bir kâğıdı kefenin ortasına koyunuz. Teraziyi açınız.  Çalıştığınız cihazın çok hassas olduğunu unutmayınız.  Gösterge sıfırlanmadan işlem yapmayınız.  Göstergenin sıfırlamasını bekleyiniz.  Terazinin yan camını açınız.  Kullandığınız kabın veya kâğıdın terazinin diğer kısımlarına değmemesine dikkat ediniz.

 Göstergenin sabitlenmesini bekleyiniz.  Terazi yan camını kapatınız.  Maddenin etrafa saçılmamasına özen gösteriniz.  Olabilecek hava sirkülasyonunu önlemek için kapakları mutlaka kapatınız. Gösterge sabitlendikten sonra tare düğmesine basarak göstergeyi sıfırlayınız.  Gösterge sabitlenmeden okuma yapmayınız. 27 .  Tartılacak maddeyi.  Gösterge sıfırlanmadan işlem yapmayınız.  Maddeyi ekleme işlemini küçük vuruşlarla yapınız.  Bir yandan göstergeyi kontrol ediniz. spatülle azar azar tartı kabı içine ekleyiniz.

 Dikkatli çalışınız.  Yan camları açınız.  Maddenin etrafa dağılmamasına dikkat ediniz.  Kefeye yapılan baskı.  İstenilen değere ulaşıldığında teraziyi kapatınız.  Kapakları kapatarak istenilen değere ulaşılıp ulaşılmadığını kontrol ediniz.  Yan camları uzun süre açık tutmayınız. 28 . İstenilen miktar aşılmışsa spatül yardımıyla. terazinin kalibrasyonunu ve hassasiyetini bozabilir. terazi kefesine baskı uygulamadan ve maddeyi dökmeden alınız.  İstenilen miktardan az ise ilaveye devam ediniz.  İşleminizi kısa sürede bitirmeye çalışınız.  Dikkatli olunuz.

raporunuzu hazırlayınız.  Tartı kabındaki maddelere çıplak elle dokunmayınız. ile magnezyum miktarını  Dolu krozenin tartımını not ediniz.  Terazi fişini çekmeyiniz.  Temizleme işleminde fırça  Kullandığınız malzemeleri temizleyerek teslim kullanınız. tartı kabı dışına alınız. 29 .  Teraziyi temizlerken terazi kefesine baskı uygulamayınız.  Tartım miktarı hesaplayınız.  İşlem basamakları ve aldığınız notlardan faydalanarak  Raporunuzu teslim ediniz.  Cihazın güç düğmesini kapatınız. Maddeyi. ediniz.  Raporunuzu öğretmeninize teslim ediniz.

20. 15. 10. Bütün cevaplarınız “Evet” ise “Ölçme ve Değerlendirme” ye geçiniz. 7.KONTROL LİSTESİ Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız beceriler için Evet. tartı kabının dışına aldınız mı? Cihazın güç düğmesini kapattınız mı? Kullandığınız malzemeleri temizleyerek teslim ettiniz mi? Raporunuzu teslim ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Değerlendirme sonunda “Hayır” şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. Değerlendirme Ölçütleri İş önlüğünüzü giyip çalışma masanızı düzenlediniz mi? Teraziyi düz bir zemine yerleştirdiniz mi? Teraziyi ayaklarını döndürerek ayarladınız mı? Teraziye enerji girişini sağladınız mı? Teraziyi açtınız mı? Göstergenin sıfırlamasını beklediniz mi? Terazinin yan camını açtınız mı? Tartı kabını ya da temiz bir kâğıdı kefenin ortasına koydunuz mu? Gösterge sabitlendikten sonra tare düğmesine basarak göstergeyi sıfırladınız mı? Tartılacak maddeyi spatülle azar azar tartı kabı içine eklediniz mi? Terazi yan camını kapattınız mı? Göstergenin sabitlenmesini beklediniz mi? İstenilen miktar aşıldıysa spatül yardımıyla terazi kefesine baskı uygulamadan ve maddeyi dökmeden aldınız mı? İstenilen miktardan az ise ilaveye devam ettiniz mi? İstenilen değere ulaşıldığında teraziyi kapattınız mı? Yan camları açtınız mı? Maddeyi. 19. 5. 13. 11. 14. kazanamadığınız beceriler için Hayır kutucuğuna (X) işareti koyarak kendinizi değerlendiriniz. 9. 12. 4. 2. 16. 30 . 1. 8. 6. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 3. 18. 17.

01 kg kaç gramdır? A) 0.1 kg D) 1000μg = 1 g 763 miligram kaç gramdır? A) 0.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.763 B) 7. 1.1 g B) 1 g C) 10 g D) 100 g Hangi birim sisteminde kütle birimi gramdır? A) MKS B) CGS C) SI D) Hiçbiri Aşağıdaki dönüşümlerden hangisi yanlıştır? A) 1000 g = 1 kg B) 1000 kg = 1 t C) 100g = 0. 31 . Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine göre temel bir büyüklük değildir? A) Zaman B) Uzunluk C) Kütle D) Hız Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine göre türetilmiş bir büyüklüktür? A) Hız B) Kuvvet C) Hacim D) Hepsi 0. 4. 3.63 C) 76. 6. 5.3 D) 7630 0. 7.08 kilogram kaç gramdır? A) 8 B) 80 C) 800 D) 8000 2.

B) Açma kapama düğmesi (on-off) ile açılır. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız.8. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız.43 C) 22.286 3 kg kaç pounddur? A) 2. Cevaplarınızın tümü doğru ise “Modül Değerlendirme” ye geçiniz. D) Cihaz ve çevresi temiz olarak terk edilir. 10.5 inç kaç santimetredir? A) 1. VE DEĞERLENDİRME 32 .4092 C) 6. 9.8184 Terazinin kullanımı ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) Terazinin ayaklarının zemine tam oturmalıdır.2046 B) 4. 4.6138 D) 8. C) Cihaz açılır açılmaz tartılacak madde konur.86 D) 2.143 B) 11.

Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine ait değildir? A) gram B) metre C) saniye D) amper Uluslararası birim sistemine aşağıdakilerden hangisidir? A) G B) Kg C) Mol D) lb Kilogram ne birimidir? A) Uzunluk B) Kütle C) Hacim D) Alan 0.1 g B) 1 g C) 10 g D) 100 g 4.94g B) 2. Her varilin darası 8.194 g 3 varil petrolün bürüt tartımı 319 kilogramdır. 3. 6. 1.01 kg kaç gramdır? A) 0. 33 . (SI) göre madde miktarının sembolü 5.94 g D) 0.4 D) 327.6 2. Gravimetrik bir tayinde krozenin boş kütlesi 21.44 g geldiğine göre katı miktarı aşağıdakilerden hangisidir? A) 1. Analiz sonunda ise içinde katı madde bulunan kroze 23.50 g olarak tartılmıştır.94 g C) 44.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.8 B) 293.2 C) 310.6 kilogram olduğuna göre petrolün net tartımı kaç kilogramdır? A) 344.

10.7. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. Aşağıdakilerden hangisi hacim ölçü birimidir? A) Yarda B) Karat C) Ons D) Galon Psi aşağıdakilerden hangisinin ölçüm birimidir? A) Ağırlık B) Hacim C) Uzunluk D) Basınç Aşağıdakilerden hangisi kütle ölçüm birimidir? A) Yarda B) Pound C) İnç D) Günümüzde. 34 . Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki modüle geçmek için öğretmeninize başvurunuz. uluslararası ölçüm birim sistemi aşağıdakilerden hangisidir? A) CGS B) MKS C) SI D) MKF 8. 9. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ-1’İN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 B D C C D D A A C D ÖĞRENME FAALİYETİ-2’NİN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D C B D A B B C C MODÜL DEĞERLENDİRMENİN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 A B A C B C D D B C 35 .

. Ali USANMAZ. Arkadaş Yayınları. Robert RESNİCK. F. Analitik Kimya Laboratuvarı Nitel Bölüm.KAYNAKÇA KAYNAKÇA      DEMİR Mustafa. Devlet Kitapları. Geoffrey HERRİNG. Ankara. Palme Yayıncılık. 36 . Analitik ve Sınayi Kimya Laboratuvarı. PETRUCCİ Ralph H. HALLİDAY David. 2005. HARWOOD. Paşa Yayıncılık. Fiziğin Temelleri. 2001. İstanbul. William S. Genel Kimya İlkeler ve Modern Uygulamaları. Kimya 9 Ders Kitabı. Ankara. Ankara. 2004. Şahinde DEMİRCİ. DEMİR Mustafa. Ostim Mesleki Eğitim Merkezi. KARACA Faruk. 1991. Ankara. 2006.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful