P. 1
Kütle Ölçümü

Kütle Ölçümü

|Views: 36|Likes:
Yayınlayan: Cemal Sanli

More info:

Published by: Cemal Sanli on Sep 09, 2013
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/06/2013

pdf

text

original

Sections

  • GİRİŞ
  • ÖĞRENME FAALİYETİ-1
  • 1. KÜTLE ÖLÇÜMÜ
  • 1.1. Kütle ve Ağırlık
  • ÖĞRENME FAALİYETİ–1
  • 1.1.1. Brüt Ağırlık
  • 1.1.2. Net Ağırlık
  • 1.1.3. Dara
  • 1.2. Laboratuvarda Kullanılan Tartım Araçları
  • 1.2.1. Hassas Terazi
  • 1.2.2. Analitik Terazi
  • 1.3. Tartım İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
  • 1.4. Terazilerin Temizliği ve Bakımı
  • UYGULAMA FAALİYETİ
  • ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
  • ÖĞRENME FAALİYETİ-2
  • 2. BİR MADDEDEN BELİRLİ MİKTARDA TARTIM
  • 2.1. Uluslararası Kütle Birimleri ve Dönüştürülmesi
  • ÖĞRENME FAALİYETİ–2
  • 2.1.1. CGS Birim Sistemi
  • 2.1.2. Uluslararası Birim Sistemi (SI)
  • 2.1.3. MKS Birim Sistemi
  • 2.1.4. Diğer Birim Sistemleri
  • 2.2. Belirli Miktarda Madde Tartımı
  • MODÜL DEĞERLENDİRME
  • CEVAP ANAHTARLARI
  • KAYNAKÇA

T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

KİMYA TEKNOLOJİSİ

KÜTLE ÖLÇÜMÜ

Ankara, 2012

Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik olarak öğrencilere rehberlik etmek amacıyla hazırlanmış bireysel öğrenme materyalidir. Millî Eğitim Bakanlığınca ücretsiz olarak verilmiştir. PARA İLE SATILMAZ.

 

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .................................................................................................................... ii GİRİŞ ....................................................................................................................................... 1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ..................................................................................................... 3 1. KÜTLE ÖLÇÜMÜ............................................................................................................... 3 1.1. Kütle ve Ağırlık ............................................................................................................ 3 1.1.1. Brüt Ağırlık............................................................................................................ 4 1.1.2. Net Ağırlık ............................................................................................................. 4 1.1.3. Dara ....................................................................................................................... 4 1.2. Laboratuvarda Kullanılan Tartım Araçları.................................................................... 6 1.2.1. Hassas Terazi ......................................................................................................... 7 1.2.2. Analitik Terazi ....................................................................................................... 7 1.3. Tartım İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar .................................................. 8 1.4. Terazilerin Temizliği ve Bakımı ................................................................................... 9 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 10 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 14 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ................................................................................................... 16 2. BİR MADDEDEN BELİRLİ MİKTARDA TARTIM ...................................................... 16 2.1. Uluslararası Kütle Birimleri ve Dönüştürülmesi......................................................... 16 2.1.1. CGS Birim Sistemi .............................................................................................. 17 2.1.2. Uluslararası Birim Sistemi (SI) ........................................................................... 17 2.1.3. MKS Birim Sistemi ............................................................................................. 18 2.1.4. Diğer Birim Sistemleri ......................................................................................... 20 2.2. Belirli Miktarda Madde Tartımı .................................................................................. 24 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 25 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 31 MODÜL DEĞERLENDİRME .............................................................................................. 33 CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 35 KAYNAKÇA ......................................................................................................................... 36

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
ALAN DAL MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK Kimya Teknolojisi Alan Ortak Kütle Ölçümü Bu modül belirli bir miktardaki maddeyi tartabilme, bir maddeden belirli miktarda tartım alabilme ile ilgili bilgilerin verildiği bir öğrenme materyalidir. 40/24 Bu modülün ön koşulu yoktur. Kütle ölçümü yapmak Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında maddelerden tartım işlemi yapabileceksiniz. Amaçlar 1. Belirli bir miktardaki maddeyi tartabileceksiniz. 2. Bir maddeden belirli miktarda tartım alabileceksiniz. Ortam: Temel kimyasal işlemlerini yapmak için gerekli donanım ve tüm donanımın bulunduğu laboratuvar, kütüphane, atölye, teknoloji sınıfı, bireysel öğrenme ortamları vb. Donanım: Analitik terazi, tartılacak madde, spatül, tartı kabı Modül içinde yer alan her öğrenme faaliyetinden sonra verilen ölçme araçları ile kendinizi değerlendireceksiniz. Öğretmen modül sonunda ölçme aracı (çoktan seçmeli test, doğru-yanlış testi, boşluk doldurma, eşleştirme vb.) kullanarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek sizi değerlendirecektir.

MODÜLÜN AMACI

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

1 . Bu modülle ölçü sistemlerine uygun olarak belirli miktardaki maddenin tartımını yapabilecek ve bir maddeden belirli miktarda tartım alabileceksiniz. Evrende yer kaplayan ve kütlesi olan her şey madde olarak tanımlanmaktadır.GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. Bu modül ile kazandığınız yeterliği bundan sonraki modüllerde sık sık kullanacağınızı unutmayınız. Günümüzde bilimsel ve teknolojik gelişmeler baş döndürücü hızla ilerlemektedir. Kütle Ölçümü modülü ile kütle kavramının ne olduğunu ve madde miktarlarının karşılaştırılmasında ne gibi ölçü sistemlerinin kullanılabileceğini öğreneceksiniz. Bu modülle kütle ölçümünde kullanılan teknolojik cihazları tanıyacaksınız.

2 .

Diğer bir deyişle kütle. okka. Bu yeni ağırlık referans standardı da Fransa Cumhuriyeti'nin arşivlerinde korunduğundan ismi “Arşiv Kilogram” olarak adlandırılmıştır. Arkeologlar.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında kuralına uygun olarak belirli bir miktardaki maddeyi tartabileceksiniz. Fransa’nın Sevres kentindeki Uluslararası Ağırlık ve Ölçmeler Bürosu’nda saklanmaktadır. maddenin değişmez miktarıdır. Kütlenin ölçülmesinde belirli bir büyüklük seçip diğerleri ile karşılaştırmak gerekir. dünyanın her yanındaki standart laboratuvarlarına gönderilmiştir. bir maddenin değişmez kimliği ve özündeki niceliklerin ölçüsüdür. Arşiv kilogram. Eşit kollu teraziyle kütleleri karşılaştırılan cisimlerin ağırlıkları da karşılaştırılmış olur. dirhem bunlardan sayılabilir. Yapılan kazılarda bunlara ait örnekler bulunmaktadır. Bu standarttan kıyaslama ile yapılan çok hassas kopyalar. KÜTLE ÖLÇÜMÜ 1. Eski çağlardan beri insanlar madde miktarlarının karşılaştırılmasında tartının güvenli bir yol olduğuna inanmışlardır. Böyle olunca uluslararası ortak amaca hizmet edebilmek için uluslararası birimleri kullanma gereği doğmuştur. yüzyıl ortalarında başlatılan çalışmalar 1793 yılında tamamlanmış ve referans ağırlık olarak +4 °C'deki 1dm3 (1 litre) suyun ağırlığının kabul edilmesiyle metrik sistemin temelini oluşturan ilk doğal ve evrensel ifade şekli ortaya çıkmıştır. 1. Kütle ve Ağırlık Kütle. 1799 yılında daha pratik bir kullanım sağlamak amacı ile ağırlık biriminin platin ve iridyum alaşımından imal edilen bir referans kütle standardına aktarılması kararlaştırılmıştır. Bu nedenle bilinçli ya da bilinçsiz olarak kütle ve ağırlık kavramları birbiri yerine 3 . ARAŞTIRMA   Kütle ve ağırlık kavramlarını araştırarak aralarındaki ilişkiyi açıklayınız. Mısır’da tarih öncesi bir mezarda 7000 yıllık olduğu sanılan oyma taştan küçük bir kollu teraziyle kireç taşından yapılmış taş kütleler bulmuşlardır. Sanayide kütle ölçümünde kullanılan cihazları araştırınız. “m” sembolü ile gösterilir.1. Kütle standartlarını oluşturmak için 17. Osmanlı İmparatorluğu zamanında kullanılan batman. Cisimlerin kütleleri hassas teraziler yardımıyla bu kopyalarla kıyaslanarak 2 / 108 hassasiyetle ölçülebilir. İlk zamanlar her mil let kendine göre tartı birimleri seçmiştir.

Yine g= 9. kütle çekim kuvvetinin yönü ile aynıdır.1. Newton” gibi kuvvet birimleriyle ölçülür. bloku (m≠0) tekmelemek isterse zorlanacaktır. net ağırlık ve dara terimlerinin iyi bilinmesi gerekir. Dara Boş kabın veya ambalajın kütlesine dara denir. m: kütle.2. Ağırlık hesaplamalarında kullanılan brüt ağırlık.g’dir. g: yer çekimi ivmesi) Dünya üzerinde farklı yerlerde g’nin değeri değiştiğinden m kütleli bir cismin ağırlığı da dünya üzerinde farklı yerlerde farklı değerlere sahip olur. Kütle çekim etkisinin yok olduğu yerlerde bir cismin ağırlığı sıfır olmakla beraber cismin kütlesi her yerde aynıdır. 1.78 m/s2 olan başka bir yerde aynı kütleli cismin ağırlığı 9. dünyanın cisme uyguladığı kütle çekim kuvvetidir.78 N olur. Bu vektörün yönü.1. Net Ağırlık Cismin tek başına tartımı sonucu elde edilen kendi miktarına denir. kavanozun kütlesi 250 gram ise pekmezin net kütlesi ne kadardır? 4 .80 m/s2 olan bir yerde ağırlığı 9.80 N’dir. isterse yer çekiminin olmadığı bir yerde olsun cismin üzerine aynı kuvveti etki ettirmek gerekir. Örnek: Kabıyla birlikte tartılan bir kavanoz pekmezin brüt kütlesi 1250 gram. Ağırlığın büyüklüğü “Paund. 1. Ağırlık bir kuvvet olup vektörel bir büyüklüktür. Farklı birimlerde değerler verildiyse uygun olan birime mutlaka çevrilmelidir. Kütle ölçümünde ilk iş kabın darasını almaktır. Ağırlık ile kütle arasındaki bağıntı W= m. Brüt Ağırlık Cismin bulunduğu kap veya ambalajıyla birlikte tartımı sonucu ölçülen kütleye brüt ağırlık denir.3. Yeryüzünde aynı yerde bulunan cisimlerin kütleleri eşitse ağırlıkları da eşittir. 1. Hesaplama yapılırken verilerin aynı birimden olmasına dikkat edilmelidir. Kimya laboratuvarlarında tartım ile belirlenen nicelik için kütle terimi tercih edilmelidir.kullanılabilmektedir. Bir cismin ağırlığı. Net ağırlık = Brüt ağırlık – Dara bağıntısı kullanılır. Yer çekimi etkisinde bulunmayan bir uzay gemisinde büyük bir kurşun bloku (W=0) kaldırmak sorun değildir fakat bir astronot. Net ağırlığı bulmak için.1.1. (W: ağırlık. Böylece 1 kg kütleli bir cismin g=9. Bir cismin kütlesi her yerde aynı olduğundan cismi hareketlendirmek için ister dünya üzerinde bir sürtünmesiz yatay yüzey üzerinde olsun.

3 tane şeker 4.Çözüm Brüt kütle = 1250 g Dara=250 g Net kütle = Brüt kütle -Dara Net kütle = 1250-250 =1000 gramdır.6 kg olduğuna göre 1 varil petrolün net ağırlığı kaç kg’dır? Çözüm 3 varil petrol brüt ağırlığı 321 kg ise 1 varil petrolün brüt ağırlığı= 321/3=107 kg 1 varilin darası 8. Kesme şeker kutusu 41 gram olduğuna göre 3 tane kesme şekerin net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Brüt ağırlık= 1 kg=1000 g Dara= 41 g Net ağırlık=? Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 1000 g – 41g=959 g (200 tane kesme şeker için) 200 tane şeker 959 g ise 1 tane şeker 959/200= 4. Örnek 3 varil petrolün brüt ağırlığı 321 kg’dır. Örnek Bir çay kutusu 500 gramdır.6 kg ise Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Bir varil petrolün net ağırlığı= 107 – 8.4 kg’dır.795 x3=14.795 g’dır. Darası 50 gram olan kutuda 100 adet poşet çay bulunduğuna göre 5 poşet çayın net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Brüt ağırlık= 500 g Dara = 50 gram Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 500-50=450 gram ( 100 adet poşet çay) 5 . Örnek Bir kutu kesme şeker 1 kg’dır.385 gramdır.6=98. Bir varilin darası 8. Bir kutuda 200 adet şeker bulunmaktadır.

1.5x 5= 22. iki adet 200 miligramlık.5 gramdır.2.2 + 0. tartı kabının kütlesinin ölçülmesi için bir adet 20 gramlık. Önce terazi kefesinde bir cisim yokken başlangıç tartım koşulu sağlanır.200 g Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 24. bir adet 50 miligramlık ağırlık kullanmıştır.5 g’dır. 6 . ölçülecek kütle bilinen kütlelerle kıyaslanarak yapılır.5 gramdır. teraziyle kütle ölçme işlemlerine de tartma denir. Eşit kollu terazilerde orta noktasında bir bıçak sırtı bulunan terazi kolu ve bu kolun uçlarına asılı duran iki kefe vardır. YOL 100 adet poşet çayın net ağırlığı 450 g ise 1 poşet çayın net ağırlığı 450/100=4. bir adet 1 gramlık. bir elektromanyetik devreden elektrik akımı geçirerek oluşturulan bir manyetik kuvvettir. Yani eşit kollu teraziyle tartı dünya. Bir kefeye kütlesi ölçülecek cisim diğer kefeye bilinen standart kütleler konularak denge sağlanır. hassas ve analitik teraziler olarak anılan elektronik terazilerdir.050 = 21. Tartılacak cisim kefeye konulduğunda başlangıç tartım koşulu bozulur.I.100 =24. ay ve diğer gezegenlerde yapılsa da aynı sonuçlar alınır. Örnek Kimya laboratuvarında eşit kollu teraziyle tartım yapan bir öğrenci. II.450 g Brüt ağırlık= 20 + 2 x 2 + 2 x 0. YOL 100 adet poşet çay 5 adet poşet çay X= 450 x 5 / 100=22. iki adet 2 gramlık. Tartı kabına tartılacak maddeyi koyduktan sonra diğer kefedeki gramların hepsini almış ve ölçüm için bir adet 20 gramlık.450 = 2.75 g 450 g ise x g’dır. iki adet 100 miligramlık kullandığına göre tartı kabına konan maddenin net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Dara= 20 + 1 + 2 x 0. Bu ek akımın büyüklüğü. Bu tartı sisteminde yer çekimi kuvveti her iki kefeye de aynı şiddette etki ettiğinden tartı. Eskiden pek çok alanda sıklıkla kullanılan eşit kollu teraziler artık yerini elektronik terazilere bırakmıştır. Elektronik tartıda dengeleme kuvveti. 5 adet poşet çay 4. yer çekimi ivmesinden bağımsızdır. Günümüzde laboratuvarlarda en çok görülen terazi türü. Eşit kollu terazide tartma.200 – 21. Denge koşulunu yeniden sağlamak için elektromanyetik devreden ek bir elektrik akımı geçirilmelidir. Laboratuvarda Kullanılan Tartım Araçları Bir cismin veya maddenin kütlesini ölçmeye yarayan alete terazi.

Bu terazilerde hava akımını önlemek amacıyla kefenin etrafında koruyucu kabin bulunmaktadır. Analitik kimya laboratuvarlarındaki en önemli gereçlerden biri terazidir. yapılan analizlerin sonucunu doğrudan etkiler. dijital ve analog veya tek kefeli.1 mg ve 0. hassas terazi ve analitik teraziler olmak üzere iki grupta incelenir. kuyumcularda kullanılır. ilaç ve kimya sanayinde. Çok hassas tartımlar gerektiren işlerde (örneğin.1. çok duyarlık gerektirmeyen işlemler için kullanılan terazilerdir. Bunlardan çift kefeli terazilerde ayrı bir kutuda bu lunan gramlar kefelerden birine. Laboratuvarlarda kullanılan teraziler. Resim 1. Hassas Terazi Hassas teraziler 0.2. çalışma prensiplerine ve özelliklerine göre elektrikle veya elektriksiz çalışabilen teraziler. Işıklı rakamlar bu kütleyi belirterek okumada kolaylık sağlar. Tek kefeli teraziler ise analog (mekanik) veya dijital (elektronik) olabilir. Analitik teraziler. laboratuarlarda. 0.1: Hassas terazi 1. Doğru ve hassas tartım alabilme.2. Nitel Analitik Kimya Laboratuvar’ları için hassas teraziler yeterlidir. tartılacak madde de öteki kefeye konur. iki kefeli teraziler olmak üzere çeşitli gruplarda incelenebilir.2. Kabinin üst ve yanlarında açılabilen kapakları vardır. Analitik Terazi Analitik teraziler. nicel analitik kimya laboratuarlarında) kullanılır. 1. Bunlar.01 mg duyarlıkta tartım yapabilen.tartılacak cismin kütlesi ile orantılıdır ve terazi üzerinde görülen bir kütle okunmasına dönüşür.001 mg ve daha duyarlı tartım yapabilen terazilerdir. İki kefeli eşit kollu veya tek kefeli olabilir. Günümüzde kullanılan elektronik teraziler. 7 . genellikle elektriksiz terazilerdir. Tek kefeli ve elektronik olanlarda kütleyi doğrudan doğruya okumak mümkündür.

8 . sert. klima vb. ani ve sert yüklemeler yapılmamalı. Hassas tartımların alındığı analitik terazilerin kefesine fazla kuvvet uygulanmamalı.3. su terazisinin ayarı mutlaka kontrol edilmeli eğer dengesi bozuksa ayak döndürülerek ayarlama yapılmalıdır. Terazi kullanılmadığında üzerinde ağırlık bırakılmamalıdır. Terazi. gerekli durumlarda laboratuvar sorumlusundan yardım istenmelidir. Çok sıcak ve çok soğuk örneklerin tartılmasından kaçınılmalıdır. Terazi kalibrasyonu belli aralıklarla kontrol edilmelidir (Bu işlem sorumlu kişiler tarafından yapılmalıdır.).Resim 1. düz ve sarsıntısız bir zemin üzerinde çalıştırılmalıdır.) durdurulmalıdır. direk gün ışığına maruz kalmamalı.2: Analitik terazi 1. Deney ve analiz süresince aynı terazi kullanılmalıdır. Terazinin konumu gelişigüzel değiştirilmemeli.). Terazi içinde mutlaka kurutucu bulundurulmalıdır (Bu amaçla nem çekici olarak genellikle susuz CaCl2 kullanılır. esnemeyen. Tartım İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Tartım işleminin doğru sonuç vermesi için aşağıdaki noktalara dikkat etmek gerekir:             Terazinin konumu belirlenirken nemsiz. maksimum tartım sınırının aşılmamasına özen gösterilmelidir. Terazilerin. Tartım yapılmadan önce ortamdaki herhangi bir hava sirkülasyonu (açık cam. Terazi yüzeyinin tartım öncesi temiz olması ve tartımdan sonra da temizlenmesi gerekir. Bozuk olması durumunda laboratuvar sorumlusundan yardım istenmelidir. korozif maddeler bulundurmayacak bir oda seçilmelidir.

1. Ancak yerine takılmadan önce iyice kurutulmalıdır. Temizleme için iyi bir fırça ve yumuşak bez kullanılmalı. Kefeye el ile basınç uygulanmamalı. maddenin dökülüp saçılmamasına özen gösterilmelidir. Her kullanımdan sonra temiz bırakılmalı ve belli aralıklarla sorumlu kişilerce bakımları yapılmalıdır. Aşındırıcı. korozif maddelerle temizlik yapılmamalı. Temizlik ve bakım sırasında. Temizlik yapılırken terazi kefesi yavaşça yerinden kaldırılarak bir fırça veya hafif nemlendirilmiş yumuşak bez yardımıyla kefenin altı. Bu nedenle alınacak tartımların güvenilirliği ve terazinin uzun ömürlü olması için temizliği ve bakımı büyük önem taşır.4. Terazilerin Temizliği ve Bakımı Elektronik teraziler çok hassas ve pahalı cihazlardır. Kullanım esnasında dikkatli olunmalı. 9 . Kefe suyla yıkanabilir. cihazın çevresi ve kasası temizlenmelidir.      İşleme başlamadan önce ilk olarak cihazın elektrik bağlantısı kesilmeli. Kullanma kılavuzundaki temizlik ve bakım ile ilgili talimatlara uyulmalıdır.

UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Belirli bir miktardaki maddeyi tartınız. bakarak terazinin dengesini  Su terazisinin ayarını mutlaka kontrol ediniz. Kullanılacak araç ve gereçler: Terazi.  Su terazisine kontrol ediniz.  Terazinizi sert. Öneriler  Laboratuvar önlüğünüzü giyerek çalışma ortamınızı hazırlayınız.  Terazi ayak vidalarını döndürerek ayarlayınız.  Dengede değilse ayak vidaları yardımıyla dengeye getiriniz. düz ve sarsıntısız bir zemin üzerinde çalıştırınız. tartılacak madde İşlem Basamakları  Teraziyi düz bir zemine yerleştiriniz. esnemeyen. 10 .

 Terazinin yan camını açarak tartılacak maddeyi terazinin kefesine koyunuz.  Gösterge sıfırlanmadan yapmayınız.  Kullandığınız kabın veya kâğıdın terazinin diğer kısımlarına değmemesine dikkat ediniz.  Gösterge sabitlenmeden okumayınız.  Tartacağınız maddeyi kefeye koyarken dikkatli olunuz.  Olabilecek hava sirkülasyonunu önlemek için kapakları mutlaka kapatınız.  Göstergenin sıfırlanmasını bekleyiniz.  Acele etmeyiniz. Teraziyi açınız.  Terazi kapağını uzun süre açık bırakmayınız.  Çalıştığınız cihazın çok hassas olduğunu unutmayınız.  Terazinin yan camını kapatarak terazinin ekranından ağırlığı okuyarak kaydediniz. 11 . işlem  Tartım için kullanılacak kâğıdın darasını alınız.

 İşlem basamakları ve aldığınız notlardan faydalanarak raporunuzu hazırlayınız.  Cihaz ve çevresini temizleyiniz.  Teraziyi kapatınız.  Tartılan maddeyi kefeden alınız.  Teraziyi temizlerken terazi kefesine baskı uygulamayınız.  Terazinin kapaklarını uzun süre açık tutmayınız.  Rapor yazınız.  Tartılan maddelere çıplak elle dokunmayınız.  Terazi fişini çekmeyiniz.  Kullanılan malzemelerin temizliğine dikkat ediniz. 12 .  Temizleme işleminde fırça kullanınız. Okuduğunuz değeri kaydediniz.  Cihazın güç düğmesini kapatınız.  Malzemeleri temizleyiniz.

Bütün cevaplarınız “Evet” ise “Ölçme ve Değerlendirme” ye geçiniz. 3. 4. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 13. 6. 1. 14. 10. 12. 13 . kazanamadığınız beceriler için Hayır kutucuğuna (X) işareti koyarak kendinizi değerlendiriniz.KONTROL LİSTESİ Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız beceriler için Evet. 9. 7. 5. Değerlendirme Ölçütleri İş önlüğünüzü giyip çalışma ortamınızı düzenlediniz mi? Teraziyi düz bir zemine yerleştirdiniz mi? Su terazisine bakarak terazinin dengesini kontrol ettiniz mi? Dengede değilse ayak vidaları yardımıyla dengeye getirdiniz mi? Teraziyi açtınız mı? Göstergenin sıfırlanmasını beklediniz mi? Terazi yan camını açarak tartılacak maddeyi terazinin kefesine koydunuz mu? Terazi yan camını kapatarak terazinin ekranından ağırlığını okuyarak kaydettiniz mi? Teraziyi kapattınız mı? Tartılan maddeyi kefeden aldınız mı? Cihazı güç düğmesinden kapattınız mı? Cihaz ve çevresini temizlediniz mi? Malzemeleri temizleyerek teslim ettiniz mi? Raporunuzu yazdınız mı? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Değerlendirme sonunda “Hayır” şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. 8. 11. 2.

darası 3.001 D) 0.44 B) 8.0. 6.95 B) 8.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.95 D) 10. Kişinin taşıdığı yük kaç gramdır? A) 8000 B) 8500 C) 9000 D) 9500 Bir piknometre boşken 25. 2. 5.76 D) 9. C) Kefesine el ile basınç uygulanmamalı.55 g gelmektedir.95 C) 9. 4. 14 .5 kg olan sepete konarak taşınıyor.01 C) 0.95 Bir teneke içindeki tuzun brüt tartımı 8. 3.6 kilogramdır.00001 Terazilerin temizliğinde aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? A) İşleme başlamadan önce ilk olarak cihazın elektrik bağlantısı kesilmeli. B) Temizleme için iyi bir fırça ve yumuşak bez kullanılmalı.1 molarlık HNO3 ile yapılmalı.2 Aşağıdakilerden hangisi analitik terazinin duyarlılığını belirtmektedir? A) 1 – 0. D) Temizliği 0. 20 oC’de su ile dolu iken 35.1 .2 C) 7.0. Buna göre suyun net ağırlığı kaç gramdır? A) 7.60 g.01 – 0. +4 °C sıcaklıkta 1 dm3 (1 litre) hacimli saf suyun kütlesi aşağıdakilerden hangisidir? A) 1 g B) 1 kg C) 1 cg D) 1 hg 2 kg elma ile 4000 gram elma. Teneke darası 840 gram olduğuna göre tuzun net tartımı kaç kilogramdır? A) 9. 1.1 B) 0.001.

3975 C) 7. Kesme şeker kutusu 41 gram olduğuna göre 3 tane kesme şekerin net tartımı kaç gramdır? A) 7. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız. D) Nicel analitik kimya laboratuvarları için hassas teraziler yeterlidir. B) Kefesinin etrafında koruyucu kabin bulunur.1987 8. 15 .7. Teraziler neyi ölçer? A) Hacim B) Uzunluk C) Basınç D) Kütle 9. 10. Bir kutuda 400 adet kesme şeker bulunur.1925 B) 2. C) Çok duyarlık gerektiren işlemler için kullanılan terazilerdir.1063 D) 6. Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki öğrenme faaliyetine geçiniz.01 mg’dır. Bir kutu kesme şeker bir kilogramdır. Genellikle terazi içinde konulan kurutucu aşağıdakilerden hangisidir? A) Susuz CaCl2 B) Susuz CaCO3 C) Susuz CaH2 D) Susuz CaC2O2 Hassas teraziler için aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur? A) Duyarlılık aralığı 0.0.1 mg .

Birimler. Birim sistemlerinden uluslararası anlaşmalarla kabul edilen ve en çok kullanılan üç tanesi. anılan bilimcinin adıyla karışmasını önlemek amacıyla küçük harfle başlayarak yazılır. Uluslararası birim sistemi dışında kalan ancak ülkemiz sanayi kuruluşlarında kullanılan birimler nelerdir? Araştırınız. Bilimin gelişmesine katkıda bulunmuş bir bilim adamını anmak için tanımlanan birimin adı olan kelime. ARAŞTIRMA   Uluslararası birim sistemini ve birimlerin birbirine dönüşümlerini araştırınız. Uluslararası Kütle Birimleri ve Dönüştürülmesi Bir cismin kütlesini ve uzunluğunu sadece sayı olarak vermek hiçbir şey ifade etmez. BİR MADDEDEN BELİRLİ MİKTARDA TARTIM 2. Bu karışıklık. Her büyüklük. 2. bilimin anlaşılmasını ve gelişmesini zorlaştırmaktaydı. Her bir büyüklük için diğerlerinden apayrı bir birim tanımlamaya da gerek yoktur.. CGS mutlak birimler sistemi. MKS mutlak birimler sistemi ve uluslararası birim sistemidir (SI). uzunluk (veya teknikte kuvvet) ve zamanın bi r fonksiyonu olarak ortaya çıktığından bunlara ait birimlerle ifade edilebilir. Sözgelimi. uluslararası anlaşmalarla önlenmiştir. Temel büyüklüklerden türetilen büyüklüklere de türetilmiş büyüklükler denir. Newton’un adını anmak üzere tanımlanan kuvvet birimi newton (N).. Çünkü bütün büyüklükler kütle. çok eski zamanlardan beri uluslarca kullanılmıştır. Birim adlarının ve sembollerinin yazılışı konusunda birliği sağlayıcı uluslararası kurallar vardır. Sayının yanında birimi verildiğinde ancak bir anlamı olur. Ulusların kullandığı birimler çok çeşitliydi hatta çoğu bilimsel tanımdan yoksundu. Bu büyüklüklere temel büyüklükler denir.1.gibi.. ölçü sayısı ve birim olmak üzere iki kısımdan oluşur (Vektörel büyüklüklerde ölçü sayısı ve birimi ile birlikte doğrultu ve yönünün de bilinmesi gerekir).ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında kuralına uygun olarak bir maddeden belirli miktarda tartım yapabileceksiniz. Ancak bu birimin kısaltılmış işareti mutlaka büyük harfle belirtilir. Bu durum. Kelvin’in adını anmak üzere tanımlanan sıcaklık birimi kelvin (K) .. Bir özel isme 16 .

gram (g) ve saniye (s) kabul edildiğinden santimetre.2: Uluslararası birim sistemi(SI) 17 . Ancak gelişen bilim ve teknoloji ile yerini giderek SI birim sistemine bırakmıştır. gram (g) gibi. MKS mutlak birimler sistemini kapsar. gram. Yüzey santimetrekare cm2 Hacim santimetreküp cm3 Türetilmiş Hız santimetre/saniye cm/s Kuvvet dyne dyn Enerji erg erg Büyüklük Tablo 2. Uluslararası birim sistemi. Büyüklük Adı Uzunluk Kütle Zaman Elektrik akımı Termodinamik sıcaklık Madde miktarı Işık şiddeti Yüzey Hacim Hız Kuvvet Enerji Birim Sembolü l m t i T n I A V Ѵ F E Adı metre kilogram saniye amper kelvin mole candela metrekare metreküp metre/saniye newton joule Sembolü m kg sn. zaman) başka dört temel büyüklüğün daha birimlerini içine alan uluslararası birim sistemi tanımlanmıştır. 2. saniye veya kısaca CGS sistemi adını alır.2. SI birim sistemi en önemli birim sistemidir.1. Uluslararası Birim Sistemi (SI) Uluslararası Ölçüler Konferansı’nın 1971’de yaptığı toplantıda en temel büyüklüklerden (uzunluk. Söz gelimi. CGS Birim Sistemi Uzunluk. Birim Adı Sembolü Uzunluk santimetre cm Temel Kütle gram g Zaman saniye sn. Bu üç temel kavram için temel birim olarak santimetre (cm).1.bağlı olmaksızın tanımlanan birim adları ve bunların işaretleri küçük harfle yazılır. santimetre (cm).1. kütle ve zaman temel kavramları üzerine kurulmuştur. A K mol cd m2 m3 m/s N J Temel Türetilmiş Tablo 2.1: CGS mutlak birimler sistemi 2. kütle.

3.) Joule (J) Newton (N) Amper (A) Pascal (Pa) Santimetre (cm) Metre (m) Kelvin (K) Saniye (sn. zaman için saniye (sn.1.) ve akım için amper (A) kabul edildiğinden kısaca MKS veya MKSA sistemi olarak bilinir.) Erg Dyne Esu/s bar Kelvin (K) Saniye (sn. MKS Birim Sistemi Bu sistemde temel kavramlar yine uzunluk.4: CGS. m2 m3 m/s N J Türetilmiş Tablo 2. W F I P MKS CGS SI Kilogram (kg) Kilogram (kg) Gram (g) Metre (m) Kelvin (K) Saniye (sn. Büyüklük Temel Uzunluk Kütle Zaman Yüzey Hacim Hız Kuvvet Enerji Birim Adı metre kilogram saniye metrekare metreküp metre/saniye newton joule Sembolü m kg sn.3: MKS mutlak birimler sistemi Birim Kütle Uzunluk Sıcaklık Zaman Enerji. kütle için kilogram (kg). Temel birimler olarak uzunluk için metre (m). İş Kuvvet Akım Basınç Sembol m l. d T t E. kütle ve zamandır.2.) Joule (J) Newton (N) Amper (A) N/cm2 Tablo 2. Aşağıda MKS birim sistemlerinin birimleri gösterilmiştir. Elektrikte akım şiddeti de temel kavramlar arasına girer. MKS ve SI birim sistemlerinin karşılaştırılması 18 .

5:Kütle temel biriminin üst ve alt katları Kütle ölçüsü birimleri onar onar büyür.01 0.6: Birimlerin az ve çok katları 19 .000 001 0.000 1 kg 0.1 dag = 0.001 0.01 g = 0.000 01 kg 0.1 10 100 1000 1000 000 Üst katlar Tablo 2. Ön ek ismi Sembol Alt Katlar mikro mili santi desi deka hekto kilo mega μ m c d da h k M 1010-3 10-2 10-1 10+1 10+2 10+3 10+6 6 Çarpan 0.01 kg 0.000 000 001 kg Kg 103 kg 102 kg 1 kg 10-1 kg 10-2 kg 10-3 kg 10-4 kg 10-5 kg 10-6 kg 10-9 kg Tablo 2.Birimin Adı Ton Kental Kilogram Hektogram Dekagram Gram Desigram Santigram Miligram *Mikrogram Birimin Simgesi t q kg hg dag g dg cg mg µg 1 Birim İçin 1t 1q 1kg 1hg 1 dag 1g 1 dg 1 cg 1 mg 1 µg Kg 1000 kg 100 kg 1 kg 0. onar onar küçülür.1 kg 0.001 t Aşağıda SI birim sisteminde birimlerin alt ve üst katları aşağıda verilmiştir.001 g = 0. 1g 1g 1g 1 dag 1 hg 1 kg 1t = 10 dg = 100 cg = 1000 mg = 10 g = 100 g = 1000 g = 1000 kg 1 dg 1 cg 1 mg 1g 1g 1g 1 kg = 0.01 hg = 0.001kg = 0.001 kg 0.1 g = 0.000 001 kg 0.

55 kg =1550 g 2172 μg =2.1.592 kg 2. İngiliz sisteminde birimi psi (pounds per square inch).gram gibi) dur.454= 112. maddenin belirli bir yüzeyine etki eden kuvvet olarak tanımlanır. PSI pound/ inç2 olarak basıncı gösterir.4.Örnek: Aşağıdaki kütle ölçüleri arasındaki çevirmeleri yapınız.68 g Örnek: 248 lb gelen katı kaç kg’ dır? Çözüm: 1 lb 248 lb 0. Pounddan daha küçük ağırlık birimi ise 'ounce' (ons .172. 0.55 kg = ? g 2172 μg = ? g Çözüm 642g = 0.2 .454 kg = 454 g Örnek: 1. Ülkemizde bazı sanayi alanlarında sıklıkla kullanılmaktadır. 642 kg 1. 1 psi = 0. uluslararası sistemde (SI) N/cm² (Newton per square inch)’dir.42 lb kaç gramdır? Çözüm: 1 lb 14. 642 g = ? kg 1. Diğer Birim Sistemleri SI birim sistemi dışında da şartlara bağlı olarak değişik birimler kullanılabilir.1.10 -3 g 2.454 kg ise x kg x = 248. Libre olarak da adlandırılır. 1 atm=14.4.2 lb 454 g ise xg x = 14. 454 = 644. Örneğin. PSI Basınç.6959 psi =10 N/cm²=1 Bar 20 .1.349 g 1 pound (lb) = 0.068 atm. İngiliz ağırlık ölçü birimi olup sembolü lb’dir. ülkemizde bazı sanayi alanlarında farklı bir ağırlık ölçü birimi olarak pound kullanılır. 1 ons= 1/16 lb = 28.

54=7.7 = bar 147 / 14.7 psi’dir. 1 inç yaklaşık 0. Bu ölçünün değeri ise otomatik olarak 3x2.3.4. Bu basınç değerinin bar olarak karşılığını bulunuz.2.7 = 10 bar 2. Mühendislik ölçülerinde 3" ile gösterildiğinde bunun manası 3 inç’tir.08333 font (1 foot 12 inç’tir.62 cm uzunluğundaki Mg şeridinin boyu kaç inç’tir? Çözüm 2. Uzunluk değeri sistemden sisteme değişebilir. bir inç başparmak genişliğini ifade eder.1. Metrik sistemin kullanıldığı ülkelerde bile bazı durumlarda inç kullanılmaktadır. Örneğin. Boruların çapları.62 cm X X= 7.9144 m' ye eşit olan "uluslararası yarda"dır. Örnek: 7. Çözüm 1 bar yaklaşık olarak 14.). Alan hesaplamalarında inç kare. Floppy disketlerin genişliği. 1 inç yaklaşık 0. uzunluk değeri 0.) ye eşittir. 1 yarda 3 ayak ya da 36 inç’tir. Bugün en büyük sıklıkta kullanılan yarda.1.Örnek: Basınç göstergesinde okunan değer 147 PSI’dır. 21 . hacim hesaplamalarında ise inç küp adını alır.54 cm 1 inç ise 7.62 cm’dir. Gramofon plakları.4. Alan hesaplarında yarda kare. Bazı durumlarda inç (") çift kesme işaretiyle gösterilir. Genelde mesafeleri ifade etmek için kullanılır. Yarda Bir uzunluk ölçüsü birimidir.02778 yardaya (1 yarda 36 inç’tir). PSI / 14. Uzunluk değeri sistemden sisteme değişebilir.       Televizyon ve bilgisayar ekranlarının çerçeve oranları.62/2. Bisiklet ve otomobil lastiklerinin çapları.54 = 3 inç’tir.3937 uluslararası inç’tir. 2. İnç’in uluslararası standart sembolü in'dir. İnç İnch 'parmak' anlamına gelir.54 santimetre (1 santimetre yaklaşık 0. hacim hesaplamalarında ise yarda küp adını alır. 1 inç 2. Puroların çapı birçok ülkede inç ile ifade edilmektedir.

3 yarda kaç cm ve kaç inç’tir? Çözüm 2.) 36 inç’e 0. Ayak (Fit) Ayak.3048 metreye eşit (30.1. Dolayısıyla.4.9144 0.02778 1 0.0936 uluslararası yardadır.5 kulaca (1 kulaç 2 yardadır.0833 3 1 Tablo 2.9144 metreye (1 metre yaklaşık 1.2808 0.4.3048 m = 30.48 cm) hâle geldi.) eşittir.3333 ayak 3. 3 fite eşit olup 1 fit.37 1 36 12 yarda 1. İngiliz Milletler Topluluğu Ülkeleri. 3 ayağa (1 ayak yardanın üçte biridir. Fit.48 cm Örnek: Laboratuvarın uzunluğu 8 ayak olarak ölçülmüştür. 1 fit 0. İngiliz birim sisteminde kullanılan bir uzunluk ölçüsü birimidir.7: Uzunluk birimleri arasındaki dönüşümler 22 . 1 ayak (fit) = 0. Yaklaşık 1 metrenin üçte biri uzunluktadır.9144 metre olarak tanımladılar. 1 yarda'nın uzunluğunu 0. Buna göre laboratuvar kaç m’dir? Çözüm Aşağıdaki tablo size uzunluk birimlerindeki dönüşümler hakkında özet bir bilgi verecektir: 1 metre 1 inç 1 yarda 1 ayak metre 1 0. 1 yarda. 12 inç’e eşittir. (ft) veya bazen (') şeklinde kısaltılır.3048 inç 39.1 uluslararası yarda.).0936 0.     0. Örnek: 0.0254 0.

46 inç3 e eşit bir hacim tutar.200 gram olarak kabul edilmiş ve metrik karat olarak adlandırılmıştır. Örnek: 86 karatlık kaşıkçı elması kaç gramdır? Çözüm 2. Bir Amerikan galonu su +4°C’de 8.00 troy ons Örnek: 5 ons (oz) kaç gramdır? Çözüm: 2.345 pound (1 pound=453.1 g. Karat Karat elmasın kütle veya ağırlığını ölçmek için kullanılan bir ölçü birimidir. İngiliz galonu 277.035 ons (oz) 28. zümrüt. Ons Ons. 1. normal ons (oz) 28. Galon Galon bir sıvı hacim ölçü birimi olup çoğunlukla akaryakıt vb. genellikle gümüş.1. troy ons ve normal ons olmak üzere iki farklı şekilde kullanılmaktadır.349 gram = 1.00 gram = 0.54345 l şeklinde verilebilir.4.00 ons (oz) 31. yakut gibi değerli taşların ağırlıklarının belirlenmesi için kullanılan ölçü birimidir. Karat. Karat birimi önceleri sadece elmaslar için kullanılıyor olsa da günümüzde yakut. safir gibi değerli taşlar ve yarı değerli taşlar için de kullanılmaktadır.6.1 gram = 1.78543 l. bir Amerikan galonu: 3. 1907 yılında 0. 23 . sıvı maddelerin taşımacılığında kullanılır. Ons.1. değişik ülkelerde kullanılmakta ve her bir ülkede farklı kütlelere tekabül etmektedir. altın ve platin gibi değerli metallerin veya elmas.60 g) veya 3.1.4. Amerikan galonu 231 inç3.785 kg ağırlık çeker.349 g gelmektedir. Metrik birimler cinsinden bir galon değeri.2.7.4.5. Troy ons 31. bir İngiliz galonu: 4.

Madde.02835 6. Kapak açılır.10-4 2.4286. Haftalık 3 galon kullanıldığına göre bir ayda 4. Eğer madde istenilen miktara ulaşmamışsa madde ilavesine devam edilir.79 l’dir.48 l benzin kullanılır.20462 1 0. Temiz bir kâğıt ya da tartı kabı kefenin ortasına konur. Terazi kapağı kapatılır.0625 1. Cihaz göstergesinin sıfırlaması beklenir. Açma kapama düğmesi (on-off) ile açılır. 3. Eğer madde istenilen miktarı aşmışsa kapak açılarak spatülle (kefeye baskı uygulamadan) madde istenilen miktara getirilir (Terazi içine madde dökülmemesine özen gösterilmelidir. Cihaz güç düğmesinden kapatılır.10-3 2204. 24 . Bu şirketin aylık benzin kullanımı kaç litredir? (İşlemlerinizi Amerikan galonu üzerinden yapınız. Cihaz ve çevresi temiz olarak terk edilir. Kapak kapatılır.99885026 - Tablo 2.2. Belirli Miktarda Madde Tartımı Belirli miktarda madde tartımı.85026 0.48.20462 lb 1 ons = 0.62 ons (oz) 35. Bu nedenle doğru ve güvenilir tartım almak için aşağıdaki işlem basamaklarına dikkat etmek gerekir.10-5 0.) Çözüm Bir ayda 4 hafta vardır. Aşırı madde koymamak için gösterge izlenir.432 15432.0625 lb = 437. Kapak kapatılır.             Terazinin ayaklarının zemine tam olarak oturduğu kontrol edilir.). 1 Amerikan galonu yaklaşık 3. Göstergenin sabitlenmesi beklenir.79 = 45. 8: Kütle birimleri arasındaki dönüşümler Tablodaki dönüşümlere örnekler: 1 kg = 2. Gösterge sabitlendikten sonra dara (tare) düğmesine basılır. 10+3 karat 4998.5 grain 2. tartı kabı ile dışarı alınır. Buna göre 12. laboratuvarlarda sıklıkla kullanılmaktadır.2857. Terazi fişi prize takılarak güç düğmesi ile elektrik bağlantısı sağlanır. Göstergenin sıfırlaması beklenir.10-3 3.5 1 15.274 16 1 2. Aşağıdaki tablo size ağırlık birimlerindeki dönüşümler hakkında özet bir bilgi verecektir: 1 kg 1 lb 1 ons 1 grain 1 karat 1g 1 ton kg 1 0.45359 0.20462.10-3 1. Cihaz kapağı açılır.32393 1 4. 10-3 1000 lb 2.5274.10-2 35274 grain 15432 7000 437.Örnek: Bir şirket kullanmak üzere haftalık 3 galon benzin alıyor. Temiz ve kuru bir spatülle azar azar istenilen madde tartı kabı içine konur.3 = 12 galon benzin kullanılır.2.

 Terazi fişini prize takarken dikkatli olunuz. 25 . Öneriler  İş önlüğünüzü giyiniz. Kullanılan araç ve gereçler: Terazi. tartı kabı.  Çalışma ortamınızı hazırlayınız. maskenizi ve eldiveninizi takınız. spatül İşlem Basamakları  Teraziyi düz bir zemine yerleştiriniz.  Teraziyi ayarlayınız.  Su terazisinin ayarını mutlaka kontrol ediniz.  Terazi ayaklarını döndürerek ayarlayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Bir maddeden belirli miktarda tartım alınız.  Teraziye enerji girişini sağlayınız. tartılacak madde.

 Teraziyi açınız.  Terazinin yan camını açınız.  Çalıştığınız cihazın çok hassas olduğunu unutmayınız. 26 .  Terazi kapağını uzun süre açık bırakmayınız.  Göstergenin sıfırlamasını bekleyiniz.  Tartı kabını ya da temiz bir kâğıdı kefenin ortasına koyunuz.  Gösterge sıfırlanmadan işlem yapmayınız.  Kullandığınız kabın veya kâğıdın terazinin diğer kısımlarına değmemesine dikkat ediniz.

 Maddeyi ekleme işlemini küçük vuruşlarla yapınız.  Gösterge sabitlenmeden okuma yapmayınız.  Bir yandan göstergeyi kontrol ediniz.  Tartılacak maddeyi. Gösterge sabitlendikten sonra tare düğmesine basarak göstergeyi sıfırlayınız.  Maddenin etrafa saçılmamasına özen gösteriniz.  Gösterge sıfırlanmadan işlem yapmayınız.  Terazi yan camını kapatınız. spatülle azar azar tartı kabı içine ekleyiniz.  Göstergenin sabitlenmesini bekleyiniz.  Olabilecek hava sirkülasyonunu önlemek için kapakları mutlaka kapatınız. 27 .

28 .  İstenilen değere ulaşıldığında teraziyi kapatınız.  İstenilen miktardan az ise ilaveye devam ediniz.  Dikkatli çalışınız. terazinin kalibrasyonunu ve hassasiyetini bozabilir.  Yan camları uzun süre açık tutmayınız. terazi kefesine baskı uygulamadan ve maddeyi dökmeden alınız.  Kefeye yapılan baskı.  İşleminizi kısa sürede bitirmeye çalışınız. İstenilen miktar aşılmışsa spatül yardımıyla.  Yan camları açınız.  Kapakları kapatarak istenilen değere ulaşılıp ulaşılmadığını kontrol ediniz.  Maddenin etrafa dağılmamasına dikkat ediniz.  Dikkatli olunuz.

 Maddeyi.  Tartı kabındaki maddelere çıplak elle dokunmayınız.  Tartım miktarı hesaplayınız.  Terazi fişini çekmeyiniz. 29 .  Raporunuzu öğretmeninize teslim ediniz.  Teraziyi temizlerken terazi kefesine baskı uygulamayınız. ile magnezyum miktarını  Dolu krozenin tartımını not ediniz.  İşlem basamakları ve aldığınız notlardan faydalanarak  Raporunuzu teslim ediniz. tartı kabı dışına alınız.  Cihazın güç düğmesini kapatınız.  Temizleme işleminde fırça  Kullandığınız malzemeleri temizleyerek teslim kullanınız. raporunuzu hazırlayınız. ediniz.

18. 11. 7. 8. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 13. 3. 20. 15. 17. 19. 12. Değerlendirme Ölçütleri İş önlüğünüzü giyip çalışma masanızı düzenlediniz mi? Teraziyi düz bir zemine yerleştirdiniz mi? Teraziyi ayaklarını döndürerek ayarladınız mı? Teraziye enerji girişini sağladınız mı? Teraziyi açtınız mı? Göstergenin sıfırlamasını beklediniz mi? Terazinin yan camını açtınız mı? Tartı kabını ya da temiz bir kâğıdı kefenin ortasına koydunuz mu? Gösterge sabitlendikten sonra tare düğmesine basarak göstergeyi sıfırladınız mı? Tartılacak maddeyi spatülle azar azar tartı kabı içine eklediniz mi? Terazi yan camını kapattınız mı? Göstergenin sabitlenmesini beklediniz mi? İstenilen miktar aşıldıysa spatül yardımıyla terazi kefesine baskı uygulamadan ve maddeyi dökmeden aldınız mı? İstenilen miktardan az ise ilaveye devam ettiniz mi? İstenilen değere ulaşıldığında teraziyi kapattınız mı? Yan camları açtınız mı? Maddeyi. 5. 6. 30 . 2. 16. kazanamadığınız beceriler için Hayır kutucuğuna (X) işareti koyarak kendinizi değerlendiriniz.KONTROL LİSTESİ Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız beceriler için Evet. tartı kabının dışına aldınız mı? Cihazın güç düğmesini kapattınız mı? Kullandığınız malzemeleri temizleyerek teslim ettiniz mi? Raporunuzu teslim ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Değerlendirme sonunda “Hayır” şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. 4. 10. Bütün cevaplarınız “Evet” ise “Ölçme ve Değerlendirme” ye geçiniz. 14. 1. 9.

1.763 B) 7.08 kilogram kaç gramdır? A) 8 B) 80 C) 800 D) 8000 2. 6. 5.1 g B) 1 g C) 10 g D) 100 g Hangi birim sisteminde kütle birimi gramdır? A) MKS B) CGS C) SI D) Hiçbiri Aşağıdaki dönüşümlerden hangisi yanlıştır? A) 1000 g = 1 kg B) 1000 kg = 1 t C) 100g = 0. Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine göre temel bir büyüklük değildir? A) Zaman B) Uzunluk C) Kütle D) Hız Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine göre türetilmiş bir büyüklüktür? A) Hız B) Kuvvet C) Hacim D) Hepsi 0.3 D) 7630 0. 3.63 C) 76. 4.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz. 7.01 kg kaç gramdır? A) 0.1 kg D) 1000μg = 1 g 763 miligram kaç gramdır? A) 0. 31 .

4092 C) 6.86 D) 2. Cevaplarınızın tümü doğru ise “Modül Değerlendirme” ye geçiniz. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. B) Açma kapama düğmesi (on-off) ile açılır. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız.6138 D) 8.143 B) 11.2046 B) 4. C) Cihaz açılır açılmaz tartılacak madde konur.8.286 3 kg kaç pounddur? A) 2. 10. 9. VE DEĞERLENDİRME 32 . 4. D) Cihaz ve çevresi temiz olarak terk edilir.8184 Terazinin kullanımı ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) Terazinin ayaklarının zemine tam oturmalıdır.5 inç kaç santimetredir? A) 1.43 C) 22.

33 .01 kg kaç gramdır? A) 0. Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine ait değildir? A) gram B) metre C) saniye D) amper Uluslararası birim sistemine aşağıdakilerden hangisidir? A) G B) Kg C) Mol D) lb Kilogram ne birimidir? A) Uzunluk B) Kütle C) Hacim D) Alan 0. Gravimetrik bir tayinde krozenin boş kütlesi 21. Analiz sonunda ise içinde katı madde bulunan kroze 23.94g B) 2.194 g 3 varil petrolün bürüt tartımı 319 kilogramdır. 1.4 D) 327.6 2. 6. 3.8 B) 293. Her varilin darası 8. (SI) göre madde miktarının sembolü 5.6 kilogram olduğuna göre petrolün net tartımı kaç kilogramdır? A) 344.1 g B) 1 g C) 10 g D) 100 g 4.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.44 g geldiğine göre katı miktarı aşağıdakilerden hangisidir? A) 1.94 g D) 0.2 C) 310.94 g C) 44.50 g olarak tartılmıştır.

uluslararası ölçüm birim sistemi aşağıdakilerden hangisidir? A) CGS B) MKS C) SI D) MKF 8. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki modüle geçmek için öğretmeninize başvurunuz. Aşağıdakilerden hangisi hacim ölçü birimidir? A) Yarda B) Karat C) Ons D) Galon Psi aşağıdakilerden hangisinin ölçüm birimidir? A) Ağırlık B) Hacim C) Uzunluk D) Basınç Aşağıdakilerden hangisi kütle ölçüm birimidir? A) Yarda B) Pound C) İnç D) Günümüzde. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız. 10. 9. 34 .7.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ-1’İN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 B D C C D D A A C D ÖĞRENME FAALİYETİ-2’NİN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D C B D A B B C C MODÜL DEĞERLENDİRMENİN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 A B A C B C D D B C 35 .

Fiziğin Temelleri. Arkadaş Yayınları. 2005. DEMİR Mustafa. Ankara. Paşa Yayıncılık. HALLİDAY David. 2001.KAYNAKÇA KAYNAKÇA      DEMİR Mustafa. Palme Yayıncılık. Analitik Kimya Laboratuvarı Nitel Bölüm. HARWOOD. Ankara. Ostim Mesleki Eğitim Merkezi. Genel Kimya İlkeler ve Modern Uygulamaları. KARACA Faruk. Ankara. Robert RESNİCK. Ankara. 2004. 36 . Kimya 9 Ders Kitabı. İstanbul. Şahinde DEMİRCİ. Devlet Kitapları. William S. Analitik ve Sınayi Kimya Laboratuvarı. Ali USANMAZ. F. 2006. 1991. . Geoffrey HERRİNG. PETRUCCİ Ralph H.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->