T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

KİMYA TEKNOLOJİSİ

KÜTLE ÖLÇÜMÜ

Ankara, 2012

Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik olarak öğrencilere rehberlik etmek amacıyla hazırlanmış bireysel öğrenme materyalidir. Millî Eğitim Bakanlığınca ücretsiz olarak verilmiştir. PARA İLE SATILMAZ.

 

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .................................................................................................................... ii GİRİŞ ....................................................................................................................................... 1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ..................................................................................................... 3 1. KÜTLE ÖLÇÜMÜ............................................................................................................... 3 1.1. Kütle ve Ağırlık ............................................................................................................ 3 1.1.1. Brüt Ağırlık............................................................................................................ 4 1.1.2. Net Ağırlık ............................................................................................................. 4 1.1.3. Dara ....................................................................................................................... 4 1.2. Laboratuvarda Kullanılan Tartım Araçları.................................................................... 6 1.2.1. Hassas Terazi ......................................................................................................... 7 1.2.2. Analitik Terazi ....................................................................................................... 7 1.3. Tartım İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar .................................................. 8 1.4. Terazilerin Temizliği ve Bakımı ................................................................................... 9 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 10 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 14 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ................................................................................................... 16 2. BİR MADDEDEN BELİRLİ MİKTARDA TARTIM ...................................................... 16 2.1. Uluslararası Kütle Birimleri ve Dönüştürülmesi......................................................... 16 2.1.1. CGS Birim Sistemi .............................................................................................. 17 2.1.2. Uluslararası Birim Sistemi (SI) ........................................................................... 17 2.1.3. MKS Birim Sistemi ............................................................................................. 18 2.1.4. Diğer Birim Sistemleri ......................................................................................... 20 2.2. Belirli Miktarda Madde Tartımı .................................................................................. 24 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 25 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 31 MODÜL DEĞERLENDİRME .............................................................................................. 33 CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 35 KAYNAKÇA ......................................................................................................................... 36

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
ALAN DAL MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK Kimya Teknolojisi Alan Ortak Kütle Ölçümü Bu modül belirli bir miktardaki maddeyi tartabilme, bir maddeden belirli miktarda tartım alabilme ile ilgili bilgilerin verildiği bir öğrenme materyalidir. 40/24 Bu modülün ön koşulu yoktur. Kütle ölçümü yapmak Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında maddelerden tartım işlemi yapabileceksiniz. Amaçlar 1. Belirli bir miktardaki maddeyi tartabileceksiniz. 2. Bir maddeden belirli miktarda tartım alabileceksiniz. Ortam: Temel kimyasal işlemlerini yapmak için gerekli donanım ve tüm donanımın bulunduğu laboratuvar, kütüphane, atölye, teknoloji sınıfı, bireysel öğrenme ortamları vb. Donanım: Analitik terazi, tartılacak madde, spatül, tartı kabı Modül içinde yer alan her öğrenme faaliyetinden sonra verilen ölçme araçları ile kendinizi değerlendireceksiniz. Öğretmen modül sonunda ölçme aracı (çoktan seçmeli test, doğru-yanlış testi, boşluk doldurma, eşleştirme vb.) kullanarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek sizi değerlendirecektir.

MODÜLÜN AMACI

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

Bu modülle ölçü sistemlerine uygun olarak belirli miktardaki maddenin tartımını yapabilecek ve bir maddeden belirli miktarda tartım alabileceksiniz. Bu modül ile kazandığınız yeterliği bundan sonraki modüllerde sık sık kullanacağınızı unutmayınız. Evrende yer kaplayan ve kütlesi olan her şey madde olarak tanımlanmaktadır. Kütle Ölçümü modülü ile kütle kavramının ne olduğunu ve madde miktarlarının karşılaştırılmasında ne gibi ölçü sistemlerinin kullanılabileceğini öğreneceksiniz. 1 .GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci. Bu modülle kütle ölçümünde kullanılan teknolojik cihazları tanıyacaksınız. Günümüzde bilimsel ve teknolojik gelişmeler baş döndürücü hızla ilerlemektedir.

2 .

Eski çağlardan beri insanlar madde miktarlarının karşılaştırılmasında tartının güvenli bir yol olduğuna inanmışlardır. 1. Eşit kollu teraziyle kütleleri karşılaştırılan cisimlerin ağırlıkları da karşılaştırılmış olur. Kütle ve Ağırlık Kütle. KÜTLE ÖLÇÜMÜ 1. maddenin değişmez miktarıdır. Arşiv kilogram. Mısır’da tarih öncesi bir mezarda 7000 yıllık olduğu sanılan oyma taştan küçük bir kollu teraziyle kireç taşından yapılmış taş kütleler bulmuşlardır. Böyle olunca uluslararası ortak amaca hizmet edebilmek için uluslararası birimleri kullanma gereği doğmuştur. okka. Fransa’nın Sevres kentindeki Uluslararası Ağırlık ve Ölçmeler Bürosu’nda saklanmaktadır. dirhem bunlardan sayılabilir. Sanayide kütle ölçümünde kullanılan cihazları araştırınız. Bu nedenle bilinçli ya da bilinçsiz olarak kütle ve ağırlık kavramları birbiri yerine 3 . Kütlenin ölçülmesinde belirli bir büyüklük seçip diğerleri ile karşılaştırmak gerekir. İlk zamanlar her mil let kendine göre tartı birimleri seçmiştir.1. Bu yeni ağırlık referans standardı da Fransa Cumhuriyeti'nin arşivlerinde korunduğundan ismi “Arşiv Kilogram” olarak adlandırılmıştır. ARAŞTIRMA   Kütle ve ağırlık kavramlarını araştırarak aralarındaki ilişkiyi açıklayınız. Osmanlı İmparatorluğu zamanında kullanılan batman. Kütle standartlarını oluşturmak için 17. Yapılan kazılarda bunlara ait örnekler bulunmaktadır.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında kuralına uygun olarak belirli bir miktardaki maddeyi tartabileceksiniz. Bu standarttan kıyaslama ile yapılan çok hassas kopyalar. “m” sembolü ile gösterilir. Cisimlerin kütleleri hassas teraziler yardımıyla bu kopyalarla kıyaslanarak 2 / 108 hassasiyetle ölçülebilir. dünyanın her yanındaki standart laboratuvarlarına gönderilmiştir. Arkeologlar. Diğer bir deyişle kütle. yüzyıl ortalarında başlatılan çalışmalar 1793 yılında tamamlanmış ve referans ağırlık olarak +4 °C'deki 1dm3 (1 litre) suyun ağırlığının kabul edilmesiyle metrik sistemin temelini oluşturan ilk doğal ve evrensel ifade şekli ortaya çıkmıştır. 1799 yılında daha pratik bir kullanım sağlamak amacı ile ağırlık biriminin platin ve iridyum alaşımından imal edilen bir referans kütle standardına aktarılması kararlaştırılmıştır. bir maddenin değişmez kimliği ve özündeki niceliklerin ölçüsüdür.

kavanozun kütlesi 250 gram ise pekmezin net kütlesi ne kadardır? 4 . Newton” gibi kuvvet birimleriyle ölçülür.1. 1. Yer çekimi etkisinde bulunmayan bir uzay gemisinde büyük bir kurşun bloku (W=0) kaldırmak sorun değildir fakat bir astronot. Örnek: Kabıyla birlikte tartılan bir kavanoz pekmezin brüt kütlesi 1250 gram. Kütle çekim etkisinin yok olduğu yerlerde bir cismin ağırlığı sıfır olmakla beraber cismin kütlesi her yerde aynıdır. Net ağırlığı bulmak için. Net ağırlık = Brüt ağırlık – Dara bağıntısı kullanılır. Ağırlığın büyüklüğü “Paund. 1. dünyanın cisme uyguladığı kütle çekim kuvvetidir. Net Ağırlık Cismin tek başına tartımı sonucu elde edilen kendi miktarına denir.2. Ağırlık bir kuvvet olup vektörel bir büyüklüktür. Yine g= 9. Ağırlık ile kütle arasındaki bağıntı W= m. isterse yer çekiminin olmadığı bir yerde olsun cismin üzerine aynı kuvveti etki ettirmek gerekir. Dara Boş kabın veya ambalajın kütlesine dara denir. Yeryüzünde aynı yerde bulunan cisimlerin kütleleri eşitse ağırlıkları da eşittir.g’dir. kütle çekim kuvvetinin yönü ile aynıdır.kullanılabilmektedir.80 N’dir. bloku (m≠0) tekmelemek isterse zorlanacaktır. Bir cismin ağırlığı.1. Hesaplama yapılırken verilerin aynı birimden olmasına dikkat edilmelidir. Farklı birimlerde değerler verildiyse uygun olan birime mutlaka çevrilmelidir.80 m/s2 olan bir yerde ağırlığı 9. Kütle ölçümünde ilk iş kabın darasını almaktır.78 m/s2 olan başka bir yerde aynı kütleli cismin ağırlığı 9.78 N olur. net ağırlık ve dara terimlerinin iyi bilinmesi gerekir. Böylece 1 kg kütleli bir cismin g=9. Bu vektörün yönü. Bir cismin kütlesi her yerde aynı olduğundan cismi hareketlendirmek için ister dünya üzerinde bir sürtünmesiz yatay yüzey üzerinde olsun. m: kütle. Kimya laboratuvarlarında tartım ile belirlenen nicelik için kütle terimi tercih edilmelidir. 1. (W: ağırlık. Ağırlık hesaplamalarında kullanılan brüt ağırlık. Brüt Ağırlık Cismin bulunduğu kap veya ambalajıyla birlikte tartımı sonucu ölçülen kütleye brüt ağırlık denir.3.1. g: yer çekimi ivmesi) Dünya üzerinde farklı yerlerde g’nin değeri değiştiğinden m kütleli bir cismin ağırlığı da dünya üzerinde farklı yerlerde farklı değerlere sahip olur.1.

385 gramdır. Bir varilin darası 8. Örnek Bir kutu kesme şeker 1 kg’dır.795 x3=14. Kesme şeker kutusu 41 gram olduğuna göre 3 tane kesme şekerin net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Brüt ağırlık= 1 kg=1000 g Dara= 41 g Net ağırlık=? Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 1000 g – 41g=959 g (200 tane kesme şeker için) 200 tane şeker 959 g ise 1 tane şeker 959/200= 4. Örnek 3 varil petrolün brüt ağırlığı 321 kg’dır. Örnek Bir çay kutusu 500 gramdır.6 kg olduğuna göre 1 varil petrolün net ağırlığı kaç kg’dır? Çözüm 3 varil petrol brüt ağırlığı 321 kg ise 1 varil petrolün brüt ağırlığı= 321/3=107 kg 1 varilin darası 8.6 kg ise Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Bir varil petrolün net ağırlığı= 107 – 8.795 g’dır.4 kg’dır. Bir kutuda 200 adet şeker bulunmaktadır.Çözüm Brüt kütle = 1250 g Dara=250 g Net kütle = Brüt kütle -Dara Net kütle = 1250-250 =1000 gramdır. Darası 50 gram olan kutuda 100 adet poşet çay bulunduğuna göre 5 poşet çayın net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Brüt ağırlık= 500 g Dara = 50 gram Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 500-50=450 gram ( 100 adet poşet çay) 5 . 3 tane şeker 4.6=98.

1. Önce terazi kefesinde bir cisim yokken başlangıç tartım koşulu sağlanır. Tartı kabına tartılacak maddeyi koyduktan sonra diğer kefedeki gramların hepsini almış ve ölçüm için bir adet 20 gramlık. ay ve diğer gezegenlerde yapılsa da aynı sonuçlar alınır. Tartılacak cisim kefeye konulduğunda başlangıç tartım koşulu bozulur.5 gramdır.5 gramdır. bir adet 1 gramlık.2 + 0. Bu tartı sisteminde yer çekimi kuvveti her iki kefeye de aynı şiddette etki ettiğinden tartı. teraziyle kütle ölçme işlemlerine de tartma denir. YOL 100 adet poşet çay 5 adet poşet çay X= 450 x 5 / 100=22. bir adet 50 miligramlık ağırlık kullanmıştır. tartı kabının kütlesinin ölçülmesi için bir adet 20 gramlık.200 g Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 24.050 = 21. 5 adet poşet çay 4.450 g Brüt ağırlık= 20 + 2 x 2 + 2 x 0. Elektronik tartıda dengeleme kuvveti. Bu ek akımın büyüklüğü. Laboratuvarda Kullanılan Tartım Araçları Bir cismin veya maddenin kütlesini ölçmeye yarayan alete terazi.75 g 450 g ise x g’dır. Örnek Kimya laboratuvarında eşit kollu teraziyle tartım yapan bir öğrenci. Günümüzde laboratuvarlarda en çok görülen terazi türü. bir elektromanyetik devreden elektrik akımı geçirerek oluşturulan bir manyetik kuvvettir. ölçülecek kütle bilinen kütlelerle kıyaslanarak yapılır.450 = 2. hassas ve analitik teraziler olarak anılan elektronik terazilerdir.5 g’dır. YOL 100 adet poşet çayın net ağırlığı 450 g ise 1 poşet çayın net ağırlığı 450/100=4. Eşit kollu terazide tartma. Bir kefeye kütlesi ölçülecek cisim diğer kefeye bilinen standart kütleler konularak denge sağlanır.100 =24. 6 . Yani eşit kollu teraziyle tartı dünya. iki adet 200 miligramlık.5x 5= 22.200 – 21. Eskiden pek çok alanda sıklıkla kullanılan eşit kollu teraziler artık yerini elektronik terazilere bırakmıştır. Denge koşulunu yeniden sağlamak için elektromanyetik devreden ek bir elektrik akımı geçirilmelidir.I. II. yer çekimi ivmesinden bağımsızdır. iki adet 100 miligramlık kullandığına göre tartı kabına konan maddenin net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Dara= 20 + 1 + 2 x 0. iki adet 2 gramlık. Eşit kollu terazilerde orta noktasında bir bıçak sırtı bulunan terazi kolu ve bu kolun uçlarına asılı duran iki kefe vardır.2.

iki kefeli teraziler olmak üzere çeşitli gruplarda incelenebilir. Analitik teraziler. hassas terazi ve analitik teraziler olmak üzere iki grupta incelenir. çok duyarlık gerektirmeyen işlemler için kullanılan terazilerdir. yapılan analizlerin sonucunu doğrudan etkiler. genellikle elektriksiz terazilerdir.tartılacak cismin kütlesi ile orantılıdır ve terazi üzerinde görülen bir kütle okunmasına dönüşür. Tek kefeli ve elektronik olanlarda kütleyi doğrudan doğruya okumak mümkündür. Kabinin üst ve yanlarında açılabilen kapakları vardır. 1.2. çalışma prensiplerine ve özelliklerine göre elektrikle veya elektriksiz çalışabilen teraziler.2. Bu terazilerde hava akımını önlemek amacıyla kefenin etrafında koruyucu kabin bulunmaktadır. laboratuarlarda. ilaç ve kimya sanayinde. Analitik kimya laboratuvarlarındaki en önemli gereçlerden biri terazidir. Bunlar. dijital ve analog veya tek kefeli. Çok hassas tartımlar gerektiren işlerde (örneğin. Resim 1. Tek kefeli teraziler ise analog (mekanik) veya dijital (elektronik) olabilir. 7 .1 mg ve 0. İki kefeli eşit kollu veya tek kefeli olabilir. tartılacak madde de öteki kefeye konur. Hassas Terazi Hassas teraziler 0. 0.1. Bunlardan çift kefeli terazilerde ayrı bir kutuda bu lunan gramlar kefelerden birine.2. Laboratuvarlarda kullanılan teraziler. Nitel Analitik Kimya Laboratuvar’ları için hassas teraziler yeterlidir. Işıklı rakamlar bu kütleyi belirterek okumada kolaylık sağlar. Doğru ve hassas tartım alabilme. nicel analitik kimya laboratuarlarında) kullanılır. Günümüzde kullanılan elektronik teraziler.01 mg duyarlıkta tartım yapabilen. kuyumcularda kullanılır. Analitik Terazi Analitik teraziler.001 mg ve daha duyarlı tartım yapabilen terazilerdir.1: Hassas terazi 1.

esnemeyen. Terazi yüzeyinin tartım öncesi temiz olması ve tartımdan sonra da temizlenmesi gerekir. Terazi içinde mutlaka kurutucu bulundurulmalıdır (Bu amaçla nem çekici olarak genellikle susuz CaCl2 kullanılır.3. Deney ve analiz süresince aynı terazi kullanılmalıdır.2: Analitik terazi 1. ani ve sert yüklemeler yapılmamalı.Resim 1. Terazi. gerekli durumlarda laboratuvar sorumlusundan yardım istenmelidir. sert. Hassas tartımların alındığı analitik terazilerin kefesine fazla kuvvet uygulanmamalı. Terazi kalibrasyonu belli aralıklarla kontrol edilmelidir (Bu işlem sorumlu kişiler tarafından yapılmalıdır. Tartım İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Tartım işleminin doğru sonuç vermesi için aşağıdaki noktalara dikkat etmek gerekir:             Terazinin konumu belirlenirken nemsiz.).) durdurulmalıdır. Terazinin konumu gelişigüzel değiştirilmemeli. Bozuk olması durumunda laboratuvar sorumlusundan yardım istenmelidir. düz ve sarsıntısız bir zemin üzerinde çalıştırılmalıdır. Terazi kullanılmadığında üzerinde ağırlık bırakılmamalıdır.). su terazisinin ayarı mutlaka kontrol edilmeli eğer dengesi bozuksa ayak döndürülerek ayarlama yapılmalıdır. korozif maddeler bulundurmayacak bir oda seçilmelidir. klima vb. Çok sıcak ve çok soğuk örneklerin tartılmasından kaçınılmalıdır. direk gün ışığına maruz kalmamalı. Terazilerin. 8 . maksimum tartım sınırının aşılmamasına özen gösterilmelidir. Tartım yapılmadan önce ortamdaki herhangi bir hava sirkülasyonu (açık cam.

Aşındırıcı. Kefeye el ile basınç uygulanmamalı. maddenin dökülüp saçılmamasına özen gösterilmelidir. Bu nedenle alınacak tartımların güvenilirliği ve terazinin uzun ömürlü olması için temizliği ve bakımı büyük önem taşır.1.      İşleme başlamadan önce ilk olarak cihazın elektrik bağlantısı kesilmeli. 9 .4. Temizlik yapılırken terazi kefesi yavaşça yerinden kaldırılarak bir fırça veya hafif nemlendirilmiş yumuşak bez yardımıyla kefenin altı. Terazilerin Temizliği ve Bakımı Elektronik teraziler çok hassas ve pahalı cihazlardır. Kullanma kılavuzundaki temizlik ve bakım ile ilgili talimatlara uyulmalıdır. Kullanım esnasında dikkatli olunmalı. korozif maddelerle temizlik yapılmamalı. Ancak yerine takılmadan önce iyice kurutulmalıdır. Kefe suyla yıkanabilir. Her kullanımdan sonra temiz bırakılmalı ve belli aralıklarla sorumlu kişilerce bakımları yapılmalıdır. cihazın çevresi ve kasası temizlenmelidir. Temizlik ve bakım sırasında. Temizleme için iyi bir fırça ve yumuşak bez kullanılmalı.

Kullanılacak araç ve gereçler: Terazi.  Dengede değilse ayak vidaları yardımıyla dengeye getiriniz. bakarak terazinin dengesini  Su terazisinin ayarını mutlaka kontrol ediniz. Öneriler  Laboratuvar önlüğünüzü giyerek çalışma ortamınızı hazırlayınız. düz ve sarsıntısız bir zemin üzerinde çalıştırınız.  Terazinizi sert.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Belirli bir miktardaki maddeyi tartınız.  Su terazisine kontrol ediniz. tartılacak madde İşlem Basamakları  Teraziyi düz bir zemine yerleştiriniz. esnemeyen.  Terazi ayak vidalarını döndürerek ayarlayınız. 10 .

 Gösterge sıfırlanmadan yapmayınız.  Acele etmeyiniz.  Kullandığınız kabın veya kâğıdın terazinin diğer kısımlarına değmemesine dikkat ediniz.  Göstergenin sıfırlanmasını bekleyiniz.  Çalıştığınız cihazın çok hassas olduğunu unutmayınız.  Gösterge sabitlenmeden okumayınız.  Olabilecek hava sirkülasyonunu önlemek için kapakları mutlaka kapatınız. Teraziyi açınız.  Tartacağınız maddeyi kefeye koyarken dikkatli olunuz.  Terazinin yan camını kapatarak terazinin ekranından ağırlığı okuyarak kaydediniz.  Terazi kapağını uzun süre açık bırakmayınız.  Terazinin yan camını açarak tartılacak maddeyi terazinin kefesine koyunuz. işlem  Tartım için kullanılacak kâğıdın darasını alınız. 11 .

 Terazi fişini çekmeyiniz.  Rapor yazınız.  Temizleme işleminde fırça kullanınız.  Cihaz ve çevresini temizleyiniz.  Cihazın güç düğmesini kapatınız.  Malzemeleri temizleyiniz. 12 .  Teraziyi kapatınız.  Tartılan maddelere çıplak elle dokunmayınız.  Terazinin kapaklarını uzun süre açık tutmayınız.  Kullanılan malzemelerin temizliğine dikkat ediniz.  Teraziyi temizlerken terazi kefesine baskı uygulamayınız.  İşlem basamakları ve aldığınız notlardan faydalanarak raporunuzu hazırlayınız. Okuduğunuz değeri kaydediniz.  Tartılan maddeyi kefeden alınız.

Bütün cevaplarınız “Evet” ise “Ölçme ve Değerlendirme” ye geçiniz. 7. 1. 5. 6. 8. 14. 13 . kazanamadığınız beceriler için Hayır kutucuğuna (X) işareti koyarak kendinizi değerlendiriniz. Değerlendirme Ölçütleri İş önlüğünüzü giyip çalışma ortamınızı düzenlediniz mi? Teraziyi düz bir zemine yerleştirdiniz mi? Su terazisine bakarak terazinin dengesini kontrol ettiniz mi? Dengede değilse ayak vidaları yardımıyla dengeye getirdiniz mi? Teraziyi açtınız mı? Göstergenin sıfırlanmasını beklediniz mi? Terazi yan camını açarak tartılacak maddeyi terazinin kefesine koydunuz mu? Terazi yan camını kapatarak terazinin ekranından ağırlığını okuyarak kaydettiniz mi? Teraziyi kapattınız mı? Tartılan maddeyi kefeden aldınız mı? Cihazı güç düğmesinden kapattınız mı? Cihaz ve çevresini temizlediniz mi? Malzemeleri temizleyerek teslim ettiniz mi? Raporunuzu yazdınız mı? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Değerlendirme sonunda “Hayır” şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. 12. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 3.KONTROL LİSTESİ Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız beceriler için Evet. 10. 2. 13. 9. 11. 4.

1.95 D) 10.5 kg olan sepete konarak taşınıyor.95 Bir teneke içindeki tuzun brüt tartımı 8.0.01 C) 0. 20 oC’de su ile dolu iken 35. 5.1 molarlık HNO3 ile yapılmalı. 6. Teneke darası 840 gram olduğuna göre tuzun net tartımı kaç kilogramdır? A) 9.1 .60 g.00001 Terazilerin temizliğinde aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? A) İşleme başlamadan önce ilk olarak cihazın elektrik bağlantısı kesilmeli. 14 .ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.55 g gelmektedir. 4.0. darası 3.001 D) 0.95 B) 8. 2.6 kilogramdır. D) Temizliği 0.2 C) 7. B) Temizleme için iyi bir fırça ve yumuşak bez kullanılmalı. 3.95 C) 9.76 D) 9. C) Kefesine el ile basınç uygulanmamalı.001.44 B) 8. Kişinin taşıdığı yük kaç gramdır? A) 8000 B) 8500 C) 9000 D) 9500 Bir piknometre boşken 25.2 Aşağıdakilerden hangisi analitik terazinin duyarlılığını belirtmektedir? A) 1 – 0. Buna göre suyun net ağırlığı kaç gramdır? A) 7. +4 °C sıcaklıkta 1 dm3 (1 litre) hacimli saf suyun kütlesi aşağıdakilerden hangisidir? A) 1 g B) 1 kg C) 1 cg D) 1 hg 2 kg elma ile 4000 gram elma.01 – 0.1 B) 0.

Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki öğrenme faaliyetine geçiniz. Genellikle terazi içinde konulan kurutucu aşağıdakilerden hangisidir? A) Susuz CaCl2 B) Susuz CaCO3 C) Susuz CaH2 D) Susuz CaC2O2 Hassas teraziler için aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur? A) Duyarlılık aralığı 0. Kesme şeker kutusu 41 gram olduğuna göre 3 tane kesme şekerin net tartımı kaç gramdır? A) 7.1063 D) 6. Teraziler neyi ölçer? A) Hacim B) Uzunluk C) Basınç D) Kütle 9.7.3975 C) 7. 15 . D) Nicel analitik kimya laboratuvarları için hassas teraziler yeterlidir. C) Çok duyarlık gerektiren işlemler için kullanılan terazilerdir.01 mg’dır.0. Bir kutuda 400 adet kesme şeker bulunur. 10. Bir kutu kesme şeker bir kilogramdır. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız.1 mg . Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız.1987 8. B) Kefesinin etrafında koruyucu kabin bulunur.1925 B) 2.

Birim adlarının ve sembollerinin yazılışı konusunda birliği sağlayıcı uluslararası kurallar vardır. Bilimin gelişmesine katkıda bulunmuş bir bilim adamını anmak için tanımlanan birimin adı olan kelime. Sözgelimi. Çünkü bütün büyüklükler kütle.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında kuralına uygun olarak bir maddeden belirli miktarda tartım yapabileceksiniz.gibi. Uluslararası Kütle Birimleri ve Dönüştürülmesi Bir cismin kütlesini ve uzunluğunu sadece sayı olarak vermek hiçbir şey ifade etmez. Her bir büyüklük için diğerlerinden apayrı bir birim tanımlamaya da gerek yoktur.. Uluslararası birim sistemi dışında kalan ancak ülkemiz sanayi kuruluşlarında kullanılan birimler nelerdir? Araştırınız. bilimin anlaşılmasını ve gelişmesini zorlaştırmaktaydı. ARAŞTIRMA   Uluslararası birim sistemini ve birimlerin birbirine dönüşümlerini araştırınız. anılan bilimcinin adıyla karışmasını önlemek amacıyla küçük harfle başlayarak yazılır. çok eski zamanlardan beri uluslarca kullanılmıştır.. Her büyüklük. MKS mutlak birimler sistemi ve uluslararası birim sistemidir (SI). Newton’un adını anmak üzere tanımlanan kuvvet birimi newton (N). Birimler. uzunluk (veya teknikte kuvvet) ve zamanın bi r fonksiyonu olarak ortaya çıktığından bunlara ait birimlerle ifade edilebilir.. BİR MADDEDEN BELİRLİ MİKTARDA TARTIM 2. uluslararası anlaşmalarla önlenmiştir. Ulusların kullandığı birimler çok çeşitliydi hatta çoğu bilimsel tanımdan yoksundu. Birim sistemlerinden uluslararası anlaşmalarla kabul edilen ve en çok kullanılan üç tanesi. Bu durum. CGS mutlak birimler sistemi.1. Sayının yanında birimi verildiğinde ancak bir anlamı olur. Ancak bu birimin kısaltılmış işareti mutlaka büyük harfle belirtilir. Bu büyüklüklere temel büyüklükler denir. Kelvin’in adını anmak üzere tanımlanan sıcaklık birimi kelvin (K) . Temel büyüklüklerden türetilen büyüklüklere de türetilmiş büyüklükler denir. ölçü sayısı ve birim olmak üzere iki kısımdan oluşur (Vektörel büyüklüklerde ölçü sayısı ve birimi ile birlikte doğrultu ve yönünün de bilinmesi gerekir). Bu karışıklık.. Bir özel isme 16 . 2.

2. Bu üç temel kavram için temel birim olarak santimetre (cm). gram. saniye veya kısaca CGS sistemi adını alır. Büyüklük Adı Uzunluk Kütle Zaman Elektrik akımı Termodinamik sıcaklık Madde miktarı Işık şiddeti Yüzey Hacim Hız Kuvvet Enerji Birim Sembolü l m t i T n I A V Ѵ F E Adı metre kilogram saniye amper kelvin mole candela metrekare metreküp metre/saniye newton joule Sembolü m kg sn. CGS Birim Sistemi Uzunluk. Birim Adı Sembolü Uzunluk santimetre cm Temel Kütle gram g Zaman saniye sn. Uluslararası Birim Sistemi (SI) Uluslararası Ölçüler Konferansı’nın 1971’de yaptığı toplantıda en temel büyüklüklerden (uzunluk. Uluslararası birim sistemi.1: CGS mutlak birimler sistemi 2.1. A K mol cd m2 m3 m/s N J Temel Türetilmiş Tablo 2. kütle.2.2: Uluslararası birim sistemi(SI) 17 .1. zaman) başka dört temel büyüklüğün daha birimlerini içine alan uluslararası birim sistemi tanımlanmıştır. santimetre (cm). gram (g) gibi. kütle ve zaman temel kavramları üzerine kurulmuştur. Ancak gelişen bilim ve teknoloji ile yerini giderek SI birim sistemine bırakmıştır.bağlı olmaksızın tanımlanan birim adları ve bunların işaretleri küçük harfle yazılır.1. MKS mutlak birimler sistemini kapsar. SI birim sistemi en önemli birim sistemidir. gram (g) ve saniye (s) kabul edildiğinden santimetre. Yüzey santimetrekare cm2 Hacim santimetreküp cm3 Türetilmiş Hız santimetre/saniye cm/s Kuvvet dyne dyn Enerji erg erg Büyüklük Tablo 2. Söz gelimi.

İş Kuvvet Akım Basınç Sembol m l. kütle ve zamandır.) ve akım için amper (A) kabul edildiğinden kısaca MKS veya MKSA sistemi olarak bilinir. d T t E.) Erg Dyne Esu/s bar Kelvin (K) Saniye (sn.) Joule (J) Newton (N) Amper (A) N/cm2 Tablo 2. MKS ve SI birim sistemlerinin karşılaştırılması 18 . kütle için kilogram (kg). Aşağıda MKS birim sistemlerinin birimleri gösterilmiştir. Elektrikte akım şiddeti de temel kavramlar arasına girer. Büyüklük Temel Uzunluk Kütle Zaman Yüzey Hacim Hız Kuvvet Enerji Birim Adı metre kilogram saniye metrekare metreküp metre/saniye newton joule Sembolü m kg sn. MKS Birim Sistemi Bu sistemde temel kavramlar yine uzunluk. zaman için saniye (sn. m2 m3 m/s N J Türetilmiş Tablo 2.1.4: CGS.3. Temel birimler olarak uzunluk için metre (m).) Joule (J) Newton (N) Amper (A) Pascal (Pa) Santimetre (cm) Metre (m) Kelvin (K) Saniye (sn. W F I P MKS CGS SI Kilogram (kg) Kilogram (kg) Gram (g) Metre (m) Kelvin (K) Saniye (sn.2.3: MKS mutlak birimler sistemi Birim Kütle Uzunluk Sıcaklık Zaman Enerji.

1 g = 0.01 hg = 0.000 001 0.Birimin Adı Ton Kental Kilogram Hektogram Dekagram Gram Desigram Santigram Miligram *Mikrogram Birimin Simgesi t q kg hg dag g dg cg mg µg 1 Birim İçin 1t 1q 1kg 1hg 1 dag 1g 1 dg 1 cg 1 mg 1 µg Kg 1000 kg 100 kg 1 kg 0.1 10 100 1000 1000 000 Üst katlar Tablo 2. Ön ek ismi Sembol Alt Katlar mikro mili santi desi deka hekto kilo mega μ m c d da h k M 1010-3 10-2 10-1 10+1 10+2 10+3 10+6 6 Çarpan 0.000 1 kg 0. 1g 1g 1g 1 dag 1 hg 1 kg 1t = 10 dg = 100 cg = 1000 mg = 10 g = 100 g = 1000 g = 1000 kg 1 dg 1 cg 1 mg 1g 1g 1g 1 kg = 0.01 0.000 001 kg 0.1 dag = 0.01 kg 0.001 0.1 kg 0.000 000 001 kg Kg 103 kg 102 kg 1 kg 10-1 kg 10-2 kg 10-3 kg 10-4 kg 10-5 kg 10-6 kg 10-9 kg Tablo 2.001kg = 0.001 kg 0.6: Birimlerin az ve çok katları 19 .01 g = 0.001 t Aşağıda SI birim sisteminde birimlerin alt ve üst katları aşağıda verilmiştir.5:Kütle temel biriminin üst ve alt katları Kütle ölçüsü birimleri onar onar büyür. onar onar küçülür.001 g = 0.000 01 kg 0.

42 lb kaç gramdır? Çözüm: 1 lb 14. maddenin belirli bir yüzeyine etki eden kuvvet olarak tanımlanır.10 -3 g 2. Diğer Birim Sistemleri SI birim sistemi dışında da şartlara bağlı olarak değişik birimler kullanılabilir. Pounddan daha küçük ağırlık birimi ise 'ounce' (ons . 1 atm=14.2 lb 454 g ise xg x = 14. Ülkemizde bazı sanayi alanlarında sıklıkla kullanılmaktadır. 0. 454 = 644. uluslararası sistemde (SI) N/cm² (Newton per square inch)’dir.172. Örneğin.Örnek: Aşağıdaki kütle ölçüleri arasındaki çevirmeleri yapınız.2 .4. ülkemizde bazı sanayi alanlarında farklı bir ağırlık ölçü birimi olarak pound kullanılır.1.55 kg =1550 g 2172 μg =2.1.1. 1 psi = 0.55 kg = ? g 2172 μg = ? g Çözüm 642g = 0.68 g Örnek: 248 lb gelen katı kaç kg’ dır? Çözüm: 1 lb 248 lb 0. İngiliz sisteminde birimi psi (pounds per square inch).592 kg 2.454 kg ise x kg x = 248.454= 112.4.349 g 1 pound (lb) = 0.068 atm. 642 kg 1. Libre olarak da adlandırılır. 642 g = ? kg 1. 1 ons= 1/16 lb = 28.gram gibi) dur.454 kg = 454 g Örnek: 1. İngiliz ağırlık ölçü birimi olup sembolü lb’dir. PSI Basınç. PSI pound/ inç2 olarak basıncı gösterir.6959 psi =10 N/cm²=1 Bar 20 .

62/2.62 cm’dir. Metrik sistemin kullanıldığı ülkelerde bile bazı durumlarda inç kullanılmaktadır. Boruların çapları. 1 inç 2.3937 uluslararası inç’tir.) ye eşittir. hacim hesaplamalarında ise inç küp adını alır. 1 inç yaklaşık 0. hacim hesaplamalarında ise yarda küp adını alır. İnç’in uluslararası standart sembolü in'dir. 2.62 cm X X= 7.1. Bugün en büyük sıklıkta kullanılan yarda. Floppy disketlerin genişliği.       Televizyon ve bilgisayar ekranlarının çerçeve oranları. Bu ölçünün değeri ise otomatik olarak 3x2.7 psi’dir.08333 font (1 foot 12 inç’tir. Örneğin. Yarda Bir uzunluk ölçüsü birimidir. Bisiklet ve otomobil lastiklerinin çapları.1. Gramofon plakları.62 cm uzunluğundaki Mg şeridinin boyu kaç inç’tir? Çözüm 2.7 = bar 147 / 14.4. Genelde mesafeleri ifade etmek için kullanılır. 1 yarda 3 ayak ya da 36 inç’tir. Uzunluk değeri sistemden sisteme değişebilir. bir inç başparmak genişliğini ifade eder.9144 m' ye eşit olan "uluslararası yarda"dır.54 cm 1 inç ise 7. Alan hesaplamalarında inç kare. 1 inç yaklaşık 0. uzunluk değeri 0.54 santimetre (1 santimetre yaklaşık 0. Bazı durumlarda inç (") çift kesme işaretiyle gösterilir.2. Örnek: 7. İnç İnch 'parmak' anlamına gelir.7 = 10 bar 2.3.4.02778 yardaya (1 yarda 36 inç’tir). Alan hesaplarında yarda kare. 21 .54 = 3 inç’tir. Mühendislik ölçülerinde 3" ile gösterildiğinde bunun manası 3 inç’tir.Örnek: Basınç göstergesinde okunan değer 147 PSI’dır. Uzunluk değeri sistemden sisteme değişebilir. PSI / 14. Puroların çapı birçok ülkede inç ile ifade edilmektedir.).54=7. Çözüm 1 bar yaklaşık olarak 14. Bu basınç değerinin bar olarak karşılığını bulunuz.

1 fit 0.48 cm) hâle geldi. İngiliz birim sisteminde kullanılan bir uzunluk ölçüsü birimidir.48 cm Örnek: Laboratuvarın uzunluğu 8 ayak olarak ölçülmüştür.9144 metreye (1 metre yaklaşık 1.     0. Örnek: 0. 1 yarda.9144 metre olarak tanımladılar. Buna göre laboratuvar kaç m’dir? Çözüm Aşağıdaki tablo size uzunluk birimlerindeki dönüşümler hakkında özet bir bilgi verecektir: 1 metre 1 inç 1 yarda 1 ayak metre 1 0. 3 fite eşit olup 1 fit. Ayak (Fit) Ayak.3048 inç 39. İngiliz Milletler Topluluğu Ülkeleri.0833 3 1 Tablo 2.) eşittir. Fit.2808 0.02778 1 0. 12 inç’e eşittir.0936 0.).3333 ayak 3.37 1 36 12 yarda 1.3 yarda kaç cm ve kaç inç’tir? Çözüm 2.3048 m = 30. (ft) veya bazen (') şeklinde kısaltılır. 1 ayak (fit) = 0.0936 uluslararası yardadır.9144 0.1 uluslararası yarda.4.4.) 36 inç’e 0.0254 0.3048 metreye eşit (30.5 kulaca (1 kulaç 2 yardadır.7: Uzunluk birimleri arasındaki dönüşümler 22 . 1 yarda'nın uzunluğunu 0. 3 ayağa (1 ayak yardanın üçte biridir. Dolayısıyla. Yaklaşık 1 metrenin üçte biri uzunluktadır.1.

normal ons (oz) 28. Karat birimi önceleri sadece elmaslar için kullanılıyor olsa da günümüzde yakut. troy ons ve normal ons olmak üzere iki farklı şekilde kullanılmaktadır.349 gram = 1.1 g.200 gram olarak kabul edilmiş ve metrik karat olarak adlandırılmıştır.7. Troy ons 31. altın ve platin gibi değerli metallerin veya elmas. Amerikan galonu 231 inç3.4. bir İngiliz galonu: 4. Ons.46 inç3 e eşit bir hacim tutar.54345 l şeklinde verilebilir. genellikle gümüş.785 kg ağırlık çeker.2.1.035 ons (oz) 28.00 ons (oz) 31. değişik ülkelerde kullanılmakta ve her bir ülkede farklı kütlelere tekabül etmektedir. yakut gibi değerli taşların ağırlıklarının belirlenmesi için kullanılan ölçü birimidir. 1.1 gram = 1. Karat Karat elmasın kütle veya ağırlığını ölçmek için kullanılan bir ölçü birimidir.00 gram = 0.1. sıvı maddelerin taşımacılığında kullanılır. Bir Amerikan galonu su +4°C’de 8. Karat. bir Amerikan galonu: 3.78543 l. Metrik birimler cinsinden bir galon değeri. zümrüt.1. 1907 yılında 0. İngiliz galonu 277. Örnek: 86 karatlık kaşıkçı elması kaç gramdır? Çözüm 2.345 pound (1 pound=453.6. Galon Galon bir sıvı hacim ölçü birimi olup çoğunlukla akaryakıt vb.4.5.4. 23 .00 troy ons Örnek: 5 ons (oz) kaç gramdır? Çözüm: 2. Ons Ons. safir gibi değerli taşlar ve yarı değerli taşlar için de kullanılmaktadır.349 g gelmektedir.60 g) veya 3.

0625 lb = 437. 1 Amerikan galonu yaklaşık 3.) Çözüm Bir ayda 4 hafta vardır. Buna göre 12. Belirli Miktarda Madde Tartımı Belirli miktarda madde tartımı. Cihaz güç düğmesinden kapatılır. Bu şirketin aylık benzin kullanımı kaç litredir? (İşlemlerinizi Amerikan galonu üzerinden yapınız.274 16 1 2.20462 1 0. Eğer madde istenilen miktara ulaşmamışsa madde ilavesine devam edilir.48.48 l benzin kullanılır. 10-3 1000 lb 2.2. laboratuvarlarda sıklıkla kullanılmaktadır. Haftalık 3 galon kullanıldığına göre bir ayda 4. Eğer madde istenilen miktarı aşmışsa kapak açılarak spatülle (kefeye baskı uygulamadan) madde istenilen miktara getirilir (Terazi içine madde dökülmemesine özen gösterilmelidir. Cihaz göstergesinin sıfırlaması beklenir. Terazi fişi prize takılarak güç düğmesi ile elektrik bağlantısı sağlanır.). Terazi kapağı kapatılır.02835 6. Cihaz ve çevresi temiz olarak terk edilir. 24 .5274. 10+3 karat 4998. Kapak kapatılır. Aşırı madde koymamak için gösterge izlenir. Kapak kapatılır.5 grain 2.             Terazinin ayaklarının zemine tam olarak oturduğu kontrol edilir. Açma kapama düğmesi (on-off) ile açılır.2857. Gösterge sabitlendikten sonra dara (tare) düğmesine basılır. Cihaz kapağı açılır.85026 0. tartı kabı ile dışarı alınır. Bu nedenle doğru ve güvenilir tartım almak için aşağıdaki işlem basamaklarına dikkat etmek gerekir.10-3 1.79 l’dir.10-3 3. Temiz bir kâğıt ya da tartı kabı kefenin ortasına konur. 8: Kütle birimleri arasındaki dönüşümler Tablodaki dönüşümlere örnekler: 1 kg = 2.Örnek: Bir şirket kullanmak üzere haftalık 3 galon benzin alıyor. Madde.10-2 35274 grain 15432 7000 437.3 = 12 galon benzin kullanılır.10-3 2204.0625 1.2.45359 0. Göstergenin sıfırlaması beklenir.79 = 45. 3. Temiz ve kuru bir spatülle azar azar istenilen madde tartı kabı içine konur. Kapak açılır.5 1 15. Göstergenin sabitlenmesi beklenir.10-4 2.32393 1 4.20462.10-5 0.4286.99885026 - Tablo 2.20462 lb 1 ons = 0.432 15432. Aşağıdaki tablo size ağırlık birimlerindeki dönüşümler hakkında özet bir bilgi verecektir: 1 kg 1 lb 1 ons 1 grain 1 karat 1g 1 ton kg 1 0.62 ons (oz) 35.

 Terazi ayaklarını döndürerek ayarlayınız.  Terazi fişini prize takarken dikkatli olunuz.  Çalışma ortamınızı hazırlayınız. 25 . Öneriler  İş önlüğünüzü giyiniz. spatül İşlem Basamakları  Teraziyi düz bir zemine yerleştiriniz.  Teraziyi ayarlayınız.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Bir maddeden belirli miktarda tartım alınız.  Su terazisinin ayarını mutlaka kontrol ediniz. maskenizi ve eldiveninizi takınız.  Teraziye enerji girişini sağlayınız. tartı kabı. Kullanılan araç ve gereçler: Terazi. tartılacak madde.

 Göstergenin sıfırlamasını bekleyiniz.  Tartı kabını ya da temiz bir kâğıdı kefenin ortasına koyunuz.  Kullandığınız kabın veya kâğıdın terazinin diğer kısımlarına değmemesine dikkat ediniz.  Terazinin yan camını açınız.  Gösterge sıfırlanmadan işlem yapmayınız. 26 .  Çalıştığınız cihazın çok hassas olduğunu unutmayınız. Teraziyi açınız.  Terazi kapağını uzun süre açık bırakmayınız.

 Bir yandan göstergeyi kontrol ediniz.  Göstergenin sabitlenmesini bekleyiniz.  Maddenin etrafa saçılmamasına özen gösteriniz.  Olabilecek hava sirkülasyonunu önlemek için kapakları mutlaka kapatınız. Gösterge sabitlendikten sonra tare düğmesine basarak göstergeyi sıfırlayınız.  Tartılacak maddeyi.  Gösterge sıfırlanmadan işlem yapmayınız. 27 .  Terazi yan camını kapatınız.  Gösterge sabitlenmeden okuma yapmayınız. spatülle azar azar tartı kabı içine ekleyiniz.  Maddeyi ekleme işlemini küçük vuruşlarla yapınız.

terazinin kalibrasyonunu ve hassasiyetini bozabilir.  Kefeye yapılan baskı.  İstenilen değere ulaşıldığında teraziyi kapatınız.  Dikkatli olunuz.  Yan camları açınız.  İstenilen miktardan az ise ilaveye devam ediniz.  Maddenin etrafa dağılmamasına dikkat ediniz.  Kapakları kapatarak istenilen değere ulaşılıp ulaşılmadığını kontrol ediniz. 28 .  Yan camları uzun süre açık tutmayınız. İstenilen miktar aşılmışsa spatül yardımıyla.  İşleminizi kısa sürede bitirmeye çalışınız. terazi kefesine baskı uygulamadan ve maddeyi dökmeden alınız.  Dikkatli çalışınız.

29 .  Teraziyi temizlerken terazi kefesine baskı uygulamayınız.  Temizleme işleminde fırça  Kullandığınız malzemeleri temizleyerek teslim kullanınız. Maddeyi.  Raporunuzu öğretmeninize teslim ediniz.  Cihazın güç düğmesini kapatınız. raporunuzu hazırlayınız. tartı kabı dışına alınız.  Tartım miktarı hesaplayınız. ediniz. ile magnezyum miktarını  Dolu krozenin tartımını not ediniz.  İşlem basamakları ve aldığınız notlardan faydalanarak  Raporunuzu teslim ediniz.  Terazi fişini çekmeyiniz.  Tartı kabındaki maddelere çıplak elle dokunmayınız.

Bütün cevaplarınız “Evet” ise “Ölçme ve Değerlendirme” ye geçiniz. 16. tartı kabının dışına aldınız mı? Cihazın güç düğmesini kapattınız mı? Kullandığınız malzemeleri temizleyerek teslim ettiniz mi? Raporunuzu teslim ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Değerlendirme sonunda “Hayır” şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. 2. 12. 15. Değerlendirme Ölçütleri İş önlüğünüzü giyip çalışma masanızı düzenlediniz mi? Teraziyi düz bir zemine yerleştirdiniz mi? Teraziyi ayaklarını döndürerek ayarladınız mı? Teraziye enerji girişini sağladınız mı? Teraziyi açtınız mı? Göstergenin sıfırlamasını beklediniz mi? Terazinin yan camını açtınız mı? Tartı kabını ya da temiz bir kâğıdı kefenin ortasına koydunuz mu? Gösterge sabitlendikten sonra tare düğmesine basarak göstergeyi sıfırladınız mı? Tartılacak maddeyi spatülle azar azar tartı kabı içine eklediniz mi? Terazi yan camını kapattınız mı? Göstergenin sabitlenmesini beklediniz mi? İstenilen miktar aşıldıysa spatül yardımıyla terazi kefesine baskı uygulamadan ve maddeyi dökmeden aldınız mı? İstenilen miktardan az ise ilaveye devam ettiniz mi? İstenilen değere ulaşıldığında teraziyi kapattınız mı? Yan camları açtınız mı? Maddeyi. 7. 8. 1. 30 . 14. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 6. 18. 5.KONTROL LİSTESİ Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız beceriler için Evet. 19. kazanamadığınız beceriler için Hayır kutucuğuna (X) işareti koyarak kendinizi değerlendiriniz. 3. 13. 10. 17. 4. 9. 20. 11.

4.63 C) 76.01 kg kaç gramdır? A) 0.763 B) 7.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz. Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine göre temel bir büyüklük değildir? A) Zaman B) Uzunluk C) Kütle D) Hız Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine göre türetilmiş bir büyüklüktür? A) Hız B) Kuvvet C) Hacim D) Hepsi 0. 5. 3.08 kilogram kaç gramdır? A) 8 B) 80 C) 800 D) 8000 2.1 g B) 1 g C) 10 g D) 100 g Hangi birim sisteminde kütle birimi gramdır? A) MKS B) CGS C) SI D) Hiçbiri Aşağıdaki dönüşümlerden hangisi yanlıştır? A) 1000 g = 1 kg B) 1000 kg = 1 t C) 100g = 0. 7.1 kg D) 1000μg = 1 g 763 miligram kaç gramdır? A) 0. 6. 1.3 D) 7630 0. 31 .

DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız. C) Cihaz açılır açılmaz tartılacak madde konur.8. B) Açma kapama düğmesi (on-off) ile açılır. VE DEĞERLENDİRME 32 .5 inç kaç santimetredir? A) 1.43 C) 22. D) Cihaz ve çevresi temiz olarak terk edilir.8184 Terazinin kullanımı ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) Terazinin ayaklarının zemine tam oturmalıdır.4092 C) 6. 4. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. 10.286 3 kg kaç pounddur? A) 2.2046 B) 4. Cevaplarınızın tümü doğru ise “Modül Değerlendirme” ye geçiniz.6138 D) 8.86 D) 2. 9.143 B) 11.

(SI) göre madde miktarının sembolü 5.94g B) 2.6 2. Her varilin darası 8. 33 .50 g olarak tartılmıştır. 3. 1.194 g 3 varil petrolün bürüt tartımı 319 kilogramdır.6 kilogram olduğuna göre petrolün net tartımı kaç kilogramdır? A) 344.94 g C) 44.4 D) 327. Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine ait değildir? A) gram B) metre C) saniye D) amper Uluslararası birim sistemine aşağıdakilerden hangisidir? A) G B) Kg C) Mol D) lb Kilogram ne birimidir? A) Uzunluk B) Kütle C) Hacim D) Alan 0.44 g geldiğine göre katı miktarı aşağıdakilerden hangisidir? A) 1. Gravimetrik bir tayinde krozenin boş kütlesi 21. Analiz sonunda ise içinde katı madde bulunan kroze 23.01 kg kaç gramdır? A) 0.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.2 C) 310.94 g D) 0.1 g B) 1 g C) 10 g D) 100 g 4. 6.8 B) 293.

10. Aşağıdakilerden hangisi hacim ölçü birimidir? A) Yarda B) Karat C) Ons D) Galon Psi aşağıdakilerden hangisinin ölçüm birimidir? A) Ağırlık B) Hacim C) Uzunluk D) Basınç Aşağıdakilerden hangisi kütle ölçüm birimidir? A) Yarda B) Pound C) İnç D) Günümüzde.7. Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki modüle geçmek için öğretmeninize başvurunuz. uluslararası ölçüm birim sistemi aşağıdakilerden hangisidir? A) CGS B) MKS C) SI D) MKF 8. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. 9. 34 .

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ-1’İN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 B D C C D D A A C D ÖĞRENME FAALİYETİ-2’NİN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D C B D A B B C C MODÜL DEĞERLENDİRMENİN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 A B A C B C D D B C 35 .

DEMİR Mustafa. Ankara. PETRUCCİ Ralph H. 36 . İstanbul. F. Ankara. Devlet Kitapları. William S. Şahinde DEMİRCİ. Analitik ve Sınayi Kimya Laboratuvarı. Arkadaş Yayınları. KARACA Faruk. HARWOOD. Paşa Yayıncılık. Analitik Kimya Laboratuvarı Nitel Bölüm. 1991.KAYNAKÇA KAYNAKÇA      DEMİR Mustafa. 2001. Genel Kimya İlkeler ve Modern Uygulamaları. Ali USANMAZ. HALLİDAY David. . Geoffrey HERRİNG. Ankara. Kimya 9 Ders Kitabı. Ostim Mesleki Eğitim Merkezi. Fiziğin Temelleri. 2005. 2004. 2006. Robert RESNİCK. Palme Yayıncılık. Ankara.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful