T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

KİMYA TEKNOLOJİSİ

KÜTLE ÖLÇÜMÜ

Ankara, 2012

Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik olarak öğrencilere rehberlik etmek amacıyla hazırlanmış bireysel öğrenme materyalidir. Millî Eğitim Bakanlığınca ücretsiz olarak verilmiştir. PARA İLE SATILMAZ.

 

İÇİNDEKİLER
AÇIKLAMALAR .................................................................................................................... ii GİRİŞ ....................................................................................................................................... 1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ..................................................................................................... 3 1. KÜTLE ÖLÇÜMÜ............................................................................................................... 3 1.1. Kütle ve Ağırlık ............................................................................................................ 3 1.1.1. Brüt Ağırlık............................................................................................................ 4 1.1.2. Net Ağırlık ............................................................................................................. 4 1.1.3. Dara ....................................................................................................................... 4 1.2. Laboratuvarda Kullanılan Tartım Araçları.................................................................... 6 1.2.1. Hassas Terazi ......................................................................................................... 7 1.2.2. Analitik Terazi ....................................................................................................... 7 1.3. Tartım İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar .................................................. 8 1.4. Terazilerin Temizliği ve Bakımı ................................................................................... 9 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 10 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 14 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ................................................................................................... 16 2. BİR MADDEDEN BELİRLİ MİKTARDA TARTIM ...................................................... 16 2.1. Uluslararası Kütle Birimleri ve Dönüştürülmesi......................................................... 16 2.1.1. CGS Birim Sistemi .............................................................................................. 17 2.1.2. Uluslararası Birim Sistemi (SI) ........................................................................... 17 2.1.3. MKS Birim Sistemi ............................................................................................. 18 2.1.4. Diğer Birim Sistemleri ......................................................................................... 20 2.2. Belirli Miktarda Madde Tartımı .................................................................................. 24 UYGULAMA FAALİYETİ .............................................................................................. 25 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME .................................................................................... 31 MODÜL DEĞERLENDİRME .............................................................................................. 33 CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 35 KAYNAKÇA ......................................................................................................................... 36

i

AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR
ALAN DAL MODÜLÜN ADI MODÜLÜN TANIMI SÜRE ÖN KOŞUL YETERLİK Kimya Teknolojisi Alan Ortak Kütle Ölçümü Bu modül belirli bir miktardaki maddeyi tartabilme, bir maddeden belirli miktarda tartım alabilme ile ilgili bilgilerin verildiği bir öğrenme materyalidir. 40/24 Bu modülün ön koşulu yoktur. Kütle ölçümü yapmak Genel Amaç Gerekli ortam sağlandığında maddelerden tartım işlemi yapabileceksiniz. Amaçlar 1. Belirli bir miktardaki maddeyi tartabileceksiniz. 2. Bir maddeden belirli miktarda tartım alabileceksiniz. Ortam: Temel kimyasal işlemlerini yapmak için gerekli donanım ve tüm donanımın bulunduğu laboratuvar, kütüphane, atölye, teknoloji sınıfı, bireysel öğrenme ortamları vb. Donanım: Analitik terazi, tartılacak madde, spatül, tartı kabı Modül içinde yer alan her öğrenme faaliyetinden sonra verilen ölçme araçları ile kendinizi değerlendireceksiniz. Öğretmen modül sonunda ölçme aracı (çoktan seçmeli test, doğru-yanlış testi, boşluk doldurma, eşleştirme vb.) kullanarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek sizi değerlendirecektir.

MODÜLÜN AMACI

EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ii

Kütle Ölçümü modülü ile kütle kavramının ne olduğunu ve madde miktarlarının karşılaştırılmasında ne gibi ölçü sistemlerinin kullanılabileceğini öğreneceksiniz. Evrende yer kaplayan ve kütlesi olan her şey madde olarak tanımlanmaktadır. Bu modülle ölçü sistemlerine uygun olarak belirli miktardaki maddenin tartımını yapabilecek ve bir maddeden belirli miktarda tartım alabileceksiniz. Günümüzde bilimsel ve teknolojik gelişmeler baş döndürücü hızla ilerlemektedir. Bu modülle kütle ölçümünde kullanılan teknolojik cihazları tanıyacaksınız. Bu modül ile kazandığınız yeterliği bundan sonraki modüllerde sık sık kullanacağınızı unutmayınız. 1 .GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci.

2 .

yüzyıl ortalarında başlatılan çalışmalar 1793 yılında tamamlanmış ve referans ağırlık olarak +4 °C'deki 1dm3 (1 litre) suyun ağırlığının kabul edilmesiyle metrik sistemin temelini oluşturan ilk doğal ve evrensel ifade şekli ortaya çıkmıştır. Eski çağlardan beri insanlar madde miktarlarının karşılaştırılmasında tartının güvenli bir yol olduğuna inanmışlardır. Kütle ve Ağırlık Kütle. Cisimlerin kütleleri hassas teraziler yardımıyla bu kopyalarla kıyaslanarak 2 / 108 hassasiyetle ölçülebilir. dünyanın her yanındaki standart laboratuvarlarına gönderilmiştir.ÖĞRENME FAALİYETİ–1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında kuralına uygun olarak belirli bir miktardaki maddeyi tartabileceksiniz. Fransa’nın Sevres kentindeki Uluslararası Ağırlık ve Ölçmeler Bürosu’nda saklanmaktadır. Kütle standartlarını oluşturmak için 17. Arkeologlar. bir maddenin değişmez kimliği ve özündeki niceliklerin ölçüsüdür. ARAŞTIRMA   Kütle ve ağırlık kavramlarını araştırarak aralarındaki ilişkiyi açıklayınız. KÜTLE ÖLÇÜMÜ 1. Yapılan kazılarda bunlara ait örnekler bulunmaktadır. 1799 yılında daha pratik bir kullanım sağlamak amacı ile ağırlık biriminin platin ve iridyum alaşımından imal edilen bir referans kütle standardına aktarılması kararlaştırılmıştır. Arşiv kilogram. maddenin değişmez miktarıdır. İlk zamanlar her mil let kendine göre tartı birimleri seçmiştir. Sanayide kütle ölçümünde kullanılan cihazları araştırınız. Bu standarttan kıyaslama ile yapılan çok hassas kopyalar. okka. Bu nedenle bilinçli ya da bilinçsiz olarak kütle ve ağırlık kavramları birbiri yerine 3 .1. Diğer bir deyişle kütle. “m” sembolü ile gösterilir. 1. Böyle olunca uluslararası ortak amaca hizmet edebilmek için uluslararası birimleri kullanma gereği doğmuştur. Bu yeni ağırlık referans standardı da Fransa Cumhuriyeti'nin arşivlerinde korunduğundan ismi “Arşiv Kilogram” olarak adlandırılmıştır. dirhem bunlardan sayılabilir. Eşit kollu teraziyle kütleleri karşılaştırılan cisimlerin ağırlıkları da karşılaştırılmış olur. Osmanlı İmparatorluğu zamanında kullanılan batman. Mısır’da tarih öncesi bir mezarda 7000 yıllık olduğu sanılan oyma taştan küçük bir kollu teraziyle kireç taşından yapılmış taş kütleler bulmuşlardır. Kütlenin ölçülmesinde belirli bir büyüklük seçip diğerleri ile karşılaştırmak gerekir.

Ağırlığın büyüklüğü “Paund. kütle çekim kuvvetinin yönü ile aynıdır. g: yer çekimi ivmesi) Dünya üzerinde farklı yerlerde g’nin değeri değiştiğinden m kütleli bir cismin ağırlığı da dünya üzerinde farklı yerlerde farklı değerlere sahip olur. net ağırlık ve dara terimlerinin iyi bilinmesi gerekir.1. Brüt Ağırlık Cismin bulunduğu kap veya ambalajıyla birlikte tartımı sonucu ölçülen kütleye brüt ağırlık denir. Newton” gibi kuvvet birimleriyle ölçülür. Ağırlık bir kuvvet olup vektörel bir büyüklüktür.80 m/s2 olan bir yerde ağırlığı 9. Kimya laboratuvarlarında tartım ile belirlenen nicelik için kütle terimi tercih edilmelidir. m: kütle. Dara Boş kabın veya ambalajın kütlesine dara denir.78 N olur. Bu vektörün yönü. Hesaplama yapılırken verilerin aynı birimden olmasına dikkat edilmelidir. kavanozun kütlesi 250 gram ise pekmezin net kütlesi ne kadardır? 4 . Net ağırlık = Brüt ağırlık – Dara bağıntısı kullanılır. Yer çekimi etkisinde bulunmayan bir uzay gemisinde büyük bir kurşun bloku (W=0) kaldırmak sorun değildir fakat bir astronot.1.kullanılabilmektedir. Kütle çekim etkisinin yok olduğu yerlerde bir cismin ağırlığı sıfır olmakla beraber cismin kütlesi her yerde aynıdır.1. Ağırlık ile kütle arasındaki bağıntı W= m. (W: ağırlık. Yine g= 9. Net Ağırlık Cismin tek başına tartımı sonucu elde edilen kendi miktarına denir. Net ağırlığı bulmak için.78 m/s2 olan başka bir yerde aynı kütleli cismin ağırlığı 9. Böylece 1 kg kütleli bir cismin g=9. dünyanın cisme uyguladığı kütle çekim kuvvetidir. Yeryüzünde aynı yerde bulunan cisimlerin kütleleri eşitse ağırlıkları da eşittir. Örnek: Kabıyla birlikte tartılan bir kavanoz pekmezin brüt kütlesi 1250 gram. isterse yer çekiminin olmadığı bir yerde olsun cismin üzerine aynı kuvveti etki ettirmek gerekir.2. Bir cismin kütlesi her yerde aynı olduğundan cismi hareketlendirmek için ister dünya üzerinde bir sürtünmesiz yatay yüzey üzerinde olsun. Kütle ölçümünde ilk iş kabın darasını almaktır.1. bloku (m≠0) tekmelemek isterse zorlanacaktır. Ağırlık hesaplamalarında kullanılan brüt ağırlık.3.g’dir. 1. Bir cismin ağırlığı. 1. 1. Farklı birimlerde değerler verildiyse uygun olan birime mutlaka çevrilmelidir.80 N’dir.

385 gramdır. 3 tane şeker 4. Bir kutuda 200 adet şeker bulunmaktadır. Örnek Bir kutu kesme şeker 1 kg’dır. Örnek 3 varil petrolün brüt ağırlığı 321 kg’dır. Bir varilin darası 8. Kesme şeker kutusu 41 gram olduğuna göre 3 tane kesme şekerin net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Brüt ağırlık= 1 kg=1000 g Dara= 41 g Net ağırlık=? Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 1000 g – 41g=959 g (200 tane kesme şeker için) 200 tane şeker 959 g ise 1 tane şeker 959/200= 4.6 kg olduğuna göre 1 varil petrolün net ağırlığı kaç kg’dır? Çözüm 3 varil petrol brüt ağırlığı 321 kg ise 1 varil petrolün brüt ağırlığı= 321/3=107 kg 1 varilin darası 8. Örnek Bir çay kutusu 500 gramdır.795 x3=14.Çözüm Brüt kütle = 1250 g Dara=250 g Net kütle = Brüt kütle -Dara Net kütle = 1250-250 =1000 gramdır.795 g’dır.4 kg’dır.6 kg ise Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Bir varil petrolün net ağırlığı= 107 – 8. Darası 50 gram olan kutuda 100 adet poşet çay bulunduğuna göre 5 poşet çayın net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Brüt ağırlık= 500 g Dara = 50 gram Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 500-50=450 gram ( 100 adet poşet çay) 5 .6=98.

ay ve diğer gezegenlerde yapılsa da aynı sonuçlar alınır. iki adet 2 gramlık. Elektronik tartıda dengeleme kuvveti. tartı kabının kütlesinin ölçülmesi için bir adet 20 gramlık.200 – 21. ölçülecek kütle bilinen kütlelerle kıyaslanarak yapılır. Laboratuvarda Kullanılan Tartım Araçları Bir cismin veya maddenin kütlesini ölçmeye yarayan alete terazi.450 = 2. Tartı kabına tartılacak maddeyi koyduktan sonra diğer kefedeki gramların hepsini almış ve ölçüm için bir adet 20 gramlık. Bir kefeye kütlesi ölçülecek cisim diğer kefeye bilinen standart kütleler konularak denge sağlanır. Yani eşit kollu teraziyle tartı dünya. Eşit kollu terazide tartma. bir adet 50 miligramlık ağırlık kullanmıştır.050 = 21. II. yer çekimi ivmesinden bağımsızdır.2 + 0. bir elektromanyetik devreden elektrik akımı geçirerek oluşturulan bir manyetik kuvvettir. iki adet 200 miligramlık.2.I. Denge koşulunu yeniden sağlamak için elektromanyetik devreden ek bir elektrik akımı geçirilmelidir. Günümüzde laboratuvarlarda en çok görülen terazi türü. Önce terazi kefesinde bir cisim yokken başlangıç tartım koşulu sağlanır.200 g Net ağırlık= Brüt ağırlık – Dara Net ağırlık = 24.5 gramdır. Örnek Kimya laboratuvarında eşit kollu teraziyle tartım yapan bir öğrenci.5x 5= 22. 1. teraziyle kütle ölçme işlemlerine de tartma denir. YOL 100 adet poşet çayın net ağırlığı 450 g ise 1 poşet çayın net ağırlığı 450/100=4. 6 .5 g’dır. Bu tartı sisteminde yer çekimi kuvveti her iki kefeye de aynı şiddette etki ettiğinden tartı. hassas ve analitik teraziler olarak anılan elektronik terazilerdir.100 =24. Bu ek akımın büyüklüğü. 5 adet poşet çay 4.450 g Brüt ağırlık= 20 + 2 x 2 + 2 x 0.75 g 450 g ise x g’dır. bir adet 1 gramlık. YOL 100 adet poşet çay 5 adet poşet çay X= 450 x 5 / 100=22. iki adet 100 miligramlık kullandığına göre tartı kabına konan maddenin net ağırlığı kaç gramdır? Çözüm Dara= 20 + 1 + 2 x 0. Eşit kollu terazilerde orta noktasında bir bıçak sırtı bulunan terazi kolu ve bu kolun uçlarına asılı duran iki kefe vardır. Eskiden pek çok alanda sıklıkla kullanılan eşit kollu teraziler artık yerini elektronik terazilere bırakmıştır. Tartılacak cisim kefeye konulduğunda başlangıç tartım koşulu bozulur.5 gramdır.

çok duyarlık gerektirmeyen işlemler için kullanılan terazilerdir. Resim 1. Bunlardan çift kefeli terazilerde ayrı bir kutuda bu lunan gramlar kefelerden birine.01 mg duyarlıkta tartım yapabilen. nicel analitik kimya laboratuarlarında) kullanılır. hassas terazi ve analitik teraziler olmak üzere iki grupta incelenir. 0. İki kefeli eşit kollu veya tek kefeli olabilir.1.tartılacak cismin kütlesi ile orantılıdır ve terazi üzerinde görülen bir kütle okunmasına dönüşür. Doğru ve hassas tartım alabilme. laboratuarlarda. yapılan analizlerin sonucunu doğrudan etkiler. ilaç ve kimya sanayinde. Bu terazilerde hava akımını önlemek amacıyla kefenin etrafında koruyucu kabin bulunmaktadır. 7 .001 mg ve daha duyarlı tartım yapabilen terazilerdir. Hassas Terazi Hassas teraziler 0. Laboratuvarlarda kullanılan teraziler. Nitel Analitik Kimya Laboratuvar’ları için hassas teraziler yeterlidir. kuyumcularda kullanılır. dijital ve analog veya tek kefeli. tartılacak madde de öteki kefeye konur. genellikle elektriksiz terazilerdir. çalışma prensiplerine ve özelliklerine göre elektrikle veya elektriksiz çalışabilen teraziler.2. iki kefeli teraziler olmak üzere çeşitli gruplarda incelenebilir.1 mg ve 0. Kabinin üst ve yanlarında açılabilen kapakları vardır. Tek kefeli ve elektronik olanlarda kütleyi doğrudan doğruya okumak mümkündür. Analitik Terazi Analitik teraziler. Tek kefeli teraziler ise analog (mekanik) veya dijital (elektronik) olabilir. Analitik teraziler. Bunlar. Işıklı rakamlar bu kütleyi belirterek okumada kolaylık sağlar. 1. Çok hassas tartımlar gerektiren işlerde (örneğin. Analitik kimya laboratuvarlarındaki en önemli gereçlerden biri terazidir. Günümüzde kullanılan elektronik teraziler.2.2.1: Hassas terazi 1.

) durdurulmalıdır. Terazi.Resim 1. gerekli durumlarda laboratuvar sorumlusundan yardım istenmelidir. direk gün ışığına maruz kalmamalı. klima vb. Tartım yapılmadan önce ortamdaki herhangi bir hava sirkülasyonu (açık cam.3. Terazilerin. Terazi içinde mutlaka kurutucu bulundurulmalıdır (Bu amaçla nem çekici olarak genellikle susuz CaCl2 kullanılır. maksimum tartım sınırının aşılmamasına özen gösterilmelidir. korozif maddeler bulundurmayacak bir oda seçilmelidir.). su terazisinin ayarı mutlaka kontrol edilmeli eğer dengesi bozuksa ayak döndürülerek ayarlama yapılmalıdır. Deney ve analiz süresince aynı terazi kullanılmalıdır.). Hassas tartımların alındığı analitik terazilerin kefesine fazla kuvvet uygulanmamalı. ani ve sert yüklemeler yapılmamalı. düz ve sarsıntısız bir zemin üzerinde çalıştırılmalıdır. Terazi yüzeyinin tartım öncesi temiz olması ve tartımdan sonra da temizlenmesi gerekir. Terazinin konumu gelişigüzel değiştirilmemeli. Tartım İşleminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Tartım işleminin doğru sonuç vermesi için aşağıdaki noktalara dikkat etmek gerekir:             Terazinin konumu belirlenirken nemsiz. 8 . Terazi kullanılmadığında üzerinde ağırlık bırakılmamalıdır. Bozuk olması durumunda laboratuvar sorumlusundan yardım istenmelidir. esnemeyen.2: Analitik terazi 1. Çok sıcak ve çok soğuk örneklerin tartılmasından kaçınılmalıdır. sert. Terazi kalibrasyonu belli aralıklarla kontrol edilmelidir (Bu işlem sorumlu kişiler tarafından yapılmalıdır.

Temizleme için iyi bir fırça ve yumuşak bez kullanılmalı. Bu nedenle alınacak tartımların güvenilirliği ve terazinin uzun ömürlü olması için temizliği ve bakımı büyük önem taşır.4. Terazilerin Temizliği ve Bakımı Elektronik teraziler çok hassas ve pahalı cihazlardır. Aşındırıcı. cihazın çevresi ve kasası temizlenmelidir.      İşleme başlamadan önce ilk olarak cihazın elektrik bağlantısı kesilmeli. 9 . Her kullanımdan sonra temiz bırakılmalı ve belli aralıklarla sorumlu kişilerce bakımları yapılmalıdır. Kefe suyla yıkanabilir. Kefeye el ile basınç uygulanmamalı. korozif maddelerle temizlik yapılmamalı.1. maddenin dökülüp saçılmamasına özen gösterilmelidir. Kullanım esnasında dikkatli olunmalı. Temizlik yapılırken terazi kefesi yavaşça yerinden kaldırılarak bir fırça veya hafif nemlendirilmiş yumuşak bez yardımıyla kefenin altı. Temizlik ve bakım sırasında. Kullanma kılavuzundaki temizlik ve bakım ile ilgili talimatlara uyulmalıdır. Ancak yerine takılmadan önce iyice kurutulmalıdır.

 Terazi ayak vidalarını döndürerek ayarlayınız. tartılacak madde İşlem Basamakları  Teraziyi düz bir zemine yerleştiriniz. Kullanılacak araç ve gereçler: Terazi. bakarak terazinin dengesini  Su terazisinin ayarını mutlaka kontrol ediniz. 10 .UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Belirli bir miktardaki maddeyi tartınız. esnemeyen.  Su terazisine kontrol ediniz. düz ve sarsıntısız bir zemin üzerinde çalıştırınız.  Dengede değilse ayak vidaları yardımıyla dengeye getiriniz.  Terazinizi sert. Öneriler  Laboratuvar önlüğünüzü giyerek çalışma ortamınızı hazırlayınız.

 Olabilecek hava sirkülasyonunu önlemek için kapakları mutlaka kapatınız.  Çalıştığınız cihazın çok hassas olduğunu unutmayınız.  Göstergenin sıfırlanmasını bekleyiniz.  Acele etmeyiniz. 11 .  Kullandığınız kabın veya kâğıdın terazinin diğer kısımlarına değmemesine dikkat ediniz.  Terazinin yan camını kapatarak terazinin ekranından ağırlığı okuyarak kaydediniz. işlem  Tartım için kullanılacak kâğıdın darasını alınız.  Terazi kapağını uzun süre açık bırakmayınız. Teraziyi açınız.  Tartacağınız maddeyi kefeye koyarken dikkatli olunuz.  Terazinin yan camını açarak tartılacak maddeyi terazinin kefesine koyunuz.  Gösterge sabitlenmeden okumayınız.  Gösterge sıfırlanmadan yapmayınız.

 Cihaz ve çevresini temizleyiniz.  Tartılan maddeyi kefeden alınız.  Rapor yazınız.  Kullanılan malzemelerin temizliğine dikkat ediniz.  Teraziyi kapatınız.  Teraziyi temizlerken terazi kefesine baskı uygulamayınız.  Cihazın güç düğmesini kapatınız.  İşlem basamakları ve aldığınız notlardan faydalanarak raporunuzu hazırlayınız.  Tartılan maddelere çıplak elle dokunmayınız. 12 .  Terazi fişini çekmeyiniz.  Temizleme işleminde fırça kullanınız.  Malzemeleri temizleyiniz. Okuduğunuz değeri kaydediniz.  Terazinin kapaklarını uzun süre açık tutmayınız.

Bütün cevaplarınız “Evet” ise “Ölçme ve Değerlendirme” ye geçiniz. 13 . kazanamadığınız beceriler için Hayır kutucuğuna (X) işareti koyarak kendinizi değerlendiriniz. 8. 13. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 10. 6. 1. 4. 12. 14.KONTROL LİSTESİ Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız beceriler için Evet. 5. 9. 7. 3. 11. Değerlendirme Ölçütleri İş önlüğünüzü giyip çalışma ortamınızı düzenlediniz mi? Teraziyi düz bir zemine yerleştirdiniz mi? Su terazisine bakarak terazinin dengesini kontrol ettiniz mi? Dengede değilse ayak vidaları yardımıyla dengeye getirdiniz mi? Teraziyi açtınız mı? Göstergenin sıfırlanmasını beklediniz mi? Terazi yan camını açarak tartılacak maddeyi terazinin kefesine koydunuz mu? Terazi yan camını kapatarak terazinin ekranından ağırlığını okuyarak kaydettiniz mi? Teraziyi kapattınız mı? Tartılan maddeyi kefeden aldınız mı? Cihazı güç düğmesinden kapattınız mı? Cihaz ve çevresini temizlediniz mi? Malzemeleri temizleyerek teslim ettiniz mi? Raporunuzu yazdınız mı? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Değerlendirme sonunda “Hayır” şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. 2.

14 .1 B) 0. 6. 3.2 Aşağıdakilerden hangisi analitik terazinin duyarlılığını belirtmektedir? A) 1 – 0. Kişinin taşıdığı yük kaç gramdır? A) 8000 B) 8500 C) 9000 D) 9500 Bir piknometre boşken 25.0. darası 3.95 C) 9.95 D) 10. Buna göre suyun net ağırlığı kaç gramdır? A) 7.95 B) 8.95 Bir teneke içindeki tuzun brüt tartımı 8.0. C) Kefesine el ile basınç uygulanmamalı.60 g. +4 °C sıcaklıkta 1 dm3 (1 litre) hacimli saf suyun kütlesi aşağıdakilerden hangisidir? A) 1 g B) 1 kg C) 1 cg D) 1 hg 2 kg elma ile 4000 gram elma. B) Temizleme için iyi bir fırça ve yumuşak bez kullanılmalı. 5.1 molarlık HNO3 ile yapılmalı.6 kilogramdır. 20 oC’de su ile dolu iken 35. 2.76 D) 9. Teneke darası 840 gram olduğuna göre tuzun net tartımı kaç kilogramdır? A) 9.1 .2 C) 7.44 B) 8.01 C) 0.00001 Terazilerin temizliğinde aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? A) İşleme başlamadan önce ilk olarak cihazın elektrik bağlantısı kesilmeli. 4.001 D) 0.01 – 0. D) Temizliği 0.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.001.55 g gelmektedir.5 kg olan sepete konarak taşınıyor. 1.

D) Nicel analitik kimya laboratuvarları için hassas teraziler yeterlidir.1925 B) 2. Bir kutuda 400 adet kesme şeker bulunur.3975 C) 7.01 mg’dır. Teraziler neyi ölçer? A) Hacim B) Uzunluk C) Basınç D) Kütle 9. Bir kutu kesme şeker bir kilogramdır.1063 D) 6. Genellikle terazi içinde konulan kurutucu aşağıdakilerden hangisidir? A) Susuz CaCl2 B) Susuz CaCO3 C) Susuz CaH2 D) Susuz CaC2O2 Hassas teraziler için aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur? A) Duyarlılık aralığı 0.0. Kesme şeker kutusu 41 gram olduğuna göre 3 tane kesme şekerin net tartımı kaç gramdır? A) 7. 15 . B) Kefesinin etrafında koruyucu kabin bulunur.7. 10.1 mg . DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız. C) Çok duyarlık gerektiren işlemler için kullanılan terazilerdir. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız.1987 8. Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki öğrenme faaliyetine geçiniz.

Bu büyüklüklere temel büyüklükler denir. Uluslararası Kütle Birimleri ve Dönüştürülmesi Bir cismin kütlesini ve uzunluğunu sadece sayı olarak vermek hiçbir şey ifade etmez. Sözgelimi.1. ARAŞTIRMA   Uluslararası birim sistemini ve birimlerin birbirine dönüşümlerini araştırınız. Bir özel isme 16 . 2. Bu karışıklık. bilimin anlaşılmasını ve gelişmesini zorlaştırmaktaydı. Temel büyüklüklerden türetilen büyüklüklere de türetilmiş büyüklükler denir. ölçü sayısı ve birim olmak üzere iki kısımdan oluşur (Vektörel büyüklüklerde ölçü sayısı ve birimi ile birlikte doğrultu ve yönünün de bilinmesi gerekir). Bu durum.. uzunluk (veya teknikte kuvvet) ve zamanın bi r fonksiyonu olarak ortaya çıktığından bunlara ait birimlerle ifade edilebilir. Newton’un adını anmak üzere tanımlanan kuvvet birimi newton (N). Ancak bu birimin kısaltılmış işareti mutlaka büyük harfle belirtilir. Uluslararası birim sistemi dışında kalan ancak ülkemiz sanayi kuruluşlarında kullanılan birimler nelerdir? Araştırınız. Birimler. MKS mutlak birimler sistemi ve uluslararası birim sistemidir (SI). çok eski zamanlardan beri uluslarca kullanılmıştır. Ulusların kullandığı birimler çok çeşitliydi hatta çoğu bilimsel tanımdan yoksundu. Çünkü bütün büyüklükler kütle. Bilimin gelişmesine katkıda bulunmuş bir bilim adamını anmak için tanımlanan birimin adı olan kelime. Birim adlarının ve sembollerinin yazılışı konusunda birliği sağlayıcı uluslararası kurallar vardır. Birim sistemlerinden uluslararası anlaşmalarla kabul edilen ve en çok kullanılan üç tanesi. CGS mutlak birimler sistemi.ÖĞRENME FAALİYETİ–2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Gerekli ortam sağlandığında kuralına uygun olarak bir maddeden belirli miktarda tartım yapabileceksiniz.. uluslararası anlaşmalarla önlenmiştir. Sayının yanında birimi verildiğinde ancak bir anlamı olur.. anılan bilimcinin adıyla karışmasını önlemek amacıyla küçük harfle başlayarak yazılır. Her büyüklük..gibi. Her bir büyüklük için diğerlerinden apayrı bir birim tanımlamaya da gerek yoktur. BİR MADDEDEN BELİRLİ MİKTARDA TARTIM 2. Kelvin’in adını anmak üzere tanımlanan sıcaklık birimi kelvin (K) .

Ancak gelişen bilim ve teknoloji ile yerini giderek SI birim sistemine bırakmıştır. santimetre (cm).1. A K mol cd m2 m3 m/s N J Temel Türetilmiş Tablo 2. Bu üç temel kavram için temel birim olarak santimetre (cm). Uluslararası birim sistemi. gram (g) ve saniye (s) kabul edildiğinden santimetre. 2. saniye veya kısaca CGS sistemi adını alır.1. SI birim sistemi en önemli birim sistemidir. zaman) başka dört temel büyüklüğün daha birimlerini içine alan uluslararası birim sistemi tanımlanmıştır. Yüzey santimetrekare cm2 Hacim santimetreküp cm3 Türetilmiş Hız santimetre/saniye cm/s Kuvvet dyne dyn Enerji erg erg Büyüklük Tablo 2. MKS mutlak birimler sistemini kapsar. CGS Birim Sistemi Uzunluk. Uluslararası Birim Sistemi (SI) Uluslararası Ölçüler Konferansı’nın 1971’de yaptığı toplantıda en temel büyüklüklerden (uzunluk. kütle.1. gram (g) gibi.2. gram. Büyüklük Adı Uzunluk Kütle Zaman Elektrik akımı Termodinamik sıcaklık Madde miktarı Işık şiddeti Yüzey Hacim Hız Kuvvet Enerji Birim Sembolü l m t i T n I A V Ѵ F E Adı metre kilogram saniye amper kelvin mole candela metrekare metreküp metre/saniye newton joule Sembolü m kg sn. Söz gelimi.2: Uluslararası birim sistemi(SI) 17 .bağlı olmaksızın tanımlanan birim adları ve bunların işaretleri küçük harfle yazılır. kütle ve zaman temel kavramları üzerine kurulmuştur. Birim Adı Sembolü Uzunluk santimetre cm Temel Kütle gram g Zaman saniye sn.1: CGS mutlak birimler sistemi 2.

) ve akım için amper (A) kabul edildiğinden kısaca MKS veya MKSA sistemi olarak bilinir.1. MKS ve SI birim sistemlerinin karşılaştırılması 18 . Aşağıda MKS birim sistemlerinin birimleri gösterilmiştir.) Joule (J) Newton (N) Amper (A) N/cm2 Tablo 2. İş Kuvvet Akım Basınç Sembol m l. W F I P MKS CGS SI Kilogram (kg) Kilogram (kg) Gram (g) Metre (m) Kelvin (K) Saniye (sn.2.4: CGS. m2 m3 m/s N J Türetilmiş Tablo 2. Temel birimler olarak uzunluk için metre (m). kütle için kilogram (kg).3: MKS mutlak birimler sistemi Birim Kütle Uzunluk Sıcaklık Zaman Enerji. kütle ve zamandır. MKS Birim Sistemi Bu sistemde temel kavramlar yine uzunluk. Büyüklük Temel Uzunluk Kütle Zaman Yüzey Hacim Hız Kuvvet Enerji Birim Adı metre kilogram saniye metrekare metreküp metre/saniye newton joule Sembolü m kg sn. d T t E.) Erg Dyne Esu/s bar Kelvin (K) Saniye (sn.) Joule (J) Newton (N) Amper (A) Pascal (Pa) Santimetre (cm) Metre (m) Kelvin (K) Saniye (sn.3. zaman için saniye (sn. Elektrikte akım şiddeti de temel kavramlar arasına girer.

000 001 0.6: Birimlerin az ve çok katları 19 .01 hg = 0. onar onar küçülür.001 0.001kg = 0.Birimin Adı Ton Kental Kilogram Hektogram Dekagram Gram Desigram Santigram Miligram *Mikrogram Birimin Simgesi t q kg hg dag g dg cg mg µg 1 Birim İçin 1t 1q 1kg 1hg 1 dag 1g 1 dg 1 cg 1 mg 1 µg Kg 1000 kg 100 kg 1 kg 0.1 g = 0.001 kg 0.1 kg 0.001 t Aşağıda SI birim sisteminde birimlerin alt ve üst katları aşağıda verilmiştir.000 001 kg 0.000 01 kg 0.01 kg 0.000 000 001 kg Kg 103 kg 102 kg 1 kg 10-1 kg 10-2 kg 10-3 kg 10-4 kg 10-5 kg 10-6 kg 10-9 kg Tablo 2. 1g 1g 1g 1 dag 1 hg 1 kg 1t = 10 dg = 100 cg = 1000 mg = 10 g = 100 g = 1000 g = 1000 kg 1 dg 1 cg 1 mg 1g 1g 1g 1 kg = 0.01 g = 0.1 dag = 0.001 g = 0.01 0.1 10 100 1000 1000 000 Üst katlar Tablo 2.5:Kütle temel biriminin üst ve alt katları Kütle ölçüsü birimleri onar onar büyür.000 1 kg 0. Ön ek ismi Sembol Alt Katlar mikro mili santi desi deka hekto kilo mega μ m c d da h k M 1010-3 10-2 10-1 10+1 10+2 10+3 10+6 6 Çarpan 0.

2 lb 454 g ise xg x = 14.172. 1 atm=14.454= 112.68 g Örnek: 248 lb gelen katı kaç kg’ dır? Çözüm: 1 lb 248 lb 0. 642 g = ? kg 1. PSI Basınç. PSI pound/ inç2 olarak basıncı gösterir. ülkemizde bazı sanayi alanlarında farklı bir ağırlık ölçü birimi olarak pound kullanılır. Ülkemizde bazı sanayi alanlarında sıklıkla kullanılmaktadır.1.10 -3 g 2. Diğer Birim Sistemleri SI birim sistemi dışında da şartlara bağlı olarak değişik birimler kullanılabilir. Pounddan daha küçük ağırlık birimi ise 'ounce' (ons .4. 0. İngiliz ağırlık ölçü birimi olup sembolü lb’dir.6959 psi =10 N/cm²=1 Bar 20 .Örnek: Aşağıdaki kütle ölçüleri arasındaki çevirmeleri yapınız.gram gibi) dur. maddenin belirli bir yüzeyine etki eden kuvvet olarak tanımlanır. 642 kg 1. Örneğin.592 kg 2.42 lb kaç gramdır? Çözüm: 1 lb 14.1.55 kg = ? g 2172 μg = ? g Çözüm 642g = 0.454 kg ise x kg x = 248.4. İngiliz sisteminde birimi psi (pounds per square inch).2 .068 atm. Libre olarak da adlandırılır. 454 = 644.454 kg = 454 g Örnek: 1. 1 psi = 0.349 g 1 pound (lb) = 0.55 kg =1550 g 2172 μg =2. 1 ons= 1/16 lb = 28. uluslararası sistemde (SI) N/cm² (Newton per square inch)’dir.1.

2. 1 yarda 3 ayak ya da 36 inç’tir.7 = 10 bar 2.       Televizyon ve bilgisayar ekranlarının çerçeve oranları. hacim hesaplamalarında ise yarda küp adını alır.08333 font (1 foot 12 inç’tir. İnç’in uluslararası standart sembolü in'dir.3. 1 inç 2.Örnek: Basınç göstergesinde okunan değer 147 PSI’dır. Puroların çapı birçok ülkede inç ile ifade edilmektedir.7 = bar 147 / 14. Genelde mesafeleri ifade etmek için kullanılır.02778 yardaya (1 yarda 36 inç’tir).9144 m' ye eşit olan "uluslararası yarda"dır. uzunluk değeri 0.) ye eşittir.54 cm 1 inç ise 7. Bu basınç değerinin bar olarak karşılığını bulunuz. İnç İnch 'parmak' anlamına gelir.54 santimetre (1 santimetre yaklaşık 0. Uzunluk değeri sistemden sisteme değişebilir. Boruların çapları. Örnek: 7. Örneğin. 2.62/2. Bazı durumlarda inç (") çift kesme işaretiyle gösterilir. Çözüm 1 bar yaklaşık olarak 14. Uzunluk değeri sistemden sisteme değişebilir.4.1.62 cm uzunluğundaki Mg şeridinin boyu kaç inç’tir? Çözüm 2.54=7. Floppy disketlerin genişliği. Mühendislik ölçülerinde 3" ile gösterildiğinde bunun manası 3 inç’tir.7 psi’dir. 21 . 1 inç yaklaşık 0. Gramofon plakları.62 cm X X= 7.1. Alan hesaplamalarında inç kare. PSI / 14. Yarda Bir uzunluk ölçüsü birimidir.4. Metrik sistemin kullanıldığı ülkelerde bile bazı durumlarda inç kullanılmaktadır.54 = 3 inç’tir.).3937 uluslararası inç’tir. Alan hesaplarında yarda kare.62 cm’dir. Bu ölçünün değeri ise otomatik olarak 3x2. bir inç başparmak genişliğini ifade eder. hacim hesaplamalarında ise inç küp adını alır. Bisiklet ve otomobil lastiklerinin çapları. Bugün en büyük sıklıkta kullanılan yarda. 1 inç yaklaşık 0.

(ft) veya bazen (') şeklinde kısaltılır.4. Dolayısıyla.0254 0.37 1 36 12 yarda 1. 1 yarda'nın uzunluğunu 0.9144 metreye (1 metre yaklaşık 1.02778 1 0.0936 0.2808 0. Örnek: 0.4.48 cm Örnek: Laboratuvarın uzunluğu 8 ayak olarak ölçülmüştür.3 yarda kaç cm ve kaç inç’tir? Çözüm 2. 1 ayak (fit) = 0.3333 ayak 3.3048 inç 39.1 uluslararası yarda. 1 yarda.). İngiliz birim sisteminde kullanılan bir uzunluk ölçüsü birimidir.9144 0.5 kulaca (1 kulaç 2 yardadır. Fit. 3 ayağa (1 ayak yardanın üçte biridir.0936 uluslararası yardadır.3048 m = 30. 3 fite eşit olup 1 fit. İngiliz Milletler Topluluğu Ülkeleri.     0.7: Uzunluk birimleri arasındaki dönüşümler 22 . 12 inç’e eşittir. Yaklaşık 1 metrenin üçte biri uzunluktadır. Buna göre laboratuvar kaç m’dir? Çözüm Aşağıdaki tablo size uzunluk birimlerindeki dönüşümler hakkında özet bir bilgi verecektir: 1 metre 1 inç 1 yarda 1 ayak metre 1 0.3048 metreye eşit (30. 1 fit 0.0833 3 1 Tablo 2.9144 metre olarak tanımladılar. Ayak (Fit) Ayak.) 36 inç’e 0.1.48 cm) hâle geldi.) eşittir.

değişik ülkelerde kullanılmakta ve her bir ülkede farklı kütlelere tekabül etmektedir. sıvı maddelerin taşımacılığında kullanılır. 1. troy ons ve normal ons olmak üzere iki farklı şekilde kullanılmaktadır.4.5. bir İngiliz galonu: 4.200 gram olarak kabul edilmiş ve metrik karat olarak adlandırılmıştır. 23 .1.00 troy ons Örnek: 5 ons (oz) kaç gramdır? Çözüm: 2. normal ons (oz) 28.7. Karat. Ons Ons. İngiliz galonu 277. altın ve platin gibi değerli metallerin veya elmas. safir gibi değerli taşlar ve yarı değerli taşlar için de kullanılmaktadır.035 ons (oz) 28.349 g gelmektedir. zümrüt.345 pound (1 pound=453. bir Amerikan galonu: 3. genellikle gümüş. Amerikan galonu 231 inç3.1 g. yakut gibi değerli taşların ağırlıklarının belirlenmesi için kullanılan ölçü birimidir.785 kg ağırlık çeker.60 g) veya 3. Ons.1 gram = 1.54345 l şeklinde verilebilir. Karat birimi önceleri sadece elmaslar için kullanılıyor olsa da günümüzde yakut.78543 l.46 inç3 e eşit bir hacim tutar.00 gram = 0. Metrik birimler cinsinden bir galon değeri. 1907 yılında 0.2.1.349 gram = 1.4.6. Troy ons 31.00 ons (oz) 31.4.1. Bir Amerikan galonu su +4°C’de 8. Örnek: 86 karatlık kaşıkçı elması kaç gramdır? Çözüm 2. Galon Galon bir sıvı hacim ölçü birimi olup çoğunlukla akaryakıt vb. Karat Karat elmasın kütle veya ağırlığını ölçmek için kullanılan bir ölçü birimidir.

02835 6.5 grain 2.2. Kapak açılır.10-2 35274 grain 15432 7000 437. Gösterge sabitlendikten sonra dara (tare) düğmesine basılır. Göstergenin sıfırlaması beklenir.32393 1 4.0625 lb = 437.20462 1 0. Cihaz güç düğmesinden kapatılır.10-3 1. Kapak kapatılır.) Çözüm Bir ayda 4 hafta vardır. Terazi fişi prize takılarak güç düğmesi ile elektrik bağlantısı sağlanır.62 ons (oz) 35. Temiz ve kuru bir spatülle azar azar istenilen madde tartı kabı içine konur. Açma kapama düğmesi (on-off) ile açılır.85026 0. Cihaz göstergesinin sıfırlaması beklenir. Cihaz ve çevresi temiz olarak terk edilir. Temiz bir kâğıt ya da tartı kabı kefenin ortasına konur. Bu nedenle doğru ve güvenilir tartım almak için aşağıdaki işlem basamaklarına dikkat etmek gerekir. tartı kabı ile dışarı alınır. Cihaz kapağı açılır.432 15432.5274.79 l’dir. 8: Kütle birimleri arasındaki dönüşümler Tablodaki dönüşümlere örnekler: 1 kg = 2.10-3 3.5 1 15.4286. Aşağıdaki tablo size ağırlık birimlerindeki dönüşümler hakkında özet bir bilgi verecektir: 1 kg 1 lb 1 ons 1 grain 1 karat 1g 1 ton kg 1 0. Göstergenin sabitlenmesi beklenir. 24 .). 10+3 karat 4998. Aşırı madde koymamak için gösterge izlenir. Terazi kapağı kapatılır.99885026 - Tablo 2. Kapak kapatılır.10-5 0.274 16 1 2.10-4 2.Örnek: Bir şirket kullanmak üzere haftalık 3 galon benzin alıyor.48 l benzin kullanılır. Bu şirketin aylık benzin kullanımı kaç litredir? (İşlemlerinizi Amerikan galonu üzerinden yapınız. 1 Amerikan galonu yaklaşık 3.79 = 45.2857.3 = 12 galon benzin kullanılır. Haftalık 3 galon kullanıldığına göre bir ayda 4.20462 lb 1 ons = 0. 3. Madde.45359 0. Eğer madde istenilen miktarı aşmışsa kapak açılarak spatülle (kefeye baskı uygulamadan) madde istenilen miktara getirilir (Terazi içine madde dökülmemesine özen gösterilmelidir. Belirli Miktarda Madde Tartımı Belirli miktarda madde tartımı. Eğer madde istenilen miktara ulaşmamışsa madde ilavesine devam edilir.48.20462.10-3 2204.0625 1. laboratuvarlarda sıklıkla kullanılmaktadır. 10-3 1000 lb 2. Buna göre 12.             Terazinin ayaklarının zemine tam olarak oturduğu kontrol edilir.2.

tartılacak madde.  Terazi fişini prize takarken dikkatli olunuz.  Teraziye enerji girişini sağlayınız. tartı kabı. Öneriler  İş önlüğünüzü giyiniz.  Terazi ayaklarını döndürerek ayarlayınız.  Su terazisinin ayarını mutlaka kontrol ediniz.UYGULAMA FAALİYETİ UYGULAMA FAALİYETİ Bir maddeden belirli miktarda tartım alınız. maskenizi ve eldiveninizi takınız. Kullanılan araç ve gereçler: Terazi.  Teraziyi ayarlayınız. spatül İşlem Basamakları  Teraziyi düz bir zemine yerleştiriniz.  Çalışma ortamınızı hazırlayınız. 25 .

 Çalıştığınız cihazın çok hassas olduğunu unutmayınız. 26 .  Gösterge sıfırlanmadan işlem yapmayınız.  Terazinin yan camını açınız.  Kullandığınız kabın veya kâğıdın terazinin diğer kısımlarına değmemesine dikkat ediniz.  Tartı kabını ya da temiz bir kâğıdı kefenin ortasına koyunuz.  Terazi kapağını uzun süre açık bırakmayınız.  Göstergenin sıfırlamasını bekleyiniz. Teraziyi açınız.

 Olabilecek hava sirkülasyonunu önlemek için kapakları mutlaka kapatınız. spatülle azar azar tartı kabı içine ekleyiniz.  Maddenin etrafa saçılmamasına özen gösteriniz.  Göstergenin sabitlenmesini bekleyiniz. Gösterge sabitlendikten sonra tare düğmesine basarak göstergeyi sıfırlayınız.  Gösterge sıfırlanmadan işlem yapmayınız.  Gösterge sabitlenmeden okuma yapmayınız.  Terazi yan camını kapatınız. 27 .  Bir yandan göstergeyi kontrol ediniz.  Maddeyi ekleme işlemini küçük vuruşlarla yapınız.  Tartılacak maddeyi.

 Maddenin etrafa dağılmamasına dikkat ediniz.  İşleminizi kısa sürede bitirmeye çalışınız.  Yan camları uzun süre açık tutmayınız. terazi kefesine baskı uygulamadan ve maddeyi dökmeden alınız.  Dikkatli çalışınız.  İstenilen değere ulaşıldığında teraziyi kapatınız. 28 . terazinin kalibrasyonunu ve hassasiyetini bozabilir.  İstenilen miktardan az ise ilaveye devam ediniz.  Kefeye yapılan baskı.  Kapakları kapatarak istenilen değere ulaşılıp ulaşılmadığını kontrol ediniz.  Dikkatli olunuz. İstenilen miktar aşılmışsa spatül yardımıyla.  Yan camları açınız.

raporunuzu hazırlayınız.  Cihazın güç düğmesini kapatınız.  Tartı kabındaki maddelere çıplak elle dokunmayınız. tartı kabı dışına alınız.  Terazi fişini çekmeyiniz.  Raporunuzu öğretmeninize teslim ediniz. ediniz. 29 .  Tartım miktarı hesaplayınız. Maddeyi.  Teraziyi temizlerken terazi kefesine baskı uygulamayınız. ile magnezyum miktarını  Dolu krozenin tartımını not ediniz.  İşlem basamakları ve aldığınız notlardan faydalanarak  Raporunuzu teslim ediniz.  Temizleme işleminde fırça  Kullandığınız malzemeleri temizleyerek teslim kullanınız.

17. 3. 16. 4. 7. 11. 15. 6. Kendinizi yeterli görmüyorsanız öğrenme faaliyetini tekrar ediniz. 8. Bütün cevaplarınız “Evet” ise “Ölçme ve Değerlendirme” ye geçiniz.KONTROL LİSTESİ Bu faaliyet kapsamında aşağıda listelenen davranışlardan kazandığınız beceriler için Evet. 18. 1. 19. 13. 2. 14. 9. 20. 10. tartı kabının dışına aldınız mı? Cihazın güç düğmesini kapattınız mı? Kullandığınız malzemeleri temizleyerek teslim ettiniz mi? Raporunuzu teslim ettiniz mi? Evet Hayır DEĞERLENDİRME Değerlendirme sonunda “Hayır” şeklindeki cevaplarınızı bir daha gözden geçiriniz. 12. 30 . kazanamadığınız beceriler için Hayır kutucuğuna (X) işareti koyarak kendinizi değerlendiriniz. Değerlendirme Ölçütleri İş önlüğünüzü giyip çalışma masanızı düzenlediniz mi? Teraziyi düz bir zemine yerleştirdiniz mi? Teraziyi ayaklarını döndürerek ayarladınız mı? Teraziye enerji girişini sağladınız mı? Teraziyi açtınız mı? Göstergenin sıfırlamasını beklediniz mi? Terazinin yan camını açtınız mı? Tartı kabını ya da temiz bir kâğıdı kefenin ortasına koydunuz mu? Gösterge sabitlendikten sonra tare düğmesine basarak göstergeyi sıfırladınız mı? Tartılacak maddeyi spatülle azar azar tartı kabı içine eklediniz mi? Terazi yan camını kapattınız mı? Göstergenin sabitlenmesini beklediniz mi? İstenilen miktar aşıldıysa spatül yardımıyla terazi kefesine baskı uygulamadan ve maddeyi dökmeden aldınız mı? İstenilen miktardan az ise ilaveye devam ettiniz mi? İstenilen değere ulaşıldığında teraziyi kapattınız mı? Yan camları açtınız mı? Maddeyi. 5.

31 .763 B) 7.08 kilogram kaç gramdır? A) 8 B) 80 C) 800 D) 8000 2. Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine göre temel bir büyüklük değildir? A) Zaman B) Uzunluk C) Kütle D) Hız Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine göre türetilmiş bir büyüklüktür? A) Hız B) Kuvvet C) Hacim D) Hepsi 0. 5. 1.63 C) 76.1 kg D) 1000μg = 1 g 763 miligram kaç gramdır? A) 0.01 kg kaç gramdır? A) 0. 6.ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.1 g B) 1 g C) 10 g D) 100 g Hangi birim sisteminde kütle birimi gramdır? A) MKS B) CGS C) SI D) Hiçbiri Aşağıdaki dönüşümlerden hangisi yanlıştır? A) 1000 g = 1 kg B) 1000 kg = 1 t C) 100g = 0. 4.3 D) 7630 0. 3. 7.

2046 B) 4.8184 Terazinin kullanımı ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır? A) Terazinin ayaklarının zemine tam oturmalıdır.143 B) 11. Cevaplarınızın tümü doğru ise “Modül Değerlendirme” ye geçiniz.86 D) 2.43 C) 22.286 3 kg kaç pounddur? A) 2. D) Cihaz ve çevresi temiz olarak terk edilir.5 inç kaç santimetredir? A) 1.4092 C) 6. 10. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. B) Açma kapama düğmesi (on-off) ile açılır. VE DEĞERLENDİRME 32 .8. C) Cihaz açılır açılmaz tartılacak madde konur. 4.6138 D) 8. DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız. 9.

01 kg kaç gramdır? A) 0.6 kilogram olduğuna göre petrolün net tartımı kaç kilogramdır? A) 344.94g B) 2.1 g B) 1 g C) 10 g D) 100 g 4. Aşağıdakilerden hangisi SI birim sistemine ait değildir? A) gram B) metre C) saniye D) amper Uluslararası birim sistemine aşağıdakilerden hangisidir? A) G B) Kg C) Mol D) lb Kilogram ne birimidir? A) Uzunluk B) Kütle C) Hacim D) Alan 0.44 g geldiğine göre katı miktarı aşağıdakilerden hangisidir? A) 1.4 D) 327.8 B) 293. Her varilin darası 8. 1. 3.50 g olarak tartılmıştır.2 C) 310. 33 .194 g 3 varil petrolün bürüt tartımı 319 kilogramdır.94 g D) 0. 6.94 g C) 44. Analiz sonunda ise içinde katı madde bulunan kroze 23. Gravimetrik bir tayinde krozenin boş kütlesi 21.MODÜL DEĞERLENDİRME MODÜL DEĞERLENDİRME Aşağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği işaretleyiniz.6 2. (SI) göre madde miktarının sembolü 5.

DEĞERLENDİRME Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karşılaştırınız. 10. Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki modüle geçmek için öğretmeninize başvurunuz.7. 34 . Aşağıdakilerden hangisi hacim ölçü birimidir? A) Yarda B) Karat C) Ons D) Galon Psi aşağıdakilerden hangisinin ölçüm birimidir? A) Ağırlık B) Hacim C) Uzunluk D) Basınç Aşağıdakilerden hangisi kütle ölçüm birimidir? A) Yarda B) Pound C) İnç D) Günümüzde. Yanlış cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. 9. uluslararası ölçüm birim sistemi aşağıdakilerden hangisidir? A) CGS B) MKS C) SI D) MKF 8.

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI ÖĞRENME FAALİYETİ-1’İN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 B D C C D D A A C D ÖĞRENME FAALİYETİ-2’NİN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D C B D A B B C C MODÜL DEĞERLENDİRMENİN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 A B A C B C D D B C 35 .

KARACA Faruk.KAYNAKÇA KAYNAKÇA      DEMİR Mustafa. William S. F. Geoffrey HERRİNG. HALLİDAY David. 1991. Kimya 9 Ders Kitabı. 2001. Şahinde DEMİRCİ. Robert RESNİCK. Genel Kimya İlkeler ve Modern Uygulamaları. 2004. 2005. Ali USANMAZ. İstanbul. HARWOOD. Palme Yayıncılık. PETRUCCİ Ralph H. Ankara. DEMİR Mustafa. Arkadaş Yayınları. Fiziğin Temelleri. Ankara. 2006. . Analitik ve Sınayi Kimya Laboratuvarı. 36 . Ankara. Paşa Yayıncılık. Devlet Kitapları. Ankara. Ostim Mesleki Eğitim Merkezi. Analitik Kimya Laboratuvarı Nitel Bölüm.