P. 1
29301062 Teknik Resim i Ders Notu

29301062 Teknik Resim i Ders Notu

|Views: 184|Likes:
Yayınlayan: Kerem İnan

More info:

Published by: Kerem İnan on Jul 26, 2013
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/28/2015

pdf

text

original

a

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 

       

MKM103 TEKNİK RESİM – I
DERS NOTU VE UYGULAMALARI
           

   

 

Akın Oğuz KAPTI 
            [ Ş i r k e  t a d  r e s i n i y a z ı n ]   2011-2012    

Sayfa 1

ÖNSÖZ

Makinelerin veya bir makineyi oluşturan elemanların teknik resimleri çizilerek ifade edilmeleri, yazıyla ya da sözle anlatılmalarına kıyasla çok daha elverişli olan, anlaşılırlığı ve teknik elemanlar arasındaki iletişimi kolaylaştıran bir yöntemdir. Teknik resim, makine mühendisliği alanında faaliyet gösteren teknik elemanlar arasında iletişim kurulmasını ve bilgi aktarımını sağlayan, bir makine parçasının şeklinin, boyutlarının, toleranslarının, iç yapısının, imalat özelliklerinin, ait olduğu bütün içindeki yerinin ve fonksiyonunun, standart gösterim biçimleri ve işaretlemeler kullanılarak ifade edilmesine olanak veren bir lisan konumundadır. Konuşma dillerindeki dil bilgisi kuralları ve kelimelerde olduğu gibi, teknik resim kuralları da zaman içerisinde olgunlaşıp gelişerek bugünkü durumuna gelmiştir. Kafasında tasarladığı bir makineyi veya o makineyi oluşturan bir elemanı teknik resimle ifade etmek, ya da bir başkası tarafından oluşturulmuş teknik resmi okuyabilmek, makine mühendisleri için en temel gereksinimlerden birisidir. Bu derste, teknik resim bilgisi ve çizim yapabilme-okuyabilme becerisi öğrencilere kazandırılarak bu gereksinimin karşılanması amaçlanmaktadır. Bilgisayar kullanımı, son yirmi yılda sürekli artan oranlarda, birçok alana olduğu gibi teknik resim alanına da vazgeçilmez biçimde nüfuz etmiş bulunmaktadır. Bunun bir yansıması olarak, makine mühendisliği eğitimi verilen fakültelerde teknik resim eğitiminde klasik yöntemler terk edilip, eğitim aracı olarak bilgisayar kullanılmaya başlanmıştır. Ancak, bunun sayısız olumlu sonuçlarının yanı sıra önemli bir de olumsuz etkisinin söz konusu olduğu görülmektedir. Öğrencilerin, teknik resim eğitiminin verildiği birinci yılın sonunda, kullanılmakta olan bilgisayar programını çok iyi öğrendikleri ve bu programa ilişkin iyi bir kullanım becerisi edindikleri, ancak asıl edinilmesi gereken teknik resim çizme ve okuma bilgi ve becerisinin yeterince edinilemediği, bilgisayar kullanma becerisinin bu derste bir araç olduğunun unutulup amaç durumuna getirildiği ve hatta öğrenciler arasında dersin isminin Teknik Resim dersi olmaktan çıkıp Bilgisayar dersine dönüştüğü gözlemlenmektedir. Bu son derece olumsuz bir durumdur. Bu olumsuzluğu gidermek ve dersin öncelikli konuları olan teknik resim çizme-okuma bilgi ve becerisini öğrencilere daha iyi kazandırabilmek üzere, teknik resmin temel prensiplerini içeren bu doküman, makine mühendisliği bölümünün Teknik Resim-I dersi için ders notu olarak hazırlanmıştır. Doküman içinde, perspektif resimler, perspektif resimlerden görünüş çıkarma, görünüş tamamlama, görünüşlerden perspektif resim çıkarma, kesit alma, ölçülendirme ve çizimde bilgisayar kullanımı becerisi kazandırmaya yönelik olmak üzere çok sayıda uygulamaya yer verilmiştir.

MKM103 TEKNİK RESİM-I

Sayfa 2

İÇİNDEKİLER

1.

GİRİŞ 1.1. Resim Kâğıtları 1.2. Çizgi Tipleri 1.2.1. Ana (Görünür) Çizgiler 1.2.2. Eksen Çizgileri 1.2.3. Görünmez Çizgiler 1.2.4. Yardımcı Çizgiler 1.2.5. Kesit Düzlemi Çizgileri 1.3. Ölçek 1.4. Perspektif Resimler 1.5. Görünüşler (İzdüşümler)

7 8 9 9 9 10 10 10 11 11 12 14 18 18 19 19 19 21
21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31

2.

GÖRÜNÜŞ ÇEŞİTLERİ 2.1. Tek Görünüşle İfade Edilen Parçalar 2.2. İki Görünüşle İfade Edilen Parçalar 2.3. Üç Görünüşle İfade Edilen Parçalar 2.4. Ortak Görünüşlü Parçalar 2.5. Görünüşlerin Oluşturulmasında Dikkat Edilecek Hususlar

3.

PERSPEKTİFTEN GÖRÜNÜŞ ÇIKARMA
Uygulama 1 Uygulama 2 Uygulama 3 Uygulama 4 Uygulama 5 Uygulama 6 Uygulama 7 Uygulama 8 Uygulama 9 Uygulama 10 Uygulama 11

MKM103 TEKNİK RESİM-I

Sayfa 3

ÖLÇÜLENDİRME 5.2. Ölçülendirme Kuralları 5.4.1. Ölçü Okuma Uygulamaları Uygulama 26 Uygulama 27 Uygulama 28 Uygulama 29 Uygulama 30 Uygulama 31 47 47 51 51 52 53 54 55 56 6. GÖRÜNÜŞ ÇIKARMA VE ÖLÇÜLENDİRME UYGULAMALARI Uygulama 32 Uygulama 33 Uygulama 34 Uygulama 35 Uygulama 36 Uygulama 37 Uygulama 38 Uygulama 39 Uygulama 40 Uygulama 41 Uygulama 42 Uygulama 43 Uygulama 44 58 58 59 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 4 . İKİ GÖRÜNÜŞTEN ÜÇÜNCÜ GÖRÜNÜŞÜN ELDE EDİLMESİ Uygulama 12 Uygulama 13 Uygulama 14 Uygulama 15 Uygulama 16 Uygulama 17 Uygulama 18 Uygulama 19 Uygulama 20 Uygulama 21 Uygulama 22 Uygulama 23 Uygulama 24 Uygulama 25 İki Görünüşten Üçüncü Görünüşün Elde Edilmesi İçin Ek Uygulamalar 32 33 34 35 35 36 36 37 37 38 38 39 39 40 40 41 5.

1.1. Döndürülmüş Kesit 7.1.1. Kesit Görünüş Çeşitleri 7.1.2. Kısmi Kesit 7. Kademeli Kesit 7.Uygulama 45 Uygulama 46 Uygulama 47 Uygulama 48 Uygulama 49 Uygulama 50 Uygulama 51 Uygulama 52 72 73 74 75 76 77 78 79 7. KESİT RESİMLER 7. KESİT UYGULAMALARI Uygulama 53 Uygulama 54 Uygulama 55 Uygulama 56 Uygulama 57 Uygulama 58 Uygulama 59 Uygulama 60 Uygulama 61 Uygulama 62 Uygulama 63 Uygulama 64 Uygulama 65 Uygulama 66 Uygulama 67 Uygulama 68 Uygulama 69 Uygulama 70 Uygulama 71 Uygulama 72 Uygulama 73 MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 5 . Profil Kesit 7.6.3.1. Yarım Kesit 7.5.4. Makine Elemanlarının Kesitleri 80 83 84 85 86 87 89 89 90 91 91 92 93 93 94 94 95 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 8.7.1. Tam Kesit 7.1.1.

BİLGİSAYARDA ÇİZİM UYGULAMALARI Uygulama 84 Uygulama 85 Uygulama 86 Uygulama 87 Uygulama 88 Uygulama 89 Uygulama 90 Uygulama 91 Uygulama 92 Uygulama 93 Uygulama 94 Uygulama 95 Uygulama 96 Uygulama 97 Uygulama 98 Uygulama 99 Uygulama 100 119 119 119 119 120 120 120 121 121 121 122 122 122 123 123 123 124 124 KAYNAKÇA 125 MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 6 .9. SİLİNDİRİK-SİMETRİK PARÇALARIN KESİT UYGULAMALARI Uygulama 74 Uygulama 75 Uygulama 76 Uygulama 77 Uygulama 78 Uygulama 79 Uygulama 80 Uygulama 81 Uygulama 82 Uygulama 83 109 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 10.

bu alanda dünyada kabul edilmiş çizim kural ve metotlarını bilen ve uygulayabilen kişilerce çizilir ve okunurlar. Teknik alanda eğitim görmüş kişiler arasında bir anlaşma dili olarak işlev görmektedir. Makine mühendisliği. ölçek. parçaya ait tüm özelliklerin daha kolay anlaşılmasını ve anlatılmasını sağlayan çok daha elverişli bir yöntemdir. meslek gruplarında. yüzey özellikleri. konuşmayla ve hareketlerle gerçekleşmektedir. toleranslar. her meslek grubunun kendi gereksinimlerine uygun olarak. Bu ders kapsamında. boyutsal. Konuşma dillerinde olduğu gibi resim kuralları da zaman içerisinde olgunlaşıp gelişerek bugünkü durumuna gelmiştir. mimarlık. GİRİŞ: İnsanlar var olduğundan beri. Bu birliği sağlamak için ISO ve ona bağlı TSE standartlarından yararlanılmaktadır. Teknik resmi bilen kişiler. yukarıda sayılan konularla bağlantılı olarak çok sayıda uygulama yapmak suretiyle. elektrik mühendisliği. hareket etmeden de bir şeyler anlatabilen aynı zamanda kalıcı bilgileri içeren bir iletişim aracı olarak ortaya çıkmıştır. Ancak. teknik resmin kural ve yöntemlerinin anlatılması hedeflenmektedir. perspektif resim. tasarım ve üretiminin yapılması planlanan bir makine parçası için. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 7 . bir parçanın yapımı için gerekli olan bütün bilgileri eksiksiz olarak taşıyan bir resim türü olarak. teknik resmi bilen başka bir kişiyle dünyanın her yerinde rahatlıkla iletişim kurabilir. yüzey özelliklerine ve malzemesine ait tüm bilgileri içeren bir şekildir. hangi dili konuşuyor olursa olsun. görünüş (izdüşüm). teknik resmin temel kuralları ve yöntemleri çerçevesinde çizilen teknik resimlere büyük oranda ihtiyaç duyulmaktadır. boyutlarına. yazı. ifadelere bütünlük katan ve konuşmadan. Bu resimleri çizebilmek ve okuyabilmek için. birbirleri ile iletişim kurma ihtiyacını hissetmiştir. Resmin tamamlayıcısı olan yazı. kroki. bu iki iletişim aracını destekleyen. Bunun yerine teknik resimleri çizilerek ifade edilmeleri. Resim. dekorasyon. tesisatçılık. standart geometrik cisimler yazılı veya sözlü olarak anlatılabilirler. İnsanlar arasında iletişim. teknik resim çizme ve okuma bilgi ve becerisini kazandırmak üzere. silindir vb. iç yapısına. çizgi. standart gösterim biçimleri ve işaretlemeler kullanılarak ifade edilmesine olanak veren bir lisan konumundadır. Teknik resim. fonksiyonel özelliklerinin ve ait olduğu bütün içindeki yerinin. çizim araç ve gereçleriyle veya bilgisayar ortamında çizilir. duygularını ve düşüncelerini başkalarına ifade edebilmek için sadece bu iki iletişim aracıyla yetinmemiştir. konularda bilgi ve beceri sahibi olmak gerekmektedir. Bu resimler serbest elle. kompleks bir makinenin ya da bu makinayı oluşturan elemanların yazıyla veya sözle anlatılmaları elverişli bir ifede şekli değildir. o ülkelerde konuşulan lisan bilinmeden de okunabilir. Küp.1. mobilya sektörü vb. bir makine parçasının şekilsel. küre. Ancak insanlar. teknik resim çiziminde bilgisayar kullanımı vb. ölçülendirme. teknik elemanlar arasında iletişim kurulmasını ve bilgi aktarımını sağlayan. Teknik resim. inşaat mühendisliği. kesit resim. anlatılmak istenen ifadelerin kesinlik kazanmasına yardımcı olmuştur. toleranslarına. Teknik resim. Dilleri birbirinden çok farklı olan ülkelerde çizilen teknik resimler. Uluslar arası standartlara uygun olarak çizilmiş bir teknik resim dünyanın her yerinde kolaylıkla okunur ve anlaşılır. prizma. üretimin doğru ve seri olarak yapılabilmesi için. belirli kurallar ve standart gösterim şekilleri gözetilerek çizilen ve bahse konu makine parçasının şekline.

her r seferinde A0 kâğıdının iki katı a alınarak sıra asıyla 2A0. Daha büyük b paftal lar için. l Bu kâğıt. A4.1. s alanı 1 m2 ve boyutlar b ının oranı 1:2 21/2 olan. Şekil: 1 A0 ve v diğer resim m kağıtlarının olu o şumu. Dosy yalama için n ayrılan kısmın zaman için nde aşınıp yırtılmama ası için bur raya bir ka arton yapıştırılmalıdır. . t Şek kil: 2 A3 ve üzeri ü resim kâ âğıtlarının katl lanması [2]. Katlama a işlem minden sonr ra resim ka ağıdının ba aşlık (antet) ) kısmı en üste gelme elidir. . A5 ve e A6 kâ k ğıtları eld de edilir. Bu seri.1. Resim Kâ K ğıtları: Tekn nik resimde. 6A0 kâğıtl ları elde edi ilir. A2. 20 0 mm dosy yalama pay yı bırakaca ak şekilde. Resim m kâğıtlarının katlama biçimleri Şekil: 2’de gösterilmi g ştir. A3 ve v daha büy yük olan re esim kâğıtla arı. Bunu un için. . . 841x1189 8 m mm ebatlar rındaki A0 0 kâğıdından başlar. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a8 . sonuçta a A4 boyutl larına gelec cek şekilde katlanırlar. Ad dı geçen resim kâğıtları Şekil: 1’de e görülmek ktedir. 4A0. A3. enine ola arak 190 mm m lik kat t yerle erinden ve boyuna b olar rak ise 297 mm lik kat t yerlerinden n katlama işlemi yapılır. Bunla ar içinde en n yayg gın kullanıla an A4 kâğıdının boyutl ları 210x297 7 mm ve A3 3 kâğıdının boyutları ise 297x420 0 mm dir. TSE taraf fından da ka abul edilen standart (A A) serisi res sim kâğıtlar rı kullanılır. . her sefer rin de ikiye bölünerek sırasıyla A A1.

2.5 0.35 0. Eksen Çizgileri: Eksen çizgileri dairesel.0 A0 A1 0.7 0. 0. eliptik detayları. ve bunlara ilaveten simetriklik özelliğini ifade eden. tarama. Bir görünüşün en dış hatlarının ana çizgilerle çizilmesi gerektiği ve bu çizgilerin bir kapalı alan oluşturacağı açıktır. parçanın görünen kenarlarını ifade eden sürekli/kalın çizgilerdir. Çizgi Kalınlığı(Line weight) Çizgi Tipi (Line Type) 1. ya da daha üsttedir. taşıma ve vida dişi çizgileri. çerçeveler.2.5 mm kalınlıkta çizilirler. • Eksen çizgileri ait oldukları detayların sınırında bitirilmezler ve bir miktar (3~5 mm) dışarıya taşırılırlar. Dönel simetrisi olan bir makine parçası çiziminde en önemli çizgi ana simetri eksenini gösteren eksen çizgisidir ve çizime bu çizgiden başlanmalıdır. Makine parçaları genellikle dönel-simetrik olduğundan silindirik detaylar fazladır ve eksen çizgileri sıklıkla kullanılırlar. Eksen çizgilerin çizilmesinde şu hususlara dikkat edilmelidir: • A4 çizimlerinde eksen çizgileri 0. ya daha derindedir.35 A5 A6 0. Tablo: 1 Teknik resimde kullanılan çizgi tipleri.5 0.7 A2 A3 0. Ana (Görünür) Çizgiler: Ana (görünür) çizgiler. dişli çark bölüm daireleri.0 0.5 0.5 Görünen kenarlar.35 0. • Çizgilerin boyu 10~15 mm olmalı ve aralarına nokta konulmalıdır.2 0. Ölçülendirme. küresel. A4 çizimlerinde 0. Farklı büyüklükteki resimler için geçerli olmak üzere dört çizgi grubu vardır.7 0. Kesit düzlemi çizgileri.7.2.0. yani bakış doğrultusunda kağıt düzleminden size doğru uzanmaktadır. ince ve kesikli/noktalı olarak çizilen çizgilerdir.5 ve 0.1.35 0.2.5 A4 0. Bu iki durumdan hangisinin söz konusu olduğu diğer görünüşle birlikte değerlendirilerek belirlenir. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 9 . 1. A4 resim kâğıdı için kullanılacak olan çizgi kalınlıkları koyu olarak belirtilmiştir.35 0. silindirik. Çizgi Tipleri: Resmi çizilen makine parçasının farklı özellikteki resim bileşenlerini ifade etmek üzere farklı tip ve kalınlıklardaki standart çizgiler kullanılmaktadır.2 mm kalınlıkta çizilirler.25 0. Birisi diğerine göre. Görünmeyen kenarlar. 1.35 mm lik kalınlık gruplarıdır. Teknik resimde kullanılan çizgi tipleri ve çizgi kalınlıkları Tablo: 1’de verilmiştir.18 0.2 0. 0.18 0. bu iç ana çizgilerin oluşturduğu bibirine komşu kapalı alanlar arasında kot farkı var ve bu alanlar aynı düzlemde değiller demektir.35 0.5 0. çizgi kalınlıkları ve kullanım yerleri.18 Kullanım yeri 1 2 3 4 5 Ana (görünür) çizgi (Continuous line) Eksen çizgisi (Center line) Görünmez çizgi (Hidden line) Yardımcı çizgi (Continuous line) Kesit düzlemi çizgisi (Center line) 1. Eksenler. Ancak. en dış hatların oluşturduğu kapalı alan içinde başka ana çizgiler de varsa.1. Bunlar 1.2 0.

1. Resimler.35 mm dir. tarama çizgileri. Ancak. • İki görünmez çizgi bir köşe oluşturacak şekilde birleşiyorsa arada boşluk bırakılmaz. 1. Görünmez Çizgiler: Cismin arka veya iç tarafında kaldığı için dıştan bakıldığında görülemeyen kenarları teknik resimde kesikli çizgilerle gösterilirler. serbest el çizgileri. Bir ana çizgide sonlanıyorsa boşluk bırakılmaz.• Silindirik parçaların üç görünüşü çizildiğinde bunların birisi dairesel görünüş olarak. mümkün olduğunca taşıma çizgisi kullanılmadan çizilmeye çalışılmalı. kesit görünüşe komşu görünüşte gösterilmelidir. • Görünmez çizgiler farklı çizgilerle üst üste çakıştığında eksen çizgisini ve yardımcı çizgileri yok eder. Dikdörtgensel görünüşte ise sadece simetri eksenini ifade eden boyuna eksen çizilmelidir.2. Dikdörtgensel görünüşler (simetriyi bozan ilave detayların olmaması durumunda) birbirinin aynısıdır ve birbirlerine göre 90o dönmüş olarak çizilirler. ilk ve son çizgileri kalın olarak (0. ölçü çizgileri. • Eksen çizgileri ölçü sınır çizgisi olarak ta kullanılabilirler.2. kesme düzleminin nereden geçirildiği. gerekli olmadıkça kullanılmamalıdırlar. 270o) bir eksen çizgisi geçirilmelidir. birbirine paralel yatay veya düşey yardımcı çizgiler olarak bilgi taşıma çizgilerinin kullanılmasına ihtiyaç duyulabilir. • Herhangi bir görünüşteki. Dairesel görünüşte her tepe noktasından (0o. A4 çizimlerinde 0. Ölçü sınır çizgileri. Görünmez çizgiler resmin anlaşılmasını güçleştirdikleri için. Parçaya ait herhangi bir detay tüm görünüşlerde aynı yatay veya düşey doğrultuda olmalıdır. bilgi taşıma çizgileri ise resim bittikten sonra resimden silinirler. Bu amaç için kesit düzlemi çizgisi kullanılır.2.5. bu iki çizgiye ait boşluklar karşılıklı olarak gelmelidir.5 mm) çizilen bir eksen çizgisidir. Bilgi taşıma çizgisi dışında yukarıda ismi sayılan tüm çizgiler resimde kalırlar. Kesit Düzlemi Çizgileri: Kesit resimlerde. Bu çizgilerin kullanımında şu hususlara dikkat edilmelidir: • Görünmez çizgilerde çizgi kalınlığı 0. Yardımcı Çizgiler: Yardımcı çizgiler. özellikle kesit resimlerde. Kalın çizgiler üzerine.3. ana çizgi tarafından ise yok edilirler. ölçü çizgisine kadar eksen çizgisi formu bozulmadan uzatılmalıdır. 180o. Bu çizgi.2 mm kalınlıkta çizilirler. kullanılan taşıma çizgileri ise resim bittikten sonra resimden kaldırılmalıdır. • Kesikli çizgilerin boyu 4 mm ve aradaki boşluk 1 mm dir. vidalar ve benzeri makine elemanlarında diş dibi çizgileri.4. yardımcı unsurları ifade eden sürekli/ince çizgilerdir. bu durumda. Bunun sağlanması için. herhangi bir eksen çizgisi. kesit görünüşün olduğu tarafı işaret eden oklar ilave edilir. bilgi taşıma çizgileri bu sınıfta yer alan çizgi türleridir. 90o. • İki görünmez çizgi aralarında küçük bir boşlukla paralel olarak ortaya çıkıyorsa. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 10 . 1. • Görünmez çizgi bir ana çizginin devamı olarak ortaya çıkıyorsa arada boşluk olmalıdır. diğer ikisi ise dikdörtgensel görünüş olarak ortaya çıkar. komşu görünüşte aynı doğrultudaki bir eksen çizgisiyle çakışmalıdır.

20:1. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 11 . Y. 1:5. Paralel perspektif çizim yöntemlerinden en yaygın olarak izometrik perspektif çizim yöntemi kullanılır. Bu yöntemler ilk olarak konik ve paralel olarak ayrılmaktadırlar. 1:20. 1. 500:1. 10:1. 200:1. Bu durumda cismin ayrıtları sağa ve sola doğru yatay eksenle 30o lik açı yaparlar. Bu bölge resmin yan tarafında daha büyük bir ölçekle yeniden çizilir. Z harfleri kullanılarak belirtilir. Perspektif resim çizimi için geliştirilmiş pek çok yöntem bulunmaktadır.1. 5:1. 1:100. Bu perspektif çizim yöntemi mimarlar ve ressamlar tarafından kullanılır. Cismin boyutları olduğundan daha küçük görünse de. Cismin birbirine paralel olan ayrıtları resimde paralel çizilmez. delikler ve radüsler (köşe yuvarlatmaları) gibi dairesel formlar elipse dönüşürler ve elips komutuyla çizilirler. Bu durumda ilgili kısım dairesel bir eksen çizgisi içine alınarak ve X.4. Ölçek: Teknik resim çizilirken kullanılan boyutların. • Parçanın kısmi bir ayrıntısını daha iyi gösterebilmek için kısmi ölçek kullanılabilir. Şekil: 3’de kübik bir parçanın izometrik perspektifi görülmektedir. 1000:1 Küçültmeler için: 1:2. çizim kolaylığı sağlamak için resimde gerçek boyutlarında çizilirler. 1:50. Büyütme ve küçültmeler için kullanılan standart ölçek değerleri şu şekildedir: Büyütmeler için: 2:1. 1:10.3. İzometrik perspektifte. Konik perspektifte cisimler göze göründükleri gibi uzaklaştıkça küçülen tarzda çizilirler. 100:1. Bu yöntemle bir kübik bir cisim çizmek istendiğinde. • Ölçek kullanılarak çizilen resimlere konulan ölçülerde parçanın gerçek boyutu yazılır. resmi çizilen parçanın gerçek boyutlarına oranına ölçek adı verilir. Teknik resimde kullanılan paralel perspektif çizim yöntemlerinin sınıflandırılması ve bu yöntemlerin özellikleri Şekil: 4’de verilmiştir. Perspektif Resimler: Parçanın her üç boyutuna ilişkin olarak da bilgi veren resimlere perspektif resimler adı verilmektedir. 1:1000 Ölçek kullanımında şu hususlara dikkat edilmelidir: • Açıların çiziminde ölçek kullanılmaz. 1:200. 50:1. bu cisim önce düşey eksen etrafında 45o ve daha sonra da yatay eksen etrafında 35o döndürülerek çizilir. Şekil: 3 Üzerinde dairesel detaylar bulunan kübik bir parçanın izometrik perspektifi. Çizim yapılırken parçanın gerçek boyutları kullanılıyorsa resmin ölçeği 1:1 dir. 1:500.

Görünüşler (İzdüşümler): Teknik resimde üç boyutlu makine parçalarının ifade edilmesi için iki boyutlu görünüşlerden (izdüşümlerden) yararlanılır. Bir cismin. yardımcı görünüşlerle de desteklenebilir ve kullanılabilecek görünüş sayısı artırılabilir. ve cismin ayrıtları odanın köşegenlerine paralel olacak şekilde bulunması durumunda. solyansağyan ve üst-alt görünüşler olarak isimlendirilirler. duvarları aynalardan oluşan kübik bir odanın merkezinde. üzerinde bu görünüşlerin yer aldığı epür elde edilir. Standart görünüşler. Odanın duvarlarının küp açılımını verecek şekilde açılmasıyla. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 12 . Parçanın eksiksiz ifade edilmesi için ihtiyaç duyulan en az görünüş sayısı ve bunların hangi görünüşler olması gerektiği dikkatlice belirlenmelidir. her biri odanın bir duvarına aksetmiş şekilde cisme ait standart altı görünüş elde edilir. Standart altı görünüş. Ancak gereksiz görünüş kullanımından kaçınılmalıdır. Çoğunlukla ÖN+SOLYAN+ÜST görünüşlerden oluşan standart üçlü setin kullanımı yeterli olmaktadır. Epürün oluşumu ve standart altı görünüş Şekil:5’de görülmektedir.5. 1.Şekil: 4 Paralel perspektif çizme yöntemleri. Görünüşleri çizilecek cismin. ön-arka. bir düzlem üzerine izdüşürülen görüntüsüne o cismin izdüşümü ya da görünüşü adı verilir.

• Pa arçaya arka adan bakıla arak arka görünü g ş eld de edilir. Görü ünüşler çizil lirken öncel likle parçan nın hangi ko onumunun ön ö görünüş o olacağına karar k verilir. . • Pa arçaya altta an bakılarak k alt görünü üş elde edil lir. ön görün nüşün üstün ne çizilir. ön n görünüşün n soluna çizilir. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 13 . • Pa arçaya sağd dan bakılara ak sağyan görünü g ş eld de edilir. Bu aşama adan sonra a parça anın konum munda değişiklik yapılmaz ve Şekil: 6’da da gösteri ildiği gibi. şu şekilde e harek ket edilir: • Pa arçaya soldan bakılara ak solyan gö örünüş elde e edilir. Daha a sonra ön nden bakıla arak ön görünüş epür rün merkez zine çizilir. Şekil: 6 Görünüşlerin oluşturulması [5]. ön n görünüşün n sağına ya a da soluna a çi izilir. ön görü ünüşün altın na çizilir. ön görünü g şün s sağına çizil lir. • Pa arçaya üstte en bakılarak k üst görün nüş elde edi ilir.Şek kil: 5 Epürün n oluşumu ve standart altı görünü g ş [5].

görünüş çıkarmak için izdüşüm kurallarını iyi bilmek ve uygulamak gerekir. konumlarda ve yeterli sayıda çizilmiş izdüşümlere “Görünüş” denir. Bu resim çizme metoduna “Üçüncü İzdüşüm Metodu (Amerikan. Birbirini kesen alın ve yatay düzlemleri uzayda dört bölge meydana getirirler. 3 ve 4. Şekil 8’de kapalı alın ve yatay izdüşüm düzlemleri içerisinde tutulan bir parçanın eşlenik dik izdüşüm kurallarına göre iki görünüşünün çizilmesi görülmektedir.2. Görünüşü çizilecek parça. İzdüşümü meydana getiren bakış noktasının yerine. bölgede çizilen resimlere. ISO-A Metodu)” denir. İzdüşüm düzlemleri. Avrupa resim metodunda (ISO-E) kullanılan izdüşüm düzlemleri saydam değildir. bölgede yatay düzlemiyle alın düzlemi üst üste gelecek şekilde çakışmış olur. İzdüşüm düzlemlerinin açılarak epür haline getirilmesi için alın düzlemi sabit tutularak yatay düzlemi saatin hareket yönünde 90º döndürülür. parçanın arkasındaki izdüşüm düzleminde meydana gelir. İzdüşüm kurallarına göre belli yerlerde. Bunlar 1. bölgeler kullanılamaz. Tanımdan da anlaşılacağı gibi. Ayrıca yatay düzlemin 90º MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 14 . Avrupa’da ve pek çok ülkede 1. Ülkemizde. ve 4. bölge resimleri denir. bölge olarak isimlendirilirler. Bu resim çizme metoduna “Birinci İzdüşüm Metodu (Avrupa. Döndürme sonucunda 2. Şekil: 7 İzdüşüm düzlemleri [3]. Amerika. 1. bölgede bulundurulan parçaların çizilen görünüşlerine 1. perspektif olarak çizilen ve birbirini dik açıyla kesen biri yatay diğeri dikey iki ana düzlemden meydana gelir. 3. GÖRÜNÜŞ ÇEŞİTLERİ: Bir cismin. ve 4. bölge resimleri denir. görüntünün elde edilebilmesi için uygulanan metoda ise izdüşüm metodu denir. Bu düzlemler üst üste geldiğinden 2. 3. bu noktadan çıkan ışınların birbirine göre konumuna (konik-paralel) ve ışınların izdüşüm düzlemine geliş durumuna (dik veya eğik) bağlı olarak ortaya çıkan farklı izdüşüm metotları vardır. yatay izdüşüme ise üstten bakış doğrultuları alınır. ISO-E Metodu)” denir. bölge resimleri kullanılır. 2. Görünüşlerin çizilmesi için alın izdüşüme önden. Böylece görünüş (izdüşüm). Bu düzlemler Düşey Düzlem (Alın Düzlemi) ve Yatay Düzlem olarak isimlendirilirler. Şekil 7’de görüldüğü gibi. İngiltere ve bazı ülkeler bu resimleri kullanır. bir düzlem üzerine ışınların etkiyle düşürülen görüntüsüne o cismin izdüşümü. bakan kişinin gözlem noktasıyla izdüşüm düzlemi arasında bulundurulur.

Bakış üst doğrultusuna göre elde edilen üstten görünüşü “Yatay” (Y) düzlemine çizilmiş olup epürde alt tarafta bulunmaktadır. Şekil: 8 Görünüşlerin oluşturulması [3]. Resimlerde antet çizelgesi üzerinde gösterilecek işaretin (sembolün) büyüklüğü resimde kullanılan yazının harf yüksekliği cinsinden verilen oranlarda olmalıdır. Kapalı izdüşüm düzlemleri içerisinde tutulan parçanın bakış ön doğrultusuna göre elde edilen önden görünüşü “Alın” (A) düzlemine çizilmiş olup epürde üst tarafta bulunmaktadır.açılarak epürün elde edilişi gösterilmiştir. Şekil 9’da kesik koninin “Birinci İzdüşüm Metodu”na göre çizilmiş görünüşleri ve antet (yazı alanı) çizelgesinde gösterilecek ISO-E resim metodunun sembolü verilmiştir. Şekil: 9 Kesik koni gösterimi [3]. Teknik resimlerin hangi resim metoduna (ISO-E veya ISO-A) göre çizildiğini göstermek için kesik koninin iki görünüşü kullanılır. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 15 .

Kapalı izdüşüm düzlemleri içerisinde tutulan parçanın bakış ön doğrultusuna göre elde edilen önden görünüşü “Alın” (A) düzlemine çizilmiş olup epürde alt tarafta bulunmaktadır. Şekil: 10 Görünüşlerin oluşturulması [3]. Cismin görülebilmesi için düzlemler saydam kabul edilir. Şekil 10’da kapalı biçimde alın ve yatay izdüşüm düzlemleri içerisinde tutulan bir parçanın eşlenik dik izdüşüm kurallarına göre iki görünüşünün çizilmesi ve yatay düzlemin 90º açılarak epürün elde edilişi gösterilmiştir. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 16 . Şekil: 11 Kesik koni gösterimi [3]. Böylece izdüşüm düzlemlerinin arkasında kalan cisim görülebilir. Şekil 11’de kesik koninin “Üçüncü İzdüşüm Metodu”na göre çizilmiş görünüşleri verilmiştir.Üçüncü izdüşüm metodunda ise 3. Antet çizelgesinde gösterilecek olan ISO-A resim metodunun sembolü şeklin sağ alt kısmında yer alan şekildir. Bakış üst doğrultusuna göre elde edilen üstten görünüşü “Yatay” (Y) düzlemine çizilmiş olup epürde üst tarafta bulunmaktadır. bölge düzlemleri kullanılır. Bakış doğrultuları izdüşüm düzlemlerinin arkasında bulunur.

e bakışı ile Y1 izdüşüm düzlemine alttan görünüş (önden görünüşün soluna). ayrıca diklik ve paralellik özelliği taşıyan başka düzlemler de alınırsa. f bakışı ile A1 izdüşüm düzlemine arkadan görünüş (soldan görünüşün sağına veya sağdan görünüşün soluna) çizilir. d bakışı ile P1 izdüşüm düzlemine sağdan görünüş (önden görünüşün üstüne). Böylece küpün içerisindeki cismin altı izdüşüm düzlemi üzerindeki görünüşleri elde edilmiştir. Saydam kabul edilen küpün yüzeylerine dik olacak şekilde altı farklı yönden bakılmıştır. 1. bir küp meydana gelir.Ülkemizde 1. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 17 . b bakışı ile yatay (Y) izdüşüm düzlemine üstten görünüş (önden görünüşün altına). Şekilde bir cisim. Buna göre: a bakışı ile alın (A) izdüşüm düzlemine önden (esas) görünüş. 1. Bu küp Şekil 12’deki gibi öndeki ilk ayrıtından açıldığında altı temel izdüşüm düzleminin epürü elde edilir. Küpü meydana getiren düzlemler sonradan açılarak altı görünüşün epürü ortaya çıkarılmıştır. bölgeye göre teknik resim çizimleri yapıldığından bundan sonra açıklanacak olan görünüşlerle ilgili konular “Birinci İzdüşüm (ISO-E) Metodu” dikkate alınarak anlatılacaktır. c bakışı ile profil (P) izdüşüm düzlemine soldan görünüş (önden görünüşün sağına). bölgede verilen izdüşüm düzlemlerine bitişik. Görünüşlerin yerleri düzenlenirken esas görünüşten (ön görünüş) başlanır. bölgede meydana getirilen küpün içerisine yerleştirilmiştir. Şekil: 12 Altı görünüş [3].

T.2. Yv). Cisimleri teknik resimle anlatırken gerekli ve yeterli sayıda görünüşleri çizilerek ayrıntıların tekrarından kaçınılmış olunur. küre ve kare kesitli prizma gibi parçalar ile bazı profiller bir görünüşle anlatılabilir. Bu parçanın ifade edilebilmesi için önden ve yandan görünüşlerinin çizilmesi yeterlidir.. profillerde ise (L. Parçaların üzerindeki bu geometrik girinti ve çıkıntıların işlem çokluğuna veya özelliklerine göre görünüş sayısı belirlenir.1. Bunun yerine önden ve üstten görünüşleri çizilseydi yandan görünüşteki profil biçimi eksik olacaktı ve parça tam ifade edilemeyecekti. Tek Görünüşle İfade Edilen Parçalar: Makine parçaları. vidalarda (M. 2.. Bu durumu önlemek için yanlış anlamaya neden olabilecek görünüş seçimlerinden kaçınmalıdır. Tr. çeşitli geometrik şekillerin birleşmesi veya çıkarılmasıyla meydana gelmiştir. Bu parçaların üçüncü boyutları ölçülendirme sırasında çeşitli açıklamalar ve sembollerle gösterilir.). koni.. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 18 . Yatay (Y) izdüşüm düzlemine çizilen üstten görünüş ve Profil (P) izdüşüm düzlemine çizilen soldan görünüşlerdir. Bazı parçaların çizimi içinse (eğik yüzeyleri bulunan parçalar gibi) altı görünüşe ilave olarak yardımcı görünüşlere ihtiyaç duyulabilir. İki görünüşle ifade edilen parçalarda görünüş seçimi önemlidir. sol tarafta perspektif resmi verilen parçayı en iyi şekilde anlatabilen görünüşlerin önden ve soldan görünüşler olduğunu söyleyebiliriz. teknik resim kuralları dahilinde. Tek görünüşle ifade edilebilen parçanın sadece ön görünüşü çizilerek cismin karakteristik özellikleri anlatılmış olur. I. silindir. İki görünüş için önden ve üstten görünüşler seçilebildiği gibi önden veya soldan görünüşlerde çizilebilir. kalınlığı aynı olan parçalarda (t). Ön görünüş esas alınacak ilk görünüştür. Sağ tarafta perspektif resmi verilen parçanın ise önden ve üstten görünüşleri çizilip soldan görünüşü çizilmeseydi yan görünüş yanlış anlamaya sebep olabilecekti. U. Bu görünüşler: Alın (A) izdüşüm düzlemine çizilen önden (esas) görünüş.) işaret ve sembolleri kullanılır. W. Buradaki şeklin üstten görünüşünün çizilmemesi parçanın anlatımında bir eksiklik oluşturmaz. Silindir ve koni gibi geometrik cisimlerde çap (Ø). 2. Ts. kürelerde (SØ veya SR). Bazı parçaların görünüşlerinde ortak şekiller olabileceği dikkate alınmalıdır. Kalınlığı değişmeyen parçalar (sac vb. Şekil: 13 İki görünüşle ifade edilen parçalar [3].Bazı parçalar (silindirik ve sac parçalar gibi) tek görünüşle de anlatılabilirler. İki Görünüşle İfade Edilen Parçalar: Genellikle basit parçaların biçim ve boyutlarını göstermek için iki görünüş yeterlidir. Buradan da anlaşılacağı gibi görünüş sayısı parçayı en iyi ifade edebilecek şekilde belirlenir. Parçalar. genellikle üç görünüşü çizilerek ifade edilirler. kare tabanlı prizma gibi cisimlerde kare (□). Şekil 13 incelediğinde.

çizimde kolaylık olması amacıyla. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 19 . Ortak Görünüşlü Parçalar: Çizilen görünüşlerin eksik veya yanlış seçilmesi üretilmesi istenen parçanın gerçek özelliklerinin ifade edilememesine neden olur. Bunu önlemek için çizilen görünüşlerin birbirinden farklı parçalara ait olmayacak şekilde seçilmesi gerekir. renkli veya kurşun kalemle taranabilir. Şekil: 15 Ortak görünüşlü parçalar [3]. Görünüşlerin Oluşturulmasında Dikkat Edilecek Hususlar: • Perspektifi verilen parçayı en iyi ifade edebilecek ön görünüşü çizmek için ön bakış yönü seçilir. Parçanın üst görünüşü çizilmemiş olsaydı parça üzerindeki ayakların biçimleri farklı olabilirdi.2. parçanın önden ve üstten görünüşlerine göre.4. 2. Şekil 14’de perspektifi ve üç görünüşü çizilmiş bir parça görülmektedir. Parçanın görünüşlerle anlatımında belirsizlikler olduğu zaman görünüş sayısı arttırılır. 2. Ön bakış yönünde görülen yüzeylerin teknik resmi çizilerek ön görünüş tamamlanmış olur (Şekil 16a). Üç Görünüşle İfade Edilen Parçalar: Karışık şekilli makine parçalarını anlatabilmek için iki görünüş yeterli olmayabilir. Burada görünüşlerden biri eksik olursa parçanın anlatımında eksiklik ve belirsizlik ortaya çıkacaktır. Ön bakış yönünde görülen yüzeyler. yandan görünüşünün farklı şekillerde çizilebileceği örneklerle verilmiştir. Şekil 15’teki 1. Bu durum imalat hatalarına yol açar. Bu tür iki görünüşün verildiği ve farklı üçüncü görünüşün çizilebildiği parçalara “Ortak Görünüşlü Parçalar” denir. Şekil: 14 Üç görünüşle ifade edilen parçalar [3].3.5.

üst ve sol yandan görünüşte görülen yüzeyler ayırt edilmiş olur. Böylece perspektifi verilen bir parçanın üç görünüşü çizilmiş olur (Şekil 16c).• Perspektife üstten bakıldığında görülen yüzeyler. ön ve üst görünüşte kullanılan renklerden veya tarama şekillerinden farklı taranabilir. parçanın herhangi bir ayrıntısından çıkarılacak yardımcı çizgi tüm görünüşlerde aynı ayrıntıya karşılık gelmelidir. Şekil 17’de bir görünüşten diğerine taşıma çizgileri kullanılarak nasıl bilgi taşındığına ilişkin bir örnek görülmektedir. Şekil: 16 Görünüşlerin oluşturulması [3]. Yani. • Tüm görünüşlerin ön görünüşe göre konumları belirlidir. ölçülendirme yapılacağı da dikkate alınarak makul bir değer belirlendikten sonra bu değerin tüm görünüşler arasında aynı olması sağlanmalıdır. • Görünüşlerin hepsi birbirini tam olarak karşılamalıdır. • Görünüşler arasında yardımcı çizgiler kullanılabilir. değiştirilemez. Ön görünüşle beraber diğerlerinden hangilerinin kullanılacağı önceden dikkatlice belirlenmelidir. • Görünüşler arasındaki mesafe için. Böylece ön ve üst görünüşte görülen yüzeyler ayırt edilmiş olur. Bazı durumlarda bir görünüşten diğerine bilgi taşımak için yardımcı çizgi kullanımı gerekebilir. Üstten bakış yönünde görülen yüzeylerin teknik resmi çizilerek üstten görünüş elde edilir (Şekil 16b). Ancak çizim tamamlandıktan sonra bu yardımcı çizgiler kaldırılmalıdır. Şekil: 17 Yardımcı taşıma çizgilerinin kullanımı[2]. • Perspektife sol yandan bakıldığında görülen yüzeyler. Sol yan bakış yönünde görülen yüzeylerin teknik resmi çizilerek soldan görünüş tamamlanmış olur. Böylece ön. ön görünüşte kullanılan renkten veya tarama şeklinden farklı taranabilir. • Ön görünüş her zaman merkezde yer alır. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 20 .

3. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 21 . PERSPEKTİF RESİMDEN GÖRÜNÜŞ ÇIKARMA UYGULAMALARI: Uygulama 1: Aşağıda izometrik perspektifleri verilen üç parçanın ön. solyan ve üst görünüşleri eksiksiz olarak çizilmiştir. Perspektif resimler üzerindeki harfleri görünüşlerdeki ilgili yüzeyler üzerine yazınız.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 22 . Hangi görünüşün ü hangi parçaya p ait t olduğunu belirleyerek tabloyu u doldu urunuz. sol yan ve üst görünüşler gruplar r halin nde verilmi iştir. .Uygu ulama 2: Pe erspektif resimleri veri ilen altı parç çaya ait ön.

aynı yatay ya da düşey doğrultu üzerinde olmalıdır. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 23 . Görünüşler arasındaki mesafe herzaman aynı kalmalıdır. İpucu: Çizilecek görünüşler ve görünüşlerdeki tüm detaylar tam olarak bibirini karşılamalı.Uygulama 3: Perspektif resimleri verilen üç parçaya ait verilmeyen görünüşleri çiziniz ve eksik bırakılmış olan çizgileri tamamlayınız.

Uygu ulama 4: İzometrik perspektif p r resimleri verilen 10 adet parçan nın ön. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 24 . soly yan ve üst t görün nüşlerini be elirlenen ala anlara çizini iz [1].

İpuc cu: Altı gö örünüş içind den. yine pa arçanın 180 0 dönmüş olarak o çiziliyor olmasın ndan dolayı. Bu u parçanın di d ğer üç gö örünüşünü (D: ( Sağyan n görün nüş. sağyan ve alt t görünüşle er). görünmez z çizgi iye dönüşec cektir. tam olarak k stand dart görünü üşlerin tersi olarak orta aya çıkacak ktır. standa art set olara ak genellik kle ön. Standar rt görünüşle erin iç bölü ümlerindeki i o görün nür çizgiler r de. E: Alt görünüş. B: : Solyan görünüş.Uygu ulama 5: Aşağıda per rspektif res smi verilen parçanın üç ü görünüşü (A: Ön görünü g ş. C: Üst gö örünüş) çizilmiştir. standart t o görün nüş setinde eki karşılıklar k ına göre e parça 180 döndürü ülerek çizil ldiği için. soly yan ve üst görünüşler r kulla anılar. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 25 . F: : Arka görün nüş) çiziniz z. Diğer e üç görün nüşün her biri b ise (yan ni arka.

a: İzometrik perspektif resmi verilen parçanın ön. verilen ipuçlarından yararlanarak çiziniz. solyan ve üst görünüşlerini. Uygulama 6. verilen ipuçlarından yararlanarak çiziniz.b: İzometrik perspektif resmi verilen parçanın ön. solyan ve üst görünüşlerini.Uygulama 6. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 26 .

Uygulama 7. verilen ipuçlarından yararlanarak çiziniz. solyan ve üst görünüşlerini.a: Eğik perspektif resmi verilen parçanın ön.b: Eğik perspektif resmi verilen parçanın ön. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 27 . solyan ve üst görünüşlerini.Uygulama 7. verilen ipuçlarından yararlanarak çiziniz.

verilen ipuçlarından yararlanarak çiziniz. solyan ve üst görünüşlerini.Uygulama 8: Perspektif resmi verilen parçanın ön. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 28 .

verilen ipuçlarından yararlanarak çiziniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 29 . solyan ve üst görünüşlerini.Uygulama 9: Perspektif resmi verilen parçanın ön.

Uygulama 10: Perspektif resmi verilen parçanın ön. verilen ipuçlarından yararlanarak çiziniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 30 . solyan ve üst görünüşlerini.

Bu görünüşlerin nasıl elde edildiklerini inceleyiniz [2].Uygulama 11: Aşağıdaki tabloda 15 adet parçanın perspektif resimleri ve görünüşleri verilmiştir. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 31 .

4. İKİ GÖRÜNÜŞTEN ÜÇÜNCÜ GÖRÜNÜŞÜN ELDE EDİLMESİ Verilen iki görünüşten yararlanarak.4. izometrik perspektif çizim kuralları uygulanarak birbirine eklendiklerinde. Adım . Dolayısıyla. 2. önce eldeki iki görünüşten yararlanarak parçanın izometrik perspektifini çizmek ve daha sonra da perspektiften yararlanarak üçüncü görünüşü çizmek şeklindedir. parçanın genişliğine ve derinliğine ait ayrıtların ise sağa ve sola doru. görünmez çizgi mi. ve iki görünüşten üçüncü görünüşü elde edebilmek için. kalem bastırılmadan yapılmalıdır. Bu yorumlamalar yapılırken teknik resim prensipleri hatırda tutulmalıdır. bunlardan hangilerinin resimde kalacağı ve hangilerinin resimden kaldırılacağı belirlenmelidir. bir görünüşteki nokta komşu görünüşte çizgiye. Yani aynı yatay veya düşey doğrultuda çizilmelidir.Görünüşlerin Oluşturulması: Buraya kadar olan aşamalar silik bir şekilde. eksik olan üçüncü görünüşü zihinde canlandırmak daha kolay olacaktır. Herhangi bir parçanın bilinen iki görünüşünden yola çıkarak parçayı algılamak ve üçüncü görünüşü elde etmek (yani resmi okumak). yatayla 30o açı yapacak şekilde çizilmeleriyle ortaya çıkmaktadır. 1. 3. İç ana çizgilerle oluşan bibirine komşu kapalı alanlar arasında kot farkı var ve bu alanlar aynı düzlemde değiller demektir. bu en dış hatların oluşturduğu kapalı alan içinde başka ana çizgiler de varsa bunun anlamı şudur. Parçanın eldeki bilinen görünüşleri. parçanın yüksekliğine ait ayrıtların düşey olarak.Çalışma Alanının Sınırlarının Belirlenmesi: Eksik olan görünüşün çizileceği dikdörtgensel alanın ayrıtlarından her biri. yoksa eksen çizgisi mi olacakları da belirlenmelidir.Görünüşlerdeki Detayların Taşınması: Parçaya ait herhangi bir detay tüm görünüşlerde aynı yatay veya düşey doğrultuda olmalıdır. resimde kalacak olan çizgilerin ana (görünür) çizgi mi. yandaki şekilde de görüldüğü gibi. Ayrıca.Taşınan Detayların Yorumlanması: Yardımcı çizgilerle taşınan detaylar tet tek yorumlanarak. iki boyutlu çizimlerden üç boyutlu görünüme geçebilmek. perspektiften yola çıkarak görünüşleri elde etmeye nazaran daha zor bir işlemdir. Görünüşler tam olarak birbirlerini karşılamalıdır. mevcut görünüşlerdeki detayların yatay ve düşey paralel yardımcı çizgilerle yeni çizilen görünüşün (birinci adımda oluşturulmuş olan) çizim alanına taşınırlar. mevcut görünüşlerden ölçülerek çizilir. Adım . Bu durumlardan hangisinin söz konusu olduğu diğer görünüşle birlikte değerlendirilerek belirlenir. İzometrik perspektif. kağıt düzleminden bakış doğrultusunda size doğru uzanmaktadır. Adım . Bu prensiplere göre. Ancak. Üç boyutlu düşünebilme yeteneğini kazanmak. Birisi diğerine göre ya daha derindedir ya da daha üsttedir. ikinci aşamada yapılması gereken şey. bir görünüşteki çizgi ise komşu görünüşte yüzeye tekabül eder. Görünüşler ortaya çıktıktan sonra tüm yardımcı çizgiler resimden silinir ve diğer çizgiler koyulaştırılarak resim tamamlanır. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 32 . Bir görünüşün en dış hatlarının ana (görünür) çizgilerle çizilmesi gerektiği ve bu çizgilerin bir kapalı alan oluşturacağı açıktır. Adım . bu görünüşlerin ait olduğu parçanın üç boyutlu bir cisim olarak zihinde canlandırılması ve bunun ardından da eksik olan üçüncü görünüşün algılanması (ve çizilmesi) teknik resmin okunmasıdır. Görünüşler arasındaki mesafe aynı olmalıdır. Bu konudaki diğer yaklaşım ise. aşağıda verilen işlem sırası çerçevesinde basitten zora doğru çok sayıda uygulama yapmak gerekmektedir.

Uygulama 12: ÖN ve SOLYAN görünüşleri verilen parçanın ÜST görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz.

İzometrik perspektif çizim kurallarını verilen iki görünüşe (ön ve solyan görünüşler) uygulayarak parçaya ait izometrik perspektifi çiziniz.

[Şirket adresini yazın]

Sayfa 33

Uygulama 13: ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçanın SOLYAN görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz.

İzometrik perspektif çizim kurallarını verilen iki görünüşe (ön ve üst görünüşler) uygulayarak parçaya ait izometrik perspektifi çiziniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I

Sayfa 34

Uygulama 14: ÖN ve SOLYAN görünüşleri verilen parçanın ÜST görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz.

Uygulama 15: ÖN ve SOLYAN görünüşleri verilen parçanın ÜST görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I

Sayfa 35

Uygulama 17: SOLYAN ve ÜST görünüşleri verilen parçanın ÖN görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 36 .Uygulama 16: SOLYAN ve ÜST görünüşleri verilen parçanın ÖN görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz.

Uygulama 19: ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçanın SOLYAN görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz.Uygulama 18: ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçanın SOLYAN görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 37 .

Uygulama 21: ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçanın SOLYAN görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 38 .Uygulama 20: ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçanın SOLYAN görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz.

I Profil. Kesit geometrisinin benzerlik gösterdiği harflerle isimlendirilirler (L Profil. Üst görünüşte eksik bırakılan çizgileri tamamlayınız.Uygulama 22: (T) profilden kesilerek elde edilmiş olan ve aşağıda ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçanın SOLYAN görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz. Üst görünüşte eksik bırakılan çizgileri tamamlayınız. U Profil. T Profil. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 39 . Z Profil). İpucu: Profiller. Tüm profil boyunca kesit geometrisi ve ölçüleri sabittir. Uygulama 23: (T) profilden kesilerek elde edilmiş olan ve aşağıda ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçanın SOLYAN görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz. üniform kesite sahip parçalardır. H profil. haddeleme veya ekstrüzyon yöntemiyle üretilen.

Üst görünüşte eksik bırakılan çizgileri tamamlayınız.Uygulama 24: (L) profilden kesilerek elde eilmiş olan ve aşağıda ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçanın SOLYAN görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 40 . Uygulama 25: (U) profilden kesilerek elde edilmiş olan ve aşağıda ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçanın SOLYAN görünüşünü ve izometrik perspektifini çiziniz. Üst görünüşte eksik bırakılan çizgileri tamamlayınız.

İki Görünüşten Üçüncü Görünüşün Elde Edilmesi İçin Ek Uygulamalar [8]: Aşağıda ÖN ve SOLYAN görünüşleri verilen parçaların ÜST görünüşlerini çiziniz. 1 2 3 4 5 6 7 8 MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 41 .

9 10 11 12 13 14 15 16 MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 42 .Aşağıda ÖN ve SOLYAN görünüşleri verilen parçaların ÜST görünüşlerini çiziniz.

Aşağıda ÖN ve SOLYAN görünüşleri verilen parçaların ÜST görünüşlerini çiziniz. 17 18 19 20 21 22 23 24 MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 43 .

Aşağıda ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçaların SOLYAN görünüşlerini çiziniz. 25 26 27 28 29 30 31 32 MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 44 .

33 34 35 36 37 38 39 40 MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 45 .Aşağıda ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçaların SOLYAN görünüşlerini çiziniz.

41 42 43 44 45 46 47 48 MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 46 .Aşağıda ÖN ve ÜST görünüşleri verilen parçaların SOLYAN görünüşlerini çiziniz.

Şekil: 18 Ölçülendirme bileşenleri [4]. • Ölçü çizgilerinin görünüşlere ve birbirlerine uzaklıkları yazı yüksekliğinin (text height) 2 katı kadar olmalıdır. A4 çizimlerinde ok boyutu (arrow size) 3 olarak alınabilir. Bir çizimin tamamında ok boyutu sabit kalmalıdır. Ölçülendirme Kuralları: Ölçülendirmenin genel mantığı yukarıda anlatıldığı gibi oldukça basittir. A4 çizimlerinde yazı yüksekliği 3 olarak alınabilir. parça malzemesi ve parça adedi gibi bilgiler de resim üzerinde gösterilmelidir. • Ölçü değeri. parçanın boyutları. Ancak ölçülendirme yapılırken aşağıda belirtilen pek çok hususa dikkat etmek gerekmektedir: • Ölçülendirmede kullanılan tüm çizgiler yardımcı çizgilerdir. yatay ölçülerde ölçü çizgisinin üstüne ve düşey ölçülerde ise ölçü çizgisinin soluna yazılır. Ölçülendirilecek kenar iki tane sınır çizgisiyle (extension line) belirtilir. • Ölçülerin yazılmasında 75o eğimli norm yazı kullanılır. Ölçü değeri ise (dimension) ölçü çizgisi üzerine yazılır. bu boyutlara ait toleranslar. Bu ilave bilgilerin verilmesi işlemine ölçülendirme adı verilir.5. Her iki durumda da ölçü çizgisine paralel ve çizgi ortalanarak yazılmalıdır. ÖLÇÜLENDİRME: Teknik resimde parçanın şekli görünüşlerle ifade edildikten sonra. ok yüksekliğinin 3 katı olmalıdır. yüzey kalitesi ve diğer yüzey özellikleri. Adı geçen ölçülendirme bileşenleri Şekil 18’de gösterilmiştir. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 47 . • Sınır çizgileri ölçü çizgisini 1-2 mm geçecek şekilde uzatılmalıdırlar.1. 5. geometrik kalite özellikleri. • Ok boyu. Bu çizgiler arasına. uçlarında oklar bulunan ölçü çizgisi (dimension line) yerleştirilir.

Şekil 19’da görüldüğü gibi. • Sınır çizgileri iki görünüşü birleştirmemeli. ölçüler bu kenara göre verilir. verilen ölçü sadece bir görünüşe ait olmalıdır. Sınır çizgileri ise zorunlu olmadıkça birbirlerini kesmemelidir. Şekil: 19 Sınır çizgileri ölçü çizgisini kesmemelidir. Eksen çizgileri de yine iki görünüşü birleştirmemeli ve resmin sınırlarında sonlanmayıp 5 mm kadar dışarıya taşmalıdır. • Resmi çizilen parçanın imalatı ya da ait olduğu bütün içindeki fonksiyonu açısından kritik öneme sahip bir kenarı varsa. Şekil: 20 Temel kenar yöntemi. zorunlu olmadıkça resim üzerinde ölçü verilmemelidir. küçük olan ölçü resme daha yakın olmalıdır. bu durumlarda ölçü değerlerinin karışmaması ya da eksen üzerine gelmemesi için sağa-sola kaydırılabilirler. • Görünmez çizgilerden ölçü verilmez. • Ölçü çizgileri hiçbir şekilde birbirini kesemez. • Ölçüler resmin dışında yer almalı.Çok sayıda paralel ölçü varsa ya da eksen çizgisi geçiyorsa. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 48 . Şekil 20’de gösterilen bu uygulamaya temel kenar yöntemi denir. • Ölçü okları hiçbir şekilde resmin herhangi bir ana çizgisine temas edemez. Bunu sağlamak üzere.

• D Diğer bir yön ntem ise. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 49 . Şekil: 22 2 Zincirlem me ölçülendirm me. Şek kil 21’de gö österilen bu u uy ygulamaya temel t eksen n yöntemi denir. Şekil l 23’de gösterilen bu uygulamaya u a ka arma ölçül lendirme denir. d Şekil: 21 Temel eksen e yöntemi i. Şekil l 22 2’de gösteri ilen bu uygu ulamaya zin ncirleme ölçülendirme e denir.• D Diğer bir yö öntem. öl lçülerin bir doğru boyu unca yan ya ana sıralanm ması şeklind dedir. Şekil: 23 2 Karma ölç çülendirme [1 1]. • A Adı geçen yö öntemler ay ynı anda da kullanılabil lirleri. d Bu örnekte ö tem mel kenar ve e zincirlem me ölçü yön ntemleri bir r ar rada kullanılmıştır. ölçülerin parça eksenine göre g verilm mesidir.

• Bir ölçü iki görünüşü ilgilendiriyorsa bu iki görünüş arasındaki alanda verilmelidir. • Ölçülendirmede mümkün olan en az sayıda ölçü kullanılmalıdır. Ok yerine 1 mm çaplı içi dolu daireler de (donut) kullanılabilir. • Görünüşler arasında ölçü tekrarından sakınılmalıdır. 2. • Bir ölçü en iyi göründüğü görünüşte verilmelidir. 21) • Yer darlığı nedeniyle iki okun sınır çizgileri arasına sığdırılamadığı durumlarda. • Çap ölçülerinde (∅). Zorunlu durumlarda ölçü değerinin yazılacağı yerdeki tarama çizgileri silinmelidir. Bu görünüşte yarıçap ölçülendirilmesi yapılmaz. Ancak eksen çizgisi özelliklerini korumalıdırlar. • Makine parçasının imalatı sırasında kendiliğinden oluşan detaylarda ölçülendirme yapılmaz. açı ölçülerinde (°) ve tolerans verilirken (±) işaretleri kullanılır. 4. (Şekil: 20.• Eksen çizgileri sınır çizgisi olarak kullanılabilirler. (°) için (%%d) ve (±) için (%%p) tuşlanmalıdır. • Silindirik formlara ait çap ölçüleri dairesel görünüşte değil dikdörtgen görünüşte verilmelidir. • Taranan alanda ölçülendirme yapılmamalıdır. olmayan diğer okun aslında var olduğu ve simetri çizgisine temas etmekte olduğu düşünülür. 5] MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 50 . oklar 180o döndürülerek sınır çizgilerinin dışına konulabilirler. (Şekil: 24) Şekil: 24 Ölçü oku yerine içi dolu dairelerin kollanılması. Kaynak [1. (∅) için (%%c). yarıçap ölçülerinde (R). Bilgisayarda çizim yapılırken bu işaretleri elde etmek üzere. Bu durumda. • Ölçüler görünüşlere mümkün olduğunca eşit dağıtılmalıdır. • Yarım kesitlerde iç çap ölçü çizgileri tek okla verilir. • Açı ölçülendirmelerinde sınır çizgileri açı merkezini gösterecek şekilde konulur ve ölçü çizgisi ise açıyla eş merkezli bir yay parçası olarak konulur.

5. Ölçü Okuma Uygulamaları: Uygulama 26: Üç görünüşü ve ölçüleri verilen parçanın izometrik perspektifini tamamlayınız ve harflerle gösterilen ölçülerin değerlerini belirleyerek tabloya yazınız. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 51 . 2.

Uygulama 27: Üç görünüşü ve ölçüleri verilen parçanın izometrik perspektifini tamamlayınız ve harflerle gösterilen ölçülerin değerlerini belirleyerek tabloya yazınız. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 52 .

Uygulama 28: Üç görünüşü ve ölçüleri verilen parçanın izometrik perspektifini tamamlayınız ve harflerle gösterilen ölçülerin değerlerini belirleyerek tabloya yazınız. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 53 .

Uygulama 29: Üç görünüşü ve ölçüleri verilen parçanın izometrik perspektifini tamamlayınız ve harflerle gösterilen ölçülerin değerlerini belirleyerek tabloya yazınız. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 54 .

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 55 .Uygulama 30: Üç görünüşü ve ölçüleri verilen parçanın izometrik perspektifini tamamlayınız ve harflerle gösterilen ölçülerin değerlerini belirleyerek tabloya yazınız.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 56 .Uygulama 31: Üç görünüşü ve ölçüleri verilen parçanın izometrik perspektifini tamamlayınız ve harflerle gösterilen ölçülerin değerlerini belirleyerek tabloya yazınız.

26~31. Uygulamaların Çözümleri: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 57 .

kurşun kalemle ve kalemi bastırmadan çizimin ana hatları ortaya çıkarıldıktan sonra koyulaştırma yapılması. SOLYAN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz. standart çizgi tipi ve kalınlıklarına ve diğer çizim kurallarına uyulması çizim kalitesini artıracaktır. GÖRÜNÜŞ ÇIKARMA VE ÖLÇÜLENDİRME UYGULAMALARI: Uygulama 32: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN. çift gönye kullanarak çizgilerin paralel ya da dik olmalarının sağlanması.6.) [Şirket adresini yazın] Sayfa 58 . (Çizim yapılırken.

Adım: Sırasıyla a. SOLYAN ve ÜST görünüşlerini 1:2 ölçeğinde çiziniz. bir parçanın eğik bir düzlemden kesilmesi durumunda. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 59 .Uygulama 33: Katı modeli. yardımcı çizgiler kullanılarak bir görünüşten diğerine bilgi taşıma işleminin yoğun olarak kullanılması gerekmektedir. parçanın standart geometrik özelliği bozulacağından. Bir görünüşten diğerine bilgi taşımak için yardımcı çizgiler kullanılır. Bu uygulamada olduğu gibi. parçanın görünüşlerinin çizilmesinde. Bu işlemin uygulanışı üç adım halinde aşağıda açıklanmıştır: 1. c ve d yardımcı çizgileri çizilerek. perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN. b. kesme düzleminin parçanın ayrıtlarını kestiği 1 ~ 10 noktaları belirlenir.

h. Adım: Görünüşler ortaya çıktıktan sonra bilgi taşımak için kullanılan yardımcı çizgiler resimden kaldırılmalı ve kesilen yüzeyler taranmalıdır. 3. kesme işleminden dolayı parçaya eklenen ilave detayları ifade eden görünür ve görünmez ayrıtlar çizilir. 1’ ~ 10’ noktaları bulunarak. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 60 . g. Adım: Yerleri belirlenen bu 10 noktadan. i. j. e f.2. m ve n yardımcı çizgileri çizilerek. l. k.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 61 .Uygulama 34: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çizerek ve ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 62 .Uygulama 35: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz.

SOLYAN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz.Uygulama 36: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 63 .

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 64 .Uygulama 37: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

Uygulama 38: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I

Sayfa 65

Uygulama 39: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN, SOLYAN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I

Sayfa 66

Uygulama 40: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN, SOLYAN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I

Sayfa 67

Uygulama 41: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 68 .

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 69 .Uygulama 42: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 70 .Uygulama 43: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

SOLYAN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 71 .Uygulama 44: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN.

Uygulama 45: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN. SOLYAN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 72 .

Uygulama 46: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 73 .

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 74 .Uygulama 47: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 75 .Uygulama 48: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN ve ÜST görünüşlerini 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

Uygulama 49: Verilen solyan ve üst görünüşlerden yararlanarak eksik olan ön görünüşü elde ediniz. Perspektif Resim: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 76 . Parçanın perspektif resmini çiziniz.

Parçanın perspektif resmini çiziniz.Uygulama 50: Verilen solyan ve üst görünüşlerden yararlanarak eksik olan ön görünüşü elde ediniz. Perspektif Resim: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 77 .

Parçanın perspektif resmini çiziniz.Uygulama 51: Verilen solyan ve üst görünüşlerden yararlanarak eksik olan ön görünüşü elde ediniz. Perspektif Resim: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 78 .

Parçanın perspektif resmini çiziniz. Perspektif Resim: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 79 .Uygulama 52: Verilen solyan ve üst görünüşlerden yararlanarak eksik olan ön görünüşü elde ediniz.

KESİT RESİMLER: Kesit alma işlemi. Bunun için. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 80 . Bu iki parçadan bakış yönüne göre önde kalan parça atılır ve diğer parçanın görünüşü çizilir. diğerleri yanlıştır [4].7. parçanın hayali bir kesme düzleminden kesilerek ikiye ayrıldığı varsayılır. Şekil 25’de görüldüğü gibi. makine parçalarının iç kısımlarına ait ayrıntıların resimde belirtilebilmesi ve görünüşlerin görünmeyen kenarları ifade eden kesikli çizgilerden arındırılarak sadeleştirilmesi için uygulanır. Şekil: 25 Kesit alma işlemi [4]. Şekil: 26 Kesit alma işleminin görünmez çizgileri görünür hale getirmesi [4]. Şekil 26 ve 27’de kesit alma işleminin resmi görünmez çizgilerden nasıl arındırdığı görülmektedir. Elde edilen resim bir kesit resimdir. Şekil: 27 Soldaki çizim doğru.

desen ölçeği (scale) ve taranacak alan seçilerek işlem gerçekleştirilir. C-C. Bu komut çalıştırıldığında sırasıyla tarama deseni (hatch pattern). şekil de görüldüğü gibi A-A. Şekil 28’de görüldüğü gibi. Tarama desenlerinin yönleri birbirine komşu yüzeylerde 90o yön değiştirmelidir. kesme düzlemi çizgisiyle kesit resme komşu olan bir görünüşte belirtilmelidir. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 81 . Makine parçalarında. uçları ana çizgi formunda olan bir eksen çizgisidir. Bu desenler. Bu çizginin kalın olan uçlarına. parça malzemesi hakkında da bilgi verirler.Kesit resimler çizilirken şu hususlara dikkat edilmelidir: • Parçanın hangi düzlemden kesildiği. • Şekil: 29 Tarama deseninin yönü [4]. • Kesilen yüzeyler bir tarama deseni seçilerek taranırlar. Şekil: 28 Tarama desenleri ve ifade ettikleri malzemeler [4]. Birçok farklı tarama deseni mevcuttur. • Tarama işlemi tarama hatch komutu ile yapılmaktadır. Tarama çizgileri yardımcı çizgi sınıfına dahildir. Şekil 29’da olduğu gibi. tarama deseni ile taranan alanı sınırlayan ana çizgiler birbirine paralel ya da dik olmamalıdırlar. B-B. … şeklinde isimlendirme yapılır. kesit resmi gösterecek yönde konulan oklarla. demir esaslı malzemeleri ve genel amaçlı kullanımı ifade eden Ansi31 deseni kullanılmaktadır. Bu çizgi. desen çizgilerinin açısı (angle).

pim. • Kesit alındığında daha önce görünmeyen iç kenarlar artık görünür hale gelecektir. Şekil 32’de görüldüğü gibi. • Takviye duvarı. • Taranacak alan çok büyük ise bu alanın tamamını taramak yerine. vida. cıvata. kesit alma işleminden sonra kesit resimde hala görünmez çizgi kalıyorsa bu çizgiler. kama.• Kesit alma işlemi resmi görünmez çizgilerden kurtarmak için yapılmaktadır. Şekil: 31 Geniş alanlarda kenara yakın bölgelerin taranması yeterlidir [4]. muylu. • Sac levha ve conta gibi parçaların kesit yüzeyleri taranamayacak kadar dar olduğundan tamamen siyaha boyanır (tarama deseni olarak solid seçilir). perno. bu kenarların ana çizgilerle çizilmeleri gerekmektedir. sadece kenarlara yakın bölgelerin taranması yeterlidir. Şekil: 30 Kesit alma işleminden sonra iç ayrıtların çizilmesi unutulmamalıdır [1]. Zorunlu hallerde. ölçü değerinin üzerine geldiği tarama çizgileri silinmelidir. rulmanların yuvarlanma elemanları gibi makine elemanları kesme düzlemi üzerinde olsalar bile kesilmemiş kabul edilirler ve taranmazlar. payanda. perde gibi destek elemanları ve mil. somun. Şekil 27 ve 30’da görüldüğü gibi. Bu nedenle. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 82 . perçin. Şekil 27’de görüldüğü gibi resimden kaldırılırlar. Şekil: 32 Taranan alanda ölçülendirme yapılırsa tarama çizgisi silinmelidir [4]. Şekil 31’de görüldüğü gibi. • Taranan alan üzerinde ölçülendirme yapılmamalıdır.

yarım kesit.7.1. Kesit Görünüş Çeşitleri: Kesit görünüş çeşitleri. döndürülmüş kesit ve profil kesit olarak sayabiliriz. Bunları tam kesit. kısmi kesit. Şekil 33’te kesit görünüş çeşitleri verilmektedir. Buna göre kesit resimler altı farklı biçimde karşımıza çıkmaktadır. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 83 . kesit düzleminin sayısı ve parçanın hangi kısımlarını kestiği esas alınarak belirlenir. kademeli kesit. Şekil: 33 Kesit görünüş çeşitleri [3].

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 84 . Tam Kesit: Kesme düzlemi parçanın ana ekseninden geçirilerek parça ikiye bölünüyor ve parçalardan birisi atılıp diğeri çiziliyorsa bu bir tam kesittir. Şekil: 34 Tam kesit örneği [1].7.1. Şekil 34’de böyle bir kesit örneği görülmektedir.1.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 85 . Cismin üzerinde bulunan simetri ekseninden kesildiği varsayılarak görünüşün sağ veya alt tarafında iç kısım. (Parçanın yarısı kesilip çıkarılıyorsa tam kesit. Şekil 35 ve 36’da böyle bir kesit örneği görülmektedir. Bu tür kesit resimler.2. görünüşün yarısında parçanın iç tarafına ait detayları.1.) Şekil: 35 Yarım kesit uygulaması [3]. diğer yarısında ise dış tarafına ait detayları anlatan kesit resimlerdir. Yarım Kesit: Parçanın ¼ lük kısmı kesilip çıkarılıyor ve geriye kalan parça. çeyreği kesilip çıkarılıyorsa yarım kesittir. simetri eksenine göre sağ veya alt tarafı kesit olarak diğer tarafı ise normal görünüş olarak çiziliyorsa bu bir yarım kesittir. sol veya üst tarafında ise dış kısım hakkında fikir sahibi olunur.7.

Şekil: 36 Ta am ve yarım kesitlere k bir ör rnek [1]. Bu B kesit dü üzlemi belli i bir merkez ze göre dön ndürülerek p parçaya ait eğik kısım izdüşüm düzle emlerine paralel p kon numa getir rilir. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 86 . Aç A ılı konum mda bulunan n parçanın belirli bir bölümündek b ki eksen üze erinde kesit t düzle emi alınır. Şekil: 37 Dön ndürülmüş-kad demeli kesit örne ö ği [1].3 3. Şekil 37 3 ve 38’d de döndürü ülmüş kesi it örnekleri i görül lmektedir. 7.1. Döndürü ülmüş Kesi it: Kesm me düzlemi i dışında kalan k bir ayr a ıntının kesme k düzl lemi üzerin ne döndürü ülerek kesit t resim mde ifade edilmesi uygulamas u ıdır. Karşı izdüşüm m düzlemin ne taşınan n dönd dürülmüş bö ölümün kesi it görünüşü çizilir.

Kesit bölgesi ince bir serbest el çizgisiyle belirtilir ve taranır. Kısmi Kesit: Bölgesel ayrıntıları göstermek için sadece o bölgede alınan kesite kısmi kesit adı verilir.Şekil: 38 Döndürülmüş-kademeli kesit örneği [3]. bilgisayarda çizim yapılırken spline veya sketch komutları kullanılarak çizilir. Bu çizgi.4. 7. Serbest el çizgisi belirli bir geometrisi olmayan. ince sürekli çizgiyle ve serbest olarak rastgele çizilen bir çizgidir. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 87 . Şekil 39 ve 40’da böyle bir kesit örneği görülmektedir.1.

Şekil: 40 Kısm mi kesit uygu ulamasına bir örnek ö [3].Şekil: 39 Kısm mi kesit uygu ulamasına bir örnek ö [1]. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 88 .

Şekil 42 ve 43’de profil kesit örnekleri görülmektedir.6.1. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 89 . Bu uygulama profil kesit ismiyle anılır.1. Kademeli Kesit: Daha fazla ayrıntıyı kesit resme taşıyabilmek için kesme düzleminin bir kırık çizgi boyunca geçirildiği uygulama biçimidir. Şekil: 41 Kademeli kesit örnekleri [1]. Şekil: 42 “L” profilin kesit resminin ön görünüşü üzerinde çizilmesi. 7.7. Ayrıca bu tip uzun parçalar. resim alanını daha verimli kullanabilmek için. Profil Kesit: Üniform kesite sahip parçalar tek görünüşle ifade edilebilirler. Kırılma yerleri eksen çizgisiyle ya da serbest el çizgisiyle gösterilirler.5. Şekil 41’de böyle bir kesit örneği görülmektedir. Böyle parçaların kesitleri de aynı görünüş üzerinde belirtilir. kırılarak çizilebilirler.

perçinle er. makar ralar. miller r.Şekil: : 43 Profil ke esit örneği [1]. kes sit görünüşe anlam kaz zandırmak için kesilse e dahi kesilm memiş gibi i düşünülerek ü tara anmazlar. cıvatalar. Makine Elemanlar rının Kesitl leri: Bazı makine pa arçaları.7 7. kamalar r. somunlar. 7. takv viye kanatları. Şekil: e 44 Mak kine parçalarından n kesit alınmas n ı [3]. zincir r bakla aları. rondelalar. . Şekil 44’de görüldüğü gibi. kasnak kollar k ı. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 90 . dişler vb. .1. pimler. rulman nlar. makine e elemanları boylamasına n kesildikl lerinde taran nmazlar.

.8. KESİT UYGULAM U MALARI: Uygu ulama 53: Yarım ke esit alınmış perspekti if resmi ve e ölçüleri verilen pa arçanın ÖN N görün nüşünü TAM M KESİT olarak o 1:2 ölçe ö ğinde çiz ziniz ve ölç çülendiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 91 .

Uygulama 54: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN görünüşünü TAM KESİT olarak 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 92 .

Uygulama 56: Aşağıda ÖN ve ÜST görünüşü verilmiş olan parçanın SOLYAN görünüşünü TAM KESİT olarak çiziniz.Uygulama 55: Aşağıda ÖN ve ÜST görünüşü verilmiş olan parçanın SOLYAN görünüşünü TAM KESİT olarak çiziniz [1]. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 93 .

Uygulama 57: Aşağıda SOLYAN ve ÜST görünüşü verilmiş olan parçanın ÖN görünüşünü KADEMELİ KESİT olarak çiziniz. Uygulama 58: Aşağıda SOLYAN ve ÜST görünüşü verilmiş olan parçanın ÖN görünüşünü TAM KESİT olarak çiziniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 94 .

Uygulama 59: Aşağıda ÖN ve ÜST görünüşü verilmiş olan parçanın SOLYAN görünüşünü TAM KESİT olarak çiziniz. Uygulama 60: Aşağıda SOLYAN ve ÜST görünüşü verilmiş olan parçanın ÖN görünüşünü TAM KESİT olarak çiziniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 95 .

Uygu ulama 61: Perspektif resmi ve öl lçüleri veril len parçanın ÜST görü ünüşünü TA AM KESİT olara ak 1:1 ölçeğinde çiziniz z ve ölçülen ndiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 96 .

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 97 .Uygu ulama 62: Perspektif resmi r ve ölçüleri verile en parçanın ÖN ve ÜS ST görünüşlerini l TAM M KESİT olarak 1:1 ölçeğinde çiziniz ve e ölçülendiri iniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 98 .Uygulama 63: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN görünüşünü TAM KESİT olarak 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa a 99 .Uygu ulama 64: Perspektif resmi ve ölçüleri ö veri ilen parçanın ÖN görü ünüşünü TA AM KESİT olara ak 1:1 ölçeğinde çiziniz z ve ölçülen ndiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 100 .Uygulama 65: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN görünüşünü KADEMELİ KESİT olarak 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

Uygulama 66: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın SOLYAN görünüşünü TAM KESİT olarak 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 101 .

Uygulama 67: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın SOLYAN görünüşünü KADEMELİ KESİT olarak 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I

Sayfa 102

Uygulama 68: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN görünüşünü TAM KESİT olarak 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I

Sayfa 103

Uygulama 69: Perspektif resmi ve ölçüleri verilen parçanın ÖN görünüşünü TAM KESİT olarak 1:1 ölçeğinde çiziniz ve ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I

Sayfa 104

Uygu ulama 70: Perspektif resmi ve ölçüleri ö veri ilen parçanın ÖN görü ünüşünü TA AM KESİT olara ak 1:1 ölçeğinde çiziniz z ve ölçülen ndiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 105 .

İzometrik perspektif çizim kurallarını verilen iki görünüşe (ön ve solyan görünüşler) uygulayarak parçaya ait izometrik perspektifi çiziniz. Parçanın perspektif resmini çıkarınız. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 106 .Uygulama 71: Verilen sol yan ve üst görünüşlerden yararlanarak eksik olan ÖN görünüşü KADEMELİ KESİT olarak çiziniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 107 .Uygulama 72: Verilen sol yan ve üst görünüşlerden yararlanarak eksik olan ÖN görünüşü TAM KESİT olarak çiziniz. Parçanın perspektif resmini çıkarınız. İzometrik perspektif çizim kurallarını verilen iki görünüşe (ön ve solyan görünüşler) uygulayarak parçaya ait izometrik perspektifi çiziniz.

SİLİNDİRİK-SİMETRİK PARÇALARIN KESİT UYGULAMALARI: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 108 . 9.Uygulama 73: Verilen sol yan ve üst görünüşlerden yararlanarak eksik olan ÖN görünüşü TAM KESİT olarak çiziniz. Parçanın perspektif resmini çıkarınız. İzometrik perspektif çizim kurallarını verilen iki görünüşe (ön ve solyan görünüşler) uygulayarak parçaya ait izometrik perspektifi çiziniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 109 .Uygulama 74: Yarım kesit alınmış perspektif resmi ve ölçüleri verilen silindirik-simetrik makine parçasının TAM KESİT durumdaki ÜST görünüşünü 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz.

Uygulama 75: Yarım kesit alınmış perspektif resmi ve ölçüleri verilen silindirik-simetrik makine parçasının TAM KESİT durumdaki ÜST görünüşünü 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 110 .

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 111 .Uygulama 76: Yarım kesit alınmış perspektif resmi ve ölçüleri verilen silindirik-simetrik makine parçasının TAM KESİT durumdaki SOLYAN görünüşünü 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 112 .Uygulama 77: Yarım kesit alınmış perspektif resmi ve ölçüleri verilen silindirik-simetrik makine parçasının TAM KESİT durumdaki ÜST görünüşünü 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz.

Uygulama 78: Yarım kesit alınmış perspektif resmi ve ölçüleri verilen silindirik-simetrik makine parçasının TAM KESİT durumdaki SOLYAN görünüşünü 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 113 .

Uygulama 79: Yarım kesit alınmış perspektif resmi ve ölçüleri verilmiş olan silindiriksimetrik makine parçasının TAM KESİT durumdaki ÜST görünüşünü 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 114 .

Uygulama 80: Yarım kesit alınmış perspektif resmi ve ölçüleri verilmiş olan silindiriksimetrik makine parçasının TAM KESİT durumdaki ÜST görünüşünü 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 115 .

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 116 .Uygulama 81: Yarım kesit alınmış perspektif resmi ve ölçüleri verilmiş olan silindiriksimetrik makine parçasının TAM KESİT durumdaki ÜST görünüşünü 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 117 .Uygulama 82: Yarım kesit alınmış perspektif resmi ve ölçüleri verilmiş olan silindiriksimetrik makine parçasının TAM KESİT durumdaki ÜST görünüşünü 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz.

MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 118 .Uygulama 83: Yarım kesit alınmış perspektif resmi ve ölçüleri verilmiş olan silindiriksimetrik makine parçasının TAM KESİT durumdaki ÜST görünüşünü 1:1 ölçeğinde çizerek ölçülendiriniz.

10. BİLGİSAYARDA ÇİZİM UYGULAMALARI: Uygulama 84: Uygulama 85: Uygulama 86: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 119 .

Uygulama 87: Uygulama 88: Uygulama 89: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 120 .

Uygulama 90: Uygulama 91: Uygulama 92: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 121 .

Uygulama 93: Uygulama 94: Uygulama 95: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 122 .

Uygulama 96: Uygulama 97: Uygulama 98: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 123 .

Uygulama 99: Uygulama 100: MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 124 .

. K. “Engineering Drawing and Design”.L. Abdullayev. M... “Uygulamalı Teknik Çizim”. J. R. Bağcı. [5] Lamit. McGraw-Hill International Editions. N. Minneapolis... L.KAYNAKÇA [1] Karagöz. G. “Teknik Resim”.gov. Temel Bilgiler ve Uygulamalar”..megep. Teknik Eğitim Fakültesi Matbaası. Ankara.. Barış Yayınları. 1992. [3] http://www. Ankara. M. 2010. A. “The Autocad Tutor For Engineering Graphics”. West Publishing company.J. Birsen Yayınevi. [7] Gediktaş. 1997.. 1998.. Delmar Publishers Inc.G. C. Fakülteler Kitabevi. “Teknik Resim. İzmir. 1982. Kitto.. Albany..meb. [6] Kalameja.html [4] Helsel. “Teknik Resim”. MKM103 TEKNİK RESİM-I Sayfa 125 . Y. Özdaş. İstanbul.. “Engineering Graphics and Design”.tr/indextr. 1992. Singapore. [2] Bağcı. Seçkin Yayınevi. [8] Abdulla.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->