Windows XP Powertoys: ‹lginç ve faydal› ek araçlar

s142

2C

D’li

AYLIK YAYINDIR • MAYIS 2002 • ISSN: 1300-9419 • 112415 • SAYI: 2002/05 • 3.750.000 TL

Kolay ve H›zl› A¤ Kurulumu
5/2002 www.chip.com.tr

Basit bir ev a¤›n›n pratik kurulumu için ipuçlar›
s54

B‹LG‹SAYAR & ‹LET‹fi‹M KÜLTÜRÜ

2 CD!
Tam Sürüm

Windows ve Office

Paraliz 1.0
Kiflisel finans yönetim yaz›l›m› ile parasal ifllemlerinizi daha verimli ve h›zl› bir biçimde gerçeklefltirin

SON SÜRAT
k ‹PUÇLARI: Zaman tasarrufu sa¤layan pratik
ipuçlar›yla daha verimli çal›flabilirsiniz s20 k Gizli ve etkili 45 ipucuyla PC’nizi h›zland›r›n

CHIP CD: eCHIP
k TOP Freeware: Tamam› ücretsiz en iyi yaz›l›mlar k Dosya kurtarma araçlar›yla bilgilerinizi geri kazan›n k PC’nizi h›zland›racak Tuning yaz›l›mlar› k Windows XP Powertoys
eCHIP ‹çeri¤i s110

ÜCRETS‹Z
Kaynaklar
k En yeni filmler, MP3’ler ve oyunlar k Gizli downloadlar, ücretsiz cep hizmetleri k Donan›mlara ince ayar, yaz›l›mlara ipuçlar›
s176

Pratik
k Excel’de Grafik: Tablo ve
s152

Test: 3D Ekran Kartlar›

diyagramlar›n›za etkileyici grafikler k Sistem Kurulumu 10 ad›mda yeni iflletim sisteminin sorunsuz ve h›zl› bir flekilde kurulumu s112
K›br›s Fiyat›: 4.500.000 TL

H›z Yar›fl›nda
k GeForce4 ve rakiplerinin en h›zl›
ekran kart› olmak için k›yas›ya rekabeti
s68

S‹STEM‹N‹Z‹ YEDEKLEY‹N
En iyi sistem ve dosya kurtarma yaz›l›mlar› incelemede Windows’unuzu yedekleyin ve güvence alt›na al›n s120

Serial ATA
Yeni arabirim standard› neler sunuyor? s64

3

»

seyir defteri
Tafl Devri ‹nternetten Üstün
21. yüzyılda bilişim teknolojisinde gelinen nokta ilk bakışta hayranlık uyandırıcı. Bugün, taş devrine göre çok daha fazla şey biliyoruz, ancak düşündürücü olan değerli verilerimize gerekli özeni göstermememiz. Dijital çağda önemli veriler bir daha kurtarılamamak üzere kaybolabiliyor. Bu bağlamda taş devrinden kalma mağara resimlerinin günümüze kadar bozulmadan gelmesi bir anlamda bilişim teknolojisinin örnek alması gereken bir olay. İlkçağlarda bilgisayar kullanılıyor olsaydı; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacaktı; zira dijital verilerin kayalara, hatta kağıtlara yapılan çizimler kadar dayanıklı olması mümkün değil. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki bir CD-ROM en iyi koşullarda saklandığında en fazla 100 yıl, disketler ise 10 yıl dayanabiliyor. Konuyla ilgili en çarpıcı örnek, NASA’nın başına geldi: Kutularda paketlenen ve ihmal edilip oralarda unutulan milyonlarca manyetik bant yüzünden en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık arşivi yok olmuş durumda. Bununla ilgili bir anekdotu da sizlerle paylaşmak istiyorum: “Hoş geldin John! Yanında ne getirdin? – Mike, çok özel bir şey var yanımda. Dünya uzun süredir böyle bir şeyi bekliyordu. İnanılmaz, söyle çabuk, nedir bu? – Beyaz, dört köşeli bir materyal ve bir de tahta parçası var burada. Gerçekten heyecan verici John, hadi bizi daha fazla merakta bırakma, anlat... – Bu tahta parçasını beyaz materyal üzerinde hareket ettirdiğimde, tam olarak temas ettiği yerleri renklendiriyor. İnanılmaz bir şey bu... – Evet, ama hepsi bu kadar değil Mike. Bu tahta parçasıyla, bu arada buna kalem deniliyor, bir harfi, normalde bilgisayar ekranında gördüğümüz gibi, materyal üzerine çizdiğimizde... İnanılmaz, yavaş yavaş anlamaya başladım bunu. Yani birçok harfi yanyana çizdiğinde, monitör olmadan da okuyabiliyorsun. – Evet Mike, gerçekten de öyle, kavramaya başladın. Bu materyale kağıt deniliyor. İnanılmaz. Ve bunun için elektriğe de ihtiyaç duyulmuyor, öyle değil mi? – Hayır, hayır Mike, fantastik değil mi? Pil ya da aküye bile ihtiyacın yok. İnanılmaz John. Hey John, onu katladın. Notebook’umla da yapabilirim ben bunu. – Hayır Mike, bu başka, bunu istediğin boyuta gelene kadar katlayabilirsin. Hey, giderek küçülüyor bu. Şimdi hatta cebime sığacak kadar küçüldü. Bu gerçekten inanılmaz, şimdi bunu hep yanımda taşıyabilirim. Şuna bir dokunabilir miyim? – Elbette Mike. Dokun bak. Bu gerçekten inanılmaz John, bunun hiçbir ağırlığı yok nerdeyse. – Doğru Mike. Bu en küçük Notebook’tan 100 kat daha hafif. Aküsü yok, 100 kat daha hafif, inanılmaz, hayal görüyorum galiba. – Hayır, hayır Mike, hayal görmüyorsun. Bak şimdi ne yapacağım. Ama John, ne yaptın, ortadan ikiye ayırdın onu. – Bu materyal o kadar fantastik ki, bak Mike. İki parçayı yanyana tutuyorum ve halen okunabiliyor. İnanılmaz, bunu bir de disketle denemeli, ha ha ha. – Bu kadarla da kalmıyor Mike, bu kağıt çok daha dayanıklı, onu istediğin yere götürebilirsin, çok düşük ve çok yüksek sıcaklıklarda kullanabilirsin. Ve ona artık ihtiyaç duymazsan, onunla burnunu silebilir veya tuvalette..., anlıyorsun ya Mike. Evet John, inanılmaz... Söylesene, bu demek olmuyor mu ki, bir gün bilgisayar ve notebooklara hiç ihtiyacımız olmayacak. Yani John, çok etkilendim...

Ufuk Yamank›l›ço¤lu, Genel Yay›n Yönetmeni uyaman@chip.com.tr

‹lkça¤larda bilgisayar kullan›l›yor olsayd›; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacakt›; zira dijital verilerin kayalara, hatta ka¤›tlara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il.

CHIP | MAYIS 2002

4

‹Ç‹NDEK‹LER 5/2002
Kapakta yer alan konular k›rm›z› renkle yaz›lm›flt›r.

GÜNCEL 14
Güncel Haberler: Nokia’dan yeni modeller, IBM’den Microdrive, Sony Clie Pef-H770C, Arabada Dolby Kalite, Yeni Intel ifllemciler, DVD yerine Blu-Ray...

KAPAK KONUSU 20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilir ve ifllerinizi kolaylaflt›rabilirsiniz

DONANIM 34 40 50 54 62 64 68 82 86 90
Donan›m Haberleri Donan›m Testi: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: GeForce4’e rakip SIS’in yeni chipseti ve 64 bit’lik AMD’nin yeni ifllemcisine ilk bak›fl Network Kurulumu: Basit bir a¤›n kurulumu ve PC’leri ba¤lamak için alternatifler Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› kazanan Arri Lazer’in hikayesi Serial ATA Arabirimi: Yeni disk arabiriminin sunduklar› Test: Ekran Kartlar›: GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl› Alternatif Girifl Ayg›tlar›: Fare ve klavye alternatifi, ileri teknoloji ürünü, ergonomik girifl ayg›tlar› incelemede Donan›m Günlü¤ü: Donan›m dünyas›nda geçen ay... CHIP TOP 10 Testleri: Donan›m ürünlerinde en iyi 10

20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilirsiniz.

68

Test Ekran Kartlar›
GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl›

Yeni Ürünler: Donan›m
41 ‹fllemci: ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart: Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek: Easy Disk 42 DVD, VCD, CD Player: Mustek DVD-V560 Anakart: Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek: Netac Bootable OnlyDisk 44 19” Monitör: Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c›: Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu: KAAN Twin 46 PDA Modülü: Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk: Samsung SP80A4H Anakart: ChainTech CT-7VJDA 48 All in One: Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk: SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart›: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

Yeni Ürünler: Yaz›l›m
105 Grafik Tasar›m Yaz›l›m›: Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m›: Adobe Photoshop 7.0 Beta CAD Yaz›l›m›: Auto Cad 2002 114 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m›: Astrosell Professional FTP Yaz›l›m›: Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m›: LapLink Gold 11 116 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m›: Mcafee Internet Security 4.01 Video Düzenleme Yaz›l›m›: Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m›: Adobe GoLive 6

CHIP | MAYIS 2002

oyunlar. ücretsiz cep hizmetleri. eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler INTERNET 170 174 176 ‹nternet Haberleri Servis Testleri: En yeni ve en iyi web servislerinin incelemesi ‹nternette Her fiey Bedava: En yeni filmler. MP3’ler. oyunlar. gizli download’lar. donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c› medyalar›n tafl devrinden uzay ça¤›na geliflim evreleri ve dayan›kl›l›k sorunu Tatil Siteleri: Yaz gelmeden tatil rezervasyonunuzu flimdiden internet üzerinden yapt›rabilirsiniz E-Mail Listeleri: POP3 ve web tabanl› hesaplar için mailing-list’ler oluflturmak 192 200 eCHIP Editoryal ‹çeri¤inden Seçmeler Computer Easy Bilgisayar Sözlü¤ü: D Harfindeki Onlarca Terim PC ONLiNE Ay›n Web Siteleri: Yerli ve yabanc› ilginç web sitelerinin aç›klamalar› ve linkleri. Reklam Pencerelerine Son: Sörf yaparken istek d›fl› aç›lan reklamlardan kurtulma yöntemleri SUXXESS VB Kursu: Form nesnesi özellikleri. gizli download’lar. 120 Dosya Kurtarma Araçlar› Sistem kurtarma. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi... eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet çözümü Sharepoint’un kurulumu. konigürasyonu ve ayarlar› XP Powertoys: Windows XP için faydal› ve e¤lenceli araçlar paketiyle iflletim sisteminizin özelliklerini gelifltirebilirsiniz ‹nternette Her fiey Bedava En yeni filmler.. MP3’ler.. uygulamalar. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi. donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar 142 PRAT‹K 150 152 162 164 Pratik Girifl: Ay›n bug’› ve ay›n ipucu Excel Grafikleri: Excel belgelerinize ve diyagramlar›n›za etkileyici grafikler ekleyerek verilerinizi daha baflar›l› bir flekilde sunabilirsiniz 6 Ad›mda Word’den PDF’e: Word dokümanlar›n› PDF dokümanlar›na dönüfltürün ‹puçlar›: Windows.5 YAZILIM 98 102 104 110 112 120 134 176 Yaz›l›m Haberleri Ay›n Shareware’leri: Güncel shareware yaz›l›mlar ve araçlar Yaz›l›m ‹nceleme: Ticari yaz›l›mlar›n k›sa tan›t›mlar› eCHIP CD: May›s 2002 CD’sinin içeri¤i ve önemli programlar Yeni Windows Kurulumu: 10 ad›mda eski sistemini yedekleyip. yöntemler Access Kursu: Veri taban› arayüzü XML Kursu: Bölüm 4: XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD 204 VE D‹⁄ERLER‹ 3 8 208 212 233 234 Seyir Defteri OkurYorum Vizyon: Gelecek Senaryolar› Abone Formlar› Künye Gelecek Say› CHIP | MAYIS 2002 . sorunsuzca yeni bir iflletim sistemi kurmak isteyenler için kurulum rehberi Test Dosya Kurtarma Araçlar›: Sistem kurtarma. ücretsiz cep hizmetleri. okur sorular›.

başarınızın devamını dilerim.. Nisan sayınızdaki “Sisteminize Doping” yazısından sonra sistemimde belirgin bir hızlanma kaydettim. dergide yayınlanan bilgi hatalarını (donanım. ancak daha yeni olan dergileri normal fiyatının biraz altında satmayı daha doğru buluyoruz. Ayr›ca ayn› safyada TOP 10 testimizde do¤ru olmas›na ra¤men.. ancak tabii ki benim de bir ricam olacak: Derginin sayfa sayısı geçen yıllara göre bir hayli düştü (gene dopdolu olmasına rağmen). derginizi iki yıldır takip ediyorum. (212) 230 89 80. Bu tür faydalı pratik yazıları daima görmek istiyoruz. şimdilerde 190’ı geçmiyor. Excel gibi programların her ay dergide 1-2 sayfa eğitimini verirseniz sevinirim.com. 1997 yılından beri çok samimi bir okuyucunuzum. (216) 522 99 00. Flash. CHIP’in yıllardır kalitesinden ödün vermediği açıkça ortada ve bence de bu nedenle ona bağlanan okurlar gün geçtikçe artıyor. o kadar ki. en uzağı görendir” gibi yüksekten uçarken uzağı görmenin yan etkileri mi var? Türkiye’nin içinde olduğu bu kriz ortamında biraz daha sağ duyulu olmak gerekmez mi? Türkiye’nin en iyi dergisine saygılarımla. Önerimi dikkate almanız dileğiyle. gibi.8 okuryorum Daha H›zl› Bir Sistemim Oldu. Pratik sayfalarımızdaki Tipps&Tricks bölümümüzde de işinize yarayacak ipuçları bulabilirsiniz. Mükemmel bir çizginiz ve seviyesi yüksek bir yayıncılık anlayışınız var. derginizi büyük bir ilgi ile okuyorum. Word. Firmalar›n telefonlar› s›ras›yla. Haber sayfalarının sayısını arttırmanızı öneririm. Benim naçizane katılım sebebim. masaüstü yayıncılık ile ilgili yazı çıkmaması ve çok Fiyat elefltirisi Derginizi 2 yıldan beri takip ediyorum. Murat Ahmetbeyo¤lu Ch›p: Bu yazılara maalesef internet üzerinden ulaşma şansınız yok. Ben herhangi bir cihaz almadan önce mutlaka Top 10 listelerini ve arşivimi inceliyor ve her an bilgisayarım hakkından CHIP’e danışarak hareket ediyorum. yazılım) küçük bir kitapçık olarak yayınlasanız ya da sitede yeni bir link oluştursanız memnun olurum. örneğin eskiden en az 240 olan bu sayı. “PC’nizi H›zland›r›n” CHIP 4/2002 yorum@chip.. DÜZELTME 2002 Nisan say›l› dergimizin 46. derginizi yaklaşık 6 ay önce okumaya başladım.. onlara her konuda destek çıkmayı da unutmuyor. CHIP PUAN ve Fiyat/Performans de¤erleri de yanl›fl girilmifltir. Bir ricam olacak: Photoshop. Do¤rusu için TOP 10 testimize bakabilirsiniz. Ufotek’tir. en yakın takipçisi yarınız kadar satıyor. İçeriğiniz beni oldukça tatmin ediyor ama benim gibi bilgisayar hastalarının ufak bir sıkıntısı var. Bir de bu konuyu (bolca karşılaşılan hatalar) bulabileceğim eski sayılarınıza internet ortamında nasıl ulaşırım? Yardımcı olursanız sevinirim. Yer almas› gereken firmalar Armada. Bu hatalardan dolay› okurlar›m›z ve ilgili firmalardan özür dileriz.. (216) 499 62 99 ve (212) 336 61 00. şu anda hemen hemen normal satış fiyatı kadar. Bundan sonra derginizde bir tane bile olsa bilgisayar veya onunla ilgili posterler vermenizi istiyorum. Tartışmasız Türkiye’nin en iyi dergisi. Ben sizden bir ricada bulunacağım.. Düzeltir. Burak Uçan Ch›p: Çok eski dergilerimizi daha ucuz bir fiyattan satıyoruz. CHIP | MAYIS 2002 . Başarılar dilerim. 3 yıldır bana kazandırdıklarınız için çok teşekkürler. CHIP insanlara bir bilgisayar kültürü sağladığı gibi. donanımlar hakkında daha detaylı bilgi vs. Altı aydır okuduklarımdan bayağı bir bilgi edindiğimi fark ettim. Gerçekten birçok dergiden kapsamlı ve bol içerikli. Bu yüzden sizleri kutlarım. sayfas›nda yer alan Donan›m Testi bölümünde Samsung SP8004H sabitdiski tan›t›m›nda vermifl oldu¤umuz firma bilgileri hatal›d›r. eCHIP CD’lerindeki bir yıl öncesinin sayılarını PDF formatında okuyabilirsiniz. Bence bu boşluğu doldurmak için yeni köşeler açabilirsiniz. Kont. Başarılarınızın devamını diliyorum ve benim gibi bir çok fanatiğinizin olduğunu tahmin ediyorum! Tuna Pehlivano¤lu Merhaba CHIP. Abdülkadir Bayrak Hatalar kitap盤› Sayın CHIP çalışanları. Buraya kadar her şey iyi güzel de her sayınız mesela Kasım 2001 kadar kaliteli olabiliyor mu? Eski dergilerinizi önceden yarı fiyatına yakın bir değerde satarken. Ayrıca haber sayfalarınız da bilişim dünyasındaki gelişmelere hızlıca bir göz atmamıza çok yardımcı oluyor.. Excel e¤itimleri Merhaba. ama fiyatının yüksek olması sürekli takibimizi zorlaştırıyor. Verdiğiniz yararlı bilgilerden ötürü teşekkür etmek isterim.. Yücel Naz›m Kurtel Poster istiyorum Sevgili Chip yetkilileri. Ch›p: Sayfalarımızda her ay mümkün olduğunca Office programlarıyla ilgili eğitici yazılara yer vermeye çalışıyoruz. Eda Narl› Masaüstü yay›nc›l›k Merhaba. World. Koyuncu. Gerçekten çok başarılısınız.tr Sayfa say›n›z düfltü Derginizi 1999’dan beri takip eden gerçek bir fanatik CHIP’çiyim. böyle olması gerekiyor muydu? Acaba bu rakipsiz kalmanın verdiği bir rehavet mi? Kaldı ki sizin sloganınız “en yüksekten uçan. özür dileriz.

Sizlere başarılar diliyorum. ‹ngilizce Internet Explorer Merhabalar.10 okuryorum bilinen programların dışında kalan programların tanıtılmaması üzerine. Ben. hangisi kullanışlı. fiyatları çeşitli olabilir. Linux işletim sistemini de kapsamasını rica etmiştim. PC sorunlarına artık daha uzmanca yaklaşmaya başladım. MCSE.gelecek. Saygılar. ama kullandığım İngilizce Windows ve ben Türkçe Explorer kullanmak istemiyorum. Hasan Çelik Ayg›t Sürücüleri inanıyorum. A’dan Z’ye Network say›s› Merhaba CHIP çalışanları. Ve bunların demo veya shareware sürümlerini vermenizi rica ediyorum. In design. Linux ve Gelecek Linux işletim sisteminin tanınmasına önemli ölçüde yardımcı olursunuz.. yaşam biçimini şekillendiren bir eylemdir. Norton vs. konu anlatılırken ağırlıklı olarak Windows işletim sistemi tercih edilmiş. Benim istediğim CHIP CD’lerinde bu seminerlerin derslerinin verilmesi. Gerçekten bu konuda (diğer konularda olduğu gibi) 1 numarasınız ve profesyonelsiniz.. Şu ana kadar MCP. ister böyle bir özel sayı olsun ister dergi eki olsun. Sizden ricam. MCD- Ch›p: Okurlarımızın büyük bir çoğunluğu Saygıdeğer CHIP Dergisi yetkilisi/yetkilileri.. derginizi iki yıldan beri takip etmekteyim. Yazılım İnceleme sayfalarımızda mümkün olduğunca değişik programları incelemeye çalışıyoruz. Bu konuda büyük bir eksikliği doldurduğunuza inanıyorum. aralarındaki farklar nedir? Bilgisayarın kullanım alanlarına baktığımız zaman masaüstü yayıncılık ülkemizde hiç de öyle yabana atılacak bir seviyede değil. Eminim ki bu genel bir problemdir. satırlarıma bir teşekkür ile başlamak istiyorum. Ayhan Ergün Winamp Skin’leri İyi günler..com. Yardımcı olursanız çok seviniriz.’den Sayın Görkem CHIP | MAYIS 2002 . Eğer mümkünse. Sizden mümkünse bunu rica ediyorum. Çünkü deneyim. Eğer böyle bir sayı çıkartmayı düşünürseniz. İleride MCT sertifikasını almak istiyorum. Zira herkesin alım gücü ve ihtiyacı farklı. Gelecek A. Derginizi çok başarılı buluyorum. İşlerimin yoğunluğu nedeniyle ancak akşamları boş olduğum için CD’lerden çalışmanın ya da derginizden takip etmenin. gelişiyor ve yeniden şekilleniyor. programlar ve genel olarak grafik ve masaüstü yayıncılığın püfleri konusuyla ilgilenmiyorsunuz? Bu programlar oldukça pahalı. Sadece BT olarak baktığımızda. Gelecek A. Bu konuda okuyucu sorularına rastlamıyorum ve bu bana oldukça ilginç geliyor. içine birkaç reklam koyup dergi ücretini biraz düşürürseniz biz okurları çok memnun edersiniz.. Adnan Kay›kç› Ch›p: Öneriniz için teşekkür ederiz.) anlatamaz mısınız? Çok büyük bir ihtiyaç olduğu kanaatindeyim. aygıt sürücülerin hangi programlama dilleri ile yazıldığına dair pek fazla bilgi de verilmemiş.tr) ile temasa geçip Gelecek Linux işletim sisteminin en son sürümüne ait kurulum paketini verirseniz.Ş. 2001 yılının Aralık ayında tarafınıza gönderdiğim ve Aralık sayısında yayınladığınız. bu zamana kadar elde edilmiş tüm kişisel deneyimlerin bir bütünü olarak görmemiz mümkündür. Dr. son zamanlarda. Page Maker vs. çalışma yöntemlerimiz artan deneyimle birlikte sürekli değişiyor. Biraz dilekçe gibi oldu. A’dan Z’ye donanım sorunları ve çözümleri ile ilgili bir ek çıkartmanızdır. CD içinde verdiğiniz shareware seçiminiz bir harika. derginizde ya da CHIP CD’sinde winamp skini yapmayı anlatabilir misiniz? Bunu birçok arkadaşım da istiyor. Macromedia. Bu nedenle derginizi çok yakından takip ediyorum. Masaüstü yayıncılık ülkemizde bilgisayar kullanıcıları arasında oldukça ileri bir düzeyde. bir nebzede olsa daha kolay olacağına inanıyorum. Yaşam biçimimiz. Derginiz sayesinde bilgisayar konusunda kendimi aştığıma BA ve Macro Media sertifikalarını alabildim. Geçen ay çıkarttığınız A’dan Z‘ye network özel sayısını aldım ve çok beğendim. Dünyanın sahip olduğu devasa bilgi birikimini. Osman Sani Gelifl Türkçe işletim sistemleri kullandığı için biz de Türkçe Internet Explorer vermeyi uygun buluyoruz. Hangisi daha iyi. Siz niçin mesela QuarkXpress. derginizi yaklaşık 1 yıldır çok beğenerek takip ediyorum ve bundan sonra da imkanım oldukça takip etmeye çalışacağım. Bu öneriyi. sertifika eğitimleri ve sınavları oldukça pahalı olmaya başladı. CHIP dergisinin CD’sinde İngilizce versiyon Internet Explorer verilmesini istiyorum. Harun Ça¤layan Seminerler ve sertifikalar Sayın CHIP Dergisi. Yalnız bu verdiğiniz programların bir çoğunu çalıştırıp kullanmak oldukça zor. programlarının dışında kalan programları geniş bir biçimde (yalnız freeware programları değil. A’dan Z’ye Network: Özel say›m›z sizlerden büyük ilgi gördü. önümüzdeki sayılarda bu programlarla ilgili bir karşılaştırmalı testimiz olabilir.Ş. Ayrıca.. Sizden isteğim. Doç. Bu programları tanıtırsanız memnun olurum. konusu aygıt sürücüleri olan e-posta iletimden sonra bu ay (2002 Mart) ilgili konuya değindiğiniz için çok teşekkürler. Şunu da unutmadan söyleyeyim. Ayrıca şu çok tanınan Photoshop. (www. arkamızda bıraktığımız çeyrek asırlık deneyimin tüm dünyayı etkileyen sonuçlarını açık olarak görüyoruz. Yalnız.

U¤ur Gürel Film Fragmanlar› Bu kadar güzel ve kaliteli dergi çıkardığı için öncelikle CHIP dergisine teşekkür ederim.. Halen süren mahkeme değil davadır. Levent Alt›n kanısındayım. Aziz Muslukçu Programlama. Bu ayın kapak konusu her zamanki gibi mükemmel. Değerlendirmenizi ve gereğini yapmanızı rica ederim. Derginin pek çok kişi tarafından okunması nedeniyle bence önemli olan bu yanlışların düzeltilmesi gerektiği CHIP | MAYIS 2002 .. Derginizde vizyondaki filmlerin fragmanlarını daha geniş içerikle verseniz daha güzel olur diye düşünüyorum. “kendisi aleyhine açılan davaların görüldüğü mahkemeler de dahil olmak üzere…” olmalıdır. “…davayı kaybetmeleri halinde…” olması gerekir. Bir diğer yanlış. ben derginizi Şubat 1996’dan beri severek okuyan.tr adresine gönderebilirsiniz.. çünkü derginizi çoğu okuyucu cep telefonları için almıyor. Saygılarımla. “. Arda Baflaran Elektronik kursu CHIP dergisini uzun süredir izlemekteyim. Dergideki yazıların yanı sıra CD’deki edergiler de oldukça ilgi çekici. Şubat derginizdeki DVD yazıcı testi. Sezer Mansur Upgrade rehberi Merhaba. Derginizi 5 senedir alıyorum.. eğer ufak Hukuki hata. ceza davalarında kamu adına savcı açar. Şu anda çok gereksiz. dava kaybedilir.. Ayni zamanda CD’leri de oldukça beğeniyorum. Buket SARAN Ch›p: Düzeltmeleriniz için teşekkür ederiz. 3Ayr›ca yorum@chip.12 okuryorum Çetin’e de gönderdim. Av. Yazıda. Tüm ekibe teşekkür ederim.. Ayrıca tavsiye ettiğiniz web sitelerini çoğaltmanızı ve içerikleri hakkında bilgi vermenizi diliyoruz... Yalnız dergimizde daha çok donanıma ve incelemesine girerseniz memnun olurum. ben 14 yaşında bir okurunuzum. Sizlere CHIP hayatınızda başarılar dilerim. Merhaba sevgili CHIP. Yeni Linux sürümü Derginizin sürekli takipçisiyim.... aşırı gereksiz bir sayfa işgali. daha iyi bir dergi ve CD’siyle görüşmek üzere hoşçakalın. bence programlamaya biraz daha önem verirseniz daha iyi olacak. Oysa bunun da doğrusu. davanın görüldüğü merciidir. Bu durumda doğru ifadenin. bilgisayar kültürü için alıyor. Öncelikle böyle bir dergi hazırladığınız için size minnettarım. Yayın hayatınızda başarılar dilerim. Mehmet Ali CANAL YORUM VE YARDIM 3Dergideki yaz›larla ve genel olarak dergiyle ilgili görüfllerinizi yorum@chip. Son olarak hatırlatmak istediğim bir şey var. Sizden bir ricam olacak. iletişimle ilgili. İyi çalışmalar. Gerek içeriği. Zira mahkeme.Microsoft… mahkemeyi kaybetmeleri halinde…” denilmektedir. sizi yaklaşık üç yıldan beri takip ediyorum ve okuyucularınıza çok kaliteli bilgiler verdiğinize inanıyorum.. Birkaç ay önce Computer Easy’de yayımlamaya başladığınız elektronik ve bilgisayar konuları ile ilgili yazılar oldukça ilgimi çekti.. Donan›m incelemeleri 2 senedir her ay severek okuduğum dergilerden biri olan CHIP için yaptığınız çalışmalara teşekkür ederim. Hukuk davalarında davayı kişiler. Yalnız eskisi gibi programlamaya pek önem vermiyorsunuz. Size soruyorum... Madem sayfanız kısıtlı niye daha ipe sapa gelir konulara yönelmiyorsunuz? Daha ekonomik ve piyasada rahat bulunabilen konulara yönelirseniz daha iyi olur.. Türkiye’de DVD yazıcı alabilecek kaç kişi var sizce? Daha CD yazıcısı bile olmayan birçok insan var. Gerek mesleki yaşamımda gerekse bilgisayarcılık hayatımda sizin yorumlarınızdan ve derginizden çok şeyler öğrendim. Bir de. Mahkemenin dava açması gibi bir durum söz konusu olamaz.... Bu köşeyi hazırlayan ve yayınlayan herkese teşekkür ediyorum. Gelecek ay. emin olun birçok sorularıma yanıt buldum.tr adresine gönderece¤iniz e-mail’lerde isminizi yazmay› unutmay›n. Derginizin bu ay ki sayısında Yazı İşleri Müdürünüz Sayın Mahmut Karslıoğlu’nun yazısındaki hukukla ilgili hatalar dikkatimi çekti. Bu nedenle bu hataların düzeltilmesi gerektiğini. bilgisayar konusuna daha fazla önem verirseniz sevinirim. “Kendisine dava açan mahkemeler de olmak üzere. Gerçekten teknik olarak çok şey katıyor bilgilerimize ve hiç bilmeyenlerin de anlayabileceği bir dille yazılıyor. bilgisayar konusunda uzman olan bir okuyucunuzum. 3Lütfen bilgisayarla ilgili sorular›n›z› yardim@chip. Diğer tüm konu ve köşelerden ayrı bir içeriğe sahip olması ve diğer bilgisayar dergilerinde bu tür konuların olmaması da cabası. Yani derginizi çok iyi tanıyorum. ben dahil. Bilgisayarı oluşturan temel konuların sürmesini diliyorum. gerekse CD-ROM’u çok güzel.” şeklinde başlayan cümlede mahkemenin dava açtığı gibi bir anlam yaratılmaktadır.. Haluk Polat çaplı oyunlara yer verirseniz ben ve benim gibi CHIP okurları için hiç de fena olmaz sanırım. Bu pahalılıkta içerik olarak dolgun bir dergi hazırlıyorsunuz. İyi çalışmalar Ahmet Bar›fl Gereksiz yaz›lar Merhabalar. Beğenerek okuyorum dergiyi. dolayısıyla mahkeme kaybedilmez. aşırı gereksizdi.com.tr adresine iletin. Önümüzdeki sayılarda eski bir bilgisayarı olanlar için “upgrade” konulu bir yazı yazarsanız sevinirim. Artık CD’lerde oyun için pek yer ayırmaz oldunuz.. iki CD verdiğiniz ayların birinde Linux’un yeni sürümünü de verirseniz sevinirim. ayrıca uzmanlık gerektiren bir dal olduğu için hukukla ilgili bir yazı yazılacak ise bunun derginin avukatına danışılarak yazılması gerektiğini düşünüyorum.com. yani cep telefonlarıyla ilgili bölümlerinize daha az.com.. Saygılar sunuyorum.

hedeflerinin özel kullan›c›lar de¤il. kiflisel CD kopyalama kavgas›na müdahale ederek. Ancak yeni kanunla beraber büyük de¤ifliklikler olacak: 3 Söz konusu donan›m ve yaz›l›ma sahip arkadafl›n›z›n üçüncü flah›slar için kopya oluflturmas› yasaklanacak! Sert numara: Kopyalama yasak En kötü durumda. Örne¤in Clone CD gibi kopyalama araçlar› kanun d›fl› olacak ve baz› firmalar iflas edecek. MatriksII’de oynar m›? IBM’den Microdrive Mini sabitdisk ceplerde Sony Clie Pef-N770C Sony’den yeni avuçiçi Arabada Dolby Kalite Hareketli sinema keyfi Yeni Intel ‹fllemciler Mobil ifllemcilere 6 saat ömür Mikroifllemci Pazar›nda ‹ttifak Intel’e savafl açt›lar Yeni Teknoloji DVD yerine Blu-Ray AB Telif Haklar› Direktifleri Kopya Yüzünden Hapse Girilebir mi? Yasa koyucular. daki bilgisayar›nda dinlemek için kopyalayanlar hapse at›lma tehlikesi yaflayacaklar. Bu noktada Phono endüstri birli¤i (IFPI) karfl› ata¤a geçmifl durumda. Türkiye’ye yans›mas› da uzun sürmez. Gfk taraf›ndan yap›lan pazar analizine göre. Bir baflka tedbir ise de¤iflim borsalar›n›n baflka bir formu olan internetteki paylafl›m araçlar›ndan olufluyor. kopya korumal› yaz›l›m ve müzik CD’lerinin özel güvenlik kopyalar›n›n ç›kart›lmas› yasaklanacak! 3 Kopya korumas›n› k›rabilen Clone CD gibi kopyalama yaz›l›mlar› yasaklanacak! 3 CD kopyalamak ve hediye etmek a¤›r bir flekilde cezaland›r›labilecek. 2002 y›l›nda yaklafl›k olarak 247 milyon CD yaz›lm›fl ve bunlar›n yaklafl›k olarak yar›s› müzik CD’siymifl. fiu ana kadar gri bölge olarak adland›r›lan ifllemler bir anda kara pazara dönüflecekler. Sevdi¤i CD’leri arabas›nda veya bürosun- 3 Pahal› orijinal CD’leri korumak için. karfl›lafl›labilecek sonuçlar› aç›kl›yor. çal›flmalar›n› dijital olarak kopyalamaya karfl› koruyacak ve söz konusu koruma kesinlikle atlat›lamayacakt›r. Üretici birli¤i Business Software Alliance (BSA). üreticiler ve sunucular oldu¤u yönünde bir aç›klama yapt›. IFPI sözcüsü Hartmut Spiesecke. Bu rakamlar müzik endüstrisinin yeni kanunlar ç›kart›lmas› yolunda Brüksel’de lobi faaliyetlerine bafllamas› için yeterli nedeni teflkil ediyor. Buradaki problem ise. kopyac›lar› orada görmekten memnun kalacak ve adaleti göreve ça¤›racak. internetteki download sunucular›n› arad›klar›n› ve bulduklar›n›. BSA. s Madonna’n›n yeni CD’sini araban›zdaki CD çal›c›da dinlemek için kopyalad›n›z m›? Peki ya Brosis’in? Veya Heather Nova? DVD’leriniz veya Office paketleriniz için haz›rlad›¤›n›z yedek kopyalar›n›z var m›? E¤er bu sorulara cevab›n›z “Hay›r”sa art›k zaman› geldi demektir. Çünkü Avrupa Birli¤i yaz aylar› içerisinde iflinize çomak sokabilir. Bir an önce d›flar› ç›k›n ve yeteri kadar bofl CD temin etmeye çal›fl›n. Daha sonra CHIP arflivinizdeki film ve müzik kopyalama tekniklerini uygulayarak özel kullan›m amac›yla tafl›nabilir ortamlardaki tüm bilgilerinizi yedekleyin. kullan›c›lar›n haklar›n› dramatik flekilde s›n›rland›rd›lar.14 ‹Ç‹NDEK‹LER 16 16 16 18 18 19 19 Nokia’dan yeni modeller 8910. Avrupa Merkez Bölge Yöneticisi Georg Herrnleben düflüncelerini “Yaz›l›m korsanlar›na karfl› yap›lan harcamalar. CHIP. habersiz ev bask›nlar› yapabilmeyi isterdi. savc›lar yaz›l›m korsanl›¤›n› önemsiz bir suç olarak gördükleri için çok daha fazla” sözleriyle dile getiriyor. Bu uyar›lar›n nedeni ise “Telif haklar› ve benzeri koruma kanunlar›n›n belirli noktalarda harmanlanarak biliflim alan›nda uygulanmas›” direktifi ve söz konusu direktif bu sene içerisinde Almanya kanunlar›nda uygulanmaya bafllanacak. Peki borsa olmadan nas›l pay- güncel CHIP | MAYIS 2002 NE YASAKLANACAK? Almanya’daki kullan›c›lar flu ana kadar özel amaçlarla maksimum yedi tane kopya ç›kartabiliyorlard›. Avrupa Birli¤i’nin kendisinin telif haklar›n› nas›l koruyaca¤›n› kesin olarak bilememesi ve müzik veya yaz›l›m korsanlar›na karfl› gösterilecek tepkiyi (sert veya yumuflak) ulusal yasa koyuculara b›rakmas›. Yaz›l›m korsanl›¤› ciddi bir suç oldu¤u için BSA. tüm imkanlar ortaya serilerek müzik ve yaz›l›m endüstrisi. Bu durumda çocuk hapishaneleri oldukça kalabal›klaflabilirdi. .

Ayr›ca. yeni bir sistem kurarken veya hatalara karfl› sabit disklerini düzenli yedekleyerek CD’lere kaydeden kullan›c›lar da büyük zararlar edebilecekler. AB. bu durumda. “Kiflisel ço¤altma sorun de¤il” aç›klamas›n› yapt›. kopya korumal› Müzik CD’lerini tüm çal›c›larda çal›flt›rabiliyor. fiayet bu oyunu dinleyiciler kaybedecek olursa. GEMA taraf›ndan senelerdir dile getirilen bir yöntem olarak kat›l›mc› ülkelere yaz›c› ve diskler üzerindeki vergi ile zarar›n toptan tahsil edilmesi imkan›n› sunacak. Peki ne zaman uygulanmaya bafllanacak? Top. müzik endüstrisi ile dinleyiciler aras›nda gidip geliyor.GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 15 Sadece Korumal›: Alternative Moments CD’sini arabadaki CD çal›c›n›zda dinleyemezsiniz. kalite kayb› da bir sorun teflkil etmeyecektir. di¤erleri çalm›yor Tüm CD’leri k›r›yorum CD’ler hiçbir çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›flm›yor CD’ler tüm çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›fl›yor s s s %29 %30 CHIP | MAYIS 2002 . karfl›laflma yer alt›nda kald›¤› yerden devam edecek. Ancak bu durumda endüstri. Yumuflak çözüm: Yazmak pahal›laflacak fiayet ikinci kanun varyasyonu uygulanacak olursa kullan›c›lar hapis tehlikesinden kurtulacaklar. Yollar. fiu anda komple CD imajlar›n›n download edilebildi¤ini düflünürsek. Bu durumda ülkemizdeki ünlü hal› ma¤azalar› da kopya ma¤azalar›na dönüflebilir. Tabii ki bu tür bir sonuca karfl› da tedbir al›nacakt›r. laflabiliriz? Bu durumda çok büyük bir kesim kanun d›fl› yollara baflvuracak. s %5 %36 Baz›lar›n› dinliyorum. Bu yöntem ile yaz›c› ve disk fiyatlar› flu ana kadar oldu¤undan çok daha fazla artacak ve kullan›c›lar böylece özel kopyalar›n›n lisans hakk›n› ödemifl olacaklar. VHS kasetlerinden farkl› olarak kopya korumalar›ndan centilmence vazgeçmek zorunda kalacak. IFPI ve BSA’n›n kiflisel kopyalamaya hak tan›mak istememesine karfl›l›k GEMA sözcüsü Elfriede Oberhofer. internetten bir flekilde temin edebilir. ? AYIN ARAfiTIRMASI Müzik CD’lerindeki kopya korumas› ile nas›l bafla ç›kabiliyorsunuz? CHIP Online okuyucular›n›n sadece yüzde befli. kopya turistleri için aç›k E¤er Avrupa Birli¤i ülkeleri tek bir kanun üzerinde uzlaflamazlarsa ne tür bir durumla karfl›lafl›labilir? Böylece yurt d›fl›na ç›kan turistlerden art›k yerel bir hat›ran›n yan›nda Madonna CD’sinin kopyas› da istenebilir. son derece masum olarak. Dijital ortam s›n›r tan›maz ve güncel müzik elde etmek isteyen.

Cihazla birlikte standart olarak özel kulakl›¤› ve uzaktan kumandas› geliyor. Bir klavye ve internet al›c›s› ile gelen televizyonun özellikleri flöyle: E-mail okuma. Cihaz.hepbizz. 7610. bu modelin Matrix 2 filminde boy gösterip göstermeyece¤i. 3 Telekom Konferans› Caspian Telekoms Conferance. Bilgi için: www. elektronik bankac›l›k sitelerine eriflim. flarj istasyonu üzerindeyken uygun ses ç›k›fl›na ba¤land›¤›n da minik bir müzik setine de dönüflebiliyor...com Yeni Modeller: Nokia’n›n yeni modelleri görüntüleriyle de cezbediyor. dijital foto¤raf makinesi ve kameralar için tasarlanan üç buçuk santimlik boyutu ve 16 gram a¤›rl›¤›yla bir devrim niteli¤i tafl›yan mini sabit disk Microdrive.profilo. anket ve oylamalara kat›lma. filmin kahramanlar› Nokia’n›n efsanevi 8110 modelini kullanarak gündeme oturmufllard›. 10’un önündeki çift haneli say› büyüdükçe fiyat›n ve hitap etti¤i yafl›n büyüdü¤ü ürünler olarak dikkat çekerken. Bir ifl platformu olarak tan›mlanan Hepbizz ile HP. e-mailler’e ses ve görüntü ekleyebilme. fiber optik kablo. hem fl›k ve ince tasar›m› hem de MP3 çalara dönüflebilmesi özelli¤i ile kullan›c›lar›n be¤enisini kazan›yor.com CHIP | MAYIS 2002 .com Sony Clie PEF-N770C Sony’den Yeni Avuçiçi Bilgisayar Sony’nin yeni avuç içi bilgisayar› Clie PEG-N770C hem üstün avuç içi bilgisayar özellikleri. 8910 modeli de ayr› bir ilgi gördü. haberleflme sistemleri.16 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. en üst yöneticisinin de¤iflti¤i ve Ça¤la fiikel ile Beyaz’›n s›k s›k mesajlaflt›¤› yolundaki “televole” haberlerine konu olan gecesinde ünlü mankenler ve konuklarla yeni ç›kan ürünlerini tan›tt›. Avrupa Birli¤i ile siyasi entegrasyondan önce bilim ve teknoloji birli¤ine girme karar› ald›. konferanslar yap›lacak. Avrupa Birli¤i Umutlar› IBM’den Microdrive Bilimsel Ortakl›k Süreci Bafll›yor Avrupa Birli¤i’ne girmekte zorlanan ve görüflme tarihleri devaml› ertelenen Türkiye. yeni tasar›lar›n..com 3 Müflteri Daima Hakl›d›r HP Türkiye. sanal market düzenlemelerine uygun olarak elektronik al›flverifl. Hazar ülkelerinin iletiflim bakanlar›n›n da kat›laca¤› toplant›lar› ITECA düzenliyor. GPS sistemine yeni bir harita yüklemek de mümkün olacak. MP3 çalarlar. avuçiçi bilgisayarlar. 8910 ve 9210i modelleri. Bilgi için: www. Bilgi için: www.. tafl›nabilir cihazlar için üretti¤i mini sabit diski Microdrive’› flimdi de otomobillerde kullan›lacak biçimde flekillendirildi¤ini aç›klad›.ozel. GSM kapasitesinin yay›lmas› konular› baflta olmak üzere tüm telekominükasyon endüstrisini ilgilendirecek bafll›klarda görüfller sunulacak.ibm.tubitak. yeni fikirlerin ve yeni ekonominin hayat bulmas›n› planl›yor.. Özel Bilgi ‹fllem’in Türkiye’ye getirdi¤i renkli ekranl› cihaz 11 saat aral›ks›z müzik dinleme imkan› tan›yor. Bilgi için: www. otomobiller için yüksek kalite ve kapasiteli müzik dinleme olana¤› sa¤l›yor.tr Mini Sabitdisk Ceplerde IBM. Blaupunkt. Böylece Avrupa ile teknolojik entegrasyon sa¤lanmas› ümit ediliyor ve haz›rl›klar›n Haziran ay›na kadar tamamlanmas› hedefleniyor. 3410. mobil üretimi ve internet teknolojileri. Nokia’n›n üretimini çoktan durdurdu¤u 8110 modelinin yeni versiyonu kabul edilebilecek 8910 modeli ise yak›nda kullan›c›lar› ile buluflmaya haz›rlan›rken merak edilen soru.gov. KISA.com lemeyi mümkün hale getiren Microdrive elektronik firmalar›n›n otomobiller için üretti¤i cihazlara yerlefltirilecek ve tak ve kullan mant›¤› ile çal›flacak cihazlar portatif microdrive’lar› tan›yacak.. 3510.nokia. Daha çok dizüstü bilgisayarlar. Bilgi için: www. 6310. Böylece sadece müzik dinlemek de¤il. Konferansta uydu iletiflimi ve teknolojileri. interkatif yar›flma. Ünlü Matrix filminde. karizmatik Genel Müdürü fiahin Tulga’n›n tan›t›m›nda rol ald›¤› yeni portal› Hepbizz’i tan›tt›. network’ün dijitallefltirilmesi. Bilig için: ww. Tüm kat›l›mc›lar›n belirli bir bütçe deste¤inde bulunmas› gereken teknolojik iflbirli¤i projesine Türkiye’nin kat›l›m pay› olarak ödemesi öngörülen miktar ise 375 milyon euro. Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun son toplant›s›nda Avrupa Birli¤i Araflt›rma ve Teknoloji Gelifltirme Alt›nc› Çerçeve Program›’na kat›lma karar› ç›kt›. Cassio ve Navman gibi dev isimlerle ortakl›k içine giren IBM’in çal›flmalar› ile. yeni ifl çözümlerinin. internette sörf. Microdrive üç buçuk santimlik boyutlar› ile otomobil sahiplerinin müzik CD’lerini ve yol haritalar›n› art›k yanlar›nda tafl›maktan kurtarmaya haz›rlan›yor. portal›n herkese aç›k olan bir düflünce platformu gibi çal›flmas›n›. Yaklafl›k 18 saat kesintisiz müzik din- 3 Profilo ‹nternet TV’si Profilo hem televizyon olarak kullan›lan hem de inernet ba¤lant›s› sa¤layan ve bilgisayara gerek b›rakmayan yeni ürünü Web Box’u tan›tt›. müflterilerinden gerifikir almay› umut ederken. Clarion. Bilgi için: (212) 246 17 08 Nokia Yeni Modellerini Tan›tt› 8910 ve MatrixII s Nokia Türkiye. e-mail gönderme. 22-24 May›s tarihleri aras›nda ‹stanbul Hilton’da düzenleniyor.

intel. Bugüne dek internet üzerinden bedava indirilebilen ve kullan›labilen yaz›l›m. Bilgi için: www. Pocket-PC Phone Edition Yeni ‹ntel ‹fllemciler 3 StarOffice Art›k Paral› Sun Microsystems. Türkiye’de internetin 10. “Mobility” anahtar kelimesini kullanan Hewlett Packard.microsoft.. Vural’›n aç›klamas› flöyleydi: “Dijital haklarla ve siber suçlarla ilgili yeni bir düzenleme yap›lmas› gerekiyor. Bu e¤lence sisteminde 13 kuvvetli hoparlör ve 20 cm büyüklü¤ünde. MS iflletim sistemine sahip ak›ll› telefonlardan sonra flimdi de telefon fonksiyonu PDA’lara entegre edildi. fioför yan›ndaki ve arka taraftaki yolcular›n seyahat esnas›nda 5.org Subwoofer CD De¤ifltirici Volvo’nun yeni modeli XC90 Sport Utility Vehicle (SUV) Dolbys Surround Technik Prologic II ses teknolojisinin entegre edildi¤i seri olarak üretilen ilk oto- Araba Sinemas›: Volvo’nun yeni modeli XC90 ses ç›k›fl› için Dolby teknolojisini kullan›yor.18 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA.woksdome. 48 içinde siteye girecek ilk hacker’›n ismini b›rakmas› olarak aç›kland›. KISA. url) ile her zaman yan›nda bulunmas›n› isteyebilece¤iniz önemli e-mail ve web adreslerini yan›n›zda tafl›man›za olanak veriyor.. Lisans sahibi Dolby laboratuvarlar›ndan yap›lan aç›klamaya göre çok kanall› sesi tüm arabalarda mümkün k›lacak ek paketler k›sa bir süre içerisinde piyasaya sunulacak. Prologic II’nin yeni Surround algoritmalar› sayesinde radyo. Sun’›n son Star Office paketi üç ay içinde bir milyon kez download edilmiflti. müflterilerinin ve ifl ortaklar›n›n yapt›¤› geri dönüfller çerçevesinde ünlü yaz›l›m› Star Office’i ücretlendirmeye karar verdi.com Mobil ‹fllemcilere 6 Saat Ömür Intel. yeni ürününün tan›t›m› için 100 bin dolar ödül koydu. Microsoft ile ortakl›¤›n› ilerleterek HP Jornada 900 modelini cep telefonu fonksiyonu ile donatt›. Bilgi için: www. yafl günü Tübitak merkezinde. 20 e-data girifl haf›zas› (@. düflük güç harcayarak pil ömrünü de büyük oranda uzat›yor. Bilgi için: www.sun.tr Arabada Dolby Kalite Hareketli Sinema Keyfi mobil.” CHIP | MAYIS 2002 .. Pocket PC 2002 ile hareketliyken bile hiçbir ileti ve ça¤r› gözden kaç›r›lmayacak.com. Microsoft’un Office paketi karfl›s›ndaki en ciddi rakip kabul ediliyordu.volvo. Site emlak arayan veya satmak isteyenlere hizmet verece¤i gibi. mecliste bekleyen RTÜK Yasas›’na internetin de kat›lmas› hakk›ndaki sorular üzerine internetle ilgili yeni bir yasadan yana oldu¤unu söyledi. Ancak bu paketin fiyat› henüz belli de¤il. Bilgi için: www..5 cm’ den ince ‘mini-notebook’ ve ‘sub-notebook’lar için çok düflük voltajl› befl adet yeni ifllemcisini tan›tt›. Ancak ödülü kazanman›n flart›.1 ses ç›k›fl›na sahip filmleri zevkle izleyebilmeleri için bir audio/video donan›m› bulunacak. dünyada 27 ayr› bölgenin saatini haf›zas›nda tutabilirken.com.tr Yurt Çap›nda ve D›fl Temsilciliklerde ‹nternet Bayram› Kutland› Türkiye’de ‹nternet haftas› nedeniyle yap›lan etkinliklerle birlikte. Tabii ki internette de gezinmek mümkün. Baz› dizüstü bilgisayar modelleri bu ifllemcilerle 6 saat süreyle flarj edilmeden çal›flabiliyor. UMTS ayg›tlar› multimedya özellikleri kazan›rken Phone Edition ile de komünikasyon ön plana ç›k›yor. Ayr›ca düflük ›s›da çal›flmalar› da fan kullan›m›n› ortadan kald›rarak enerji tasarrufunu ve sessiz çal›flma ortam›n› sa¤l›yor.com 3 Casio “e-data bank” Casio’nun yeni saati. Ersa ithalat getiriyor. Saati.century21.com TV Radyo Hoparlör ( H ) Dolby Kulakl›k Güçlendiricisi H Kulakl›k Dolby Kuvvetlendirici TV H 3 Ödüllü Hacker Yar›flmas› Bilgisayar güvenli¤i konusunda faaliyet gösteren bir Kore flirketi.ersa. Outlook entegrasyonu ile de hem e-posta hem de SMS iletileri tek bir çat› alt›nda toplanm›fl. Century 21 sisteminde yer alarak yat›r›m yapmak isteyenler için de bilgi içeriyor. Bilgi için: www. kaset veya CD’den elde edilen her türlü stereo sinyal çok kanall› hale dönüfltürülebiliyor. Lütfen Cevapla! Microsoft telefon pazar›n› keflfetti. Dolay›s›yla firma ürünün güvenli¤ini kan›tlamak için hacking yar›flmas› düzenlemifl oldu. 140 watt gücünde güçlü bas ç›k›fl›n› garanti eden bir subwoofer mevcut.com PDA. 3 Yeni Bir Emlak Sitesi Dünya çap›nda 7200 ofisinde 120 binden fazla çal›flan› bulunan emlak firmas› Century 21’in Türkiye pazar›na yönelik web sitesi yay›na girdi. Yeni M serisi ifllemciler bu. Bakan Vural. hafif ve ince dizüstülerin performans›n› art›rman›n yan›nda. Ulaflt›rma Bakan› ile birlikte kutland›. 2 kg’dan hafif ve 2. Bilgi için: www. Bilgi için: www.

Philips ve STMicroelectronics firmalar› birlikte 1. cep bilgisayar›) kullan›lacak ucuz ve yüksek teknoloji ürünü mikroifllemciler üreteceklerini ve ihtiyaç duyduklar› çok say›da ifllemciyi baflka üreticilerden yüksek fiyatla almak zorunda kalmayacaklar›n› belirttiler. LG.Mikroifllemci Pazar›nda Üçlü ‹ttifak Intel’e Savafl Açt›lar Motorola. 13 saatlik TV yay›n› veya 2 saatlik çok yüksek çözünürlüklü video görüntüsü de saklayabilecekler. Sadece üst düzey gelir grubu için üretilecek yeni teknolojiyle CD’ler 27GB veri depolayabilecek. Bilgi için: www. Yeni formattaki CD’ler 27 GB büyüklü¤ünde bilgisayar verisi depolayabilecekken. Hitachi. Blu-Ray ad› verilen teknoloji. Pioneer. Motorola’n›n projeye kat›lmas›n›n 300 milimetre silikon wafer teknolojisiyle tasarlanan yeni chiplerin üretim aflamas›na geçilmesini h›zland›raca¤›n› belirttiler. befl sene içinde flu anda 90 nanometre olan devre geniflliklerinin 32 nanometreye düflmesini planl›yor. Sony ve Thomson taraf›ndan desteklenecek olan Blu Ray’e so¤uk bakan ise DVD’nin ana mucidi olan Toshiba ve VHS sistemlerine büyük yat›r›m yapan JVC.com Yeni Teknoloji DVD Yerine Blu-Ray Dokuz büyük elektronik flirketi art›k halka yay›lan ve her köfle bafl›nda sat›lmaya bafllanan DVD’nin halefini belirlediler. DVD veya VCD gibi yayg›nlaflana kadar yüksek fiyat isteyecek olsa da kullan›c› aç›s›ndan olumlu bir geliflme kabul ediliyor ancak yeni yeni ucuzlamaya bafllayan DVD kay›t sistemlerine yat›r›m yapan kurulufllar› da zor durumda b›rakma olas›l›¤› tafl›yor. Philips ve STMicroelectronics aras›nda var olan iflbirli¤ine Motorola’n›n da kat›l›m› ile yank› bulan ittifak. Üç flirket.com CHIP | MAYIS 2002 . Motorola. Philips ve STMicroelectronics bir araya gelerek Intel’in hakimiyeti alt›ndaki mikroifllemci pazar›na ucuz ve yüksek teknoloji ürünü ifllemciler üretme karar› ald›lar. Sharp.4 milyar dolar›n üzerinde bir yat›r›m yapacaklar›n› aç›klayarak dört y›l içerisinde gelece¤in hafif elektronik araçlar›nda (cep telefonu. Matsushita (Panasonic). Samsung. Bilgi için: www. Yeni teknoloji ile üretilen ürünlerin 2003 bafl›ndan itibaren piyasada olmas› bekleniyor.motorola.panasonic.

20 Zaman Tasarrufu Sa¤layan ‹puçlar› Her Saniye CHIP | MAYIS 2002 .

kullanıma hazır olmadığı bir anda bilgisayarınızı açarsanız ya da kısayol adı mevcut olmayan bir link’e işaret ediyorsa. Start/Run altında drwtsn32 -i girmeniz yeterl . kilitlenme sı- rasında Word programı açıktı ve çok önemli bir içeriğe sahip bir doküman üzerinde çalışıyordunuz. Windows XP altında ise. Bu sadece çok uzun sürmekle kalmıyor. açılış çok uzun sürebilir. “Watson” hizmetini iptal etmek için Start menüsünden Run ile regedit girin. Bay Watson’un kendisi bir güvenlik açığı teşkil ediyor. Çoğunlukla ağdaki belli bir kaynağa erişmeniz gerekir. Bunun nedeni ise Windows’un login sırasında bu k 1 Dikkat: Bir hata raporunu gönderirken. Ağdaki bu sürücü kaynağına bir kısayol oluşturmanız. Çıkan soruya Yes cevabını verin. CHIP. onu tekrar göreve çağırabilirsiniz. RAM içeriklerini kaydeden dosyalar da sabitdisk üzerinde hiç de azımsanmayacak kadar gereksiz disk alanı işgal ediyorlar. Gizli fonksiyonlarla ve registry kay›tlar›yla Windows alt›nda de¤erli zaman›n›zdan tasarruf edebilirsiniz. Diyelim ki. i 2 Windows 98/Me/NT/2000/XP A¤ ba¤lant›s›n› h›zland›rmak %70 daha h›zl› Bilgisayarınızı ağdaki diğer bilgisayarlarla bağladıysanız. Kısaca Dr. Watson’u emekliye ay›r›n %60 daha h›zl› Windows NT piyasaya çıktığından bu yana onu birçokları tanıyor. CHIP | MAYIS 2002 . 2000 veya XP altında bir program kilitlendiğinde Watson ortaya çıkıyor ve o anki bellek içeriğini bir dosyaya yedekliyor. Watson’a güvenmemek için iyi sebepleriniz olabilir. Microsoft sizin tahmin etti¤inizden daha fazla bilgiye ulaflabilir. aynı zamanda kullanıcının sinirlerini de bozabiliyor. Zira bir kilitlenmeden sonra Windows. Mini Atölye: Aç›l›fl optimizasyonu Kolay ‹nce Ayar: Tweak-XP ile ince ayarlar Office Trick’leri: En iyi hileler ve ipuçlar› Mini Atölye: Biçim flablonlar› kullan›m› Windows & Office: En önemli k›sayol tufllar› Windows Trick’leri Microsoft’un iflletim sistemlerinde asl›nda daha çok konfigürasyon seçenekleri mevcut. Hata raporunda elbette bellek içeriği de mevcut. 1 Windows NT/2000/XP Dr. bekleme sürelerini oldukça kısaltacaktır. Böylece çift tıklamayla ilgili verilere hemen erişebilirsiniz. Watson’dan bahsediyoruz! Windows NT. İlerde herhangi bir nedenden dolayı Dr. Bu bilgileri Bill Gates’e sızdırmayı herhalde kimse istemez. Watson’u özleyecek olursanız. Açılan pencerede HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion anahtarına girin. AeDebug’ı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basın. Ancak kimse daha onu işbaşında görmüş değil ve beyaz önlüğü de herhalde sadece bir efsane: Dr. profesyonel kullan›c›lar›n sistemlerini h›zland›rmak için uygulad›klar› en iyi ipuçlar›n› aç›kl›yor. zira her bilgisayarda daha h›zl› çal›flmak konusunda bir potansiyel vard›r.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 21 157 ‹Ç‹NDEK‹LER Kolay ‹nce Ayarlar: Microsoft Powertoys WinXP’nin Sistem Hizmetleri: ‹ptal edebilirsiniz Daha H›zl› Windows ve Office 22 24 26 27 28 29 31 De¤erli De¤erli Bilgisayar›n›z›n asl›nda daha h›zl› çal›flmas› gerekti¤ini düflündü¤ünüz oldu mu hiç? Sab›rs›zlanmakta hakl›s›n›z. kullanıcıya hata raporunu Microsoft’a göndermek isteyip istemediğini soruyor. bazı problemler size yabancı olmayacaktır. Ancak bu fonksiyonun da bir dezavantajı var: Ağdaki bu kaynak.

Şimdi de Başlat menüsünü açın ve Programlar/Donatılar’a girin. Windows’un arama fonksiyonunu [F3] tuşu ile açın. “Gönder” ile dosya açmak %50 daha h›zl› Bilinmeyen dosyalar çoğunlukla Notepad gibi bir text editörü ile açılmaya çalışılır. Ad olarak Sendto girin. Monitör bu fonksiyonu desteklemiyorsa boot işlemi çok uzun sürebilir. “BootDelay=2”de “2” değeri yerine “0” girin. Editörü (Notepad veya Wordpad) sağ fare tuşu ile “Sendto” dizinine sürükleyip bırakın ve Burada kısayol oluştur’u seçin. Windows DDC (Data Display Channel) üzerinden monitörün aygıt türünü okumaya çalışır. Ancak bu fonksiyonu Registry’den iptal edebilirsiniz. 6 Windows 98/Me/NT/2000/XP [Shift] tufluyla Startup iptali %40 daha h›zl› Windows’un Startup (Başlangıçta) grubu. microsoft. Bunun daha basit bir yolu var: Kullandığınız editör için Gönder menüsüne bir kısayol ekleyin. » Powertoys: En önemli ayarlar Windows 98/Me/NT/2000 için Microsoft’un “Powertoys” ad›nda faydal› bir ince ayar program› mevcut. Küçük bir ipucuyla bu mümkün. Defrag ile diskinizi birleştirdikten sonra sanal bellek ayarlarınızı tekrar eski haline getirin. BIOS’tan geçen dolambaçlı yollara gerek kalmaz. Kurulumdan sonra program› Denetim Masas›’ndaki Tweak UI simgesinden çal›flt›r›n. bunu kolayca iptal edebilirsiniz. Dosyayı Birlikte aç menüsünden izlemek ise oldukça zahmetli olabilir. Bu arac› bu ayki eCHIP’te Freeware bölümünde veya www. Windows açılışta bunları kontrol etmez. 3 Windows 98 Aç›l›fltaki beklemeyi geçmek %80 daha h›zl› Eski bir monitörünüz varsa Windows altında problemler çıkabilir.com/ntworkstation/downlo ads/powertoys/networking/NttweakUI. Windows hemen yeniden başlar. 8 10 WINDOWS 98/ME/NT/2000 Windows 98 Aç›l›fl mesajlar›n› kapatmak %10 daha h›zl› Boot sırasında her defasında “Windows başlatılıyor” mesajı görüntülenir.22 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office bağlantıları kontrol etmesidir. Mesela Bafllat menüsünün etkileyici bir animasyonla aç›lmas›ndan vazgeçebiliyorsan›z. verileri sabitdiske takas eder. “HKEY_LOCAL_MACHINE\System \CurrentControlSet\Services\Class\Display\0000\Default” anahtarında DDC için “0” değerini girin.SYS dosyasında değişiklik yapmanız gerekiyor. İlgili ağ dizinini sağ fare tuşu ile masaüstünüze sürükleyip bırakın ve bağlam (kısayol) menüsünden Burada kısayol oluştur (Create shortcut) seçeneğini seçin. 9 Windows 98 Takas dosyas›n› önbelleklemek %20 daha h›zl› Sisteme tam olarak yüklenilmemesine rağmen Windows. işletim sisteminin açılışı sırasında otomatik olarak yüklediği programları içerir. Sistemi yeniden başlattığınızda [Shift] tuşuna basılı tutun. Bunu önlemek için C:\WIN- CHIP | MAYIS 2002 . Bu yüzden en iyisi kısayollarınızı masaüstünde (desktop) oluşturun. 7 Windows 98 5 4 Windows 98/Me/NT/2000/XP Windows 98/Me/NT/2000/XP Daha h›zl› yeniden bafllatma %60 daha h›zl› Windows’u arada bir yeniden başlatmanız gerektiğinde bunu normalde Başlat/Bilgisayarı kapat/Yeniden başlat ile yaparsınız. Şimdi dosyaları hemen ilgili editörle açabilirsiniz. Ancak bazen bu programlara hiç ihtiyaç duyulmaz ve bu araçlar olmaksızın sisteminizi başlatmayı ve bir sonraki açılışta ise yine her şeyin eskisi gibi olmasını istersiniz. Takas dosyasını Denetim Masası’nda Sistem/Başarım/Sanal Bellek simgelerine tıklayıp geçici olarak iptal edin. [Shift] tuşuna basılı tutarsanız. bu da performansın düşmesine neden olur. Windows böylece açılacak. ancak Startup dizinini dikkate almayacaktır. Bulunan dizine çift tıklayın. 4 Kolayca: Bir k›sayolla dosyalar›n›z› do¤rudan Gönder komutuyla açabilirsiniz. Ancak küçük bir hile ile bu büyük dosyanın da birleştirilmesini sağlayabilirsiniz. Program›n General bölümünde flu ayarlar›n önündeki iflaretleri kald›r›n: 3 Combo box animation 3 Menu animation 3 Smooth scrolling 3 Tooltip animation 3 Window animation Burada sadece Windows’un görsel güzellikleri söz konusu. Ancak bilgisayar bu durumda komple yeniden başlar. Bu gereksiz mesajı iptal etmek için sabitdiskin kök dizinindeki MSDOS.asp adresinde bulabilirsiniz. Takas dosyas›na defrag %20 daha h›zl› Normalde Windows’un Disk Birleştiricisi (Defrag) programı takas dosyasını optimize etmez.

INI dosyasını açın. Microsoft’a göre giderek daha çok internetle ilişkilendiriliyor. Dikkat! Bilgisayar›n›z› iflyerinizde kullan›yorsan›z. RAM Bellek Registry’deki büyüklü¤ü (MByte) optimum de¤er 64 128 256 512 veya üstü 1. Mutlaka ihtiyaç duyaca¤›n›z servislerin listesini burada bulabilirsiniz. Windows 98’te bile bu stratejinin ilk belirtilerini görmek mümkündü. Burada Enable’a çift tıklayın. Bunun için Start menüsünden Control Panel’e girin. Advanced altında Performance için Settings düğmesine tıklayın. mesela Explorer pencerelerindeki web içeriklerinde. Custom size seçeneğini etkinleştirin ve her iki durumda yeni değer olarak “300” girin. bu değişiklikle daha büyük bir dosya önbelleği oluşturacak ve Kernel’ın bazı parçalarını sabitdiske kaydetmeyecektir. Bu özelliği etkinleştirmek için My Computer’ı açın ve C:\WINDOWS dizinine girin. Registry’yi otomatik olarak küçültmek için bir olanak var.INI dosyasına çift tıklayın. Administrative Tools’dan Services bölümüne girin. k 11 Windows 98 Aç›l›fl› h›zland›rmak %50 daha h›zl› Windows 98 boot sırasında standart olarak WINSTART. Windows 98 veya Me kurulu haline göre biraz daha hızlı çalışıyor. [386Enh] bölümüne “ConservativeSwapfileUsage=1” satırını ekleyin. 12 Windows XP » ‹htiyac›n›z olmayanlar› kapat›n NT4’ten beri NT tabanl› iflletim sistemlerinde sistem hizmetleri (services) bulunuyor. Bu sayede sistem açılışı daha hızlı gerçekleşebiliyor. Bunları iptal etmek için Windows Explorer’da Araçlar/Klasör Seçenekleri/Genel simgelerine ve Windows klasik klasörlerini kullan’a tıklayın. 13 Windows XP 16 Windows 98/Me Cache ayarlar›n› de¤ifltirmek %20 daha h›zl› Microsoft. Böylece bilgisayar bu dosyaya daha çabuk erişebilir. “Optimize=” seçeneğini arayın ve “=” ifadesinin yanına “1” değerini girin. ‹lgili servise çift t›klay›n. Windows işletim sistemini önbellek değerleri için standart değerlere ayarlayıp öyle sunar. Startup type’› Manual olarak ayarlay›n. Di¤er tüm sistem hizmetlerini iptal etmeyi deneyebilirsiniz. Burada SCANREG. Windows dosyayı 500 KB’tan daha fazla sıkıştıracaktır.24 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office DOWS dizininde SYSTEM. 3Com+: Login servisinin bir parças› 3Print Spooler: Yazd›r›lan veriler için arabellek 3Event log: Protokol hizmeti 3IPSEC: IP transferlerindeki güvenlikten sorumlu 3Plug and Play: Donan›mlar›n otomatik olarak tan›nmas›ndan sorumlu 3Remote Access Connection Manager: Çevirmeli a¤ ba¤lant›lar›n› yönetir 3Remote Procedure Call: Çeflitli RPC hizmetleri için önemli 3Security Accounts Manager: Kullan›c› hesaplar› için güvenlik bilgilerini yönetir 3Speed Disk Service: XP’nin önbellek ayarlar›n› sa¤lar 3Windows Audio: Windows’ta ses çal›nmas›ndan sorumlu 3Windows Management Instrumentation: Ço¤u Windows program› bu servisi kullan›r. Dosya adı olarak da “winstart. 15 Windows XP 17 WINDOWS XP Disk önbelle¤ini ayarlamak %20 daha h›zl› Microsoft. Daha sonra Advanced Change’e basın. HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Dfrg\BootOptimizeFunction anahtarına girin. özellikle de eski sayılabilecek sistemleri. HKEY_LOCAL_MACHINE\ System\CurrentControlSet\Control\SessionManager\Memory Management anahtarına girin. Start menüsünden Run’a girin. En iyisi takas dosyasının boyutunu kendiniz sabit bir değere ayarlayın. cache (önbellek) parametrelerini değiştirmiş.bat” girmeniz gerekiyor. Explorer web sitilini iptal etmek %20 daha h›zl› Windows. 14 Windows XP 18 Windows 98/Me Takas dosyas› optimizasyonu %20 daha h›zl› Windows normalde takas dosyasının özelliklerini yönetir. Değer olarak “Y” girin. yani XP’de de.BAT dosyasını arar. IoPageLockLimit ’e çift tıklayın ve yandaki listeden uygun değeri buraya girin. Bu yeni içerikler bilgisayarı yavaşlatabiliyorlar. Ancak bu parametrelerle oynayarak sisteminizden biraz daha yüksek bir performans elde etmeniz mümkün. Aynı şeyi LargeSystemCache için de yapın. Bunlar mesela ClipBook veya Network DDE gibi ne oldu¤u belirsiz programlar› çal›flt›r›yorlar. Bu dosya yoksa sistemin açılışı normalden daha uzun sürer. Bafllang›ç dosyalar›na defrag %20 daha h›zl› Windows XP’deki hoş özelliklerden biri de açılış dosyalarını sabitdiskin başlangıcına yerleştirme imkanı. HKEY_LOCAL_MACHINE\ SYS TEM\CurrentControlSet\Control\Ses-sionManager\MemoryManagement anahtarında DisablePagingExecutive’e çift tıklayın ve değer olarak “1” girin.000 CHIP | MAYIS 2002 .000 10.000 40. OK ile onaylayın. Registry’yi s›k›flt›rmak %20 daha h›zl› Windows 98 ve Me altında. Sisteminizden maksimum verim almak için bu değerleri sisteminize göre kendiniz ayarlayabilirsiniz. regedit ile registry editörünü (kayıt düzenleyicisi) çalıştırın. Bu durumda sistem yöneticinizle temas kurun. Start menüsünden Run ile regedit’i çalıştırın. Bu dizin altında bu dosya mevcut değilse sağ fare tuşu ile yeni bir metin dosyası oluşturun: Yeni/Metin dosyası. ek servislere de ihtiyac›n›z olabilir. Di¤er tüm servisleri deneme amaçl› olarak bir kereli¤ine iptal edebilirsiniz. Bunun için de şunları yapın: Sağ fare tuşu ile My Computer’a ve Properties’e tıklayın. Windows. Bu sayede bilgisayar.000 4. Bu yüzden bu dosyayı C:\WINDOWS dizini altında arayın. NT teknolojisini temel alan işletim sistemlerinde. Ancak bu her zaman iyi bir şey değildir. Start menüsünden Run ile regedit girin.

Ancak Windows 2000 veya XP altında bu olay geçerli değil. Tuning’den sonra kendinizi Windows masaüstünde bulacaks›n›z. Aç›l›fltan sonra Trace menüsünde Next Boot + Driver Delays’e t›klay›p sistemi yeniden bafllat›n. 20 Farkl›: Hangi ayg›t›n. fiimdi Trace menüsünde Optimize System’e t›klay›p sistemi optimize edin. zira programı beğenmezseniz istediğiniz anda hemen silebilirsiniz. hangi IRQ’yu kulland›¤›n› Ayg›t Yöneticisi’nde de görebilirsiniz. Boot Activity alt›nda de¤iflik bileflenleri. Ancak mesela ekran kartına öncelik hakkı olan bir IRQ atamak mantıklı bir davranış olacaktır. mesela Wordpad. Dosyadan tüm “.hide” ifadelerini silin. Windows bunların hepsini aynı öncelikle kullanır. sünden Replace komutu ile Find what: alanında “. Bunun için de şunları yapmanız gere- Programlar› kald›rmak %20 daha h›zl› Programlar ve uygulamalar.26 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 16 19 Mant›kl›: Küçük bir h›z art›fl› için Windows Explorer’›n web tabanl› görünümünü iptal edebilirsiniz. SYSOC.INF dosyasını kaydedin. Burada SYSOC. Microsoft Messenger gibi sistem araçlarını kolayca silmek maalesef mümkün değil. Elbette birkaç küçük ipucu ile istemediğiniz bu tip programlardan da sonsuza dek kurtulma şansınız var. Bunun da en kolay yolu Edit menü- kiyor: Öncelikle ilgili bileşenin hangi IRQ’yu kullandığını öğrenmeniz gerekiyor. mesela ekran kart› veya sabitdisk ve Windows’un aç›l›fl› s›ras›nda bunlar›n kullan›m›n› görebilirsiniz. Replace with alanını boş bırakabilirsiniz. Yeni bir boot iflleminden sonra bir pencere aç›lacak ve optimizasyonun ilerleyiflini görebileceksiniz.hide« kay›tlar›n› silerek sistem programlar›n› da kolayca silebilirsiniz. 20 Windows 2000/XP Windows 2000/XP IRQ’lere öncelikler vermek %30 daha h›zl› Yeni bilgisayarlar da ses kartı veya modem gibi donanımları halen IRQ’lerle (kesme istekleri) yönetiyorlar.hide” aratmak. My Computer’a ve C:\WINDOWS\INF dizinine girin. CHIP | MAYIS 2002 .INF dosyasını bir text editörü ile açın. Replace All düğmesine tıklayarak dosyanın içindeki tüm “. Registry Editor’u açıp HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Control\PriorityControl anahtarına girin. 22 Windows 2000/XP PC “Hibernate” modunda 19 Tasarruf: Tüm ». Start menüsünden Run ile “msinfo32” girin.hide” ifadelerini silmiş olursunuz. fiimdi Bootvis’i açabilir ve de¤iflikliklere bakabilirsiniz. Açılan pencerede Hardware Resources/IRQs’i seçin. şimdi istediğiniz programları silebilirsiniz. Her yükleme ifllemi için gereken süreyi ve bu esnada ifllemciye ne kadar yük bindi¤ini gösterir. Yeni değere ad olarak “IRQ[IRQ’nun numarası]Priority” girin. %60 daha h›zl› Çoğu bilgisayar stand-by modunu destekler. Microsoft burada kullanıcıların özgürlüğünü kısmen ellerinden almış. Sağ tarafta güncel IRQ yerleşimini görebilirsiniz. az ya da çok diskinizde yer işgal ederler. Anahtara çift tıklayın ve “1” değerini girin. Ancak bu moda geçince sisteminizin 21 WINDOWS XP: M‹N‹ ATÖLYE » Bootvis ile sistem aç›l›fl›n› h›zland›rmak 1 Bilgi toplama 2 Gözetlenen bilgisayar 3 Sistem optimizasyonu Bootvis program› (bu ayki eCHIP’te Windows Tuning bölümünde) boot ifllemi s›ras›nda bilgisayar›n tüm bileflenlerini analiz eder. Bu programların listesini Start/Settings/ Control Panel/Add or Remove Programs/ Add/Remove Windows Components altında bulabilirsiniz. Sistem yeniden bafllad›ktan sonra Bootvis otomatik olarak aç›lacakt›r. Bilgisayar ço¤unlukla yüzde 50 daha h›zl› aç›lacakt›r. Pencerenin sağ tarafında sağ fare tuşu ile boş bir yere tıklayın ve New/DWORD Value simgelerine tıklayın. Bu problem değil gibi görünür.

Bunlar ekran kart›. Windows bu modda bellek içeriğini sabitdiske kaydeder. Daha sonra [Shift] tuşuna basılı tutun. 3 Önce Memory Optimization’a t›klay›n ve burada Clear the clipboard on every optimization of the RAM seçene¤ini iflaretleyin. Allow Indexing Service to index this disk for fast file searching seçeneğini iptal edin ve OK ile onaylayın. 25 WINDOWS XP » Tweak-XP: En önemli ayarlar Sisteminize ince ayar yapmak istiyorsunuz. son olarak çalıştığınız programların tekrar yüklenmelerine gerek yoktur. Daha sonra bilgisayarı komple kapatabilirsiniz. Tweak XP’yi çal›flt›rd›ktan sonra sol tarafta çeflitli bölüm bafll›klar› ç›kacak. listeden Hibernate’i seçin.22 24 H›zl›: Basit bir k›sayolla menü üzerinden geçen dolambaçl› yollara girmenize gerek yok.. ifllemci ve sürücülerle ilgili özel ayarlar. En önemli temel ayarlar› sizin için yapan Tweak XP gibi ince ayar programlar› da var. Windows XP’de bilgisayarı Hibernate moduna geçirmek için Start/Turn Off Com- 23 Windows 2000/XP Indeks sunucusunu kapatmak %20 daha h›zl› Microsoft işletim sistemi altında bir dosya araması başlattığınız zaman. Start menüsünden Control Panel/Power Options’a girin. Windows dosya yapısını kaydeder.. 3 Hardware Tweaks alt›nda sisteminizin biraz daha h›zl› çal›flmas›n› sa¤layacak baz› ayarlar bulabilirsiniz. alternatifler var. Sağ fare tuşuyla sabitdiskinizin simgesine tıklayın. Windows 2000’den itibaren güç seçeneklerinde bir alternatif daha var: Hibernate (hazırda beklet) modu. Hibernate altında Enable hibernate seçeneğini işaretleyin. 3 Daha sonra Cache Optimization bölümüne girin ve Cache optimization. Şimdi Stand By düğmesinin yerini Hibernate düğmesi alacaktır. 3 Force Windows to unload DLL’s from memory seçene¤ini de iflaretleyin. CHIP | MAYIS 2002 CHIP | MAYIS 2002 . ancak her fleyi kendi elinizle yapmaya üfleniyorsan›z. Tweak XP’nin deneme sürümünü bu ayki CD’de Windows Tuning bölümünde bulabilirsiniz. Hangi seçeneklerin önemli oldu¤unu burada aç›kl›yoruz. Windows 2000’de Start/Shut down’a tıkladıktan sonra. alt›nda ilgili ayarlar› kendi sisteminize göre seçin. Gizli: Ancak [Shift] tufluna bast›¤›n›zda »Hibernate« modu görünecektir. gücünü kesmemeniz gerekir. Bu fonksiyonu iptal etmek için My Computer’a girin. Ayarlar› Optimize RAM! dü¤mesine t›klayarak etkin hale getirebilirsiniz. puter simgelerine tıklayın. bağlam menüsünden Properties’i seçin. Bir sonraki açılışta bilgisayar daha hızlı açılacaktır.

Debug (hata ayıklama) yazılımının bir parçası olan MDM (Machine Debug Manager) tarafından eşlik ediliyor ve bu sadece programcılar için ilginç bir özellik. Target: alanında komut satırına /disconnect ifadesini ekleyin. My Computer’a ve sonra da C:\WINDOWS\SYSTEM32 dizinine girin. Burada {D6277990-4C6A11CF-8D87-00AA 0060F5BF} anahtarını bulacaksınız. Excel gibi Office programlar›nda da daha verimli ve h›zl› çal›flmak için ipuçlar› var. 27 Windows 2000/XP Windows’u h›zl› kapatmak %40 daha h›zl› Bilgisayarınızı daha hızlı mı kapatmak istiyorsunuz? Problem değil. Ancak network kartlarının hızı 10 veya 100 Mbit/s’de kalıyor. Bu metinler üzerinde bazı değişiklikler yapmak isterseniz. HKEY_LOC A L _ M AC H I N E \ S o f t w a re \ M i c ro soft\Windows\CurrentVersion\Explorer\RemoteComputer\NameSpace anahtarına girin. System Restore sekmesi altında Turn off System Restore seçeneğini etkinleştirin. “Yeni değer:” alanına da “^t” girin. Ancak bunun daha hızlı bir yolu var. 26 Windows 2000/XP System Restore’u iptal etmek %20 daha h›zl› Yeni bir sürücünün kurulumundan sonra Windows artık açılmıyor. “Aranan:” alanına {2. Sağ fare tuşu ile RASDIAL. 30 Office 2000/XP Office Trick’leri Sadece Windows’ta zaman tasarrufu sa¤lanabildi¤ini düflünenler yan›l›yorlar. Oluşturulan dosyaya yine sağ tıklayın ve Properties’i seçin. CHIP | MAYIS 2002 . 29 Office 2000 Frontpage Debugger’› silmek 20% daha h›zl› Frontpage web tasarım programı Office 2000’de tek başına yolunu bulamıyor. Bunun için dokümanı açın ve Düzen menüsünden Değiştir komutunu seçin. Boflluklar› tab’larla de¤ifltirmek 40% daha h›zl› Bazı metinler tab’sız (imlecin bir satırda belirli bir yere kaydırılması) biçimlendirilmiştir. iki veya daha fazla arka arkaya boşluk karakteri içeren paragraflardaki boşluk işaretlerini bir tab’la değiştirecektir. ancak yedekleme işlemi uzun sürer ve alı- 28 Windows 2000 A¤ eriflimini iyilefltirmek %20 daha h›zl› Network çoğu sistemde performansı frenleyen darboğaz olarak karşımıza çıkar.EXE dosyasına tıklayın. Word. bilgisayarınız normal bir şekilde kendi kendine kapanacaktır. Ayrıca çalıştırılabilir dosyanın adını değiştirmeniz gerekiyor. My Computer (Bilgisayarım)’a ve C:\WINDOWS\ SYSTEM dizinine girin ve MDM. Donanım bileşeni üreticileri giderek daha hızlı ve daha yüksek kapasiteli diskleri piyasaya sürüyorlar. MDM. Zamandan tasarruf etmek istiyorsanız System Restore’u iptal edebilirsiniz. Aslında iyi düşünülmüş bir fonksiyon bu. Listeden Create Shortcut’ı seçin. Anahtarı gerçekten silmek isteyip istemediğinizle ilgili soruya Yes cevabını verin. Bu yüzden transfer hızını mümkün olduğunca verimli kullanmak gerekiyor. MDM’e ihtiyacınız olmadığını düşünüyorsanız Registry Editor’ü Start/Run ile “regedit” komutunu girerek çalıştırın. Bu durumda XP’nin System Restore’u (Sistem Geri Yükleme) imdadınıza yetişebilir. nan yedekler disk üzerinde çok fazla yer işgal eder. Korkmanıza gerek yok.EX_ olarak değiştirin.EXE dosyasının adını MDM. Windows 2000’de bunu kolayca gerçekleştirebilirsiniz: Registry Editor’u Start/Run altında regedit girerek çalıştırın. Tümünü Değiştir düğmesine tıkladığınızda Word. Dikkat! Bu değişiklikle. Start menüsünden Control Panel’e girin ve System’i seçin. Frontpage ile hata ayıklayan ve bu yüzden bu araca ihtiyacı olan pek az kişi vardır. Bir tuş kombinasyonu sayesinde internet bağlantınızı kolayca kesebilirsiniz. Daha sonra Tüm Seçenekler’e tıklayın. Joker karakter kullan seçeneğini işaretleyin. Bu yüzden bu boşluk işaretlerini tab’larla değiştirmek daha mantıklı olacaktır. HKEY_LOCAL_MACH I N E \ S o f t w a re \ Mi c ro s o f t \ Wi n dows\CurrentVersion\RunServices anahtarını arayın. Shortcut key: alanına da istediğiniz bir kısayol tuş kombinasyonunu girin.EXE kaydını sol fare tuşu ile işaretleyerek ve [Delete] tuşuna basarak silin. Tab’ların yerine çoğunlukla bu tip metinlerde boşluklar kullanılır. PC’nizin güç düğmesine basın.28 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 24 Windows 2000/XP Ba¤lant›y› tuflla kesmek %80 daha h›zl› İnternet bağlantılarını normalde Windows altında dolambaçlı fare tıklamalarıyla kesmeniz gerekir.}girin. Farenin sol tuşuyla bu anahtarı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basıp silin. önemli verilerinizi kaybettiğinizde kurtaramama riskini göze almış olursunuz. Diğer tüm kullanıcılar için bu araç sadece kay- nak tüketen bir fazlalıktır. Bu fonksiyon önemli tüm dosyaları yedekler. 26 Bellek Canavar›: XP alt›nda System Restore’u iptal ederek disk alan›n›zdan önemli ölçüde tasarruf edebilirsiniz. bu boşluk işaretleri yüzünden gereksiz yere zaman kaybına uğrayacaksınız.

fiimdi sol fare tuflunu bas›l› tutup sütunu istedi¤iniz gibi hareket ettirebilirsiniz. Gösterilen büyüklük size uymuyorsa. fiimdi ilgili biçimler gösterilecektir. bu komutu menü seçenekleri üzerinden dolambaçlı bir şekilde çalıştırmanıza gerek yok. İstediğiniz metin pasajını işaretleyin. Bunun için fare imlecini format görünümü ile metin penceresi aras›ndaki dikey ay›rma çizgisi üzerine getirip iki ok haline gelmesini bekleyin. CHIP | MAYIS 2002 . dokümanların indekslenmesinden sorumludur. Stil alan› geniflli¤i’nde “2” de¤erini girin. Hızlı Bul bu 33 Office XP Metinleri h›zl› kaydetmek %50 daha h›zl› Klavye ile kopyalama. Messenger’ı etkinleştirdiğinizde Outlook tekrar sorunsuz olarak çalışmaya başlar. Ço¤u Zarar: Bir fonksiyonla boflluk karakterlerini tab’larla de¤ifltirebilirsiniz. 30 Az› Karar. Bu fonksiyon. Fonksiyonu iptal etmek için geniflli¤i “0” cm. Office 97’den beri bir biçim flablonunu normal görünümde göstermek için daha iyi bir seçenek mevcut. Outlook düzgün olarak açılabilmek için Messenger’a ihtiyaç duyar. Ancak fare ile birlikte klavye tuşları kullanıldığında bu işlemler daha hızlı gerçekleşebiliyor. Bu işlemde sabitdiskte bilinen dosyalar aratılır. programın açılışı 30 saniyeden fazla sürüyor. Araç çubuklarının yanındaki alana çift tıklamanız yeterli. Bunun nedeni. Windows XP ile birlikte gelen Messenger’ı iptal etmiş olmanızdır. Aynı anda [Ctrl] tuşuna basarsanız kopyalamış olursunuz. Şimdi bu metin bloğunu fare ile sürüklediğinizde bunu taşımış olursunuz. Elektronik postalarınızı almak için Outlook’u her açtığınızda. 34 Office 97/2000/XP “H›zl› Bul”u iptal etmek %20 daha h›zl› Office paketiyle birlikte “Hızlı Bul” arama fonksiyonu da bilgisayarınıza yüklenir. tıklamaktan daha hızlı gerçekleşiyor. yap›n. kesme ve yapıştırma işlemleri menü seçeneklerine fare ile 36 M‹N‹ ATÖLYE: OFFICE 97/2000/XP » Biçim flablonlar› elinizin alt›nda 1 Görünümü etkinlefltirmek 2 Büyüklü¤ü ayarlamak Biçim flablonlar›n›n yard›m›yla eski Word sürümlerinde ilgili metin pasaj›n›n güncel format› görüntüleniyordu. 32 Office XP “Özellefltir” menüsünü açmak %80 daha h›zl› Araç çubuklarınız için Özelleştir komutunu sıkça kullanıyorsanız. bunu da kolayca kendinize göre özellefltirebilirsiniz. Bu özelli¤i etkinlefltirmek için Araçlar menüsünden Seçenekler’e t›klay›n ve burada da Görünüm sekmesine girin.31 Office XP Outlook’u daha h›zl› bafllatmak %50 daha h›zl› Bilgisayarınızda Windows XP ile beraber Outlook 2002 çalıştırıyorsunuz.

Bu fonksiyondan faydalanmak için bunu simge olarak araç çubuğuna eklemelisiniz. sadece bir iki satır eksik kaldı. Ancak bu iş sırasında da bazen değişik simgeleri taşımak. Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’na ve sonra da Anahat sekmesine girin. Satır başına çift tıklarsanız Word tüm paragrafı işaretler. CHIP | MAYIS 2002 . Çoğu kullanıcı bu işi çözmek için üst kenara birçok boş satır 35 Office 97/2000/XP Otomatik sayfa biçimlendirme %80 daha h›zl› Şu durum size çok tanıdık gelecektir. 40 Office 97/2000/XP dosyaların nerede kayıtlı olduklarını kaydeder ve böylece bir sonraki Office açılışında dosyaları daha hızlı bulup yükleyebilir. Komutlar altında Bir Sayfa Daralt komutunu bulacaksınız. Metinleri h›zl› iflaretlemek %50 daha h›zl› Word metin işaretlendirmeleri için bazı kısayolları hazırda sunuyor. 41 Office 97/2000/XP Yeni tablo oluflturmak %80 daha h›zl› Excel’de bir çalışma kitabına yeni bir tablo eklemek istiyorsunuz. hızlı ve kesin çözebilir. Dikey hizalama: alanında Ortadan seçeneğini seçin. Normalde bu değişiklikleri zahmetli bir şekilde Özelleştir menüsü üzerinden yapmanız gerekir. ekler. [Ctrl] tuşuna basılı tutup kelimeye tıklarsanız tüm satır işaretlenecektir. metnin sayfaya tam olarak ortalanmasını gerektirir. Neyin bu kadar yer tuttuğunu aradınız ama bulamadınız. Ancak son kelimeleri yazarken Word yeni bir sayfadan başlıyor.30 35 Mant›kl›: Basit bir t›klamayla metninizi bir sayfa say›s›na s›¤d›rabilirsiniz. Sorunun çözümü çok daha basit olabilir! Word. 41 K›sayol: Çal›flma kitab›n› geniflletmek için de¤iflik simgeler seçebilirsiniz. Bir metin içinde hareket edip bir kelimeye çift tıklarsanız o kelime işaretlenir. Bunun için de şunları yapın: Araçlar menüsünden Özelleştir simgesine tıklayın ve Komutlar sekmesine girin. değil mi? Bir metin yazdınız ve işiniz neredeyse bitti. [Ctrl]+[Alt] tuşlarına birlikte basarak da bu simgeyi kopyalamış olursunuz. Sağ fare tuşu ile Standart araç çubuğuna tıklayın ve Özelleştir kısayol menüsünü açın. Üç defa tıkladığınızdaysa. Ekle kategorisinin simgelerine göz attığınızda. Bu yüzden bu hizmeti iptal etmek daha mantıklı olacaktır. Problemsiz bir şekilde tüm bunları klavye ve fare yardımıyla da yapabilirsiniz. Başlat/Ayarlar ile Denetim Masası’na girin ve “Hızlı Bul”a çift tıklayın. Kategoriler altında Araçlar’ı seçin. Bir simgeye tıklarken [Alt] tuşuna basılı tutarsanız. Normalde bunun için Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’nı seçmeniz gerekir. Tüm paragrafı işaretlemek için üç tıklama gerekecektir. 38 Office 97/2000/XP Metinleri dikey ortalamak %60 daha h›zl› Word’deki belirli bazı metin türleri. Çalışma kitabını genişletmenin daha hızlı ve kolay yolu fare tuşlarıyla tıklamak. aynı zamanda dikey olarak da sayfaya ortalanmalıdır. kopyalamak veya tamamen silmek istediğiniz durumlar olabilir. Bu aracı araç çubuğunda Sola Hizala düğmesinin yanında bulabilirsiniz. Daha sonra da iki defa Tamam düğmesine tıklamalısınız. sağ tarafta tabloları çalışma kitabına eklemek için kullanabileceğiniz 39 Office 97/2000/XP Sayfa Yap›s›’n› ça¤›rmak %90 daha h›zl› Özellikle uzun metinlerde sıkça dokümanın her bir sayfasını ayrı ayrı ayarlamak istediğiniz durumlar olabilir. Bir sonraki pencerede dizin menüsünden sabit diskinizi seçin ve Dizin Sil komutunu çalıştırın. yeni yerleştirdiğiniz bu simgeye tıklayarak sorunun çok çabuk bir şekilde nasıl çözüldüğüne şaşırabilir ve tasarruf ettiğiniz zamana sevinebilirsiniz. 37 Office 97/2000/XP Simgeleri h›zl› yönetmek %60 daha h›zl› Bazen araç çubuğunu yeniden düzenlemek mantıklı bir işlemdir. Ancak Word’deki bir fonksiyon bu işi daha iyi. Değişiklikleri Tamam düğmesine tıklayarak onaylayın. Simgeyi tamamen silmeye karar verdiyseniz [Alt] tuşuna basılı tutarak simgeye tıklayın ve Word’ün metin alanına simgeyi taşıyın. Ancak bu servis sistem performansını önemli ölçüde düşürebilir. Şimdi metni hizalandırma aracının yardımıyla düzenlemelisiniz. Yani yazılar sadece yatay olarak değil. bu simgeyi başka bir araç çubuğuna taşıyabilirsiniz. Normalde bunu Ekle menüsü üzerinden yapmanız gerekir. Şimdi bir sonraki sayfaya birazcık olsun taşan bir metniniz varsa. Bu komutu sol fare tuşuyla herhangi bir araç çubuğuna sürükleyip bırakın. Fare ile bir satırın soluna tıklarsanız tüm satırı işaretlemiş olursunuz. tüm doküman işaretlenmiş olur. 38 Hizalama: Birkaç fare t›klamas›yla Word’de metinlerinizi dikey olarak hizaland›rabilirsiniz. Ancak bunun başka bir yolu da var. Çok aceleciler için daha hızlı bir alternatif de var: Sol taraftaki cetvele çift tıklayın.. bir metni otomatik olarak belirli bir sayfa sayısına göre biçimlendirebilir.

uyaman@chip. Araçlar menüsünden Özelleştir’e tıklayın. Komutlar sekmesinde Klavye düğmesine tıklayın. Kategoriler ve Komutlar alanlarından istediğiniz fonksiyonu seçin. Yeni tuş kombinasyonunuzu artık kullanabilirsiniz. Ancak istediğiniz her fonksiyonun da bir kısayol tuşu olmayabilir. FK / Ufuk Yamank›l›ço¤lu. Yine de endişelenmenize gerek yok: Hemen her + Space Alt + Print + Pause +M + +E +F +R +Q + F4 42 Pratik: Office’de hemen her fonksiyona bir k›sayol tuflu atayabilirsiniz. Bu simgeyi farenin sol tuşunu basılı tutarak araç çubuğuna taşıyın. Yeni kısayol tuşuna bas: alanına tıklayın ve istediğiniz kısayolu bu alanda girin.tr Ctrl + A + Alt + Ctrl + H Alt + F4 L Word’ü kapat CHIP | MAYIS 2002 . Kısayol tuş kombinasyonlarını kullanmak daha kolay bir çözüm olacaktır. Daha sonra Özelleştir penceresinden Kapat düğmesiyle çıkın. Şimdi sadece Ata düğmesine tıklamanız gerekiyor. İlerde ilgili simgeye tıklayarak çalışma kitabınıza yeni bir tabloyu kolayca ekleyebilirsiniz. 45 EN ÖNEML‹ OFFICE KISAYOL TUfiLARI Ctrl + N Ctrl + O Ctrl + F4 Ctrl + Ctrl + M Ctrl + Ctrl + B Ctrl + L Ctrl + R Ctrl + E Ctrl + P Ctrl + Alt + +M Yeni doküman Doküman aç Doküman› kapat Yeni sayfa ekle Soldan girintiyi artt›r Soldan girintiyi azalt Blok cümle Sola dayal› Sa¤a dayal› Ortala Yazd›r Sayfa düzeni (layout) görünümü Normal görünüm Yazd›r›lamayan karakterleri aç/kapa Sayfa görünümü Kaydet Farkl› kaydet Dur Paragraf sonuna/ bafl›na kadar iflaretle Kelime sonuna/bafl›na kadar iflaretle Tüm doküman› iflaretle Paragraf› yukar›/ afla¤› tafl› Bul ve de¤ifltir Ctrl + Alt Ctrl + Ctrl + F2 Ctrl + S F12 + + N + 43 Office 97/2000/XP Esc + Ctrl + + Ctrl + fiablonlar› geniflletmek %50 daha h›zl› Windows NT/2000/XP altında Office şablonlarınızı (templates) genel görünümde kullanmak istiyorsanız bunları şu dizine kopyalamalısınız: C:\DOCUMENTS AND SETTINGS\<Kullanıcı Adı>\APPLICATION DATA\MICROSOFT\TEMPLATES. 44 Kes EN ÖNEML‹ WINDOWS KISAYOL TUfiLARI Ctrl + C Ctrl + X Ctrl + V Ctrl + Z Del + Del F2 Alt + Alt + F4 Alt +Space Alt + Alt + Esc F4 +F10 Alt +Space Ctrl + Esc Alt +alt› çizili harf Aç›k pencereyi güncelle Bir üst dizin seviyesine geç CD’yi otomatik olarak açma Sekmeler aras›nda ilerle Sekmeler aras›nda geri git Seçenekler aras›nda ilerle Seçenekler aras›nda geri git Kontrol kutusunu etkinlefltir / iptal et Aç›k pencereden ekran görüntüsü al Bafllat menüsü aç / kapa Sistem Özellikleri penceresini aç Tüm pencereleri küçült (minimize) Küçültülen pencereleri büyüt (restore) Bilgisayar›m’› aç Dosya veya dizin ara Çal›flt›r penceresini aç Win XP: Kullan›c›lar aras›nda geçifl Sürücüye CD yerlefltirirken Kopyala F5 Yap›flt›r Geri al 42 Ctrl + Ctrl + + Office 97/2000/XP Sil Seçili nesneyi kal›c› olarak sil Seçili nesnenin ad›n› de¤ifltir Nesnenin özelliklerini göster Aç›k program› kapat Aç›k pencere için ba¤lam menüsü Aç›k programlar aras›nda geçifl Aç›k pencereler aras›nda geçifl Bilgisayar›m’da adres çubu¤unu göster Nesne için ba¤lam menüsünü göster Aç›k pencere için sistem menüsü göster Bafllat menüsünü göster ‹lgili komutu çal›flt›r Kendi k›sayol tufllar›n›z %80 daha h›zl› Office’in menü yapıları biraz karışık ve bazen istediğiniz fonksiyona menü seçeneklerinin karışıklığında ulaşabilmek hayli uzun sürebilir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 31 Daha H›zl› Windows ve Office bir simge göreceksiniz: Çalışma Sayfası. fonksiyonu bir kısayol tuşuna atayabilirsiniz.com.

DVD-RW) bu yar›flta birinci s›rada yer al›yorlar. Siemens. CHIP.. DVD+RW iyi bir de¤er say›labilecek yüzde yetmifl. Bunun sonucunda teknik olarak daha yüksek ve gelece¤i daha parlak bir disk ortaya ç›kt›. Endüstri. Hewlett-Packard. Ancak. yukar›da söz edilen standartlara sahip yaz›labilir DVD medyalar farkl› DVD sürücüler ve sabit oynat›c›lar ile denendi. Sony ve Yamaha gibi çok etkili bir dizi isme sahip olan DVD+RW (DVD+R. Bunun için.34 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER 40 50 54 62 64 68 82 86 90 Yeni Donan›mlar Testte: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: Donan›m dünyas›na yeni soluk Network Kurulumu: Yeni bir a¤›n kolay kurulumu Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› alan bulufl Serial ATA Arabirimi: Yeni arabirimin sunduklar› Ekran Kartlar› Testi: Dünyan›n en h›zl› ekran kart› Veri Girifl Ayg›tlar›: Delikli karttan lazer klavyeye Donan›m Günlü¤ü: CHIP Test Merkezi’nden. kolay ve hesapl› bir flekilde. her yenilikte oldu¤u gibi aday standartlar aras›nda yar›fl yafl›yor. Bu birlik içerisinde Hitachi. E¤er düflüncelerimizi tek bir cümle ile özetlememiz gerekirse. Böyle bir durumda. yaz›labilir DVD standartlar› yar›fl› sona erdi ve galip olan Plus! . bir test filmi ile DVD+R standard›n›n sürücü uyumlulu¤unu test etme imkan› buldu. DVD yazma biçimi konusunda da tek bir standart üzerinde karara varamam›flt›. daha önce de oldu¤u gibi. Ancak kullan›c›lar hangi standard› kullanacaklar›ndan emin de¤iller. Ancak burada. Ricoh. Tüm sinema severlerin en büyük hayali. Karfl› köflede ise benzer flekilde. televizyonunuzun karfl›s›ndaki koltu¤unuza yaslan›p film seyredemezsiniz. JVC. Sony’nin asl›nda Minus grubuna dahil olmas›na ra¤men bir DVD+RW yaz›c› haz›rlamaya karar vermifl olmas› gibi ilginç bir durum söz konusu. DVD-R ve DVD+R diskler tüm oynat›c›lar›n yaklafl›k yüzde doksan›nda sorunsuz olarak çal›flt›lar. DVD-RW ise sadece yüzde k›rk olumlu sonuçlar verebildi. Philips. hangi standard›n kullan›laca¤› konusu çok daha önemli. DVD kopyalar haz›rlamak. Tabii ki bu kopyalar›n tüm oynat›c›lar ile uyumlu olmas› gerek! DVD oynat›c›n›z söz konusu standard› desteklemiyorsa. Standartlar konusundaki en önemli kriter olan uyumluluk ise. fiimdi. DVD yaz›c›n›n ne anlam› olabilir ki? Pazara giren DVD yaz›c›s› say›s› devaml› art›yor ve yak›n bir zaman içerisinde de ayg›t ve yaz›labilir DVD fiyatlar›n›n uygun fiyatlara düflmesi kesin görünüyor. donan›m CHIP | MAYIS 2002 Rakip DVD Standartlar› Plus Yar›fl› Bitirdi DVD üzerine yazmak da art›k mümkün. yeni diskler üzerinde DVD+R ifadesi bulunuyor. s Bilgisayar endüstrisi. CHIP TOP 10: May›s ay›n›n en iyi ürünleri Aç›l›fl: Henüz yaz›c›lar› olmasa da.. Test sonras›nda ilginç sonuçlar ile karfl›laflt›k. flu s›ralar. Sonuç olarak Plus disklerinin daha uyumlu olduklar› ortaya ç›kt›. Fujitsu. Samsung ve Toshiba gibi dünya devleri yer al›yor. CHIP Test Merkezinde test edildi... DVD+RW) birli¤i yer al›yor. DVD Council ve gelifltirdikleri Minus standard› (DVD-R. Panasonic. DVD+RW birli¤i söz konusu standard› gelifltirmek için daha çok zaman ve emek harcad›.

com % De¤erler yüzde cinsindendir DONANIMLAR NEREDEN ALINIYOR? Büyük ABD firmalar›n›n pazar paylar› 52 1995 2001 43 20 19 8 10 10 11 10 17 di¤er Dell Üstün: Dell pazar pay›n› yüzde 43’e yükselterek sabit duran di¤er büyük Amerikan donan›m sunucular› aras›ndan s›yr›lmay› baflarm›fl.4 milyar döngü h›z›na sahip olarak ve 30 mm yonga plakas› kullan›larak üretiliyor.ufotek. Pentium 4 ifllemcisi yüzde 10 daha küçük kal›p alan›nda üretilmeye bafllanm›fl oldu. Bilgi için: www.13 mikron teknolojisi ile üretiliyordu. verimin artmas›n› sa¤l›yor. CFC slot.EasyShare DX4900 Kodak’tan 4 Milyon Piksel H›zla geliflen ve klasik foto¤raf makinelerinin sat›fl adedini 2001’de geride b›rakan dijital kamera pazar›n›n önemli markalar›ndan Kodak’›n yeni ürünü EasyShare DX4900 modeli Türkiye’de de sat›fla sunuldu. fiimdi s›ra Avrupa Dell’de.tr P4 2. 6x zum (2x optik ve 3x dijital). üretim masraflar›n› azaltarak. Pentium 4.1 megapixel çözünürlük. 4.intel. Pentium 4 ifllemci.com. CHIP | MAYIS 2002 Kaynak: IDC Gartner Dataquest . Bilgi için: www. Kodak EasyShare Camera dock’a tak›labilir olan bu ürünün son kullan›c› fiyat› 528 dolar olarak aç›kland›. Ancak flimdi üretim tekni¤ine 30 mm’lik yonga plakas› kullan›m› eklenince. saniyede 2. bu özellikleri ile dünyadaki en yüksek saat h›z›na sahip masaüstü ifllemcisi unvan›n› kazan›yor.4 GHz Masaüstünde H›z S›n›r› Intel’in yeni Pentium 4 ifllemcisi. Intel’in yüksek miktarlardaki üretimlerinde mümkün olan en son s›n›r olan 0. Daha büyük yonga plakas› ve daha küçük kal›p boyutu.

1’in ses kontrolü ise.com ! IN & OUT n ! Ergonomi Klavyeden fareye. Fujitsu Siemens Computers taraf›ndan üretilen ve en son Mobil Intel Pentium 4 ifllemci-M kullan›lan ilk tüketici dizüstü bilgisayar› olma özelli¤ine de sahip. 3 AMD Türkiye Ofis’ini Kapatt› AMD.36 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Haberler » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. “ekran” karfl›s›na geçmektense. Intel Mobil Pentium III-M sürümüne k›yasla yüzde 68 daha iyi bir 3D performans› ve yüzde 40 daha yüksek bir görüntü performans› sunuyor. sahip olduklar› tahta kasalar sayesinde tüm oturma odalar›nda rahatl›kla kullan›labilirler. s Fujitsu Siemens Computers. Yeni ifllemci. May›s ay›nda ülkemizde piyasaya sürülecek Amilo M ile kullan›c›lar. PDA’dan monitöre. sistemlerini kurarken bilinçli davranmalar› gerekiyor. Cep (Telefon+Bilgisayar)= Treo Terratec HomeArena 5. bir merkez ve ön ve arka taraflar için de ikifler tane hoparlör. tüm donan›m ürünlerinde. tam web eriflimi. AMD ürünlerinin ise bundan böyle. Bilgi için: www.tr ED‹TÖR’DEN NOTLAR Cem fianc›.terratec.1 Treo Türkiye’de Daha önceki Handspring modellerinde PDA'ya bir modül eklenerek GSM özelli¤i kazand›r›l›yordu. Amilo M. yerli telefon operatörlerin kullan›m›na aç›lan Handspring Treo’lar› kullan›c›lar KVK bayilerinden elde edebilecekler. do¤ru projeksiyon cihaz›n› seçmeleri.tr 5+1 Surround Hoparlör Kendisine ait bir Dolby Decoder’› bulunmayan kompakt 5. iki buçuk saat konuflma. Ayr›ca duvar montaj› veya sabit kullan›m için uygun olan Terratec HomeArena 5. genifl ekranl›. CHIP Haber Editörü Ev Sinemas› Üretici firmalar›n. tek cümlelik kapatma haberini e-postayla ald›¤›n› belirtti. 60 saat bekleme süresi ve titreflim özelliklerini avuç içinden küçük bir communicator formunda sunan cihaz›n Türkiye sat›fl fiyat› ise KDV hariç 699 dolar.fujitsu-siemens. Amilo M dizüstü bilgisayar serisinin. 1.. dünya çap›ndaki yeniden yap›lanma sürecinde. Paralel Kablolar Yaz›c› gibi d›fl donan›mlar› bir dönemler bilgisayarlara ba¤layan paralel kablolar. Amilo M dizüstü bilgisayar serisi. isteyenler için grafiti (el yaz›s›n› tan›yan ekran) seçene¤i ile geliyor.com. her bir hoparlörün ses durumuna uygun olarak denetlenmesine izin veren bir kablosuz kumanda yard›m›yla yerine getirilebiliyor.com. fiu anda piyasada özellikle ev sinemas› amac›yla pazarlanan de¤iflik projeksiyon seçenekleri mevcut.. bu ifllemcilerin farklar›. ergonomiye uygunluk ön plana ç›k›yor.13 mikron ifllemci teknolojisi. fiyat aç›s›ndan da cazip olabiliyor ancak tüketicilerin de iyi görüntü alabilmek için evlerinin yap›s›na uygun. en son gelifltirilen Mobil Intel Pentium 4-M ifllemci aras›ndan seçim yapabilecekler... AMD Türkiye Genel Müdürlü¤ü görevini sürdüren Zehra Erem. kullan›c›lara daha uzun bir pil ömrü de garanti ediliyor. Cihaz›n Handspringtürk taraf›ndan Türkiye’ye ithal edilmesi sayesinde. Mobil Pentium4: Pentium4’ün gücünü dizüstüne tafl›yan özel tasar›ml› mobil chip bu kasan›n içinde. Yeni kuflak Pentium 4 ifllemciler.com Fujitsu Siemens AmiloM Mobil Pentium4’lü Dizüstü Fujitsu Siemens Computers Intel’in ilk mobil Pentium4 ifllemcisini kullanan dizüstü bilgisayarlar› Türkiye pazar›na sundu. USB gibi ba¤lant›lar›n yayg›nlaflmas›yla demode oldular CHIP | MAYIS 2002 . Kullan›c›ya. Üzerinde bir klavye bulunan Treo. “perde”karfl›s›na geçme imkan› tan›yan ve gerçek sinema hissi yaratan bu sistemler. Geliflmifl Intel SpeedStep teknolojisi ile bir araya geldi¤inde. hem el bilgisayar› hem de GSM telefonu olarak kullan›labiliyor. Ancak. KISA. Bilgi için: www. en h›zl› Palm OS.8 GHz h›zlara ç›kabilen. 1 Eylül 1999’den beri faaliyet gösteren Türkiye ofisini kapatt›¤›n› aç›klad›. Türkiye pazar›na distribütörler vas›tas› ile da¤›t›laca¤› da gelen haberler aras›nda yer al›yor. Handspring’in yeni modeli Treo ise tümleflik cihaz özelli¤ine sahip olarak. hem ev hem de profesyonel multimedya kullan›c›lar›na yeni bir esneklik ve performans düzeyi sunacak flekilde yeniden tasarlad›¤›n› aç›klad›.kvk.amd. 12 MB haf›za. Bilgi için: www.2 GHz'a kadar h›zlara sahip Intel Mobil Celeron ifllemci ve May›s 2002'de piyasaya sunulacak olan 1. çok say›da dijital depolama ayg›t›n› destekleyen bir Multimedya yuvas› içeriyor. Bilgi için: www. al›fl›lagelmifl.1 hoparlör seti Dolby Digital ses için gerekli tüm bileflenlere sahip: Bir subwoofer. sadece daha yüksek performans sunuyor olmalar›nda de¤il! Intel’in 0. plazma televizyonlarla kurulan ev sinemas› sistemlerine alternatif olarak projeksiyon cihazlar›n›n tercih edildi¤i seçenekler sunmaya bafllad›¤›na tan›k oluyoruz. Full Range Satellite’lar. yüksek performans› daha ince ve daha hafif sistemlerde sunabilmek üzere mümkün olan en küçük transistorlar› kullan›yor.

asker ve uçak firmalar›n›n ihtiyaçlar›n› karfl›layabilecek flekilde sa¤lam olarak gelifltirilen GoBook’u her tür zor durumda kullanmak mümkün.2 Megapiksellik Mini Kamera CamStick. Gücünü bir Pentium III 700 ifllemciden alan GoBook.2 milyon piksel de¤eri ile tam anlam›yla bir dijital kamera.be Itronix GoBook MAX Her fiart›n Bilgisayar›! Polis. Üretici. Bilgi için: www. Siyah çekmecesi. Bilgi için: www.5 cm’lik uzunlu¤una ra¤men ulaflt›¤› 1. Bilgi için: www. yazma kalitesini daha da yükseltmek için lazer ›fl›¤›n›n bir k›sm›n› emiyor.uk CHIP | MAYIS 2002 . ilk Combo sürücüsünü piyasaya sundu. 128 MByte RAM. itfaiyeci. ses kablolar› ve el kitab› bulunuyor. Ürün kutusunda ise bir CD-R ve CD-RW haricinde çok dilli bir el kitab›. CD’leri 20x ve CD-RW’leri 10x h›zlar›nda yazabilirken 40x okuyabiliyor. müzi¤in koflarken bile kesilmesini engelliyor.co. sahip oldu¤u entegre ara haf›zas›nda 480 saniye MP3 ve 160 saniyelik CD Audio bilgilerini saklayarak. 20 GByte sabitdisk ve bir kablosuz a¤a sahip. Burn Proof özelli¤i sayesinde CD yazma ifllemini daha güvenli hale getiriyor. 8. su ve yüksek s›cakl›klara karfl› dayan›kl› oldu¤unu duyurdu. düflme. yaklafl›k 50 resim tutabilen Camstick uzak/yak›n seçenekleri sayesinde motife yak›nlafl›p uzaklaflabiliyor. Belçikal› üreticinin E-IDE yaz›c›s›.waitec. 1. Ayg›t›n kutusunda uzaktan kumandas›. Sahip oldu¤u Flash haf›zas›nda 640x480’lik 160.dnt. USB kablosu ile beraber sunulan CamStick sabit aya¤› sayesinde web kameras› olarak da kullan›labiliyor. kablo.248x960’l›k. Bilgi için: www.itronix.de/english/ index. bu notebook’un Amerikan askeri standard› MILSPEC 810E çerçevesinde çarp›flma.plextor. vibrasyon. flarj aleti. toz. H›zl› Aduio Extraction’a sahip olan sürücü. Nero Burning ROM ve Power DVD gibi yaz›l›m araçlar› bulunuyor.com Plextor PlexCombo 20/10/40-12A DVD Okunur. Ulaflabildi¤i maksimum DVD okuma h›z› 12x.dnt CamStick 1. CD Yaz›l›r Yaz›c› uzman› Plextor k›sa bir bekleme süresinin sonunda.html Waitec HipHop Küçük Diskler ‹çin Küçük Oynat›c› Waitec’in ultra mobil CD oynat›c›s› HipHop’un büyüklü¤ü. çald›¤› 8 cm’lik diskler (CD Audio ve MP3) ile ayn› ve a¤›rl›¤› ise sadece 150 gram. Tekrar flarj edilebilir iki pili ile toplam 7 saatlik müzik keyfi sunan HipHop.

38

KISA... KISA...
3 Philips Teknik Destek Veriyor
Türk Philips, yeni bafllatt›¤› uygulama ile multimedya ürünlerinin servis hizmetlerini art›k kendisi vermeye bafllad›... Philips, Multimedya Ürün Grubu’nda bulunan dahili CD yaz›c›lar, harici CD yazici ve MP3 çalarlar, DVD yaz›c›lar, hoparlörler, PC kameralar ve ses kartlar›nda müflterilerine yerel teknik servis noktalar›yla hizmet veriyor. Uygulama ile Philips, Türkiye çap›ndaki mevcut 200 servis noktas›nda söz konusu ürünlerin her türlü teknik deste¤ini kendisi üstlenmifl durumda. Bilgi ‹çin: www.philips.com.tr

Philips TV Monitör

JVC GY-DV300

Yeni Teknolojili Düz Ekran
Philips 150MT, sahip oldu¤u entegre tuner sayesinde normal bilgisayar monitörü fonksiyonlar› haricinde, tam anlam›yla bir televizyon olarak kullan›labiliyor. 500:1 oran›ndaki yüksek kontrast, 310 cd/m2’lik ayd›nl›k de¤erleri ve panelin 25 milisaniyeden daha k›sa sürede kullan›labilir hale gelmesi sayesinde, her iki kullan›m amac› için de yeterli resim kalitesi elde edilebiliyor. Te-

DV ve MPEG-4 Destekli Özel Video Kamera
fiu ana kadar piyasaya ç›kan dijital kameralarda, DV veya MPEG4 kayd› aras›nda seçim yapmak zorunda kal›n›yordu. Yeni JVC kamera ilk defa her iki seçene¤i de tek bir ayg›t üzerinde kullan›ma sunuyor. Görüntüler bir mini DVD kaset içerisine kaydedilirken ayn› zamanda MPEG-4 biçimindeki görüntü, bir web sayfas›nda kullan›lmak veya e-posta ile gönderilmek üzere bir Compact Flsh kart üzerinde saklan›yor. Söz konusu MPEG-4 Stream, kablosuz a¤ ile donat›lm›fl bir notebook veya masaüstü bilgisayar›na kamera üzerinden direkt olarak aktar›labiliyor. Yüksek kalitede bozulmam›fl net görüntü elde etmek için, optimum kay›t flartlar›n›n mutlaka yerine getirilmesi gerekiyor.

3 IBM’den Elektronik ‹fl Zirvesi
IBM, May›s ay›nda düzenleyece¤i Futurebusiness Summit 2002 etkinli¤i ile uçtan uca e-business çözümlerini, yeni trendleri ve en son teknolojileri, çözüm ortaklar› ile birlikte ifl dünyas›yla paylaflmay› planl›yor. 13 May›s 2002’de Lütfi K›rdar Kongre Saray›’nda tüm gün sürecek Futurebusiness Zirvesi’nin, ifl ve e¤lencenin bulufltu¤u, Türkiye’nin bu alanda yap›lan en kapsaml› etkinli¤i olmas› bekleniyor. Bilgi için: www.ibm.com.tr

JVC sözcüsü, model ajanslar›n›, sigorta ve turistik firmalar› ve tabii ki hobi kullan›c›lar›n› hedef kitle olarak göz önünde bulundurduklar›n› dile getiriyor. Bilgi için: www.jvcpro.com

Native Serial ATA
levizyon ekran› monitörün normal kullan›m› esnas›nda ekstra bir pencere içerisinde görüntülenebilirken 150 MT, sahip oldu¤u tuner sayesinde bilgisayar kapal› dahi olsa televizyon olarak da çal›flt›r›labiliyor. Tam fonksiyonlu uzaktan kumanda ise kanallar aras›nda dolaflmay› sevenleri mutlu edecek bir ayr›nt›. Bilgi için: www.philips.com

Seagate Demosu Etkiledi!
Seagate, gelecekte ç›karaca¤› ürünlerine entegre olmaya haz›r bulunan, sektörün ilk tam sürate sahip (full speed) sabit sürücü teknolojisini tan›t›rken, daha basit, esnek ve daha güçlü PC’ler, konut network hub’lar›, ve tüketici elektroni¤i (CE/Consumer Electronics) araçlar›na olanak tan›yacak Serial ATA ürünlerini bu y›l›n sonuna do¤ru pazara sürece¤ini aç›klad›. Seagate’in yeni tasar›m›, gelen Serial ATA sinyallerini Parallel ATA protokollerine çevirmeye gerek duymayan native Serial ATA teknolojisini board’un içinde ilk kullanan tasar›m konumunda bulunuyor. Bu ise, tasar›m›n saniyede 150 Mbyte’l›k Serial ATA transfer oran›n› ilave bir maliyet veya performans eksikli¤i olmadan sa¤lamas›na imkan tan›yor. Seagate ayr›ca daha önce fiziksel kademeli chip, link ve tafl›ma kademeli chip ve ATA kontrolcü chip gerektiren fonksiyonlar› tek bir chip’te top-

3 Yeni Bir CD Writer
Optik depolama pazar›n›n önemli isimlerinden LG, yeni ürünü, 40-12-40 CD yaz›c›s›n› piyasaya sundu. 40(cd-r’a yazma), 12(cd-rw’a yazma), 40(okuma) h›z›ndaki yeni cd-writer Türkiyede ise LG’nin Türkiye temsilcisi UFOTEK taraf›ndan pazara sunulacak. Bilgi için: www.Ufotek.com.tr

3 Philips Projektör
Philips, en zorlu toplant› odas› gereksinimlerinin yan› s›ra büyük konferans salonlar› ve amfilerde yap›lan sunumlar için yeni projektörü PXG2 ile iddial›. Uzak mesafeli yans›tmalarda canl› renkler ve parlakl›k vaad eden cihaz, yüksek kontrastta dahi netlik sa¤lamak için 3000 lümen ç›kt› yans›t›yor... 200W’l›k Philips UHPTM lambas› ise PXG20’ye tam gün ›fl›¤›n›n rahats›z edici etkisini tamam›yla gidermesi avantaj›n› sa¤l›yor. Bilgi için: www.Philips.com.tr

Disk On Module

IDE Portu ‹çin Flash Haf›za
Transced, sürücü veya özel bir yaz›l›ma ihtiyaç duymadan direkt olarak IDE portuna tak›labilen bir Flash Disk sunuyor. Hareketli bir parçaya sahip olmad›¤› için ömür boyu garantiye sahip olan diskin haf›za seçenekleri 16 MByte ile 512 MByte aras›nda de¤ifliklik gösteriyor. Bilgi için: www.transcendusa.com

layan bir tasar›m› da gerçeklefltirmifl oldu. Intel Developer Forum’da yap›lan demo daha süratli, daha basit, daha fazla maliyet verimlili¤i sunan ATA disk sürücü teknolojisi yönünde at›lan önemli bir ad›m olarak kabul ediliyor. Bilgi için: www.seagate.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

40
‹Ç‹NDEK‹LER
‹fllemci ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek Easy Disk

41

Yeni Donan›m
TESTLER‹
Bilgisayar piyasas›na her ay yeni ürünler kat›l›yor. CHIP Test Merkezi olarak, bu ürünleri mümkün oldu¤unca tan›tmay› hedefliyoruz. Her ay bu sayfalarda yeni ve ilginç donan›m ürünlerinin incelemelerini bulabilirsiniz.
s May›s say›m›zda yine birbirinden ilginç ürünlerle karfl›n›za ç›k›yoruz. CeBIT fuar›n›n bitifliyle birlikte, ülkemizdeki distribütör firmalar da fuarda görüp ülkemize getirmeyi düflündükleri yeni ürünlerini bize yollad›lar. Bu ürünlerden öncelikle bahsetmeyi düflündü¤ümüz, taray›c›lar›yla tan›d›¤›m›z Mustek firmas›n›n televizyona ba¤lanan DVD player’›... Cihaz›n en ay›rt edici özelli¤i, DVD, SVCD, audio CD ve MP3 CD’leri oynatabilmesi. 5.1 analog ve dijital girifle sahip olan cihaz uygun fiyat› ile de göze çarp›yor. Anakart alan›nda yine hareketlilik yaflan›yor: Okuyucular›m›z, her ay oldu¤u gibi bu ay da, çeflitli firmalara ait anakart incelemelerini bulabilirler. Bu incelemelerden biri Asus’un yeni nesil AMD ifllemciler için üretti¤i A7V333’e ait. Via KT333 chipsetine sahip olan anakart, DDR-333 bellek modülleri ile birlikte çal›flabilmesi sayesinde göze çarp›yor. RAID özelli¤ini de destekleyen anakart, çok iyi bir performans sergiliyor. Di¤er bir anakart incelemesi ise Abit’in yeni nForce chipsetli anakart› olan NV7133R’ye ait. Ad›ndan da anlafl›laca¤› gibi NV7-133R, Ultra DMA 133 ve RAID teknolojisini destekliyor. K›saca bu anakartta neredeyse yok yok. Bu ay›n ilginç ürünlerinden bir di¤eri de, Lifeview’un iPAQ PDA’lar için gelifltirdi¤i FlyJAcket modeli. FlyJacket, iPaq ürünlerine entegre edildi¤i zaman onlara ek özellikler kazand›ran bir cihaz. Cihaz› monitöre veya bir projeksiyon cihaz›na ba¤layarak görüntü aktarabilirsiniz. Son olarak ilginç buldu¤umuz bir di¤er üründen bahsetmek istiyoruz. Netac Bootable Onlydisk ad›n› tafl›yan bu ürün, 128 MB kapasitesi ve Dual Boot özelli¤ine sahip olan bir tafl›nabilir bellek modülü. Yani bu ürün istendi¤inde bir aç›l›fl disketi ya da bir sabitdisk gibi davranabiliyor…
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

42

DVD, VCD, CD Player Mustek DVD-V560 Anakart Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek Netac Bootable OnlyDisk

44

19” Monitör Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c› Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu KAAN Twin

46

PDA Modülü Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk Samsung SP80A4H Anakart ChainTech CT-7VJDA

48

All in One Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart› Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

DE⁄ERLEND‹RME
Donan›m test sayfalar›nda, ürünler hakk›nda detayl› bilgi ve ürünleri puanland›ran bir not sistemi bulabilirsiniz. Puanlama sisteminin karmafl›k olmamas› için iki kategori oluflturduk. Bunlar "CHIP Puan›" ve sat›n almada önemli bir rol oynayan "Fiyat/Performans Oran›". Tüm ürünleri daha önce belirledi¤imiz test platformu ve test kriterlerine uygun olarak inceleyip de¤erlendiriyoruz. Böylece önceki aylarda yer alan benzer ürünleri de birbirleri ile karfl›laflt›rma f›rsat›n› yakalayabilirsiniz. Bu yeni puan sistemini ürünleri daha kolay de¤erlendirip s›raland›rmak için uygun gördük. Böylece puanland›rd›¤›m›z ürünleri baflka ürünler ile k›yaslay›p size göre bir alternatif oluflturup oluflturmad›¤›n› belirleyebilirsiniz. Ürünlerin teknik verilerini ayr›ca bir kutu halinde vermemizin sebebi ise, ürünler aras›nda karfl›laflt›rmay› kolaylaflt›rmak. Burada test edilen ürünler, e¤er puanlar› tutarsa her ay güncelledi¤imiz TOP 10 listelerimizde yer alabilecekler. Bu sayede piyasada bulunan en iyi 10 ürünü bir bak›flta görebilirsiniz. Top 10 listelerinin tamam›na www.chip.com.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

CHIP ONLINE
Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www.chip.com.tr/ donanim adresinde bulabilirsiniz.

TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM
Donan›m Testi

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

41

A

Ü YIN

5|2 2 00

NÜ RÜ

‹fllemci

Anakart

Tafl›nabilir Bellek

0

INTEL PENTIUM4 2,4 GHZ
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER ‹fllemci frekans› FSB L2 ön bellek Yap› Teknoloji

ASUS A7V333
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.

EASY DISK
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mikrobeta (312) 467 75 04 52 $ + kdv

Datagate, Armada (212) 282 98 80, (212) 230 84 80 600 $ + kdv
2,4 GHz 400 MHz 512 KB Socket 478 0.13-µm

F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipseti ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Slot say›s›

Bo¤aziçi, Çizgi Elektronik (212) 217 29 29, (212) 356 70 70 180 $ + kdv
ATX VIA KT333 Socket A 266 MHz 5 PCI, 1 AGP

TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1.1 Bellek 32 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 81 x 23 x 12.5 mm Di¤er Tafl›ma çantas› ve USB kablo veriliyor ‹flletim S. Win98/ME/2000/XP, Mac OSX

Intel’in son bombası: Intel Pentium4 2.4 GHz, northwood çekirdeğine sahip olup, masaüstü bilgisayarlar için tasarlanmış son teknoloji ürünü bir işlemci. 512K’lık level-two cache’e sahip olan bu işlemci, üzerinde 55 milyonun üzerinde transistor barındırıyor ve 142 adet gelişmiş SSE2 komutlarını içeriyor. Bu işlemcinin önemli bir özelliği, 200 mm wafer yerine 300 mm wafer kullanması. Bu sayede yüksek performanslı bir işlemci düşük maliyetle elde edilebiliyor. Diğer bir önemli özellik de, Pentium III sistemler ile birlikte P6 mimarisinin sonuna gelen Intel’in yeni işlemcilerde Intel NetBurst mimarisini kullanması. SSE-2 optimizasyonunu kullanan bu işlemci, office uygulamalarında çok iyi bir performans sergiliyor. Güç tüketimi de işlemcide oldukça iyi. Oyun uygulamalarında ise rakiplerine göre geride kaldığını söylemeliyiz. Buna karşın SSE2 uyumlu uygulamalarda Pentium 4 2.4 GHz fark atmayı başarıyor. Aynı başarıyı dijital video işleme uygulamalarında da görebildik. Sonuç: Bu işlemci stabil çalışma, düşük güç tüketimi ve yüksek performansı ile oldukça başarılı bir çizgi izliyor.
P 0.13-µm teknolojisini destekliyor P Multimedya uygulamalar›nda yüksek performans M Düflük güç tüketimi

VIA’dan yeni bir chipset: KT333 chipsetinin piyasaya çıkmasının en önemli nedenlerinden biri, daha yüksek bir performansta çalışan DDR-333 bellek modüllerini desteklemesi. Durum böyle olunca, anakart üreticileri de kollarını sıvadılar. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Asus’un A7V333 modeli de, bu chipsetini destekleyen ilk ürünler arasında yer alıyor. Asus A7V333, bu yeni chipset ile kullanıcıya bir çok özelliği beraberinde getiriyor. Bunlardan biri kuzey köprüsünün 166 MHz DDR belleklerle çalışabilmesi. Diğer bir özellik ise, güney köprüsünün de ATA-133 arabirimini desteklemesi. A7V333’ün üzerinde bulunan chipset 133 MHz değeri ve FSB hızı ile senkron çalışabilmesinin yanı sıra asynchron modunda 166 MHz’e ulaşabiliyor. Bu anakarttan çok iyi bir performans alabilmek için, FSB hızını 166 MHz’e yükselterek senkron çalışmaya geçmek gerek. Yalnız bu işlem profesyonellik gerektiriyor, çünkü AMD işlemcilerin resmi olarak 166 MHz FSB’yi desteklemedikleri unutulmamalı! Sonuç: Asus entegre ettiği Q-Fan özelliği sayesinde, işlemcinin ısınma durumuna göre soğutma işlemi yapıyor.
P Çok iyi bir performans sergiliyor P RAID özelli¤i ile yüksek h›z P 6 kanal audio ses destekliyor

Taşınabilir belleklerde yeni bir standart: EasyDisk, USB arabiriminden bağlanan ve üzerinde bir flash bellek barındıran bir mini elektronik yedekleme ünitesi. Oldukça hafif ve gömlek cebine sığacak kadar ergonomik olan bu cihaz, hiçbir kablo, güç kaynağı ve pile ihtiyaç duymadan çalışıyor. Yapmanız gereken tek şey, cihazı sisteminizin USB portuna bağlamak ve otomatik kurulumunun bitmesini beklemek. EasyDisk, işletim sisteminde çıkartılabilir disk olarak tanınır ve aynen bir sabitdisk gibi işlemleri gerçekleştirir. Yani, EasyDisk için ayrıca bir yazılıma ihtiyaç yoktur. Günümüzde bu tür ürünlerin çok yaygınlaşması ve birbirine çok benzemesinden dolayı, hangisinin daha uygun olduğuna karar vermek oldukça zor. Bu yüzden ergonomi ve birlikte gelenler puanlandırmada ağır basıyor. EasyDisk’in, bir taşıma çantası ve uzun bir USB kablosu ile gelmesi bir avantaj. Fakat EasyDisk’in yazma ve silme korumasına sahip olmaması ise önemli bir dezavantaj. Sonuç: Kolay kurulabilen ve tıpkı bir sabitdisk gibi davranan EasyDisk, güvenle yanınızda taşıyabileceğiniz yedekleme ünitelerinin en başında geliyor.
P Ergonomik yap›s› P USB kablo ve tafl›ma çantas› ile geliyor M Yazma ve silme korumas› yok

CHIP | MAYIS 2002

Sonuç: Netac’ın hem bir açılış disketi hem de bir yedekleme ünitesi gibi kullanılabilmesinin. üzerinde bulunan üç adet DIMM yuvası ile toplam 1. İddialı olması çok normal.. CD Player Anakart Tafl›nabilir Bellek MUSTEK DVD-V560 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. benzer ürünler ile karşılaştırıldığında. Ama bu kullanıcıların film ve müzik keyfini bozacağı anlamına gelmez. çünkü bu anakartta neredeyse yok yok. Dolayısıyla NV7-133R. Ürünün resim ve ses kalitesine baktığımızda. yüksek de bir performans sergiliyor.1 portuna sahip. AC3 ve gerçek zamanlı Dolby Digital desteği ile DVD tutkunlarına iyi bir ses deneyimi sunmayı hedefliyor. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› NETAC BOOTABLE ONLYDISK CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. bir DVD player cihazı. Okyanus (212) 356 70 70 140 $ + kdv F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 205 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Video girifl S-Video/Scart/Composite Ses girifl Audio stereo/5. kalitesi ve uygun fiyatı ile kaçırılmaması gereken ürünlerden biri. MPEG 2 ve MPEG 1 sıkıştırmasını kullanan Mustek. Yeni nesil Athlon XP işlemcilerini destekleyen NV7-133R. Üzerinde bulunan küçük bir mandal sayesinde Netac’ı bir disket sürücüsü gibi gösterip sistemi bu sürücüden açabiliyorsunuz.1 Bellek 128 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 80x24x11 mm Di¤er Yazma ve silme korumas›na sahip ‹flletim S. Bu bellek modülleri ergonomik yapıları ve dış etkenlerden etkilenmemeleri sayesinde. Chipsetinin içinde entegre edilen MCP-D chip’i sayesinde 6 kanal ses çıkışına da sahip olabiliyor. video CD ve MP3 desteği bir arada: DVD-V560 olarak adlandırılan bu yeni ürün. USB arabirimini kullanan Netac istendiğinde bir açılış disketine dönüşebiliyor. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Netac Bootable OnlyDisk de yukarda bahsettiğimiz ürünler gibi bir taşınabilir bellek modülü. Sonuç: Çok işlevli bir cihaz olan Mustek DVD V560.0 ve dört adet USB 1. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mascom (212) 321 17 00 180 $ + kdv ABIT NV7-133R CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. 10/100 LAN chip’inin yanı sıra NV7-133R. Win98/ME/2000/XP. piyasadaki markalı DVD ve Hi-Fi cihazlarından geride olduğunu söyleyebiliriz. 1 AGP TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1. birçok profesyonel kullanıcıya büyük bir avantaj sağlayacağını düşünüyoruz.1-analog/digital optik/digital coaxial Video formatlar› VCD/S-VCD/DVD/DVD-R Boyutu 430x90x302 mm Bölge kodu 2 ATX nForce 415-D Socket A 266 MHz 3x184 pin DDR-SDRAM 5 PCI.. aynı zamanda DTS ve Dolby Digital ses teknolojilerini de destekliyor. VCD. çünkü internetten yapacağınız küçük bir araştırma ile bu bölge kodunun üstesinden rahatlıkla gelebilirsiniz. sahip olduğu ek özellikler sayesinde bir çok alandaki uygulamalara rahatlıkla cevap verebilmekle kalmıyor. P Ultra DMA133 ve RAID deste¤i P Entegre 10/100 LAN chip’i var P Entegre ses chip’i ile DolbyDigital uyumu Açılış ve yedekleme ünitesi bir arada: Taşınabilir bellek modüllerini önceki aylarda incelemiştik. Bu sayede sisteminizi bir hataya karşı test işleminden de geçirebiliyorsunuz. Bu özellik sayesinde anakarta istendiğinde toplam 8 adet IDE cihazı bağlanabiliyor. kullanıcılara güvenli ve hızlı bir veri taşıma sağlıyordu. Audio CD ve MP3 CD’leri de okuyabiliyor. büyük bir avantaj. Cihazın üzerinde birçok bağlantının olması ve özellikle AC3 decoder’ın entegre olması. Ürün Windows Me/XP ve Windows 2000 işletim sistemlerinde kendisini otomatik olarak kurabiliyor. P 5.42 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET DVD. Mustek DVD V560’ı sadece bir DVD oynatıcısı olarak adlandırmak yanlış olur. DVD bölge koduna (Regionalcode 2) sahip. Ama bu sizi endişelendirmesin. Sonuç: NV7-133R. Çünkü bu cihaz DVD filmlerinin yanı sıra SVCD. Anakartın özellikleri bununla bitmiyor. Fakat. P Boot edilebilme özelli¤i P Kolay kurulum ve kullan›m M Yüksek fiyat CHIP | MAYIS 2002 . Mac OS DVD. Üzerinde bulunan HPT 372 kontrolörü ile Ultra DMA 33/66/100/133 desteğini sunan Abit. sabitdiskleri RAID 0.5 GB’lık bir bellek büyüklüğüne çıkabiliyor. Yani cihaz hem bir disket sürücüsü hem de bir sabitdisk gibi davranabiliyor.1 decoder’› var P MP3 CD’leri çalabiliyor P Uygun fiyat Tam teşekküllü nForce: Abit yeni nForce modeli olan NV7-133R ile piyasaya çok iddialı olarak girmeye hazırlanıyor. dört adet USB 2. 1 ve 0+1seviyelerinde çalıştırabiliyor. Yalnız bu ürün kendisini bazı özelliklerden dolayı diğerlerine göre farklılaştırıyor. Kopya CD’leri rahatlıkla okuyabilen Mustek.

Bu yüzden bu tür bir monitör seçerken. kullanıcı için bir avantaj. Sonuç: Geometrisinde çeşitli zayıflıkları olan monitör. Convergence ise orta değerlerde seyrediyor. masanızın üstünde geniş bir alana sahip olmalısınız. cihazın özelliklerinde yapılabilen bir ayar sayesinde oldukça kaliteli çıktılar alabildik. Piyasadaki bu ihtiyacı kapamak için de Xerox kollarını sıvayarak. birlikte verilen yazılımları yüklemeniz gerekiyor. P Office uygulamalar›nda yüksek bask› h›z› P Birçok iflletim sistemine uyumlu M Grafik bask›da zay›f Güvenli alışveriş için yeni çözümler: KAAN Twin hem SIM kartlarını hem de kredi kart formatındaki chip kartlarını okuyabilen bir cihaz. Fakat. Baskı kalitesinde Xerox ortalama değerlerde. iyi bir ergonomi ve görüntü kalitesi ile bu açığını kapatmaya çalışıyor. Xerox Phaser 3400’ün metin baskı hızı oldukça iyi. Sonuç: Cihaz ile SIM kartlarınızdaki bilgilerinizi yedeklemenizin yanı sıra internet üzerinden güvenle alışveriş yapabilmeniz mümkün. Güç ihtiyacını ise PS/2 bağlantısı üzerinden gideriyor.6 ve Red Hat linux 6. Ya da gün geçtikçe yaygınlaşan ev ya da internet bankacılık işlemlerini chip kart yardımı ile gerçekleştirebiliyorsunuz.5 kg F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Bask› h›z› Bask› çözünürlü¤ü Belle¤i Boyutu Albim. Arena (216) 349 33 51 (212) 360 07 07 849 $ + kdv Paralel. Resimli baskıda çıktının çok iyi olmadığını gördük. Bu yüklemeden sonra Verisign’ı destekleyen alışveriş sitelerinden. yatayda ulaşabildiği 170 Hz ve düşeyde ulaşabildiği 110 KHz değerleri ile parlak ve canlı görüntüler verebiliyor. seri port üzerinden bilgisayara bağlanıyor.6 cm’ lik görülebilir bir alana sahip olan Sony G420.S›ra 19” Monitör Lazer Yaz›c› Kart Okuyucusu SONY MULTISCAN G420 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. 45.1.24 1600x1200 piksel 25.0 işletim sistemleri ile de uyumlu çalışabiliyor. Sonuç: Kurulumu ve kullanımı oldukça basit olan Phaser 3400. Örneğin Verisign’dan alacağınız bir sertifika ile cihaza takılı olan chip kartına güvelik kodunuzu yükleyebilirsiniz.tr (212) 239 32 00 600 $ + kdv FD Trinitron 19 inç 0. I2C HBCI Class 1 Standart EMV 3. Ayrıca. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Ekran Görüntü alan› Nokta aral›¤› Maksimum çözünürlük A¤›rl›k XEROX PHASER 3400 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. ISO 7816 Güç ihtiyac› PS/2’den ‹flletim sistemi Windows. Fakat ev kullanıcıları için bu monitörlerin boyutları epey büyük. Cihazın sorunsuzca çalışabilmesi içinse. adres defterinizi bilgisayar vasıtasıyla değiştirebiliyorsunuz. Linux ve Solaris Ergonomide Sony farkı: Günümüzde 19 inç monitörlere baktığımızda. Bu ay sizin için Sony’nin yeni 19 inç ürünü olan G420 serisini inceledik. Yani bu yöntem ile alışverişlerinizi güvenli bir şekilde yapabiliyorsunuz. T=14. Çünkü küçük ve orta boy işletmeler. P USB hub’u var P ‹ki adet VGA girifli var M Geometrisi zay›f Office uygulamalarının yeni yardımcısı: Lazer yazıcıların kullanımı geçtiğimiz yıllarda önemli ölçüde arttı. 130 watt maksimum güç tüketimi ve ürünün geometrisinde bazı zayıflıkların olmasıysa ürünün dezavantajlarını oluşturuyor. 3-wire. USB 16 sayfa/dak 600x600 dpi 16 MB 362x299x409 mm F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Kobil Data (216) 274 82 38 30 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim Seri Protokol T=1.44 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET CHIP TOP 10 | 7. 2-wire. KAAN Twin. Phaser 3400 ürünü ile karşımıza çıktı. Metin baskıda ise. her tür işletmede rahatlıkla kullanılabilecek şekilde tasarlanmış bir lazer yazıcı. KAAN TWIN CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. 1 USB giriş ve 4 USB çıkışı ile kullanıcıya iyi bir ergonomi sunuyor.1. Bu sayede SIM kartınızı bu cihaza takarak. Onscreen menünün kullanım kolaylığı ve kontrast ayarının rahatlıkla yapılabilmesi. P Ergonomik yap›s› P Hem SIM hem de chip kartlar› okuyor P Yaz›l›m deste¤i ve kolay kullan›m› CHIP | MAYIS 2002 .com. T=0. fiyatlarının indiğini ve böylece artık ev kullanıcıları tarafından da tercih edildiklerini görüyoruz. Tüm bu bağlantılar dallandırılmış tek bir kablo ile yapılıyor. genellikle büyük network yazıcıları tercih etmiyorlar. Phaser 3400. Empa. özellikle office uygulamalarında iyi bir performans sergiliyor. Bu gelişmenin en önemli nedeniyse. ayrıca Mac Os 8. yazıcının hızı belirgin bir şekilde düşüyor. internet üzerinden alışverişlerinizi yapabilirsiniz. üreticilerin bu ürünleri çok uygun fiyatlarla piyasaya sürmesi.empa. Arena www. Windows işletim sistemlerini destekleyen yazıcı. Ama sıra grafikleri basmaya geldiğinde.S›ra CHIP TOP 10 | 6.

6 ms’lik veri erişim hızı ve ortalamanın üzerindeki veri transfer hızı ile oldukça sessiz çalıştığını gördük. iPAQ’e bir ceket gibi giydiriliyor ve bu sayede iPAQ’lere üstün özellikler kazandırıyor. Sonuç: Kullanıcıya birçok üstün özellikler sunan bu ürünün bir dezavantajı. XVGA 1024x768 / 256 renk 175 $ + kdv Ultra ATA/100 80 GB 2 MB 7200 rpm ATX Via KT 266A Socket A 266 MHz 3 x 184 pin DDR-SDRAM 5 PCI. cihazın üzerinde bulunan Video In/Out girişi sayesinde de görüntüler kayıt edebilirsiniz ya da sunumlarınızı bir projeksiyon cihazı üzerinden çalıştırabilirsiniz. Armada B‹LG‹ ‹Ç‹N (212) 522 99 00. üzerinde kafalar hareket eden ve çeşitli verileri track ve sektörlere kayıt eden birden çok sert ve disk şeklinde plakalardan oluşur. dönen disk üzerinde merkez noktasından içe veya dışa doğru hareket ederler. Samsung yeni modeli olan SP80A4H ile bu gürültüden rahatsız olan kullanıcılar için bir çözüm geliştirdi. kullanımını daha da zevkli hale getirebiliyor. 1 AGP. Ama Chaintech CT-7VJDA’ya dikkatlice baktığımızda. (216) 499 62 99. Fakat değişik bileşenlerinin farklı bir yerleşimde olması. PC1600/PC2100 uyumlu 3 adet DIMM yuvasına sahip olmasına rağmen. bir sabitdiskin hızını belirler.7 cm A¤›rl›¤› 159. Ayrıca. Plakaların yüksek dönüş hızları. diğer ürünlerle kıyaslandığında ilk görünüşte bir avantaj sağlamıyor. Compact Flash Slot (Type I und II) ve kızılötesi bağlantıya da sahip olan bu cihaz. adından da anlaşılacağı gibi. Örneğin FlyJacket’in üzerinde bulunan VGA çıkışı sayesinde 24 bit renk ve 800x600 dpi’lık bir çözünürlükte bağlı olan bir monitöre görüntüleri aktarabilirsiniz. (212) 230 89 80 F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› CHAINTECH CT-7VJDA CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Bu jumper takımı sayesinde işlemci frekansı arttırılabiliyor. Böylece bu Pointer ile sunumları hem kontrol edebilirsiniz hem de lazer ile önemli noktaları işaretleyebilirsiniz. Bu ay ise Chaintech’in yeni ürünü olan ve CT-7VJDA olarak adlandırılan anakartını incelemeye aldık. Bundan dolayı da sabitdisklerin yüksek dönüş hızlarından dolayı bir gürültü oranı da oluşuyor. 37xx ve 38xx modellerine çok kullanışlı bir aksesuar sunuyor. sadece iPAQ ürünlerle birlikte çalışması.6V Ba¤lant›lar VGA ç›k›fl›. daha hızlı bir kafa yerleştirme düzeneği ve bundan dolayı track başına daha fazla sektör birleştiğinden. performans değişimini olumsuz yönde etkileyebiliyor. Bu hareket esnasında veriler kayıt edilir ya da okunur. yeni ürünü olan FlyJacket ile. Samsung bu sorunun derinine inerek ürünlerinde Fluid Dynamic Bearing Spindle motorunu kullanmaya başladı. P Ortalama veri transfer h›z› yüksek P Veri eriflim h›z› iyi P FDB motoru sayesinde sessiz çal›flma KT266A ile AMD XP desteği: Birçok anakart üreticisinin Via’nın KT266A chipsetine yöneldiğini görüyoruz.48 46 CHIP TOP 10 | 4. üzerinde CNR slotunun yanı sıra Asus tarafından geliştirilen ACR slotuna da sahip olduğunu gördük. Sonuç: Chaintech CT-7VJDA.4 Pil fiarj edilebilir 1400mAh. Ultra DMA-100 destekli olan anakart. Gördüğünüz gibi sabitdisklerin iç yapısı çeşitli mekanik aksamlardan oluşuyor. (212)336 61 00. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 240 $ + kdv SAMSUNG SP80A4H CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Kont.6x1. Sonuç: Samsung yeni nesil sabitdiskleri ile sessiz çalışmanın yanı sıra yüksek bir performans da yakalamayı başarmış. iPAQ’in 36xx. Ufotek. kullanıcıya sunduğu farklı slot seçenekleri ve 6 kanal ses çıkışı ile eksiklerini kapatmasını iyi biliyor. Geçen aylarda da bu chipsetine sahip değişik anakart modellerini inceledik. Video In/Out Di¤er K›z›lötesi al›c›s› ve Laser Pointer var Maksimum Çöz. Bu ürün. Ayrıca yeni nesil AMD XP işlemcileri desteklemesi de bir avantaj. P Karmafl›k olmayan sunumlar için uygun P Yaz›l›m deste¤i yeterli M VGA ve video ç›k›fl› sayesinde sistem performans› düflüyor Mekanik gürültüye son: Bir sabitdisk sürücüsü. Çünkü birlikte verilen Laser Pointer ürünü aynı zamanda bir kızılötesi modülüne de sahip. Overclock tutkunlarını düşünen Chaintech’in anakart üzerinde bir jumper takımı mevcut.8x8. 3. Kafalar. F‹RMA Koyuncu. 1 CNR. Bu sayede 9.S›ra PDA Modülü IDE Sabitdisk Anakart LIFEVIEW FLYJACKET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. 1 ACR iPAQ’inize ek özellikler kazandırın: Lifeview. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 105 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Boyutu 12. P 6 kanal onboard ses ç›k›fl› P Farkl› slot seçeneklerine sahip M Anakart›n yap›s›ndaki bileflenlerin yeri CHIP | MAYIS 2002 .

yeni bir cihaz geliştirdi. yazma ve veri kopyalama testlerinde de iyi sonuçlar verebiliyor. Bu ürünün diğer bir marifeti de. CE 2.0. Sonuç: Genel olarak ortalamanın üstünde bir performans sergileyen cihaz. CF+ ve PCMCIA arabirimini kullanan ve plug and play özelliğine sahip olmasından dolayı Windows’a tanıtılması çok kolay olan 10 MBps’lik bir ethernet adaptörü. ST373405LW’de dikkat etmeniz gereken bir konu ise. Çünkü bu disk çok fazla ısınabiliyor. Çünkü bu disk. 2000. P Yüksek bir performansa sahip P Veri eriflim h›z› iyi M Çok fazla ›s›n›yor Handheld ve notebook’a uyumlu ethernet: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet. (212) 360 07 07 249 $ + kdv SEAGATE CHEETAH 73LP CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Ayrıca okuma. yüksek kapasite ve dakikada 10 bin dönüşlük hızı ile sunucular için düşünülmüş olan SCSI arabirimli bir sabitdisk. profesyonel kullanıcıların isteklerine cevap verebildiğini söyleyemeyeceğiz.6/15. ayrıca dakikada 12 sayfa renkli ve dakikada 7 sayfa siyah beyaz çıktı alabiliyor. Yani daha önce testlerimize katılan yüksek kapasiteli diskler.0. resim veya metin belgelerini 30 bit renk derinliğinde tarayıp. dizüstü bilgisayarlar için yeterli olmayabilir ama handheld PC’ler için bu değer gayet yeterli. Mürekkep püskürtmeli yazıcı özelliğine sahip olan M940.4 GB 4 MB 10000 rpm 4 8 TEKN‹K VER‹LER Arabirim CF+ ve PCMCIA Ethernet standart› IEEE 802. Arena (216) 349 33 51. Sonuç: Billionton’un hem notebook hem de handheld PC’lerde çalışıp. Low Profile anlamına geliyor. ev kullanımı ve küçük boy işletmeler için uygun. baskı. Datagate F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 90 $ + kdv (212) 282 98 80 759 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB ve IEEE 1284 paralel Bask› çözünürlü¤ü 1200x1200 dpi Tarama çözünürlü¤ü 300x600 dpi Boyutu 480x404x285 mm A¤›rl›¤› 12 kg Ultra 160 SCSI 73.48 CHIP TOP 10 | 1. Hepsi bir arada: Ofis içi kullanımda baskı ve tarama işlemlerini sıkça yapan kullanıcılar için Xerox.3/6. direkt e-mail yolu ile gönderebilmemizi sağlaması. Win95/98/NT. Sonuç: Cheetah 73LP SCSI diskler arasında kendisine iyi bir yer edindi. 10MBps’lık hız.3 10 Base H›z 10 MBps Boyutu 88 mmx42. Bu diskin adından da anlaşılacağı gibi LP. P Bir çok ifli ayn› anda yapabiliyor P Yaz›l›m deste¤i M Tarama kalitesi zay›f O bir performans canavarı: Seagate Cheetah 73LP (ST373405LW). Kopyalama işlemi baskı işleminin özelliklerine çok benziyor. Burada önemli bir unsur ise yüzde 24 ile yüzde 400 arasında küçültmeli veya büyütmeli çıktılar verebilmesi. birçok cihazın yapabildiği işi tek başına yapabiliyor. Fakat.40. Veri erişmesi için geçen zamanda 6. oldukça başarılı bir performans sergilediğini söyleyebiliriz. Bu yeni nesil disk ise.8 milisaniye olan bu disk. haklı olarak Top10 tablomuzda üst sıralarda kendisine bir yer ediniyor.S›ra All in One SCSI Sabitdisk Ethernet Kart› XEROX WORKCENTRE M940 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› Disk say›s› Kafa say›s› BILLIONTON COMPACT FLASH 10 BASE ETHERNET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Ekonomik olsun diye birleşik yerine tek renkte mürekkep kullanan cihaz. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Albim. saniyede 53.3 Mbyte’lık veri transfer oranı ile dakikada 10 bin dönüm yapan diskler arasında iyi bir performans sergiliyor.89 mmx3. sistem soğutmasını iyi yapmış olmanız. 1200x1200 dpi çözünürlükte baskı yapabiliyor. P CF ve PCMCIA arabirimlerini destekliyor P Birçok iflletim sistemini destekliyor P A¤ ba¤lant› durumunu gösteren ikili led tak›m›na sahip CHIP | MAYIS 2002 . kopyalama ve tarama gibi fonksiyonlara sahip olması. yükseklikleri ile göze çarpıyordu. WorkCentre M940 olarak adlandırılan bu cihaz. Seagate Cheetah 73LP. Çünkü 50 pin’i 68 pin’e çeviren bir adaptör yardımı ile bu cihazı dizüstü bilgisayarınızın PCMCIA yuvasına rahatlıkla entegre edebiliyorsunuz. normal bildiğimiz diskler ile aynı yükseklikte.3 mm Di¤er Çevirici adaptör var ‹flletim S. Billionton’un en önemli özelliği Compact Flash I/O ya da CF+ diye adlandırılan arabirimi sayesinde Windows CE işletim sistemini destekleyen handheld PC’lerle uyumlu olması. yüksek bir kapasitenin yanı sıra yüksek de bir performans sergilemeyi başarıyor. Bu cihazı özel kılan ise. Tabii bu ürünün önemli özellikleri bununla bitmiyor: Handheld PC’nin yanı sıra bir notebook’a da sahip olan kullanıcılar bu ürün ile ağ bağlantılarını gerçekleştirebilirler. 10 MBps’lik hıza rağmen. 3.

50

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

SIS 3D Pazar›na da El Att›!

GeForce4 Katili: Sis 336
Tayvanl› chip üreticisi SIS, yeni grafik chip’i SIS336 ile 3D pazar›n›n alt›n› üstüne getirmeye kararl›. CHIP, CeBIT’te ilk grafik kartlar›n›n prototiplerini mercek alt›na ald›.
DDR-SDRAM belleği destekleyebiliyor. Örneğin bizim gördüğümüz modelde 3.3 nanosaniye hızında ve 275 MHz’lik (efektif 550 MHz) bir bellek frekansına sahip olan video bellekler kullanılmıştı. SIS 325 gibi daha önceki modellerde de rastladığımız T&L ünitesinin yanı sıra, yeni SIS 3D hızlandırıcısında Pixelizer adını verilen bir Pixelshader fonksiyonu da dahil edilmiş. da (DAC) entegre etmiş. CHIP bu yeni grafik kartının modellerini ve özelliklerini sizin için sıraladı...

SIS’in gelecekle ilgili plan›: Yeni kat›l›mc›lar yolda
Sis saldırıya geçti: Tayvanlı üretici SIS, chipsetlerinde (SIS 735 ve SIS 745) yaptığı gibi bir fiyat politikası izlerse rakiplerini çok zor durumda bırakacağa benziyor. Tabii bunun tutması için en önemli etken 2D/3D performans değerinin söylendiği gibi olması. Kendi chip fabrikasına sahip olan SIS, diğer üreticilere göre büyük bir avantaj yakalayabilir. Çünkü bir chip geliştiricisi olan nVidia, fabrikasyon işlemini yine Tayvanlı chip üreticisi TMSC’de yapıyor. Bu chip’lerin üretiminin, gerçekten 0.15 mikron teknolojisiyle yapılmaları durumunda, tüm SIS 33x ailesi çok uygun bir fiyat/performans oranı ile 3D piyasasına sürülür.

S

IS, CeBIT fuarında yeni grafik chip ailesini tanıttı. Tayvanlı üretici, SIS 332, SIS 334 ve SIS 336 olmak üzere toplam 3 adet yeni grafik denetleyicisini (controller) yakın zamanda piyasaya sürmeyi planlıyor.
SIS 33x serisinin 3D özellikleri: • AGP 8x (AGP 3.0 uyumu) • SIS Pixelizer (Hardware-Pixelshader) • DirectX-8.1 uyumu (Volume Texture, Bump Mapping, Cubic Mapping, Shadow Mapping) • Hyper FSAA (Full-Scene Anti-Aliasing) • De-Interlacing ve MPEG-h›zland›r›c›s› • Maksiumum 128 Mbyte DDR bellek • Dual Display (SIS 301B Video Bridge) Kart, model ve GPU özelli¤i: SIS, bu üç yeni

Harici chip ile Dual Display deste¤i: ATI ve nVidia’ya engel
SIS, harici opsiyonlar ile de atağa geçmiş durumda. Her üç modele entegre edilen harici video bridge chip sayesinde dual display özelliği etkin hale getirilebiliyor. Yani SIS301B adını taşıyan bu chip ile dijital düz kare ekranlara bile görüntüler aktarılabiliyor. SIS, Video Bridge 301B’ye bu işlemleri gerçekleştirmek için TMDSTransmitter’in yanı sıra TV çıkışı için PAL ve NTSC uyumlu video encoder ile ikinci analog çıkış için digital analog converter

SIS GPU: Fiyat politikas› ile göze çarp›yor
SIS, bu üç grafik ürünü ile daha çok yeni başlayanlar, normal ve yarı profesyonel bilgisayar kullanıcılarını hedefliyor. Bunun nedeni ise bu alanda bu tür ürünlerinin çok fazla bir talebe sahip olması. SIS’ in ürün seçenekleri hakkında bilgi edinebilmeniz için 2002’nin sonuna kadar olan planlama tablosunu resimde gösterdik. SIS’in grafik kartlarındaki para politikasını biz de merakla izliyoruz. Çünkü bu sayede ATI ve nVidia da ürünlerinde bir fiyat indirme politikası izleyebilirler. Bu tabii en çok bu kartları kullanacak olan kişilerin işine yarayacak.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

3D Turbo modeli ile öncellikle mainstream alanında etkili olmayı hedefliyor: Bu hedefin etkili olması için, 33x ürünlerinin birçok ek özellik ile donatılması ihmal edilmemiş... Bu üçlü çetenin en etkili elemanı SIS336 modeli. AGP 8X GPU (Graphic Processing Unit) desteği sayesinde bu kartlar, anakartın üzerinde yer alan kuzey köprüsü ile saniyede 2.1 Gbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşıyorlar. Kartlar, ayrıca, 300 MHz altında çalışıyorlar. Grafik denetleyici, bu sayede toplam 128 Mbyte

Ürün Planlama Tablosu: Bu tabloda yak›n zamanda ç›kacak olan DirectX-9 destekli SIS 340 kart›n› görebilirsiniz.

GRAF‹K CHIP’LER‹N VE ÖZELL‹KLER‹N KARfiILAfiTIRMASI
Chip SIS332 SIS334 SIS336 Mimari 0.15 mikron 0.15 mikron 0.15 mikron AGP tipi/veri transfer h›z› 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye Maksimum bellek 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM Chip/bellek frekans› 200/200 MHz 250/250 MHz 300/275 MHz Bellek bant geniflli¤i 6.4 Gbyte/saniye 8 Gbyte/saniye 8.8 Gbyte/saniye

CHIP | MAYIS 2002

52

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

AMD Hammer, Athlon XP’den Yüzde 25 Daha H›zl›

AMD’den 64 Bit’lik Balyoz!
AMD, yeni ifllemcisi Hammer’i CeBIT’te gün ›fl›¤›na ç›kard›. Bu ifllemci, AMD’nin 64 bit ifllemci ailesini temsil ediyor. 32 bit yaz›l›mlarla da çal›flabilen ifllemci, CeBIT’te ilgi oda¤› olmay› baflard›.
25 daha hızlı olduğu belirtiliyor. Performans artışının etkili olması için, Hammer işlemcilere saniyedeki tekrar sayısı başına daha çok komut (instruction) entgre edilmiş. Yani AMD burada farklı bir strateji izliyor: Amaç, yüksek performansı sistem frekansını artırmak yerine iyi yapılandırmış ve daha düzgün çalışan bir mimari ile elde etmek. Buna ek olarak Sledgehammer olarak adlandırılan büyük kardeşin ilk örneklerini de görme fırsatımız oldu. Bu işlemci ilk olarak üzerinde bulunan 940 pin ile gözümüze çarptı. Sledgehammer küçük kardeşine kıyasla fazladan iki adet HyperTransport bağlantısına sahip ve 128 bit DDR-RAM belleklerini destekliyor. Clawhammer ise, sadece 64 bit RAM belleklerini destekleyebiliyor. Hammer işlemciler Dresden’deki fabrikada SOI (Silicon on Insulator) tekniği ve 0.13 mikron teknolojisi altında üretiliyor. Söylenenlere göre AMD bu işlemcileri 2002’nin sonlarına doğru piyasaya sürecek. çalıştırmak için de uyumlu hale gelecekler. Bu sayede bu yeni AMD işlemcisi, tıpkı bir İngiliz anahtarı gibi davranarak, güncel yazılımlarla gelecekte çıkacak yazılımları rahatlıkla çalıştırabilecek. Hammer işlemciler kendilerini günümüzdeki işlemcilere kıyasla x86/64 genişlemesi ile farklılaştırıyorlar. Yani AMD kendisine, Intel’in 32 bit Pentium ve 64 bit Itanium

H

ammer’ı iki adet işletim sisteminde görme fırsatımız oldu. Bunlar, Windows XP (32 bit) ve 64 bit’lik bir sürümde çalışan bir Linux sistemi idi. Hammer, bu işletim sistemlerinde sorunsuzca çalışıyordu ve herhangi bir takılma meydana gelmiyordu. Bize tanıtılan Hammer ise, kod adı Clawhammer olan işlemciydi. Bu Hammer’ların bir seviye düşük işlemcisinin en önemli özelliği, üzerindeki 754 adet pin sayesinde Socket 754 yuvalı bir sistem ile birlikte çalışabilmesiydi. Platform olarak, HyperTransport özelliğini destekleyen AMD 8000 chipseti kullanıldı. Bu chipset, AMD’nin kendi geliştirdiği ve Solo olarak adlandırdığı anakart üzerinde yer alıyordu. AGP 3.0 portunda, Intel Developer Forum’da gösterilen PCI grafik kartlı 64 bit sistemin aksine Radeon 8500 ekran kartı yer alıyordu ve Clawhammer sisteminde basit bir Office Script çalışıyordu.

Hammer: 32 ve 64 bit uygulamalar›n ‹ngiliz anahtar›
Register yazılımları desteklediği sürece, 64 bit programları rahatlıkla çalıştırabilen Hammer işlemciler, 32 bit uygulamaları
Hammer’in Yap›s›: L1 ve L2 Cache ile Memory Controller.

‹lk performans de¤erlendirmesi: Athlon XP ifllemcisine yüzde 25 fark
AMD, Hammer işlemcilerinin sistem frekansları hakkında bir yorumda bulunmuyor. Ama bu iki sistemle gerçekleştirilen tanıtımlarda, işlemcinin önemli bir performans artışı sergilediğini gördük. AMD, işlemcinin sistem frekansıyla da ilgili bir açıklama yapmıyor. Ama 32 bit ve 64 bit uygulamalarda iyi bir performans artışı olacağını da söylemeden edemiyor. Sistem frekansları aynı olan Clawhammer işlemcisi ile bir Athlon XP işlemcisi karşılaştırıldığındaysa, Clawhammer’in yüzde

Küçük ve Büyük Kardefl Bir arada: Soldaki Clawhammer, sa¤daki Sledgehammer.

ailesinden farklı bir yol çiziyor. AMD işlemcilerinin en önemli avantajı uyumluluklarında gizli. Yani Hammer işlemci kullanacak olan kullanıcılar, günümüz uygulamaları çalıştırabilmekle kalmayacaklar, gelecekte çıkacak olan 64 bit uyumlu yazılımların da işlemci tarafından desteklenip desteklenmeyeceği konusunda endişelenmeyecekler. Söylentilere göre Intel, AMD’nin bu konseptine sessiz kalmayarak Yamhill kod adını taşıyan 32/64 bit’lik bir işlemci geliştirmiş. Ayrıca bu işlemcide, Intel’in SSE2 genişlemesinin lisansına karşılık AMD’nin x86/64 genişlemesinin yer aldığı söylentiler arasında.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

CHIP | MAYIS 2002

54
‹Ç‹NDEK‹LER

55 56 58 60

Dosya Al›flverifli: A¤da dosya transferi Veri Senkronizasyonu: PC-Organizer iletiflimi Ortak Altyap›: Donan›mlar›n paylafl›m› Çal›flma Gruplar›: A¤da ortak çal›flma

‹ki Bilgisayar Bir A¤da

Bilgisayarlar›n Ortakl›¤›
Bilgisayarlar› birbirileriyle ba¤lamak ve veri transferinde bulunmak, art›k her kullan›c›n›n ihtiyaç duyaca¤› ifllemlerden. CHIP, basit bir a¤›n nas›l kurulaca¤›n› aç›kl›yor.

E

ğer evinizde birden fazla bilgisayar varsa, her seferinde ya aynı bilgisayarı kullanmalısınız ya da farklı çözümler bulmalısınız: Örneğin A PC’sinden B PC’sine veriler nasıl transfer edilir? Eğer bilgisayarlardan biri dizüstü bilgisayarı ise, bu durumda veri kaynaklarının senkronizasyonu da gündeme gelir. Kısacası bir ağ bağlantısının kurulması zorunluluk halini alır. Ancak kurulacak ağın altyapısını belirlemek oldukça önemlidir. Bir odadaki iki bilgisayarı birbirine bağlamak için kullanılan veri kablosu da, bir ağ bağlantısı sayılabilir mi?

Yoksa sadece büyük işletmelere yüzlerce PC'yi birbirine bağlayabilecek sistemler mi ağ olarak kabul ediliyor? Bir ağ kurulumunun ardından mutlaka bir de ağ yöneticisi belirlemeniz gerekir mi?

Veri okyanusundaki bal›klar: Hangi sularda hangi a¤lar kullan›l›r?
Öncelikle kişisel kullanım amaçlı olarak bir mini ağ üzerinde bilgisayarları iki veya üç adet ile sınırlasanız da, ağların sayısı sonsuza kadar arttırılabilir. Bu işlem iki bilgisayar arasında 10 dolarlık bir kablolama ve Windows ayarlarında birkaç deği-

şiklikle başlayıp birçok bilgisayar arasında 500 doları aşan kablosuz çözümler ve yüksek yönetim ihtiyaçlarına kadar uzanabilir. Hangi durumda hangi çözümün tercih edilmesi gerektiğini ilerideki sayfalarda göreceksiniz. Burada tanımlanan problemler için, iki farklı çözüm öneriyoruz. İster iki bilgisayar arasında dosyaların orda oraya iletilmesi, ister veri senkronizasyonu veya birçok bilgisayardan oluşan bir sistem kurulması hedeflesin, kuşkusuz bir ağ ortamı yaratılması ve burada verileri akışının sağlanması gerekecektir.
Murat Karsl›o¤lu, muratk@chip.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

Bu tan›mlar› A¤ simgesine t›klad›ktan sonra Tan›mlama kart›ndan gerçeklefltirebilirsiniz. Paylafl›m: A¤ ba¤lant› ile di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdaki kaynaklara ulaflabilmeleri için öncelikle bunlar› paylafl›ma açman›z gerekir. Öyleyse. Bu bağlantı tipinde bilgisayarların rolleri değiştirilerek birbirine erişim sağlanabilir. paralel kablo ile kurulur. Ancak bu durumda kablo uzunluğunun ne kadar olacağını önceden bilmelisiniz. Bunun için her bilgisayar için bir ad ve çal›flma grubu belirlenmelidir. bilgisayarların özgürce yer değiştirilmesine ve hareketine de olanak tanınır. Bluetooth teknolojisinin sağladığı en önemli avantajlardan birisi. Bu işlemlerin oldukça basit bir biçimde ve olabildiğince kısa sürede tamamlanması gerekiyor. Bu mini ağın maliyetini kablonun uzunluğu belirler. Bluetooth sayesinde. Konuk bilgisayarın her iki bilgisayara erişimine olanak tanınırken ana bilgisayar kendi kaynaklarına erişebilir. ‹letiflim: Temel ayarlar›n son ad›m›nda sürücülerinizi veya klasörlerinizi paylafl›ma açabilirsiniz. Eğer bağlantı kurulacak bilgisayarlardan birisi bir dizüstü bilgisayarı ise Bluetooth tercih edilebilir. yeni alternatifinizin adı Bluetooth. Örneğin üç metre uzunluğundaki bir paralel kablo.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 55 Network Kurulumu Dosya Al›flverifli E¤er zaman›n›z varsa iki bilgisayar aras›nda dosyalar› disket arac›l›¤›yla da tafl›yabilirsiniz. Kablolamak ya da kablolamamak? ‹ki bilgisayar aras›nda en kolay ba¤lant›. Çözüm: Bluetooth teknolojisi ile kablosuz a¤ (Maliyet yaklafl›k 400 dolar) Eğer yerel ağ için daha fazla masraf yapmayı göze alabiliyorsanız. Ancak bu durumda iletişim hızı onda bir oranına düşer ve transfer yaklaşık saniyede 90 kilobyte olarak ölçülür. 10 dolar civarında satılır. ileride ağınıza sorunsuz olarak yeni katılımcıların (örneğin sekiz farklı PC. Eğer dosyalarınızı masaüstünü PC ve dizüstü bilgisayar arasında paylaşacaksanız dizüstü bilgisayarınız için de Sphinx firmasının Pico Card modeli benzeri bir PC-Card modülüne ihtiyaç duyulur. her seferinde sadece bir bilgisayarın diğerindeki kaynaklara erişimine izin verilmesidir. Küçük bir a¤da çal›flma gruplar›n›n ortak olmas› eriflim aç›s›ndan önemlidir. Kabloyu bilgisayarınızın hemen arkasında yer alan paralel port’a takın. karar almadan önce bilgisayarlarınızı kullanmak istediğiniz yere yerleştirin. Di¤er taraftan az bir masrafla bir mini a¤ ya da daha fazla yat›r›mla konforlu çözümler üretilebilir. Ayrıca. ağ kurulumu sırasında en büyük sorun olan kablo karmaşasına da son verilebilir. DİKKAT! Paralel doğrudan kablo bağlantısı yerine seri kablo ile 2. Paylafl›m seçene¤i üzerine t›klayarak. CHIP | MAYIS 2002 . Üstelik oldukça ucuz bu çözümün h›z› sizin için yeterli de¤ilse pahal› ve h›zl› bir teknik olan Bluetooth tercih edilebilir. Ortak Çal›flma: A¤ üzerinde tüm kullan›c›lar›n kusursuz tan›mlanmas› gerekir. de bağlantı kurulabilir. TEMEL AYARLAR Yapmak istedikleriniz: İki bilgisayarınız var ve biri üzerinden diğerindeki dosyalara erişmek ya da verileri değiş tokuş edebilmek istiyorsunuz. Masaüstü PC’niz için ise bir Bluetooth adaptörüne ihtiyaç duyulur. 1. Örneğin Sphinx firmasının Pico Plug modeli 200 dolar civarında satılıyor. Bunun için Windows Gezgini'nde bir sürücü üzerine sa¤ tuflla t›klay›n. paralel bağlantı kablosuyla sağlanır. Hemen bu işlemin ardından her iki bilgisayarda da Doğrudan Kablo Bağlantısı’nı kurun. yazıcı. Bu teknoloji PC’ler ve çevre donanımları arasında kablosuz veri transferini sağlayan bir tekniktir. Bunlardan biri “Konuk” diğeri ise “Ana” bilgisayar olarak tanımlanır. Bu ucuz çözümün en büyük dezavantajı. Yani kısacası 1 Megabyte boyutundaki dosya 11 saniyede iletilebilir. kaynaklar›n›z› di¤er kullan›c›lar›n eriflimine açabilirsiniz. Bunun için Denetim Masas›'ndaki A¤ simgesine ve aç›lan pencerede Dosya ve Yaz›c› Paylafl›m› tufluna t›klay›n. Kablosuz bağlantıya alternatif olarak kızılötesi bağlantı tipi de önerilebilir (s56’da “Veri senkronizasyonu”na bakın). Bu yüzden her iki bilgisayarın da rollerinin belirlenmesi gerekir. Çözüm: Paralel kablo ile veri iletiflimi (Maliyet yaklafl›k 10 dolar) İki bilgisayar arasındaki en basit çözüm. tarayıcı ve benzeri donanımlar) eklenebilmesi olanağını sağlamasıdır. Bağlantı kablosuz gerçekleştirildiği için.

adaptör kulla- Senkronizasyon: Masaüstü ve el bilgisayar›n›z aras›nda verilerin senkronizasyonu için el bilgisayar›n›zla birlikte verilen yaz›l›ma ihtiyaç duyulur. Bazı donanımlarda kızılötesi arabirimin tanıtılmasında zorluklar yaşanabilir. 1. Bu yüzden her iki bilgisayar da birbirine yakın yerleştirilir. CHIP | MAYIS 2002 . Bu pencerede Options kart›na geçin ve Enable infrared communication seçene¤ini iflaretleyin. Kuşkusuz bu bağlantı biçiminde alıcı ve göndericinin bağlantı noktalarının birbirini direkt olarak görmesi gerekir. Dosya senkronizasyonu için Windows masaüstünde yer alan “Evrak Çantası”nı kullanabilirsiniz. Bu durumda veri kaynaklarının zaman zaman masaüstü PC’niz ile eşitlenmesi gerekir. Bu tip programlar aras›nda en popüleri Hot Sync arac›d›r. artık el bilgisayarlarıyla da iletişim kurulabilir. Bunun için gerekli olan kızılötesi simgesini Denetim Masası’nda bulabilirsiniz. Tan›mlama: ‹ki ya da daha fazla bilgisayar›n iletiflimi için kat›l›mc›lar›n birbirlerini tan›mlamalar› gerekir. Çözüm: Notebook ve Organizer k›z›lötesi ile ba¤lanabilir Tüm yeni mobil donanımlarda.56 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu DOSYA SENKRON‹ZASYONU Veri Senkronizasyonu Seyahatlerinizde dizüstü bilgisayar›n›z› kullan›yor musunuz? Vakit nakittir! Peki ama evinize döndü¤ünüzde tüm bu çal›flmalar›n›z masaüstü PC’nize nas›l aktar›lacak? Ajandan›zdaki planlar›n da eflitlenmesi gerekir. Eğer sürücülerin kurulumu sorunsuz bir biçimde tamamlanırsa. içerisinde dizüstü bilgisayarınızla eşitlenmesini istediğiniz dosyaları saklayabileceğiniz Windows Gezgini benzeri bir klasör göreceksiniz. seyahat sırasında dosyalar arasında kaybolabilir. Infrared Monitor’de Identifaction kart› alt›nda iletiflim partneriniz için bir isim belirleyin. örneğin Outlook’taki adres defteri üzerinde çalışmak için hem masaüstü PC’nizde hem de dizüstü bilgisayarınızda zaman zaman ayı konuma getirilmesi anlamında kullanılıyor. Havadan Eriflim: Tüm bilgisayarlarda bir k›z›lötesi adaptörü ile kablosuz iletiflim gerçeklefltirilebilir. görev listeleri. Böylelikle sadece bir tuşa basarak. USB veya seri modeller aras›ndaki seçim ise size kalm›fl. Kızılötesi adaptörleri artık USB port’undan da bilgisayarınıza bağlanabiliyor. Yapmak istedikleriniz: Adresler. nıma hazır hale gelir. Bu durumda kullanım kılavuzlarından yardım alabilirsiniz. Denetim Masas›'nda bu ifllem için Infrared simgesi yer al›r. bir dizüstü bilgisayar veya organizer sahibi. Programlar menüsünden çal›flt›r›ld›¤›nda verileriniz otomatik olarak güncellenir. tüm adres veritabanını eşitleyebilirsiniz. Dizüstü bilgisayarınızda kızılötesi arabirimini aktif hale getirmeniz yeterli olacaktır. maraları. Donan›m›n kurulmas›n›n ard›ndan aktif hale getirilmesi gerekir. Bu simgeye tıkladığınızda. Ancak korkmanıza gerek yok. çünkü kurulum basit bir biçimde tamamlanıyor. artık kızılötesi bağlantı arabirimine yer veriliyor. yaklaşık 400 dolar) birlikte sisteminize Hot Sync yazılımı kurulur.4 kilobyte). Büyük ofislerde kar›fl›kl›¤› önlemek için Computer Description sat›r›na k›sa bir aç›klama yazabilirsiniz. telefon nu- Etkinlefltirme: K›z›lötesi ba¤lant› otomatik olarak çal›flmaz. Kızılötesi bağlantıda iletişim. Yani bu durumda ek donanımlara ve kablo bağlantısı kurulmasına ihtiyaç duyulmaz. 2. Kuşkusuz seri bağlantı için de piyasada farklı modellere rastlamak mümkün. Bu işlemin ardından Bilgisayarım klasöründe PC’nizin veri senkronizasyonuna hazır olduğunu belirten kızılötesi alıcı simgesi belirir. Burada eşitlemek. Çözüm: PC’nize k›z›lötesi modülü (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Genelde PC’lerde kızılötesi arabirime standart olarak yer verilmiyor. Her iki durumda da yaklaşık 65 dolara kızılötesi bağlantıya sahip olabilirsiniz (örneğin Tekram’ın IRMate IR410U modeli). PC kızılötesi arabirim ile donatıldıktan sonra. seri bağlantı kadar yavaş gerçekleştirilir (maksimum 14. Örneğin Visor Prism cihazıyla (Handsprig. notlar ve takvim planları gibi dosyalar olmadan. Ancak örneğin adresler ve ajanda verileri çok fazla yer kaplamadığından senkronizasyon için iletişim hızı yeterli olacaktır. Bu işlem kızılötesi bağlantı ile en kolay ve hızlı biçimde gerçekleştirilir.

1 megabyte veri transferi gerçekleştirilebilir. Bu sayede ağ üzerinde çok kolay ve hız- 2. Windows veya sürücü CD'nize ihtiyaç duyulabilir. Bunun için TCP/IP gibi bir ağ iletişim kuralı temel alınır. Do¤rudan Ba¤lant›: ‹ki PC'yi birbirine ba¤lamak için a¤ kart› ve bir kablo yeterli olur. lı bir biçimde çalışma grupları oluşturulabilir. Kartların kurulumu diğer tüm ek kartların kurulumuna benzer biçimde gerçekleştirilir. İki bilgisayar için bir komple paketi 40 dolara satın alabilirsiniz. Bu standart. Kablonun maliyeti ise 7 ile 15 dolar arasında değişir. Lindy firmasının USB Netlink modeli (yaklaşık 60 dolar) ve ek bir USB kablosuyla (yaklaşık 5 dolar) iki PC'yi birbirine bağlayabilir ve kaynaklarınızı paylaşabilirsiniz (s55’e bakın). veri alışverişinde bulunan tarafların anlaşmasını sağlar.58 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu A⁄ KURULUMU Ortak Altyap› K›sacas› “Birimiz hepimiz için. Yeni Yaz›c›: E¤er bir bilgisayar üzerindeki kaynaklar paylafl›ma aç›lm›flsa (s55’teki Temel Ayarlar’a bak›n) di¤erlerinin yaz›c› sürücülerini kurmalar› gerekir. CHIP | MAYIS 2002 . E¤er a¤ kart› görünüyorsa her fley yolunda anlam›na gelir.” ‹yi donat›lm›fl bir büro ayn› zamanda performans› yükseltir. 1. Ancak bu tip bir bağlantı tabii ki diğerlerine göre daha masraflı olacaktır. Büyük elektronik marketlerinde ihtiyacınız olabilecek tüm parçalara sahip komple setler bulabilirsiniz. Her iki bilgisayarın anakartı üzerindeki boş bir slot’a ağ kartını yerleştirdikten sonra kasayı kapatın. Ağ kartları kutusundan çıkan disket ya da CD üzerinden donanım sürücülerini kurmanız gerekir. E¤er burada görünmüyorsa Ekle/‹letiflim Kural›/Ekle/ Microsoft/TCPIP'yi iflaretledikten sonra Tamam'a t›klay›n. ancak iletişim beklediğiniz kadar hızlı olmayabilir. Ancak iki bilgisayar için iki yaz›c› veya iki taray›c› gerekli mi? Kuflkusuz küçük bir a¤ ayn› zamanda tasarruf sa¤lar. Bu donanımlardan iki tane almak yerine bilgisayarları birbirine bağlayabilirsiniz. ‹letiflim Kurallar›: Kartlar. Kurulum do¤rulu¤unu Ayg›t Yöneticisi'nden kontrol edebilirsiniz. üç adet USB Netlinks satın almanız gerekir. ağ kablosunu ağ kartı üzerine takın ve her iki bilgisayarı da başlatın.. Çözüm: PC’lerin USB arabirimiyle ba¤lanmas› (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Bir USB ağının kurulumu oldukça basit gerçekleştirilir. Windows gerekli ayarların tamamlanmasında size yardımcı olacaktır. Kablo uzunluğu ve dış etkenlere bağlı olarak. dosyalarınızı saniyede 3 ile 7 megabyte arasında değişen hızlarla transfer edebilirsiniz. kablolar ve sürücüler do¤ru biçimde kurulduktan sonra Denetim Masas›/A¤ üzerinden TCP/IP iletiflim kural›n› kontrol edin. A¤ yaz›c›s›ndan faydalanabilmek için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar üzerinden Yaz›c› Ekle simgesine t›klay›n. Ancak bu yöntemle ikiden fazla bilgisayar ba¤lanamaz. Bunun haricinde yazıcı ve tarayıcılar da ortak kullanılarak ek tasarruf sağlanır. Üstelik USB ağları ağ kartlarıyla erişilebilen iletişim hızını sağlayamazlar ve saniyede maks. Örneğin 3Com gibi kaliteli bir markanın tek başına ağ kartını ise yaklaşık 20 dolara edinebilirsiniz. Örneğin Empire Earth veya Civilization3 gibi oyunlar ruhsuz bilgisayarlar yerine canlı rakiplere karşı çok daha büyük bir zevkle oynanabilir. örneğin Vobis Highscreen Fast Etheret.. Bilgisayar›n›z yeniden bafllat›ld›ktan sonra TCPIP iletiflimine haz›r hale gelir. Böylelikle kullanıcıların bilgisayar kasasını açması ve anakart üzerine ağ kartlarını yerleştirmek için vakit kaybetmeleri gerekmez. Örneğin üç PC'yi birbirine bağlamak için 60 doları gözden çıkararak. Kurulum: Kartlar›n bilgisayara tak›lmas›n›n ard›ndan Windows sürücü kurulumu uyar›lar›yla aç›l›r. her iki bilgisayarda da yazıcı veya tarayıcı gibi donanımlara ihtiyaç duyulabilir. Yapmak istedikleriniz: Eğer evinizdeki iki bilgisayar farklı kişiler tarafından kullanılıyorsa. Üstelik bu tip bir mini USB ağı basit bir biçimde yeni katılımcılarla genişletilebilir. Her iki PC üzerinde de sadece sürücünün kurulması yeterli olur. Üstelik bu çözüm ile sağlanan iletişim hızı ağ oyunlarının oynanması için de yeterli olur. Çözüm: PC’leri a¤ bileflenleriyle ba¤lamak (Maliyet yaklafl›k 40 dolar) İki bilgisayarın birbirine bağlanması sırasında kullanılabilecek en uygun çözümlerden birisi de ağ kartlarıyla sağlanır (Cat 5 Corss-Over kablo). Kurulan altyapı her iki bilgisayar tarafından da kullanılabilir. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi s60’da “Çalışma Grupları” bölümünde bulabilirsiniz.

iletişim hızı orantılı olarak düşer. ancak çok daha zahmetli olacağını kabul etmek gerekir. Elektronik cihazlar ya da elektrik kabloları ağ kabloları üzerinden iletişimi olumsuz etkiler. CHIP | MAYIS 2002 . yaklaşık 70 dolar karşılığında sahip olabilirsiniz. İhtiyacınız olan ağ donanımlarına. 1. Ailenin yeni fertleri de artık bilgisayar sahibi oldu ve tüm bilgisayarların birbirine bağlanarak dosya paylaşımına imkan sağlanmasını istiyorsunuz. Üstelik maliyeti oldukça yüksektir. Komple A¤: Hub olarak adland›r›lan da¤›t›m merkezleri ile bir a¤ sistemi prensipte birçok bilgisayar› birbirine ba¤layabilir. 3Com. Ardından temel ayarları düzenleyin (s55’e bakın). Compaq ve Intel gibi firmaların kablosuz ağlar için geliştirdikleri çözümlerden faydalanabilirsiniz. büronun yapısına ve bilgisayarlar arasındaki duvarlara bağlı olarak onlarca metreye kadar çıkabilir. Bu cihaz hub'ların zeki ve biraz daha gelişmiş bir türüdür. S›n›rlama: Eriflimi engellemek için "Kullan›c› düzeyi eriflim denetimi" de kullan›labilir. Bu yatırım ile birlikte örneğin saniyede 750 kilobyte ile 1 megabyte arasında veri transferi ile 10 megabyte'lık bir dosya. Parola: Eriflim kontrolü parola ile de sa¤lanabilir. yaklaşık 50 dolar civarında satılan ekstra bir hub daha satın almanız gerekir. Örne¤in bu durumda sürücülerinizin veya klasörlerinizin salt okunur hale getirilmesi mümkün olur. Switch içinse 15 dolar daha fazlasını gözden çıkarmalısınız. Önceki bölümdeki gibi bileşenleri anakarta yerleştirip sürücülerini kurarak. yaklaşık 20 dolar ödemeniz gerekir. Ek olarak güvenlik amaçlı bazı düzenlemeler yapabilirsiniz (soldaki kutucuğa bakın). ve kullanıcı sayısı zamanla artıyor. ancak önceden planlanmas› gerekir. Her bir ek ağ kartı içinse. her bilgisayarda donanım kurulumunu tamamlayın. WLAN. Eğer çok sayıda küçük dosya transfer ediliyorsa. kablo temelli ağlar ile aynı fonksiyonları sunar. Böylelikle ağınızı bir bina içerisinde farklı katlara da paylaştırabilirsiniz. ancak kurulumu ve yönetimi çok daha pratiktir. Örneğin 500 megabyte'ın üzerinde dosya bulunan bir klasörün.60 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu GÜVENL‹K ÖNLEMLER‹ Çal›flma Gruplar› Özellikle de profesyonel kullan›c›lar üç ve daha fazla PC ile bir a¤ kurmak isteyebilirler. Paylafl›m kart›nda Parolaya Ba¤l› seçene¤ini iflaretleyin. Cisco. Denetim Masas›'ndaki A¤ seçeneklerinden Eriflim Denetimi kart›na geçin ve burada kullan›c› ve grup listelerinin al›naca¤› sunucuyu belirtin. Yapmak istedikleriniz: Evinizdeki bilgisayar Yazma Korumas›: Paylafl›ma aç›lan klasörlerinizdeki dosyalar›n de¤ifltirilmesini veya silinmesini önleyebilirsiniz. Her bilgisayarın konumunu ve kabloların izleyeceği yolu belirleyin. Bu işlem kuşkusuz kablo ağları ile de gerçekleştirilebilir. Çözüm: PC'leri klasik bir a¤ ile ba¤lay›n (Maliyet yaklafl›k 100 dolar) Hub merkezi dosya dağıtımı için kullanılır ve tüm bilgisayarlar kablo ile bu cihaza bağlanırlar. Böylelikle dosyalar›n›z aç›labilir ancak kimse taraf›ndan de¤ifltirilemez. Baz istasyonu için yaklaşık 700 dolar ve her bir bilgisayara takılacak olan adaptörler için ise 200-300 dolar masraf yapmanız gerekebilir. Teknik olarak bu altyap› da oldukça basittir. 2. Pencerenin alt›ndaki alana tam eriflim ve salt okunur durumlar› için farkl› parolalar belirleyin. yaklaşık on saniyede ağ üzerinden iletilir. ÖNERİ: Birçok bilgisayarın (altı veya daha fazla) veya yüksek veri alışverişinin bulunduğu durumlarda switch satın almanız önerilir. Çözüm: Birçok PC aras›nda kablosuz ba¤lant› (Maliyet yaklafl›k 1500 dolar) Eğer siz de evin dört bir yanını saran kablo karmaşasından nefret edenlerdenseniz. Wireless LAN ile bilgisayarlarınızı birbirine bağlayabilirsiniz. ağ üzerinden kopyalanması 15 dakika kadar sürebilir. Ağın kapsama alanı. Eğer hub üzerinde mevcut bağlantı noktalarından daha fazla sayıda PC'yi birbirine bağlamak istiyorsanız. WLAN'da veri iletişim hızının klasik ağlarla karşılaştırıldığında düşük olduğu görülür (saniyede 300 ile 600 Kilobyte). Hub gönderilen paketlerin doğru alıcıya ulaştırılmasını sağlar.

. elinde bir klasör. ara yolların birinde. tüm hırsı.. Pierson.com) bürolarına geliyor ve akşamları Los Angeles’ta yaşanacak görkemli bir akşama bir parça daha yakınlaşmış oldukları umutlarıyla bürolarını terk ediyorlardı.. Karşımızda hiç de çekici olmayan bir büro... ikinci katta.62 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Teknoloji Oscar’lar› . iki uzun koridorun sonundayız. Johannes Steurer’ı Oscar ödülünün verilmesi için davet etme şerefine nail oluyor. Ard›ndan da ödüllerini ald›lar: Y›l›n teknoloji alan›ndaki Oscar’› onlar›n oldu.. meslektaşı Franz Kraus ve ekibin öteki üyeleri. Ama bu büroda. nihayet Los Angeles’a bir uçak bileti ile Johannes Steurer oturuyor. Pierson ünlü Academy of Motion Picture Arts and Sciences başkanı. sonra temize çekilmiş çizimler.arri. İki yıl boyunca o. “Başka bir şey de beklemiyorduk zaten” diyor bilgin.and the winner is: Arri-Laser Münihli Johannes Steurer ve ekibi. Bun- ların altında Frank Pierson adlı bir kişinin teknoloji dalındaki Oscar’ın kazanılmasına ilişkin tebrik mektubu bulunuyor. belirleyici ve aynı zamanda esrarengiz ve banal bir “nasıl?” sorusu üzerinde yoğunlaşıyor: “Nasıl bir Oscar kazanırız?” Orada. M ünih-Schwabing’te. Ar- CHIP | MAYIS 2002 . Arri kameralardan sonra Arri lazeri. en arkada sağda. Bunu nasıl yaparız? Bunu nasıl başarırız? Bunlar dünyanın tüm geliştirme laboratuvarlarındaki mühendislerin kendilerine sordukları sorular.. film endüstrisi için devrimci bir ›fl›kland›rma lazeri gelifltirdiler. kahve makinesini geçtikten sonra.. bir adamın tüm bilgisi. en aşağıda kurşun kalemle yapılmış eskizler. daha yukarıda planlar. sabahları Münih’teki geleneksel firma Arri’deki (www. Burada günler çoğunlukla “nasıl?” sorusuyla başlıyor.

Dijital tekniğin sunduğu olanaklar. masasının üzerindeki klasöre parmaklarıyla dokunuyor. bu geriye transfer. ›fl›ma yo¤unlu¤unu tam olarak ›fl›kland›r›lacak film malzemesi ile uyumland›r›yor. Steurer bir filmin Arri-Laser kökenli olup olmadığını teşhis edebiliyor.7 saniye ›fl›kland›rma süresine ihtiyaç duyuyor. Yani birbuçuk saatlik bir film için beş günden daha az bir zamana ihtiyaç duyuluyor.112 piksel) 3. “Tabii ki bunu görmek olanaklı. Johannes Steurer bu kutuyla ve şimdiden parça başına 400 bin euro’luk fiyatıyla 75 kez satılmış olmasıyla gurur duyuyor. agaro@chip. Film bittiğinde tüm kayıtlar sabitdiskten 35 mm’lik malzeme üzerine geri ışıklandırılıyor. Yeni proje de gizli ve tabii ki Oscar adayı. hemen hemen hiçbir kalite kaybı olmaması ve kayıt başına üç saniyelik işleme süresi anlamına geliyor. Bunları çekildikten sonra işlemek. 12 rejisör bir kere Arri-Laser tekniği ile bir kere de Arri-Laser tekniği olmaksızın işlenmiş bir sahneyi birbiriyle karşılaştırmış. “bu kadar basit. Saniyede 25 adet. kapağı açılır açılmaz “Harry Potter” ya da “Yüzüklerin Efendisi” gibi filmlerin harika bir kalitede beyazperdeye yansımasını sağlayan bir teknik içerdiğini gözler önüne seriyor. bir film için yedi haftaya ihtiyaç duyan ve kalite kaybından dolayı CHIP | MAYIS 2002 . Şimdiye kadar.” Arri buluşunu Los Angeles’ta sunduğunda. üç ana renkte tan›mlanm›fl ›fl›k yay›yor. efektler eklemek için resimler taranıyor. çünkü sinemalar hala bu eski. Steurer düşünüyor. Her zaman olduğu gibi.” her bir kameramanın sinirini bozan. Kombine lazer ›fl›n› (RGB) Döner befl köfleli prizma Film ›fl›kland›rma Lazer resim bafl›na (4. elektroteknik doktoru ve sinema tutkunu Johannes Steurer. film tekelinin üretim sonrası alanı için ilk buluşu olan Arri-Laser’a veriliyor. ana renkler olan kırmızı.” diyor.tr Hollywood’a destek: H›zl› Arri-Laser Neredeyse tüm filmler bugün de. Ana Bilgisayar Resim verileri (50 MByte/resim) Yönlendirici ayna Akust-optik modülatör Kat› cisim lazeri Yüksek derecede etkili üç lazer. Şimdiye kadar bunun için 10 Oscar kazanılmış.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 63 Teknoloji Oscar’lar› ARRI LAZER‹N ÇALIfiMA ‹LKES‹ Dijital resim verilerinden bir film kopyas› oluflturmak Bir filmi sinemada oynatabilmek için hala selüloyt üzerine bir film kopyas› gerekiyor. enerji canavarı Gas-Laser’lar ile gerçekleştiriliyordu. yani sözde dijital çağda bile 35 mm’lik film üzerine çekiliyor. Düşünür Steurer “Filmlerin ruhunu kaybetmemesi için dikkatli olmalıyız. Filmin ilerleme yönü Ifl›kland›r›lmam›fl film Objektif Gelifltirme Ifl›kland›r›lm›fl film Gelifltirilmifl film Lazer ›fl›n›n›n yazma yönü ri film kameraları alanında dünya piyasasında lider ve 1917 yılında kurulmuş işletmede üretilen ürünler dünyanın dört bir yanındaki kameramanların gözünde bir efsane. Oscar.com. 11. resimlerin çok mükemmel bir hal alması. analog ama emektar teknik ile çalışıyor. PH / Garo Antikac›o¤lu. Schwabing’ten gelen buluş 12’ye 0 üstün gelmiş. Akşamdan sabaha derin dondurucu büyülü kutu halini almış bulunuyor. Bu tümüyle olağan bir durum. “Film branşında üretim yapanlar Arri-Laser’ı görmezden gelemez” diyor bilgin. 90 dakikalık bir film için 135 bin adet olmak üzere her bir resim tek tek taranıyor. Dijital resim verilerinin bu kopya üzerine ›fl›kland›r›lmas›n› Arri-Laser hallediyor.096x3. Bu ilk bakışta bir derin dondurucu izlenimi uyandıran cihaz. cazibesini yitirmesi tehlikesini içinde barındırıyor. “Bu rakamlarla her bir üreticiyi mutlu kılmanın olanaklı olduğunu” biliyor mühendis. ND filtre seti Nötr yo¤unluklu filtreler. bir şaheser oluşturuyor. Sinyal modülasyonu AOM’de akustik dalgalarla titrefltirilen bir kristal resim verisi sinyali lazer ›fl›nlar üzerine modüle ediliyor. Bu durum resim başına 12 milyon piksel. “Filmler ruhunu kaybetmemeli” Buna karşılık Arri-Laser. yeşil ve mavi için katı çizim lazerleri ile çalışıyor.

Ama üreticiler durmak bilmediler ve Enhanced IDE arabirimini geliştirdiler. Zamanla bu arabirim de geliştirildi ve sırayla ATA-66 ve ATA100 arabirimleri geldi. Bugünü Paralel ATA. Çünkü bu özellik sayesinde BIOS adreslemesi 64 bit’e çıkarıldı. aynı kablo sistemine sahipti ve 3 MBps’lik bir veri transfer hızına çıkabiliyordu.64 ‹Ç‹NDEK‹LER 65 66 67 Serial ATA’ya Geçifl: Paralel ATA geliflimi. Bu arabirim ile birden çok cihaz aynı kablo üzerinden desteklenebiliyordu.6 MB’lık hız değeri ile göze çarpıyordu. İlk arabirim IBM bilgisayarlarda bulunuyor ve ST-506 olarak adlandırılıyordu. Bu arabirim 20 ve 34 pinlik iki kabloya sahipti ve verileri seri formatta iletirdi.. Durum böyle olunca da. IDE cephesinde gelinen sonraki nokta ise Ultra Ata arabirimi. 0. saniyede 33 MB’lık bir hıza sahipti.625 MBps-1. Ama pek tutulmadı ve yerini SCSI arabirimine bıraktı. bu ihtiyac› Serial ATA arabirimi ile çözmeyi baflard›. BIOS 24 bit adreslemeyi kullanıyordu ve ancak 8. Bu arabirim ile birlikte Cyclical Redundancy Check Error kontrolü getirildi. Hepimizin bildiği master/slave olarak adlandırılan arabirime.. Yalnız 40 pinlik bir kablo ile bağlanan bu cihazlara jumper ayarı yapmak gerekiyor.4 GB limiti idi.. daha h›zl› bir arabirim gerekiyor.1 GB’lık partisyonlara ayrılmak zorundaydılar. Günümüzde yaygın olarak Ultra ATA-100 kullanılıyor. CRC. Bir işlemde bir bitlik bir bilgi aktaran bu arabirim. Fast ATA ya da ATA 2 olarak adlandırılan bu arabirim. teknolojideki bu son de¤ifliklikleri sizler için araflt›rd› ve yorumlad›.. controller’ın diskin içine girmesi ile ünlenmişti. saniyede 16. ST-506’nın devamı olan bu arabirim. teknolojik gelifliminin son noktas›na gelmifl gibi görünüyor. Integrated Device Electronics veya kısaca IDE olarak bildiğimiz arabirim bir sonraki gelişme idi. yazılması gereken verinin yazmadan önce kontrol edilmesi ve hata bulunursa yazma işleminin tekrardan başlatılması işlemine denir.4 GB adreslenebiliyordu. Adlarından da anlaşıldığı gibi bu arabirimlerin hızları 66 MBps ve 100 MBps. Ama FAT 32’li Windows sürümünün çıkması ile birlikte bu sorun da çözülebildi. Hatta bazı anakart üreticilerinin Ultra ATA133’ü desteklemeye başladıklarını görebi- CHIP | MAYIS 2002 . Sonra Maxtor tarafından ESDI oarak adlandırılan yeni bir arabirim geliştirildi. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›nda ek güç Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Serial ATA Teknolojisi Teknolojinin Dünü. diğer bilgisayar donanımları ile iletişim kurmak için arabirimleri kullanırlar. S abitdiskler veya optik cihazlar. ATA arbiriminin 28 bit adresleme kullanılmasına karşın.2 MBps arasında değişen bir hız değerine sahipti. Günümüzde IDE arabirimi anakartın üzerinde geliyor. Bu sayede hız ve güvenirlilik artırıldı. INT 13’ün BIOS’a eklenmesi ile bu sorun çözüldü. Dolayısıyla büyük kapasiteli diskle 2.1 GB’ı adresleyebiliyordu. 2 GB’nın üstündeki kapasiteye sahip olan diskler için üretilen arabirimin sorunu ise 8. Tek sorun bu değildi. CHIP. ATA-2 ile uyumlu olan bu arabirim. iki adet cihaz bağlanabiliyor. Gelifltiricilerden oluflan büyük bir grup. ATA yani Advanced Technology Attachment olarak da adlan- dırılan bu arabirim. Fat 16 siste- mi sadece 2.

IBM ve Maxtor’un yanı sıra Seagate de bu yeni arabirimi ürünlerine entegre etmeye başladı bile. Dell. daha çok yıldız topolojisine benziyor. 4 pin’i 15 pin’e çeviren basit bir kablo dönüştürücüsü de kullanılıyor. Hatta Serial ATA cihazlarının güç girişi farklı olduğu için. hepimizin bildiği 40 lerde birçok veri transfer uygulaması seri bağlantıyı tercih ediyor. Yani amatörce bir yol izlendi. Örne- Güç Dönüfltürücüsü: Eski sistemler için düflünülmüfl olan bu kablo sistemi ile Serial ATA arabirimine geçilebiliyor. Bu ekstra damar sayısı yüksek veri transfer hızlarının güvenli yapılabilmesi için geçerli. Bu da sistem kasalarını daha küçük boyutlara indirebilecek. Çünkü saniyede 100 Mbyte’lık bir hız ile veri transferi gerçekleştirebilen bu arabirim teknolojisinin sınırına dayandı. Ama IDE arabirimi yerini daha geniş bir desteğe sahip olan Serial ATA’ya bırakıyor. ATA 1. Ve sonunda Serial ATA standardı geliştirildi. piyasada bulunan işletim sistemleriyle ve yazılımlarla uyumlu olmakla kalmıyor. En son değişiklik ise. ATA’n›n geliflimi: SATA/1500 kullan›ma haz›r İlk zamanlarda bir ATA standardından söz edilmezdi. Yeni seri I/O mimarisi. ATA 100 arabiriminin teknolojik gelişmenin sonuna yaklaşması sonucu yeni bir arabirim için kollar sıvandı. Çünkü gerilim iletimi ile veri aktarımda sorunlar yaşanabilir. Bunu Paralel ATA’nın BUS topolojisi ile karıştırmamak gerek. Intel Developer Forum’da ilgili kişilere tanıtıldı. Serial ATA k Kabloda De¤ifliklik: Serial ATA kablosunun.0 olarak adlandırılan bu yeni standart. LVDS’nin. farklı veri yollarından yapılıyor. APT. Bugün- ğin. Örneğin çok önemli olan BUS terminasyonu bu standarda sonradan eklendi. Seagate’ten Bir ilk: Seagate ürünlerinde Serial ATA arabirimini kullanan ilk disk üreticilerinden biri. çok daha ince bir yap›da oldu¤unu söyleyebiliriz... Serial ATA’n›n teknik özellikleri: SCSI arabirimine rakip Bu teknolojinin performans değerlerinin ne olduğu hakkında çok net bilgi§ yok. optik sürücü/yazıcı ve sabitdisk gibi cihazlara yüksek bir bant genişliği sunacak. Böylece CD-ROM ve sabitdiskler için ATA kabloları geliştirildi. master/slave konseptini de destekliyor. Serial ATA’nın teorik olarak saniyede 600 Mbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşılması gerekiyor. Paralel ATA ile k›yasland›¤›nda. veri transfer hızının en az saniyede 150 Mbyte olacağını garanti ediyor. ANSI (American National Standarts Institude) tarafından bir standart haline getirildi. Serial ATA. Intel. CHIP | MAYIS 2002 . arabirimi geliştiren grup. Bu arabirim. sinyal kablosu ile güç kablosunun aynı kanalı kullanmadığını söyleyebiliriz. Nedeni ise.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 65 Serial ATA Teknolojisi liyoruz. Kablonun ince olması sayesindeyse. Paralel ATA versiyonlarında sinyal iletim kabloları ile güç kabloları farklıydı. Bu gelişmeden sonra Small Form Factor komitesi ATAPI arabiriminde standartlaşmaya gitti. Bu da en çok paralel ATA arabirimini etkiliyor. kasa içindeki hava sirkülasyonu daha etkili hale gelebilecek ve kasa içi ısı değeri düşebilecek. Ayrıca veri iletimi ve gönderimi. Ardından. Yeni standart sayesinde yeni nesil sabitdiskler daha yüksek bir performansla çalıştırılabilecek. Çeşitli firmaların tavsiyeleri ve tecrübeleri sonucunda zamanla ana- damarlı kablodan 80 damarlı kabloya geçiş ile yapıldı. Serial ATA’ya geçifl: Paralel ATA geliflimini tamamlad› Serial ATA. Intel ve AMD işlemcileri de bu hız artışından faydalanabilecekler. IDF (Intel Developer Forum) ve CeBIT fuarındaki izlenimlerimizden yola çıkarak. Buna karşın. kart üreticileri de destek vererek ATA özellikleri geliştirildi. günümüzde kullanılan paralel I/O yapısının yerini aldıktan sonra. IDE ATA’nın bir sonraki adımı olarak görülüyor. Serial ATA’da sinyal iletim kabloları ile güç kablolarının aynı hat üzerinden iletilmesi öngörülüyor. Bu arabirim sürekli geliştirilerek standartlaştırıldı. Ama. Çünkü yıldız topolojisinde de olduğu gibi sistemler bire bir bağlanıyorlar. Yeni arabirimin bir çok üretici tarafından desteklenmesi de önemli bir avantaj. yani simetrik veri iletim tekniğinin kullanılması. Bu yeni arabirim Ultra Serial ATA 1500 ya da SATA/1500 olarak adlandırılıyor. Yeni arabirimi geliştiren grup geçtiğimiz aylarda bu yeni endüstri standardının son rötuşlarını tamamladı.

bit sayılarının uzun mesafede rasgele hızlarda gitmesi ve bundan dolayı yal iletimi tek bir kanaldan yapılıyor. Kablo ba¤lant›lardaki de¤ifliklik: Kablo karmaflas›na son Paralel veri iletiminde hız sadece kısa mesafeli uzaklıklarda etkiliydi. alıcı ve verici tarafından senkronizasyon bozulmuyor ve veri iletim yolu da güvenlik altına alınıyor. Yeni bağlantının bir diğer özelliği de. Çünkü SCSI arabirimi. Dolayısıyla yeni bağlantının pin sayısı da diğer bağlantıya göre daha düşük.66 Serial ATA II Hub: IDF fuar›nda server sistemler için düflünülmüfl yeni hub teknolojisini görme f›rsat›m›z oldu. Bu protokolün bir diğer önemli yanı ise. bu arabirim kullan›lmaya bafllanm›fl. yazılım kurulum sürecinin azalması ve kablo maliyetlerinin düşürülmesi. Low Voltage Different Signal tekniği sayesinde elektro manyetik voltaj sorunları minimuma indirgeniyor ve dolayısıyla veri transfer performansı da önemli ölçüde artıyor. Bu register seti. Sisteme entegre ettiğiniz bir IDE cihazı.5 GB/s) 300 Mbyte/saniye (3 Gb/s) 600 Mbyte/saniye (6 GB/s) CHIP | MAYIS 2002 . Bu standardı destekleyen cihazları konfigüre etmek gerekmiyor. günümüzün sabitdisklerinde bulunan register setlerini emule ediyor. hatta Ultra ATA 66 ve 100’lerin çıkması ile birlikte damar sayısı da 80’e çıktı. Geçen aylarda katıldığımız IDF’de bu konseptin ilk ürünlerini görme fırsatımız oldu. Master/Slave desteği de bu tür bir emulasyon ile yapılıyor. SATA protokollüne dönüşebiliyorlar. Paralel ATA iki adet master mimarisine sahipti. kasanın içindeki hava sirkülasyonunu da etkiliyorlardı.0 arabirimi ile doğru düzgün tanışılmadan. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›na ekstra güç Henüz Serial ATA 1. SATA Host Adaptörü. bir karmaşanın meydana gelmesiydi. Bu master mimarisine iki adet de slave dahil ediliyordu. nesil) H›z De¤erleri 66 Mbyte/saniye 100 Mbyte/saniye 150 Mbyte/saniye (1. Bu gerilim değeri SCSI arabiriminde kullanılan değer ile aynı. Yani Serial ATA’da LVDS tekniği kullanılıyor. Jumper ayarı yok. bu yüzden kullanıcıya dertli anlar yaşatabilir. Bu sayede yüksek hızdan dolayı oluşan hatalar minimuma indirgeniyor. Kullanmaya Haz›r: CeBIT fuar›nda tan›t›lan yeni nesil sistemlerde. Serial Ata kablosundaki aşırı yüklemeyi kaldırmak için 8B/10M kodlaması kullanılıyor. Seri bağlantıda zaman gecikmesinin yaşanması mümkün değil. hava sirkülasyonu da olumsuz yönde etkilemiyor. Çünkü seri bağlantıda. Eski bir diske sahip olan kullanıcılar. nesil) Ultra Serial ATA 6000 (3. her bir cihaz. bu teknik sayesinde oldukça başarılı sonuçlar verebiliyor. SATA bu soruna teke tek bir çözüm getiriyor. Yeni arabirimin bir diğer önemli avantajı ise. özel geliştirilmiş bir adaptör sayesinde SATA controller üzerinden çalıştırılabilirler. Kısaca burada master/slave ilişkisi yok. paralel bağlantının aksine sin- arabiriminin yüksek veri transfer hızına sahip olmasından dolayı hata düzeltme fonksiyonu entegre edilmiş. yeterince esnek bir yapıda değillerdi. Bu teknik sayesindeyse. Bu sayede jumper ayarlaması ve Bus terminolojisi tarihe karışıyor. Bu kodlamada bir byte 10 bit’lik bir gruba dönüştürülüyor. Bu nedenle de. Serial ATA için 6 ya da 8 damarlı bir kablo yeterli. Bu da SCSI arabirimini tehlikeye sokuyor. her bir cihaz kendi kablosu üzerinden ve tek bir port üzerinden bağlanıyor. 40 veya 80 iğneli paralel kablolar kalın olduklarından dolayı. Yani. Sistem çalışırken cihaz dahil etmek veya çıkarmak veya çok yüksek kapasiteli disklerin bu arabirim ile çalıştırılmasına yönelik fonksiyonların ise gelecekte entegre edileceği söyleniyor. Ayrıca. Bu arabirim çok daha hızlı olduğundan dola- PARALEL ‹LE SER‹ ARAB‹R‹MLER‹N HIZ DE⁄ERLER‹ Arabirimler Ultra ATA 66 Ultra ATA 100 Ultra Serial ATA 1500 Ultra Serial ATA 3000 (2. Yani USB/USB2 ve Firewire arabirimleri. Yani. Böylece host adaptörüne cihaz başına bağlantı yapılıyor. SATA’nın fiziksel veri iletimi için. diğer cihazdan bağımsız bir şekilde çalıştırılıyor. Bu özellik sayesinde ATAPI ve ATA komutları. Yine dört adet cihaz destekleyen bu bağlantı. ama hız önemli derecede düşüyordu. shadow register setine sahip. paralel arabirimden farklı olarak peer to peer tekniği ile çalışıyor. Uzun mesafelerle veri iletimi gerçekleştiriliyor. Buna ek olarak özel sürücüler kurmak da gerekmiyor. Paralel kablolarda bu damar sayısı 40 idi. Master/Slave sorununu ile çoğumuz karşılaşmışızdır. İğne sayısının düşük olduğu bu bağlantıda. harici bağlantılar için yerlerini SATA’ya bırakmıyorlar. Bu nedenle günümüzün anakartlarında toplam dört adet IDE cihaz sisteme bağlanabiliyor. ses kartı ile CD-ROM arasında bağlanan kablo gibi incecik bir kablo kullandığından dolayı. +250 mV ile -250 mV’luk bir gerilim uygulanıyor. Ayrıca işletim sistemleriyle uyumsuzluk da söz konusu değil. Serial ATA II arabiriminden söz edilmeye başlandı. sadece dahili veri transferler için düşünülmüş olması. paralel bağlantıdan alıştığımız kalın kablo yerine çok daha ince bir kablo kullanılması. Bunun nedeni ise.

yani bant genişliği. geniş bir ürün seçeneğine sahip değil. Serial ATA II arabiriminin 2003 yılının 2. Dolayısıyla bu arabirimin de optik cihazlar ve veri depolama ürünlerinde kullanılması düşünülüyor. Serial ATA 1. Seagate ise Serial ATA sabitdisklerini tanıtmıştı. Serial ATA II. Serial ATA II. Serial ATA 1. Çarflamba. Ama paralel kullanımda çok önemli bir yer tutan bellek ihtiyacının minimuma indirilmesi çok büyük bir avantaj..0’da olduğu gibi Serial ATA II de.0 gibi Serial ATA II de yüksek bir bant genişliğe sahip. incecik bir kablo ile veri aktarımı yapıyor. Örneğin Adaptec. Dileriz Firewire’ın başına gelen Serial ATA’nın da başına gelmez! Ecevit B›kt›m.. seriye geçiş için maliyeti artırması.. daha yüksek bir transfer oranı. Cuma 10. ücretsiz telefon hatt›m›z› arayarak ya da e-posta’yla CHIP’e dan›flabilirsiniz. Bu da doğal olarak geçiş süresini kısaltır. Paralel ATA arabirimli bir disk. (MCP+MCSE) yard›m ÜCRETS‹Z CHIP DESTEK HATTI 0800 211 6117 yardim@ Bilgisayar ve internet ile ilgili tüm sorunlar›n›z için. arında Maxtor’un da Serial ATA diskleri ürettiğini görme fırsatını bulduk.0’ı geliştiren grubun aynısı. Bu adaptörlerin. ağ donanımları ve sunucular için düşünülmüş bir teknoloji. Arabirimin iyice oturması sonucundan da.0 arabirimi için üretilmiş çeşitli ürünler tanıtılmıştı. senelerdir piyasada olmasına ve çok hızlı bir arabirim olmasına rağmen. Bu sayede. Serial ATA arabirimine göre çalıştırılabilir.00-12.00 . Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Yeni arabirime geçiş için bu arabirimi destekleyen ürünlerin fazlaca piyasada bulunması gerekir. bir dezavantaj gibi gözükebilir. Serial ATA 1. Serial ATA Controller ve PCI RAID kartlarını tanıtmıştı. Bu arabiriminin gelişmesini sağlamakla görevli olan Serial ATA II Working Group.. sunucu ve ağ donanımlar etkilenecek. İkinci dönemde. iki dönemde gelişimini tamamlayacak. ecevitb@chip.00 / 13. IDF fuarında. Geçtiğimiz ayda gezdiğimiz CeBIT fu- Disk Transfer H›zlar›: Y›llara göre veri transfer h›zlar›n›n art›fl›.tr. ikinci dönem devreye girecek. Serial ATA 1.00-15.com.0 arabirimine de uyumlu olacak. Ayrıca jumper ya da değişik ayarlamalara da gerek kalmıyor.com. sabitdiskler veya optik sürücüler. Serial ATA 1. paralel sinyal iletiminin bu adaptörler sayesinde seri sinyal iletimine dönüştürülmesi. İlk dönemden. Firewire arabirimi tarafından rahatlıkla desteklenebilir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 67 Serial ATA Teknolojisi yı. yarısında tamamlanması hedefleniyor. Oysa. sistem tarafından otomatik olarak tanınıyor ve çalıştırılması sağlanıyor. üst mertebelere taşınacak. entegre ettiğiniz her bir cihaz. Çalışabilmesinin nedeniyse. . SATA adaptörleri geliştirildi. Bu yüzden olsa gerek. Bu tür bir gelişme çok güçlü bir arabirim olan Firewire cephesinde yaşanmıştı ve halen yaşanmaya devam ediyor. CHIP YAZI ‹fiLER‹ EMR‹N‹ZDE. Bildiğimiz gibi Firewire ya da IEEE1394 diye adlandırılan arabirim. Bu adaptörler sayesinde.tr Pazartesi.

Peki bu gerçekten gerekli mi? Test: Ekran Kartlar› Devlerin Sa CHIP | MAYIS 2002 . Dolay›s›yla daha fazla performans için kesenin a¤z›n› açmak gerekiyor.68 ‹Ç‹NDEK‹LER 69 70 72 72 76 78 Oyunlardaki Grafik Kalitesi: Donan›m ihtiyaçlar› art›yor Testin Birincisi: MSI GeForce4 Ti4600 Overclock Ne Getiriyor? Fazladan FPS’ye mi ihtiyaç var? Fiyat/Performans Birincisi: Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Nas›l Test Ettik?: Test ve puanlama yöntemleri Sonuç ve Teknik Tablo: Son karar bütçenizin Sürekli yeni ekran kartlar› ç›k›yor ve fiyatlar› da çok pahal›.

akıcı sayılabilecek bir oyun için şarttır. Konfigürasyona ve ilgili uygulamaya bağlı olarak en az 40-45 FPS. Yani en hızlı grafik kartını alsanız bile görüntü kalitesi ayarlarını sonuna kadar açınca performans oldukça düşüyor. Tamam Aquamark yeni grafik kartlarını zorlamak için yapılmış ama 1 ay sonra böyle bir dolu oyunun çıkmayacağını kim garanti edebilir? Yüksek bir grafik kalitesi. Gördüğünüz gibi aslında hiç de yüksek değerler değil bunlar. Tabii FPS’nin daha yüksek olması. Counter-Strike. böyle bir durumda mecburen ekran kartını hatta bazen tüm sistemi terfi ettirmek zorunda kalıyor. FPS’yi yüksek tutmak için neler yapmak gerekli? Aslına bakarsanız bir iki artık herkesin bildiği nokta dışında ekran kartını değiştirmeden FPS’yi yükseltmek için yapacak pek bir şey yok. mış pixel) anlamına geldiği için grafik kartlarının işlem kapasitesinin artmasıyla paralel olarak oyun geliştiriciler. Tabii ekran kartını 1-1. Abit’se 105FPS vermişti. Oysa Antialiasing kapalıyken aynı ayarlarla MSI. Örneğin oyunlarda 1280x1024x32 bit ayarlarında Antialiasing açıkken sisteme oldukça fazla yük biner ve PC’nizin kaynaklarını sonuna kadar sömürürsünüz. Quake ya da benzeri bir oyun oynadığınızı düşünün. Ya Aquamark’a ne demeli? Grafik kartlarını zorlayacak bir görüntü kalitesine sahip olan demo. Zira grafik kartları. Yine testimizden örnek verirsek belirttiğimiz grafik ayarlarıyla fakat Antialiasing kapalıyken 128MB GF4 4600. hesaplanması gereken daha fazla poligon ve sahneye aktarılması gereken daha fazla texel (dokuyla kaplan- vaşlaması ve FPS’nin düşmesi tüm keyfinizi kaçıracaktır. Ekran kartınızdaki sürücü ayarlarından görüntü kalitesini düşürebilirsiniz.5 yıl önce almış bir oyun tutkunu kullanıcı. Aquanox adlı oyun kullanılarak üretilmiş ve bir anlamda yakın bir zaman içinde piyasaya çıkacak oyunların PC’leri ne kadar zorlayacağının göstergesi sanki. Testimizin Fiyat/Performans ödülünü kazanan Abit GF3 Ti 200 128MB ise aynı testte 36 FPS’lik bir değer elde etti. Testteki kartlardan örnek vermek gerekirse testin birincisi olan GF4 Ti4600 işlemcili ve 128MB belleğe sahip olan MSI. farklı konfigürasyonlar için farklı performanslar ortaya koyuyor. Bu “belli bir süre” nin ne kadar olduğu en başta sizin oyun oynama alışkanlıklarınıza bağlı. Zira oyunlarda sahneler sürekli değişir. Tam binaya giren rakibinizin yanına gelip ona ateş edecekken bina içindeki dokular ve yüksek poligon sayısı yüzünden ekran görüntünüzde bir yavaşlama olsa ve bu sırada rakibiniz ayak seslerinizi duyup dönerek sizi vursa herhalde hoşunuza gitmez. siz sözkonusu oyunlar olunca buna inanmayın. Monitör tazeleme hızınızı mümkün olduğu kadar yüksek tutmak ya k vafl› CHIP | MAYIS 2002 .GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 69 N Vidia sürekli yeni grafik chip’leri üretiyor. 128MB GF3 Ti 200 ise bu konuda oldukça dramatik bir tablo çizerek 28FPS’de kaldı. Aquamark testinde ancak 72 FPS elde edebildi. daha gerçekçi ve etkileyici ortamlarla kullanıcıları etkilemeye çalışıyorlar. Hareket ederken oyunun aniden ya- Sadece PC’sine Güvenenler ‹çin: Grafik kart›n›z›n sürücü ayarlar›ndaki Antialiasing sekmesi görsel kaliteyi artt›r›r fakat e¤er h›zl› bir grafik kart›n›z yoksa bu özelli¤i kullanmay›n Oyunlardaki grafik kalitesi gittikçe yükseliyor Haydi Antialiasing’i bir kenara bıraktık diyelim. Değişen sahneler farklı poligon sayıları ve farklı miktarlarda doku anlamına gelir. 169. QuakeIII’te 1280x1024x32 bit ve 4x Antialiasing ile 65FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) gibi bir sonuç verdi. her zaman için iyidir. Fakat mevcut oyunlar ve P4 işlemcili bir bilgisayar dikkate alınırsa kabaca bir tahminle GeForce3 Ti 200 işlemcili bir grafik kartı size belli bir süre yetecektir. Ne kadar yüksek FPS o kadar yüksek frag Her ne kadar insan gözünün saniyede 20 ve üzeri kareyi ayırt edemeyip akan bir görüntü olarak gördüğü söylense de. Tabii burda testte kullandığımız PC’de P4 2 GHz ve 256MB DDR bellek olduğunu hatırlatmakta fayda var. Peki ama tatminkar bir performans için ille de birkaç yüz dolar ödemek mi gerekiyor? Aslında bu sorunun cevabı biraz uzun.

F‹YAT B‹LG‹ 405 dolar www. her zaman en yüksek performansı elde edeceksiniz anlamına gelmez. OpenGL’de Direct 3D’ye nazaran çok daha hızlı. Eğer sevdiğiniz oyunu 800x600 çözünürlük ve 16bit renk derinliğinde akıcı bir şekilde oynayamıyorsanız terfi zamanı gelmiş de geçiyor demektir. fan›n ç›kartt›¤› gürültünün di¤er kartlara nazaran biraz daha yüksek olmas›yd›. Zira bazı oyunlar farklı API’larla (Application Programming Interface-Uygulama Programlama Arabirimi) farklı FPS sonuçları verebiliyor. havan›n kanallardan daha etkin bir flekilde ç›kmas›n› sa¤l›yor. PC’nizde yeterince bellek yoksa. hem Direct 3D hem de OpenGL platformlarını destekleyebilir. s ‹flte testin tart›flmas›z flampiyonu. Bunun d›fl›nda 128 MB DDR belle¤e sahip olan kart. tahmin edebilece¤iniz gibi testteki en yüksek fiyatl› kat›l›mc›. Bunların dışında tabii ki oyun içindeki çözünürlük ve renk derinliği. ‹lginç olan MSI’›n ürünü tasarlarken sadece performans› de¤il. Oyunlar. KDV hariç 405 dolarl›k fiyat›yla kesinlikle orta ve girifl seviyesi kullan›c›lar için bir lüks. Bu ba¤lamda performans testlerinde harikalar yaratmas›nda bir tuhafl›k yok. tüm GF4 kartlar gibi büyükçe bir yap› arz ediyor. Eğer oyunda konsol varsa komutları araştırın. Ek olarak video girifline sahip olmas› ise hofl bir sürpriz. DVD izleme yaz›l›m› ve video yakalama/iflleme programlar› geldi¤ini de belirtelim. Oyunda herhangi bir FPS sınırlaması olabilir. Bir oyun her ikisini de destekliyorsa deneyerek hangisinin daha hızlı olduğunu bulmanız iyi olacaktır.com. Yeri gelmiflken kartla beraber 3 popüler tam sürüm oyun. grafik kartınız hızlı bile olsa oyun sırasında zaman zaman yavaşlamalar (hatta durmalar) görülebilir. Tabii sürücü ayarlarında Antialiasing’in devre dışı olması.70 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› Acaba PC’nizde yeterince bellek var m›? Kalitenin Bedeli: Oyunlardaki gerçekçilik geliflen donan›m olanaklar›yla gittikçe art›yor. Neredeyse bilgisayar fiyat›na sat›lan kart. “max fps 100” ya da benzeri bir komut. Öte yandan MSI GeForce4 Ti 4600 kesinlikle s›rt›n› h›zl› ifllemcisine dayam›fl niteliksiz bir ürün de¤il. 256MB bellek bu konuda şu an için kesinlikle sizi tatmin etmeye yetecektir. FPS’ye direkt olarak etkir. Kart›n kutusundan PCB’sine ve beraberinde gelen yaz›l›mlara kadar her bilefleni gerçek anlamda yüksek kaliteye iflaret ediyor. ilgili oyunun grafik seçenekleri menüsünden ayarlayabilirsiniz. özellikle grafik kartınıza güvenmiyorsanız kesinlikle tavsiye edilir. ekran kartınızın olanaklarını sonuna kadar kullanmanızı sağlayabilir. Kartta bizi rahats›z eden tek fley.tw GF4’lere Özel Fan Tasar›m›: Grafik ifllemcisinin so¤utucusu üstündeki plastik örtü. Win Producer ve WinCoder yaz›l›mlar›. henüz piyasaya yeni ç›km›fl olan Ti 4600 ifllemcisini tafl›yor. Kartla beraber gelen. Oyun gelifltiriciler daha hofl grafikler için tüm becerilerini ortaya koyuyor. sadece video capture yapmak için de¤il ayn› zamanda bu yakalanan görüntüleri VCD ya da farkl› formatlarda CD’ye yazmak için oldukça baflar›l›. Hızdan ödün vermeden grafik kartınızın gücünün yettiği optimum renk ve çözünürlük ayarlarını. Örneğin Counter-Strike. Kartta ifllemci fan›n›n üzerindeki fleffaf plastik örtüyü ilk baflta yad›rgad›k. En az›ndan flu an için. Fakat daha sonra bu örtünün. Zira MSI GeForce4 Ti 4600. Eğer yeni yüklediğiniz sürücülerle mutlu değilseniz eski sürücülerinizi tekrar yüklemekten çe- T TB‹ ES R » TEST B‹R‹NC‹S‹ CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS MSI GeForce4 Ti4600 5| 20 02 ‹NC‹S‹ 0 Best of the best orta nVidia’n›n en h›zl› ifllemcisi olan GF4 Ti 4600’lü bu kart›n birincili¤i bizi flafl›rtmad›. En son sürücüleri yüklemek sisteminizdeki olası sorunları çözmek için iyidir fakat en son sürücüleri kullanmanız. çok amaçl› kullan›m› da dikkate alm›fl olmas›. Kart. MSI GeForce4 Ti 4600.msi. S-Video ve Composite video girifllerine sahip. havan›n so¤utucu kanatlar aras›ndan daha h›zl› ve etkili bir flekilde ç›kmas›n› sa¤lad›¤›n› gördük. Kullan›c›lara ise terfi yollar› görünüyor. Böylece kart sayesinde farkl› kaynaklardan gelen analog video sinyallerini bilgisayar›n›za aktarabilirsiniz. da VSync’i devre dışı bırakmak da işe yarayabilir. + Yüksek performans + Video yakalama özelli¤i + Beraberinde gelen yaz›l›mlar CHIP | MAYIS 2002 .

GeForce 3 Ti 500 gerçekten h›zl› bir ifllemci.com) ya da RivaTuner gibi minik programlar kullanabilirsiniz.entechtaiwan. Öte yandan overclock sadece sistemle değil çevre şartlarıyla da ilgilidir. Abit’in özellikle son zamanlarda piyasaya sürdüğü ürünlerde kalite çıtasını yükselttiği gözden kaçmıyor. H›zl› bir ekran kart› almay› düflünüyorsan›z ve performanstan ziyade fiyat/performans oran› sizin için önemliyse. CPU’nun yada grafik chip’inin üreticinin önerdiğinden daha yüksek saat hızında çalıştırılmasıdır. Bu kartlar yerlerini GF3 Ti 200 ve Ti 500 ifllemcili kartlara b›rakt›lar. fiyat ve performans› dengeli bir flekilde size sunuyor. Grafik kartınızı overclock etmek için PowerStrip (www. oyun tutkunu kullan›c›lar› biraz üzebilir. 64MB bellekli ekran kartlar›yla ayn› ifllemciyi tafl›yan 128MB bellekli olanlar aras›nda pratikte “hayati” say›labilecek bir performans fark›n›n olmad›¤› biliniyor. bir soru ve sadece donanıma değil yazılıma da bağlı. DVI-I ve S-Video ç›k›fl› olan ürün. fakat fiyat› da el yak›yor do¤rusu. belle¤in fazla olmas› tabii ki tercih sebeplerinin bafl›nda gelmeli. Öte yandan arada fiyat fark› çok azsa ya da hiç yoksa. Seçim size kalmış. genel hatları itibariyle KDV hariç 325 dolarlık satış fi- » UYGUN F‹YAT CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Uygun fiyata yüksek performans çok iyi En yeni nVidia ifllemcilerine sahip ekran kartlar› pek çok kifli için lüks. Overclock.72 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kinmeyin. Bunu Denetim Masası/Program Ekle Kaldır penceresinden yapabilirsiniz. Peki elde edeceğiniz sonuç buna değecek mi? Bu cevabı uzun NVidia’n›n Son Bombas›: GeForce4 Ti serisi ifllemcili kartlar sadece yüksek performanslar›yla de¤il 400 dolar’› aflan fiyatlar›yla da kendilerinden sözettirmeyi baflar›yor. Hatta duruma göre aradaki fark›n azl›¤› yüzünden bazen 64 MB bellekli olanlar az farkla öne geçebiliyorlar. KDV hariç 180 dolarl›k fiyat›yla bu kart tam size göre. F‹YAT B‹LG‹ 180 dolar www. 1024x768 çözünürlük ve 16bit renk için geçerli. Fakat basitçe Overclock ile P4 işlemcili bir sistemde GF3 Ti 200 ile QuakeIII’te fazladan bir 8-10FPS ya da üzeri elde edebilirsiniz. Bunun dışında bazı grafik kartları overclock için gerekli programlarla satışa sunuluyor (Örneğin: Leadtek kartlar). Yasad›fl› yollara saparken dikkatli olun Overclock kelimesini duymayan kaldı mı? Biz yine de anlamını söyleyelim. Kendine göre riskleri olan bu işlem. Grafik kartlarının hem çekirdek hem de bellek hızlarını arttırmak bu yazılımlarla kolayca mümkün.abit. Abit Siluro GF4 Ti 4400: Abit artık sadece anakartlarda değil ekran kartlarında da söz sahibi bir marka haline geldi. 128 MB DDR bellekle donatılmış ve tahmin ettiğimiz gibi MSI’ın arkasından testi ikinci olarak tamamladı.tw DVI-I Deste¤i: Yeni ekran kartlar›n›n ço¤unda dijital flat panel için gerekli ç›k›fl da bulunuyor. Bu aflamada testteki Abit Siluro GF3 Ti200’ün (hele 128MB DDR belle¤i de dikkate al›n›rsa) gayet mant›kl› bir çözüm oldu¤unu söyleyebiliriz. Teste gelen Abit ekran kartlarına bakınca aklımıza kalitesiyle ün yapan Elsa grafik kartlar geldi. Bu aflamada Abit Siluro GF3 Ti200 128MB. dikkatli yapılırsa bazı durumlarda çok. Abit Siluro GF4 Ti 4400. Ya da bazı sürücülerdeki özel overclock ayarları bu konuda işinize yarayabilir.com. kartla beraber sadece DVD izleme yaz›l›m›n›n gelmesi. bazı durumlardaysa önemsiz performans artışları sağlayabilir.Beraberinde oyun gelmiyor CHIP | MAYIS 2002 U UN YG 5|2 02 0 AT F‹Y 0 . Konuyu daha fazla uzatmadan 11 ekran kartının katıldığı testimize geçelim. + Fiyat/performans oran› çok iyi + Yüksek bellek miktar› . s GF3 ifllemcili ekran kartlar› art›k zor bulunuyor. En az›ndan fiyat›n›n daha uygun oldu¤u kesin. Bu durumu test sonuçlar›ndan da görebilirsiniz. Kartla beraber S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› geliyor. Tabii bunu yapmadan önce düzgün bir uninstall prosedürü izlemelisiniz. GeForce4 Ti 4400 işlemcisini taşıyan bu model. Bu kart. Havanın çok sıcak olduğu bir gün sorun çıkarmayan overclock’lu ekran kartınız aniden kilitlenmeye yolaçar hale gelebilir. Uygun fiyat› bu durumu biraz af ettirse de. Öte yandan GF3 Ti 200 nispeten fiyat/performans oran› olarak daha cazip gibi. Tabii bu kaba tahmin. 150 dolar üstü ekran kartlar› aras›nda dikkate de¤er bir fiyat/performans oran› çiziyor. çekirdek ve bellek h›z› olarak tipik 175/400MHz’te çal›fl›yor.

fakat video-in özelliği yüzünden fiyatının yüksek olduğunu görüyoruz. acele etmenizde fayda var. Zira kısa bir süre sonra bu kartları bulmak zorlaşacak. Dolayısıyla kartın fiyat/performans oranı pek başarılı değil. Daha doğrusu aynı işlemcili Abit’in bu konuda daha başarılı olmasıydı diyelim. 4x FSAA (Smoothvision) testlerinde başarılı olamayınca sıralamada kendisinden beklediğimiz kadar iyi bir derece elde edemedi. Eğer böyle bir kart almayı planlıyorsanız. bu bir gerçek. 64 MB DDR bellekli ve GF3 işlemcili Abit Siluro da böyle bir kart. Böylece onlarca (asılnda birkaç yüz) dolar ödeyerek satın aldığınız grafik kartınızı sadece oyunlarda değil. gerek performans gerekse fiyat açısından. performans testlerinde Abit Siluro GF4 Ti 4400’ün epey arkasında olmasına rağmen. Leadtek Winfast GeForce3 TDH: NVidia GeForce3 işlemcili bu kart.74 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› yatıyla. Leadtek Winfast GeForce3 TDH ya da genel ola- Abit Siluro GeForce3: Video girişi olan ekran kartlarına sempati duymamak mümkün değil. hem 3D gözlük hem de video girişiyle donatılmış. ek özellikler açısından kartın çok zengin olmamasıydı. Öte yandan KDV hariç 315 dolarlık fiyatıyla kartın video girişine sahip olan MSI Ti 500’den bile yüksek fiyatlı olmasını yadırgadık doğrusu. dikkatli olmak kayd›yla yükseltebilirsiniz. Ürün. MSI G3 Ti 500 Pro-VTG: Teste katılan kartlar arasında müstesna bir yere sahip olan MSI G3 Ti 500 Pro-VTG. Oysa kart. İyi hazırlanmış bir kitapçıkla satışa sunulan kartla beraber. kartın kutusundan çıkan yazılımlar arasında. yazılımları çıkıyor. Fakat her halükarda her iki kart da bütçesi sınırsız kullanıcılara hitap ediyor. 64 MB DDR bellekle satışa sunulmuş olan kart.Ekran Kart›n›za Doping: Riva Tuner ve benzeri programc›klarla ekran kart›n›z›n çekirdek ve bellek h›z›n› lımı geliyor. Kartın satış fiyatı KDV hariç 223 dolar. Abit Siluro GF3 yeni bir kart sayılmaz. bütçesi elverenler için cazip bir seçenek. fiyatı düşünce daha cazip olacak. Leadtek Ti 500’ün üzerindeki minik LED’ler yardımıyla kartın çalışma durumu hakkında bilgi almak mümkün. Fakat gerek 3D gözlükle beraber gelmesi gerekse video girişine sahip olması. özellikler puanının yüksekliği sayesinde genel toplamda onu geçiyor. Karta fiyat açısından baktığımızda KDV hariç 305 dolarlık satış fiyatı kesinlikle kelepir sayılmaz. örneğin el kameranızla çektiğiniz görüntüleri VCD olarak kaydetmek için de kullanabiliyorsunuz. kartın değerini yükselten ve “fiyatını hak ettiren” etkenler arasında. Cool3D için ek program kullanman›za gerek kalmaz. performans testlerinde burun farkıyla aynı işlemcili Leadtek’e geçilse de. Aslına bakarsanız. WinCoder/Win Producer yazılımları geliyor. Zira kart. olağanüstü donanım özellikleri sayesinde onunla aynı toplam puanı elde etti ve genel toplamda ikincilik kürsüsünde kendine yer açtı. 64MB DDR belleğe sahip. rak GF3 işlemcili kartlar şu aşamada çok fazla bir şey ifade etmiyor gibi görünse de bu kartlar. WinDVD. genel olarak oldukça başarılı. Ürünün kutusundan Ulead ViSürücü Üzerinden Overclock: Baz› sürücü versiyonlar› içindeki özel ayarlar sayesinde overclock deo Studio. MSI DVD. Sonuç itibariyle 150 dolar üstü 11 adet ekran kartının katıldığı testimizde geniş bir kullanıcı profiline hitap eden bu kart. pahalı GF4 modelleri ile daha uygun fiyatlı GF3 Ti200’ler arasında bir noktada oldukları için bazı kullanıcılara ilginç gelebilir. Kartın genel toplamda en başarılı GF3 olarak öne çıkmasını tek engelleyen nokta. Tabii ürünün sıralamadaki başarısızlığının bir sebebi de CHIP | MAYIS 2002 . MSI G3 Ti 500 Pro-VTG’yle beraber Sacrifice. ikinci sıradaki GF4 Ti 4400 Abit’ten bile yüksek bir fiyata satılıyor. video girişi olmamasına rağmen 330 dolarlık fiyatıyla bir üst sıradaki Ti 500 işlemcili MSI’dan daha pahalı. testteki GF4 işlemcili kartlar olmasaydı bu kart açık arayla birinci olacaktı. Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE: Çoğu performans testinde GeForce3 işlemcili kartları az farkla geçen Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE. Zira ürün. Dronez ve Gunlok oyunlarının yanında WinFast DVD. Leadtek Winfast Ti 500 TDH: Üçüncü sırada yer alan Leadtek Winfast Ti 500 TDH’nin oldukça yüksek fiyatlı olduğunu görüyoruz. birkaç tam sürüm oyun da gelse hoş olurdu doğrusu. birinci olan MSI’a (aradaki fiyat farkı dikkate alınca) alternatif olabilir. Hatta ürün. Dronez ve Gunlok oyunlarının tam sürümleri ve DVD izleme yazı. Performans testlerinde başarılı sayılabilecek puanlar alan kartla beraber. bunu zengin donanım özelliklerine borçlu. diğer testlerde GeForce Ti500 ayarında sonuçlar ortaya koymuştu. Beraberinde DVD izleme yazılımıyla gelen ürün. GF3 Ti 500 işlemcisi ve 64MB DDR belleğe sahip olan ürün.

Dronez sonucu da toplam CHIP puan›n› %17. j Dronez (OpenGL) Oldukça büyük dokular (Texture) kullanan Dronez.com. önce her bir program›n alt bafll›klar› içinde gerçeklefltirildi. el kitap盤›. Fiyatları oldukça yüksek olan bu devlerin arasında ezilmemek kolay değil. WinDVD programı ve S-Video/Composite dönüştürücüsü çıkıyor. Zira kart TruForm ve Dual Display gibi aslında hoş özelliklere sahip. varsa ek donan›m (3D gözlük gibi). 200$+KDV’lik satış fiyatıyla fiyat/peformans oranı açısından pek cazip olmayan ürünün kutusundan. Böylece 4 ayr› QuakeIII skoru elde etmifl olduk.5 %17. j 3D Mark 2001 SE (Direct 3D) Madonion’›n efsanevi benchmark programlar› dizisi. bu şartlar altında GF3 Ti 500 işlemcili bir grafik kartı almayı düşünen kullanıcılar için uygun fiyatlı bir alternatif olmaya aday. Tabloda görece¤iniz fiyat/performans oran› kriteri puanlamaya kat›lmad›.5 oldu. Yaz›l›m/Donan›m özellikleri puan› CHIP toplam puan›na %30 oran›nda etkidi. Aquamark skoru da toplam puan› %17. j Aquamark (Direct3D) Direct3D 8. Dual Display/nView benzeri özellikler ve hatta bellek miktar› da bu kategoride dikkate ald›¤›m›z özellikler aras›ndayd›. Datron GeForce3 Ti 500’ün testteki diğer GF3 Ti 500 işlemcili kartlar arasındaki en yüksek fiyatlı seçenek olduğunun altını çizmekte fayda var. Fakat Utopia ürüne biraz daha ilgi gösterebilirmiş doğrusu. KDV hariç 229 dolardan satılan Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE. mesine ra¤men hala ekran kart› testlerinde en s›k kullan›lan Benchmark yaz›l›m›. Kartın 3 yıllık garanti sertifikası kutudan çıkan az sayıda bileşenden biri olarak karşımıza çıkıyor.5 oran›nda etkiledi. Yani örne¤in Aquamark’tan 1024x768-16 bit grafik ayarlar›yla ald›¤›m›z sonuç. esahin@chip. Video girifl/ç›k›fl özellikleri. Açıkçası KDV hariç 331 dolara satılan bir ekran kartı için alışılmadık bir durum bu. kaç y›l geç- TEST KR‹TERLER‹ 3DMark 2001 SE Yaz›l›m/ Donan›m Özellikleri %30 %17. Öte yandan kart için söyleyebileceğimiz iyi şeyler de var.tr EKRAN KARTLARINI NASIL TEST ETT‹K? Test kadar puanlama da dikkat isteyen bir konu Kartlar› test ederken hem OpenGL hem de Direct 3D platformlar›nda yetkin yaz›l›mlar kulland›k. ekran kartlar›n›n OpenGL performans›n› ölçmek için kulland›¤›m›z bir di¤er yaz›l›m oldu. Aquanox adl› oyundan türetilen Aquamark ekran kartlar›n›n sundu¤u grafiksel algoritmalar› yo¤un bir flekilde kullanmas›yla ve kartlar› çok zorlamas›yla ünlü. aslında genel toplamda daha iyi bir derece alabilirdi. farklı olarak nedense daha yüksek bir fiyatla satışa sunulmuş. QuakeIII’ün toplam puana etkisi %17. Program toplam CHIP puan›na %17.5 oran›nda etkiledi. Benzeri ifllem tüm test programlar›n›n farkl› çözünürlük ve renk derinliklerinden elde edilen skorlar için tekrarland›. Fakat sonuç olarak. ne bir kitapçık ne de ek yazılım var. Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH: 64MB belleğe sahip olmasına rağmen aynı işlemciye ve 128MB belleğe sahip olan Abit Ti 200’le başa baş bir mücadele ortaya koyan Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH. bir önceki versiyon olan 3D Mark 2001’e nazaran baz› optimizasyonlar ve bir iki ufak de¤ifliklik içeriyor. tüm ekran kartlar›n›n sonuçlar› gözetilerek puanland›. Gainward Ti 200 128MB: Performans testlerinde diğer GeForce3 Ti 200 işlemcili kartlarla aynı değerlere imza atan ve 128MB DDR belleğe sahip olan Gainward Ti 200. Kısaca Leadtek GF3 Ti 200 TDH de tıpkı Abit gibi kabul edilebilir bir fiyata gayet yeterli performans sunuyor.5 oran›nda etkidi. ürünün sıralamadaki yerini olumsuz yönde etkiledi. Ayn› ifllem 1280x1024-32 bit ayarlar›yla yap›larak bu iki de¤erin ortalamas› al›nd› ve bir toplam Aquamark puan› oluflturuldu.5 Aquamark CHIP | MAYIS 2002 .0 destekli Aquamark. Programla mütevazi say›labilecek bir grafik kalitesiyle 1024x76816 bit grafik ayarlar›yla yapt›¤›m›z teste ek olarak tüm kalite ayarlar› maksimumdayken 1280x1024 çözünürlükte ve 32 bit renk derinli¤i kullanarak bir test daha yapt›k. Testleri 1024x768-16bit ve 1280x 1024-32bit olmak üzere 2 farkl› grafik ayar›yla gerçeklefltirdik. fiahin Ekflio¤lu. Böylece sadece test yap›p skorlar› kar›fl›k bir flekilde vermek yerine. j QuakeIII Arena (OpenGL) Ne söyleyebiliriz ki? QuakeIII. j Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri Ekran kartlar›n› test ederken sadece ölçülebilir performans› de¤il di¤er özellikleri de puanlamaya dahil ettik. 3D Mark serisinin sonuncusu olan 3D Mark 2001 SE. Her ne kadar testimizin son sıralarında yer alsalar da her iki kartın da aslında 150$ üstü kategorisinde yarıştığını hatırlatmakta fayda var. Puanlama.5 %17. Fakat. Antialiasing kapal› olarak gerçeklefltirdi¤imiz bu testlerin ard›ndan 4x Antialiasing’i açarak ayn› testleri tekrarlad›k. Ayrıca distribütör şirket olan Ufotek’in ücretsiz 0800’lü tüketici destek hatları da kartın artıları arasında. Program Direct 3D alt›nda farkl› detay seviyesinde demolar göstererek ortalama FPS say›s›n› al›yor ve genel bir puan veriyor. Test için oyun içindeki Demo1’i 1024x768-16 bit ve 1280x1024-32bit grafik ayarlar›yla kulland›k. Krass adl› yeni ve geliflmifl bir grafik motoru kullan›yor. Testteki diğer Leadtek kartlar gibi DVD izleme yazılımının yanında Gunlok ve Dronez oyunlarının tam sürümleriyle satışa sunulmuş olan ürün fiyat/performans oranını önemseyen kullanıcılar için testteki iyi alternatiflerden biri. beraberinde gelen yaz›l›mlar. Datron GeForce3 Ti 500: GeForce3 Ti 500 işlemcili ve 64 MB DDR belleğe sahip olan bu kart. Bu bilgi sadece ayd›nlatma amac› güdüyor.5 Quake III Dronez %17. Ayr›ca ürünle birlikte gelen yaz›l›m/donan›m da ayr› bir kategoride puanlanarak toplam CHIP puan›na eklendi. Kartın kutusu üzerindeki yazılar Türkçe. kablolar ve dönüfltürücüler. 184$+KDV’lik fiyatıyla Abit’ten 4 dolar daha pahalı. ciddi ve sofistike bir puanlama metodolojisiyle sa¤l›kl› bir s›ralama elde etmeye çal›flt›k. Performans testlerinde Ti500’ün şanına yakışır puanlar elde etse de genel özellikler açısından başarılı bir tablo ortaya koyamaması.76 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kutudan sadece DVD izleme yazılımı ve S-Video kablosu çıkması.

Linux Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port. Win Producer/WinCoder. önümüzdeki ay yapaca¤›m›z 150$ alt› ekran kartlar› testi izleyecek. rakipleri aras›ndan s›yr›larak bizden ödül almaya hak kazand›. (212) 2129857 msi. Multimedya (212) 282 98 80. Aquanox.) s Ekran kartlar›n›n çok genifl bir fiyat yelpazesine sahip olmas›. Kart GF Ti 500 ifllemcili kartlara alternatif olarak düflünülebilir. NVidia hükümranl›¤›ndan flikayeti olan var m›? Testimizde tabii ki GeForce4 kartlar do¤al olarak ilk iki s›raya yerleflti.com. Fiyat›n›n Ti4600 kadar yüksek olmamas› da önemli bir avantaj Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce4 Ti 4600 AGP 4x 128 MB DDR 300/650 nVidia GeForce4 Ti 4400 AGP 4x 128 MB DDR 275/550 • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95. Akabinde s›ralamaya giren GF3 Ti 200 kartlar. 7 oyun demosu.5) Dronez (%17.tw Abit Siluro GF4 Ti 4400 325 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit. Zira testimizin birincisi ile sonuncusu aras›nda tam iki kat fiyat fark› var. Bu aflamada sat›n alma karar›n›z› verirken son sözü bütçeniz söyleyecek. video girifli olmas› yüzünden de takdirimizi kazand›. Sonuçlardan da kolayca görebilece¤iniz gibi ayni grafik chip’ini tafl›yan kartlar (do¤al olarak) performans testlerinde neredeyse ayn› sonuçlara imza at›yorlar. Özellikle birinci olan MSI. 150$ üstü kategorisinde 11 grafik kart›n› konuk etti¤imiz bu ay ki testimizi.li¤i Abit GF4 4400 ile paylaflan MSI GF3 Ti 500 ise bunu büyük ölçüde hem video girifline hem de 3D gözlü¤e sahip olmas›na borçlu.5) Aquamark (%17. Bir ekran kart›ndan daha fazla ne isteyebilirsiniz ki? Takip eden s›ralamadaki birkaç GeForce varyasyonundan sonra Radeon 8500LE ifllemcili Utopia gözünüze tak›labilir. Sacrifice. Ayr›ca video girifli de var. CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17. testi 150$ alt› ve üstü olarak iki ayr› kategoride gerçeklefltirmemizin en önemli sebebiydi. 2. uygun fiyatla “yeterli” performans›n nVidia taraf›ndan öngörülmüfl dengesi olarak ön plana ç›k›yor.5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 100 Puan 0 50 100 88 Puan 0 50 100 100 99 100 100 98 87 92 91 93 80 orta NVidia’n›n en yeni ifllemcisine sahip. Bütçesi genifl kullan›c›lar›n çok sevebilece¤i bir kart orta Oldukça h›zl› bir kart. (212) 212 98 50 (212 282 98 79). CHIP Test Merkezi Editörü MSI GeForce4 Ti 4600 405 dolar Datagate.tw Firma Telefon Faks Web (www.com. S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar›. Bu kartlar aras›ndaki Abit Siluro Ti 200 128MB. DVI-I/VGA Dönüfltürücüsü SiluroDVD Birlikte Gelenler Donan›m TEST PLATFORMU Pentium 4 2GHz (Northwood) CPU MSI 845 Ultra anakart 256 MB RDRAM Seagate ATA IV 60 GB sabit disk Creative SB Live! Value Windows XP Professional Yaz›l›m No one Lives Forever.78 T TB ES ‹R ‹NC‹S‹ Sonuç 5| 2 002 1 2 0 Son karar bütçenizin Ürün Fiyat (yaklafl›k) fiahin Ekflio¤lu. MSI DVD • = evet – = hay›r CHIP | MAYIS 2002 . Öte yandan seçim s›ras›ndaki tek kriter tabii ki fiyat ya da performans de¤il ve olmamal›.5) Quake Arena III (%17.

Gunlok.tr 88 Puan 0 50 100 81 Puan 0 50 100 79 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 75 Puan 0 50 100 81 88 89 72 100 81 87 89 69 78 69 79 86 61 90 69 78 85 66 78 78 63 90 68 78 76 87 88 71 60 iyi GF3 Ti 500 gibi h›zl› bir ifllemciye sahip üstelik video girifli var. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. Ayr›ca fiyat/ performans aç›s›ndan da mant›kl› bir tablo çiziyor çok iyi Pek çok testte Ti500 ayar›nda bir performans ortaya koydu.com. Fiyat› çok yüksek nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/460 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/400 ATI Radeon 8500 LE AGP 4x 64 MB DDR 250/500 nVidia GeForce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 3D Gözlük. 75-89 Puan = 4 Kutu. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez. (212) 2129857 msi.com.com. (212) 2129857 leadtek. Gunlok.tw Leadtek Winfast Ti 500 TDH 330 dolar Kont. 60-74 Puan = 3 Kutu.tr Datron Speed Force Ti 500 331 dolar Ufotek (212) 336 61 00 (212) 336 61 12 ufotek. SVideo/Composite dönüfltürücüsü Sacrifice. (212) 2129857 leadtek. 8500LE 229 dolar Empa www.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 79 Test: Ekran Kartlar› 3 4 5 6 7 8 MSI G3 Ti 500 Pro-VTG 305 dolar Datagate. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . MSI DVD. Performans olarak baflar›l› orta Video girifline sahip olmas›n› takdir ettik ama fiyat› çok yüksek çok iyi Performans› gayet iyi.tw Utopia Trinity Ti ATI R.com. Fiyat/ Performans oran› aç›s›ndan da baflar›l› kötü Beraberinde ne yaz›l›m ne de kablo gelmemesi toplam puan›n› olumsuz etkiledi. 45-59 Puan = 2 Kutu. WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 - ATI DVD - De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu.tw Leadtek Winfast GeForce3 TDH 223 dolar Kont. WinCoder/Win Producer • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›.com. Multimedya (216) 499 62 99. (212) 212 98 50 (212 282 98 79).com.tw Abit Siluro GF3 315 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit. Yüksek performans ve çok amaçl› kullan›m bir arada orta Fiyat›n›n bu kadar yüksek olmas› anlams›z. WinFast DVD • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port. S-Video kablosu.com. Cool3D • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. SVideo/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› Ulead Video Studio.tr (212) 671 10 30 empa. Multimedya (212) 282 98 80.empa. Multimedya (216) 499 62 99. S-Video/ Composite dönüfltürücüsü Dronez. WinDVD.

S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez.80 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› UN YG AT F‹Y U 5|2 2 00 9 10 11 0 Ürün Fiyat (yaklafl›k) Firma Telefon Faks Web (www. WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü Birlikte Gelenler Donan›m Yaz›l›m WinDVD • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. Dikkate al›nmas› gereken bir alternatif.) Abit Siluro GF3 Ti 200 128MB 180 dolar Okyanus (212) 356 70 69 (212) 356 70 69 abit.5) Dronez (%17. (212) 2129857 leadtek.com.com.S-Video/ Composite dönüfltürücüsü WinDVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. 75-89 Puan = 4 Kutu.tw CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17.5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 69 Puan 0 50 100 69 Puan 0 50 100 67 Puan 0 50 100 63 65 83 53 78 62 70 81 53 78 63 64 82 54 70 çok iyi Gayet uygun fiyata tatminkar bir performans sunuyor. iyi Fiyat› biraz daha düflük olsayd› çekici olabilirdi Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 64 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›.5) Aquamark (%17. 60-74 Puan = 3 Kutu.tw Gainward Ti 200 128 MB 200 dolar Albim (216) 349 33 51 (216) 347 59 34 gainward. Özellikle 128MB belle¤e sahip olmas›na ra¤men fiyat›n›n düflük olmas› dikkat çekici çok iyi Testteki baflar›l› Fiyat/Performans oran› sunan kartlardan biri. Gunlok. 45-59 Puan = 2 Kutu. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. Multimedya (216) 499 62 99.tw Leadtek Winfast GF3 Ti 200 TDH 184 dolar Kont.com.5) Quake Arena III (%17. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 .

Delikli Kartlar Joystick 1940 1950 Klavye ‹lk klavyeler görünmeye baflland›. CHIP | MAYIS 2002 . acılar getirmiştir. savaşlar. veri girifl yöntemlerinin bilgisayarlarla sohbet etmeye kadar uzayaca¤› görünüyor. İnsanların kendilerini başarı ile ifade edebildiği durumlarda ise edebiyat. bilim gibi artı değerlerin ortaya çıktığı açıktır. Önce astronatlar›n elinde görülebiliyorlard› ama bugün bildi¤imiz anlamda oyun cihazlar› halini henüz almam›fllard›. lazer hologram klavyeye kadar uzayan veri girifl tarihinde insanlar pek çok cihaz› denediler. Doğru anlatım yöntemi ile buluşamayan fikirler ya yok olup gitmiş ya da zorla anlatılmaya çalışıldığı için kavgalar. Çok ilkel makinelerde kay›t tutmak için daktilodan esinlenerek yarat›lan klavyeler hala vazgeçilmez yöntemler aras›ndalar.82 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri Bilgi Giriflinin Yeni Yollar› Delikli kartlardan sesle kontrole. birer mekanik mucizesi olarak hızlı dört işlem yapmak üzere tasarlanan. İlk önceleri. daha sonra elektronik yapıya kavuşan ve dört işlem dışında insan hayatında önemli olan neredeyse her işi yapmaya Söz Dinleyen Bilgisayarlar Bilgisayarlar icat edildikten sonra. Geliflen yapay zeka ile birlikte. Veri Girifl Yöntemleri Savaflta Alman mesajlar›n› çözmek için icat edilen bilgisayarlar matematiksel ifllemleri delikli kartlarla yapabiliyorlard›. onlar›n “söz”den pek anlamad›klar› anlafl›ld›. sanat. fiimdilik klavyenin ve farenin taht›n› sarsabilecek bir alternatif ortaya ç›kmad›. ‹ nsanların kendilerini ifade edebilmeleri. Yüzyılımızın ikinci yarısında bilgisayarla tanışan insanoğlu sanki diğer insanlara düşündüklerini anlatabilmek konusunda çok başarılıymış gibi bu kez de bilgisayarlara “laf ” anlatma çabasına girdi. tarih boyunca en önemli sorunlardan biri olmuştur. ölümler. çatışmalar. 1960 1970 Mouse ‹nsanlar›n fareye benzetti¤i bir kontrol cihaz› endüstriyel çizimlerle u¤raflanlar›n iflini kolaylaflt›rmak amac›yla ortaya ç›ksa da bir süre sonra vazgeçilmezler aras›na girdi.

pedallar. oyunlar ve internet sayesinde ilgi oda¤› oldu.. kısaca veri girişi yapmak.. joystickler. Kimi oyunlar ses kontrolünü desteklediler. klasik. sanal eldivenler. Klavye kullanan kişi ofiste masa başında mesai saatleri içinde çalışmak zorundayken. Karar vermek zor: Art›lar ve eksiler birarada Veri girişi konusunda ulaşılan her teknolojinin zayıf bir noktası olduğundan. bilgi sahibi olabilirsiniz. Teknoloji yayg›nlafl›rsa. daha iyisine ulaşmak amacıyla yeni veri giriş yöntemleri geliştiriliyor. Veri giriş alışkanlıkları ise bilgisayar başındaki üretkenliği. Arka sayfadaki tabloda ihtiyaçlarınıza uygun veri giriş cihazlarını inceleyip. eksik yönlerine rağmen bir yönteme alışıldığında. padlar.. Aerosmith’in bir klibinde de rol alan eldivenler gençlerin gönlüne oturdu. Yapay zekayla sohbet önce yaz›flma sonra ses ile mümkün.com. PDA kullan›m›na yönelik gelifltirildi ve hala herkesin merak›n› üzerine çekiyor. Çok s›n›rl› da olsa sesle komut vermek mümkün. okunan her keli- Dokunmatik Ekranlar: ‹nsanlar›n kiosk’larla tan›d›¤› dokunmatik ekranlar bugün ceplerimize kadar girdiler. zamanı ve dolayısı ile tüm hayatı doğrudan etkileyen bir faktör. Bir roman veya kitap yazdığınızı veya yazılı bir metni yeniden bilgisayara geçirdiğinizi düşünün. 500 sayfalık bir kitabı daktilo kullanır gibi harf harf yazmak ile bir mikrofona okumanız. 2002 Mart ay›nda CeBIT fuar›nda tan›t›lan lazer hologram klavye. Bilgisayarla sabah yapt›¤›n›z sohbete göre gün içinde sizi uyarabilecek. Sanal Klavye: Lazer ›fl›nlar›yla oluflturulan bir hologram ayn› bir klavye gibi çal›fl›yor.aday olan bilgisayarlara “laf ” anlatmak.. giyilebilen kıyafetler. Bilgisayara komut vermeyi kolaylaştırmak isteyenler için ses tanıyan özel sistemler. “Çocu¤u okuldan almay› düflünmüyorsun galiba!” Dokunmatik Ekranlar Ses Kontrolü Yapay Zeka 1990 1990 Eldivenler 1990 2000 Virtual Keyboard 2010 Sanal eldivenler geliflen 3D teknolojisi. her kullanıcının kendisine uygun seçenekleri veya kombinasyonları belirlemesi de uzun bir süreç oluşturabiliyor. Alternatif yöntemlerin sayısı artarken. mikrofonlar. diğer yöntemi kullanan kişi kırda piknik yaparken minik bir cep bilgisayarı ile bile işini gerçekleştirebilir. CHIP | MAYIS 2002 . Önemli sorunlardan biri. bez. yazı yazacaksanız her çeşit klavye: ergonomik. yazılımsal hatta hologram. çok hareket etmek istemeyenler için göz bebeğini takip eden gözlük şeklinde fareler. katlanabilir. ‹srail’li bir firma taraf›ndan. direksiyonlar. tahmin edildiği gibi bir sorun haline gelmiş durumda. Günümüzde kullanılan alternatif veri giriş yöntemleri nedir? Bu günün teknolojisinde değişik amaçlar için bilgisayara “laf ” anlatmanın değişik yolları mevcut. Oyun oynayacaksanız. menin bilgisayar tarafından tanınıp yazıya dönüştürülmesi arasındaki fark insanların yaşam şekillerini etkileyecek kadar büyüktür. masaüstü sistemlerde de kullan›labilecek.tr Halk›n bankamatiklerle tan›d›¤› okunmatik ekranlar›n üzerine bir armakla dokunmak veri girifli için eterli oluyordu. cemsanci@chip. yeni bir yönteme başlamanın veya alışmanın zor olması. Cem fianc›.

Dokunmatik ekranlar›.com) Avuçiçi bilgisayarlar.com/keyboard): Uzun saatler masa bafl›nda bilgisayar kullanan çal›flanlar›n bileklerinde ortaya ç›kan a¤r›lar nedeniyle çal›flt›klar› flirketlere açt›klar› tazminat davalar›n›n sonucunda ergonomik klavyeler art›k iyice yayg›nlaflt›. kaydet. hantal görünümü ve sadece oyunlarda kullan›l›yor olmas›. h›zl› metin girifli sa¤lamas›. El yaz›s› da tan›yan bu sistemler özellikle gelece¤in standart PC sistemleri olarak kabul edilen Tablet PC’lerde ve avuçiçi bilgisayarlarda kullan›m alan› buluyorlar.com) Robot kollar›n› an›msatan iri elektronik eldivenler kullanmak. P Klavyenin boyutlar›n›n ayarlanabilmesi ve tafl›ma sorununun azalmas› M Harflerin üzerine dik basmay› gerektirmesi ve düzgün yüzeyler üzerinde çal›flmas›. P PDA’lara veri giriflinde geleneksel klavye hissini yaratmalar›. fiimdilik sadece oyunlar için tasarlanan ürünün metin girifli yapmak. kiosk’lar›n veya dokunmatik ekranl› herhangi bir bilgisayar›n ekran›nda beliren minik bir klavye simülasyonudur. M Eli çabuk yormas› veya özel bir mouse pad’e ihtiyaç duymas›.com/hardware) Ses kullanarak veri girifli yapmak.. Düzgün yatay bir yüzey üzerinde lazerle hologram klavye yaratan cihaz.microsoft. P Klavye ve mousa gerek b›rakmayan özgür yap›s› M A¤›r. CHIP | MAYIS 2002 .palmgear.essentialreality. P Normal mouselardan daha hassas yap›s›n›n oyunlarda rahatl›k sa¤lamas› M Standart uygulamalarda. Sadece konuflarak h›zl› komut verilmesi M Henüz yeterli olmayan teknoloji. normal mouselar›n iki kat› kadar çözünürlü¤e sahip olduklar›ndan oyunculara hassas niflan alma. bilim-kurgu filmlerindeki fantezilerden biridir. Harici PDA Klavyeleri (www. yaz›l›msal klavyeleri. Yeni tasar›mlar›n›n masaüstü sistemlerde kullan›lmas› da zaman meselesi. el yaz›s› tan›yan graffiti yaz›l›mlar› ve harici donan›msal klavye tak›labilmesi seçeneklerine sahipler. D SES Mikrofon (www. s›n›rl› kullan›m alan›. hassasiyet sebebiyle elin çok fazla hareket etmesi.il) ‹srailli bir firma taraf›ndan gelifltirilen hologram. özel LCD ekranlar› sayesinde yaz›l›msal bir klavye ile de çal›flabiliyorlar. tehlikeli görevlerde robotlar› yönlendirmek gibi ifl uygulamalar› için de kullan›lmas› için çal›flmalar sürüyor. üzerinde uzun zamand›r çal›fl›lan bir fikir. C DOKUNMAT‹K EKRANLAR Dokunmatik Ekranlar (www.microsoft. Ancak kaydedilen ilerleme henüz istenilen seviyede de¤il.vkb. Eldivenin parmak uçlar›ndaki yüzüklerde ve üzerindeki fleritlerde al›c›lar bulunuyor. P Eklem a¤r›lar›n› azaltan tasar›m›. P Sadece iflaret parma¤›n› küçük hareketlerle oynatman›n yeterli olmas› M H›zl› hareket edildi¤inde kontrolün kaybedilmesi. Sanal Eldiven P5 (www. P Donan›msal klavye ve mouse gerektirmeyen kompakt yap›lar› M Yüksek enerji ihtiyac› ve günefl ›fl›¤›nda kullan›m zorlu¤u. P Geleneksel mouse’lar›n neden oldu¤u a¤r›lar› ve masadaki kalabal›¤› önlemesi. Bir mikrofon ve uygun bir yaz›l›m sayesinde bilgisayara çok temel komutlar› (dosya aç. Ucunda alg›lay›c›lar bulunan modelleri veya dokunmatik bir pad üzerinde çal›flan çeflitleri bulunuyor. Virtual Keyboard (www. Essential Reality isimli bir firma taraf›ndan piyasaya sürülmeye haz›rlanan sanal eldiven P5 ile el ve parmaklar› bofllukta hareket ettirerek bilgisayar ekran›nda kontrolü sa¤lamak mümkün.com) Avuçiçi bilgisayarlarda metin giriflini kolaylaflt›rmak için dizayn edilen cihaz iki ele birden tak›l›yor. telaffuzun yanl›fl anlafl›lmas›. Harici PDA klavyeleri ise masa üstü klavyelerle ayn› ifli görmelerine ra¤men PDA’lara monte edilebilecek flekilde dizay edilmifllerdir. P Esnek kullan›m aç›lar›. ‹ki pedall› sitem normal bir mouse’un bütün ifllevlerini gerçeklefltiriyor. P Çizim yapmay› kolaylaflt›ran uygun yap›s›.84 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri A KLAVYELER Ergonomik Klavyeler (www.com) Mouse gerektirmeyen dokunmatik ekranl› bilgisayarlar. bilim kurgu filmleri için üretilmifl bir dekor gibi görünse de gerçekten çal›fl›yor ve flimdilik PDA’lara ba¤lan›yor. Yaz›l›msal Klavyeler (www.fellowes. Gaming Mouse (www. Hannover CeBIT2002’de tan›t›ld›.com/mouse) Oyun oynamay› sevenler için gelifltirilen özel mouselar. Çal›flma prensibi insan mant›¤›n› zorlasa da cihaz ifle yar›yor ve her pozisyonda el bilgisayar›na metin girifli yapmak mümkün oluyor.com) En ilginç mouse modeli olan pedal mouse. M Al›flman›n zaman almas› ve eldivenleri tafl›man›n zor olmas›.com) Üzerinde küçük dokunmatik bir pad bulunan bu cihaz›n üzerinde bir parma¤› gezdirerek mouse kullan›r gibi. hareket etme imkan› sa¤l›yorlar.palmgear. B MOUSE VE JOYSTICKLER Kalem Mouse Mouse kullan›m› özellikle dijital ortamda çizim yapanlar için kullan›m zorluklar› ç›kard›¤›ndan kalem fleklinde dizayn edilen mouselar ortaya ç›kt› ancak sadece belirli meslek gruplar›na hitap eden bu cihazlar yayg›n kullan›m alan› bulamad›lar. imleci kontrol etmek mümkün olabiliyor.microsoft.co. M Al›fl›lmam›fl flekilleri nedeniyle parmaklar›n tufllar›n yerlerini bulmakta zorlanmas›. Son y›llarda diz üstü bilgisayarlarda yayg›n kullan›m alan› bulan teknolojinin mouse fleklinde dizayn edilmifl ve masaüstü sistemlere kullan›lan versiyonlar› da var. E ELD‹VENLER Sense Board (www. el eklemlerinde ortaya ç›kan a¤r›lar› (Carpal Tunnel Sendromu) tamamen ortadan kald›r›yor çünkü sadece ayaklarla çal›fl›yor.senseboard. Dokunmatik Mouse (www. veri girifli konusunda tart›flmalar›n en fazla oda¤›na yerleflen cihazlar oldular.palmgear. P Yer kaplamamas› M Küçük ve düflük çözünürlüklü ekranlarda yanl›fl harfe basma sorunu.hunterdigital. Cihaz›n içindeki alg›lay›c›lar el kaslar›ndaki hareketleri hissederek parmaklar›n hangi harfe dokunmak istediklerini tahmin ediyor.com) PDA’lar›n. P Ellerin serbest kalmas›. M Ayak bileklerinde a¤r› oluflmayaca¤›n›n garantisinin bulunmamas› ve zor al›fl›lmas›. Ancak yine de çok uzun süreli çal›flmalarda eklemlerdeki a¤r›lar›n önüne geçmek mümkün de¤il. Pedal Mouse (www. ) vermek olas› ama henüz bir metni okuyarak yaz›ya geçirmek mümkün de¤il. M Tafl›nma sorunlar› ve her ortamda rahatça kullan›lmamalar›.

Bu gücü nasıl kullanacağını ise zaman gösterecek. 3D Labs.18 mikron teknolojisiyle üretilmiş. Creative’in 3D Labs’› sat›n almas›yd›. Şu an için WildCat serisi grafik kartlarıyla üst-uç profesyonel grafik pazarına.13 mikron AMD işlemcilerin (Thoroughbed 2200+) Mayıs sonunda piyasaya sürüleceği tahmin ediliyor. özellikle WildCat serisi grafik kartlar›yla profesyonel üst-uç pazar›n tek hakimiydi. AMD ise her ne kadar 2002 sonuna kadar tüm işlemci ailesini 0. Aslına bakarsanız Creative’in 76 milyon transistor içerecek olan süper hızlı bir grafik işlemci üretmeyi planladığına dair söylentiler var. Tam bu sırada ortaya çıkan nVidia. fakat bu kadarını beklemiyorduk. CHIP | MAYIS 2002 .4 GHz P4. 3D Labs Art›k Creative’in Creative’in 170 milyon dolara sat›n ald›¤› 3D Labs. bu işlemcinin Nisan ortasında piyasada olacağının bir göstergesiydi.com. 3D Labs’ın rotasını tekrar tamamen üst-uç pazara çevirmesine sebep oldu. 3D Labs (ünlü GLINT chip’inin yaratıcısı). Osman Kent ve Yavuz Ahıska adında iki Türk tarafından kurulan ve profesyonel grafik pazarında en fazla sözü geçen şirketlerden biriydi. bu durumda 3D Labs’ın olanaklarını nVidia GeForce/ATI Radeon benzeri bir işlemci üretmek için seferber edebilir. 2 Nisan: Intel’den 2. 0. esahin@chip.13 mikron üretim teknolojisinin keyfini çıkarıyor. Sonuç itibariyle Creative bir devi yuttu ve daha da devleşti. Öyle ki Intel’in 2002 içinde 3 GHz’e ulaşması hatta geçmesi bekleniyor. Kuşkusuz AMD’nin 0. Bu aşamada 2002 sonuna doğru işlemci arenasının epey karışacağını söylemek mümkün. fiirket a¤›r ve sa¤lam ad›mlarla ilerlerken ATI.73 GHz çekirdek hızında çalışan AthlonXP 2100+ 0. Oxygen serisiyle giriş ve orta seviye grafik profesyonellerine seslenen şirket. nVidia’n›n GF4 ata¤›na karfl› flimdilik sessiz. 3D Labs.tr Creative’den Sürpriz Var! fiüphesiz geçti¤imiz günlere ait en ilginç geliflme. Fakat bu arada Intel de daha yüksek saat hızlarına sahip P4’leri piyasaya sürmüş olacak. Yaklaşık 3 yıl önce Yavuz Ahıska’yla bir röportaj yapmış ve şirketin ilginç kuruluş öyküsünü ilk ağızdan dinlemiştim. Kesin olan tek şeyse yeni fiyat indirimleri. zamanında Permedia chip’li ekran kartlarıyla ev kullanıcılarını şöyle bir yoklamıştı.13 mikron üretime taşıyacağını iddia ediyorsa da geçtiğimiz günlerde duyurulan ve 1. 1 Nisan: Creative 3D Labs’› sat›n ald› Creative’in güçlü olduğunu biliyorduk. Şirket yaklaşık 170 milyon dolar gibi bir ücret karşılığında 3D Labs’ı satın aldı. Şirketin aybaşında test merkezimize yolladığı basın örneği 512 KB önbellekli 2. zamanla güçlenerek rakiplerine üstünlük sağladı. Şu aşamada Creative’in tam olarak ne planladığını kestirmek güçse de şirketin “ses kartı üreticisi” pozisyonunu çoktan aştığını görmemek imkansız. belirtildiğine göre Ar-Ge çalışmalarına ve varolan ürünlerini satmaya ve destek vermeye devam edecek.13 mikron üretim teknolojisine geçmesi önemli bir performans artışı anlamına gelecek.4GHz ata¤› Intel 0.86 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET fiahin Ekflio¤lu. Creative. hatta Oxygen ve Intergraph gibi bazı rakiplerini satın alarak gücüne güç kattı.

5 Nisan: Amiga-Microsoft iflbirli¤i Amiga’yı kim hatırlamaz? Ev bilgisayarı kavramının yerleşmesine önemli katkıda bulunan şirket. Habere göre Amiga. Fakat insanlar artık PDA’ları sadece hayatlarını organize etmek için kullanmak istemiyorlar. kullanıcılar çok daha az yabancılık çekiyor. Microsoft üretimi PDA işletim sistemleri için oyun üretmeye başladı. Daha sonra iflas eden ve çeşitli kereler el değiştiren Amiga bir şekilde hep varlığını sürdürdü. Çünkü bu sayede PDA’nızı bir MP3 player ya da ses kaydedicisi olarak kullanabiliyorsunuz. Daha doğrusu zaten varolan Amiga oyunlarını Microsoft uyumlu hale getirdi. Ayrıca Intel StrongARM işlemcisini de unutmamak gerek tabii. Her iki şirket de giriş seviyesi için hesaplı ürünlere sahipse de üst seviye modeller (renkli ekranlı olanlar) hem fiyat olarak cazip değil hem de özellik itibariyle PocketPC konseptinin altında eziliyor. işletim sisteminin yaratıcısı Microsoft olduğu için. Zira bu cihazları kullanırken. Palm ve Handspring PDA’larda beklentiler art›yor PocketPC PDA’lar›n geliflmifl özellikleri pek çok kiflinin özellikle üst modellerde nispeten fiyat avantaj› olmayan Palm ve Handspring PC’lerden so¤utuyor. zamanın en iyi ses ve grafik özelliklerine sahip bilgisayarlarını uygun sayılabilecek fiyatlarla satarak şu anda PC sahibi pek çok kullanıcının ilk göz ağrısı olmuştu. Aslına bakarsanız PocketPC kullanan kişiler bu konuda daha şanslı. Bu doğrultuda gelen bir haberse beni şaşırtmadı. Bu arada PocketPC platformunun gittikçe güçlendiğini de hesaba katarsak Palm ve Handsp- CHIP | MAYIS 2002 . bu oyunlar az yer kaplamalarına rağmen görsel ve işitsel bir şölen gibidirler. Pocket PC platformu bu bağlamda PDA pazarında yerini daha da sağlamlaştırdı. Son zamanlarda Amiga’dan gelen haberler şirketin Microsoft ile flört ettiği yönündeydi. Amiga oyunları oynamış olanlar bilirler. Sürekli yanlarında taşıdıkları bir cihazdan (boyutları küçük de olsa) daha fazla şey beklediği için kimseyi suçlayamayız. Zira Amiga uygulamaları genel yapı itibariyle PocketPC’ler için biçilmiş kaftan. 7 Nisan: Palm ve Handspring kan kaybediyor Daha fazlasını istemenin sonu yok. ise genişleme modülleri kullanmadığınız sürece henüz bu olanaklardan yoksun.

Grafik işlemcileri böyle gelişe dursun. Abit Max serisi anakartlar. 2 adet ATA 133 destekli IDE portu. oyun gelifltiricilerin ifltah›n› kabart›yor. Bu ay da Abit’in MAX adını verdiği yeni anakart serisini görünce acaba anakart konsepti değişiyor mu diye düşünmeden edemedim. Öte yandan pek çok kullanıcı için ses ve ethernet kartı üzerinde bir anakart oldukça cazip. Eh Diğer anakart üreticilerinin bu “ALL IN ONE” konseptine ne kadar mesafeli yaklaşacağı merak konusu. Epeydir sözü edilen ATI R300 ve R200 grafik işlemcileri hakkında nihayet elle tutulur bazı bilgiler sızmaya başladı. Kısaca X-Box için farklı anlamlara gelebilecek göstergeler varsa da yorum yapmak için erken. 2 adet de vertex shader ünitesine sahip olacak. bu durum kullanıcılara gelecekte daha güzel grafikli oyunlar ya da varolan oyunların daha güzel bir görünümle oynanması olarak yansıyacak. 4 adet USB 2. R200 ise X-Box oyunlar› harika! X-Box’›n donan›m özellikleri. Tabii bu uzun vadede bir ölçü olmayacaktır.1. birkaç doları geçmiyor. CHIP | MAYIS 2002 . X-Box’ın zengin donanım özellikleri doğrultusunda yazılan oyunlar oldukça cezbedici. Yüksek çözünürlük/renk derinliği. Bu oyunlar arasındaki Halo’nun çok kısa bir sürede ulaştığı 1 milyonluk satış rakamı X-Box’un geleceğinin parlak olduğunu gösteriyor. Zira ürünün arkasında Microsoft. fiahin Ekflio¤lu. Dolayısıyla anakartlarda daha önce de Dual Celeron ya da Softmenu gibi bazı ilklere imza atmış olan Abit. piyasanın doygunluğuyla açıklanabilir. ürünlerinin Mac sistemler tarafından da kullanılabilmesi için gerekli sürücüleri piyasaya sürdü bile. Yüksek bir FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) oranı ve güzel grafiklerin hele hele online oyunlarda kişisel başarıyı arttırdığını kim yadsıyabilir? 16 Nisan: Microsoft’tan Mac OS için sürücüler Microsoft’un bir gün Mac OS için sürücü yazacağını duysanız herhalde gülüp geçerdiniz.com. R300. Zira gelişmiş özellikleriyle X-Box’ın PS2’yi gölgede bırakacağından çok az kişinin şüphesi var. yak›nda ç›kacak olan Condition Zero ve benzeri aksiyon oyunlar›nda FPS ve görüntü kalitesi “hayati” önem tafl›yor. MAX serisiyle belki de yeni bir anakart konsepti oluşturuyor. Sonbaharda piyasaya sürülmesi beklenen DirectX9. 4 adet ATA 133 RAID destekli IDE portu.0. Bakalım Mac kullanıcıları daha sonra bu durumdan şikayet edecekler mi? 17 Nisan: X-Box sat›fllar› beklenenin alt›nda (m›?) X-Box’un ilk gelen satış rakamları öyle hayret uyandırıcı oranda yüksek değil. Eh donanım üreticisi olunca ister istemez eski defterleri kapamak durumunda kalan Microsoft böylece Mac kullanıcılarını da kucaklamış oldu. ATI da boş durmuyor. FSAA (Full Scene Antialiasing) ve Anisotropic Filtering gibi özellikler. Epeydir beklenen Halo piyasaya ç›kar ç›kmaz büyük ilgi gördü. 6 tahmin edebileceğiniz gibi R300’ün bir miktar “kırpılmış” hali. hatta duruma göre satın alma sırasında belirleyici rol oynayabiliyor. 10 Nisan: Anakart konsepti de¤ifliyor mu? Geçen ay ki donanım günlüğünde değindiğim VIA’nın Mini ITX yapıdaki. 2 adet Firewire portu. kanallı entegre ses ve entegre ethernet desteği gibi özelliklere sahip ki bu saydıklarıma opsiyonel özellikler dahil değil.tr Conditon Zero Geliyor Counter Strike tutkunlar›n bekledi¤i. 4 adet USB 1. lüks olmaktan çıkacak.88 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Donan›m Günlü¤ü ring’in yeni bir şeyler yapmak zorunda olduğunu yoksa önemli ölçüde pazar kaybedeceklerini söylemek mümkün. nVidia ve Intel gibi devler var. 12 Nisan: ATI’dan yeni bir bomba NVidia GF4’ün keyfini süredursun. CPU’su üzerinde olağanüstü küçük chipset/anakart tasarımını hatırlayacaksınız.1 uyumlu bu yeni ATI grafik işlemcileri. Radeon ile Radeon 8500 arasındaki kadar olacak. Yani ciddi bir artış söz konusu. Zira her ne kadar CPU’su üzerinde değilse de. her birinde ikişer doku ünitesi bulunan 8 rendering pipeline’a ve 2 adet piksel. Hatta satışların geçen yılki PS2’satışlarına nazaran düşük olması. GF4’e değil bir sonraki nVidia işlemcisi olan NV30’a rakip olacak gibi. ATI yetkililerinden Pierre Laine’ya bakılırsa R300 ile Radeon 8500 arasındaki performans farkı. Fakat artık sadece yazılım değil donanım da üreten Microsoft. Zira entegre ses ya da entegre ethernet desteğinin üreticilere maliyeti. esahin@chip. pek çok kişiyi şaşırtsa da bence bu durum çok normal. Kısa vadede satışların düşük olması.

Bunlar Performans ve Fiyat/Performans olarak s›n›fland›r›ld›. Fiyat/performans sadece TOP 10 tablosunda yer alan o ayki ürünler için geçerli bir puanlama. herhangi bir sürprizle karşılaşmamış olursunuz. 12 kategorilik TOP 10 tablolarımızda test edilen donanımlarla ilgili her türlü bilgiye rahatlıkla ulaşabilirsininiz. nasıl puanlandırdığımıza ve ürünlerle ilgili firmalara ait bilgileri bulabilirsiniz.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. TOP 10 listesine girmeyi hak eden yeni ürünlerle birlikte de performans puan› yüksek olan ürünleri ayn› anda görebilirsiniz. DE⁄ERLEND‹RME » Kendi kriterlerinize göre de¤erlendirin Test tablolar›na dergiden oldu¤u gibi www. CHIP Test Merkezi taraf›ndan bu ayki ve daha önceki say›larda yer alan testlerle de¤erlendirilip s›ralamaya konmufltur. diğer ürünlerin fiyat/performans oranlarını da değiştirebiliyor. C HIP donanım ürünlerinin en iyilerini yayınlamaya devam ediyor. Her sene yaklaşık 1000 tane ürün Test Merkezimize gelerek incelemeye alınıyor. size hitap edecek olan performans puanland›rmas›d›r. CHIP | MAYIS 2002 . Burada donanım editörlerimiz her bir ürünü tek tek ve test prosedürlerine sadık kalarak en ince ayrıntılarına kadar test ediyorlar. Tablolarda iki ayr› puan türü yer al›yor. Sizin için ürünün fiyat›ndan çok performans› önemli ise. Bu tablolarda. CHIP CD’sinde yer alan CHIP TOP 10 bölümündeki irtibat telefonunu arayarak fiyat alırsanız.90 MAYIS 2002 CHIP TOP 10 En ‹yi Donan›mlar Donan›m piyasas›na güncel bir bak›fl! Burada yer alan ürünler. o zaman Fiyat/performans oran› belirleyici faktörünüz olacakt›r. Fakat fiyat›n test kriterleri içinde bir ayr› bir bafll›k olmamas›ndan dolay›. Ama e¤er bir ürünün performans›ndan çok fiyat›na önem veriyorsan›z. Böylece sizinle paylaşabileceğimiz çok büyük bir donanım veritabanı oluşuyor. TOP 10 s›ralamas›n› yaparken ürünler performans puan›na göre en iyiden en kötüye göre yer al›yorlar. fiyatlar›n de¤iflmesi fiyat/performans oran›n› da her ay de¤ifltiriyor. Bu tabloda ürünler performans puanlarına göre sıralandırılıyorlar. Satın almada etkili olması için her ürün için ek olarak fiyat/performans puanı da yer alıyor. Tabloya bakıp bir ürünü seçip beğendiğinizde.chip. fiyat/performans s›ralamas›n› tabloya bakarak kendinizin oluflturmas› gerekiyor.com. Kategorilere ayırdığımız ürünlerin her biri ayrı bir tabloda bulunuyor. Fakat yine de satın alma aşamasında. Yani performans puanı yüksek olan bir ürünün fiyatı da uygunsa. Yeni bir donan›m almaya karar verdi¤inizde TOP 10 tablolar› size rehberlik edecektir. Bu liste her ay güncellendi¤inden. onun hangi ayda incelemesinin yayınladığını da anında görme imkanına sahipsiniz. Dergimizle birlikte verilen CD’ de TOP 10 listelerimizde ürünleri hangi kriterlere göre test ettiğimize. Hatta aydan aya eklenen yeni ürünleri güncel fiyatları ile bu listede bulabilmek de mümkün.

Ort. (rpm) 99 100 95 94 94 94 86 84 82 65 100 89 89 90 97 96 77 78 76 82 96 100 96 95 88 87 98 82 80 89 92 96 98 96 90 90 100 99 99 98 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 Marka .4 GB.K 100 96 70 76 73 75 92 81 94 70 300 dpi R. Yaz. 42 bit.4 GB. SCSI 1200 x 2400 dpi. Ort. 4 MB 73. CHIP | MAYIS 2002 .7 GB.T.Model Seagate ST373405LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST173404LW Seagate ST336706LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST318451LW Quantum Atlas V Quantum Atlas V Seagate ST1181677LW Fujitsu MAH3182MP Fiyat› ($ + kdv) 759 1130 975 505 500 389 476 274 1999 263 Teknik Veriler 73. Seagate ST373405LW: TOP 10’un en de¤erli ürünü. Oku.T. H. 4 MB 36. Taray›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 8 Mb 18 GB. 2MB 10.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 91 Samsung SP80A4H: Yüksek yazma transfer h›z› ile dikkat çekiyor.R. H›z› Okuma H. Ultra160/m SCSI. Ultra160/m SCSI. Ort. 16 MB 18. Ultra160/m SCSI. 8 MB 73. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans. H. Fiyat/ Perfor. Ultra160/m SCSI. USB CHIP 08/01 01/01 01/01 08/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 94 89 82 80 80 80 79 79 78 78 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 36 bit. Oku. USB. H›z› Okuma H. H.H. USB 600 x 1200 dpi.R. 4 MB 36. H. IDE Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. U-DMA/100.2 GB. 2MB 80 GB.Model Seagate Baracuda ATA III Seagate Baracuda ATA III Samsung SP8004H Samsung SP80A4H Seagate Baracuda ATA IV Seagate Baracuda ATA IV Quantum Fireball Plus AS Samsung SP4001H Quantum Fireball Plus AS Western Digital WD200BB Fiyat› ($ + kdv) 114 140 174 175 99 249 115 105 70 90 Teknik Veriler 30 GB. USB 600 x 1200 dpi. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans. USB 1200 x 1200 dpi. Epson Perfection: Yüksek tarama çözünürlü¤üne sahip. R. Trans. 2MB 30 GB. P.9 GB. Ultra160/m SCSI. USB 1200 x 2400 dpi. USB 600 x 1200 dpi. 4 MB CHIP 4/02 6/01 6/01 3/02 6/01 9/01 6/01 6/01 9/01 6/01 99 98 90 89 78 77 77 75 74 74 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 2MB 80 GB. 600 dpi 300 dpi R. 4 MB 18. 2MB 40 GB.7 GB.Model Epson Perfection 1640SU Epson 1240U Microtek Scanmaker 4700 Epson Perfection 640U HP Scanjet 3400C HP Scanjet 4300C Acer ScanPrisa 640BU Genius ColorPage HR7 Acer ScanPrisa 1240UT HP Scanjet 3300C 600 dpi R. 48 bit. U-DMA/100. 42 bit. Paralel. 42 bit. U-DMA/100.K 100 96 91 78 84 89 69 82 73 87 Dokümantasyon 100 100 88 100 84 80 84 100 94 77 Fiyat› ($ + kdv) 255 141 205 104 96 108 67 126 151 82 Teknik Veriler 1600 x 3200 dpi. USB 600 x 2400 dpi. P. U-DMA/100.R. Ultra160/m SCSI.H. 4 MB 36. P. Fiyat/ Perfor.R. Fiyat/ Perfor.T. Trans. Ultra160/m SCSI. 4 MB 180 GB. (rpm) 100 100 93 91 85 67 71 83 69 69 98 97 100 95 32 72 74 78 73 70 100 100 84 90 96 81 71 57 66 70 98 99 88 88 100 94 98 87 97 96 10000 10000 10000 10000 10000 10000 7200 7200 7200 7200 Marka . Ort. 36 bit. SCSI Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top.T. U-DMA/100.36 GB. U-DMA/100. 2MB 20 GB. 2MB 40 GB. 36 bit. 2MB CHIP 6/01 6/01 4/02 5/02 10/01 11/01 6/01 2/02 6/01 6/01 96 96 95 94 92 91 90 86 84 84 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.2 GB U-DMA/100. Ultra160/m SCSI. Ultra160/m SCSI. 36 bit. 2MB 80 GB. Ultra160/m SCSI. 2MB 20 GB. 83 100 71 69 65 74 54 49 47 94 95 98 57 71 90 95 38 74 29 100 Marka . Paralel. U-DMA/100. U-DMA/100. U-DMA/100. 48 bit. USB 1200 x 2400 dpi.4 GB. 42 bit. Yaz. USB 600 x 1200 dpi.

0. 40X. 1600 x 1200 dpi 11/99 Trio D. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik DVD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. Gelenler 100 90 95 87 87 85 90 85 90 85 Fiyat› ($ + kdv) 111 79 75 74 63 55 67 69 59 75 Teknik Veriler 16X. 40X. CRT. 1600 x 1200 P. 0. 0. 1600 x 1200 P. Tray 16X. 1920 x 1440 dpi Grill Pitch.25 mm.25 mm. D. Tube. 1600 x 1200 P. 1600 x 1200 P. Conv. 93 100 94 85 74 82 77 55 78 55 Audio Grabbing 49 57 57 60 44 59 74 98 100 26 Hata Düz.Flat.22 mm. LG DRD 8160B: Hata düzeltme performans› ile dikkat çekiyor.Model Pioneer DVD-105SZ Acer DVP1640A Aopen DVD-1640PRO LG DRD 8160B LG DRD 8120B Aopen DVD-1240 BTC BDV 316B Sony DDU1621 Lite-On LTD-163 Nec DV-5800A CD Perfor. A. T. 1600 x 1200 Pixel CHIP 4/02 10/01 10/01 11/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 94 92 80 79 78 77 76 76 76 76 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 1600 x 1200 dpi CHIP 3/01 6/01 1/01 1/00 98 95 95 97 91 91 90 84 77 77 Perfect Flat. Fiyat/ Perfor.25 mm.24 mm. 0. 0. Slot 12X. Pitch. 1920x1440 P. T.Pitch. 40X. 0. 1920 x 1440 dpi 11/99 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.: Pixel 19” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top.25 mm. 1600 x 1200 dpi 11/99 Dot Pitch.Model Sony G400 LG 995FT Philips 109P NecFP950 ViewSonic PF790 Sony E400 Sony G420 Eizo FlexScan F 67 AD‹ Microscan G66 Philips 109B Boyutlar› (GxYxD) 446x464x461 470x480x470 456x469x438 442x456x447 470x470x477 446x464x461 446x464x461 452x455x478 470x483x425 452x462x420 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 629 465 535 759 575 460 600 490 489 466 Trinitron. T. D. 99 100 87 80 73 72 65 65 44 59 Marka . 0.24 mm. P. DVD Perfor. 1600 x 1200 dpi 3/01 5/02 Flat S. Tron. 0. Tray 12X.24 mm. LG 995FT: Bu ürünün üzerinde 4 USB port’u var.+ Ergonomi Yatay Düfley Geo. Slot 16X. Tray 16X. 0. Convergence 76 71 74 75 74 90 43 57 71 60 Marka .Model Sony CPD-G220P Sony CPD-G200P ADI Microscan G700i Samsung SyncMaster 757 DFX Miro 17F95 Viewsonic GS773 Iiyama VisionMaster Pro 410 Sony CPD-E220E Philips 107B Acer P791 Kontrol Renk Skala Seviyesi De¤erlen. Tray 16X. (Hz) 96 96 95 100 92 96 87 86 77 83 100 94 94 92 83 83 95 82 77 68 30-96 30-96 30-110 31-110 30-97 30-96 30-96 30-96 30-95 30-95 48-120 50-160 50-160 55-160 50-160 48-120 48-120 50-160 50-160 50-160 Marka .24 mm.24 mm. D. P. 0. Tray CHIP 9/01 9/01 9/01 12/01 9/01 9/01 9/01 10/01 9/01 9/01 87 87 83 83 74 69 67 63 60 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 0. 0. Fiyat/ Perfor.26 mm. 0.25 mm. Perfor. 1280 x 1024 P. 1600x1200 P. 40X. CRT. P. 48X.Grille. 1280x1024 P.25 mm. 40X.24 mm. CRT. Tray 16X. 40X. Slot 16X. 0. 48X.24 mm. 0. Tray 16X.25 mm. 40X. D. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik . 0.20 mm. 0. Pitch.20 mm nokta aral›¤› ile göze çarp›yor.24 mm. 40X. 1600 x 1200 dpi 11/00 Trinitron.Pitch. 1600 x 1200 dpi Trinitron.92 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Samsung 757 DFX: 0. 0. (kHz) Fre.26 mm. 50 26 52 95 100 20 18 26 4 21 Beraber. Tube. CRT.P. D. 0. 1600 x 1200 dpi Flat S. 0. 1600 x 1200 dpi Flat S. P. 17” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. Tube. CHIP | MAYIS 2002 . 100 100 50 50 50 50 50 50 50 50 97 98 95 93 91 83 100 98 84 94 Ergonomi 100 97 89 88 89 83 91 86 90 88 Geometri 95 94 93 90 87 81 100 92 88 88 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 339 379 302 240 225 280 364 301 285 299 T. Fiyat/ Perfor. Puan› Fre. 1920x1440 P.26 mm.

16 MB 1200 x 1200 dpi. 4 MB 1200x1200 dpi. IDE Ultra DMA 33 48X. USB 2400x1200 dpi. USB 1440x720 dpi. Bask› H.Model HP 2250 TN Epson Stylus Photo 2000P Epson Stylus Color 980 HP 1220C Epson Stylus Photo 1270 Epson Stylus Color 680 Lexmark Z42 HP 930C HP 970 Cxi Xerox Docuprint M760 CHIP Top. Paralel USB 1200x1200 dpi. Office Resim Bask› H. 4 MB CHIP 4/01 4/01 4/01 4/01 3/02 1/02 3/02 4/01 4/01 4/01 94 87 80 79 79 74 72 68 64 61 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 93 64 100 90 76 55 66 36 42 42 100 54 100 60 78 42 64 60 46 22 Grafik Kalitesi 86 100 73 87 84 80 75 90 77 89 Ergono. 8 MB 1200x1200 dpi. Paralel. IDE Ultra DMA 33 52X.8 X Bellek 2 MB 128 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 256 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 512 Kb Fiyat› ($ + kdv) 79 34 32 32 38 48 35 40 35 48 Teknik Veriler 72X. Ethernet 2880x720 dpi.6x 7. 32 MB 1200x1200 dpi. USB 600x600 dpi. IDE Ultra DMA 33 48X. IDE Ultra DMA 33 CHIP 4/00 4/02 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 3/01 8/00 75 69 64 60 60 58 58 58 53 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 512 Kbyte 600x600 dpi. 2500 $’›n Alt›ndaki Lazer Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Resim Kalitesi 95 97 84 100 80 74 78 88 93 99 Marka . Paralel. Paralel.94 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Epson Photo 2000P: Çok yüksek çözünürlükte bask› yapabiliyor.Model Kenwood UCR-421 Asus CD-S520 Aopen CD-948E Aopen CD-952E Asus CD-S550 Creative CD5233E Samsung SC-152 Sony CDU4811 LG CRD-8520B Sony CDU4821 Audio Ripping 12. 16 MB 1200 x 1200 dpi. 89 63 57 100 52 60 51 44 55 52 97 75 85 35 100 61 54 53 53 47 Resim Kalitesi 94 dpi 100 dpi 94 dpi 94 dpi 76 dpi 92 dpi 91 dpi 100 dpi 83 dpi 77 dpi Grafik Kalitesi 100 dpi 97 dpi 97 dpi 94 dpi 82 dpi 87 dpi 95 dpi 96 dpi 94 dpi 86 dpi Fiyat› ($ + kdv) 1035 689 218 362 347 73 116 128 246 111 Teknik Veriler 1200x600 dpi. Paralel USB 600x600 dpi. Paralel.8 X 13. 78 62 88 58 100 55 47 54 57 52 Marka . Fiyat/ Perfor. CHIP | MAYIS 2002 . 32 MB 600 x 1200 dpi.4 X 17X 20 X 19. P.8 X 7. CD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. USB 2880x720 dpi. P. Perf. USB 1440x720 dpi. CD Tach Hata Ergonomi Perfor. Paralel. Paralel.1X 13. 4 MB 600x600 dpi. USB 600x600 dpi. USB CHIP 5/01 8/01 12/00 10/00 10/00 8/01 3/01 10/00 10/00 2/01 95 91 91 87 85 83 80 80 77 75 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. IDE Ultra DMA 33 52X. + B. Düz. Office Grafik Bask› H. IDE Ultra DMA 33 50X. Paralel. IDE Ultra DMA 33 52X.9 X 7. Fiyat/ Perfor. Gelen 93 100 84 93 70 76 50 53 76 80 Fiyat› ($ + kdv) 1272 1340 1245 2107 759 759 310 385 389 751 Teknik Veriler 1200 x 1200 dpi.9 X 7. Fiyat/ Perfor. Xerox PHASER3400: Dakikada 16 sayfa bask› yapabiliyor. IDE Ultra DMA 33 52X. Paralel. Aopen CD-948E: Fiyat/performans oran› en iyi olan ürün. IDE Ultra DMA 33 52X. Mürekkep Püskürtmeli Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Grafik Bask› K. 100 69 53 47 62 51 47 54 50 50 25 52 55 51 44 86 100 85 35 70 80 70 65 65 65 70 60 60 60 60 Marka . P. IDE Ultra DMA 33 48X.Model Lexmark Optra T614 Xerox Docuprint N2125 Oki Okipage 24 HP Laserjet 4100 DTN Lexmark Optra T520 Xerox Phaser 3400 Lexmark Optra E320 Canon LBP-800 Lexmark Optra E312 Canon LBP-1000 CHIP Top. Bask› H. 4 MB 1200x1200 dpi.

AGP 4X. GF2 GTS 400.39 89. 64MB DDRAM N. 32MB SDRAM 2/01 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 2 MB 16/10/40. 64 MB DDR Nvidia Geforce3.15 85. Süresi Süresi 86 82 79 81 80 68 70 67 100 83 86 88 90 85 71 67 65 49 100 84 65 75 45 65 40 55 60 55 40 55 Marka . P. GF2 GTS.5 79. 4 MB 24/10/40. P. Eriflim Hata Düz. AGP 4X. 150$’›n Üstündeki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II.21 84. 64MB SDRAM N. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. AGP 4X. AGP 4X. 64MB DDRAM N. Fiyat/ Perfor. 64MB DDRAM N. 64MB SDRAM 12/01 N. AGP 4X.8 84. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. AGP 4 X. AGP 4X.55 73.08 91. Ergonomi OpenGL 97 100 95 59 96 94. Ergonomi OpenGL 100 99 99 94 96 93 93 92 91 92 90 100 90 95 90 90 95 87 85 93 Fiyat› ($ + kdv) 135 118 130 85 111 84 148 127 82 59 Teknik Veriler N.2 87. Fiyat/ Perfor. AGP 4X. AGP 4X. Trans. 64MB SDRAM N. AGP 4X.06 90. 64 MB DDR CHIP 1/02 12/01 12/01 12/01 9/01 7/01 6/01 2/01 2/01 6/01 98 96 95 93 92 88 85 81 78 77 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. GF2 GTS 400. 64 MB DDR GF2 GTS Pro. GF2 GTS 400. Ort. CD Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. Quake III 100 96 96 91 92 92 83 92 85 87 3D Mark 2000 100 92 91 92 93 91 89 84 89 81 View Perf.28 83. AGP 4X.Model Asus CRW-3212A LG GCE-8320B Asus CRW-2410S Samsung SW-224 Plextor Plexwriter 24/10/40A Yamaha CRW3200-VK TDK CyClone 24/10/40 Plextor Plexwriter 16/10/40A Yamaha CDRW 2100E LG GCE-8160B Audio CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 95 95 91 Data CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 93 95 91 Fiyat› ($ + kdv) 135 140 141 90 155 180 175 121 126 108 Teknik Veriler 32/12/40.42 79. AGP 4X. GF2 GTS. 64 MB DDR GF3 Ti 500. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. AGP 4X. 8 MB 24/10/40. GF4 MX 440. 100 94 95 89 90 92 87 93 87 88 Marka . AGP 4X. 2 MB 24/10/40. CHIP | MAYIS 2002 .42 83.06 84. AGP 4X. AGP 4X.Model MSI G3Ti 500-VTG Leadtek Winfast GF 3 Ti 500 TD Abit Siluro Geforce3 Vio Utopia Ati Radeon 8500 Leadtek Geforce 3 Gigabyte GF-3000 Leadtek Geforce 2 GTS Ultra Elsa Gladiac Geforce2 Ultra Creative Geforce 2 Ultra Cardex GF 2 Pro 400 Golden S.Model G. 2 MB 32/10/40. AGP 4X.36 89. 2 MB CHIP 4/02 3/02 3/02 3/02 10/01 2/02 12/01 4/01 3/01 12/01 99 99 97 97 96 95 95 95 92 89 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 2 MB 16/10/40. TDK 24/10/40: Yüksek yazma performans› ile göze çarp›yor. GF4 MX 440. 99 100 96 97 97 95.15 View Perf. GF4 MX-440 Pro/600TV GS MSI G4MX440-T Abit Siluro GF4 MX Abit Siluro T400 Leadtek Geforce 2 MX SH MAX MSI MX400 Pro-TC64S Cardex GF2 MX Golden Sample Guillemot Prophet II-MX Cardex CardExpert GF2 MX 400 Leadtek Geforce 2 MX CHIP Top.54 Marka . 150$’›n Alt›ndaki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II.45 3D Mark 2000 98 100 95 99 95 92. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. 64MB SDRAM N.39 83. MSI G3Ti500: Testteki kartlar aras›nda en iyi ergonomiye sahip. 8 MB 24/10/40. Quake III 98 100 98 98 97 95. Fiyat/ Perfor. GF2 GTS 400. AGP 4X. GF2 GTS. 64 MB DDR Ati Radeon 8500.GF4 MX 440.52 100 81 97 83 81 73 81 81 48 81 Fiyat› ($ + kdv) 325 330 319 198 280 303 185 356 288 237 Teknik Veriler GF3 Ti 500. P. 32MB SDRAM CHIP 4/02 4/02 4/02 8/01 6/01 1/02 2/01 2/01 98 95 93 92 92 91 89 87 87 85 N.24 82. AGP 4X. 2 MB 24/10/40. CHIP Top. 8 MB 16/10/40. Veri Ort. H.96 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET MSI MX400: Uygun fiyat› ve multimedya özelli¤i ile dikkat çekici. 32MB SDRAM N. AGP 4X.

Tabii ki yeni fonksiyonlar eklemek için her seferinde yaz›l›m›n kurulum CD’sini aramak ve kullanmak zorunda kalmak da sinir bozucu olabilir. özellikle güvenlik aç›klar›na neden olan ve eriflim alanlar› sunabilen fonksiyonlar için geçerli. Gates. Bu konu üzerinde etrafl›ca düflünenler ise Microsoft’un art›k ek özellikleri ürünler ile beraber sunmayaca¤›n› ve kullan›c›lar›n bunlar› iste¤e ba¤l› olarak internet üzerinden yüklemek zorunda kal›p. art›k güvenli¤i sekteye u¤ratabilecek Microsoft fonksiyonlar›n›n ana ürüne entegre edilmeyece¤ini duyurdu. otomatik olarak etkinlefltirilmeyecekler. hangi fonksiyonun ne ifle yarad›¤›n› ve nas›l etkinlefltirilebilece¤ini aç›klamas› beklenecektir.98 ‹Ç‹NDEK‹LER 102 104 110 112 120 134 142 Ay›n Shareware’leri: Sizin için seçti¤imiz yaz›l›mlar Yeni Yaz›l›mlar Testte: Yaz›l›m incelemeleri eCHIP ‹çeri¤i: Programlar ve bölümler Yeni Windows Kurulumu: Windows’unuzu yenileyin Dosya Kurtarma Araçlar›: Recovery yaz›l›mlar› testi Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet XP Powertoys: Faydal› eklentiler ve araçlar Bill Gates’in Güvenlik Stratejisi yaz›l›m CHIP | MAYIS 2002 Budanm›fl Windows Microsoft ürünlerinin güvenli¤ini art›rmak istiyor. Bunun üzerine aç›klama yapan Avrupa Sat›fl ve Pazarlama Baflkan Yard›mc›s› Simon Witts. Kullan›c› söz konusu fonksiyona bir kere dahi ihtiyaç duyacak olsa bile zor durumda kalabilir. firma kurucular›ndan Bill Gates’in bir e-postas› ile ortaya ç›kan “Trustworthy Computing” kampanyas›n› ciddi bir flekilde faaliyete soktu. Kullan›c›lar ihtiyaç duymayacaklar› ve hatta sistemlerine zarar verebilecek bir fonksiyonu neden kurmak zorunda kals›nlar ki? Bir de madalyonun öteki yüzü var. Microsoft’un bu çabalar›na müflterilerin nas›l tepki gösterece¤i ise yöntemlerin uygulanma flekline ba¤l›. Öncelikle. Söz konusu ek fonksiyonlar›n. kalmayacaklar› sorusunu dile getiriyorlar. Bu da Gates’in muhtemel güvenlik sorunlar› bulundu¤u sürece ürünlerin gelifltirilmemesi iste¤i ile paralel bir yöntem olarak karfl›m›za ç›k›yor. Bu durumda söz konusu üründen. art›k ilk olarak kullan›c›lar taraf›ndan etkinlefltirilmesi gerekecek. sadece Bill Gates’in . s Yaz›l›m devi Microsoft. Microsoft ürünlerindeki ek özelliklerin ileride standart kurulum ayarlar› içerisinde bulunmayaca¤›n› dile getirdi. sistemlerin güvenlik sorununun flu anda gündeme getirilmesi de baz› çevrelerce bu nedenle samimi bulunmuyor. tüm çal›flanlar›na gönderdi¤i yaz›d. Ancak hiç kimse. program›n hangi parçalar›n›n CD veya etkinleflmemifl halde sabitdisk üzerinde sakland›klar›n› bilmiyor olmalar› da göz önünde bulundurulmal›d›r. varolan ve gelecekte yay›nlanacak yaz›l›mlar›n güvenlik aç›s›ndan iyilefltirilmesini istemiflti (CHIP Nisan 2002/Güncel Haberler). Hatta. Ayr›ca Witts. Tecrübesiz kullan›c›lar›n. Bu güvenlik önlemi. yeni programlardaki risk yaratabilecek ek fonksiyonlar. Asl›nda bu düflünce olumlu olarak de¤erlendirilebilir.NET stratejisinin yarar›na olacak bu yöntemin kullan›lmas›ndan yana de¤il. .

Daha fazla s›k›flt›rma ve kaliteli görüntü sa¤layan Divx5 yükseliyor.. Flash MX’i piyasaya sürdü. Böylece Flash bulunan internet sayfalar› daha seri olabilecekler. Ancak bir y›la yak›n bir süredir s›k› çal›flan BSA’n›n giriflimleriyle 1800 Warez sitesi kapat›ld›. Flash 5 versiyonun takipçisi olarak adland›r›yor. Koreli firma Honestech’in gelifltirdi¤i ve MPEG 1 için en iyi Encoder olarak adland›r›lan teknolojiyi kullanan Movie Ripper ad›ndaki yeni program› ile kalite sözü veriyor.com Progress Dynamics Yaz›l›m Gelifltirme Dili! Progress’in yeni uygulama gelifltirme ürünü Dynamics.at’nin kapat›lmas› en büyük baflar›. h›zl› yenilenme gibi özellikler yerine yaz›l›mlar›n önce güvenli olmas› gerekti¤ini kabul etmifl bulunuyor. yaz›l›m gelifltiriciye standart bir uygulama için en s›k ihtiyaç duyulan çözümleri sunup. Flash MX. sürümü ç›kt›ktan sonra Divx’in 4. Hong Kong ve ABD’nin de içinde yer ald›¤› 20 ülkede yay›n yapan korsan sitelerine yönlendirme yap›l›yordu.. sürümü gözden düflmeye bafllad›. Bu s›ray› bozmayan Sybex de. iflletim sistemlerinden kelime ve grafik iflleme yaz›l›mlar›na kadar çeflitli popüler yaz›l›mlar yasa d›fl› bir flekilde sunuluyordu. Ses Kaynaklar›: Marketagent taraf›ndan yap›lan bir kamuoyu yoklamas›na göre CD ve radyo halen en çok sevilen müzik ortamlar›. hofl görünüm. Kaynak: marketagent ! IN & OUT n ! Güvenlik Microsoft bile. MP3 dosyalar› ve JPG resimleri çal›flma s›ras›nda Flash projesine yüklenebiliyorlar.. CHIP | MAYIS 2002 .tr ? MÜZ‹⁄‹ NEYLE D‹NL‹YORUZ? CD ve Radyo MP3’den daha popüler CD Radyo MP3 Canl› E¤lenceler Internet Plak %87 %81 %42 %25 %21 %7 De¤erler yüzde cinsindendir. kaynak kodun içinde de¤il bir yaz›l›m deposunda (repository) bar›nd›r›l›yor. gelifltirme süresini ve maliyetini k›saltmas›n› sa¤lama iddias›n› tafl›yor. Sybex. ifl uygulamalar›n›n da¤›t›lmas›. Almanya.com Warez sitelerinde flimdiye kadar. Bu sitelerin müdavimleri.macromedia. MX serisinin Macromedia’n›n di¤er yaz›l›mlar› ile daha uyumlu çal›flmas› bekleniyor. daha önce Avusturya. Dynamics..ulead. flifrelenen iletileri Sürükle&B›rak yöntemini kullanarak EXE veya CAB dosyalar› biçiminde posta programlar›na tafl›yabilir ve eklenti KISA.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET 99 Macromedia Flash MX SoftClan e-cryptor Animasyonlara MX Dopingi H›zl› ve internet üzerinden oynat›labilen animasyonlar yaratmak amac›yla kullan›lan Flash program›n›n üreticisi Macromedia.com ED‹TÖR’DEN NOTLAR Mahmut Karsl›o¤lu CHIP Yaz› ‹flleri Müdürü Cebinde akrep olanlara duyurulur! olarak gönderebilirler. Avusturalya. Bilgi ‹çin: www. Kullan›c›lar.e-cryptor. tekrarl› tan›mlamalar mümkün.com.5 Animasyonlar ve resimler için görsel efektler haz›rlayan program. Avrupa’daki yaz›l›m korsanl›¤›n›n ana buluflma noktalar›ndan biri olan siteden. Bilgi için: www. OpenEdge™ ifl platformunun uygulama çat›s› olan Progress Dynamics. DVD’leri Video CD’lere dönüfltürebiliyor ve daha sonra bu VCD’leri. gelifltirilmesi. tüm e-posta istemcileri ile uyumlu olmas›na ra¤men kullan›lan e-posta program›ndan ba¤›ms›z olarak çal›flabilmesi. Bilgi için: www. Fransa. May›s ay› içerisinde piyasaya sunaca¤› yaz›l›mda ilk olarak sadece bir dizi dönüfltürme arac›n› yay›nlayacak. Divx4 5. bir araya getirilmesi ve piyasaya sürülmesi sürecinin h›zland›r›lmas› için tasarlanm›fl. KISA. resimleri CD veya DVD ortamlar›nda arflivleyebiliyor. 3 Ulead DVD Picture Show Koleksiyonlar için ideal olan bu program. art›k Windows XP ve MacOS X platformlar›n› da destekliyor. bu iki ortam› geriden takip ediyor. Movie Ripper. Bilgi için: www. CD’lere yazabiliyor. Art›k nesneler ve özellikleri. yaz›l› gizli iletilerinizi 128 Bit’Lik bir anahtar yard›m›yla kodluyor.progress. Bu y›l içinde de 6000 sitenin kapat›lmas› hedefleniyor. art›k elinizi cebinize atman›n zaman› geldi! Movie Ripper VCD Kodlay›c› DVD Arac› Tüm büyük yaz›l›m sunucular› s›rayla tek bir t›klama ile DVD kopyalayan araçlar sunuyorlar.com 3 Adobe After Effects 5. Programdaki en büyük engel ise al›c›n›n postay› açabilmesi için flifreyi bilmek zorunda kalmas›d›r.sybex. Bilgi için: www. Bu program›n en büyük avantaj›. yeni bir yaz›l›m gelifltirme paradigmas›n› da beraberinde getiriyor. Bunlar içinden özellikle Warez sitesi warez. ‹yilefltirilmifl renk yönetimi ve daha anlafl›l›r ve kullan›m› daha kolay hale getirilen zaman çubu¤u da yenilikler aras›nda say›labilir. Bilgi için: www. MP3.adobe.com E-postalar Güvenle Aç›l›yor E-cryptor.

‹ki üst düzey yetkili bu kez mahkeme ile yüzleflmeye haz›rlan›yorlar. akademik çal›flmalar ve Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi’ne olan deste¤ini de ortaya koymufl oldu. Tan›t›lan yaz›l›m. ECMA Ortak Dil Altyap›s›’n› ve C# standartlar›n› kullan›yor ve Microsoft Windows XP ve FreeBSD iflletim sistemleri için kullan›ma sunuyor. k›smen ayr› bir standart haline geldi¤inde bu sistemlerin baflka iflletim sistemi kullan›c›lar›n›n bafl›na problem açabilece¤inden endifle ediliyor. ast›m ve di¤er sebeplerden muzdarip hastalar›n (yaklafl›k 6 milyon kifli) bilgilerinin ifllenmesi mümkün olacak. Bir milyon sat›r kaynak kodunu sunan Paylafl›ml› Kaynak CLI uygulamas›n›n programlama dili alan›na ve XML Web hizmetleri araflt›rmalar›na destek olmas› hedefleniyor. kullan›c›lar›n Napster’da oldu¤u gibi birbirine ba¤l› olmas›n› ve ald›klar› spam mailleri di¤er üyelerle paylaflarak.E isimli bir virüsün do¤rudan antivirüs programlar›na sald›rd›¤› belirlendi. Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi uygulamas› için kaynak kodunu kullan›ma açan Microsoft. Bilgi için: www. Dolay›s›yla Japonya’da yarat›ld›¤› veya yay›lmaya bafllad›¤› san›lan virüsün Japonya d›fl›nda da görülmesi bekleniyor. Free BSD ve Windows için CLI ve C# ile ilgili 1 milyon sat›r kaynak kodunu akademik çal›flmalar için kullan›ma sundu. kolit. Söz konusu veri taban› sayesinde t›bbi araflt›rma uzmanlar›. hastalar›n genetik yap›lar›n›. artan bir yo¤unlukla elektronik posta sahiplerinin bafl belas› olmaya devam tirilen Napster benzeri bir P2P yaz›l›m›. Ancak Napster’in de mucidi olan iki yaz›l›m mühendisi taraf›ndan gelifl- Wireless LAN’a Yaz›l›m Çözümü Yaz›l›mla Gelen H›z Microsoft. Seattle da düzenlenen Windows Hardware Engineering Conference’da (WinHEC)’de Wireless LAN için yaz›l›m çözümlerini sundu. ‹stenmeyen ticari tan›t›m e -postalar›ndan kurtulmak için kurulan bir network.napster. aile ve t›bbi geçmifllerini inceleyerek kesin tan› ve do¤ru tedaviler üzerinde yo¤unlaflabilecekler. Paylafl›ml› Kaynak Ortak Dil Altyap›s›’n›n kaynak kodu. Adalet Bakanl›¤› avukatlar› Gates’in kasetlerdeki ifadesinin inand›r›c› olmaktan uzak bulundu¤unu savunduklar›nda. e-Sa¤l›k Mayo Clinic’e IBM Deste¤i IBM ve uluslararas› bir sa¤l›k kuruluflu Mayo Clinic. Sistem. baflta genetik rahats›zl›klar olmak üzere birçok hastal›¤a karfl› gelifltirilecek yeni ilaçlar›n çal›flmalar›n›n yer alaca¤› genifl bir veri taban› oluflturalacak. Microsoft’un aleyhine geliflmelerin oluflmas›na sebep olmufltu. di¤er bilgisayar virüslerinin aksine gönderildi¤i bilgisayar›n adresini sakl›yor. mahkemede bulunmayan Bill Gates’in bu iddialara cevap verememesi.com gördü¤ünü düflünüyor.ibm. onlar› uyarmas› mant›¤› ile çal›fl›yor. May›s.100 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET Spam Karfl›t› Napster Klez. T›p bilimiyle dijital teknolojiyi birlefltirecek anlaflma sonucunda. bilgisayarlar›n e-posta programlar›nda bulunan adres defterindeki isimlere kendini yayarak geniflliyor. Bilgi için: www. Kullan›c›lar›n ço¤u enfekte olduklar›n› da fark etmiyorlar. Bilgi için: www. Tek say›yla bafllayan aylar›n (Ocak.com Microsoft’un Bafl›na Ne Düfltü Kaynak Kodunu Açt›lar Microsoft.E Son Dakika ‹lac›n› Buldular m›? Spam postalar.microsoft. Microsoft.microsoft. spam mesajlar›n belirleyerek kullan›c›lar› bu mesajlardan kurtarmay› hedefliyor. gönüllü kullan›c›lar›n kat›l›m›yla denendi ve Spam mail’lerin önüne baflar›yla geçebildi¤i gözlendi. anti tekel davas›n›n ilk aflamas›nda Bill Gates’in duruflmada ifade vermekten kaç›nd›¤› için flirketin zarar ederken spam postalara karfl› gelifltirilen önlemler. Çal›flmalar do¤rultusunda tedavisi bulunamayan hastal›klarla mücadelede önemli ad›mlar›n at›lmas› bekleniyor. dünya çap›nda genifl bir veritaban› oluflturmak için anlaflma imzalad›klar›n› duyurdular. Fakat ayn› zamanda. Anlaflmada IBM’in e-server ailesinden pSeries sunucular› ve veritaban› yönetim yaz›l›m› DB2 kullan›lacak. Trend Micro fiirketi’nin web sitesinde bulunan ücretsiz yamay› indiren kullan›c›lar virüsten kurtulabiliyorlar. Duruflmalar›n ilk safhas›nda Bill Gates ifadesini video kasetle yollam›fl. Bu nedenle virüsü yayan bilgisayar› tespit etmek zorlafl›yor. spam olmayan baz› önemli mailleri de “yanl›fll›kla” silebildikleri için kullan›m alan› bulam›yorlar. Virüs.trendmicro. Mart. Wireless LAN sisteminin iflinin bir k›sm›n› üstlenerek h›z›n artmas›n› sa¤l›yor. Temmuz. Kas›m) alt›nc› gününde aktif olan virüs. Bilgi için: www. Bu sayede donan›m üreticileri verimli yeni Wireless Lan ürünleri gelifltirebilecekler. Böylece bilmsel çal›flmalara kolay eriflim ve dolay›s›yla yeni çal›flmalar›n h›zlanmas› sa¤lanacak.com Gates ve Ballmer Mahkemede Microsoft’un en üst düzey iki yöneticisi Bill Gates ve Steve Ballmer anti tekel davas›n›n yeni duruflmas›nda ifade verecek. Bilgi için: www.com/turkiye CHIP | MAYIS 2002 .com Japonya’y› Virüs Vurdu Japonya’da flimdilik 712 bilgisayar› etkileyen Klez. Eylül. UNIX iflletim sisteminin IBM versiyonu olan AIX iflletim sistemi üzerinde çal›flacak sistem ile Mayo Clinic’lerde tedavi gören kanser.

sbs.google. Yeni servis uygulama programlama arayüzleri için Google Web APIs ad›n› tafl›yor. Ticari lendirme paketi download etmenize izin veriliyor.com. Ancak. üreticilerine ve web programc›lar›na sitelerinde 2 milyardan fazla web doküman›n› direkt olarak kendi programlar›ndan aramalar›na olanak sa¤l›yor. Google servisine kay›t olduktan sonra. Bu aflamadan sonra yaz›l›mc›lar günde en fazla 1000 otomatik arama yapmakta serbestler. Bilgi için: www. çal›flmalar›n› h›zland›rmas› gerekti¤i vurguland›. Türkiye’nin ise e-devlet ko- nusunda hükümet düzeyinde özel komisyonlar› ve milyonlarca dolarl›k yat›r›m› bulunurken. trafik cezas› ö¤renmek gibi bürokratik ifllemlerin internet üzerinden gerçeklefltirilmesini sa¤layan e-devlet uygulamalar›n› gelifltiren Siemens Business Services yekililerin yapt›¤› aç›klamada e-devlet uygulamalar› konusunda yeni bir at›l›m içinde olan Güney Afrika’dan örnek verildi. “servisin kiflisel ve ticari amaç gütmeyen yaz›l›mlarda kullan›lmas›” yönünde oldu¤u aç›kland›. SOAP (Simple Object Access Protocol) ile sistemin internet ile ba¤lant›s› kurulabi- amaç gütmeyen yaz›l›m. Web sitesinde arac›n kullan›m›n›n flimdilik ücretsiz oldu¤u belirtiliyor. vergi numaras›. SOAP ve WSDL standartlar› ile uygulama programlama arayüzleri (API'ler) yarat›labiliyor. bir tan›t›m ve bilgi- lirken.com Dijital Vatandafll›k Yaklafl›yor e-Devlet Uygulamalar› 1974’den beri hayata geçirilmeye çal›fl›lan elektronik kimlik kart› ve nüfus kay›tlar›n›n elektronik ortama geçirilmesi çal›flmalar› “tüm h›z›” ile sürüyor.tr CHIP | MAYIS 2002 . Güney Afrika’n›n vatandafllar›n›n on sene içinde bürokratik ifllemleri elektronik ortam üzerinden gerçeklefltirebilecekleri düzeye ulaflmak üzere hedef koydu¤u belirtildi. web programc›lar› için kendi sitelerinden Google ile arama yapmalar›n› ve sonuçlar› görüntülemelerini sa¤layacak yeni bir servisi test etmeye bafllad›. WSDL (Web Services Description Language) ile mesajlaflma teknolojisi kullan›labilir. Servise getirilen k›s›tlamalar›n ise. Bilgi için: www.Google Arama Araçlar›n› Test Ediyor Yaz›l›m ‹çinden Arama Dünyan›n en geliflmifl arama motoru olarak gösterilen Google.

DivX 5 Pro Video Bundle DVD kalitesinde filmleri izlemek için gerekli codec’in son sürümü Ad-aware ‹stenmeyen reklamlara karfl› koruma sa¤layan bir yaz›l›m ICQ 2002a Arkadafllar›n›z ile sohbet için en tan›nm›fl iletiflim arac› Download Accelerator Ba¤lant› kopmadan h›zl› bir flekilde dosya transferi için ZoneAlarm Internet üzerinde güvenli¤i sa¤layacak firewall yaz›l›m CD’DE YER ALANLAR H eCHIP Code SHAREWARE Elektronik Kütüphaneniz ‹çin ‹lginç E-Kitaplar Bu ayki e-kitaplar›m›z aras›nda.0: Özel teknikler ve stratejilerle kendi kiflisel potansiyelinizi ve kendinizi gelifltirmenizi amaçlayan bu kitab› kullanarak.tr Morpheus Preview Edition 1. çocuklar›n neyi ne zaman yapmas› gerekti¤ini ayarlayabilece¤iniz bu program›n kullan›m› da oldukça kolay.0: Bu e-kitap size nas›l daha baflar›l› HTML kodlar› yazabilece¤inizi en iyi flekilde sunuyor.0: Genç yazarlar Brandon Massey. WinZip En popüler dosya s›k›flt›rma yaz›l›m›n›n yeni sürümü PC Monitor 2.com.chip. ❿¤ Drop Forged Lennon eBook 3. 8. idealleriniz do¤rultusunda daha mutlu bir hayat yaflayabilirsiniz. Özellikle internet üzerinde fazlaca sörf yapan. k›sa hikayeler ve fliirlerden oluflan bir e-kitap. Kitab›n içeri¤inde. Son olarak. k›sa hikayelerin yan› s›ra yazarlar›n romanlar›ndan al›nm›fl pasajlar da mevcut. Program›n Windows Gezgini’ne benzeyen yönetim arabirimi sayesinde.0: Drop Forged Lennon. hangi ifllemleri yapabilece¤ini belirlemek ve bunu kontrol alt›nda tutmak istemez misiniz? PCMonitor adl› bu yaz›l›m. onlar›n internet üzerindeki zararl› içerikten uzak olmas›n› istiyorsan›z. Tablo bafll›klar›. belki siz de hayat›n›zda büyük de¤ifliklikler yapabilirsiniz. insan tan›ma ve izleme teknolojisinin gelifltirilmesi ve kullan›lmas› s›ras›nda ortaya ç›kan sosyal. oyun oynayan ve sohbet odalar›nda çok fazla zaman harcayan çocuklar› ile sorunlar yaflayan ebeveynler bu yaz›l›mdan yararlanabilirler. 6.0: Son günlerde ad›ndan s›kça bahsedilmeye bafllanan flu yeni ID chip’leri hakk›nda neler biliyorsunuz? Bu HTML tabanl› otobiyografi kitab›. 4. teknik ve finansal meydan okumay› esprili bir dilde inceliyor. alt tag’lar› ve di¤er HTML bileflenleri konusunda kod örneklerine de yer veren bu ücretsiz e-kitab› okumak için kendi görüntüleyicisini kullanman›z gerekiyor. CHIP | MAYIS 2002 . New Voices from Kensington 1. bilgisayar›n›zda gerçekleflen tüm ifllemleri izleyerek. John Lennon’un en k›flk›rt›c› flark› sözleri üzerine yaz›lm›fl tamamen uydurma bir hikaye de. hiç zorlanmadan daha önce gerçeklefltirilmifl ifllemlere ve di¤er ayarlara ulafl›labiliyor. Hikayeler ise Beatles’›n f›rt›na gibi esti¤i y›llarda yazar›n haf›zas›nda kalan hat›ralardan olufluyor. Üstelik. Design for Web Accessibility 1. 3. hangi zamanlarda.5 h iMesh Multimedya dosyalar›n› indirmeye yarayan bir yaz›l›m Kontrolü Elden B›rakmay›n Bilgisayar›n›zda kimin. 7. Buradan kullan›ma kapat›lacak programlar. belirli tufl kombinasyonlar›n› kullanmak ve ayr›ca bu aflamadan sonra güvenlik için de bir flifre girmek gerekiyor. kitab›n dikkat çekici köflelerinden birini oluflturuyor. internet ile ilgili filtreler ve engellenecek web sitelerini ayarlamak mümkün oluyor. korku romanlar›ndan oluflan bir koleksiyon. web tasar›m›ndan kendinizi gelifltirmeye kadar genifl bir yelpazede birbirinden ilginç 5 e-kitap yer al›yor. Gnutella tabanl› en popüler P2P yaz›l›mlar›ndan biri PC’nizdeki Ajan: Bilgisayar›n›z› baflkas› kullan›yorken neler yapt›¤›n› bu seçenek sayesinde rahatl›kla izleyebilirsiniz. büyük bir Beatles fanati¤i olan Sharon Richards taraf›ndan yaz›lm›fl. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan bu yaz›l›m›n yönetim ekran›na ulaflmak içinse. E¤er ‹ngilizce biliyorsan›z bu kitaplara mutlaka bir göz at›n. Birçok insan üzerinde baflar›ya ulaflm›fl bu kitap ile. fliirden korku hikayelerine. 2.102 SHARE WARE Top Downloads www. Jon Merz ve Scott Nicholson’a ait. bunlar üzerinde tam kontrol sa¤laman›za imkan tan›yor. bu kullan›m› kolay kontrol yaz›l›m› epey iflinize yarayacakt›r. E¤er çocuklar›n›z›n yan›nda de¤ilken bile. Self Improvement Unleashed 2. 5. fiiirlerin hemen hemen hepsi Rock n’ Roll’un en büyük isimlerinden biri olan John Lennon’dan esinlenerek kalema al›nm›fl. ❿¤ Implanted Chips&Dips 1.

0 Oldukça basit ama bir o kadar da kullan›fll› bir sistem eklentisi olan Capture Pro. Cep telefonunuz yan›n›zda olmas› flart› ile bu program› kullanarak. eski Print Screen tuflu komutunu daha kullan›fll› hale getiriyor. sabitdiskinizde 4 GB bofl disk alan›n›z›n bulunmas› gerekiyor. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan program›n ayarlar›na ulaflabilmek içinse.. ‹stenirse resimler arka arkaya otomatik olarak da birbirini takip eden dosya isimleri ile saklanabiliyor. neredeyse tüm dosyalar ile uyumlu çal›flan Vital Desktop ile statik masaüstü görüntüleri tarihe kar›fl›yor. masaütünüzde sabit görüntüler yerine hareketli ekran koruyucular›na da yer vermenize olanak tan›yor. Dolay›s›yla ancak bu ifllemlerden sonra tekrar dosyalar›n›za ulaflmak mümkün oluyor. 3 Abyss Web Server For Windows 1.. tüm yedekleme ifllemini ve CD yazmay› gerçeklefltirebilece¤iniz yaz›l›m› kullan›rken.0 Görsel olarak ekran›n›z› renklendirecek ve daha da canland›racak olan bu program. bunlar› ayn› anda birden fazla cep telefonuna da gönderebiliyor. NIST’de bulunan atomik saat sunucucular› ile ba¤lant›l› olarak 3 Vital Desktop 1..GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 103 Ay›n Shareware’leri SMS4Mail 1. Stealth Folder 6. Bafllat menüsünde.4 h Bir ifl toplant›s›nda ya da tatildeyken. HTTP proxy sunucu deste¤i ve takvim için gelifltirilmifl yard›m seçenekleri de bulunuyor. Ancak. belirli bir periyoda ba¤l› ya da sadece ba¤lant› sa¤land›¤›nda bir kere ayarlama yapacak flekilde farkl› modlara sahip olan programda.0 h Size Özel Klasörler çal›flan bu yaz›l›m› bilgisayar›n›za kurabilirsiniz. SMS4Mail adl› bu yaz›l›m. Bu flekilde korunmufl dosyalar›n daha sonradan silinmesi. parçal› download’lar ve daha birçok ek özellik ile oldukça dikkat çekiyor.0 Tamamen ücretsiz bir web sunucusu olan Abyss Web Server 1. herhangi bir grafik program›na gerek kalmadan do¤rudan sabitdiske resim olarak kaydediliyor.0. Pragram ekle/kald›r ve hatta CTL-ALT-DEL menüsünde bile yer almayan Stealth Folder. Böylelikle art›k bu tufla bas›ld›¤› zaman yakalanan ekranlar. Daha önce sadece ekran koruyucu olarak kulland›¤›n›z. küçük dosya boyutuna ra¤men HTTP/1. belirli bir miktarda SMS için kredi sat›n alman›z gerekiyor. Program› kullanabilmek için sitesinden KISA.0 h PC’den Cebe Elektronik Posta DVD Backup 6.0 ABF Photo Camera gerçekten de oldukça yararl› bir görüntü yakalama uygulamas›. ayr›ca gizli klasörlere eriflme giriflimlerinin de bir kayd›n› tutuyor.. kimden geldi¤i ve konular›na göre filtreleme imkan› da sunan program.1. araç ve görev çubu¤unda. ayr›ca bir flifre ile de korunmufl. klasörlerinizi de baflar›l› bir flekilde saklayabiliyor. Chronograph 2. Klasörlerinizin güvenli¤i sizler için önemliyse ve dosyalar›n›za di¤er kullan›c›lar›n ulaflmas›n› istemiyorsan›z. gelen postalar› kontrol edip filtreledikten sonra SMS olarak cep telefonunuza gönderebiliyor. Tarih de dahil olmak üzere mesaj›n kendisi 160 karakterden daha fazla olam›yor. yerel a¤ üzerindeki herhangi bir bilgisayar ile senkronize etmeniz de mümkün oluyor. Stealth Folder 6. DVD’lerinizi Yedekleyin Backup DVD. Ayr›ca günlük maksimum SMS say›s›n› s›n›rlayarak SPAM postalara karfl› önlem al›nmas› da mümkün. Bilgisayar›n›zda bulunan herhangi bir görüntü yakalama cihaz›n› ya da web kameran›z› kullanarak bir foto¤raf stüdyosu oluflturman›za olanak tan›yan bu yaz›l›m ile ekranda istedi¤iniz görüntüyü seçtikten sonra foto¤raf çekmeniz mümkün oluyor. Gizli dosyalara ulafl›ld›ktan sonra otomatik olarak bu izleri de yok eden program. Ancak tüm popüler CD yaz›c›lar› da destekleyen program› kullanabilmek için. 3 ABf Photo Camera 1. böylece istenen mesaj›n size ulaflt›r›lmas›n› da kolaylaflt›r›lm›fl oluyor. elektronik postalar›n›za her yerden ulaflman›z mümkün oluyor. size DVD filmlerinizi. Ek olarak bir saat sunucusu olarak çal›flan Chronograph ile PC’nizin saatini sadece NIST atomik saat sunucular› ile de¤il. CGI script. 3 Capture Pro 1. sadece DVD filminizi DVD okuyucunuza. Gelen postalar›. KISA. Manual. Konu. Tüm bunlar›n yan› s›ra kullan›c›lara uzaktan web yönetimi için çok kolay bir arabirim de sunan Abyss Web Server ile PHP ve Perl script içeren sitelerinizin sorunsuz olarak kullan›ma aç›lmas› sadece birkaç dakikada gerçekleflebiliyor. Tek bir tufla t›klayarak. bofl bir CD’yi de CD yaz›c›n›za koyman›z yeterli oluyor. heyecanla bekledi¤iniz bir e-mail’in gelip gelmedi¤ini merak ediyorsan›z. bu programdan yararlanabilirsiniz. Maksimum 20 POP3 posta hesab›n› kontrol edebilen program.2 h Dünyan›n En Kusursuz Saati! E¤er PC’nizin saatini en do¤ru flekilde ayarlamak istiyorsan›z. Ancak deneme amaçl› olarak kullan›c›lara 3 bedava SMS de sunuluyor. izlenmesi ya da de¤ifltirilmesi kesinlikle mümkün olmuyor. SVCD ya da VCD’lere kaydetmek için gerekli tüm güçlü araçlar› sunuyor. özel bir tufl kombinasyonunun kullan›lmas› gerekiyor.0’a mutlaka bir göz atman›z gerekiyor. Kimden. Detayl› yard›m menüsüne ulaflmak içinse F1’e basmak yeterli! CHIP | MAYIS 2002 . Çok güçlü bir flifreleme algoritmas›na sahip olan program. Zaman ayarl› foto¤raf çekebilmenizi de sa¤layan ABF’nin kullan›c› arabirimi de iste¤e ba¤l› olarak de¤ifltirilebiliyor.

kullan›c›larda bir merak uyand›rsa da. Burada ne kadar az hata yapt›¤› ve ne kadar fazla özelli¤e sahip oldu¤u de¤erlendirmeye giriyor. Kullan›m kitap盤› ne kadar anlafl›l›r ve kapsaml›? Online yard›m al›nabiliyor mu? Asistanlar mevcut mu?. Laplink’in PC’ler aras› kolay ba¤lant› kurmak için haz›rlad›¤› Laplink Gold ve son olarak da Ipswitch’in meflhur ve en eski FTP programlar›ndan biri olan WS_FTP Professional’›n en son sürümü ilginizi çekece¤ine inand›¤›m›z yaz›l›mlar aras›nda yer al›yor.0 Beta CAD Yaz›l›m› Auto Cad 2002 105 Yeni Yaz›l›m TESTLER‹ Yaz›l›m dünyas›nda firmalar her geçen gün daha fazla özellik içeren yaz›l›mlar ile kullan›c›lar›n karfl›s›na ç›k›yorlar. Bunlar aras›nda en dikkat çekenleri yaz›l›m testi sayfalar›m›zdan inceleyebilirsiniz. Art›k say›lardan b›kan Macromedia’n›n Flash MX ad›yla piyasaya sundu¤u Flash 6 ise. yaz›l›mlar›n kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik.01 Video Düzenleme Yaz›l›m› Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› Adobe GoLive 6 DE⁄ERLEND‹RME CHIP. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor. Kaynaklarda ise donan›mla aras›ndaki uyumlulu¤a puan veriliyor.tr 106 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› Astrosell Professional FTP Yaz›l›m› Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m› LapLink Gold 11 108 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Mcafee Internet Security 4. s Bu ay›n yaz›l›m inceleme bölümünde a¤›rl›kl› olarak yaz›l›m devlerinin en popüler yaz›l›mlar›n›n yeni piyasaya ç›km›fl son sürümleri bulunuyor. Autodesk. Macromedia.. bu ay›n en ilgi çeken yaz›l›m› olmay› baflar›yor. Mcafee ve Ulead’›n yaz›l›mlar›n›n yan› s›ra Astrosell’in kullan›m› kolay e-ticaret uygulamas›.chip. yeni sürümü gerçekten çarp›c› k›l›yor. Adobe.104 ‹Ç‹NDEK‹LER Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m› Adobe Photoshop 7. yaz›l›m›n konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor.com. Ancak tabii ki bu baflar›s›z bir sürüm oldu¤u anlam›na gelmiyor. Her ne kadar popüler yaz›l›mlar›n yeni piyasaya sürülmüfl en son sürümleri. Çünkü oldukça güçlendirilmifl çizim araçlar›. sadece deneme sürümlerine göz atmakla yetiniyorlar. yeni özelliklerin azl›¤› ile bu sürümü bekleyen tasar›mc›lar› hayal k›r›kl›¤›na u¤ratacak gibi duruyor. yaz›l›m›n dokümantasyon ve kullan›fll›¤›n›n kalitesi de¤erlendiriyor. TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) CHIP | MAYIS 2002 . baz› durumlarda bu heyecanlar› geçtikten sonra eski sürümlerin de kendilerine yetti¤i gerçe¤i daha a¤›r bast›¤›ndan. ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor.com. gibi sorulara cevap aran›yor. Ergonomide ise CHIP. Neredeyse bir önceki sürümüyle ayn› olan yaz›l›m. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü CHIP ONLINE Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www. Bu de¤erlendirme yaz›l›ma verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor. yeni sürümlerin asl›nda yeni sürüm olmay› hak edecek kadar çok yeni özelli¤e sahip olmamalar›. Kriterlerden ifllevsellik. Bunun en önemli sebeplerinden biri. Bu ay inceledi¤imiz Autocad 2002 ise maalesef bu olay›n en büyük örne¤i. mkars@chip. Mahmut Karsl›o¤lu.tr/ yazilim adresinde bulabilirsiniz. Di¤er taraftan Adobe da Photoshop 7 ile resim düzenleme ile u¤raflanlar için pek bir yenilik sunmuyor.

Dimension. Sonuç: Eğer profesyonel bir fotoğrafçıysanız ve doğal çizim araçlarına ihtiyaç duyuyorsanız 7. “Auto Color adjustment” aracı ise fotoğraflardaki çeşitli ışık kusurlarını düzeltebiliyor. İlk bakışta. Wblock komutu ile XML çizim dosyalarının oluşturulması ise başarılı bir özellik. PUANI F‹YAT/PERFOR. Ayrıca aynı Corel'ın Procreate Painter’ında olduğu gibi Photoshop'un gelişmiş araçları da artık pastel.net Firmay› aray›n›z AUTOCAD 2002 CHIP TOP. P Güçlendirilmifl çizim motoru P Gelifltirilmifl GIF saydaml›k kontrolü M Çok fazla yeni araç içermiyor Aslında yeni bir sürüm olmayı hak etmeyecek kadar az özellik ve yenilikle karşımıza çıkan Autocad 2002.evet. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www. Sonuç: Eğer hali hazırda AutoCAD 2000i sahibiyseniz. Ayrıca nesneler. Text ve CAD Standards şeklinde 4 yeni araç daha eklenmiş. PUANI F‹YAT/PERFOR. bu konudaki benzerlik dolayısıyla. Sadece yeni özellikler ve gelişmiş özellikler listesine bakmak bile bunu anlamak için yeterli. yeni sürümü bekleyen kullanıcılar arasında tam bir hayal kırıklığına yol açıyor. hep çarpıcı ve akılda kalan bir yenilik ve gelişmeyle birlikte karşımıza çıkmıştı.autodesk. Ama diğerleri yeni player’ın biraz daha yaygınlaşmasını bekleyebilirler.com. ImageReady 7. Aslında. VIP program ve Autodesk'in beta sitesindeki beta ürünlerden programa dahil edilmiş birkaç özellik dikkat çekiyor. en büyük yenilikler içinde yer alıyor. Böylelikle tüm çalışma alanından tam verim alınması mümkün oluyor. sürümü. Aksi taktirde bir önceki sürüm de işinizi görecektir. Photoshop’un yeni sürümü bir gereklilikten çok lüks sayılabilir.0 ise artık GIF dosyalarında saydamlığa izin veriyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT - ADOBE PHOTOSHOP 7. Birincil görevi resim düzenleme olan programa bu konuda eklemiş en çarpıcı araç ise “Healing Brush” adını taşıyor. yeni sürüme geçmeden önce eklenen az sayıdaki özelliğin işinize yarayıp yaramayacağını düşünmekte fayda var. PUANI F‹YAT/PERFOR. Tabii ki daha önceki sürüme “i” eklentisini veren internet araçları da yeni sürümde halen yerini koruyor.medyasoft. Dreamweaver'in arabiriminden programa uyarlanmış. Diğer taraftan yeni geliştirilmiş olan Tool Presets seçeneği. Katman dönüştürücü ve CAD standartları gibi özellikleri sunan VIP programı ve "True Associative Dimensioning" ile metin boyutlandırma gibi yeni özelliklerle AutoCAD karşımıza daha üretime dönük bir modül olarak çıkıyor. Program içinde sadece Express Tools. Actions panelinde yer alıyor. Freehand ve Dreamweaver da bulunuyor. Adobe ile mahkemelik olan Macromedia’nın bu kararına hak vermemek de elde değil.com/local/ enu/portal/asp/index. Bu zeki sistem.0 BETA CHIP TOP.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET 105 A Ü YIN 5|2 2 00 NÜ RÜ Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Resim Düzenleme Yaz›l›m› CAD Yaz›l›m› 0 MACROMEDIA FLASH MX CHIP TOP.tr Firmay› aray›n›z Win ME/98/NT/2000/XP Macromedia’nın yeni web uygulama serisinde ilk olarak piyasaya sürdüğü Flash MX aslında popüler vektör canlandırma yazılımının 6. Sonuç: En iyisini isteyen geliştiriciler için mutlaka yapılması gereken bir güncelleme. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win ME/2000/XP www. yağlı boya ya da kurşun kalem gibi standart fırçalar için değişken hue ve opacity değerleri kullanmayı mümkün hale getiriyor. Flash yazılımına baktığımız zaman. kullanıcılara hızlı erişim bölümünde yer alan araçlar için kişisel ayarları kaydetmeye olanak tanıması ile gerçekten etkileyici.com Firmay› aray›n›z Windows 98/ME/2000/XP www. AutoCAD 2000i ile hemen hemen aynı. Yeni sürüm.0 sürümünü mutlaka edinin. Yeni başlayanlar düşünülerek programa eklenmiş bir başka yenilik ise. Flash’ın tüm video formatları için sunduğu destek ise.jsp adresinden indirip deneyebilirsiniz. P Express tools ve VIP program eklentisi P XML çizim dosyalar› oluflturabiliyor M Çok az yeni özellik bulunuyor CHIP | MAYIS 2002 . Bundan sonra sayı yerine MX kod adıyla üretilecek yazılımlar arasında Fireworks. semboller ve video klipler de artık kendilerine has bağımsız özelliklere kavuşmuşlar. Yeni sürüm içinse aynı şeyi söylemek pek de mümkün değil. Programın 15 günlük deneme sürümünü http://pointa. Ancak firma bu açığını kapatmak için araçların yer aldığı panelleri birbirinden bağımsız hale getirmiş. ufak cilt kusurları ya da benzeri sorunlar kolaylıkla temizlenebiliyor. Yeni sürümün araç çubuğuna ise Modify I.sayisalgrafik. Bu şekilde örneğin resimdeki insan yüzünde bulunan kırışıklıklar. ilk etapta dikkat çeken ve oldukça da üzücü olan farklılık daha önceki sürümlerde yer alan kartlardan oluşan paletlerin yer almaması. arabirim olarak program çok fazla değişmiş gibi durmuyor. P Genifl video format deste¤i P Geliflmifl scripting araçlar› M Yeni bafllayanlar için zor arabirim H eCHIP Code FlashMX Şimdiye kadar Photoshop’un her sürümü.

PUANI F‹YAT/PERFOR. dosya boyutu ve tipine göre de sıralanabiliyor. LapLink Gold 11 paketinin en büyük problemi ise içinde USB bağlantı kablosunun yer almaması. P Kullan›m› kolay arabirim P Browser ile birlikte çal›flabilme P SSL ve Firewall seçenekleri H eCHIP Code WS FTP LapLink yıllardır. Başarılı bir güvenlik ve kodlama ayarlarına sahip olan program. Programın bu en son sürümü. Özellikle web sayfalarınızı güncellemek için kullanabileceğiniz bu programın kullanımı da oldukça basit.com 45 $ LAPLINK GOLD 11 CHIP TOP. Ancak dahili olarak çok fazla hazır tema bulunmaması bir dezavantaj. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000/XP www. Yine de taslakların Macromedia Dreamweaver ya da Microsoft FrontPage gibi harici bir yazılımla da düzenlenebiliyor olması ile Astrosell bu açığını kapatıyor. Programın tüm fonksiyonlarına ana pencere üzerinden ulaşılabiliyor. Ayrıca aynı Windows pencerelerinde olduğu gibi dosyaların küçük ya da büyük simgeler ile görüntülenmesi de mümkün oluyor. Sonuç: Diğer bazı yazılımlarda olduğu gibi yazılım sürümü ilerledikçe Laplink gereksiz bir sürü özellikle boğulmamış ve hala sadece yapması gerekeni yapıyor. Uzak bilgisayarlara bağlantıda LapLink Gold 11. P Çok fazla ba¤lant› seçene¤i sunuyor P Uzaktan eriflim destekliyor M USB kablosu pakete dahil de¤il CHIP | MAYIS 2002 . dosya transferlerini belirlenen sürelerde otomatik olarak yapabiliyor. Dosya transferlerinde güvenliği sağlamak için firewall ayarları kullanılabiliyor ve istenirse WS_FTP. ağ bağlantısı ve hatta infra-red gibi kablosuz bağlantı da bunlar içinde yer alıyor. sabitdiskinizdeki başlangıç klasörünün belirlenebilmesi ve her FTP sitesi için bir remote sürücü yaratabilmesi ile dosyalara erişim için gereken zamanı oldukça kısaltıyor. 4 ve 5. PUANI F‹YAT/PERFOR.106 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› FTP Yaz›l›m› PC Ba¤lant› Yaz›l›m› ASTROSELL PROFESSIONAL CHIP TOP. Yani bağlantıyı sağlıyor. paralel ya da USB bağlantının yanı sıra.com 350£ IPSWITCH WS_FTP PRO 3 CHIP TOP. doğrudan seri. Ancak eğer SSL ve Firewall seçenekleri ilginizi çekiyorsa bu yazılıma bir şans verebilirsiniz. Birebir aynı olmasa da görünüş ve kullanım alanındaki bu benzerlikler bir karşılaştırma yapmayı da zor hale getiriyor. SSl ile güvenli transferi de destekleyen program.astrosell. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/Me/NT/2000/XP www. Bu da kullanımı çok kolaylaştırıyor. Ancak program orta fiyatlı bir çözüm arayanları tatmin edecek kadar da başarılı özelliklere sahip. Actinic’in 3. uzaktaki PC’nin tüm masaüstünü görüntüleyebiliyor ve karşıda uygulama çalıştırabilmenize de izin veriyor. tüm 32 bit Windows sürümlerini destekliyor ve uzaktaki bilgisayarlara bağlantı için çok güçlü araçlar içeriyor ve çok geniş bir yelpazede seçenek sunuyor. Her BT destek uzmanının sahip olması gereken bir yazılım. Yazılım aynı Actinic’de olduğu gibi kullanıcıya bir off-line katalog hazırlayıcı. Sonuç: Hazır tema sayısı az ve tasarım ile planlama özellikleri Actinic’e göre daha zayıf. P Actinic’den dönüflüm seçenekleri P Fiyat› çok uygun M Haz›r tema say›s› az H eCHIP Code ASTROSELL FTP yazılımlarının atası olarak nitelendirilebilecek bir program olan WS_FTP. PUANI F‹YAT/PERFOR. birden fazla seviyede ürün veri tabanı hazırlayıcı ve e-business ayarları da sunuyor. çeşitli aygıtların birbirine bağlanmasını sağlayan farklı yazılımlarla karşımıza çıkıyor. Hatta Astrosell.laplink. karşı tarafta LapLink kurulu olmaması durumunda bile LapLink Web sitesi yardımıyla bağlantı sağlayabiliyor. Yazılı ve sesli sohbet desteği de sunan program ile karşı taraftaki kullanıcı ile bağlantıya geçmeniz mümkün oluyor. Program içinde katalogdaki her nesne için renk ve boyut gibi sınırsız seçenek belirlemesi mümkün oluyor ve bunlar orijinal ürünün fiyatını etkileyebiliyor. tarihe. iki bilgisayar arasında dosya transferi gerçekleştirmek için bir kullanıcının ihtiyaç duyabileceği her şeyi sunuyor. Netscape ya da Internet Explorer içinde ftp:// ile başlayan satırlarda otomatik olarak devreye girebiliyor.com 180 $ Piyasaya sunduğu oldukça başarılı sanal mağaza oluşturma yazılımı ile bir anda dikkatleri üzerine çeken Astrosell aslında daha önce incelediğimiz konusunda lider yazılım Actinic Catalog ile büyük benzerlikler taşıyor.ipswitch. Sanal mağazanızın hazırlanması sırasında program size bir kurulum sihirbazı ile yardımcı oluyor. Programda yer alan hem yerel hem de remote diskler rahatlıkla isme. WS_FTP. Sonuç: Genelde FTP yazılımları kullanıcıları kolay kolay alışkanlıklarından vazgeçip programlarını değiştirmezler. Modem. sürümleri için dönüşüm seçenekleri de sunuyor. S‹STEM Win 95/98/Me/NT/2000/XP B‹LG‹ F‹YAT www.

frame’ler arası sürükle bırak ile tüm içeriğin taşınması ve cookie yazmak için kullanılabilecek yeni akıllı araçlar ise gerçekten başarılı eklentiler. PUANI F‹YAT/PERFOR. Rakiplerinden daha ucuz olan Video Studio 6. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www. DVD hazırlama plug-in’i ile de bir adım öne geçiyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www. Çünkü paket içindeki yazılımlar ayrı ayrı alındıklarında dahi neredeyse aynı fiyata geliyor. Video düzenlemeye başlamak için cazip bir seçenek.com 75 euro ULEAD VIDEO STUDIO 6 CHIP TOP. Ancak ücretsiz Firewall yazılımları da var. Ancak Dreamweaver’ın sadeliğini aratıyor. PDA senkronizasyonu ile virüslerin taşınabilir bilgisayarlarınıza geçmesini de engelleyebilen yeni Virusscan’in yanı sıra pakette yer alan diğer bir program olan Firewall ise güvenlik ile ilgili her türlü hareketi izleyip kaydını tutabiliyor. yeni worm ve virüsleri tespit etme yeteneği sağlayacak yeni özellikler eklenmiş. Norton’la aynı isme sahip bir şekilde karşımıza çıkıyor. daha önceki sürüm ile karşılaştırıldığı zaman çok daha profesyonel görünüyor. Kötü değil. tesadüfi resim seçimi. Baştan aşağı elden geçirilmiş ve yenilenmiş arabirim. VCD ve SVCD hazırlamak için de kullanılabiliyor. bu bölümdeki en dikkat çekici özelliklerden birini oluşturuyor. Sonuç: Web filtreleme ve ebeveyn kontrolü de sunan oldukça yeterli bir güvenlik paketi.mcafee. 3 DVD formatını da destekleyen yazılımdaki DVD plug-in’i bir MPEG dosyası açıldığı zaman otomatik olarak devreye giriyor ve kullanıcılara sahne seçimi ve etiketleme seçenekleri sunuyor. Sadece Virusscan almak da yeterli olabilir.01 CHIP TOP. fiyat olarak da fazla bir avantaj sunmuyor. ister tek bir sayfa hazırlıyor olun ister geniş bir elektronik ticaret sitesi. Her ne kadar sadece parlaklık ve renkle ilgili olanlar işe yarar olsa da genel olarak filtreleme özelliklerinin tümünün kullanımı oldukça kolay. Kullanıcının browser’ına göre en uygun style sheet’in seçimi. Programın ilk parçası olan McAfee Virusscan 6. Daha önce Internet Guard Dog adıyla anılan bu yazılım.com 100 $ ADOBE GOLIVE 6 CHIP TOP.108 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Video Düzenleme Yaz›l›m› Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› MCAFEE INTERNET SECURITY 4.net Firmay› aray›n›z Win 98/ME/NT/2000/XP Norton Internet Security 2002 ile başabaş bir rekabet sürdüren McAfee'nin en son internet güvenlik paketi. Diğer taraftan tabloların kontrolü ise mükemmel olarak nitelendirilebilir. Video Studio’nun yeni sürümüyle yine dikkatleri çekiyor. Ancak bu sefer de arabirim biraz kullanılabilirliğini yitirmiş. Yeni sürüm Norton Internet Security 2002 ile benzer bir şekilde. Video Studio içinde 3D efektler de dahil olmak 122 efekt ve geçiş bulunuyor.0’a. Program içinde yer alan diğer yenilikçi araçlar da. P Hawk teknolojisine sahip P Kurulum ve kullan›m› kolay M Firewall yaz›l›m› ücretsiz de al›nabilir Video düzenleme yazılımları arasında sunduğu uygun fiyatlı çözümler ile her zaman adından söz ettiren Ulead. klavye kullanıcıları düşünülerek hazırlanmış. Ek olarak DVD hazırlama işlemini de sürükle bırak ile yapılacak kadar basitleştiriyor. Ayrıca yine bu bölümde yer alan Hawk (Hostile Activity Watch Kernel) teknolojisi ise sürekli sisteminizi şüpheli hareketlere karşı gözlem altında tutuyor. üretim zamanını gerçekten oldukça azaltıyor. P Pratik ak›ll› araçlar P Dahili workgroup server M Frame kullan›m› karmafl›k CHIP | MAYIS 2002 .evet. GoLive içinde yer alan dahili Workgroup Server programı. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www. Sonuç: Program birçok profesyonel tasarımcıya çekici gelebilecek bir ürün. Sonuç: Video Studio 6 birçok mükemmel özellikle birlikte geliyor. Ayrıca buradan bölümlerin seçiminin yapıldığı menü için arka plan belirlenmesi de mümkün oluyor. Ancak eğer bir tasarım ekibinin parçasıysanız. artık Windows XP ile de sorunsuz çalışabiliyor. yeni sürümünde de maalesef frame’lerle olan kullanım problemlerinden kurtulamamış. PUANI F‹YAT/PERFOR. P Uygun fiyat P Çok fazla yeni özellik M Karmafl›k arabirim H eCHIP Code VIDEO STUDIO Adobe’un web yayıncılığı yazılımı olarak ürün yelpazesindeki yegane programı olan GoLive. Aynı plug-in. size Dreamweaver’da yetecektir. Eğer tek başınıza çalışıyorsanız. seçiminiz için bir neden olabilir. Belirli IP adreslerin artık bloklanabiliyor olmasıysa. Font’larla çalışırken zaman zaman beceriksizce davranıp kodun şişmesine yol açan GoLive’da kod girme penceresi de fare kullanıcılarından çok. Her ne kadar bunları internet ya da kitaplar üzerinde bulmak mümkün olsa da el altında bulunuyor olması verimi artırıyor.wlead.

110
eCHIP ‹ÇER‹⁄‹

» » » » »

Jet Audio Kendi çap›nda home studio eCHIP May›s eCHIP içeri¤i Sandra 2001 Sisteminizi elden geçirin Talisman Yepyeni temalar Paraliz Paray› köleniz yap›n

Jet Audio

Kendi Çap›nda Home Studio
Audio CD’den VCD’ye, MP3’ten MIDI’ye kadar birçok format› ayn› arayüz içinde kullanabilirsiniz.
Jet Audio, hemen hemen tüm multimedya formatlar›n› destekleyen bir multimedya player. Streaming Media, dijital audio ve video deste¤ine sahip. Home studio fleklindeki arayüzü oldukça gerçekçi olan Jet Audio’yu kolayca kullanabilirsiniz. Bu arayüz ses efektleri, mixer, audio CD, digital audio (MP3, RA, WAV), MIDI ve video çal›c›s› gibi 6 parçadan olufluyor. Ana bölümde di¤er parçalar› kontrol etmenizi sa¤layan butonlar bulunuyor. Kullanmak istemedi¤iniz bölümü görünmez yapabiliyorsunuz. Ayr›ca buradan ayarlara da ulaflabiliyorsunuz. Ses Efektleri: Dinledi¤iniz veya izledi¤iniz film ya da flark›lar›n geliflmifl ses ayarlar›n› buradan yapabilirsiniz. POP, ROCK, JAZZ, CLASSIC, VOCAL ve FLAT kategorilerinde equalizer seçenekleri bulunan bu bölümde, isterseniz kendi equalizer ayarlar›n›z› da yapabiliyorsunuz. Ayr›ca 4 adet 3D ortam ve 11 adet ses efektiyle de¤iflik sesler yaratabiliyorsunuz. Mixer: Ses, balans, gibi ayarlar›n yap›ld›¤› bu bölümde Windows’un ses kontrolü kullan›l›yor. Play ve record seçeneklerin-

de ayarlar da de¤iflim gösteriyor. Audio CD: E¤er bilgisayar›n›z internete ba¤l›ysa 100 binden fazla arflivi bulunan CDDB özelli¤inden yararlanabiliyorsunuz. ‹nternet ba¤lant›n›z yoksa, program›n albüm yapma fonksiyonuyla parçalar›n bilgilerini kendiniz girebilirsiniz. Ayr›ca bu bölümde audio CD’leri dijital müzik format›na çevirebiliyorsunuz. Digital Audio: MPEG (MP3, MP2, MP1), Real Audio (RA, RM, RAM), SUN Audio (AU, SND), MAC Audio (AIF) ve Windows Audio (WAV) formatlar›n› çal›flt›rabilece¤iniz bu bölümde parçalara efektler verebilir, flark› sözlerini görebilir, MP3’ü WAV format›na çevirebilir veya audio CD’ler yapabilirsiniz. MIDI: MIDI d›fl›nda bu bölümde Karaoke (KAR) ve Module

De¤iflik Arayüzler: Program›n içindeki birkaç arayüzü kullanabilece¤iniz gibi internetten de çeflitli arayüzler seçebilirsiniz.

(MOD,S3M, XM, MTM, IT) dosyalar›n› çalabilirsiniz. Yine Digital Audio bölümünde oldu¤u gibi flark› sözlerini görebilir, kullan›lan enstrümanlar› de¤ifltirebilir ve tempoyu artt›rabilirsiniz. Digital Video: AVI, MOV (QT or AM), MPG (AM), DAT (AM), RealVideo formatlar›n› destekleyen program ile ayr›ca Real Video 5.0 makinan›zda yüklüyse RM dosyalar›n› da izleyebilirsiniz. Video fonksiyonlar› aras›nda, track’ler aras›nda h›zl› geçifl, tam ekran izleme, de¤iflik ses efektleri ekleme, h›z› artt›rma, kare kare izleme ve BMP format›nda ekran görüntüsü alma bulunuyor.

May›s eCHIP CD ‹çeri¤i
Her ay oldu¤u gibi bu ay da dergideki kapak konusu ve yaz›l›m bölümünde ad› geçen programlar› eCHIP içerisinde sizlere sunuyoruz. Bu ay›n konu bafll›klar›; Windows Tuning, XP Power Toys ve dosya kurtarma programlar›... Ayr›ca TOP Freeware bölümünde onlarca en iyi ücretsiz yaz›l›mlar bulunuyor. Yerli programc›lar›n yazd›¤› amatör veya profesyonel programlar› da bu ay CD’de bulabilirsiniz. Desktop, Sistem, Multimedya, ‹nternet ve Müzik gibi her ay yer alan program kategorilerinde ise çok say›da shareware ve freeware yer al›yor. Ayr›ca, Bilgisayar Sözlü¤ü ve profesyonel programc›lar için “Marjinal” bafll›kl› makalemizi de incelemenizi tavsiye ederiz.

Web Siteleri: Birkaç ayd›r devam ettirdi¤imiz web siteleri tan›t›mlar› ve linkleri eCHIP’te.

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK » DONANIM »

YAZILIM
eCHIP ‹çeri¤i

» PRAT‹K » INTERNET

111

SANDRA 2001

Talisman

Sisteminizi Elden Geçirin
SiSoft SANDRA (System ANalyser, Diagnostic and Reporting Assistant), bilgisayarlar için bilgi alma ve analiz program›. Bilgisayar›n›zdaki tüm donan›m ve yaz›l›mlar hakk›nda tam anlam›yla genifl aç›klamalarla bilgi alabilirsiniz. Program 32 bit Windows 95/98/Me ve 2000 uygulamalar› yan›nda 16 bit Windows ve DOS deste¤i de veriyor. Sisoft Sandra Standart ile 50 ayr› konuda test ve benchmark yapabilir, sonuçlar› listeleyebilirsiniz. Program›n VESA, VBE, ACPI, APM, BIOS SMB, tak çal›flt›r ve WinG, DirectX (DirectDraw, Direct 3D, DSound, DMusic, DPlay, DInput), OpenGL, Glide deste¤i bulunuyor. Ayr›ca Intel Pentium MMX/Pro/II/III/4, Celeron, Xeon /III/4, OverDrive; Cyrix 6x86, 6x86MX, MII, MIII, AMD K5, K6, K6-2/III, Athlon/Duron ifllemcileri de tan›yabiliyor.

Yepyeni Temalar
Talisman herhangi bir masaüstü temas›ndan farkl› olarak, masaüstünüzü ele geçiriyor ve kendi yönetmeye bafll›yor. Program› çal›flt›rd›¤›n›zda karfl›n›za klasik arayüz geliyor. Daha sonra QNXi WindowsXP veya golden arabirimini seçebiliyorsunuz. XP arabirimi birebir ayn› yap›lm›fl ve istedi¤iniz takdirde renklerini de olive ve metallic olarak de¤ifltirebiliyorsunuz. Bilgisayar›m, e-mail ve Belgelerim gibi çok kullan›lan Windows uygulamalar› daha çok göz önüne al›nm›fl. Ayr›ca, ekran›n tam ortas›nda sisteminizin tüm özelliklerine ulaflabilece¤iniz ayarlar menüsü bulunuyor. Windows oyunlar› ve Bafllat menüsündeki programlar da bu bölümden ulaflabilece¤iniz di¤er uygulamalar aras›nda yer al›yor.

D‹J‹TAL DERG‹LER
3 PCONLiNE
Her ay oldu¤u gibi onlarca web sitesinin tan›t›m› PCONLINE içerisinde yer al›yor. Sitelerin k›sa aç›klamalar›n› okuduktan sonra, bulunan linklerine t›klay›p browser’›n›zdan izleyebilirsiniz. Ayr›ca, internette karfl›n›za ç›kan istemedi¤iniz pencere ve gereksiz yavafllatmalardan kurtulman›z için yararl› bir makale de bu ayki dergimizde yer al›yor.

3 Computer Easy
Bilgisayar ve Elektronik kursumuzda, FET’ler (Field Effect Transistor/Alan Etkili Transistor) hakk›nda ayr›nt›l› bilgi bulabilirsiniz. fiekiller ve örneklerle anlafl›l›r bir flekilde aç›klanan konular her ay devam ediyor. Bilgisayar sözlü¤ünde ise D harfindeki bilgisayar terimlerinin aç›klamalar› bulunuyor. Ayr›ca A, B ve C harflerine de ulaflman›z mümkün.

Çeflitli temalar
Temalar sadece renk de¤iflimi sa¤lam›yor. Arayüz tamamen de¤ifliyor ve yeni menüler eklenebiliyor. Program›n web sitesinde (www.lighttek.com) oldukça renkli temalar yer al›yor. Fakat bu temalar› kullan›rken yine de al›fl›lm›fl Windows arayüzünü özleyebilirsiniz.

3 Suxxess

Paraliz

Paray› Köleniz Yap›n
ParaLiz’le birlikte kiflisel finans yönetimiyle ilgili konularda bilgilenebilir; gelir, gider ve yat›r›mlar›n›z› izleyip, bütçenizi yapabilir ve gelece¤inizi planlayabilirsiniz. Program sayesinde, tüm gelir, fatura ve ödemelerinizi kolayca izleyebilirsiniz. Hisse senedi, fon gibi yat›r›m araçlar›n› izleyebilir, kredi veya borç ödeme planlamas› yapabilir ve diledi¤iniz finansal hesaplamalar›n üstesinden gelebilirsiniz. Takvim ve an›msatma sayesinde, faturalar›n›z› zaman›nda ödeyebilir, 50’ye yak›n rapor ve grafikle tüm verilerinizi kolayca izleyebilir, tek t›klamayla birçok rapora an›nda eriflebilirsiniz. likleri “Nas›l Kullan›l›r?” bölümünden ö¤renebilirsiniz. Görsel anlat›ml› derslerle kolayca kavram ve kullan›m e¤itimleri alabilirsiniz. Tüm menüler ayr›nt›l› olarak anlat›l›yor. Program ekran› üzerinde video e¤itiminden yararlanabiliyorsunuz ve kaç›rd›¤›n›z bir bölüm olursa geri alabiliyorsunuz.

Birkaç ayd›r devam eden kurslar›m›za geçen ay Visual Basic kursu da kat›lm›flt›. Visual Basic’in bu ayki konusu ise form nesnesi, özellikler, yöntemler ve olaylar. ASP kursumuzda ise, ASP’de sunucu istekleri aç›klan›yor ve VB Script’e girifl yap›l›yor. Veritaban› arayüzünün tan›t›ld›¤› Acces kursu ve XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD konular›n› kapsayan XML kursu, SUXXESS içerisinde yer al›yor. Ayr›ca ActiveX hakk›ndaki makalemizin de profesyonel programc›lar›n ilgisini çekece¤ini düflünüyoruz.

B‹R SORUNLA KARfiILAfiIRSANIZ
E¤er videolarda görüntü ve ses alamama gibi bir sorununuz olursa, eCHIP Basic Kit içinden QuickTime’› kurabilirsiniz. Bilgisayar›n›z CD-ROM’u bir audio CD gibi görüyorsa, muhtemelen CD-ROM’unuzun sürücüleri DOS’tan yükleniyordur. Sorunu gidermek için Config.sys ve Autoexec.bat dosyalar›ndaki CD-ROM sürücüsü yükleme ile ilgili sat›rlar›n bafl›na REM ekleyerek, bilgisayar› yeniden bafllat›n›z. E¤itim videolar›n›n izlenmesinde sorun ile karfl›lafl›rsan›z, CD’nin Tools klasörü içindeki Tscc.exe dosyas›n› çal›flt›r›p, ilgili codec’i bilgisayar›n›za kurunuz.

3 LEVEL ÖZEL
Command&Conquer: Renagede’in inceleme yaz›s› LEVEL’dan Berker Güngör taraf›ndan yap›ld›. Oyunun puan›, özellikleri, art› ve eksilerini Berker Güngör’ün yaz›s›ndan takip edebilirsiniz. Ayr›ca, bu bölümden, oyunun multiplayer demosunu kurabilir ve tan›t›m filmini izleyebilirsiniz.

Kurulum ve kullan›m
Program› kurduktan sonra dosya ifllemleri, planlama, raporlar ve geliflmifl eklentiler gibi özel-

CHIP | MAYIS 2002

112
‹Ç‹NDEK‹LER

113 114 118

Yedekleme: Önce yedekleyin sonra silin Yeni Sistem: Sorunsuz kurulum için disk bölümlemesi Bar›flç›l Çözüm: Paralel Windows XP ve 98/Me kurulumu

10 ADIMDA YEN‹ S‹STEME

Planlama Yedekleme Sürücüler Ayarlar Aç›l›fl disketi Silmek Bölümleme Formatlama Kurulum ‹nce ayarlar

10 Ad›mda Temiz Windows

Windows’unuzu Yenileyin
Eski sistemlerinden memnun olmayanlar ve PC’sini komple yeniden kurmak isteyenlerin aflmas› gereken birçok engel var. CHIP, 10 ad›mda eski sistemi ve ayarlar›n› yedekleyerek yeni bir sistemin problemsiz bir flekilde nas›l kurulacaca¤›n› aç›kl›yor.

H

emen umutsuzluğa kapılmaya gerek yok! Hangi kullanıcı, şimdiye kadar en azından bir kere olmak üzere, PC’sini öfkeden pencereden dışarı fırlatmak istememiştir ki? Sistemde oluşan hatalar çoğu kez sinir bozucu bir hal alabilir, ama yine de sakin olun. Bu gibi durumlarda, muhakkak yapılabilecek bir şeyler vardır. Artık bilgisayar kullanıcılarının çoğu, Windows kurulumundan bugüne kadar geçen zamanla, problemlerle karşılaşma sıklığının doğru orantılı olduğunun bilincinde... Hiçbir şey yolunda gitmediğinde ne yapmak gerekiyor? En iyi seçim, sistemi baştan aşağı temizlemek ve Windows’u

yeniden kurmak. Çünkü bu yol çökmelerin ve hata uyarılarının sıklaştığı durumlarda yapılabilecek en iyi şey. Planımız size çok fazla sıkıntı yaşamadan yepyeni bir sisteme nasıl ulaşabileceğinizi gösterecek.

1

Kolları sıvamadan önce, amaç tam olarak belirlenmeli... Çünkü yeni bir kurulum süreci, sistemi kişisel gereksinimlerinize uygun hale getirmek için en ideal zaman. Bu sırada dosyaları korumak ve daha iyi güvenlik önlemleri alabilmek için sabitdiskinizi yeniden bölümlendirebilir ve

I

Planlama: XP veya 98/Me? Belki de ikisi birden

hatta yeni bir sistem deneyebilirsiniz. Şu sıralar Windows XP Home Editon’ın tam sürümünü yaklaşık 100 dolar karşılığında temin edebilirsiniz. Bir süredir hissedilir derecede daha stabil olan yeni Windows’a ilgi gösteren kullanıcılar, sistemin yeniden kurulumu öncesinde önemli bir karar aşamasından geçmekteler. Yeni işletim sistemi, özellikle mesleği gereği bilgisayar başında çalışanlar için tasarlanmış ve birden fazla kullanıcının aynı sistemi paylaşması gerektiği durumlara uygun. Ancak öncelikle bilgisayarınız, yazılımın donanım gereksinimlerini karşılayabilmeli: XP; 233 megaherz ve

CHIP | MAYIS 2002

ARAÇLAR. işiniz o kadar kolaylaşacaktır. En iyi seçim. Bu dosyalara ya Windows CD’sinden ya da ayrı bir CD’den ulaşılabilmeli. Outlook’ta Dosya/Arşiv’den Outlook Express’de Dosya/Ver’den erişilen bu özelliği her yeni sistem kurulumundan önce kullanmalısınız. Windows 2000 veya XP’de templateler \Documents and Settings dizininde o anki kullanıcı adı altında Application Data\Microsoft\Templates’de saklı. PC’nizi baştan aşağı yenilerken çifte işletim sisteminin ön koşullarını zaten yerine getireceksiniz. E-mailler ve Adres Defteri: Outlook ve Outlook Express’de. Araçlar: Hiçbir bilgi sayarda eksik olmamal›: S›k›flt›rma program›. Acrobat Reader ve Internet Explorer’›n en yeni sürümü. tarayıcı ve yazıcı gibi harici bileşenler. Fare ve CD-ROM sürücüsü gibi sistem bileşenleri ve standart donanımlar. CHIP | MAYIS 2002 .ME) veya Documents and Settings\<Kullanıcı Adı>\ Favorites’den(XP) ulaşabileceğiniz bu verileri de saklayın. Kurulum I Sürücüler: Hiçbirini unutmad›¤›n›za emin olun sırasında ISDN kartınızın çalışmadığını fark etmek kadar sinir bozucu pek az duruma düşülebilir. Konfigürasyon dosyalar› kullanmalar› halinde di¤er yaz›l›mlar da bu kategoriye dahil edilebilir. İşlemin nasıl yapıldığını s118’deki “Çifte Windows” kutusunda bulacaksınız. en güncel sürümlerin üretici kaynakl› olarak do¤rudan internetten temin edilmesidir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 113 Yeni Windows Kurulumu üzeri işlemcili en az 128 megabayt bellek sahibi sistemlerde 1 gigabayt sabitdisk alanına ihtiyaç duyuyor. tüm gerekli dosyaları dikkatle kaydetmelisiniz. C:\Windows\Favorites’den (98. Her defasında ilgili bileşene iki kez tıklayın ve Sürücü kartını kontrol edin. ses ve network gibi ek kartlar ve modem. Dikkat edilmesi gerekenler her şeyden önce görüntü. Net’ten kısa sürede sürücü temin etmek. genellikle sorun yaratmaz. Ayrıca sürücülerin hiçbirinin en güncel versiyonlarının olmadığı da kolaylıkla tahmin edilebilir.. e-maillerinizi ve adres defterinizi bir arşiv dosyasında saklayabilirsiniz. Nero benzeri CD yazma programlar›yla bir bafllang›ç CD’si elde etmek mümkün. Aç›l›fllar: Bafllang›ç disketinin içeri¤ini CD’ye aktarmak. Bu kategoriye yalnızca Word. Bunlara ek olarak taray›c›. 2 Sabitdiski temizlemeden önce. Belgelerim: Kullanıcı farklı saklama dizinleri kullansa da pek çok program dosyalarınızın tümünü standart olarak bu sistem klasöründe saklar. Sabitdiski formatlamadan önce. Bu fırsatı kullanmayı istemeseniz dahi. Excel dosyaları veya fotoğraflar değil. Oyunlar: Oyun severler en son değiştirilen dosyaları da diğer önemli dosyalarla birlikte arşivleyebilir. Ancak bunlar gerekebileceklerin tümü değil. yeni kurulumun ruh sağlığınızı korumaya yardımcı olacak bir çalışma ortamı yaratmak için mükemmel bir başlangıç noktası olduğunu unutmayın. internet bağlantısı olmadan güçleşecektir.. Sürücü Sorusu: Sürücü Microsoft kaynakl› m›. Office templates yeni kurulumun ardından kendi şekillendirdiğiniz belge şablonlarını yeniden yaratmak zorunda olmak can sıkıcı. AYARLAR » Kendi üretim CD’niz Sürücüler: Bu s›n›fa Windows CD’sinde yer almayan her fley dahil edilebilir. Ayarlar: En önemli ayarlar› screenshot yoluyla ve/veya belgelemeyle kaydedebilirsiniz. modem ve dijital kamera için özel yaz›l›mlar dahil edilebilir. de¤il mi? De¤ilse. Başlat/Ayarlar’dan (98. Windows XP’yi Windows 98 ve Me’ye paralel olarak kurmak mümkün. Office 2000 ve XP’deyse onları C:\Windows\Application Data\Microsoft\Templates’de bulabilirsiniz. silme ifllemi öncesinde mutlaka sürücü sa¤lanmal›.Me) Denetim Masası’nı açın. Office 97’de dosyalar C:\Program Files\Microsoft Office\Templates’de yer alıyor. ne kadar fazla kaynağa sahipseniz. Sistem’e iki kez tıklayın ve (XP’de Hardware) daha sonra Device Manager’ı seçin. aynı zamanda ilk anda akla gelmeyen pek çok dosya da dahil edilmeli. sistemin her bileşeni için bir sürücünün el altında olduğundan emin olmalısınız. k SÜRÜCÜLER. S›k Kullan›lanlar: Internet Explorer’da sık kullanılan adresler listesi oluşturduysanız. Eski işletim sistemini saklamak istemeniz halinde. I Yedekleme: De¤erli dosyalar›n›z› koruyun 3 Windows’un kurulum CD’sinde çok sayıda sürücü yer alıyor. Bu değerler en düşük gereksinim seviyesini temsil ettiğinden.

Aygıt yöneticisi’nden Monitör’deki kaydı kontrol edin. Başlat/Ayarlar/Denetim Masası ve Program Ekle/Kaldır’a tıklayın. Önemli Ayarlar: Kaybetmemeniz için Çevirmeli A¤ gibi önemli ayarlar›n›z› bir dokümana kaydedin. Sonradan eklenen aygıtların tümü için. Örneğin Çevirmeli Ağ için arama parametrelerinin yer aldığı pencere. (tarihleri Sürücü kartından kontrol edebilirsiniz). Burada da güvenlik sorularıyla uyarıla. Zorunlu lisans sözleşmesinin ardından. 6 Bafllang›ç Disketi: Bu sayede bilgisayar Windows olmaks›z›n da bafllat›labilir. Çevirmeli Ağ. Pencere. Buna ra¤men pek çok durumda. CD-ROM sürücüye daha sonraki aşamalarda ihtiyaç duyacaksınız. kişisel sistem ayarları da son derece önemli. Karşınıza çıkan komut satırına “fdisk” yazın ve I Disk partitionunu silmek: Art›k geri dönüfl yok Sinir Bozucu Bir Durum: Recovery CD’leri Windows CD’sinin yerine konam›yor. Windows XP: Windows CD’sini sürücüye yerleştirin ve bilgisayarı başlatın. önceden kurulan yaz›l›mlar dahil olmak üzere. üreticinin modele en uygun konfigürasyon dosyasını netten indirmek. [Esc] tuşuna tıklayın ve tüm partition’ların listesine ulaştığınızda herhangi birini seçip silin. Windows 98 ve Me: Başlangıç disketini sürücüye yerleştirin ve PC’yi başlatın. Ağ. sabitdiski burada tan›mlanan yöntemlerle önceden bölmek mümkündür.114 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni ????????????????? Windows Kurulumu Burada Sağlayıcı (98) veya Driver Provider (Me. sürücüler Windows CD’sinde mevcut demektir. sabitdiskin yeniden bölümlendirilebilmesinin yolu açılmış olacaktır. Üçüncü sıradaki Bölüm veya mantıksal DOS sürücüsü sil’den tüm mevcut sürücüleri kaldırın. Söz konusu olan sonradan satın alınan bir Microsoft ürünüdür. Büyük boyutlu sabitdisklerin desteklenmesiyle ilgili soruyu Evet ile yanıtladığınızda kendinizi Fdsik yardımcı programının ana menüsünde bulacaksınız.k WINDOWS YEDE⁄‹ » Recovery CD’leri biraz problemli Recovery CD’leriyle ilgili problemler. beraberlerinde gelen sürücülere ihtiyaç duyarsınız. internetten gerekli yardımı alabilirsiniz. s113’teki “Kendi Üretim CD’niz” kutusu). E-mail hesapları. User (XP’de) ve kurulan yazılımlardan oluşan bileşenleri kaydedin. [Alt]+[Print Screen] tuşlarına eş zamanlı tıklayın. Partition’ları sildiğiniz takdirde. Ayarların saklanabilmesinde aşağıdaki ipucu yardımcı olacaktır. sistem için tek bir koruma (Recovery CD) içerir. Ardından belgeyi diğer dosyalarınızda birlikte kaydedin. Bu disket sabitdiski bölmek (Fdsik) ve formatlamak (format) için gerekli programları içermeli. aklınızda tutmanız gereken partition’la birlikte. Seçeneğe bilgisayarın başlatılmasının ardından genellikle [Delete] tuşuna tıklayarak erişebilirsiniz. Yeni bir kurulum s›ras›nda manuel konfigürasyon mümkün de¤ildir. Kaydetmek istediğiniz iletişim penceresini açın. Ancak bunlar elde yoksa veya eskiyse. Sabitdisk üzerinde yalnızca bir partition olması halinde (C: sürücüsü) 1’i tuşlayarak ilk partition’ı silin. ekran görüntüsü olarak hafızaya alınacaktır. Boş bir disket ve Windows CD’sini sürücülere yerleştirin. Windows sistemde kurulu işletim sistemlerini tarayacaktır. CD’yle PC sadece ilk haline döndürülebilir. Tüm başlangıç dosyaları yüklenene dek bekleyin ve [Enter] tuşuyla Windows kurulumunu onaylayın. Ancak bu şekilde ekran görüntüsü sonradan en iyi şekilde ayarlanabilecektir. Tecrübeli kullanıcılar kurulum öncesinde güncel bir sürücü CD’si oluştururlar (bkz. Diğer önemli ayarlar için de aynı yöntemi uygulayın ve onları Word’de tanımlayın. Windows XP’de bu disket oluşturulamadığından sistemi kurulum CD’sinden başlatmalısınız. Hangi ayarları kaydetmeniz gerektiğinden emin değilseniz. içindeki tüm dosyaları silmek üzere olduğunuz. Çünkü onlar olmaksızın sistemi eski haline getirmek çok zor. PC’nin CD’den boot edilememesi durumunda burada da BIOS’daki başlatma sırasını az önceki örnekteki gibi silmelisiniz. Daha sonra karşınıza çıkan menüden sistemi CD-ROM desteği olmaksızın başlatın. I Kaybolmamalar› için ayarlar› kaydedin 5 Windows 98/Me altından kolaylıkla başlangıç disketi oluşturabilirsiniz. Bu adımı da gerçekleştirin. CHIP | MAYIS 2002 . en iyi çözüm. Sistemin disketten başlatılamaması durumunda. Karşınıza çıkan güvenlik sorularını yanıtlarken. 4 Yalnızca sürücü ve yazılımlar değil. Word’de yeni bir belge oluşturun ve resmi [Ctrl]+[V] tuş kombinasyonuyla belgeye ekleyin. PC’nin temel ayarlarının yer aldığı BIOS’dan başlatma sırasını değiştirin. Burada Standart Monitör ifadesini görürseniz. Başlangıç Disketi kartından Disket Oluştur’a ve Tamam’a tıklayın. XP) kısmında Microsoft ibaresinin yer alması halinde. I Sistem disketi olmadan ifller yolunda gitmiyor [Enter]’a tıklayın. Pek çok PC.

Sabitdisk alanını her iki partition arasında paylaştırabilirsiniz.msi ad›yla “valueadd/msft/ntbackup” klasöründe XP CD’sinde yer al›yor. Özel Durum: Backup programlar› Anlafl›lmaz ama gerçek: Dosya yedekleme (backup) yaz›l›m›. Burada dikkat edilmesi gereken. en azından birincil partition’ın formatlanması gerekli. Soruları onaylayın ve sistem bölümüne kendini ifade eder özellikte bir ad verin. Bunlar›n aras›nda evrak çantas›. caksınız. Explorer’da ise sürücü simgesinin üzerine sağ tıklayıp Biçimlendir’i seçerek gerçekleştirilebiliyor. “Format d:” ile veri bölümünü formatlayın.Me) Denetim Masas›/ProgramEkle/Kald›r/Windows Kur (98/Me) veya Add Remove Windows Components (XP) üzerinden sonradan kurabilirsiniz. çünkü onlar bu arac› az önce aç›klanan flekilde kurabilirler. Fdiskin 2 numaralı menüsünden Etkin Bölümü Ata’yı kullanın. Sabitdiski ikiye ayırmak için % 50 değerini kullanabilirsiniz. İlkinin ardından dosyalarınız için genişletilmiş bir partition oluşturun. PC’nin sabitdiskten başlatılabilmesi için. do¤rudan kablo ba¤lant›s› ve pano (clipboard) da yer al›yor. hangi dosya sistemini kullanmak istediğiniz: FAT veya NTFS. CHIP | MAYIS 2002 . Bu durumda. Olumsuz yanıt verdikten sonra birincil partition’ın kapasitesini belirleyin. Yüzde veya megabayt cinsinden bir değer girin. Bu partition için örneğin Dosyalarım adını kullanın. Fdsik genişletilmiş partition’da mantıksal sürü- I Do¤ru bölümlemek: Sisteme temel oluflturmak cü oluşturmalısınız. kullanılabilir alanın tümünden yararlanmak isteyip istemediğinizi soracaktır. Ancak Windows genişletilmiş olan kısma henüz onu sürücü olarak tanımadığından erişemiyor. 8 XP’nin Profesyonelli¤i: Microsoft’un en yeni iflletim sistemi XP ayn› ifli setup rutinindeki bir araçla gerçeklefltiriyor. Windows XP: Formatlama Windows XP’de yeni bir partition’ın oluşturulmasının ardından kendiliğinden başlayacaktır. partition oluştururken burada da az önceki örnek geçerli: Önce Windows için. iflletim sistemiyle birlikte kendili¤inden kurulmuyor. Neyse ki bu araçlar›n tümünü Bafllat/Ayarlar (98. İşlem ana menünün birinci satırında gerçekleştiriliyor. onu bizden saklamak istemesi inan›l›r gibi de¤il.116 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Sürücü Bölme Yaz›l›mlar›: Windows 98 ve ME kurulumu öncesinde Fdisk yard›mc› yaz›l›m› sabitdiski bölümleyebiliyor. Artık eş boyutlu iki bölüme sahipsiniz. Mantıksal sürücülerde bu adım Windows altından. Bir örnek: Windows için bir sürücüye ve kendi dosyalarınız içinse bir başka sürücüye ihtiyaç duyuyorsanız iki bölüm oluşturmalısınız. Komut satırına “format c:” komutunu girin. Windows XP: Bölümlendirme. Windows ME s›k›flt›r›lm›fl klasörlerin (ZIP dosyalar›) kurulumunu da es geçiyor. taramanın ardından. Arta kalan sabitdisk alanını değer olarak girin. k I Formatlama: FAT ve NTFS dosya sistemi uyuflmazl›¤› KURULUMLA B‹RL‹KTE ANINDA » Kurulum CD’sindeki gizli cevherler Standart kurulum s›ras›nda gerçekten faydalanabilece¤iniz baz› yaz›l›mlar›n yolu kesiliyor. Windows XP’de dosya “ntbackup. bir bölümün aktive edilmesi gerekiyor. silmeyle aynı menüden gerçekleştiriliyor. Windows 98 ve Me: Yeniden Fdsik’in ana menüsüne yönelin ve birinci satırdan birincil bölüm oluşturun. Windows 98 ve Me: Sistemi disketle yeniden başlatın. yas›n› kurulum CD’sinin “add-ons/msbackup” dizininden çal›flt›rabilirsiniz. Fdisk. Bölümlendirilmemiş bir alan kalana dek partition’ları kaldırın. Buna karşın kullanıcı hakları ve şifreleme gibi yeni XP fonksiyonlarından faydalanmak için NTFS daha iyi bir seçim olacaktır. Burada iyi planlama önem kazanıyor. Windows Me’deyse “msbexp. Yeni bir Kuruluma başlamadan önce. exe” dos- Dosya Yedekleme: Windows’un. Windows 98 kullan›c›lar›n›n ifli biraz daha kolay. sonra da veriler için kullanılacak bölümü oluşturun. Windows 98 veya Me üzerinden partition’lara ulaşmak niyetindeyseniz daha eski olan FAT’i kullanmanızı öneririz. 7 Şimdi yeni bir partition oluşturmalısınız.

standart sürücüler yerine uygun olanların kurulduğundan emin olun. Parola kullanımı gerçek bir koruma sağlamadığından bundan kaçınabilirsiniz. görüntü özellikleriyle ilgili. 30 gün sonra başlatılamayacaktır. günlük işleriniz için daha sınırlı haklara sahip ikinci bir kullanıcı belirlemelisiniz. 10 Basit Bir ‹pucu: Yaln›zca bu onay iflaretiyle. New Installation (Advanced)’› seçin ve sihirbaz› takip edin. di¤er ikisi de iki mant›ksal sürücüye sahip geniflletilmifl bölüm olmal›. administrator olarak bilinen süper bir kullanıcıya olan ihtiyaç. bazı tehlikeleri beraberinde geti- Kurulumun tamamlandığında dahi. kurulum s›ras›nda serbest seçim hakk›na sahip olursunuz. çünkü bu adımı çok önceden gerçekleştirdiniz. Bunlardan biri birincil. Kurulum klasörü için C:\Windows’u seçin. Daha sonra ekran kartı ve monitör için de. Telefonla etkinleştirme sırasında. izlenecek en iyi yol üç partition oluflturmak. Bir sonraki adım. Örneğimizde “f:\setup” komutunu verin. Öncelikle Aygıt Yöneticisi’ni başlatmalısınız. ‹pucu: Online-etkinleştirme yalnızca üç kez kullanılabiliyor. Gerekli sürücünün CD’de yer alması halinde.Me) Denetim Masası/Sistem/Hardware (XP) ve Aygıt Yöneticisi (Device Manager) kullanılabilir. Asıl kurulum işlemi PC’nin özelliklerine göre 30 ile 60 dakika arasında vakit alır. gerçeklere sadık kalarak sisteminizi yeni kurduğunuzu belirtmelisiniz. ek olarak. örneğin True Color(32Bit)’i ve monitöre uygun bir çözünürlüğü seçin. Etkinleştirme işlemi online ya da telefon vasıtasıyla gerçekleşiyor. 98 veya Me ile birlikte kurmak istiyorsan›z. bilgisayar bafllat›l›rken iki sistem aras›nda seçim yapabilece¤iniz program› otomatik olarak bafllatacakt›r. Windows XP kullanıcıları. daha fazla kullanıcıyı hemen atayabiliyor olmanız.. sistemlerini etkinleştirme yükümlülüğüyle karşı karşıyalar. Sihirbaz burada da işlemler boyunca size eşlik ediyor. onu manuel olarak kurabilirsiniz. Firma alanını boş bırakabilirsiniz. Bunun için Başlat/Ayarlar (98. PC’yi tek başınıza kullanıyor olsanız dahi. öncülü kadar çok seçeneğe sahip değil. Daha sonra kurulumu Windows 98/ME’den do¤rudan bafllat›n. Yeni bir başlangıç disketi oluşturmanıza gerek yok. (bkz. riyor. Bunun için hatalı kayda iki kez tıklayın ve Sürücü kartından Sürücüyü Güncelleştir düğmesini kullanın. Ağın tanımlanması. Lisan. fare destekli bir kurulum sihirbazı başlatılacaktır. Gerekli sürücü- I Kurulum: Sabitdisk için yepyeni bir Windows lerin kurulum CD’sinde bulunamaması durumunda. Güncelleme asla reddedilmeyecektir. konumlarını sizin belirtmeniz gerekir. Son olarak Windows. Sürücü daha sonra yeniden E harfini alacaktır. En Uygun ayarıyla genellikle en sağlıklı seçimi yapmış olursunuz. ancak sistemde bir network kartının olması halinde gerekiyor. Windows’un disketin başlatılması sırasında diyagnoz sürücüsü oluşturduğuna dikkat edin. Windows daha sonra parola girmenizi isteyecektir. XP. Kurulum. Windows hala eksik bir görünüme sahip olabilir. Bu nedenle son detaylar için biraz el mahareti gerekli. Gelişmiş/Monitör’den ekran tazeleme oranını gözden geçirin. Artık. ülke. firma ismi ve kayıt numarasıyla ilgili. Göz sağlığınızı korumak için. Şimdi önceden kaydettiğiniz tüm ayarları yeni sisteme aktarın. XP’yi mant›ksal sürücülerden herhangi birine kurabilirsiniz. Sihirbazın direktiflerini takip edin ve lisans sözleşmesini onaylayın. Renk’ten mümkün olan en yüksek sayıyı. Saat dilimi ve bölgesel ayarlar Windows’un diğer sürümleriyle benzerlik gösteriyor. formatlamanın ardından otomatik olarak başlatılıyor. Sağ fare tuşuyla masaüstündeki herhangi bir boşluğa tıklayın ve açılan nesne menüsünden Özellikler/Ayarlar’ı seçin. Di¤er bölümü her iki sistem için de verilerin saklanaca¤› bir partition olarak kullanabilirsiniz. CD-ROM sürücüsü için sürücü harfi bir ileriye kayacaktır. Diğer kurulum soruları ad. Genellikle bu değer 1024X768dir. Özel kurulum modunu işaretleyerek hangi Windows bileşenlerinin kurulacağını belirleyebilirsiniz. ozand@yahoo. Bir kaç iletiflim penceresinin ard›ndan Advanced Options’a t›klay›n ve “I want to choose the install drive letter and partition during Setup”› seçin. PC üzerindeki tüm haklara sahip. Windows CD’sini sürücüye yerleştirin. Sistem bileşenlerinin listesinde sarı soru işaretlerinin varlığı. klavye dizilimi ve saat dilimini belirleyin.118 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Ç‹FTE WINDOWS » XP ve 98/Me’yi paralel kurmak Windows XP’yi. Ayrıca kullanıcı tarafından yönlendirilecek bir kurulum aramak boşuna. Kurulum Bafll›yor: Yaklafl›k yar›m saat sonra PC. 9 Tüm hazırlıkların tamamlanmasının ardından asıl kurulum başlayacaktır. Asıl fark. TF / Ozan Ali Dönmez. Windows XP: Microsoft’un yeni işletim sistemi..com I ‹nce ayarlar: Son rötufllar ve pratik ipuçlar› CHIP | MAYIS 2002 . ‹lk bölüme 98 veya Me’yi kurun. donanımın doğru tanımlanamadığı ve uygun sürücünün kurulmadığı anlamındadır. Windows 98 ve ME: Başlangıç disketiyle sistemi yeniden başlatın ve bu kez CDROM destekli seçeneğini seçin. adım 4). tüm aygıtları tanıması gereken donanım sihirbazını başlatacaktır. bu değer 75 hertz’in üzerine olmalıdır. Windows görünümü sisteme yeniden hakim olacak ve grafik arabirimli. Aksi halde Windows. Windows XP arayüzüyle ›fl›ldayacak. Bazı sürücülerin eksikliği ve görüntü ayarlarının minimum düzeyde tutulması genellikle bu duruma yol açan etkenlerdir.

CHIP | MAYIS 2002 . bozulan partisyonlar› ve kaybolan verileri yeniden oluflturan programlar mevcut. hiçbir Windows kullan›c›s›na yabanc› de¤ildir. Neyse ki bilgisayar kendini ask›ya ald›¤›nda.0 Sonuç Profesyonel çözümler Tablolar Kazananlar Test: Kurtarma Araçlar› Windows Veri kayb› ve mavi ekran gibi sorunlar.120 ‹Ç‹NDEK‹LER 121 122 122 124 126 126 127 128 Dosya Kurtarma: Veri kayb›na elveda AutoSave: Gerçek zamanda yedekleme Sistem Kurtarma: Zaman› geriye döndürme Mini Atölye: XP’nin geri yüklenmesi Image Araçlar›: Komple sistem yedekleme Mini Atölye: Drive Image 5.

aç›ld›ktan hemen sonra tüm diskleri inceliyor. Ontrack RAW-Scan’i tavsiye ediyor. Kullanım kolay: Kullanıcı bir sürücü seçiyor ve Final Data tarama işlemine başlıyor. Aracın yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) şahane. Sonuç bölümünde bu soruna değiniyor ve çöküşe karşı güvenli bir Windows için iki strateji öneriyoruz. optimal sonuçlara ulaşabilirsiniz.12 Personal Edition: 105 dolarlık fiyatıyla gerçi en pahalı. Ancak acil durum disketi ve XP desteği gibi özellikler eksik. Ama disket ile kurtarma bir hayli zaman alıyor. Üreticinin açıklamasına göre. Windows onların yerini veri yazmaya açıyor. İkinci kritik nokta kullanım kılavuzunun çok kısa tutulmuş olması. ancak yazın Final sü. Sonuç olarak işletim sistemi artık start almıyor. Araç çok kısa bir süre içersinde silinmiş dosyaları buluyor. Bu ekran iş işten geçtiğinde beliriyor. Bu RAW- ne yazılmışsa. Recover4all 2. Yazılımın hakim olduğu bir alan da sabitdisk tanısı: Bir analiz ile diskin nerelerde fiziksel hasarlara sahip olduğu açıklığa kavuşturuluyor. Tutumlu olmak isteyenler. Normal arama işlemi tüm silinmiş dosyaları yeniden oluşturamadığında. Şu sıralar piyasaya sürülmesi planlanan 2.0 sürümü XP uyumlu olacak ve böylelikle EasyRecovery’yi geride bırakabilecek. Artı bir özellik de acil durum disketi üzerinde bir DOS sürümünün bulunması. beta aşamasında olmasına rağmen CHIP testine dahil ettik. İçeriği az ve öz: Windows’un bir sorun saptadığı ve şimdi kapanmaya yüz tuttuğu şeklinde bir mesajdan ibaret. EasyRecovery’ye ayak uydurabilen iyi bir ürün. Yalnızca kafanızı çalıştırarak ve doğru araç kombinasyonuyla. ama bu yeni formatlamada ya da virüs bulaşmasında uyuşmak zorunda. Bunlarla birlikte. Şimdi silinmiş verileri yeniden oluşturmak için size artık yalnızca kurtarma uzmanları yardımcı olabilir. bu üç yazılım kategorisinde en iyi programları sıkı bir teste tabi tuttu. Basic sürümü edinebilir. (heCHIP-Code DOSYA KURTARMA) Yanl›fll›kla önemli bir dosyas›n› silmifl olanlar›n. Final Data’nın silinmiş dosyaları kurtarmada ulaştığı iyi nota gölge düşürüyor. ellerinizin terlemesi ve tırnaklarınızı kemirmeniz geçmişte kalıyor. Windows XP’de yalnızca arayüze yeni bir tasarım kazandırmakla kalmamış.k CHIP | MAYIS 2002 . Bu işlemde 500 MByte için 40 saniyelik süre 40 dakikaya kadar uzayabiliyor. Yalnızca eğer verilerin üzeri- eksik olan NTFS desteği. Toplam olarak. Programların deneme sürümlerini eCHIP’te bulabilirsiniz. ya sa¤lam bir sinire ya da verileri yeniden oluflturan özel bir araca sahip olmas› gerekiyor.04 Professionell Beta: Bu sürümü. otomatikman güvenli bir yapı sağlamıyor. Kullanım kılavuzunda RAW-Scan’e nasıl geçileceği açıkça belirtilmemiş. Geri Dönüşüm Kutusu’ndaki veriler silindiğinde. EasyRecovery pas geçmek zorunda kalıyor. kalite noktasında. EasyRecovery 5. Ancak Personal Edition NTFS dosya sistemini desteklemediği için XP ile tamamen uyuşmuyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 121 Kurtarma Yaz›l›mlar› ‹pin Ucunda Dosya Kurtarma M icrosoft. ama aynı zamanda bu kategorinin en iyi aracı. CHIP. İşte şimdi kurtarma araçlarının ve Image programlarını kullanma zamanı gelmiş demektir. yanlış konfigüre edilmiş sürücüler ya da virüs bulaşması yüzünden oluşan hasarları tamir edebilen bir sistem kurtarma yazılımı ve önceden optimal bir biçimde konfigüre edilmiş bir sistemi depolayıp. gerektiğinde yeniden geri yükleyen bir image programı. Bu harika seçenek için özel bir menü bile anlamlı olurdu. ancak bu yalnızca yeni bir formatlamadan veya virüs bulaşmasından sonra zorunlu bir hale gelebilir. Luna stilinde bir mavi ekran da yerleştirmiş.0 Standard: Yüksek fiyat ve Disk Kontrolü: EasyRecovery. Acil durumda Windows kullanıcısının üç programa ihtiyacı var: Geri Dönüşüm Kutusu’ndan bile silinmiş dosyaları yeniden oluşturan bir dosya kurtarma aracı. FAT (File Allocation Table) bozuk değilse. Scan örneğinde belirginleşiyor: Seçilmiş partisyon sektör sektör inceleniyor ve normal kontrolden uzak ara daha esaslı. Ancak üç test galibini kombine etmek. Final Data 1. Asıl scan işlemi sabitdiski sektör sektör tarıyor. CHIP size bunları tanıtıyor ve programların zayıf ve güçlü yanlarını gözler önüne seriyor. kullanıcı scan işlemini durdurabiliyor.

GoBack 3. Eski Final 1. bir sistem ve sabitdisk analizi sunuyor. Drive Rescue’yu başlatıyor ve tıklamalarla birçok seçenek içinden geçiyor. işlevsellik noktasındaki açıkları örnek bir ergonomi ile dengeliyor. Bu durumda size en önemli yardımı. İlk tarama pek bir başarı sağlamadı. Araç. Püf noktas›. Bu parola olmadan kullanıcı programda hiçbir ayar gerçekleştiremiyor. o oranda stabilitesini yitiriyor. GoBack’te de olduğu gibi. AutoSave’in Backup’lar› otomatikman ve gerçek zamanda oluflturmas›: Arka planda çal›fl›yor ve gözetlenen tüm dosyalar› güvence alt›na al›yor.k AUTOSAVE »Yedekleme Otomat› AutoSave dosyalardaki ya da belgelerdeki de¤ifliklikleri saptayan ve depolayan bir yedekleme arac›. Sanal bir sürücüde araç. başta gelen ilke. konfigüre edilebilme noktasında kötü notlar alıyor. Bu onu gerçi işletim sistemi ile ilgili kazalara karşı duyarsız kılıyor. CHIP bu tür araçların en ilginçlerini teste tabi tuttu. Recovery Genius 21st 5. yalnızca registry (kayıt düzenle- dırılmış kontrol noktalarını maalesef yitiriyor.7: Freeware (http://home. Bu durum formatlanmış bir NTFS partisyonu için geçerli değil. İkinci scan.. kontrolü sektör sektör gerçekleştiriyor. sürekli gözetleme. Buna karşılık yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) çok iyi.. “Good” ise kullanıcının iyi bir şansa sahip olduğunu belirtiyor. Öteki araçlarla çalışırken. GoBack’i devre dışı bırakın! Bu kez de GoBack iptal edilmeden önce konumlan- Kontrol Saati: GoBack.122 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› rümü piyasaya çıkabilecek.04’ün aksine Beta. işletim sisteminin en son pürüzsüz çalıştığı ana kadar saati bir zaman makinesi gibi geriye döndüren sistem kurtarma programları sunuyor. Önceden ayarlanmış parolanın kulla. çünkü program yalnızca tek bir kontrol noktası depoluyor. Bir kez yanlış yazılım kurulsun. Tayvan kökenli yazılım.1 Deluxe: Roxio ürünü prog- ram. Windows hemen veda ediyor. değişiklikleri depoluyor ve tek tek dosyaların ve dizinlerin yeniden oluşturulmasında bunlara başvuruyor.arcor. yalnızca kullanıcı Quick format seçeneğini seçtiğinde gerçekleşiyor. Stabilite yerinde: Beta sorunsuz çalışıyor. Bir freeware için bağışlanabilir bir günah! Sistem Kurtarma Windows ne kadar uzun çal›fl›rsa. Standart kurulumda ise aracın bir partisyonun yüzde 10’unu kendine ayırması ve tek tek sürücülerin. Dosya kurtarma. Bu ikilemden zorlu bir çıkış yolu var.. Drive Rescue’nun hasara uğramış bir FAT sonucunda ne Windows ne de PartitonMagic tarafından tanınan partisyonların izini sürmesi.com CHIP | MAYIS 2002 . Böylelikle Word ya da Excel dosyalar›n›n eski sürümleri muhafaza edilmifl oluyor. En önemli özellik. Araç yavaş.. Esaslı bir formatlamada araç pas geçmek zorunda kalıyor. Fiyat›: Yaklafl›k 30 dolar Bilgi için: www. Ancak sistem kurtarma araçlar› zaman› geriye döndürüyor. ama antivirüs yazılımıyla uyuşmazlıklara yol açabiliyor. Sabitdiskinin durumu hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak isteyenler. bu noktada elde edilen başarı sıfır. hatta formatlanmış bir FAT partisyonunda bile.. GoBack. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri ayr›nt›lar›na dek kaydediyor. sisteme derinlemesine müdahale ediyor ve son derece efektif çalışıyor. Drive Rescue 1. Eksik olan acil durum disketi.0: Recovery Genius.. kılı kırk yararak oluşturulmuş gözetleme rutini. Toplam olarak araç çok az sayıda konfigürasyon olanağı sunuyor. kendine özel bir DOS’ta çalışıyor. Oysa. Daha eski kontrol noktası (checkpoint) üzerine sorulmadan yazılıyor.v-com. Recovery Genius her zaman parola korumalı. büyük bir dezavantaj sergiliyor. Master Boot Record’u okuyan ya da sabitdiskin partisyon tablosuna yazan Drive Image gibi araçlar. ama dizin yapısını değil. Bulunan dosyaların değerlendirilmesi uyuşuyor: “Poor” Drive Rescue’nun hiçbir olanak göremediği anlamına geliyor. bu da birkaç saat sürebiliyor. En yici) yüzde yüz yeniden oluşturulamıyor. kurulum sırasında gözetleme dışında bırakılamaması yazılımın kusurları olarak göze çarpıyor.de/christian_grau/rescue/). programla birlikte çalışmıyor. Yine bir zaaf: Recover4all gerçi dosyaları yeniden oluşturuyor. Programın bazı püf noktaları var. testteki yegane Windows XP ve NTFS desteğine sahip bir ürün. GoBack gerektiğinde seçici de çalışıyor ve tek tek dosyaları ve dizinleri yeniden oluşturma kapsamı dışında bırakıyor. Yeniden oluşturma neredeyse mükemmel çalışıyor. ama esaslı çalışıyor. Dosyalarda ve registry kayıtlarında yeniden oluşturma oranı teste katılanlar arasında en iyisi. formatlanmış partisyondan da sistemi yeniden oluşturuyor.

Sonra ilgili kontrol noktas›n› seçin ve Next üzerine t›klay›n. sistem kurtarma da başarısızlığa uğruyor. Ama. kullanıcının ConfigSafe’i ihtiyaçlarına göre şekillendirebilmesi. Bunlardan biri. Ama bu ayar yalnızca saf veri partisyonları için tavsiye ediliyor. ConfigSafe. ne kadar bellek yeri tahsis edece¤inizi girin. ama yerden tasarruf etmifl olursunuz. Bir sonraki pencerede bir takvim belirecektir. Yazılım işletim sisteminden önce başladığı için. Eğer bunlar yeniden oluşturulamazsa. Testte araç güvenilir olmaktan uzaktı. registry’yi gözetliyor ve onun kayıtlarını neredeyse tümüyle tamir ediyor. Yazılım başka bilgisayarlarda da kullanılacaksa. Windows çalışmadığında da işliyor. kötü konfigürasyonlu bir yazılım olabilir. Program kütüphaneleri (. pcShadow’un şifrelendirilmiş olması. Kullanıcı kurulumu yalnızca bu disket üzerinden başlatabiliyor. disket olarak sunuluyor. Windows ifle koyulacakt›r. System Restore’u Start menüsünde All Programs/Accessories/System Tools alt›nda bulacaks›n›z. Orada ifllevi tümüyle devre d›fl› b›rakabilir ya da tek tek sürücüleri gözetleme d›fl›nda tutabilirsiniz. Bir sonraki pencerede kontrol noktas›na bir ad verebilirsiniz. pcShadow 2. Program böylelikle her zaman yalnızca bir bilgisayar üzerinde çalışıyor. Aksi takdirde 85 euro’yu da unutabilirsiniz. Bir kez düğmeye basın.08.39: Kurtarma araçları kervanına yeni katılan bu araç. Bu da aynı şekilde bu kütüphanelere erişen öteki programlarla sık sık çatışmalara (çakışmalara) yol açıyor. “Advanced Settings”de belirli alanları gözetleme dışında bırakan profiller tanımlanabiliyor.02: Program Windows’a özgü. CHIP | MAYIS 2002 . araç sizden talep ettiğinde. önce kaldırılmak zorunda. Kontrol noktas› tamamsa. pcShadow tarafından tümüyle yeniden oluşturulamadı. Hatta “Prevent HDD I/O” işlevi üzerinden kullanıcı gözetlenen partisyonlar üzerine bir yazma erişimini önleyebiliyor. Pozitif olan. De¤eri azalt›rsan›z. 85 euro’luk fiyatına rağmen. eski kontrol noktalar›n›n vadesi daha önce dolar. çünkü birçok kurulum rutini eski DLL’lerin üzerine turmaya geçmeden önce. Kurulum sırasında araç. sistem yeniden oluşturulacaktır. Basitçe Create üzerine bas›n. Dosyalarda ise durum farklı: Dosyalar sabitdisk üzerinde enkaz parçaları halinde varlığını sürdürüyor. ConfigSafe’in “report” işlevinden yararlanmalı. PC’ye bir anahtar aktarıyor. Kullanıcı sistemi yeniden oluş- M‹N‹ ATÖLYE »Bedava: Windows XP ile sistemi geri yükleme 1 Mükemmel konfigürasyon 2 Kontrol noktas› düzenlemek 3 Sistemi yeniden oluflturmak Sistemi yeniden oluflturma için gerekli ayarlar› Control Panel’de System/System Restore alt›nda bulacaks›n›z.124 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› nım kılavuzunun derinliklerinde saklı olması ise sinir bozucu bir durum. Karmaşık olan. Registry. Bu durumda birkaç yüz dosyalık bir Office kurulumunda kontrolü kaybetmek işten bile değil. Create a restore point seçene¤ini seçin ve Next üzerine t›klay›n. ConfigSafe 3.DLL) söz konusu olduğunda ConfigSafe sorunlu. çünkü anahtar artık elinizde olmayacaktır.. Kullanıcı onları elle silmek ve bu yüzden de nerede olduklarını bilmek zorunda. k Ayr›nt› Tutkunu: Advanced Settings’de ConfigSafe tüm de¤iflikliklerin protokolünü sunuyor. son kontrol noktasından bu yana yürütülmüş sistem değişikliklerine dair bir rapor yaratıyor. Sistemi geri yüklemek için. yeni sürümlerini yazıyor. Kontrol noktas›ndan bu yana gerçeklefltirdi¤iniz gözetlenen sürücülerle ilgili tüm de¤iflikliklerin kaybolaca¤› yönündeki bir uyar›dan sonra. azami sürücünün yüzde 12’si olmak kayd›yla. Windows sistem geri yüklemeyi gerçeklefltirecek ve bafltan bafllayacakt›r. sistemin yeniden oluşturulmasını zorunlu kılan sorunlar için ideal. Windows’un kendisi her bir çal›flma günü için ve önemli sistem olaylar›nda bir kontrol noktas› düzenliyor. System Restore’da Restore my computer to an earlier time seçene¤ini seçin. kontrol noktas›n›n tarihi ve ad›yla bir pencere göreceksiniz. Eğer BIOS’un CMOS ayarları değişmişse.. yazılım bunu kaydediyor ve başlangıçtaki durumu yeniden oluşturmak ya da yeniyi depolamak seçeneklerini seçiminize sunuyor. anahtarı yeniden PC’den disket üzerine geri almayı unutmayın. Bunun için s28’deki ipucuna da bak›n›z. ‹stenilen kontrol noktas›n› içeren tarih üzerine t›klay›n. örneğin PC’yi frenleyen. Bu işlev.

Bill’in en çok sevdiği çocuğunun stabilitesini yitirmesi tehlikesi ile karşı karşıya kalıyor. Windows’un yine iflas ettiğini gösteren belirtilerdir. Sık sık program kuranlar. Önce Open üzerine bas›n ve sonra önceden yarat›lm›fl Image tan›mlamas›na t›klay›n.powerquest. OK üzerine bast›ktan sonra bilgisayar›n›z kapanmaya bafllar ve Image’i yarat›r. Bir Image-Explorer olan ikincisi ile kullanıcı Image dosyalarını Windows altında işleyebiliyor. Reboot üzerine t›klamayla Windows yeniden bafllayacak ve her fley yeniden bir zamanlar oldu¤u gibi olacakt›r. Yazılımı DOS modunda başlatmak da işe yaramıyor. fiimdi Drive Image’in DOS moduna (kipine) geçece¤i fleklinde bir mesaj belirecektir. com/driveimage/cdlist. CHIP | MAYIS 2002 . Image’i yaratmak için Create Image üzerine t›klay›n. Ama bu yalnızca Windows’la birlikte hazır gelen Görev Zamanlayıcı’da kurulmuş ve bir Windows parolası girilmişse işliyor. topyekun veri kaybından sonra bile. www. DriveImage Open üzerinden tüm önemli verileri yükleyecektir. Image’lar HD (sabitdisk) ve mobil veri tafl›y›c›lar› üzerinde depolanabilir. Orada kullanıcının önce bir parola girmek zorunda olduğu vurgulanıyor.0 ile mükemmel Image’lar 1 Image konfigürasyonu 2 Image yaratmak 3 Image’› geri yükleme QuickImage’i bafllat›n. M‹N‹ ATÖLYE »Drive Image 5. Image Filename alt›nda Image için yol ve ad saptay›n. çünkü GoBack tüm partisyonları “saklıyor”..symantec. image’i önce sabitdisk üzerinde güvence altına almak ve sonra başka bir yazıcı programıyla yazmak zorundasınız. Bu arada GoBack (s122) gibi araçlarla sorunlar yaşanıyor. Zaman zaman olduğu gibi Windows artık başlamıyorsa. Bu sorunu yeni bir kurulum olmaks›z›n da halledebilirsiniz. öyle ki gelecekteki image’ler artık yalnızca bir çift tıklama gerektiriyor. Araç flimdi DOS moduna (kipine) geçecek ve Image’i geri yazacakt›r. Bunlardan ilki Ghost aracına sahip zorunlu Boot (açılış) disketlerini yaratıyor. kendisiyle partisyonların yönetilebildiği küçük DOS aracı Gdisk. Aksi takdirde Drive Image çıtını çıkarmıyor ve kullanıcı bunun farkına bile varmıyor. Ghost’ un desteklediği bir yazıcıya ihtiyacı var. Bir Image ile.html adresinde bulabilirsiniz. Bunların bir listesini. www. Bunun istisnası. öyle ki Drive Image artık yeniden oluşturabileceği hiçbir Image dosyasını bulamıyor. QuickImage’i yeniden bafllat›n.html internet adresinde bir uyumluluk listesi bulabilirsiniz. Plan task üzerinden kullanıcı zaman planına göre Image dosyaları yaratabiliyor. Drive Image 5. Bunun zamanla DOS altında optimal disk bölümlenmesini sağlayan antika FDISK’in yerini alması planlanmış. Kurulumdan sonra kullanıcının emrine Windows altında birçok program sunuluyor. Bundan sonra rutin Windows’u yeniden bafllatacakt›r. Save üzerine bas›n. Image’ini CD üzerinde güvence altına almak isteyenlerin. Advanced Options alt›nda Drive Image’in ince ayarlar›n› gerçeklefltirin. Bunu kullanıcı bağlantı olarak masaüstüne yerleştirebiliyor. Programın grafik arayüzü çok eski ve Luna tarafından şımartılmış Windows havarilerinin buna alışması gerekiyor. Depolamak istedi¤iniz partisyonu seçin ve OK üzerine t›klay›n.com /sabu/ghost/compatible_drives. Ancak araç her yazıcıyı desteklemiyor. Bu yüzden baflka bir partisyon ya da yaz›c›y› seçin.. Select Partitions üzerine t›klay›n. Standart ayarlar zaten anlaml›. Bir başka önenmli özellik. kullanıcı yazılımı emektar DOS’ta başlatabiliyor ve image’ini orada yeniden oluşturabiliyor. Dosyay› kendisinden Image’i oluflturdu¤unuz partisyon üzerinde depolayamazs›n›z. Mavi ekran ve çöküşler. Image dosyalarını ister sabitdisk isterseniz de CD üzerinde depolayabilirsiniz. Sürüm 5’te geliştiriciler programı tutarlı bir biçimde XP için optimize etmiş ve üzerini şık bir arayüz ile sarmış. Bu ifllem birkaç dakika alabilir.01: PowerQuest aracı ile image dosyaları oluşturmak düşünülebilir en basit şey. Gelecek pencerede bir ad belirlemelisiniz. Pulldown menüsü Actions’da Restore image now üzerine gidin ve gelecek mesaj› onaylay›n. Norton Ghost 2002: Ghost 2002 de iyi bir izlenim uyandırıyor. Image olayı DOS altında konfigürasyonda olduğu gibi cereyan ediyor. Orada Image’i s›k›flt›rmak isteyip istemedi¤inizi de sapt›yorsunuz. Donanımınız bu listede yoksa. Bir image birkaç dakikada “taze” bir sistem yüklüyor. birkaç dakika içinde yeniden çalışır bir işletim sistemi oluşturabileceğinizden emin olabilirsiniz. kullanıcının Windows’un görev zamanlayıcısını araması. Kullanım tatminkar: Tüm konfigürasyon ayarlarını yapmak ve bir image tanımlamasında depolamak için az sayıda fare tıklaması yeterli. Kurulum sırasında oluşturulan boot disketleri pratik. Bunun kurulumun- dan sonra Drive Image ile Windows altında çalışma denemesi hata mesajlarına yol açıyor.126 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› Image Araçlar› Windows art›k bafllam›yor.

tr Sonuç ‹deal kombinasyon s Üç kategorinin galiplerinden ibaret basit kombinasyonun otomatikman optimal sonuçlar do¤uraca¤›n› sananlar yan›l›yor. harmonik bir biçimde. ‹flin püf noktas› da bu zaten. Testte Ghost. Güvence altına alınmış image’lara sahip değişik partisyonlara erişim başarısızlığa uğradı. HDCopy Home Edition 1. dolambaçlı da olsa kullanım kılavuzunda sorunun çözümü için bir yöntem açıklanıyor. küçük fareler ne için var ki? DOS gazisi güvenilir bir biçimde Image dosyaları yaratıyor ve onları emin bir biçimde yeniden oluşturabiliyor. sistem kurtar- şık. kurulu bir Bootmanager’i güvence altına almadı. Bu yüzden hesab›n› bilenler için baflka bir çözüm tavsiye ediyoruz: Drive Rescue. Oysa Ghost ile çalışmaya başlamadan önce. Bir Enter tuşuyla ilerleniyor. ‹lk ikisi. CHIP testinin kan›tlad›¤› gibi. Ama HD Tronic’in geliştiricileri bunu tümüyle umursamazmış gibi görünüyor. Rakibi PowerQuest’ten daha fazla konfigürasyon olanakları sunuyor. Windows XP’nin System Restore’u ve Drive Image. Bundan sonra DOS’a geçiliyor. kısmen de ok işaretli tuşların devreye girmesi zorunlu oluyor. bunları başka araçlarla CD üzerine yazmak ve böylelikle de HDCopy ile geri yazmak olanaklı oluyor. GoBack ve EasyRecovery kendi bafllar›na her bir acil durum için optimal koruma sa¤l›yor. Köklere Göre Dönüfl: Yaln›zca Boot (aç›l›fl) disketi Windows’ta yarat›l›yor.. DOS temelli araç. Ghost. Peki bu CHIP | MAYIS 2002 . öyle ki bunun yeniden kurulması zorunlu bir hal aldı. Image’larıdoğrudan CD üzerine yazma olanağının eksikliğine katlanılabiliyor. gerçi Windows art›k bafllamad›¤›nda sorun yarat›yor. ma aracı GoBack’i kaldırmak daha basit bir yol. Buna karfl›l›k EasyRecovery sorun ç›karm›yor. Bunun nedeni. Yine de.. Image’leri CD boyutuna ayırmak yoluyla. ama o zaman Drive Image size yard›m edebiliyor. aksi takdirde sorunlar›n bafl göstermesi iflten bile de¤il. Oysa kombine olarak kullan›ld›klar›nda. çünkü HDCopy “fiziksel” image sırasında öteki partisyonları da birlikte diskten temizliyor. Çözüm image’larla çal›fl›rken GoBack’i kald›rmak. DİKKAT! Norton ürünü SystemWorks Professional Edition’da Ghost ve GoBack. Sadece klavye üzerinden gerçekleşen kullanım noktasında da geliştiriciler zamanın gerisinde. yalnızca Boot diskinin tek bir partisyondan ibaret olduğu zaman anlam kazanıyor. TB-MM / Garo Antikac›o¤lu.‹ç Görünüm: Ghost Explorer Image’lar› bir dosya yöneticisi gibi yönetiyor. DOS altında güvenilir bir biçimde yazmayı olanaklı kılacak hiçbir makul uygulamanın olmaması. sonra Tab tuşu ile. GoBack sisteme öylesine derinlemesine gömülüyor ki. Kurulu GoBack olmaksızın bu tip bir “fiziksel” image’i (partisyonun sektör sektör kopyalanması) yaratan ve CD üzerine yazan program. Test galiplerimiz Drive Image. Roxio aracını güvence altına alma sırasında diskten silip süpürmeyi bile başarıyor. kullan›c›n›n aktif çal›flmas›n› talep ediyorlar.com. Kullan›c›.01. ancak ayn› anda de¤il. Ancak bu durum. gerçekten de göz alıcı olmaktan bir hayli uzak. bir ve aynı CD üzerinde yer alıyor. ancak pahal›. Ama kısa süren bir çalışmadan sonra araç sıkı bir kullanıcı dostu olduğunu kanıtlıyor. Temel ayarlar da istenen her şeyi içeren cinsten. programlar›n bir arada çal›flmas›n› her zaman göz önünde bulundurmak zorunda. Her iki araçla da çal›flabilirsiniz. agaro@chip. farkl› sistem araçlar›n›n birbirine uymas› gerekiyor.03: Windows XP çağında. programlarda optik de önem kazanıyor. Ghost ilk bakışta Drive Image’den daha karmaşık görünüyor. DriveImage’in güvenlik konseptine zarar veriyor. GoBack ile de sorunlar yaşadı.

75-89 Puan = 4 Kutu. silinen dosyalar›n görüntülenmesi Explorer görünümü Ergonomi Kullan›m Kitapç›k.128 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Dosya Kurtarma Bu programlar kaybetti¤iniz dosyalar› bulman›z› ve kurtarman›z› sa¤l›yorlar. problemsiz flans› yok FAT 12 (disket). Kay›p partition’lar› bulabiliyor.7 Alexander Grau 122. Acil durum disketi yok ve deste¤i iyi de¤il.) Fiyat› EasyRecovery 5.04 Beta Advanced Utilities recover4all. FAT 16/32 problemsiz flans› yok FAT 12 (disket). çok iyi Ücretsiz bu yaz›l›m kolay kullan›m›yla dikkat çekiyor. Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Silinen dosyalar›n kurtar›lmas› Üzerine yaz›lan dosyalar›n kurtar›lmas› Dizin yap›s›n› yeniden oluflturmak H›zl› tarama / FAT okuma Esasl› tarama / RAW-Scan Formatlanm›fl partition’lar›n kurtar›lmas› Ek özellikler FAT 12 (disket). soru iflaretleri kal›yor sabitdiskler hakk›nda önbilgi faydal› • • • problemsiz Explorer görünümü ek özellikleri yok kullan›m› çok kolay ayr›nt›l› kitapç›k.0 Standard SNRTEC snrtec. E-Mail Hotline ücretli (yurtd›fl›) entegre hepsi otomatize bulunan dosyalar›n hangi bulunan dosyalar›n durucluster’da oldu¤u munu de¤erlendiriyor hepsi otomatize hepsi otomatize Kurulum Genel ak›fl / Sistem analizi Desteklenen iflletim sistemleri Acil durum disketi problemsiz Win 9x/Me problemsiz problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Win 9x/Me/NT/2000/XP (NTFS yok) – sadece E-Mail online maliyetler – sadece Enterprise sürümü – sadece E-Mail online maliyetler – sadece E-Mail online maliyetler – Destek Türü Maliyetler Güncelleme fonksiyonu • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. örneklere dayan›yor önbilgi mutlaka gerekiyor “Sanal”. NTFS deste¤i var. NTFS problemsiz flans› yok – FAT 12 (disket).com 69 Dolar Drive Rescue 1. FAT 16/32 problemsiz flans› yok • • • RAW-Scan’da çok iyi Hex editörü kullan›m› kolay yetersiz kitapç›k. iyi aç›klanm›fl – • • – sadece Quick Format’ta Explorer görünümü bozuk FAT’te diski buluyor kullan›m› kolay yetersiz yard›m dosyas›. FAT 16/32. yard›m dosyas› Teknik önbilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri kurtarma ifllemi hakk›nda bulunan dosyalar›n bir rapor haz›rl›yor say›s›n› gösteriyor taramalarda el iflleri gerekiyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 (NTFS yok) birlikte veriliyor Hotline (yurtd›fl›). PDF format›nda – • • FAT’te OK. ancak fiyat› biraz pahal›. NTFS sorunlu Explorer görünümü kurtarma tahmini kullan›m› çok kolay yetersiz yard›m dosyas›.’ci sayfaya bak›n›z Ücretsiz Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 81 Puan 0 50 100 73 Puan 0 50 100 72 Puan 0 50 100 66 Puan 0 50 100 79 78 95 80 74 95 50 50 74 85 55 50 63 90 55 50 vasat Bu programla iflinizi garantiye al›yorsunuz. orta Kullan›m› kolay. Ürün Üretici Internet (www. 45-59 Puan = 2 Kutu. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . NTFS sadece Prof. vasat ‹yi kurtarma oran›. ama NTFS deste¤i ve acil durum disketi yok.12a Ontrack ontrack. FAT 16/32. bu yüzden biraz pahal›.com 105 Dolar Final Data 1.com 85 Dolar Recover4all Pro 2. 60-74 Puan = 3 Kutu.

com. Ancak bu fiyata çok az fley sunuyor. dü¤me t›klama eksik.02 imagine LAN imaginelan. Ürün Üretici Internet (www. dosyalarda zay›f h›z kayb› yok – – Sistem dosyalar› ve Registry’de Snapshot’lar Registry’de zay›fl›klar. ama anlafl›l›r tek tek partitio seçimi hepsi otomatik Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. sadece bir snapshot mümkün • • sürekli gözetliyor ve her de¤iflikli¤i kaydediyor her sistem de¤iflikli¤inden elle ve Timer üzerinden. DEFRAG yapmay›n – – Windows alt›nda. Windows alt›nda.130 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› T TB ES ‹R 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Sistem Kurtarma Veri kay›plar›ndan sonra SystemRecovery araçlar› çaresiz kullan›c›n›n Windows’u tamir etmesini sa¤l›yorlar.39 Comjoa pcshadow.com 30 Dolar Recovery Genius 21st 5. her registry/dosya de¤iflikli¤i geri yükleme için basit ve kullan›fll› asistanlar.kr 85 Euro Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 95 Puan 0 50 100 80 Puan 0 50 100 68 Puan 0 50 100 65 Puan 0 50 100 97 94 90 85 81 76 85 80 65 75 65 70 63 76 60 60 çok iyi Baflar›l› tasar›m. bir tane mümkün düflük minimum Install Guard kurulumdan BIOS’taki CMOS ayarlar›n› önce sistemi yedekliyor gözetliyor dosya sistemi ve registry de¤iflikliklerinde rapor Windows aç›l›fl›nda basit iyi kitapç›k CP tam tan›mlanabiliyor hepsi otomatik.CP sadece elle ayarlanlumundan önce otomatik abiliyor. kullan›m› kolay.co.tw 79 Dolar ConfigSafe 3. 60-74 Puan = 3 Kutu. ince ayarlar el ifli gerektiriyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP – Windows aç›l›fl›nda pratik. iyi En yüksek güvenli¤i isteyenler. Geri yükleme sadece registry seviyesinde sorunsuz gerçeklefliyor. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri sürekli gözetliyor. ince ayarlara genifl olanaklar problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor 90 gün ücretsiz (OEM d›fl›nda)) – Windows aç›l›fl›nda basit. fonksiyon zenginli¤ine ra¤men kullan›m› kolay.1 Deluxe Roxio roxio. orta Küçük kazalar için ideal.08. Registry’de ufak hatalar h›z kayb› yok dosyalar› ve Registry’yi mükemmel geri yüklüyor h›z kayb› yok – – Windows alt›nda Snapshot’larla çal›fl›yor Registry’de güçlü. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . Website-Board elle. CP koruacil durum disketi yok mal› Web formuyla.) Fiyat› GoBack 3. 75-89 Puan = 4 Kutu. temel konfigürasyon çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor Mail. çok otomatize çok iyi kitapç›k CP konfigüre edilemiyor ayr›nt›l› de¤il hepsi otomatik. sürücü ve yaz›l›m kuru.0 Goldensoft goldensoft. 45-59 Puan = 2 Kutu. kullan›c›n›n iflini kolaylaflt›r›yor. Recovery Genius ile do¤ru bir seçim yapm›fl olurlar. kötü Kullan›m› kolay bir araç. Mail E-Mail ile Destek Türü • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. Sonuç ‹fllevsellik Basit sistem geri yükleme Defrag sonras› Seçimli geri yükleme Formatlamadan sonra Çal›flma prensibi Checkpoints (CP) Sistem yedeklemesi için yer ihtiyac› Ek özellikler Sistem de¤ifliklikleri hakk›nda rapor Zaman planlay›c›s› mükemmel restore. kitapç›k çok iyi ayr›nt›l› hepsi otomatik.com 40 Dolar pcShadow 2. yard›m dosyas› Ayarlanabilirlik ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri CP’de ilerlemeyi gösteriyor bilgi yok Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Sistem çökmesinde çözüm kurulum disketten Win 9x/Me SOS-Utility DOS program›. dosyalarda çok iyi büyük problemler. önce otomatik olarak sadece bir aktif CP konfigürasyona ba¤l› 100 MB’›n üzerinde tek tek dizinler ve dosyalar birçok iflletim sistemiyle geri yüklenebiliyor paralel çal›flabiliyor ayr›nt›l›.

telefon.03 Symantec symantec. kilitlenme yok Data Keeper (Backup) mükemmel çok iyi. Linux ext2/swap problemsiz.htm 50 Euro j ‹fllevsellik Programlar kriz durumlar›nda kendilerini kan›tlamak zorunda. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon Windows’ta. Eyleme geçmeden önce programlar kullan›c›y› sistem ve durumu hakk›nda bilgilendirmek zorunda. Birkaç dakika sonra yeni bir Windows’unuz olacak. 45-59 Puan = 2 Kutu. yaz›c›y› destekliyorsa iyi. FAT32. image DOS’ta FAT. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) •. disket Win’de – j Kurulum Program.) Fiyat› Drive Image 5. Linux ext2/swap problemsiz. 0 Windows çal›flmak zorunda Testlerde Windows XP kullan›ld›: Araçlar›n gelecekte de ifle yaray›p yaramayaca¤›n› görmek istedik. yoksa bir de dan›flma hatt› mevcut mu? Çok önemli bir nokta: Bu yard›m ona ek maliyet getiriyor mu? Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. NTFS.0/ 2000/XP/DOS. bir y›l ücretsiz • web. Araçlar ne gibi performanslar getiriyor? Yapmay› planlad›klar›n› kullan›c›ya bildiriyorlar m›? Kullan›c› sistemini kurtarmak istedi¤inde onu yüzüstü mü b›rak›yorlar? iyi Drive Image sorunsuz çal›fl›yor ve h›zl› image almak için ideal bir program iyi ‹yi bir program.132 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 1 2 3 NASIL TEST ETT‹K? k Image Araçlar› Her fley için çok geçse bir Image dosyas›na ihtiyaç var. 60-74 Puan = 3 Kutu.01 PowerQuest powerquest.com 70 Dolar Norton Ghost 2002 HDCopy Home Edition 1. 75-89 Puan = 4 Kutu. Ürün Üretici Internet (www. ayr›nt›l› partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4. Öteki kategorilerdeki programlarla uyumluluk için de art› puan verildi. iki defa kilitlendi GDisk (FDISK benzeri) iyi k›smen kötü aç›klanm›fl partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4. FAT32. Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 92 Puan 0 50 100 85 Puan 0 50 100 83 Puan 0 50 100 90 95 100 85 86 84 100 70 79 84 95 90 j Ergonomi Kurtarma araçlar› sisteme derinlemesine müdahale ediyor. XP’yi desteklemeyenler eksi puanlar ald› ve Me üzerinde test edildi. faks sadece web.de/english. disket Win’de – FAT. kilitlenmiyor kendili¤inden aç›lan im. testte yaklafl›k %50 •. Uzman kullan›c›lar için bir çok konfigürasyon seçene¤i mevcut. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) • (opsiyonel) •. güncellemeler ücretsiz • web. NTFS problemsiz.0/ 2000/XP/DOS mükemmel. OS2 – • • • •. Bu yüzden örne¤in formatlanm›fl bir sabitdisk gibi felaket senaryolar› simülasyonuna gittik.01. FAT32. NTFS. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Partition geri yükleme GoBack’le problemler DOS/Windows arayüzü Görev zamanlay›c› Image’i sonradan düzenlemek Image bölmek (split) Image s›k›flt›rmak fiifre korumas› Do¤rudan CD’ye yedekleme Stabilite ve çal›flma Ek özellikler FAT. telefon web’den. yaz›c›y› destekliyorsa – iyi. bir y›l ücretsiz Kurulum Destek Türü Güncelleme fonksiyonu %20 Ergonomi • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu.’ler basit de¤il iyi partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/2000/XP/ DOS j Destek Kullan›c› nerede tatminkar bir yard›m elde ediyor? Yaln›zca internette mi.com 70 Dolar HDTronic EDV-Service hdtronic. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta. daha kurulum s›ras›nda donan›m ve iflletim sistemine dair bir analiz sunuyor mu? Araç. iyi Norton ve Powerquest gibi devlerin karfl›s›nda HDCopy ezilmiyor ve baflar›l› bir ürün sunuyor. acil durumda kendisini Windows’tan ba¤›ms›z k›lan bir Boot (aç›l›fl) disketi sunuyor mu? • • • •. yard›m dosyas› Teknik bilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Temel konfigürasyon TEST KR‹TERLER‹ Destek ‹fllevsellik Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Boot disketi %10 %60 %10 • web. telefon program›n içinde. mail.

Bu konuda uzun zamandır planlamalar. son kısmını zaten yapabiliyorsunuz..NET. İlk kısmı ise çalışmaları tamamlan- mış. yeni bir oluşumun duyurularını yapıyor. yeni bir anlayışın.. hatta bir çoğunu şu an bile yapabileceğinizi söylemeliyiz. her yerde bilgisayar!” Bu gerçekten de heyecan verici bir slogan.NET CHIP | MAYIS 2002 . Çünkü hep filmlerde gördüğümüz o teknolojiler artık yakınımızda gibi gözüküyor.NET konusunda gözle görülür adımlar atmaya başladı. Buzdolabınızda Windows CE işletim sistemi olduğunu düşünün.NET teknolojisinin gelebileceği noktaları gözlerinde canlandırabilmişlerdir. bilindiği gibi . Verdiğimiz örneğin. Bilindiği üzere Microsoft’un en son çıkardığı . Bahsettiğimiz konu . ısıyı uzaktan ayarlayabileceğinizi düşünün. Bunlarla ilgili bazı somut veriler yakın zamanlarda görülmeye başladı bile.NET bu teknolojileri barındıran bir olgu. Veya yine internet üzerinden evinizdeki kombiniz içinde bulunan Windows CE’ye bağlanarak ev sıcaklığına bakarak.NET teknolojisi planları içindeki bu yönde çalışmalar yapması planlanan ilk . beklenen ve hayal edilen bir çok konudan sonra. “Her eve bir bilgisayar. Konumuz ise Sharepoint. yine internet üzerinden bir alışveriş mağazasına girerek sipariş verebiliyor olacaksınız.NET konusu çok büyük bir yer kaplıyor bilgisayar dünyasında. organizasyonlar ve çalışmaların yapıldığını çoğu kişi bilmekteydi. Bunların hiç de hayal olmadığını. “Her zaman. kullanım için pilot bölgeler bekleyen bir proje. İşte . ilerideki . Çok kısa . uzun zamandır yeni bir teknolojinin. kulaktan dolma bilgiler. Örneğin işyerinizden evinizdeki buzdolabınıza bağlanarak eksik olan malzemeleri listeleyip. B ilindiği gibi Microsoft.NET konuşmalarından önce Microsoft tarafından söylenen bir slogan vardı. Yani bir çok yeni teknoloji artık kapımızda. Son Compex Fuarındaki akıllı evleri görenler. Yani Microsoft’un .” Bugünlerdeyse . Kolay Intranet ve internet web yap›s› oluflturman›n ideal yollar›n› hep beraber inceleyece¤iz. Ve söylenen söz tamamıyla değişti.NET den bahsetmek gerekirse. Her Yerde Sizler için toplam iki bölümden oluflan Sharepoint dosyas›n› aç›yoruz. Açıklamalar.NET örneklerinden biri. nihayet Microsoft son bir yıldır bahsedilen .134 ‹Ç‹NDEK‹LER 135 136 140 Sharepoint Team Services: Intranet ve internet ortam› Sharepoint Kurulumu: Office veya Frontpage XP CD’sinden Hizmetlerin Kullan›m›: Linkler ve listeler Kolay ‹nternet ve Intranet Çözümü Her Zaman.

Eğer kurulum sırasında Sharepoint Team Services. Sharepoint konusuna kesin bir dönüş yapacak olursak.Exe: ‹lk kurulum ekran› STS. o zaman SQL Server’ın daha CHIP | MAYIS 2002 . Genel anlamda takım çalışması yapan departmanlar için düşünülmüş olan bu uygulama.. Microsoft Windows 2000 Datacenter Server. bize göre Türkiye’de Setupse.NET üzerine uygulama geliştirmeyi sağlayan bir çok programlardan oluşuyor. Bunun dışında başka bir uygulamanız yoksa. kendi ser. makinede bir SQL Server göremezse. 5. Örneğin http:// myhosting. kurulumu Internet Information Server olan bir makine üzerine yapılıyor. Belki de Sharepoint Team Services’ın en büyük dezavantajı da bu. çalıştırdığınız makinedeki Windows İşletim sisteminin lisansının olması ve de bir adet Frontpage XP lisansının olması yeterli. Ancak bu hizmeti bir servis olarak vermek ve bu işden para kazanmaksa amacınız. web Sayfalarının ihtiyacınıza göre değişmekte. Kullanmış olduğu teknoloji. çalışacağı tabloları ve diğer kayıtları yaratıp kurulumu bitirebiliyor. Sharepoint Team Services. gerekli başka bir lisans bulunmuyor. iki farklı şekilde karşımıza çıktığını söyleyerek sözümüze başlayabiliriz. IIS 5.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 135 Sharepoint Team Services uygulaması ise Visual Studio . Windows 2000 Professional..com/svcpage. onun da lisanslı olması gerekiyor. Eğer kurulumdan önce makine- küçük bir sürümü olan MSDE sürümünü makinenize kurarak.0 ve üstü. Sharepoint Team Services uygulamas› nedir? Sharepoint Team Services uygulamasının amacı. kurulum sırasında SQL Serverı algılayarak direk onun üzerine. Bizim önerimiz.) Dikkat! Lisanslama ile ilgili belirgin olmayan bir nokta mevcut. SharePoint Team Services kullanarak biraz geliştirme çalışması ile neler yapılabileceğine dair internette örnek bir site görmek isterseniz. Netscape Communicator 4. Gelecek ay ise ayrıntılı bir şekilde ücretli olarak satılan Sharepoint Portal Server’dan bahsedeceğiz.htm gibi internet sayfalarından bu tür servisler veren şirketleri ziyaret edebilir ve ayrıntılarına göz atabilirsiniz. Microsoft ile özel bir anlaşma yapmanız gerekiyor.75 ve üstü.hostinguk. Beraberinde ise IIS üzerine Frontpage Server Extensions 2002 uygulamasını da zorunlu olarak yüklüyor. ‹flletim sistemi: Microsoft Windows XP Professional. 1. Bu ayki yazımız sadece Frontpage XP veya Office XP satın aldığınızda CD ile beraber yanında ücretsiz olarak gelen Sharepoint Team Services ile ilgili detayları içerecek. Web Presence lisansı denen bir lisans çeşidi için Microsoft ile anlaşmalısınız.microsoft. İkinci önemli nokta ise sistem gereksinimleri. http://www. Office 2000 ve üstü. Geliştirme yaparken çok açık olmayan bu teknoloji yüzünden çok büyük sıkıntılar çekmek mümkün. Programlar: Microsoft Internet Explorer Kurulum Bilgileri: STS CDKEY ekran›. satmak istemeniz durumunda lisanslamada bir soru işareti doğuyor. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını bir web sunucusunda çalıştırabilmek için. 70MB ve her farklı web için artı 5MB. yazımız iki bölümden oluşacak. Bizim Önerimiz Pentium III Bellek: En az 128Mb RAM. ASP veya JAVA değil. yurtdışında gittikçe yaygınlaşan bir servis. Microsoft Data Engine (MSDE) veya Microsoft SQL Server 7. (SQL Server istiyorsanız. kullanacağı tablo ve detaylı kayıtları onun içinde saklıyor. Profesyonel olarak geliştirme yapıp satmak istiyorsanız ne gibi bir lisanslama kullanacağınızı ve projenizi satarken bir telif ücreti ödeyip ödemeyeceğinizi ne yazık ki biz tam olarak bulabilmiş değiliz.. Bizim Önerimiz 256Mb Ram nize bir SQL Server kurmuşsanız.0 Sharepoint Team Services nerelerde kullan›labilir? Microsoft Sharepoint Team Services. Diğer bir özelliği de tamamen veritabanı üzerine çalışan bir uygulama olması. Bu da ticari anlamda Sharepoint Team Services programını kullanarak bir web projesi yapıp. ancak daha önce belirttiğimiz gibi SQL Server yerine beraber ücretsiz olarak gelen MSDE sürümünü kullanabilirsiniz. kesin rakamı siz belirleyebilirsiniz. Bu şekilde tüm veritabanı bağlantı ve kullanım işlemlerini kurulum sırasında otomatik olarak yaparak sizin ek bir işlem yapmanıza gerek bırakmıyor. Bir çok yurtdışı internet servis sağlayıcı ve web servisi veren firma. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını çalıştırabilmemiz için iki önemli noktaya göz atmalıyız. O zaman bu ürün lisansı için sadece Frontpage XP lisansı olması yetmiyor. Microsoft’un yeni geliştirmeye başladığı ve yeni yeni ürünlerine entegre ettiği “webbot” teknolojisi. cewsharepoint. Sharepoint Portal Server En başta da söylediğimiz gibi.asp. sadece kendi makinenize kendi Harddisk: En az. (verdiğimiz adresler şu an o şekilde çalışıyorlar). Bu gereksinimlere bir göz atalım: Bilgisayar: En az Pentium 200.com/. Bu konu hakkında daha detaylı bilgiye http://www. üzerinde biraz değişiklik yaparak istediğiniz tüm amaçlar için kullanabileceğiniz bir hale gelebiliyor. Bahsedilen sadece Windows ve Frontpage XP lisansları.k visinin yanında bu servisi de vermek için çalışmalara başlamış. Sharepoint Team Services 2. http://www.0 ve üstü. çok hızlı bir şekilde çok kolay kullanımlı bir intranet veya internet ortamı sunmak. İlki lisans konusu. Bu ürün de .htm adresinden ulaşabilirsiniz.. net/hosting/sharepoint.com/frontpage/ sharepoint/WPP. Windows 2000 Advanced Server. sayfalarınızı yapmak için getirilmiş bir lisanslama.NET. Windows 2000 Server.

Sizlere bu noktada tavsiyemiz. HANXP yazdığında Internet Explorer içinden bu sayfaları görüntüleyebilecekler. Administrative Tools’dan Microsoft Sharepoint Administrator linkine tıkladığımızda karşımıza gelen ilk ekranda. otomatik olarak Microsoft Data engine olarak adlandırılan MSDE kurulmaya başlanıyor. o zaman bu makineye Sharepoint Team Services kurulduğu anda bütün internete bağlı olan kişiler. Bir sonraki ekranımız cdkey ile ilgili. Şimdi SharePoint içinden nasıl yedek alındığına bir göz atalım. Ancak buradan yapılabilecekler. Diğer yandan. Ardından gelen lisans sözleşmesi adımını da geçtikten sonra. Buradan Backup and Restore Database seçeneğine tıkladığımızda. Microsoft Data Engine: MSDE kurulumu. Aç›l›fl: STS’mizin ilk sayfas›. aynı şekilde diğer makineler de CI- Sunucu Yönetimi: STS ana sayfas›. ileride sık sık kullanılacak olan rolleri tüm web siteleri için belirlemek. Onay: STS konfirmasyon ekran›.turkdestek. Eğer bu makine bir network ortamındaysa.136 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint ????????????????? Team Services ve dünyada yapılmış ilk ve tek SharePoint Team Services Commerce sitesini size öneriyoruz. Daha önce de belirttiğimiz gibi. nelerin makinenize kurulacağını belirten konfirmasyon ekranı görüntüleniyor. eğer makinede SQL yoksa. Internet Information Service yüklü olan makinemizde kurulumdan önce SQL Server kurup kurmayacağımıza karar vermeliyiz. Bu adımla beraber.. Burada backup satırına c:\trweb. son zamanlarda bir çok uygulama gibi web tabanlı. Dosyaların kopyalanması sırasında eğer sistemde Microsoft Sharepoint Team Services tarafından SQL Server bulunmadıysa.EXE dosyasını çalıştırarak kuruluma başlayabilirsiniz. SQL ile ilgili bağlantılarını sağlayabiliriz. makinede bulunan Internet Information Server herhangi bir domain ismini host ediyor diye düşünürsek. Şu anda bulunduğumuz sayfa. MSDE’ye çok fazla güvenmemeniz ve daha önceden SQL’i kurmanız. direk MSDE’yi kuruyor. Belirli bir siteye ait özel ayarları yapmak içinse. Ve işte kurulduktan sonra Internet Explorer’da görünen ilk sayfanız.bak gibi yedek alacağımız dosyanın adını. asla SQL’in sağlam database yapısı ile yarışamayacağı açıktır.bak gibi bir k CHIP | MAYIS 2002 . yine genel olarak bu sitelerin yönetimi ile ilgili. Mevcut sitemizin yönetim sayfasına girdikten sonra. dosyaadı. Bu hareketinizin sitenizde bir problem olduğu ve yedeklerinizden geri dönmeniz gerektiği durumlarda. Sharepoint Team Services yönetimi de web tabanl› Microsoft Sharepoint Team Services yönetimi. Bilgisayar Hastanesi: http://www. Bu adresten Microsoft Sharepoint Team Services ile. burada normalde mönülerde görmeye alıştığımız tüm ayarlara ulaşmamız mümkün. geliştirme aşamasından sonra. Biz makinemizin ismini “CIHANXP” koyduk ve Internet Explorer’da CIHANXP yazdığımızda bu sayfa geliyor.bilgisayarhastanesi. eğer SQL Server kurmazsak kurulum sırasında otomatik olarak MSDE kurulacak ve bütün bilgiler bunun içine yazılacak. CD’nizin içinde bulunan \SHAREPT dizini altındaki SETUPSE. Burada üst tarafta göreceğiniz üç seçenek de. hayatınızı kurtaracağını rahatlıkla söyleyebiliriz. internette de bizim gördüğümüz kadarı ile sorunsuz çalışıyor. Kısacası Sharepoint Team Services sadece intranette değil.com. o sitenin adının hemen yanında bulunan Administration yazısını tıklamamız gerekiyor. kurulum sırasında STS. Yedek alırken de birazdan SharePoint içinden göreceğimiz yedeğin dışında SQL’in içinden de kullandığınız database’in yedeğini almanız en önemli tavsiyelerimizden. eğer sizin için önemli bilgilerin tutulacağı bir web sitesi hazırlıyorsanız. örneğin www. Bu ekranda CD-ROM üzerinde veya lisans üzerinde yazan 25 haneli numarayı girip bir sonraki adıma geçebilirsiniz. sitemize ait yönetim sayfası. miz bir ekran görülüyor. MSDE bu tip bir uygulama için ne kadar yeterli görünse de ve ücretsiz bir ürün olsa da. karşımıza hem yedek alabileceğimiz hem de bir sorun durumunda yedeklerden dönebileceğimiz bir ekran geliyor. dosyaların kopyalanması işlemi için Install dememiz yeterli. Sharepoint Team Services kurulumu? Kurulum için Office XP veya Frontpage XP CD’sine ihtiyacımız bulunuyor.. neler yapılabileceğinizi görmeniz mümkün. Burada site yedeklemesinden ve SQL’den bahsetmişken önemli bir noktaya deyinmek istiyoruz. bu sharepoint standart sayfaları görebilecekler. Sitemizin yedeğini alabilir. Daha öncede bahsettiğimiz gibi.com. mevcut ana sitelerimizin yönetim konsollarına erişebileceğiSanal Sunucu: Site ana yönetim konsolu.

hem güvenlik aşamasında çok daha dikkatli olmakta fayda var. sitemiz için daha önce IIS’in mönülerinden yapmaya alışık olduğumuz tüm ayarları içeriyor. User and Roles kısmında. Bir çok kişi bilir ki. kontrol etmekte fayda var. üstteki web sitesinden tamamen bağımsız ayarlarla. onlara çeşitli görevler vererek sitemizin yönetimini de paylaştırabiliyoruz. Burada vereceğimiz rakam. Alt web yaratmak: En başta da dediğimiz gibi. İlk karşımıza çıkan ekran. Server Health bölümü alt web sitelerin kontrolü. CHIP | MAYIS 2002 . aynı anda sitenize kaç kişinin bağlı kalabileceğini belirliyor. ayrıntı gibi dursa da önemli olabilecek bir ayar. pazarla. bu sitenin yönetimini o kullanıcıya devredebiliriz. Şimdi ise yine o seçtiğimiz sitenin ince ayarlarını yapabileceğimiz bir ekrana giriyoruz. bu açıklamalarımız alt web siteleri için de geçerli. yedek alınacak ve en baştaki yönetim konsolu ekranımıza geri döneceğiz. server’a kaldırabileceğinden daha fazla sayıda bağlantı kurup bunları kapatmayarak. Restore: STS içinden yede¤i al›nm›fl dosya. Yine yönetim ekranından ulaşacağımız. Bu düşünceden yola çıkılacak olursa alt web’ler çok anlamlı geliyor. Recalculate web. Bu ekran. karar vermek en iyisi. Dosyanın gerçekten oluşturup oluşturulmadığını. STS aslında. yani istersek bir ağ içindeki kullanıcılarımızı buraya ekleyip. Bunun için Go to site Admi- da haklar verebiliriz. Burada belirtmek istediğimiz başka bir ayrıntı ise. başka kimsenin bağlanamaz hale gelmesine sebep olmak eski bir atak şeklidir. önemli gördüğümüz Server Health bölümünden bahsetmek ve sonra da subweb dediğimiz alt web sitesinin nasıl yaratıldığını göstermek istiyoruz. site içindeki tüm linkleri kontrol ederek. mayan linkleri bulmanızı ve hatta düzeltmenizi sağlıyor. seçtiğimiz siteye ait olan yedek alma. Buradaki tüm ayarları açıklamaya yerimiz müsait olmadığından. o siteye ait yerel kullanıcılar yaratıp onlara kullanıcı rollerinin kontrol edilmesi gibi bazı önemli görevleri gerçekten taktir edilecek derecede başarı ile gerçekleştiriyor. sitenizin çalıştığı makinenin ve hattınızın hız durumuna göre Sunucu Montrolü: Web sunucusundaki problemleri bu ekrandan tespit edip çözebiliyorsunuz. Dosya adını yazdıktan sonra backup butonuna bastığımızda.138 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services formatta yazıyoruz. Burada vereceğiniz sayı ile bu sorunun önüne geçilebileceği düşünülmüş olmalı. şirket içi web çözümleri için düşünülmüş. Diyelim ki şirketiniz için bir intranet sitesi düşündünüz. o makine üzerindeki tüm siteler için genel ayar diyebileceğimiz nitelikteki. Aynı database’in yedeğini SQL’in içinden aldığınızda dosya boyutunun çok daha büyük olduğunu göreceksiniz. hem yedek alırken. Karşımıza bir çok yönetim ekranı çıkıyor. şirket içinde oluşacak projeler ya da takımlar için bir bilgi paylaşma ve ortak çalışma alanı olarak düşünülmüş. Ayrıca değiştirilmiş ve devreye girmemiş bazı spesifik ayarların da devreye girebilmesi için bu seçenek kullanılıyor. şirketteki satış. Yine. İstersek açtığımız alt web sitesinin yöneticisi olarak başka bir kullanıcıyı seçip. Dolayısıyla her ne kadar ürün sınırlarını kodlar ile geliştirsek de. önceden aklımıza gelmeyen bir çok problem bir anda çıkabilir. kullanıcı olarak hak yaratılmamış kimselerin siteye bağlantı kurmasına izin verilip verilmeyeceğini Anonymous dediğimiz ayar ile belirliyoruz. Ancak istersek de Click here to add or delete accounts butonuna tıklayarak. karşımıza. STS’in Windows’un güvenlik ayarlarını kullandığı. kullanıcı rollerinin belirlenmesi gibi ayarları içeriyordu. sitemize kimlerin hangi roller ile bağlanabileceğini belirliyoruz. User Account Limits ise. database’in senkronizasyonu. Bu rakama. Yedekleme: Ayn› ekrandan hem yedek alabilir hem de yedeklerinizi geri yükleyebilirsiniz.. Bu yüzden nistration for (Site Adı) yazan yere tıklıyoruz. Bu ürün daha çok intranet dediğimiz. bozulmuş ya da çalış- Sa¤l›k Raporu: Server Health raporu. bu ekranların kafa karıştırmaması için şöyle bir açıklama yapmak istiyoruz. Az önce inceldiğimiz ekran ise.k Merkezi: Site yönetim sayfas›. Alt web sitelerinden bahsetmiştik. Her türlü ayarı yaparken göz önünde bulundurmamız gereken bir ayrıntı daha var.. database bağlantılarının belirlenmesi gibi ayarları içeriyor.

Soyad. Artık. Bu bölüm içinde istediğimiz isimlerde başlıklar oluşturarak.140 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services ma vs. Örneğin listeniz çok kabardı ve çok fazla kaydınız var. kullanım için gerekli tüm linkler bulunuyor. isterseniz de ana sayfada yukarı bölgede bulunan Site Settings linkine tıklayarak ulaşmanız mümkün. Alt web yaratmak için bulunduğumuz yönetim sayfasından create subweb’e tıklıyoruz. ismi istediğiniz şekilde değiştirebiliyorsunuz. Yeni Sayfalar: Liste görüntüleri. tarih içerikli. Böylece ortak dosyalara intranet veya internet üzerinden çok kolay bir şekilde ulaşmak mümkün. Listelerin en güzel özelliklerinden biri ise. bu alt web’in adının. kendine ait daha önce incelediğimiz site yönetim sayfaları ile aynı özelliklerde bir yönetim sayfası olacaktır. Bu yönetim sayfalarına ister Administrative Tools altından girebilir. Bunu yapmak için Ana sayfada Anouncements yazısı üzerine tıkladıktan sonra gelen pencerede Modify Settings And Columns bölümüne tıklayıp Change General Settings bölümüne girip. Eğer SharePoint dersek en başta gördüğümüz ana SharePoint ekranına çok yakın bir ekran ile karşılaşacağız. Son olarak vermemiz gereken karar ise. Bir sonraki işlemimiz ise. Daha sonra. Telefon. Eğer bu alt web’in tüm tasarımını biz yapmak istiyorsak. Ekranda gördüğünüz Filter seçeneğine tıkladığınız anda her başlığın üstünde birer combobox’lar çıkıyor. Fax başlıklarını oluşturuyoruz. Sharepoint Team Services uygulaması bir çok listeden oluşuyor. Excel. Sadece o isimlerle başlayan kayıtlar anında karşınıza gelebiliyor. Bunu da özel filtrelerle yapabiliyor. gibi her bir grup için bir alt web sitesi açabilir ve o alt sitenin yönetimini o gruptan bu işi yapabilecek bir arkadaşa. giriş yapacağımız bilgileri bu başlıklar al- tında görebilme ve kaydedebilme şansını kazanmış olacağız. Böylece bir newsgroup gibi web üzerinden tartışma odaları açabilme özelliğini de kullanabiliyorsunuz. seçilebilir başlıklar (Combo Box). Alt A¤lar: Subweb yaratmak. her türlü dosyayı bu Documents bölümünde istediğimiz şekilde bölümler oluşturarak içlerine yerleştirebiliyoruz. tekrar Modify Settings And Columns linkine tıklamamız gerekiyor. bu alanı kullanmanız mümkün. Bu listeler sayesinde. Duyurular zaten ana sayfada standart olarak Anouncement adı ile geliyor. Tabii bu ismi değiştirmeniz sizin elinizde. E-Mail. bağlı bulunduğu web sitesinden tüm ayarları almasını da sağlayabiliriz. Yaratabileceğimiz tüm listeleri şekilde de görebiliriz. blank web seçip Frontpage’de istediğimiz gibi dizayn edebiliriz. Telefon Listesi olduğuna göre bu yolla. listemizin içinde bulunan başlıkları oluşturmak. Telefon Listesine tıkladığımızda gelen ekranda New Yeni Bafll›klar: Yeni bafll›k oluflturma. uygun yetkilerle verebilirsiniz. Subweb’i yarattıktan sonra bu sitenin de. Bu site içinde kendine ait kullanıcı bilgileri ve görevleri oluşturabileceğimiz gibi. bu sitenin sharepoint tabanlı mı yoksa (boş) blank bir web sayfası olmasını mı istediğimiz. Yeni listeler: Yeni liste oluflturma. verilerinizi daha anlamlı bir şekilde diğer kullanıcılarla beraber sizin de görebilmeniz mümkün oluyor. Eğer ihtiyacımız olan liste kayıtlı seçenekler arasında yoksa. MCP+I CHIP | MAYIS 2002 . ana sayfada üst bölümde bulunan Create butonuna tıklayarak Custom List’i seçmeniz gerekiyor. Bunun için OK dedikten sonra. güvenlik ayarlarının bağlı bulunduğu site ile aynı olup olmamasına karar veriyoruz. Sharepoint Team Services yönetimini bir önceki konumuzda açıklamıştık. Sharepoint Team Services kullan›m› Kullanımı çok basit olan Sharepoint Team Services uygulamasının genel kullanım bilgilerine bakacak olursak ilk ekran üzerinde çalışmak yeterli olacaktır. Örneğin ana sayfada duyurular ve sizin kendi hazırladığınız telefon listenizi göstermek istiyorsunuz. Cihan Baykal. Acrobat vb. Şekilde de görüldüğü gibi Modify Settings And Columns linkinden geldiğimiz ekranda Add a new Column seçeneği bizi şekildeki gibi bir ekrana getiriyor. Çünkü ilk gelen ekranda. Bir diğer seçenek ise Discussion Board. Eğer internette veya intranette belli tartışma grupları yaratmak istiyorsanız. Ekranda istediğimiz verilerin girişini yaparak Save and Close seçeneği ile verilerimizi kaydedebiliyoruz. Ve örneğin siz İsim bölümünde istediğiniz bir ismi seçiyorsunuz. İsim. Varolan Word. Documents bölümü de çok işe yarayabiliyor. Yeni bir telefon listesi tarzında liste yaratmak içinse. butonuna tıklayabiliriz. Ana sayfadaki seçeneklere devam edecek olursak. custom list seçeneği ile kendi listemizi de oluşturma şansımız var. boş bir liste yaratmış oluyorsunuz. Bu seçeneği de YES diyerek OK dediğiniz anda.com / MCSE. istersek ana sayfada sol tarafta bulunan Quick Lunchbar’da bu listenin bir kısayolunun link olarak gözüküp gözükmemesini belirleyebiliyoruz. Ve yaratacağımız başlık değişik formatlarda değişik tiplerde olabiliyor. verinize çok kolay ulaştırabilmesi. cin@turkdestek. Örneğin para içerikli. çoktan seçmeliler gibi. Telefon Listesi veya başka istediğiniz bir isim verdikten sonra.

142 ‹Ç‹NDEK‹LER 143 148 148 XP Powertoys: Ücretsiz Microsoft araçlar› XP Antispy: ‹zinsiz veri ak›fl›n› engelleyin Plus! for Windows XP Ücretsiz. bu paketle neler yapabilece¤inizi ve çeflitli XP araçlar›n› sizler için inceledi. dosyalar. Tweak UI ile Windows XP için ince ayarlar Menüler. Çünkü yeni işletim sisteminin piyasaya sunulmasından kısa bir süre sonra kullanıcıların çalışmasını kolaylaştıran ve XP’nin çalışma konforunu artıran küçük araçlar geliştirdiler. Microsoft çalışanlarının hazırladıkları işletim sistemlerinden pek de memnun olmadıklarının en büyük kanıtı olarak gösterilebilir. CHIP. Bu yazı içerisinde tanıtılan tüm programlar ücretsizdir. Bu nedenle. Ayrıca ilerleyen sayfalarda Windows XP’nin haberiniz olmadan sisteminizin bilgilerini Micorosft’a göndermesini engellemek için kullanabileceğiniz ücretsiz yazılım XPAntispy’ı yakından tanıyacak ve Plus! for Windows paketi için alternatif bir paket oluşturacaksınız. General: General penceresi üzerinde bulunan liste yardımıyla Başlat menüsü animasyonlarını kapatarak ve menülerin yavaş yavaş ekrandan kaybolmalarını engelleyerek Windows’un biraz daha hızlı çalışmasını sağlayabilirsiniz. alternatif Plus paketi Windows XP ‹çin Ek Araçlar Ücretsiz XP Araçlar› Microsoft. Program penceresinin altında yer alan açıklamalar sayesinde. Windows XP ile yeni bir görünüm kazanan Tweak UI aracında sıkça karşılaşmak zorunda kalabileceğiniz en önemli fonksiyonları aşağıda görebilirsiniz. klasörler ve sistem ile ilgili ayarlar eski versiyonlara kıyasla Windows XP’de daha fazla gizlenmişler. Yine buradan Windows’un çok seyrek kullandığınız menü öğelerini kaldırdığınızda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . söz konusu gizlenmiş ayarlara daha rahat ulaşılmasını sağlayan Tweak UI for Windows XP aracı. istenilen değişiklikler rahatlıkla gerçekleştirilebiliyor ve yapılan değişikliklerin sonuçları önceden kestirilebiliyor. Windows 95’den itibaren her işletim sistemi için özel olarak sunulan Tweak UI aracı. P owertoys for Windows XP paketi. Söz konusu araçların bir arada bulunduğu Powertoys paketi. Powertoys ve PlusPack’i eCHIP’ten PC’nize yükleyebilirsiniz. Windows XP Powertoys paketinin en önemli parçalarından biri olarak göze çarpıyor. kullanışlı ve basit arayüzü ile kullanıcıların işletim sistemi ayarlarına rahatlıkla ulaşabilmelerini sağlıyor. Powertoys for Windows XP Powertoys paketindeki programlar› ve bunlar› kullanarak neler yapabilece¤inizi bu yaz› içerisinde bulabilirsiniz. Windows XP’nin yay›nlanmas›ndan k›sa bir süre önce Powertoys paketini ücretsiz olarak kullan›ma sundu. artık ücretsiz olarak kullanıma sunuluyor.

Başlat menüsü ve verilerin saklanacakları ortamlar özel olarak belirlenebilir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET 143 “Where is my favorites?” gibi açıklama pencerelerinin artık görüntülenmesini engelleyebilirsiniz. normalde hiçbir simge bulunmayan Windows XP masaüstünde görüntülenmesini istediğiniz özel simgeleri işaretleyebilir. çeşitli özelliklerdeki (sıkıştırılmış ve şifrelenmiş dosyalar. Templates penceresinden sağ tuşla açılan nesne menüsündeki New alt menüsündeki dos- Otomatik Çal: Tweak UI ile tak›lan CD’nin hangi program kullan›larak çal›flt›r›laca¤›n› belirleyebilirsiniz. Powertoys paketiyle XP’de kolay kullan›c› yönetimi Windows XP altında kullanıcı profilleri için masaüstü. Bu nedenle problemlere neden H›zl› Eriflim: Bir Shell eklentisi sayesinde DOS komut penceresi istenilen konumdan çal›flt›r›labilir. bir seferde atlayacağı satır sayısını belirleyebilir veya bunun yerine sayfa kaydırılmasını sağlayabilirsiniz. ilk defa tek başına çalıştırılabilir bir dosya içerisinde sunuluyor. Control Panel penceresindeki listeden Denetim Masası’nda görüntülenmesini istemediğiniz simgeleri kaldırabilir. Bunun haricinde çift tıklama ve taşıma ayarlarını değiştirebilir ve eğer farenizin Scroll özelliği varsa. resimlerin önizleme kalite ve büyüklüğünü değiştirebilir ve klavyenizdeki özel tuşlar için (şayet mevcutsa) çeşitli görevler atayabilirsiniz. Super Fast User Switcher’ın kullanılabilmesi için kullanıcıların kayıtlı olması yeterlidir.exe” dosyası sayesinde istediğiniz konumdan çalıştırabilirsiniz. imlecin üzerinde bulunduğu nesneler) dosyaların daha kolay fark edilmelerini sağlamak için görüntülenecekleri renkleri belirleyebilir. Bunun sonucunda ekrana gelen liste üzerinden kayıtlı kullanıcıları ve k Explorer: Windows masaüstünün bir web sayfası gibi görüntülenmesini sağlayan Active Desktop fonksiyonunu buradan çalıştırabilir ve Windows’un son kullanılan dosyaların bir listesini tutmasını sağlayabilirsiniz. Yeni bir Login işlemi ve kayıt animasyonundan tasarruf etmek için Başlat menüsünde yer alan Log Off düğmesine ve ardından ekrana gelen pencere üzerindeki Switch User düğmesine tıklayın veya [Windows]+[L] tuş kombinasyonunu uygulayın. olabilecek tüm eski versiyonları kaldırmalısınız. sistemi kapatmaya gerek kalmadan aktif kullanıcıyı değiştirmek mümkündür. Microsoft Powertoys for XP paketi içerisinde yer alan Tweak UI. yer almalsını sağlayabilirsiniz. Bu sayede çalışan programları kapatmadan. dosyalar› açmadan de¤ifltirebilirsiniz. Bunlar haricinde Desktop altından. Internet Explorer penceresinden Browser ve Windows Gezgini penceresindeki araç çubuklarında kullanılacak pencere art alanlarını belirleyebilirsiniz. My Computer: Autoplay altından CD. Resmin Büyüklü¤ü: ‹stedi¤iniz resmin büyüklü¤ünü. Bunun haricinde kısayolların önüne “Shortcut to” ön ekinin koyulmasını ve simgelerinde ok resminin bulunmasını engelleyebilir. CHIP | MAYIS 2002 . Taskbar: Görev çubuğu üzerindeki benzer pencerelerin tek bir düğme üzerinde toplanmasını Grouping altından kontrol edebilir ve XP Start Menu penceresinde bulunan “Frequently Used Programs” (Sık Kullanılan Programlar) listesindeki öğelerden istediğinizin Başlat menüsünde ya şablonlarını kaldırabilir veya yenilerini ekleyebilir. birden çok kullanıcı. Mouse: Denetim masası içerisinde yer alan Mouse öğesinden farklı olarak fare imlecinin bir nesne üzerine taşındığındaki algılama hassasiyetini ve süresini belirleyebilir veya fare imlecinin üzerine geldiği pencerenin aktif olmasını sağlayan XMouse yani “Activation follows mouse” fonksiyonunu aktif hale getirebilir ve gerekli ayarları yapabilirsiniz. Daha önceleri sadece Denetim Masası içerisinden çalıştırılan Tweak UI aracını artık “TweakUI. Ayrıca Powertoys paketi içerisinde yer alan Super Fast User Switcher (Süper hızlı kullanıcı değiştirici) ve nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” araçları sayesinde XP altında kullanıcı değiştirme işlemi daha da hızlandırılabilir. İlk olarak Windows XP Home ve Professional sürümlerinde karşımıza çıkan Fast User Switching fonksiyonu sayesinde bir domain’e dahil olmayan bilgisayarlarda. DVD MP3 dosyaları veya fotoğrafların hangi programlar kullanılarak açılacağını belirleyebilir ve Special Folders penceresini kullanarak “Favorites” veya “My Documents” gibi sistem dosyalarının konumlarını değiştirebilirsiniz. tek bir bilgisayarı simültane olarak paylaşabilirler.

Bu sayede seçilen kullanıcının çalışma ortamı (masaüstü. haz›rlad›¤›n›z sununun her ortamda görüntülenebilmesi için HTML biçiminde kaydetme imkan› sunuyor.jpg” Powertoys ile dijital resimler kontrol alt›nda Windows XP. Şayet bir Foto CD oluşturmak isterseniz. CHIP | MAYIS 2002 . Kullanıcılar. Bunlardan bir tanesi olan CD Slide Show Generator. Örneğin “Sunset. İşletim sistemi olarak Windows XP kullanmasına rağmen halen DOS’tan kopamamış kullanıcıların ise. ekra- Pratik De¤iflim: Birden fazla kullan›c› tek bir bilgisayar ile aktif olarak çal›flabilir. XP içerisinde bulunan CD yazma fonksiyonuna dahil oluyor. Ancak bu işlemi yapacak kullanıcının nü açın. Bu nedenle Powertoys programcıları. Özel Galeri: Slide Show arac›n› kullanarak. dijital kamera bağlantı noktalarının entegrasyonu ve web sayfaları için resim hizmetleri sayesinde dijital fotoğrafçılık için uygun bir platform sunuyor. daha sonra bu resmi istenen şekilde ölçeklendiriyor ve bir web sayfası veya FTP sunucusu da dahil olmak üzere herhangi bir yere kaydedebiliyor. kaydedilecek resmin büyüklüğünü ve saklama yerini belirlemek de mümkün. Ek seçenekler sayesinde çekilme zamanını. Bunlardan ilki Dosya Nesne menüsüne eklenen ve resim boyutlarının hızlı bir şekilde değiştirilmesini sağlayan Image Resizer komutu.jpg” resmi Small boyutlarına küçültüldüğünde ismi de otomatik olarak “Sunset (Small). Beklenen Güzellik: Microsoft. XP arayüzünü dijital fotoğraf dostları için iki yeni özel eklenti ile geliştirmişler. k Administrator haklarına sahip olması gereklidir. ayrı bir adım olarak ortamdaki resimlerin ekrana getirilebilmesi için basit bir görüntüleme aracının da beraber CD’ye yazılmasını isteyip istemediğiniz sorulur. ‹nternet için resim ve dijital foto¤raf galerileri Çeşitli CD yazma programları ve HTML editörleri otomatik olarak dijital fotoğraf galerileri oluşturabiliyorlar. resimlerin otomatik olarak görüntülendikleri bir sunu haz›rlayabilirsiniz. biçiminde değişecektir. na gelen seçenekler yardımıyla resimlerin kopyalarını oluşturmak yerine değişikliklerin orijinal dosyalar üzerinde yapılmasını sağlayabilir ve küçük resimlerin seçilen büyüklük değerine göre büyütülmesini engelleyerek sadece büyük resimlerin küçültülmesini de sağlayabilirsiniz. Web kameralarının otomasyonu için kullanılabilecek olan Timershot aracı ise kameranızla otomatik olarak fotoğraf çekiyor. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinde bulunan aşağıdaki büyüklüklerden birini seçebilir ve daha sonra söz konusu dosyaların seçili büyüklük değerlerine sahip kopyalarını oluşturabilirsiniz. Dikkat! Fast User Switching fonksiyonunun kullanılabilmesi için Denetim Masası’ndaki Accounts aracı kullanılarak istenen kullanıcılar için aktif hale getirilmelidir. Bu aracı kullanabilmek için bir veya daha fazla resmi seçin ve farenin sağ düğmesini kullanarak Nesne menüsü- Dörtlü Masaüstü: Sanal masaüstleri yaratarak çal›flma alan›n›zdan maksimum performans elde edebilirsiniz. Bu sayede klasörlerin Nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” komutu ile açılan DOS penceresinden DOS oyun ve programlarını rahatlıkla çalıştırmak mümkün. Başlat menüsü ve özel ayarları ile) ekrana gelecektir. Bu işlem sonrasında küçültülen veya büyütülen kopyaların isimleri de seçilen büyüklük değerine uygun olarak değiştirilecektir. Powertoys ile sunulan iki yeni araç sayesinde bunun için gerekli fonksiyonlar direkt olarak Windows XP sistemine entegre olarak üçüncü parti yazılım ihtiyacını ortadan kaldırmayı planlıyor. Large: 1024x768 piksel Medium: 800x600 piksel Small: 640x480 piksel WinCE: 240x320 piksel Custom: İstenen herhangi bir büyüklük Advanced düğmesine tıklayarak. Explorer kabuk eklentisinden epey faydalanabilirler.144 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET ????????????????? XP Powertoys halen kaç tane program çalıştırdıklarını görebilir ve istediğiniz kullanıcı üzerine tıklayarak çalışmaya başlayabilirsiniz. Powertoys’un daha önceki versiyonlarında bulunan Nesne menüsü üzerinden DOS komut satırına ulaşması mümkün.

Bunların her biri. resim büyüklüklerini ve sunu tipini belirleyin ve Next düğmesine tıklayarak sunuyu oluşturun. görev çubuğu ve tüm kısayolları ile. Aslında işletim sistemine entegre olarak da sunulabilecek paketin en önemli parçası ise Windows XP’nin ince ayarlarına rahatlıkla ulaşma imkanı sağlayan Tweak UI aracı. Virtual Desktop Manager yardımıyla çalışma alanınızı sanal da olsa genişleterek Windows XP masaüstünden daha etkili şekilde faydalanabilirsiniz. Söz konusu Powertoy’u kullanarak sadece bir tıklama ile maksimum dört farklı sanal masaüstü oluşturabilirsiniz. Bunun sonucunda görev çubuğu üzerinde ekrana gelecek küçük bir pencere üzerinde fare veya klavye hareketi takip edilecek aktif olan bölge büyütülerek görüntülenecektir. Bu resim sunusunu ha- Görsel Fonksiyonlar: Windows. Powertoys paketi içerisinde yer alan Taskbar Magnifier ise görev çubuğuna ekleniyor ve ekranın herhangi bir alanını sekiz kata kadar büyütebiliyor. Ayrı bir araç olarak kullanılabilen Slide Show Wizard ise HTML biçiminde dia şovlar hazırlamak için kullanılabilir. K›saltma: Powertoys paketindeki Timershot sayesinde Webcam ile istedi¤iniz zamanlarda foto¤raf çekebilirsiniz. Windows NT 4. sıcaklık ve zaman birimleri ile de çalışabilirsiniz. Windows XP donatıları arasında yer alan ve sadece standart ve gelişmiş versiyonlarına sahip olan hesap makinesinin grafik fonksiyonları ile donatılmış hali. Daha sonra bu sunuyu izlemek için yapmanız gereken tek şey oluşturulan HTML dosyasını çalıştırmak olacaktır. Başlat düğmesi. Bu sayede matematik fonksiyonlarının grafiklerini oluşturabilirsiniz. sihirbazı çalıştırın ve ilk olarak sunuda kullanmak istediğiniz resimleri tek tek seçin veya resimlerin içerisinde bulunduğu klasörü seçerek tüm resimleri otomatik olarak ekleyin.0 ve 2000’de de bulunan ancak Resource Kit içerisinde saklanan Virtual Desktop. narak görev çubuğu üzerine tıklayın ve Toolbars/Desktop Manager komutunu çalıştırın. Bunun için Start/All Programs/Powertoys for Windows XP/Slide Show Wizard komutunu kullanarak. Windows ile beraber sunulan ve fare imlecini takip ederek ekran görüntüsünü büyüten aracı Start/All Programs/Accessories/Accessibility/Magnifier komutu yardımıyla çalıştırabilirsiniz.146 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Tecrübeli kullan›c›lar için oyuncaklar Şu ana kadar tanıttığımız Powertoys araçlarını göz boyamak için hazırlanan eklentiler olarak düşünenler Virtual Desktop ve Windows XP ile çalışmayı daha da kolaylaştırmak için hazırlanan Task Switcher ve Taskbar Magnifier araçlarını incelemeliler. CD’ye yazılan resimleri söz konusu araç sayesinde bir dia şov halinde inceleyebilirsiniz. zırlarken resim büyüklüğü ve resim galerisinin tipini belirleyebilirsiniz. yani sanal masaüstü aracını tüm Linux kullanıcıları bilirler. Ayrıca uzunluk. Virtal Desktop Manager bir yüklendikten sonra farenin sağ düğmesini kulla- Mac’deki Gibi: Art›k Windows’ta programlar aras›nda gezinirken pencere ön izlemelerini görebileceksiniz. farklı çalışma ortamlarını sanal masaüstü olarak kaydedebilir ve ister yine aynı pencereyi kullanarak önizleme görüntüleri yardımıyla istediğiniz masaüstüne geçebilir veya direkt olarak numarasının görüntülendiği düğmeye tıklayabilirsiniz. aslında tek bir masaüstünün kopyasıdır. Bunun sonucunda ekrana gelen pencereyi kullanarak. Bu ekran görüntüleri gerçek zamanlı oluşturuldukları için Task Switcher sistemi oldukça yavaşlatıyor. Sorunsuz bir şekilde kurulan ve sadece 1 Mbyte büyüklüğündeki Powertoys paketi Windows XP’yi bir dizi kullanışlı yeni fonksiyon ile donatıyor. Bunu özellikle tatil resimlerinizi arkadaşlarınıza veya akrabalarınıza göstermek için kullanabilirsiniz. gelecektir. Powertoys paketinde kullanışlı araçların yanında bir dezavantaja sahip olduğunu söyleyebileceğimiz Task Switcher sayesinde [Alt]+[Tab] tuş kombinasyonuyla çalışan programlar arasında geçiş yapmak istediğinizde. Bu büyüteci etkinleştirmek için görev çubuğuna farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Toolbars/Taskbar Magnifier komutunu çalıştırın. k CHIP | MAYIS 2002 . Son olarak sunu ismini. söz konusu programların simgesi ile beraber ekranların ön izleme resimleri de ekrana Son olarak profesyonel hesap makinesi Power Toy Calculator. saklanacağı konumu. ağırlık. yeni hesap makinesi ile fonksiyon grafiklerini çizebiliyor. Buralarda farklı programları çalıştırabilir ve sadece tek bir fare tıklaması ile söz konusu çalışma ortamları arasında gezinebilirsiniz.

CHIP. sizin onayınıza ihtiyaç duymadan bilgisayarınız hakkındaki bilgileri Microsoft’a gönderiyor. Windows XP. en az paket içerisindeki oyunlar kadar eğlenceli ve üstelik ücretsiz olarak sunulan üç farklı oyunu sizler için araştırdı. Bilgisayarı boş bıraktığınızda. ancak yeni yapı malzemeleri eklenmiş ve 3B görünüm oyunu daha eğlenceli hale getirmiş. gerekli ayarları sizin için yapıyor ve Windows XP’nin veri aktarmasını sağlayan söz konusu bileşenleri kaldırıyor.148 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Microsoft’a Bilgi Göndermeyin Windows XP.themeworld. Tam fonksiyonlu bu shareware versiyonu ile 10 tur yapmak mümkün. üzerinden bir tren geçtiği zaman yıkılmayacak kadar kuvvetli bir köprü inşa etmek. size sormadan Microsoft’a çeflitli bilgiler gönderiyor. Burada farklı kategoriler altında toplanmış onlarca masaüstü temasına ulaşabilirsiniz. Söz konusu oyunlardan biri özel bir zeka oyunu olarak tanımlayabileceğimiz Bridge Builder. XPAntispy bu programı sistemden tamamen kaldırabilir ve otomatik olarak çalışmasını engelleyebilir. Söz konusu veri akşını kesmek içinse Kayıt Düzenleyicisi ve sistem programları ile çalışmanız gerekmektedir. Çalıştırılabilir dosyası Ücretsiz Koruyucu: XPAntispy ile iflletim sisteminizin Microsoft’a bilgi s›zd›rmas›n› engelleyebilirsiniz. (HeCHIP Code Powertoys) üzerine iki kere tıklamak. Plus! paketi içerisinde yer alan liklerine sahip bir ekran kartına ihtiyaç duyan başka bir ekran koruyucu da Microsoft tarafından sunulan ve Windows XP logosunun aklınıza gelebilecek tüm renklerde görüntülendiği ekran koruyucusudur. Windows XP ile beraber farklı bir boyut kazanan masaüstü temalarından kullanmak istiyorsanız www. Bazen oldukça sinir bozcu olabilen Internet Explorer ve Media Player’ın otomatik olarak güncellenmeleri engellenebilir.com sayfasını ziyaret edebilirsiniz. ekran koruyucuları. Ücretsiz Plus Paketi Microsoft’un ücretli olarak sundu¤u Plus!’a alternatif olacak kendi paketinizi. Ücretsiz bir araçla Microsoft ile aran›zdaki trafi¤i kesebilirsiniz. CHIP’in önerileriyle ücretsiz olarak haz›rlayabilirsiniz. sistem durumunun otomatik olarak değiştirilmesini sağlayabilirsiniz. Ancak ücretsiz olarak temin edebileceğiniz XPAntispy adındaki araç. Plus! for Windows XP paketi içerisinde işletim sistemi için yeni oyunlar. Plus! for Windows XP paketi içerisinde HyperBowl isminde bir oyun bulunuyor. Theme paketleri ve yeni multimedya araçları bulunuyor. Bride Builder’ın tüm bölümlerini geçtikten sonra artık Pontifex oynamaya başlayabilirsiniz. ancak shareware versiyonunda sadece 3 tür balığın bulunduğu SereneScreenAquarium’u deneyebilirsiniz. Kadir Tuztafl. Bridge Builder’ın devamı sayılabilecek bu Pontifex’de oynama stilinde çok büyük değişiklikler yok. 3B özel- resmini 19 veya 21 inç monitör sahipleri de rahatlıkla kullanabilirler. CHIP’in sizler için hazırladığı paket içerisinde bulunan araçları ise PlusPack eCHIP Code’unu kullanarak CD’den yükleyebilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken tek şey Microsoft Messenger başlığı altında bulunan “Disable Autostart” veya “Uninstall Completely” seçeneklerinden birini işaretlemektir. Eğlenceli bir Bownling simülatörü olan Winbowl’u eCHIP’den yükleyebilirsiniz. Buradaki rahatsız edici durum ise söz konusu işlemin arka planda gerçekleşmesi ve Microsoft’a gönderilen bilgilerin içeriğinin ne olduğunun bilinmemesidir. Ancak bu küçük aracın yapabilecekleri bu kadarla sınırlı değil. Daha sonra Special menüsündeki seçenekleri kullanarak. ekranınızda çeşitli egzotik balıklar yüzmeye başlıyor. 1024x768 çözünürlüğündeki toplam 27 farklı arka plan Bowling Simülatörü: Winbowl ile arkadafllar›n›za bowlingde ne kadar iyi oldu¤unuzu gösterebilirsiniz. bu ekran koruyucuya alternatif olarak 20 dolar karşılığında 20 farklı balık türünün sunulduğu. Kullanımı oldukça kolay olan araçtaki tüm seçeneklerin açıklamaları program penceresinin altında ekrana geliyor.tr CHIP | MAYIS 2002 . Herhangi bir kurulum gerektirmeyen XPAntispy’ı çalıştırmak için yapmanız gereken tek şey. Şayet Microsoft Messenger’ı kullanmıyorsanız. Windows XP masaüstünü renklendirmek için kullanabileceğiniz ücretsiz diğer bir eklenti ise XP’ye özel arka plan resimlerinin bir araya getirildiği Windows XP WallPaper paketidir. Plus! for Windows XP paketi içerisinde Arcade türünde üç tane yeni oyun bulunuyor. Bu oyunun amacı. XP bilgisayarınızın 3B özelliklerini tam olarak kullanan bu ekran koruyucuyu denemek için “TESTFISH” kayıt kodunu girmeniz yeterli olacaktır. Ekran koruyucular ve artalan resimleri Plus! paketindeki en çok göze çarpan araçlardan biri akvaryum ekran koruyucusu. ktuztas@chip.com.

Ancak Pentium II veya en az›ndan Celeron 400 ifllemcilere sahip notebook’lar›n güncellenmeleri mant›kl› olacakt›r. r Ba¤lant›: Ç›kart›labilir özel yuva (Baymodul) sahibi sürücülerin güncellenmesi çok kolayd›r. Bu. E¤er CDROM. Notebook’lardaki tüm CD/DVD/CD yaz›c›lar IDE ba¤lant› noktas› üzerinden Secondary Master veya çok seyrek olmakla beraber Primary Slave olarak ba¤lan›rlar. Yukar›da bahsi geçen sürücüleri içerisinde bar›nd›ran bir kombo sürücünün fiyat› 500 dolar civar›ndad›r. Bir Allorund Drive di¤er üç sürücünün yerini alabilir.. Dikkat! Ürün garantisi sona erdi. eski ön kapa¤› yeni sürücünüze takarak sonucu görsel olarak da iyilefltirebilirsiniz. Farkl› firmalar›n sunduklar› ba¤l› noktalar› ayn› oldu¤u için söz konusu güncelleme oldukça kolay gerçekleflecektir. fiayet eski ve yeni sürücü ayn› üreticiye aitse. Ancak üst s›n›fa dahil olan bu tür notebook’lar›n fiyatlar› oldukça yüksektir. Yeni sürücünüzü ayn› flekilde tak›n ve daha sonra kasay› kapatt›ktan sonra güncelleme iflleminin baflar›l› olup olmad›¤›n› kontrol edin.150 ‹Ç‹NDEK‹LER 151 151 152 162 164 Sürpriz Yumurta: M. DVD filmlerinin oynat›labilmesi için gerekli olan minimum flartlar›n yerine getirilmesini sa¤layacakt›r. yeni sürücü sorunsuz bir flekilde yüklenebilir. r Ön kapak E¤er tüm ifllemler baflar› ile sona erdiyse. fiayet eski sürücü ayg›t içerisine sabitlenmiflse. Daha sonra yeni sürücünüzü söz konusu yuva içerisine yerlefltirin ve ard›ndan tekrar pratik CHIP | MAYIS 2002 H›zl› De¤iflim: fiayet eski sürücü ç›kar›labilir yuva içerisinde saklan›yorsa. Direkt olarak sürücü üzerindeki ba¤lant› noktas› standartt›r. ön kapak her iki sürücü ile de uyumlu olaca¤› için. Fireworks çal›flanlar› Ay›n Hatas›: Yüksek gerilim sorunlar› Excel Grafikleri: Etkileyici sunumlar için 6 Ad›mda Kolay Çözüm: Word’den PDF’ye Tips&Tricks: Windows. notebook’unuza tak›n.. Ay›n CHIPucu Notebook Güncellemesi: Hepsi ‹çin Bir Sürücü Çok küçük bir harcama ile notebook’unuzu teknolojik olarak daha güncel bir konuma tafl›yabilirsiniz. IDE kontrolör için uygun olmayan güç/veri kablosu ba¤lant›lar› için bir çok ayg›tla beraber dönüfltürücü kablo veya adaptörü bulunan bir ç›kart›labilir yuva sunulur. DVD-ROM ve CD Writer’dan vazgeçmek istemiyorsan›z geriye hepsini sunan bir ayg›t sat›n almaktan baflka bir yol kalmaz. güncelleme ifllemi biraz daha karmafl›k bir hal alacakt›r. Bu. Do¤ru ba¤lant› için de bir adaptör kullan›l›r. örne¤in Clevo modellerinde oldu¤u gibi modem kart›n›n alt›nda baflar›yla gizlenmifl olabilir. s Notebook ile çal›fl›rken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri yer tasarrufudur. Bu durumda genellikle notebook kasas›n›n aç›lmas› ve sabitlenmifl sürücünün aranmas› gereklidir. Bunlar yap›flt›r›lm›fl veya geçmeli olabilirler. fiayet sürücünüz iflletim sistemi taraf›ndan otomatik olarak tamamland›ysa operasyon sona ermifl demektir. uygulamalar. Daha sonra sürücülerin ön yüzlerini dikkatli bir flekilde ç›kart›n. Örne¤in Toshiba sürücülerinin ç›kart›labilmesi için sadece sekiz tane vidas›n›n sökülmesi yeterli olacakt›r. Ancak yeni ve pahal› bir ürün almak yerine eski laptop’›n›z› güncelleyebilirsiniz. bu ifllem daha kolay .

sistemde kullan›lan ATI kart için oldukça yüksek. Bunun için ilk olarak program ana penceresinde Help/About komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki ilginç resmin üzerine [Alt] tuflu bas›l› durumdayken iki kere t›klay›n. Gerilim De¤iflimi: 3. önce sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›. Win XP. isterseniz de kitab›n bafl›ndan sonuna do¤ru ilerleyebilirsiniz. hem Office XP’yi kullanmaya yeni bafllayanlar hem de Office XP’ye geçifl yapan deneyimli kullan›c›lar için tasarlanm›fl.. Problem: Heyecanl› bir flekilde ilk Duron sistemini kuran bir okuyucumuz. ekran görüntüsü (screenshot) ile birlikte ktuztas@chip. Duron 900 ifllemci ve ATI Radeon VE ekran kart›ndan Sonuç: Karfl›laflt›¤›m›z bilmecenin cevab›n› www. Kitap ile isterseniz yaln›zca ihtiyaç duydu¤unuz dersleri çal›flabilir. Jumper yard›m›yla bu gerilimi 3. Bu sefer resimli: fiu ana kadar karfl›m›za ç›kan yumurtalar›n bir ço¤u program gelifltiricilerinin kendilerini tan›tmak amac›yla haz›rlad›klar› küçük sürprizlerdi. baz› Athlon ifllemcileri yüksek IO gerilimlerinde daha güvenli çal›flt›klar› için. kullan›c› ve grup hesaplar›yla sistem eriflimini denetlemek. CHIP | MAYIS 2002 . Bunun sonucunda program gelifltiricilerinin isimleri ile beraber resimleri de ekrana gelecektir.45 volt olarak ayarlanm›fl. Bu sürpriz yumurta için Can Gürbüz’e teflekkürler. Ün ‹fl Merkezi N0:231/3 80380 Kas›mpafla/‹STANBUL veya ktuztas@chip. dizüstü bilgisayarlara ve hareketli kullan›c›lara destek vermek gibi ekstra özellikler hakk›nda bilgi sahibi olabilirsiniz. Donan›m Hatas› bafll›¤› ile Piyalepafla Blv.tr adresine sorular›n›z› gönderin. al›flt›rmalar› yaparken kullanaca¤›n›z uygulama dosyalar›n› içeriyor. “Tüm bileflenleri kald›r›n. yine her fley sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›. Excel. ekran kararmas›yla karfl› karfl›ya kalm›fl. ATI ekran kart›n›n ›s›nmas›na neden oluyor. Yaklafl›k olarak 15 dakika çal›flt›ktan sonra sistemin bir anda ekran› karar›yormufl.radeonfaq. Word.. Sistemdeki ATI kart›n› sa¤lam bir Rage 128 ile de¤ifltirdik ve sistem sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›. Publisher ve Outlook programlar›n›n 2002 versiyonlar›n› içeriyor. fabrika ayarlar›n› kullan›n. ifllemcinin çal›flmas›n› kolaylaflt›r›rken. iflletim sisteminin günlük yönetimi için h›zl› yan›tlar sa¤l›yor.. oluflan sistem. Sistemi yeniden bafllatt›¤›m›zda ise ekran halen siyaht›.45 volt’luk gerilim. Kitap ile. ›s› yüksekli¤inden kaynaklanan bir hata oldu¤u anlam›na gelebilirdi... BIOS’u güncelleyin. listeleri ve ad›m ad›m yönergeleri ile Win XP’yi yönetirken gereksiz zaman ve emek harcamaman›z› sa¤layacak uygulamal› bir kaynak kitap. Kitab›n ekinde yer alan CD-ROM. FrontPage. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 AYIN HATASI Yüksek Gerilim Grafik Chip’ini Is›t›yor Bir donan›m hatas› sinirinizi mi bozdu? Bize iletin: CHIP Yaz› ‹flleri. Ayr›ca günlük bak›m ve yedeklemeleri zamanlamak ve genel olarak sistem sorunlar›n› çözmek ve baflar›m› en iyi duruma getirmek konular›nda da ayr›nt›l› bilgiye ulaflabilirsiniz. Bu kartlardaki VIO gerilimi. Bu. ‹flte Macromedia Fireworks gelifltiricileri de isimleri ile yetinmeyip resimlerinin de bulundu¤u bir yumurta haz›rlam›fllar.com web sayfas›nda bulduk.. Access. Yay›nlanan her ipucu için 10 milyon TL kazanabilirsiniz.com. Radeon VE’den kaynaklanan bir hata oldu¤u aç›k. PowerPoint.” gibi standart tavsiyelerimize ra¤men sorun çözülmemifl. H›zl› baflvuru tablolar›. Masaüstü ayarlar›n› özellefltirmek ve kullan›c› çal›flma alan›n› en iyi duruma getirmek. Asus kartlar›n VIO (Volt Input Output) gerilimi. 3 Windows XP Professional Microsoft Windows XP yöneticileri için k›sa. Hata Tespiti: Asus-A7V133 ana kart.. Ancak yaklafl›k 15 dakika sonra ekran bir anda karard›. Bilgisayar› kapat›p bir süre bekledikten sonra. Kitap. standart olarak 3.30 volt olarak de¤ifltirdik ve sistem böylece ›s›nma sorunu yaflamadan uzun süreler çal›flmaya bafllad›.tr adresine gönderin. özlü ve kullan›m› kolay bir baflvuru kitab›. sistem yap›land›r›lmas›n› yönetmek ve sorun gidermek. sistemi ad›m ad›m yeniden kurun.com. Zincirlikuyu Cad. Nitekim ekran kart›n›n so¤utucu plakas› al›fl›lmad›k kadar s›cakt›.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K ‹puçlar› » INTERNET 151 Sürpriz Yumurta Macromedia Fireworks Programc›lar› AYIN K‹TAPLARI 3 Ad›m Ad›m Office XP Microsoft’un Office uygulamalar›n› kullanmay› ad›m ad›m ve h›zla ö¤retecek bir kaynak olan kitap. donan›m ve a¤ ayg›tlar›n› yap›land›rmak gibi temel sorunlar› halledebilirsiniz. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 S‹Z DE KATILIN! 3 Siz de komik bir hata veya sürpriz bir yumurta (easter egg) bulduysan›z.

Grafiklerin hazırlanması esnasındaki asıl görevi ise bir sihirbaz yerine getirir. Güzel grafikler her zaman dinleyicilerin dikkatini çekecektir. Şık tasarlanmış bir grafik ile düşüncelerinizi daha iyi yansıtabilir ve dinleyicilerin akıllarında yer edebilirsiniz.148 152 ‹Ç‹NDEK‹LER 154 158 160 Mini Atölye: Grafik Sihirbaz›’n› kullanmak Verileri Düzenlemek: En ilginç ipuçlar› Grafik Kontrol Listesi: Grafi¤inizi kontrol edin Microsoft Excel Grafikler ‹çin Haval› ‹puçlar› Excel ile basit bir grafik haz›rlamak sorun de¤il. istatistikler ve sayı kolonları sıkılan topluluğun üstüne gider. esnemesi ve yanındakilerle fısıldaşması konuşmacıların kabusudur. Grafik ön haz›rl›¤› İlk olarak grafiğinizi oluşturacak ana ifadeyi tanımlamalısınız. D inleyicilerin sahneye boş gözlerle bakması. grafikler ile ilgili en önemli ipuçlar›n› sizler için bir araya getirdi. bunun için harcanan zamana değecektir. CHIP. İyi hazırlanmış bir grafik ile bir çok gereksiz açıklamadan kurtula- bileceğiniz göz önüne alındığında. Sorunun cevabının karmaşık olmamasına CHIP | MAYIS 2002 . Ancak bunlar›n mükemmel olmas› için bir tak›m de¤ifliklikler yapmak gerek. Bunun için “Grafik neyi ekrana getirecek/ne hakkında bilgi verecek?” sorusunu cevaplamalısınız. Verilerin düzenlenmesi ve grafiklerin hazırlanması için genellikle Excel kullanılır. Tüm dinleyicileri uyandırın ve sunumunuzu grafikler ile güçlendirin! Sesli açıklama veya yazılı raporlarla beraber kullanılması fark etmez. Ve tabii ki değerler olması gerektiği kadar iyi değillerse küçük birkaç hile sayesinde değerleri değiştirmeden grafiğin istediğiniz sonuçları göstermesini sağlayabilirsiniz. Bilançolar. Ancak buna rağmen grafiği en uygun şekle getirmek için yeterince zaman harcanması gereklidir.

000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 20 Gün 15 Gün ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› pasta grafik 10 Gün 5 Gün 0 Gün Grafik tek bafl›na meydana gelmez. Ocak fiub. manda grafiğin görünümünü etkileyecektir.000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 30 mm 50 100 150 200 250 300 sütun grafik ‹stanbul’da Ortalama Ya¤›fl Miktar› Ocak fiub. Şayet söz konusu güncelleme gerçekleşmezse Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve Hesaplama kartındaki aynı isimli başlık altında bulunan Otomatik seçeneğini işaretleyin. Şayet ileride tabloda değişiklik yapacak olursanız. bağlı olduğu grafik de otomatik olarak güncellenecektir. tablodaki sütun ve satır başlıklarını grafikteki tanımlamalara dönüştürebilir. Excel grafiğinin temeli tablolara dayanır. Geniş bir zaman aralığındaki farklı kategorileri. Aral›k y›¤›lm›fl sütun Su gücü Do¤al ⁄az Çekirdek enerji 20 Tage 15 Tage 10 Tage 5 Tage alan grafik ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› çubuk grafik Kömür 0 Tage Ocak fiub. A¤u. Mart Nisan May. Grafiğin oluşturulması sırasındaki her evrede söz konusu ifadenin uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmelisiniz. alan ve çizgi grafikleri kullan›labilir. Tem. Tüm grafik türleri istenen bilginin görüntülenmesi için uygun değildir. pasta ve y›¤›lm›fl sütun grafikleri kullan›l›r.. elma ve portakal gibi ilk bak›flta ortak bir noktas› bulunmayan nesnelerin karfl›laflt›r›lmas›nda kullan›l›r. Geliflim Belirli bir zaman aral›¤›nda de¤iflim gösteren verilerin karfl›laflt›r›lmas› için de sütun. Bu konu hakk›ndaki ayr›nt›l› aç›klamay› s153-158 aras›nda bulabilirsiniz. Eylül Ekim Kas. Grafikte kullan›lacak verilerin türüne ve belirtilmek istenen de¤erlere göre farkl› türler aras›ndan uygun olan bir tanesi seçilmelidir. Aral›k çizgi grafik 1. A¤u. Mart Nisan May. Eylül Ekim Kas.. Eylül Ekim Kas. Tablodaki tüm veriler tamamlandıktan sonra Ekle/Grafik komutunu kullanarak Grafik Sihirbazı’nı çalıştırın. Tem. Haz.. tam olarak amacına ulaşmayacak bir grafik için vakit kaybetmenizi engelleyecektir.A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 153 Mükemmel Sunum GRAF‹K TÜRLER‹ » Do¤ru grafik tipini kullanmak için Tam Say› Karfl›laflt›rmas› Örne¤in. Tem. örne- Uygun grafik tipini seçmek Grafik oluşturma safhasında cevaplamanız gereken ilk soru olan “Hangi grafik türünü kullanmak istiyorsunuz?” aynı za- CHIP | MAYIS 2002 . Bu konu ile ilgili kısa bir atölye çalışmasını “Excel Grafik Sihirbazı” kutusunda bulabilirsiniz. Ba¤lant› tam say›lar ile kurulur. Excel. aslında sütun grafiklerin daha yaygın olarak kullanıldığı birleşik değerler görüntülenebilirler. A¤u. Bu. Aral›k basamak grafik %90 %88 Enerji türlerinin elektrik üretimindeki paylar› %86 %84 %82 %80 %78 %76 Genel Seçimlere Kat›l›m Oranlar› 1957 1961 1965 1969 1972 1976 1980 1983 1987 1990 1994 1998 dikkat etmelisiniz. Bunun için hazırlanan kurallar sayesinde kullanmanız gereken grafik tipini rahatlıkla bulabilirsiniz. Şayet birden fazla ifade mevcutsa ikinci bir grafik oluşturmanız faydalı olacaktır. Birleflik görünüm Her bir verinin birbiri ile veya toplam de¤ere karfl› k›yaslamas› için çubuk. Sütun ve çubuk grafikleri: Her iki grafik biçiminde de. Mart Nisan May. Özellikle belirli bir zaman aralığındaki değişimi göstermek veya değerlerin eksiksiz olarak karşılaştırılmasının söz konusu olduğu durumlar için uygundurlar. Haz. Haz. sütun grafik Kömür Çekirdek enerji Do¤algaz Su gücü 0 çubuk grafik 150 mm 120 mm 90 mm 60 mm 1.

Enine doğru yerleştirilen çubuk grafikler daha fazla metin alanlarına sahip olmalarından dolayı uzun ifadeler için daha uygundurlar. Bunun sonucunda sihirbaz tek bir sat›r boyutuna indirgendikten sonra kullanmak istedi¤iniz verileri fare yard›m›yla seçebilirsiniz. Yani ne yapaca¤›n›za tam olarak karar vermediyseniz acele etmenize gerek yok.154 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum M‹N‹ ATÖLYE: EXCEL GRAF‹K S‹H‹RBAZI » Befl ad›mda mükemmel grafik 1 Grafik türü seçmek 2 Veri aral›¤›n›n belirlenmesi 3 Grafik ayarlar› Excel ana penceresindeki araç çubu¤u üzerinde bulunan Grafik Sihirbaz› dü¤mesine t›klay›n. fiayet metinleri veya yaz› tiplerini de¤ifltirmek isterseniz istedi¤iniz metinlere t›klay›n ve de¤ifliklikleri yap›n. Üçüncü ad›mda ilk olarak grafi¤in biçimlendirme özelliklerini ve tan›mlamalar›n› belirleyin. En yüksek sütun. alan. 4 Grafi¤in belgeye eklenmesi 5 Grafik optimizasyonu Sihirbaz›n son penceresinde. Sadece tek bir grafik eleman›n›n özelliklerini de¤ifltirmek için söz konusu nesne üzerine iki kere t›klay›n veya grafik araç çubu¤unu kullan›n. Bir arada bulunmayan verileri seçmek için [Ctrl] tufluna bas›l› tutmal›s›n›z. Kaynak Verisi ile görüntülenecek verileri yeniden seçebilirsiniz. Grafikte kullan›lacak verileri seçmek için Veri Aral›¤› kutusundaki ‹letiflim Daralt dü¤mesine t›klay›n. Son dü¤mesine t›klayarak sihirbaz› kapat›n ve haz›rlad›¤›n›z grafi¤i oluflturun. örne¤in Gösterge’ler gibi yeni bileflenler ekleyebilir veya varolanlar› kald›rabilirsiniz. Alan grafik ise temel olarak verilerin daha yoğun olarak görüntülendiği bir çizgi grafikten başka bir şey değildir. Şayet çubuk grafikler kullanılırsa çok sayıda dikkat noktası söz konusu olacaktır. Sütun ve çubuk grafiklerin özel bir biçimi de tam kısım karşılaştırmasıdır. ğin birkaç aydan oluşan ev harcamalarını görüntülemek için “Kümelenmiş Sütun” grafik alt türü kullanılabilir. Grafik Seçenekleri’ni kullanarak. Ayn› flekilde tüm bileflenler üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. Bu sayede ilk bakışta ortak bir noktaları yokmuş gibi görünen nesneler. Dikkat! Büyük değerler hiçbir şekilde kesilmemelidirler. Bağlantıyı tam kısım. Yap›lan tüm ayarlar› grafik tamamland›ktan sonra istedi¤iniz zaman de¤ifltirebilirsiniz. Örneğin hisse senedi değerleri veya ateşi çizgisi gibi soyut konular en etkili çizgi grafik ile görüntülenirler. Aksi takdirde aradaki fark gerçekçi bir şekilde görüntülenemez. Tasarım Kuralları: Tüm sütunlar ve çubuklar tek bir ana çizgi üzerinde yer almalı ve genişlikleri değil uzunlukları aracılığıyla birbirleriyle karşılaştırılmalıdırlar. Benzer bir durum çubuklar için de geçerlidir. yani burada meyvelerin sahip oldukları C vitamini oluşturmaktadır. Buna karşılık “Yığılmış Sütun” ile de bütünün parçalarını. ‹lk ad›mda haz›rlamak istedi¤iniz grafik türünü ve tipini belirleyin. ‹letiflimi Daralt dü¤mesine tekrar t›klayarak Grafik Sihirbaz› penceresine geri dönebilirsiniz. Bunun için sol taraftan grafik türünü sa¤ taraftan da tipini seçmelisiniz. Grafik Türü ile verileri farkl› bir grafik biçiminde görüntüleyebilir. Farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak çizim alan› üzerine veya grafi¤e t›klad›¤›n›zda aç›lan nesne menüsünü kullanarak grafik üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. basamak grafikleri: Bu grafiklerin üçü de zaman dizilerinin görüntülenmesi için kullanılırlar. haz›rlanan grafi¤in Excel belgesine ayr› bir sayfa olarak m› yoksa bir tablo içerisine nesne olarak m› eklenece¤ine karar vermelisiniz. Çizgi. Seri Yeri seçeneklerini kullanarak verilerin yerlefltirilme yönünü belirledikten sonra ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Sütun ve çubukların genişlikleri görüntülenecek olan en büyük değere göre ayarlanır. Bir sonraki pencereye geçmek için ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Grafik seçimi ile ilgili ipuçlar›n› yaz› içerisinde bulabilir ve Grafik Türleri kutusundaki örnek grafikleri inceleyebilirsiniz. örneğin elma ve armut birbirleriyle karşılaştırılabilirler. Şayet çizgi ve alan grafikler varo- CHIP | MAYIS 2002 . örneğin parlamentodaki oturum dağılımlarını en uygun şekilde görüntülemek mümkündür. genişliğinin en az on katı olmalıdır. Aralardaki boşluklar ise en az sütun ve çubukların genişlikleri kadar olmalıdır.

Ölçeklendirme: Miktarların doğru görüntülenebilmesi için eksenlerin sıfır noktalarına dikkat edilmesi gereklidir. Buradaki ipuçları grafiğinizi görsel olarak daha iyi hazırlamak ve verileri mümkün olan en objektif bi- Çizgileri kartı üzerinden görüntülenmesini istediğiniz çizgi türlerini belirleyin. Uzun veri dizilerinde. Aksi takdirde grafik görsel olarak yanlış bir etki bırakacaktır. Şayet verilerin tümü tek bir başlık altında toplanamıyorlarsa ikinci bir y ekseni eklemelisiniz. Her şeyden önce şayet çizgiler etkilenecek veya kesilecek olurlarsa iki veya üç taneden daha fazla çizgi 2B ya da 3B grafikler: Grafiğin ana türüne bağlı olarak iki boyutlu veya üç boyutlu grafik versiyonları arasında seçim yapabilirsiniz. Buradaki Kılavuz Grafik optimizasyonu Grafik sihirbazı istediğiniz grafiği birkaç dakika içerisinde hazırlamanıza yardımcı olur. hemen her tür görsel oyunu geçekleştirmenize izin veren Excel ile çalışırken yaratıcılığınızın dizginlerini çekmenizde fayda var. çimde görüntülemek için yardımcı olacaktır. alan ve basamak grafikleri çok az sayıda veri dizileri taşıyabilirler. örneğin beyaz arka plan üzerine kırmızı veya koyu mavi kullanmalısınız. Bu durumda sütun veya çubuk grafik kullanılması daha iyi bir sonuç verebilir. Şayet aynı veri- CHIP | MAYIS 2002 . Sütun ve E¤ri: Farkl› veri s›ralar› gösterilmek isteniyorsa ikinci bir y ekseni kullanmak bilgileri daha anlafl›l›r k›lacakt›r. Bunun için özellikle arka plan üzerinden sıyrılması gereken önemli veriler için renkler. logaritmik veya çok yukarıda belirtilmiş başlıkların kullanılması uygun değildir. Tasarım Kuralları: Her bir daire parçası.169 156 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum lan ara değerleri yansıtamazlarsa söz konusu tek değerler bir basamak grafik yardımıyla görüntülenebilirler. yığın grafikler oluşturulamazlar. çok fazla renk kullanılmamasıdır. İlk olarak grafikler üstün körü incelenirken eksenlerin isimleri genellikle okunmaz. her bir veri noktası arasındaki mesafenin. Ayrıntıların farkına varmak için de son bir bakış yeterli olacaktır. Bunun için söz konusu veri dizisi üzerine iki kere tıklayın ve ekrana gelen penceredeki Eksen kartında bulunan “İkincil Eksen” seçeneğini işaretleyin. Bunun tam tersi bir etki elde etmeniz ve verilerinizin asıl sonucunu nasıl engellemenizi sağlayacak olan hileleri ise “Grafik Biçimlendirme” kutusunda bulabilirsiniz. Grafikte kullanılacak en büyük değer genellikle dairenin en üstünden. mümkün olan en iyi şekilde ayırt edilmelidir. Her bir değer arasındaki zaman mesafesi düzenli olmalıdır. Renkler: Buradaki ana kural. Eğer üç boyutlu grafikler oluşturmak isterseniz “Grafik Biçimlendirme” kutusuna göz atmalısınız. Pasta grafikte kullanılan oranların toplamının yüzde 100 olmasına dikkat etmelisiniz. yani saat 12’den başlar ve buradan itibaren saatin dönüş yönünde hareket eder. Şayet değerler arasındaki mesafeler oransız kalmak zorundaysa veri dizisi ve eksendeki sıçrayışı işaretlemelisiniz. en büyük değerin X eksenine olan uzaklığının beşte biri kadar olacak şekilde seçmelisiniz. Pasta grafik: Daire grafik olarak da adlandırılan bu tür ile bir bütünün parçaları ilk bakışta dikkat çekecek şekilde görüntülenebilirler. Buna göre daha küçük değerler. benzer büyüklükteki dilimlerin karşılaştırılması zor olduğu için. Ancak bu noktada. Düzensiz ölçeklendirilmiş. Aksi takdirde grafik fazla yüklenecek ve okunması zorlaşacaktır. Genellikle üç boyutlu grafiklerin daha estetik oldukları söylenebilir. Kullanılacak tüm bileşenler. eksen ölçeklendirmesini grafik alanının içerisine doğru uzatan kılavuz çizgilerinin kullanılmasında fayda vardır. Eksenlerin ölçeklendirilmesini. büyüklüklerine göre saatin hareket yönünde dizileceklerdir. bulunamaz. Sektörlerin sayısı altıyı geçmemelidir. Örne¤in bordo alan›n ne kadar büyük oldu¤u belli de¤il. Ancak üç boyutlu görüntünün verilerin karşılaştırılmasını zorlaştırdığını ve grafiği daha karmaşık hale getirdiğini göz önünde bulundurmalısınız. Kullanıcılar ikinci bakışlarında birkaç ek faktörün farkına varmalı ancak ana tema üzerinde daha fazla durmamalıdırlar. Söz konusu üç grafik türünden de. Burada vurgulanmak istenen sonuca bağlı olarak tabii ki başka değerler de en üstte yer alabilirler. Geri kalan diğer tüm bilgiler ise fazlalık olacaktır. başlarken sorduğumuz sorunun cevabını desteklemeli ve önemli bilgiler ilk bakışta göze Bilmece: Alan grafikleri y›¤›n olarak kullan›lmamal›d›rlar. çarpmalıdırlar. Tasarım Kuralları: Çizgi. yığın değerinin mi yoksa tek bir çizginin mi söz konusu olduğu açık bir şekilde belirlenemeyeceği için. Söz konusu çizgilerin görüntülenmesi için grafik üzerine sağ tuşla tıklanması sonucunda ekrana gelen Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. Ancak verdiğiniz cevabı en iyi şekilde anlatan bir grafik oluşturmak için hazırlana bu grafik üzerinde birkaç değişiklik yapmak zorunda kalabilirsiniz.

Öndeki leri. En önemlileri solda bulunurlar. Başlık kısa olmalı ve okuyucuyu meraklandırmalıdır. ‹lk olarak görselli¤in dikkat çekti¤i söylenebilir. Aşağı Taşı düğmelerini kullanarak serilerin sırasını belirleyin. Etki: Küçük de¤er. veriler için üstün  Önemli renkler seçin Veri serisi üzerine iki kere t›klay›n ve yeni bir renk seçin. Tüm açıklamalar verilerin yakınlarında yer almalıdır. Etki: H›zl› göz gezdirmede ölçeklendirme dikkati çekmez. Zaman serileri soldan sağa veya yukarıdan aşağıya doğru hareket ederler.  Farkl› zaman aral›klar› seçmek de¤erleri ile  Eksen oynayarak hile yap›n Eksenlerin s›f›r de¤eri ile bafllamas›na izin vermeyin. Grafikte kullanılan renkleri değiştirmek için istediğiniz veri dizisi veya bölüm üzerine iki kere tıklayabilir ve ekrana gelen Veri Serisini Biçimlendir penceresini kullanabilirsiniz. Biçim özelliklerini değiştirmek için nesne üzerine iki kere tıklayarak tasarım modunu aktif hale getirebilirsiniz. De¤ifltirilmifl: 3D görünümünde farklar ortadan kalk›yor. çizgileri:  E¤im Farkl› hesaplama yöntemleri Bunun için ilk olarak grafik üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve nesne menüsündeki E¤ilim Çizgisi Ekle komutunu çal›flt›r›n. Şayet nesneler. Bunun sonucunda ekrana gelen penceredeki Veri Serisi kartını aktif hale getirin ve Yukarı Taşı. devamlı olarak aynı rengi kullanmalısınız. İyi seçilirse eksen açıklamalarının bir kısmını gereksiz kılabilir. Etki: Küçük de¤erler kullan›ld›¤›nda veriler daha büyük. Veri serisi sırasını değiştirmek için herhangi bir veri dizisi üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Veri Serisini Biçimlendir komutunu çalıştırın. CHIP | MAYIS 2002 . açıklama içermeyecek kadar küçükse tüm değerlerin dışarıda bulunması gerekir. Asl›nda en küçük de¤er olan sar› daha büyük görünüyor. Tablo içerisine zaman aral›klar› için uygun de¤eler girin. Sütunlar›n genifllikleri/uzunluklar› de¤iflmez. Dikkat çeken ilk yazı başlıktır. farklı grafikler üzerinde değişik bakış açıları ile görüntülemek istiyorsanız. Aç›klamalar: Grafiği inceleyen kişinin sahip olduğu ön bilgiye göre daha uzun veya kısa açıklamalar kullanabilirsiniz. de¤erler daha büyük görünürler. Tepesi kesilen eksenler daha çok dikkat çeker ve böylece büyük de¤erler göze çarpar. Ölçeklendirmelerdeki de¤ifliklikler. Muhtemelen veri dizilerini açıklayan bir göstergeye ihtiyacınız olabilir. Do¤ru: De¤erler do¤ru görüntülenmifl ve tan›mlamalar arac›l›¤›yla k›yaslanabiliyorlar. Şayet yeterli alan mevcutsa metinleri nesnelerin altına taşıyabilirsiniz. Ancak bunlar›n nas›l bir sonuç ortaya koydu¤una herkes kendi karar vermelidir. Verilerin düzenlenmesi: Okuma alışkanlıklarına dikkat etmelisiniz. Etki: Verilerin birbirleri ile k›yaslanmalar› daha zor olacakt›r. Benzer içeriklere sahip veriler için de tek bir rengin farklı tonlarından faydalanabilirsiniz. Tabii ki grafik üzerindeki say›lar› de¤ifltiremeyiz ancak birkaç küçük hile ile verilerimizi daha cazip hale getirebiliriz. büyük de¤erler kullan›ld›¤›ndaysa veriler daha küçük görünecektir. güçlü bir renk ile daha büyük etki b›rak›rlar. renkler veya bak›fl aç›lar› ise grafi¤in vermek istedi¤i etkiyi de¤ifltirebilir.  Bak›fl aç›lar›n› ve yönlerini de¤ifltirin 3B grafi¤in üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve 3B Görünüm komutunu çal›flt›r›n. Çizgiler dik veya yüzeysel olurlar.158 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum GRAF‹K B‹Ç‹MLEND‹RME » Hileler ve ayarlar: Say›lar› önplana ç›karmak Çok az insan grafikleri ayr›nt›lar›na kadar inceler. Veriler aras›ndaki farklar görsel olarak daha etkili flekilde sunulurlar. ‹stedi¤iniz eksen üzerine iki kere t›klay›p Ölçek kart› üzerindeki de¤erleri de¤ifltirin. küçültebilir veya kalınlaştırabilirsiniz. Yazıyı isteğe bağlı olarak büyütebilir. kullanmaktan kaçınmalısınız. bayağı gözüktükleri için. Etki: Geliflmeler üst üste görüntülenebilir. Yazıları kaldırmak veya yeni yazılar eklemek için grafik alanı üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. ‹ste¤e ba¤l› olarak zaman eksenini k›saltarak negatif geliflmeleri daha k›sa görüntüleyebilir veya elinizdeki de¤erlerin negatif hareketlerini daha genifl alanlarda görüntüleyebilirsiniz. ölçeklendirmede  Eksenleri tecrübe kazan›n Eksen üzerine iki kere t›klay›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ölçek kart›na farkl› de¤erler girerek sonucunu deneyin veya logaritmik ölçeklendirmeyi kullan›n. Etki: E¤ilim çizgisi hesaplama yöntemine göre daha dik veya daha yüzeysel olarak ekrana gelebilir görüntülenmesi  Verilerinizin için 3B seçin Grafik alan›na farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve Grafik Türü komutunu kullanarak 3B bir grafik seçin. İtalik yazılar ve alt çizgiler. Mümkünse tek bir yazı tipi kullanın. Etki: Veriler aras›ndaki farklar bak›fl aç›s› de¤ifltirilerek ortadan kald›r›labilir.

İlk olarak örnek grafiği tasarlayın. Ön izleme güncel konumu gösteriyor.Bunun için grafik alanı üzerine tıklayın ve Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın. Verileri engellemek: Grafik üzerinde görüntülenmesini istemediğiniz verileri tablo üzerinden işaretleyin. Ekle düğmesine tıklayarak Özel Otomatik Biçim Ekle penceresini çalıştırın. Bunun sonucunda Excel sütun veya çizgilere. Grafik ipuçlar›n› etkinlefltirmek: Eğer fare imleci grafik üzerinde hareket ettirilirse. veri serilerinin isimleri. Veri aralığı kutusunda bulunan İletişimi Daralt düğmesine tıklayarak Excel tablosunu aktif hale getirin. Buradan veri alanını tekrar seçin.com. tablodan bağımsız olarak Kaynak Verisi penceresini kullanarak değiştirebilirsiniz. Son olarak Grafik İpuçları başlığı altında bulunan “Adları göster” ve “Değerleri göster” seçeneklerini işaretleyin. Tamam düğmesine tıklayarak yapılan değişikliklerin grafiğe uygulanmasını sağlayın. Veri noktalar›n› tafl›yarak de¤ifltirmek: Değiştirmek istediğiniz değeri. Daha sonra farenin sağ basamaklı olarak değiştirebilirsiniz. İkinci Y eksenini görüntülemek: Veri serisi üzerine ikinci Y ekseni için iki kere tıklayın. kendiniz için özel bir şablon tanımlayabilirsiniz. Hazırladığınız şablon için isim ve açıklama girdikten sonra Tamam düğmesine tıklayarak şablonu oluşturun.160 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum Tipps & Tricks Sahip olaca¤›n›z do¤ru bilgi ile grafiklerinizi ileride çok daha h›zl› ve etkili bir flekilde haz›rlayabileceksiniz. üzerine iki kere tıklayarak işaretleyin. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Eksen kartını aktif hale getirin ve İkincil Eksen seçeneğini işaretleyin. 3B grafi¤in görünümünü de¤ifltirmek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanına tıklayın ve nesne menüsündeki 3B Görünüm komutunu çalıştırın. Yeni veriler eklemek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanı üzerine tıklayın ve nesne menüsündeki Kaynak Verisi komutunu çalıştırın. grafik eğimini ve perspektifi Veri Kaynaklar›: ‹smi girifl sat›r›na yaz›n ya da tablodaki bir hücreye k›sayol oluflturun. Ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin ve daha sonra istediğiniz seçeneği işaretleyin. Söz konusu ipuçlarını etkinleştirmek için Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin. Daha sonra söz ko- KONTROL L‹STES‹ » Grafi¤inizi kontrol edin Grafi¤i yazd›rmadan önce afla¤›daki noktalara dikkat etmelisiniz:           Grafik isteklerimi yerine getiriyor Çok fazla ek bilgi yok Do¤ru grafik tipi K›lavuz çizgileri verilerin karfl›laflt›r›lmas›n› kolaylaflt›r›yor De¤er ekseni s›f›rdan bafll›yor Tüm eksenler do¤ru ölçeklendirilmifl Zaman serisi soldan sa¤a do¤ru Tüm parçalar tan›mlanm›fl Basit metinler mevcut Renkler dikkat çekiyor Önden Yerine Yandan Bak›fl: Grafik tüm yönlere döndürülebilir. Veri serilerinin ismini de¤ifltirmek: Veri serilerinin isimlerini. Daha sonra her bir veri serisine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve daha sonra Grafik Türü komutunu kullanarak görünümünü çizgi rafik olarak değiştirin. aktif veri noktası ve veri değeri gibi grafik ipuçları ekrana gelir. Kaynak verisi penceresindeki Seriler kartını aktif hale getirin ve istediğiniz seriyi seçin. Şayet elde ettiğiniz sonuçtan memnun kalmazsanız Varsayılan düğmesine tıklayarak grafiği en baştaki biçimine geri döndürebilirsiniz. Söz konusu veriler artık ne tabloda ne de grafikte görüntülenmeyeceklerdir. Bofl sat›r görünümünü de¤ifltirmek: Tablo içerisindeki boş satırların grafik içerisinde kullanılmaları engelleyebilir veya sıfır değerleri olarak görüntüleyebilirsiniz. ktuztas@chip. nusu seçili alan üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve İçeriği Temizle komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden bakış açısını. Grafik şablonları hazırlamak: Birbirine benzeyen çok sayıda grafik oluşturmayı planlıyorsanız. Ad kutusundaki tablo bağlantısı üzerine yazın ve Tamam düğmesine tıklayarak yaptığınız değişiklikleri onaylayın. Grafik türlerini birlefltirmek: Örneğin bir sütun grafik ile çizgi grafiğini birleştirmek için ilk olarak sütun grafiği oluşturun. sütun ve hücreleri tek tek almak için [Ctrl] düğmesine basılı tutabilirsiniz. Ekrana gelen pencere üzerindeki Özel Türler kartını aktif hale getirin ve Kullanıcı Tanımlı seçeneğini işaretleyin. AB / Kadir Tuztafl.tr düğmesini kullanarak üzerine tıklayın ve Grafik Türü komutunu çalıştırın. değerleri büyütmek veya küçültmek için kullanabileceğiniz taşıma noktaları ekleyecektir. Tek satır. Dikkat! Grafik üzerinde yapılan değişiklikler aynen tabloya da yansıyacaktır. Daha sonra İletişimi Daralt düğmesine tekrar tıklayın ve son olarak Tamam düğmesine tıklayarak grafiği güncelleyin. CHIP | MAYIS 2001 .

son zamanlarda bildiriler ve kullanım kitapçıkları için kullanılan bir standart haline geldi. Kurulum konumunu belirttikten ve Install Fonts seçene¤ini iflaretledikten sonra Install dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n. s Hazırladığınız HTML veya Word dokümanlarını sadece bilgilendirmek amacıyla bir çok kişiye gönderdiğiniz zaman. dosya boyutları oldukça küçüktür ve belki de daha da önemlisi ücretsiz Reader programını Adobe web sayfasından (ve eCHIP CD’sindeki Basic Kit bölümünden) ücretsiz olarak yükleyebilirsiniz. Ancak bu dosya türünün en büyük dezavantajı. Bunun için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar komutunu çal›flt›r›n ve Yaz›c› Ekle simgesine iki kere t›klay›n. ancak bu durumda kullanıcıların pahalı Microsoft Office programlarını kullanmasını engelleyebilirsiniz.162 » ALTI ADIMDA KOLAY ÇÖZÜM Word’den Acrobat’a Ücretsiz PDF Doküman› Oluflturmak Adobe’un PDF biçimi sayesinde. Postscript sürücüsü eklemek PDF doküman› yüklemek için ayr›ca bir de Postscript sürücüsüne ihtiyaç vard›r. PDF. Bu noktada Adobe. Daha çok PDF dosyaları (Portable Document Format) olarak bilinen Acrobat dosyaları üzerinde değişiklik yapılamaz. Kurulum esnas›nda sunulan dil seçeneklerinden istedi¤iniz birini seçebilirsiniz. Ghostscript’i kurmak için EXE dosyas› üzerine iki kere t›klay›n ve daha sonra aç›lan Winzip penceresindeki Setup dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n. Gerçi Word dokümanlarını şifreleyebilirsiniz. Ghostscript ve asl›nda sadece komut sat›r› olarak kullan›labilen Ghostscript uygulamas›n›n grafik arayüzü olarak adland›rabilece¤imiz GSView programlar›n›n yüklenmeleri gereklidir. PDF dosyalarının oluşturulabilmesi için kullanılan Acrobat programının fiyatının çok yüksek olması. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Üreticiler listesinden “HP” ve Yaz›c›lar listesinden de “HP Laserjet 6P/6MP Postscript” seçene¤ini iflaretleyin. kopyalanmayacağından veya kişilerin kendileri için kullanmayacağından emin olamazsınız. Daha sonra benzer flekilde GSView program›n› da kurun. (HeCHIP-Code WORDTOPDF) 1 Ghostscript ve Gsview kurulumu 2 Word dokümanlar›n› PDF biçimine dönüfltürebilmek için. Bu yaz›c›y› standart olarak atamay›n ve deneme sayfas› yazd›rmay›n. Yaz›c› Ekleme Sihirbaz› penceresinden “Yerel yaz›c›” seçene¤ini iflaretleyin ve ‹leri dü¤mesine t›klay›n. bilgisayar dünyasında. bu belgelerdeki metinlerin değiştirilmeyeceğinden. özellikle sadece bir veya iki kere kullanacağınız bir program için çok pahalı! Ancak. herkesin okuyabildi¤i. bedava PDF dokümanlar› oluflturman›z için bir çözüm sunuyor. Kurulumu tamamlamak için ilerleyin. H Burada kullan›lacak olan programlar› eCHIP CD’sinden yükleyebilirsiniz. ancak üzerinde de¤ifliklik yapamad›¤› dokümanlar›n kullan›m› her geçen gün yayg›nlafl›yor. Acrobat ürün paleti ile kullanıcıların söz konusu sorunlarını ortadan kaldırmayı hedefliyor.. her programın olduğu gibi bunun da ücretsiz bir alternatifi mevcut. Bunun için kullanacağınız Ghost Script yazılımları ile Word dosyalarını kısa bir süre içerisinde PDF biçimine dönüştürebilirsiniz. fiayet bu sürücü bulunamazsa daha eski bir model seçmelisiniz. Word dokümanlarından PDF biçimlerini nasıl elde edebileceğinizi adım adım anlatıyor. CHIP. Ancak Adobe’un orijinal yaz›l›m› için oldukça büyük paralar yat›rmak gerekiyor. CHIP | MAYIS 2002 . CHIP.. ilk olarak.

ps” uzant›l› olarak kaydedemedi¤iniz daha sonra gezgin yard›m›yla “. 5 GSview ile PDF dönüflümü fiayet dosyay› “.ps” olarak de¤ifltirebilirsiniz. Ayr›ca “Associate . Tamam dü¤mesine t›kland›¤›nda ekrana gelen pencere üzerinden dosyan›n oluflturulaca¤› yeri ve dosya ismini girmelisiniz. CHIP | MAYIS 2002 . Oluflturulacak dosyan›n “.prn” olan dosya uzant›s›n› “. Dikkat! PDF dokümanlar›ndaki resimlerin kaliteleri kullan›lan yaz›c›ya ba¤l›d›r. ister GSview’da görüntüleyebilirsiniz.ps files with GSview” ve “Associate .ps” uzant›l› bir dosya içerisine yazmal›s›n›z. GhostScript DLL ve yaz› tipi dosyalar›n›n yerini belirtmek için Options/Advanced Configure komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki kutulara dosyalar›n bulunduklar› adresleri girin. gerekli dosyalar›n yerini bulamayabilir. Söz konusu PDF dönüflüm iflleminin ilk ad›m› olarak biraz önce yükledi¤iniz PostScritp yaz›c›s› yard›m›yla sabit disk üzerinde “. Kullanmak istedi¤iniz yaz›c›n›n güncel sürücülerini üretici web sayfalar›ndan temin edebilirsiniz. Son olarak OK dü¤mesine t›klay›n ve PDF dosyas›n›n oluflturulaca¤› ismi girin.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 163 Atölye: Doc’tan PDF’e 3 GSview konfigürasyonu Ghostscript’i kurmufl olman›za ra¤men. Bu dosyay› PDF biçiminde kaydetmek için File/Convert komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki Device listesinden “pdfwrite” seçene¤ini iflaretleyin ve dosyan›n çok yer kaplamamas› için çözünürlük olarak “300” de¤erini seçin.pdf files with GSview” seçeneklerini iflaretleyerek söz konusu dosyalar›n GSview program› kullan›larak görüntülenmelerini sa¤layabilirsiniz. Acrobat Reader ve GSview Art›k oluflturdu¤unuz PDF dosyalar›n›z› ister Acrobat Reader. Buradaki dosya iliflkilendirme ve bafllat menüsüne eklenme ifllemleri kurulum program› taraf›ndan otomatik olarak gerçeklefltirilir ancak dört seçene¤inde geri alma fonksiyonu mevcut de¤ildir. yaz› tipi gibi ayarlar› de¤ifltirerek PDF belgesi için en uygun de¤erleri elde etmeye çal›flmal›s›n›z. bazen Gsview program›. E¤er doküman içerisindeki tüm sayfalar›n dönüfltürülmesi gerekmiyorsa Pages listesinden de istedi¤iniz sayfalar› seçebilirsiniz. Bunun için Dosya/Yazd›r komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Yaz›c› listesinden PostScript yaz›c›s›n› seçin ve Dosyaya Yazd›r seçene¤ini iflaretleyin. Ancak oluflturaca¤›n›z PDF dosyalar›ndan maksimum performans elde edebilmek için sayfa büyüklü¤ü.ps” örne¤indeki gibi t›rnak iflaretleri aras›nda yazmal›s›n›z. Söz konusu dosyan›n GSview program› penceresinde aç›lmas› için üzerine iki kere t›klay›n ve File/Open komutunu çal›flt›r›n. fiayet haz›rlad›¤›n›z PDF belgelerinin kalitesinden memnun de¤ilseniz daha güncel. renkli PostScript yaz›c›lar›n› deneyebilirsiniz. 4 Word doküman› haz›rlamak 6 ‹lk olarak PDF dosyas› olarak kullanmak istedi¤iniz belgeyi Word alt›nda çal›flt›r›n.ps” uzant›s›na sahip olmas› için dosya ismini “test. Bu tür bir durumda Gsview’in sa¤l›kl› bir flekilde çal›flabilmesi için söz konusu dosyalar›n yerinin manuel olarak girilmesi gereklidir.

Bunun için ilk olarak söz konusu açılış disketinin yazma korumasını kaldırdıktan sonra sürücüye yerleştirin. Aynı şekilde Bilgisayarım içeriğine de Başlat menüsü üzerinden erişmek isteyebilirsiniz. & 8 9 10 11 12 166 166 167 167 167 13 14 15 16 17 18 19 20 168 168 168 168 169 169 169 169 1 | Windows Me 2 | Windows Me Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat Menüsü’ne eklemek Windows Me’den itibaren Denetim Masası veya Çevirmeli Ağ klasörleri pencere yerine menü olarak görüntülenebiliyorlar. Bunun sonucunda Windows Me. Başlat menüsünde Bilgisayarım simgesi için kısayol oluşturma imkanı sunar.7: Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Windows 98: Kay›t Düzenleyicisi Geri Yükleme Taray›c›: HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Sabit Disk: Kaybolan verileri kurtarma CD Yaz›c›: Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek 164 164 165 165 165 165 166 Tips Tricks Donan›m ve yaz›l›m sorunlar› bilgisayar kullan›c›lar›n›n günlük hayatlar›n›n bir parças›d›r. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Program Ekle/Kal- Direkt eriflim: Bilgisayar›m simgesini Bafllat menüsüne tafl›yarak. sürücü içeriklerine alt menüler üzerinden eriflebilirsiniz. sahip olduğu DOS mirasını mümkün olan en iyi şekilde gizlemeye çalışıyor.Yaz›c› ba¤lant›lar› Ses Düzenleme: Minidisk üzerinden ses iflleme Netscape 4. 2000: Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Office: Word’den Excel’e veri aktarmak Outlook 98: Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek Internet Explorer: IE’nin komple çökmesini engellemek Internet Explorer 5: Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek » OKUR SORULARI DVD Sürücü: Filmin tak›lmas›n› engellemek Notebook: Harici CD. Bundan böyle sürücüler üzerindeki klasörler ve içeriklerine Başlat menüsünün alt menüleri olarak ulaşabilirsiniz. Bilgisayarım simgesini Başlat menüsünde istediğiniz yere ekleyebilirsiniz. CHIP size sorunlar› güvenli bir flekilde çözebilmeniz için önerilerde bulunuyor ve rehberlik ediyor. Farenin sağ düğmesini basılı tutun ve simgeyi Başlat menüsü üzerine taşıyın. Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows Me. 1 CHIP | MAYIS 2002 . Bunun için DOS moduna sahip değil ve açılış disketi menüsünde bile “Sadece Komut Satırı” seçeneği mevcut değil.164 ‹PUÇLARI MAYIS 2002 1 2 3 4 5 6 7 » WINDOWS Windows Me: Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat menüsü’ne eklemek Windows Me: Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows 98: Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98: Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek Windows 98: Windows Gezgini’nde büyük harfler Windows 2000: ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 98: Kapan›rken Yeniden Bafllat’may› engellemek » UYGULAMALAR Word 97. ‹pucu: Bunun için masaüstünde bulunan Bilgisayarım simgesi üzerine tıklayın. Bunun yerine ilk olarak yeni bir açılış disketi hazırlamak isterseniz Başlat/Ayarlar/ Denetim Masası komutunu çalıştırın. Simgeyi istediğiniz konuma taşıyın ve son olarak farenin düğmesini bırakın. ‹pucu: Küçük bir hile ile Windows Me açılış disketinin DOS komut satırına (DOS moduna) izin vermesini sağlayabilirsiniz.

Ancak Windows Gezgini buna rağmen Windows’un standart Büyük/Küçük harf kurallarını uyguluyor.sys install=sommand. Üzerinde değişiklik yaptığınız dosyayı disket üzerine tekrar kaydederek yeni açılış disketinizi çalışır hale getirebilirsiniz. Scandisk aracı disket üzerinde ayrı bir dosya olarak bulunmadığı için ilk olarak “extract . Daha sonra “Sadece Komut İstemi” seçeneğini çalıştırın. Örneğin oyunlar gibi gereksiz programları Denetim Masası’nı kullanarak kaldıramazsınız.com con cp -> prepare=((850) ega. Ekrana gelen ve Yüzey taraması isteyip istemediğinizi soran mesaja “Evet” üzerine tıklayarak olumlu cevap verin.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 165 Tips&Tricks » Windows dır Özellikleri penceresindeki Başlangıç Disketi kartını aktif hale getirin. Bunun için ilk olarak bir ağ sürücüsü üzerinde bulunan yazı tipi dosyasını sisteminizdeki yerel bir sürücü veya disket üzerine kopyalayın. Buradaki /is” parametresi sayesinde kurulum sırasında Scandisk çalıştırılmayacaktır. Aksi takdirde yazı tipi dosyasının kullanılamadığına dair hata mesajları ile karşılaşabilirsiniz.com con cp –> select=850 install=keyb. 3 | Windows 98 sonra bilgisayarı yeniden çalıştırın ve “setup /is” komutunu kullanarak Windows 98 kurulumunu başlatın.com a:\” komutunu kullanarak EBD. istediğiniz yazı tipini Denetim Masası’ndaki Yazı Tipleri simgesine iki kere tıklayarak veya gezgin üzerinden yüklediğiniz zaman karşılaşırsınız. Windows 98 kurulumunu “setup /ih” komutunu kullanarak çalıştırın.ebd. Bunun için bilgisayarı Windows açılış disketi kullanarak yeniden çalıştırın ve Windows 98 açılış menüsü ekrana gelene kadar [Ctrl] tuşuna basılı tutun. Bu görünümü düzeltmek için Windows Gezgini penceresinde Araçlar/Klasör Seçenekleri/Görünüm kartını aktif hale getirin ve burada bulunan. ‹pucu: Bu durumla. Daha sonra komut satırına “Scandisk” komutunu girin ve [Enter] tuşuna basarak çalıştırın. Şayet Yazı Tipi Ekle penceresi üzerinde bir ağ sürücüsü yerine adres olarak yerel bir sürücü veya disket adresi girecek olursanız Windows yüklemek istediğiniz yazı tipini anında bulacaktır. Ağ üzerinden yazı tipi yükleme işlemleri için genellikle yerel sürücülerin kullanılmaları gereklidir. Daha sonra dosyanın en sonuna “[MSDOS]” adında bir başlık ekleyin ve altına aşağıdaki satırları girin: [MSDOS] install=mode. Son olarak bir açılış disketi oluşturmak için Disket Oluştur düğmesine tıklayın. Bundan böyle bilgisayarınızı yeni açılış disketi ile çalıştırdığınızda “Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırı Windows Me açılış menüsünde ekrana gelecek ve bu sayede Me altında bile MS komut satırı ile çalışabileceksiniz. Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98 kurulumu esnasında Scandisk çalıştığında kurulum işlemi kilitleniyor. Bu sayede Scandisk ön planda çalıştırılacak ve böylece sonuçları direkt olarak görebileceksiniz.exe /1 4 | Windows 98 Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek TrueType yazı tiplerini Denetim Masası veya Explorer yardımıyla bir ağ sürücüsünden yükleyebilirsiniz. Windows 98 kurulumu tamamlanamıyor ‹pucu: Scandisk aracını. dosya isimlerinin büyük harfle görüntülenmesini sağlayan seçeneği işaretleyin. 4 5 | Windows 98 Windows Gezgini’nde büyük harfler İsimlendirirken büyük harflerden de faydalandığınız yeni dosya ve klasörler oluşturdunuz. Aç›kça göremiyor: Denetim Masas› varolan TTF dosyalar›n› a¤ üzerinden yüklemek istemezse. ‹pucu: Windows 98’in dosya isimlerini kendi içerisinde doğru yazım şekline göre kullanmasına rağmen. Yazı tipinin yüklenmesi için ağ üzerinde kullanılabilecek farklı çözümler 6 | Windows 2000 ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 2000 kurulumu sırasında hangi bileşenlerin sisteminize kurulacağını tam olarak belirleyemezsiniz. yerel sürücüleri kullanmak zorunda kalabilirsiniz.INF dosyası bulunur. Bilgisayarı minimum konfigürasyonla başlatır” satırından sonra “menuitem= MSDOS. Şayet Scandisk’in Windows 98 kurulumu sırasında neden kilitlendiğini görmek isterseniz.com -> tr.keyboard.SYS sistem dosyasını istediğiniz herhangi bir editör yardımıyla açın ve “[Menu]” başlığının altındaki “menuitem= QUICK.CAB arşiv dosyasından çıkartmalısınız.cpi) install=mode. ‹pucu: “C:\WINNT\INF” klasörü içerisinde SYSOC. Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırını ekleyin. Dosyaları gezgin penceresin görmenize ve gerekli haklara sahip olmanıza rağmen Windows. İsterseniz söz konusu TTF dosyasını gezgin yardımıyla direkt olarak “Yazı Tipleri” klasörüne de kopyalayabilirsiniz. Disketi sürücüye yerleştirdikten sonra CONFIG.. Bu CHIP | MAYIS 2002 . Scandisk çalışmasını tamamladıktan mevcuttur.cab scandisk. geçerli bir yazı tipi bulunamadığı uyarısı veriyor. Yerden tasarruf etmek için söz konusu bölümü tamamen kaldırmalısınız. Windos Gezgini yanlış gösterir. Windows 98 kurulumuna başlamadan önce MS-DOS komut satırını kullanarak çalıştırın.

. biçim özelliklerinin kaybolacağına dair uyaran mesaja ise Evet cevabını verin. Bundan böyle sisteminiz kapanırken yeniden başlatılmayacaktır. Son olarak sayfa biçimi açılır listesinden yatayı seçin ve oluşturduğunuz yeni etiket biçimi için Etiket adı kutusuna bir isim girin. Burada her iki virgülün de bulunduğuna dikkat etmelisiniz. ‹pucu: Windows 98 SE kapanırken çeşitli sorunlara neden olabiliyor. Daha sonra. Burada bulunan hızlı kapanma özelliğini devre dışı bırakan seçeneği işaretleyin ve Tamam düğmesine tıklayın. Bunun sonucunda ekrana gelecek bir sihirbaz size yardımcı olacaktır. ‹pucu: İlk olarak söz konusu Word dokümanını Dosya/Farklı Kaydet komutunu kullanarak “Salt metin” biçiminde bir metin dosyası olarak kaydetmelisiniz. 8 örneğinde olduğu gibi görünmelidirler. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki tüm değerleri bir yere kaydedin. tarih ve açıklama bulunan Word dokümanındaki sayı kısımlarını Excel’e aktarmak istiyorsunuz. Şayet istediğiniz etiketleri liste içerisinde bulamazsanız Diğer başlığı altındaki etiketleri de incelemelisiniz. 7 | Windows 98 Kapan›rken yeniden bafllatmay› engellemek Windows’u normal bir şekilde Başlat menüsünden kapatmak istiyorsunuz ve bilgisayarı artık kapatabileceğinize dair mesajın ekrana gelmesine rağmen sistem yeniden çalıştırılıyor. Ekrana gelen pencere üzerindeki listeden Donatılar’ın ayrıntılı görünümünü aktif hale getirin ve sisteminizden kaldırmak istediğiniz bileşenleri işaretleyin. Daha sonra “Etiket ürünleri” ve “Ürün numarası” açılır listelerini kullanarak istediğiniz etiket şablonunu seçin.Ancak klasör sırtlarında kullanılmak üzere sunulan tüm etiketler sadece dikey olarak yazdırılabilirler.Bu başlığın altında örneğin “Games=ocgen.games.inf.games. Daha sonra aşağıdaki alan çiftlerindeki değerle- ri birbirleri ile değiştirin: “Üst boşluk” ve “Yan boşluk”. İkinci adım olarak da biraz önce kaydettiğiniz metin dosyasını Excel ile açmalısınız. Ancak bu sorun normalde Windows konfigürasyon 9 CHIP | MAYIS 2002 . 8 | Word 97. Bunun için Başlat/Çalıştır/msconfig/Tamam komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Genel kartını aktif hale getirdikten sonra Gelişmiş düğmesine tıklayın.hide. “Etiket yüksekliği” ve “Etiket genişliği”. OcEntry. Bunu takip eden Al›flverifl: Excel’in sihirbaz› sayesinde Word belgelerindeki veriler Excel tablolar›na rahatl›kla aktar›labilirler. Metin Alma Sihirbazı’nın ilk penceresinde bulunan “Özgün veri türü” başlığı altındaki sabit genişlikli seçeneğini işaretleyin ve İleri düğmesine tıklayın. 9 | Office 97/2000/XP Word’den Excel’e veri aktarmak Her satırında sırasıyla bir sayı.7” programı “msconfig” ile çözülebilir. Ancak siz etiketleri yatay biçimde yazdırmak istiyorsunuz. Şimdi Denetim Masası’nda bulunan Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Windows bileşenlerini değiştirmek için bir sonraki karta geçin. “Yatay sayı” ve “Dikey sayı”. Söz konusu sorunun birçok nedeni ve buna bağlı olarak da bir çok çözümü olabilir.166 dosyayı bir editör yarımıyla açın ve bunun içerisinde bulunan “old base components” başlığını arayın. 2000 Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Word. Bundan böyle istediğiniz zaman kullanabileceğiniz etiket şablonunu bitirmek için Tamam düğmesine tıklayın. Belgeyi sütunlara bölmek için uygun iflareti ise deneyerek bulabilir veya kendiniz ay›rabilirsiniz. İlk olarak Araçlar/Zarflar ve Etiketler komutunu çalıştırın. Bu satırlarda bulunan “hide” seçeneklerini kaldırın Bunun sonucunda satırlar “Games=ocgen. OcEntry. İstediğiniz etiketi seçtikten sonra Yeni Etiket düğmesine tıklayın. kullanıcılarına önceden tanımlanmış çok sayıda etiket şablonu sunar.dll. Bu ayarları kullanarak klasör etiketlerini yatay olarak yazdırabilirsiniz. Kafa üstü: Standart etiket tiplerini yatay olarak yazd›rabilmek için tan›ml› ayarlar› de¤ifltirmelisiniz.inf. Son olarak yaptığınız değişiklikleri kaydederek dosyadan çıkın.7” gibi satırlar bulunur. ‹pucu: Bunun için Word ile beraber sunulan dikey etiketlerin ayarlarından faydalanabilirsiniz. ekrana gelen pencere üzerindeki Etiketler kartını aktif hale getirin ve buradaki Seçenekler düğmesine tıklayın. artık kullanılamaz hale gelen “Dikey aralık” kutusundaki eski değeri artık etkin hale geçen “Yatay aralık” kutusuna girin.dll. Bu esnada sizi.

Adres çubuğuna biraz önce not aldığınız. programın tamamen çökmesine ve hatta tek bir pencere ile yetinmeyen dağınık bir sörfçü iseniz tüm sistemin çökmesine neden olabilir. Buradan hangi noktalama işaretlerinin veya karakterlerin (Kesme.Anacak her bir pencere için ayrı bir Internet Explorer görevi çalıştırmak yerine Kayıt Düzenleyicisi içerisinde kü- daki listede Tarama başlığı altında bulunan “Kişiselleştirilmiş Sık Kullanılanlar menüsünü etkinleştir” seçeneğindeki işareti kaldırın.htm”) girin. boşluk. Şayet söz konusu anahtar ve veriyi göremiyorsanız kendiniz oluşturmalısınız. çük bir değişiklik yaparak da bu sorunun üstesinden gelebilirsiniz. Buraya değer olarak kaydettiğiniz dosyanın konumunu gösteren adresi (“file.dll/outlook. 12 | Internet Explorer 5 10 | 11 Outlook 98 | Internet Explorer Kilitlenmeler Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek Eğer Internet Explorer penceresinde Sık Kullanılanlar menüsünü açacak olursanız program sadece en son kullanılan adresleri görüntüler. kullanılan DLL dosyasının bulunduğu klasörün içerisine kaydedin. CHIP | MAYIS 2002 . OUTLWVW. Eğer isterseniz “Sütundan veri alma seçeneğini işaretleyerek diğer sütunların Excel’e aktarılmasını engelleyebilirsiniz. Bu dosyanın bulunduğu konumun adresini not alın ve daha sonra Internet Explorer’ı çalıştırın.htm” biçiminde girin. Internet Explorer’ın yapılan değişikliği algılaması ve tüm Sık Kullanılanlar öğelerini görüntülemesi için programı kapatıp yeniden çalıştırmalısınız. üzere tüm programı çökertmesinden şikayetçilerdir. Başlat/Çalıştır/Regedit/Tamam komutunu çalıştırın ve açılan Kayıt Düzenleyici penceresi içerisindeki “HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsof\Office\8. noktalı virgül. İlk olarak Kayıt Düzenleyicisi’ni çalıştırmak için Başlat/Çalıştır komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutusuna “Regedit” yazdıktan sonra Tamam düğmesine tıklayın. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Gelişmiş kartını aktif hale getirin ve bura- Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek ‹pucu: Outlook 98’in açılış sayfası HTML biçiminde olmasına rağmen içerisinde değişiklik yapmak. nebilir. Şayet doğru ayırma işaretini bulduysanız bir sonraki adıma geçmek için İleri düğmesine tıklayın.DLL dosyasını aratın. Bu sayfayı düzenlemek için normalde “Program Files\Microsoft Office\Office” klasörü içerisinde bulunan OUTLWVW. özel) otomatik ayırma işlemini için kullanılacağını belirleyebilir ve sonuçlarını inceleyebilirsiniz.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 167 Tips&Tricks » Uygulamlar pencerede söz konusu ayırma çizgisini yerleştirmelisiniz. Sayfa üzerinde değişiklik yapmak için. Eğer bu adres sisteminizde farklılık gösteriyorsa. gerekli HTML dosyası bulunamadığı için mümkün değildir.DLL dosyasının konumunu bildiren adresini “res://c:\Program Files\ Microsoft Office\Office\outlwvw.//c:/Program Files/Microsoft Office/Office/outlook. Geri kalan öğelerin görüntülenmesi için ok simgesine tıklanması gereklidir. Bu adres çağrıldığı zaman Internet Explorer penceresinde “Outlook Bugün” sayfası ekrana gelecektir. ‹pucu: Hemen hemen tüm kullanıcılar kilitlenen tek bir Internet Explorer penceresinin download’lar da dahil olmak 11 Herkes kendi için: Kay›t Düzenleyicisi’nde yap›lan bir de¤ifliklik ile farkl› IE görevleri açmaktan kurtulabilirsiniz. Son adımda her bir sütun için kullanmak istediğiniz veri biçimini belirleyebilirsiniz.0\Outlook\Today” anahtarını aktif hale getirin. Ekrana gelen pencere üzerindeki “HKEY_LOCAL_ MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\explorer\BrowseNewProcess” anahtarını aktif hale getirin ve burada bulunana aynı isimli verinin değerini “No” olarak değiştirin. Eğer Office bilgisayarınızda farklı bir dizin içindeyse burada verilen adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirin. birinde yaşanan kilitlenme diğerlerini etkilemeyecek ve böylece zaman ve veri kaybı yaşanmayacaktı. virgül. Örneğin birinci sütundaki sayıları. standart biçimini kullanarak Excel’e aktarabilirsiniz. Artık Outlook’un açılış sayfası olan “Outlook Bugün” Frontpage veya WordPad gibi bir editör kullanılarak düzenle- IE’nin komple çökmesini engellemek Bir tane Internet Explorer penceresinin kilitlenmesi. Şayet her bir pencere ayrı bir görev olarak açılsaydı. Burada kullanılan “Outlook Bugün” sayfasının kendisine ait bir dosyası yoktur ve bir DLL dosyası içerisine gizlenmiş olarak saklanır. İstediğiniz sütunları ve bunların biçimlerini ayarladıktan sonra Son düğmesine tıklayarak aktarma işlemini bitirebilirsiniz. ‹pucu: Tüm adreslerin anında görüntülenebilmesi için Araçlar/Internet Seçenekleri komutunu çalıştırın. Değişiklik yapılıktan sonra sayfanın yeni halini Outlook içerisinde kullanabilmek için Kayıt Düzenleyici’sinin derinliklerinde küçük değişikliklerin yapılması gerekmektedir. Bu anahtar altına “Url” isminde yeni bir dize değeri oluşturun. adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirmelisiniz.

Daha sonra sistemin performansı açısından kullandığınız DirectX ve ekran kartı sürücülerini güncellemenizde fayda vardır. | DVD Sürücü Tak›lmalar Filmin tak›lmas›n› engellemek Soru: DVDPioneer 106s’ı yeni aldığımda film izlerken "takılma" oluyor PentiumIII 800. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı olan parçalar dijital olarak okunamıyorlar. Ancak minidisk yerden tasarruf sağlayan bu kayıt işlemi için ATRAC3 adında bir teknikten faydalanıyor. İlk olarak Aygıt Yöneticisi listesindeki CD-ROM başlığı altındaki DVD sürücünüzü seçtikten sonra Özellikler düğmesine tıklayın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ayarlar kartını aktif hale getirin. Son olarak birden çok USB aygıtına sahipseniz bu cihazı USB Hub’tan ayırmanızda fayda var. Windows’unuz zamanla çöküyor mu? CHIP Hotline çözümünü biliyor. Cevap: Bu sorun birçok nedenden kaynaklanabileceği için çözüme adım adım yaklaşmakta fayda var. monitörünüz mü titriyor. Yeni aldığım Traxdata Mini CDRW 4x4x24 CD yazıcıyı USB üzerinden notebook'uma bağlıyorum. Dolayısıyla sorununuz büyük bir ihtimalle USB portları ile ilgili.04’e yükselttim) yüklü. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı parçaları PC’ye aktarabilmek için yapılabilecek tek şey. Bunun sonucunda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . Bunlardan en çok rastlanan. Daha sonra ise sistemi güvenli kipte açın ve aygıt yöneticisinden başarısız sürücü yüklenmelerini silin. sistem dosyalarının bozulması ya da gerekli ayarlarının doğru yapılamamasıdır.com. Geforce256ve 128 MByte hafızaya sahibim. Çünkü Primary Slave olarak sabit disk ile aynı kablo üzerine bağlanan sürücülerde bu tür takılmalar meydana gelebilmektedir. 15 Cevap: Bunun için Netscape penceresinde Edit/Preferences komutunu çalıştırın ve kategori listesindeki Navigator üzerine tıklayın. Acaba MD üzerinde kayıtlı bulunan parçalar da benzer şekilde direkt olarak PC’ye aktarılabilirler mi? Adem Tortop Cevap: USB üzerinden PC’ye bağlanan MD-700 sadece.7 Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Soru: Netscape’in yazmak istediğim web adreslerini otomatik olarak tamamlamaya çalışmasını nasıl engelleyebilirim? Ahmet Durgun DMA eriflimi: DVD film izleme zevkinizin bozulmamas› için DMA baflta olmak üzere çeflitli ayarlar›n yap›lmas› gereklidir. Notebook'umu çalıştırdığımda kilitleniyor ve açılmıyor. Sait Terekli Cevap: Sisteminizin kilitlenmesine yol açan birden çok neden olabilir. MD çalıcının (analog) Line Out çıkışını bilgisayarın Line In girişine bağlayarak klasik ses kaydı yapmaktır. Bu esnada yüklemeye çalıştığınız cihazı da silmenizde fayda var.178 168 Okurlar Soruyor @ 13 Yaz›c›n›z çal›flmamak için grev mi yap›yor. örneğin internetten temin edilen veya kendi oluşturduğunuz MP3 dosyalarını alabiliyor ve daha sonra bunları ek bir yazılma ihtiyaç duymadan kaydedebiliyor. İlk olarak notebook’un BIOS’una girip USB portlarının aktif (Enable) olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Buradaki DMA seçeneğinin işaretli olmasına dikkat edin.Sorular›n›z› yardim@chip. Fakat bu takılma DVD'nin DMA’sını açtığımda azalıyor. CD yazıcımı henüz tam olarak kullanamadım. 14 | Notebook USB Portlar› Harici CD yYaz›c› ba¤lant›lar› Soru: Dell Latitude CPx 750J notebook'um Windows 98 SE ile sorunsuz çalışıyor. 15 | Ses Düzenleme Sony Minidisk Minidisk üzerinden ses iflleme Soru: Sony MD-700 modeli aynı zamanda MP3 dosyalarını da kullanabilen taşınabilir bir minidisk çalıcı.tr adresine bekliyoruz. Sizin anlattıklarınızdan yola çıkarak sistem dosyalarında herhangi bir sorun olmadığını varsayıyoruz. Sisteminizi tekrar çalıştırdığınızda söz konusu cihazı rahatlıkla tanıtabilirsiniz. Gerekli sürücüler ve Adaptec CD Creator 4. 16 | Netscape 4. Geçen aylardaki en ilginç olaylar ve çözümlerini burada okuyabilirsiniz.02 (internet’ten 4. Son olarak DVD sürücünüzün sabitdiskten ayrı bir kablo ile Secondary Master olarak bağlı olmasına dikkat edin.

işletim sistemi. Yani hızın iki kat artması zamanın da yarıya düşmesi anlamına gelmiyor. Web adreslerinin otomatik olarak tamamlanması ise bunun hemen altında bulunan Location Bar History başlığı ile ilgilidir. Bunun için Başlat/Çalıştır komutu ile ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutucuğuna “msconfig” komutunu yazıp Cevap: Bunun için www. Burada doğru orantı yerine daha çok eğrisel bir artışı göz önünde bulundurmanızda fayda var. Burada bulunan “Clear Location Bar” düğmesine tıklayarak da web adresleri hakkında toplanan tüm bilgileri silebilirsiniz.com sitesinden bulabileceğiniz EasyRecovery programı ile sorununuzu çözebilirsiniz. Astra 1220P için hazırlanan Windows 2000 sürücüsünü bilgisayarınıza kaydedin ve daha sonra yüklemeye başlayın. Daha sonra bilgisayarı yeniden çalıştırdığınızda sorun devam ediyorsa. Cevap: Tweak-me Gold ve Flexy gibi yazılımlar ile sistem dosyaları değiştirebilirsiniz.A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 169 Tips&Tricks » Okur Sorular› CHIP Cevapl›yor penceredeki “History” başlığı altından kayıtlı web adreslerinin ne kadar süre saklanacağını ve daha sonra otomatik olarak silineceğini belirleyebilirsiniz. piyasada bulunan CD’lerin yüksek hızları desteklememesi. Kayıt Düzenleyicisi’ni geri yükledikten sonra bu yazılımları Denetim Masası’ndaki Program Ekle/Kaldır simgesini kullanarak sisteminizden silmelisiniz. Yaklaşık 2 dakika süreceğini düşünmeniz yanlış.çözülmedi. Ancak kaba bir hesapla normalde yaklaşık olarak 2 DK’da bitmesi gereken işlem toplam 16 dakika sürüyor. www. Dolayısıyla aslında sildiğinizi düşündüğünüz bir çok veriyi kurtarabilirsiniz. Ancak yeni DOS bölümü oluştururken farkına vardım ve o an bilgisayarı yeniden kapattım. rağmen hiçbir bilgiye ulaşamıyorum. Ama üzülmeyin bunun da bir çözümü var. Bu sayede sisteminizin performansını arttırabilirsiniz. Nedeni. Aycan Topar 17 | Windows 98 Cevap: Haklısınız hatanız gerçekten çok büyük. Cevap: Bu ve benzeri CD yazıcıları yüksek hızda yazdırabilmek söylendiği kadar kolay değil. Başka bir marka ve modele ait sürücüler kurmuş olmanıza rağmen sahip olduğunuz tarayıcının tüm özelliklerini kullanabilirsiniz. Ancak yine de Hewlett Packard yeni ve sorunsuz bir güncelleme çıkarttığında orijinal sürücülerin yüklenmesinde fayda vardır. Sonuç itibariyle ne yaparsam yapayım 32x hızında CD yazmayı başaramadım. özelliklerine baktığımda karşıma sadece “Genel” ve “Başarım” sekmeleri çıkıyor. 19 | Sabitdisk Dosya Kurtarma Kaybolan verileri kurtarma Soru: Bilgisayarıma taktığım başka bir sabitdiskte partisyon oluşturmaya çalışırken asıl kullandığım sabitdiskimin birinci DOS bölümünü sildim.download. verileri tam olarak silmez. Çünkü. Bunun yerine sadece verileri değiştirir. sisteminizi geri yüklemeniz gerekecek. Burada bulunan Clear History düğmesine tıklayarak da geçmiş bilgilerini anında silebilirsiniz.umax. 32 hızda 3 ile 4 dakika arasında CD’leri yazarsınız. Ama kontrol işleminden sonra yazma hızı da düşeceğinden süre de artar. Hasan ÇOLPAN 18 | Taray›c› Alternatif Sürücü HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Soru: Sistemimi Windows 2000’e yükselttiğimden beri Hewlett Packard 3200c tarayıcım çalışmıyor. Buna ek olarak CD yazma programları da önce CD medyayı kontrol ederler ve uygun bir hızla yazmaya başlarlar. Diğer sekmeler maalesef görünmüyor. Ama bu ayarları üstün körü yaparsanız bu tür sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Diski biçimlendirmemiş olmama CHIP | MAYIS 2002 . Sistem donanımlarımın bazı sürücülerini acilen tekrar yüklemem gerekiyor ve bunu yapamıyorum.01 programını kullanarak CD yazıyorum. Buradan sisteminizin en son ve temiz hali ile geri yükleyebilirsiniz.com sayfasından Umax Astra 1220P için sunulan sürücüleri yükleyebilirsiniz. Ama bu programın tam olarak çalışabilmesi için orijinal olması gerek. Astra 1220P için Windows 2000 sürücülerini sisteminize yüklediğinizde HP 3200c tarayıcınızı da Windows 2000 altında sorunsuz bir şekilde kullanabildiğinizi göreceksiniz. Derginizin mart sayısı CD'sinde vermiş olduğunuz ''Tweakme Gold'' ve/veya ''Flexy'' isimli programlar buna sebep olabilir mi? Kayıt Düzenleyicisi’nin yedeğini daha önce almıştım ve geri yüklediğim halde sorun çözülmedi. Özellikle OEM CD medyaları bu alanda başarısızlar. Ama üstüne bir kayıt işlemi yapmadığınızı varsayarsak. Aksi takdirde sadece kurtulacak dosyaları görebilirsiniz ama kurtarma işlemini yapamazsınız. Beraber sunulan yazılımlar da HP tarafından kullanıma sunulan Windows 2000 güncellenmesinin kullanılmasına izin vermiyorlar. 20 | CD Yaz›c› Yazma H›z› Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek Soru: Yeni aldığım LG 32x CD ReWriter ile Easy CD Creator 5. Kay›t Düzenleyicisi’ni geri yüklemek Soru: Windows 98 sisteminde Bilgisayarım simgesine sağ tuşla tıklayıp. çalıştırdığınızda ekrana gelen pencere üzerinde sistemi geri yüklemek için bir seçenek göreceksiniz.

‹çerikler merkezi bir sunucu üzerinde tutulmad›klar› için de kayna¤›n takip edilmesi mümkün olmuyor. Sörfçülerin internette s›n›rs›z olarak gezinmek için yapmalar› gereken tek fley. s Hacker grubu “Cult of the Dead Cow” (cDc). . dosyalar›n› birbirlerini tan›madan de¤ifltirebiliyorlar. Morpheus. Bunun için gerekli olan tek fley bir istemci ve internet ba¤lant›s›. web sayfalar›n› direkt olarak web’den almak yerine çok say›da bilgisayar üzerinden temin ediyor. Art›k sansürlenemeyen bir browser mevcut. KaZaA ve Grokster istemcilerinin temelini teflkil eden Fast Track a¤›nda dosya arayabiliyor. Böylece Peer to Peer kendi baflar›s›n› kendisi engelleyebiliyor. File Sharing hizmetlerinden faydaland›klar› için. Browser. dosya paylafl›m sistemini olumsuz yönde etkiliyor. Bunun için Peek a Booty. fiifreli iste¤i alan bilgisayar. Hacker’lar böylece totaliter rejimlerde yaflayan sörfçülerin de sansürlenen web sayfalar›nda rahatl›kla gezinmelerini sa¤lamak istiyorlar. dosya paylafl›m arac› Gnutella gibi bir merkezle ba¤lant› kurmadan çal›fl›yor. iç yaz›flmalar›n› bir Peer to Peer istemci üzerinden gerçeklefltirmeyi planl›yor. KaZearch arama motoru. Örne¤in. P2P a¤larda art›k herhangi bir istemciye gerek kalmadan da arama ifllemi gerçeklefltirmek mümkün. yani internetteki bir santral noktas› ile ba¤lant› kuruyor ve flifrelenmifl bir sorgu gönderiyor. Ancak bu yaz›l›m herhangi bir dosya paylafl›m›na izin vermedi¤i ve a¤›n çal›flmas›n› etkiledi¤i için. Almanya’n›n önde gelen sunucular›ndan T-Online müflterileri. sorgular›n merkezi bir sunucuda düzenlendi¤i Napster’dan farkl› olarak. KaZearch istenen sorguyu sadece tek bir santrale de¤il. Yani söz konusu bilginin sansürlenmesi mümkün de¤il. a¤ içerisindeki tüm bilgisayarlara gönderiyor. müflterilerinin ziyaret ettikleri sayfalar›n kayd›n› 80 gün tutmak zorundalar. istemci (Client) program›n› indirmek. Amerikan ilaç devlerinden GlaxoSmithKline. Ancak Peer to Peer üzerinden dosya paylafl›m›n›n da eksikleri mevcut: Sunucular. P2P a¤lar›n kolayl›klar›ndan genifl topluluklar da faydalanmak istiyorlar. bunu P2P a¤› içerisindeki baflka bir bilgisayara gönderiyor ve bundan ald›¤› bilgileri de sorguyu gönderen browser’a aktar›yor. Bearshare veya WinMX istemcilerinde oldu¤u gibi. Peek a Booty. uzun süren çal›flmalar sonras›nda internet sansürünü ortadan kald›racak olan ilk Peer to Peer Browser “Peek a Booty”yi kullan›ma sundu. bir dal.170 ‹Ç‹NDEK‹LER 174 176 192 200 204 Internet Servisleri: Online hizmetler Web’deki Ücretsiz Kaynaklar: Ücretsiz download ve bilgiler Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c›lar›n evrimi Online Tatil Siteleri: Rezervasyonu flimdiden yap›n Mailing Listeleri: Kendi posta listenizi oluflturun internet CHIP | MAYIS 2002 Noktadan Noktaya A¤lar Sansürsüz Sörf Keyfi MP3 paylafl›m› ile karfl›m›za ç›kan Napster’›n çal›flma prensibi. k›sa bir süre önce ihtar mektuplar› ald›lar. Sörfçüler. zaferini kutluyor.

yarg›lanman›n mümkün olabilmesi için de sitenin kay›tlar›n›n resmi makamlar taraf›ndan zapta geçirilmesi gerekecek. Küçük. Pahal› DivX 5’in Golden Master CD’si (Program kodunun bulundu¤u ilk CD) ve son model bir PC müzayade evi eBay taraf›ndan 6400 dolardan aç›k artt›rmaya ç›kar›ld›.to” Redirector’›n› arama çabas› bofla ç›kt›.25 $ ifl.tr DiVX 5: H›zl›.com. 3 ayl›k pro p. DivX5’in.tr ! IN & OUT PC’den okuyorum n ! PDA’dan okuyorum Kontür Yüklemek Ön ödemeli telefon hatt› sahipleri. Basit bir hesapla bu durumda dört milyar internet adresinin kullan›labilir oldu¤u söylenebilir. “kick-me. gazete bayilerine koflturmak yerine internet üzerinden kontür yüklemeye bafllad›lar. Bu arama dilekçesi bir ‹sveç mahkemesi taraf›ndan ret edildi.com.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler 171 Net Komedi Servisi DivX 5. Ancak yak›n gelecekte yeni jenerasyon cep telefonlar›n›n ve hatta web buzdolaplar›n›n da kendi internet adreslerine sahip olacaklar› göz önünde bulundurulacak olursa. henüz Türkçe içeri¤in yayg›n olmay›fl› nedeniyle kullan›c›lar›n yaklafl›k üçte ikisinin e-book okumad›¤› anlafl›l›yor. Ancak BSA temyize gidecek. ‹kametgah! Halk›n›.to URL’leri ile pratik olmayan uzun internet adreslerine yönlendiriyor.tr (212) 336 1919 % D‹J‹TAL K‹TAP E-book okuyor musunuz? Okumuyorum S›n›rs›z internet 1 ay 15 milyon TL 3 ay 36 milyon TL 12 ay 119. paket 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay kontürlü saatlik anet vezy. sayfalar›ndaki içerik ile ilgili olarak resmi makamlar› düzenli bir flekilde bilgilendirmek zorunda kalacaklar.5 $ 75 $ 0. Bilgi için: www. bir baflar›ya daha imza atmak üzere. Söz konusu kanunun uygulanabilirli¤inin neredeyse imkans›z oldu¤unu da hat›rlatal›m.int 4 milyonTL 12 milyon TL 29 milyon TL 75 milyon TL tr.9 milyon TL 49. Meclise gelen yeni RTÜK yasas› ile. Asl›nda yasa tasar›s›n›n ilk halinde yer alan bu uygulama daha sonra tepkiler nedeniyle geri çekilmiflti.divx. 234. Sadece “Internet Protocol Version 6” (IPv6) sanal dünyadaki yer darl›¤›n› engelleyebilir.optima 1 ay 15 milyon TL net. suç” oluflmas› durumunda bas›n yasas›na dahil edilip cezaland›r›lacak web sitelerine 10 milyar TL’den bafllayan inan›lmaz cezalar öngörülürken.com (212) 478 0478 Korsan Kopyalar V6 ‹nternet Protokolü Korsan Avc›lar› için Servis Yaz›l›m üreticileri taraf›ndan haklar›n› korumak için kurulan Business Software Alliance’›n (BSA) bir dilekçe ile “kick-me. Bundan iki gün sonra da resmi versiyon geldi. Print al›p okuyorum 65 Yayg›nlaflmad›: Tan›t›m› için tek tük yar›flmalar düzenleniyor olsa da. bilim adam›n›. Ancak yasan›n son halinde “sadece yalan haber.chip. 12 ayl›k e-kolay 10 saat f›st›k 1 ay s›n›rs›z 3 ay s›n›rs›z 12 ay s›n›rs›z trnet ayl›k s›n›rs›z y›ll›k s›n›rs›z saatlik ba¤lant› iflnet s. daha rahat hat›rlanabilir kick-me. standart versiyonu ücretsiz olarak da¤›t›l›rken daha fazla seçene¤e sahip olan Pro versiyonu 30 dolardan sat›lacak. Bilgi için: www. Sansür Kullanc›lar›n hangi sitelere girip giremeyece¤inin belirlenebilece¤ini sananlar›n sansür giriflimleri insanlar›n tepkisini çekiyor.com BA⁄LANTI ÜCRETLER‹ superonline superonline. düflünürü bezdirmek konusundaki baflar›lar› dünya çainternette sayfas› olan özel veya tüzel kifliler.net (212) 444 0077 net. bundan böyle 12 milyon TL 30 milyon TL 100 milyon TL e-kolay. hatta ülkesini zenginlefltirmek isteyen yerli yabanc› her türlü giriflimciyi.19.com (212) 413 1414 p›nda taktir toplayan bürokrasimiz.gov.ultra 1 ay 24 milyon TL Veezy mono p. Internet adresleri flu anda kullan›lan 4 versiyon numaral› protokole göre birbirlerinden nokta ile ayr›lan maksimum üç basamakl›. bu rakam çok düflük.to” gibi redirector yani yönlendirici kullan›c›lar›. Bilgi için: ww. DivX 5’deki en önemli yenilikler ise AMD ifllemci deste¤inin iyilefltirilmesi ve videolar›n DivX biçimine daha h›zl› dönüfltürülebilmesi.net (312) 295 9000 7.213 gibi dört say›dan meydana geliyor.000 TL anet.tr (212) 444 0145 6 milyon TL 14 milyon Tl 24 milyon TL 36 milyon TL 6 milyon TL 14 milyon TL 24 milyon TL 36 milyon TL turknet turk. 1 ayl›k eko p.7 milyon TL %61 24% %32 14% %4 %3 0 15 20 35 50 Kaynak: www. bu araflt›rma s›ras›nda web yönlendiricisinin korsan kopyalar›n kullan›m›n› destekledi¤ini gösteren kan›tlar bulmak istiyor. BSA. iftira. CHIP | MAYIS 2002 .kick-me.com (212) 310 0000 superonline maxx 1 ay 23 milyon TL 3 ay 59 milyon TL 12 ay 189 milyon TL s›n›rs›z eriflim 1 ay 3 ay 12 ay tt net pstn 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay ›sdn-ba 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay 18.0 art› PC Nufüs Sureti. Bu nedenle Avrupa Birli¤i yeni versiyonunun kullan›ma bafllanmas› için bir hareket plan› haz›rl›yor.9 milyon TL 155 milyon TL ttnet.to 2005 Y›l›n›n Net Protokolü Yap›lan araflt›rmalara göre 2005 senesinde internet adresleri (IP) çok azalacak. Bilgi için: http://europa.net. Ipv6 ise yaklafl›k olarak 2 üzeri 128 tane adres görüntüleyebiliyor.1.eu.tbmm.net (312) 289 8060 14 milyon TL 38 milyon TL 73 milyon TL 140 milyon TL 400.

Bilgi için: http://cookie. Bilgi için: www. telefon hatlar›. Sonuç olarak bu flekilde toplanan bilgiler bir kullan›c› profili oluflturuyorlar. Fisio 820 ile sunulan yaz›l›mlar yard›m›yla telefon ekran› için uygun hale getirebilir ve daha sonra Bluetooth üzerinden cep telefonuna aktarabilirsiniz. kullan›c›lara her internet gezintisinde yeni tan›mlamalar at›yor.philips.com. Üzerlerine yaz›lan Word ve Excel dosyalar› da bu virüsün gazab›na u¤ruyorlar. Bilgi için: www. “CookieCooker” olarak adland›r›lan araç. rahatl›kla okunabilecek aç›k metin olarak gönderiliyor. Bilgi için: www. söz konusu multimedya arac›ndaki bir veritaban› sorgusu sayesinde oynat›c› ile çal›flt›r›lan tüm DVD’lerin bir listesine ulaflabiliyor. Microsoft. Microsoft Aç›klar›n› Kapat›yor Microsoft programc›lar›.B@mm mail kurdu bilgisayar›n›za bir spam iletisi ile geliyor. sarf malzemeleri.com Kitaptan ev eflyas›na. Onbefl ve 30 milyonluk ön ödemeli “online al›flverifl kart›” Morkart’lara sahipseniz.diginorm. JavaScript yard›m›yla bilgisayara ulaflmak için Internet Explorer’daki bir güvenlik a盤›n› kullan›yor.org CHIP | MAYIS 2002 . Fiso 820 her aadres defteri girdisi için befl farkl› telefon ve bir e-posta adresini haf›zas›nda saklayabiliyor.com 3 E-posta Spam Bilgileri Siliyor W32. Bu çal›flmalar s›ras›nda son olarak iki tanesi Internet Explorer ve bir tanesi de SQL Server’da olmak üzere üç yeni güvenlik a盤› tespit edildi. Fisio 820 500 euro’dan sat›lacak. Cookie’ler.symantec. ‹flte size sorunlarla karfl›laflmadan al›flverifl yapabilece¤inizi umdu¤umuz birkaç yerli site. WEB GÖZCÜ Microsoft „Trustworthy Computing“ Casus Media Player Windows Media Player. Bilgisayar›n›zdaki resimleri.8 Kbit/s. dizüstümasaüstü bilgisayar sistemleri. nereye gideceklerini bilmemeleridir. gizli kullan›c› bilgilerini Microsoft’a gönderiyor. Trustworthy Computing çal›flmalar› s›ras›nda da daha önce dört tanesi yine Internet Explorer’da olmak üzere toplam on tane güvenlik a盤› bulunmufltu. Kurt. Bilgi için: www. Philips Fisio 820 Bluetooth’lu GPRS Telefon Fisio 820’nin ekran› 112x112 piksel çözünürlü¤e sahip ve 256 renk görüntüleyebiliyor. arad›¤›n›z modellerin ikinci ellerini bulmak veya makinenizi sat›l›¤a ç›karman›z da mümkün olabilir.com 3 www.estore.com 3 www. ‹nternet ba¤lant›s›yla asl›nda sadece DVD’lerin isimleri gönderilecek. aksesuarlar.tr Pek çok elektronik ürünün bayili¤ini ve sat›fl›n› üstlenen KVK’n›n web sitesi ayn› zamanda bir online ma¤aza. Ayn› zamanda ikinci el bir dijital foto¤raf makinesi pazar› da oluflturan sitede. Bilgi için: www.kaspersky.ocm 3 www.microsoft.com 3 CoolNow Sohbetçileri Serinletiyor CoolNow virüsü. Bu sayede ceketinizin cebinde bulunan telefonu kullanarak notebook’unuzu internete ba¤lanabilirsiniz. yaz›c›lar.kvk. E¤er virüslü eklenti çal›flt›r›l›rsa kurt kendisini Windows adres defterindeki tüm girdilere gönderiyor. piyasan›n alt›nda fiyatlar sunan bir site.microsoft. Cep telefonlar›. Yaz›l›m devi bu bilgiler sayesinde pazarlama çal›flmalar› için yeni bulgulara ulaflabiliyor. kredi kart› ifllemleri için Garanti Bankas› ve Finansbank ile iflbirli¤i yap›yor.inf. Al›fl verifl yapt›kça üyelerine arma¤an puanlar› da kazand›ran site. firman›n “Trustworthy Computing” ifadesi çerçevesinde kendi ürünlerindeki aç›klar› bulmak için çal›fl›yorlar.172 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler EN ‹Y‹ S‹TELER ELEKTRON‹K ALIfiVER‹fi ‹nternet üzerinden al›flverifl yapmak isteyenlerin karfl›laflt›¤› ilk sorun.com Özellikle dijital fotorafç›l›kla ilgilenenlerin ilgisini çekecek olan diginorm’da dijital foto¤raf makineleri hakk›nda arad›¤›n›z pek çok bilgiyi bulman›z mümkün olacak. BU ID ve al›nan bilgiler bir arada saklan›yorlar.de 3 Exchange S›n›rlar› Aç›yor Microsoft Exchange ve Outlook bulunan firma a¤lar›nda flifreleme arac› etkisiz kal›yor. BU eklentinin ne kadar tutulaca¤›n› bekleyip görmek laz›m. Bilgi için: www.tu-dresden. GPRS ba¤lant›s› ile elde edilebilen maksimum veri aktar›m h›z› ise veri al›rken 53. Peer to Peer paylafl›m araçlar›n› an›msatan bir teknikle kullan›c›lar aras›nda da¤›t›l›yorlar. Tüm bug’lar›n yamalar› Microsoft web sayfas›nda mevcut. bilgisayardan cep telefonuna kadar çok genifl bir yelpazede ürünlere ulaflabilece¤iniz. Takas Borsas› Cookie Paylafl›m› Kullan›c› profili ve veri toplayanlara karfl› Dresden Teknik Üniversitesi yeni bir projeye imza att›.first. Sat›lan ürünleri ise sahiplerine kurye ve kargo flirketleri ile gönderiyor. Bu flekilde elde edilen bilgiler tutars›z oluyor ve sadece dijital bilgi çöplü¤ü oluflturuyorlar. elektirk sayaçlar› gibi pek çok ürünü online sat›n alabildi¤iniz gibi bu al›flverifller için kredi kart› kullanmak zorunda de¤ilsiniz. Çünkü bilgiler flifrelense de flifrelenmese de dosya eklentileri istemciden sunucuya her zaman. Ancak Microsoft bu potansiyelin kullan›lmad›¤›n› duyurdu. GÜNCEL V‹RÜS UYARILARI ancak Microsoft tüm kullan›c›lara bir tan›mlama numaras› (ID) at›yor. KVK’n›n sitesinden morkart numaralar›n›z› girerek ödemelerinizi yapabilirsiniz.6 Kbit/s ve gönderirken de 26. burada MSN Messengers’daki kiflilere ulafl›yor ve buradaki kay›tl› tüm adreslere kendisini gönderiyor.Alcarys.

adanzye. Ergonomide ise CHIP.com sitesinde yayınlanan çekilişlere katılabilmeniz ve hediyelerinizi teslim alabilmeniz için gerekiyor. sayfas›nda kullan›lan web bileflenlerinin kullan›c›lar›n web browser’lar› ile uyumlulu¤una puan veriliyor. Burada servise online olarak gerçekten ne kadar ihtiyaç oldu¤u ve sunulan çözüm kalitesi de¤erlendiriliyor. web sayfas›nda istenene ne kadar çabuk ulafl›labildi¤ini ve site yap›s›n›n kalitesini de¤erlendiriyor. Kriterlerden ifllevsellik.com sitesinde sunulan sanal kuponları firma ile işbirliği olan diğer sanal mağazalarda on-line olarak anında kullanabilmeniz de mümkün! Sonuç: Yıllardır yurt dışında başarıyla işleyen sistem. Menüler yeterince anlafl›l›r m›? Al›nan servis için hangi ödeme flekilleri sunuluyor ve güvenilir mi? Bilgi istendi¤inde ne kadar h›zl› cevap al›n›yor? gibi sorulara cevap aran›yor. Firmaların. internet kullanıcılarının bu kuponları ister yazıcıdan bastırarak ister on-line.superkupon. Ay›n servisi seçti¤imiz Superkupon’un d›fl›nda mutlaka genifl bir online haber servisi olan AdanZye’ye de bir göz at›n. Birçok farklı sektördeki önde gelen firmaların indirim ve promosyon içeren kuponlarını yayınlayan site. kullan›c›lar›na çok genifl bir yelpazedeki ürün ve hizmetler için indirim kuponlar› sa¤l›yor.duygorbil. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor. bu sayfalar›m›zdan ulaflabilirsiniz. Tabii ki. superkupon.superkupon.com. neredeyse 2 yıla yakın bir süredir indirim yelpazesini sürekli genişleterek kullanıcıların çeşitli ürün ve hizmetlere daha ucuza sahip olabilmelerini mümkün kılıyor. Kaynaklarda ise web servisinin. ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor.com Yemek Tarifleri Servisi: www.com. istedi¤iniz kuponu seçip yaz›c›dan bast›rmak ve kesip yan›n›za almak. Ayrıca daha önce de belirttiğimiz gibi Superkupon.tastesalike. geniş yelpazede kuponlara tek bir adresten ücretsiz ulaşarak karlı çıkabilirler.com sitesinde yayınlanan tüm kuponlar "para" yerine de geçiyor.com sitesinin avantajlarından yararlanmak için öncelikle üyelik işlemlerinizi tamamlamanız gerekiyor. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz superkupon@superkupon. servislerin kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik.174 ‹Ç‹NDEK‹LER ‹ndirim Kuponu Servisi www. sanal alışveriş sitelerinde kullanmalarını sağlıyor. her kuponun tek bir ürün veya alışveriş için geçerli olduğunu da unutmamak gerekiyor. mkars@chip. Dolayısıyla alışverişlerinizde harcayacağınız paranın bir kısmını kendiniz basmış oluyorsunuz. elektronikten turizme kadar geniş bir yelpazede hizmet veren siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin. Bunlar aras›nda en fazla dikkat çeken internet servislerine. Mahmut Karsl›o¤lu.com (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) Türkiye'nin ilk elektronik pazarlama ve promosyon hizmetleri sunan internet servisi olan Superkupon. Gıdadan giyime. Servisten yararlanmak için tek yapman›z gereken. s Al›flverifl yapmay› seviyor musunuz? Peki.com Online Haber Servisi: www. internet kullanıcıları arasında yeni tüketici ka- CHIP | MAYIS 2002 . TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü ma¤azalar›n indirim günleri ilginizi çekiyor mu? Bu sorulara yan›t›n›z evet ise size çok sevindirici bir haberimiz var.tr DE⁄ERLEND‹RME CHIP. Superkupon adl› internet servisi. PUANI F‹YAT/PERFOR. Üstelik bunlardan istedi¤iniz kadar kul- AYIN SERV‹S‹ Online ‹ndirim Kuponu Servisi zanmasını. servisin konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor.com Bilgi Servisi www. marka bilinirliği yaratılmasını ve satışların artırılmasını hedefleyen Superkupon’da tüketiciler.com 0 CHIP TOP. Bu de¤erlendirme servislere verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor. Superkupon. lanman›z mümkün. Superkupon. her sektörden.com 174 175 Yeni Internet SERV‹SLER‹ Bilgisayar kullan›c›lar› eskiden günlük yaflamlar›nda gerçeklefltirdikleri birçok ifllemi art›k internet üzerinden online olarak da yapabiliyorlar. Superkupon ile Türkiye’de de başarılı bir şekilde hayat buluyor. Aslında bu tamamen ücretsiz işlem. P Çok genifl indirim yelpazesi P Kuponlar sanal olarak da kullan›l›yor P Türünde en iyi site A S YIN E 5|2 2 00 RV‹S‹ www.

A’dan Z’ye. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz duygorbil_irtibat@yahoo. internet vergi dairesine. tüketici hakları ve kanunlara. Sonuç olarak ev yemekleri yerine içinde ne olduğu bilinmeyen. bu türden bilgileri sitede paylaşıyor. Sonuç: İster sadece gazetelerde manşetlerde yer alan haberler ilginizi çeksin. Sitede. Tamamen ücretsiz olan üyelik işlemlerini tamamladığınız takdirde. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www. KFC ve Burger King de dahil olmak üzere geniş tarif arşivinin yanı sıra en çok ilgi çeken ve en yeni eklenen tariflere ulaşmanızı sağlayan listeler de mevcut. Sitede. isterseniz çok sevdiğiniz bir fast food restoranının özel sosunu evde yapmak isteyin. online telefon rehberine. Siteye WAP üzerinden de erişilebiliyor. Sitenin orta bölümünde tüm gazetelerin manşetlerinin yer aldığı bir bölüm bulunuyor. cep. P Çok genifl yemek tarifi listesi P Güçlü arama motoru M Tasar›m› biraz zay›f CHIP | MAYIS 2002 .AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Internet Servisleri 175 Bilgi Servisi Online Haber Servisi Gizli Yemek Tarifleri Servisi www. köşe yazarlarının yazdıkları yazılara. Ancak bunun yanı sıra sol tarafta yer alan menüden. Milli Eğitim Bakanlığına. İster sadece gizli tariflerin içinde ne olduğunu merak ediyor olun. bazıları oldukça ilginç ve eğlenceli bu tür bilgilere ulaşmak için de “Bunları biliyor musunuz?” bağlantısına tıklamak yeterli oluyor.com CHIP TOP. mutlaka üye olmanız gerekiyor. İlgili konuya tıklandığında ise o gazetenin web sayfasına ulaşılıyor. yanlış olarak bildiğimiz veya yeterince bilgilendirilmediğimiz bir çok konu. Sitede yer alan bilgiler ise yine kullanıcılar tarafından giriliyor ve yayınlanmaya uygun görüldüğü takdirde sitede yerini alıyor. Tastesalike web sitesi size en popüler tariflerin nasıl hazırlandığı konusunda her geçen gün genişleyen bir veri tabanı sunuyor. sağlık. Bu bölümden TC kimlik kartı numaranıza. PUANI F‹YAT/PERFOR. İstenirse bu tablo istenilen sütuna göre sıralanıp da izlenebiliyor. vergi kartı ve pasaport başvurunuzu yapabileceğiniz web sayfalarına ulaşabileceğiniz bağlantıları bulabilirsiniz. Tariflere ulaşmanız için. her geçen gün yeni tariflerle zenginleşen bu siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www. Buradan daha önce başkaları tarafından yaşanmış zor durumları okuyarak bu tür durumlara karşı önlem almanız ya da nasıl davranmanız gerektiğine karar verebiliyorsunuz.tastesalikez. Eğer bu gizli tariflerin neler olduğunu merak ediyorsanız size çok iyi bir haberimiz var.com CHIP TOP. kültür. internet. PUANI F‹YAT/PERFOR. sürücü ceza puanınıza. otomobil. kullanıcıların faydalanabilmeleri için. Zamanla içeriği genişleyecektir.com adanzye@membra. çok defa vaktimizin de heba olmasına neden olabilir. PUANI F‹YAT/PERFOR. maddi veya manevi kayba neden olabileceği gibi. Telekom fatura bilgilerinize. P WAP eriflimi mümkün P Baflar›l› köfle yaz›lar› arflivi P Çok zengin ve detayl› ba¤lant›lar Çalışma şartlarının zorlaşması ile çalışanlar hayatlarını kazanabilmek için artık zamanlarının çok daha fazlasını çalışarak geçirmek zorunda kalıyorlar. internetteki özellikle nitelikli Türkçe içerikli siteleri ve Türkçe bilgileri sunmaya çalışıyor. Kullanıcıların en çok ihtiyaç duyabileceği bağlantılar ise sağ bölümde yer alıyor. çoğu gizli tariflerle üretilen fast food’lara olan ilgi de her geçen gün artıyor.com Ülkemizde yaşayıp giderken. çevre.adanzye. Sitedeki tüketici köşesi de ilginç bölümlerden bir diğerini oluşturuyor. turizm ve ulaşım gibi birçok farklı konuda bağlantılar da yer alıyor.com. eğitim. Eğer sizin de böyle bir merakınız varsa. özellikle günlük gazete haberlerini çeşitli başlıklar altında derleyip sunuyor. Çok iyi bir veri tabanına sahip bu bölümden. Bu bölümün hemen üstünde yer alan çeşitli haber kategorileri ile de sadece belirli konulardaki haberlere ulaşılabiliyor. Sonuç: Gizli yemek tarifleri mutlaka herkesin ilgisini çeker. İşte bu yüzden “Duy Gör Bil” web servisi. bu site tümünü size tek bir sayfa altından sunabiliyor.duygorbil. bu site ihtiyaçlarınızı karşılıyor.com CHIP TOP. Ama gerçekten ilginç bir konsepte sahip. alışveriş. Arbys.com webmaster@tastesalike. Sitenin en çarpıcı bölümünü ise Gazete Köşe Yazarları bölümü oluşturuyor. içerdiği konular hakkında ilgili bağlantılar bulunduran bir portal site olmasının yanı sıra. Bu da sosyal yaşamlarından ve hatta yemek için ayırdıkları zamandan bile kısmalarına neden olabiliyor. P ‹lginç içerik ve forumlar P Yararl› ba¤lant›lar M ‹çerik çok genifl de¤il AdanZye. Türk internet kullanıcılarına. email’lerine ve gazetelerinin web sayfası bağlantılarına ulaşılabiliyor. Sonuç: Henüz çok geniş bir içeriğe sahip değil. ister köşe yazarlarının yazıları. spor. isterseniz kendiniz de bildiğiniz meşhur bir tarifi siteye ekleyebiliyorsunuz. posta kodlarına. çeşitli bilgileri derleyerek internet kullanıcılarına sunan geniş bir içeriğe de sahip.

176 CHIP | MAYIS 2002 .

CHIP | MAYIS 2002 . Ancak internet üzerinden say›s›z yasal ve yasad›fl› araca ücretsiz olarak sahip olabilirsiniz. Yazıda tanıtılan programları eCHIP’te TOP Freeware bölümünde bulabilirsiniz. gerçekten değerli ve ücretsiz hizmetler bulunuyor. Web’de Y üzüklerin Efendisi gibi popüler bir filmin vizyona girmesinden kısa bir süre sonra. Örneğin bir DVD’nin tamamen yasal bonus materyallerine de buradan ulaşabilirsiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER Müzik De¤ifl Tokuflu: KaZaA’n›n ideal ayarlar› Atölye: Ayr›nt›l› eDonkey ayarlar› 177 178 180 Muzik Filmler Oyunlar Bilgi PC Ayarlar› Telefon & Web Güvenlik her fley bedava Ço¤u zaman fiyat kalitenin göstergesidir. ürünlerin pazarlandığı sanal ticarethanelerden çok. Ayrıca pop müziğin simgesi Madonna’nın şarkılarını bedava ve yasal olarak indirebileceğinizi biliyor muydunuz? Şimdilerde internet üzerinde reklam amaçlı birçok hizmetin ücretsiz olarak sunulduğunu görebilirsiniz. Aynı durum tüm yeni yazılımlar için de geçerli. Örneğin cep telefonu operatörünün reklamlarını içeren ücretsiz SMS servisleri buna küçük bir örnek. İnternet üzerinde bugüne kadar fark etmediğiniz. karaborsa film ve şarkıların dağıtıldığı bir kaynak olmaya devam ediyor. daha yüksek görüntü ve ses kalitesine sahip DVD sürümünü internetten bulmak mümkün olabiliyor. İnternet. Sadece nerede oldu¤unu bilmeniz yeterli. CHIP sizlere internetin en yeni filmler ve flark›lar dahil olmak üzere ücretsiz imkanlar›n› gösteriyor.

com adresinde bulabilece- MÜZ‹K DE⁄‹fi TOKUfiU » KaZaA’n›n ideal ayarlar› 3 E¤er 56 Kbps'lik bir modem ile internete ba¤lan›yorsan›z Traffic kart› alt›nda ". 3 Kuflkusuz her iki ba¤lant› tipinde de ayn› anda sadece iki adet dosyan›n gönderilmesine izin verilmeli. Müzik endüstrisinin internet üzerinden alternatif satış yollarına gerekli önemi verememesi. www. KaZaA teorik olarak kurulumun hemen ardından kullanıma hazır hale geliyor. DSL ba¤lant›s› çevirmeli a¤ ba¤lant›s›na göre daha yüksek upload band geniflli¤ine sahip olsa da tüm upload kanallar›n›n kullan›lmas› kendi download› yavafllatacakt›r. Plak şirketlerinin açtığı savaş.com adresinden kısa sürede indirebilirsiniz.vcdhelp. Ayn› zamanda Advanced kart› alt›nda "Do not function as a Supernode" seçene¤ini aktif hale getirme flans›na da sahipsiniz.net) doğru bir ikili oluşturuyor. Ancak SuperNode'lar Fasttrack'›n s›kça kullan›lan dosya paylafl›m kural› için oldukça büyük önem tafl›rlar. Ayrıca http://mp3. Albüm satışları ve konserler bu durumdan büyük yaralar bağlantı hızını arttırmak isteyenlerin. SuperNode'lar son da¤›t›c› olarak.html) indirebilirsiniz.sound-online. Ek olarak bu sitede yıldızların 300 Kbit/s Bitrate kalitesinde müzik kliplerini de bulabilirsiniz. www. Engel: KaZaA ile arama sonucunda di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdan indirebilece¤i dosyalar›n transferine bir limit koyabilir ve iletifliminizi h›zland›rabilirsiniz.com adresinde yasal olarak sabitdiskinizde bulundurabileceğiniz ve başkalarıyla paylaşabileceğiniz parçalar bulunuyor. Kolayca dosyalarınızı CD’ye kopyalamanız için Burn Proof tekniğini destekleyen ve Buffer Underrun mesajlarını engelleyerek CD’lerinizin yanmasını önleyen freeware CDRecord yazılımını internetten (www.. Bu adres altında ulaşacağınız sayfalar ünlü “Rolling Stone” dergisi tarafından sunuluyor ve sitede denemeniz için Madonna’dan Neil Young ve Weezer’a kadar birçok ünlünün kesintisiz orijinal uzunluktaki parçaları bulunuyor.178 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA MÜZ‹K İnternetten ücretsiz müzik kaynaklarına ulaşmak profesyonel gezginler için bir yenilik değil. Bir ADSL ba¤lant›s›nda ise 10 ile 15 aras› de¤erler tercih edilebilir. htm) ve CDRDAO (http://cdrdao.com/vcdeasy. y›ld›zlar›n popüler parçalar›n› ücretsiz olarak indirme imkan› sunuyor. Napster yazılımıyla başlayan paylaşımın önünü açtı. Bu durumda kuflkusuz SuperNode'lar.. Modem ile saniyede 64 KBit ve DSL ba¤lant›s›na sahip kullan›c›lar için ise 128 KBit önerilir.vcdhelp. sitelerin ve sunucuların kapanmasına neden olsa da internet kullanıcılarının önüne geçmek şimdiye kadar pek mümkün olmadı. Media Desktop prensipte "kendi kendine beslenen bir a¤" olarak tan›mlan›r ve bu sayede desteklenir. (Super) VideoCD’ler için VCD Easy (www. Yasal müzik: Madonna ve popüler albümler Müzik paylaşımının büyük oranda yasal nedenler ve kanunlarla engellenmesine rağmen www.sourgeforge.mp3.schilling/private/cdrecord.fokus. Buna karşılık tanınmış yıldızlar ve bunların albümlerinden faydalanmak istiyorsanız. 3 Filter kart› alt›ndaki seçenekler arama sonucunda potansiyel virüs tehdidi oluflturan dosyalardan korunmay› sa¤lar.de/research/cc/glone/employees/ joerg. Ancak kuşkusuz internet CD yaz›c›: Web’de ücretsiz CD kay›t yaz›l›mlar› CD kayıt fanatikleri için de web’de birçok ücretsiz hizmet sunuluyor. Ek olarak ailenin küçük bireyleri için içerik korumas› sa¤lamak isteyenler Blocklist alan›na yasaklamak istedikleri kelimeleri tan›mlayabilirler. geçti¤imiz y›l Gnutella a¤›nda da gördü¤ümüz gibi sunucu yüklenmelerini azaltarak performans art›fl› sa¤larlar.kazaa. box. Ancak müzik endüstrisi halen derin uykusundan uyanabilmiş sayılmaz.sk adresinde pek tanınmamış grupların parçalarını ücretsiz olarak sundukları web sayfalarına bağlantıların bulunduğu ayrıntılı listeye ulaşabilirsiniz. Bu ifllem esnas›nda dosyan›n kontrolü için download kanallar› da kullan›l›r. kullan›c›lardan gelen arama sorgular›n› üstlenirler ve normal sunucular›n yükünü hafifletirler. CHIP | MAYIS 2002 . Ücretsiz ve Ünlü: “Rolling Stone” dergisi. www. birkaç küçük ayarı değiştirmesi gerekiyor (sağdaki kutucuğa bakın).6 MByte uzunluğundaki istemci yazılımını www. Müzikseverlerin değiş tokuş borsasındaki yeni tercihi KaZaA Media Desktop. gmd. 3 Advanced kart› alt›nda maksimum arama sonucunu 90'a ç›karabilir ve Upload band geniflli¤ini saniyede 64 KBit ile s›n›rlayabilirsiniz. 3 Paralel upload say›s› Upstream h›z›n›za ba¤l› olarak de¤iflir. Değiş tokuş için gerekli 1.com adresine göz atmalısınız.com adresinde de müzikseverleri bedava MP3’lerden oluşan ayrıntılı bir liste bekliyor.maximum number of simultaneous downloads here" ayar›n› 3 ile s›n›rlay›n.tunes. Ancak yaşanan değiş tokuşun profesyonelliği sizi şaşırtabilir. aldılar.

sharereactor. Afla¤›da s›ralananlar›n her biri bir ba¤lant› olarak kabul ediliyor: 3 Sunucu sorgulamas›. Örne¤in çevirmeli a¤ kullan›c›lar›n›n 200 de¤erini aflmamalar› gerekirken ADSL kullan›c›lar›n›n 700 ile 900 aras› bir de¤er tercih etmeleri tavsiye edilir.cogeco. Bu say› istemcinin ayn› alanda kaç farkl› ba¤lant› yapabilece¤ini tan›ml›yor. 3 "Line Speed Down" de¤erinin kullan›c›n›n gerçek dosya indirme h›z›n› göstermesi gerekir. Plak şirketlerinden farklı olarak web’de video satışıyla ilgili özellikle de Microsoft firmasının projeleri şimdilik plan aşamasında. Yeni Hollywood prodüksiyonları şimdilik sadece karaborsa yayılıyor. Bunun haricinde ba¤lant› h›z› da önemli bir rol oynuyor. MPU parça listeleri oluşturabilirsiniz. Aynı filmin DVD sürümü piyasaya sunulduğunda ise o film için değiş tokuş alanlarında yeni bir hayat döngüsü başlıyor. DSL ba¤lant›s› için ise bu de¤erin 12 KByte/s'ye yükseltilmesi gerekir. 3 "Max.com ve www.html web sitesinde eDonkey kullan›c›lar› için en önemli sunucular›n listesine yer veriliyor. ‹natç› Eflek: eDonkey istemcisiyle h›zl› bir biçimde dosya indirmek için öncelikle ayarlar› ideal bir biçimde tamamlaman›z gerekir. Art›k çal›flmayan sunucular›n eDonkey listesinden silinmesi için "Automatically remove dead servers" seçene¤inin de seçilmesi gerekir. Örne¤in dosya indirme ifllemi s›ras›nda sistemin çökmesini önlemek için Windows 98/Me kullan›c›lar›n›n istemciyi maksimum 250 ba¤lant› ile s›n›rlamalar› gerekir. E¤er bu de¤er yükseltilirse yaz›l›m ilgili dosyalar› daha fazla say›da kullan›c›ya sorar.net) yazılımı ticari amaçlı ürünler kadar geniş bir fonksiyonellik ve yüksek hız sunuyor.mpg" dosyas›n›n bekledi¤iniz dosya olmad›¤›n› fark edebilirsiniz. 3 Kullan›c›lardan indirilen dosyalar. 3 Sunucuya sorgu gönderilmesi. Özellikle de eDonkey ağlarında filmler gösterime girdiği günden itibaren VCD veya DivX sürümleri halinde dolaşmaya başlıyor. Pencerenin hemen alt›ndaki ilginç bir seçenek de "Max. Upload Speed" seçene¤i internet ba¤lant›n›za göre farkl›l›k gösterir. Bu gibi durumlarda fake dosyalara karfl› www. Download Speed"in 0 olarak ayarlanmas› gerekir. Bunun sonucunda di¤er kullan›c›lar›n daha h›zl› dosya indirmesi de engellenir.edonkey 2000. CHIP | MAYIS 2002 . 3 Di¤er kullan›c›lar›n sizden dosya indirmek için s›rada beklemesi. aynı durum film endüstrisini derin uykusundan uyandırmaya yetmiyor. http://home. eDonkey a¤›n›n en büyük sorunlar›ndan biri de fake olarak adland›r›lan ve dosyan›n ad›n› tafl›mas›na ra¤men gerçe¤iyle alakas› olmayan dosyalar. 3 Dosya indirmeden önce s›ran›n kontrol edilmesi (On Queue). eDonkey’nin yapısı (www. Buna rağmen Ancor ile birlikte birçok servis sağlayıcı. Örneğin istemci sahip olduğu bazı farklı özellikler sayesinde büyük dosya gruplarının değiş tokuşunda kolaylıklar sağlıyor (alttaki kutucuğa bakın).com gibi adreslerdeki listelerden faydalanabilirsiniz. "Line Speed Down" seçene¤i eDonkey'e daha fazla dosya indirme imkan›n›n bulunup bulunmad›¤› sorusu karfl›s›nda yard›mc› olur. albüm ve müzik parçası adlarını CDDB veritabanından çağırarak. eski filmlerin web’den indirilmesine olanak tanıyor.180 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava ğiniz ayrıntılı açıklamalar her türlü görüntü ve ses biçiminin CD’ler üzerine kaydedilmesine yardımcı oluyor. Windows'un pahal› sürümleri olan 2000 ve XP sahiplerinin ise bu de¤eri 500'e artt›r›p dosya indirme sürecini h›zland›rmalar› mümkün. Kuflkusuz internetten sürekli olarak sunucu listelerini kontrol etmeniz de gerekebilir.cdex.ca/~omaurice/serverlist/serverlist.com) diğer değiş tokuş programlarına göre farklılık gösteriyor. Bu de¤eri belirlemede farkl› etkenler de rol oynar: Kuflkusuz internet ba¤lant› h›z›yla birlikte kullan›lan iflletim sisteminin de de¤eri belirlemedeki önemli etkisini unutmamak gerekir. BEDAVA F‹LMLER Müzik endüstrisi internet üzerinde pazarlama konusuna geç uyansa da. Örne¤in uzunca bir beklemeden ve zahmetten sonra 700 MByte uzunlu¤undaki "Episode2.filenexus. Çevirmeli a¤ ba¤lant›s› için 3. Dosya- F‹LM DE⁄‹fi TOKUfiU » eDonkey ile yüksek performans elde etmenin yollar› Options tufluna t›klad›¤›n›zda üzerindeki baz› ayarlar› de¤ifltirerek program›n çal›flmas›n› ideal hale getirebilece¤iniz bir pencere aç›l›r.n3. E¤er bu de¤er çok düflük seçilirse istemci daha az de¤ifl tokufl kaynaklar›yla yetinmek zorunda kal›r. Connections". E¤er bir kullan›c› genifl bir sunucu listesine sahip ve çok say›da dosya indiriyorsa maksimum ba¤lant› say›s› limitini artt›rabilir. Satın aldığınız müzik CD’lerini kaydetmek içinse sabitdiskinizde farklı araçların bulunması gerekiyor: Örneğin CDex (www. 3 "Max. Bu sayfada Perlscript ile otomatik güncelleme gerçeklefltiriliyor ve sayfan›n sol alt›ndaki "add all" üzerine t›klayarak en güncel 350 kadar sunucunun eDonkey listenize eklenmesi sa¤lan›yor. CDex ile müzik dosyalarınızı WAV veya MP3 dosyası olarak sabitdiskinize kaydedebilir. 3 Di¤er kullan›c›lara gönderilen dosyalar.

com web sitesi üzerinde Hollywood işçiliği için hiçbir bütçe kullanılmadan yaratılmış ve Flash dosya biçiminin en son olanaklarına tanık olmanızı sağlayacak filmlerin ayrıntılı bir listesini bulabilirsiniz. Böylelikle büyük bir dosyanın transferi sırasında birçok farklı kaynaktan yararlanılarak.de/ netzwelt/netzkultur/0.com web sitesinde internet gezginlerinin Flash’›n tüm tasar›m imkanlar›yla haz›rlanm›fl baflar›l› projelerine yer veriliyor. Bu durumda Tinra (www.org) ile kayıtlarınızı yer tasarrufu sağlayan DivX dosya biçimine (www. Otomobil üretici firma burada John Frankenheimer ya da Guy Ritchie gibi ünlü yönetmenlerin elinden çıkmış kısa reklam filmlerini sunuyor. Ayrıca adeta Matrix dünyasından çıkmış sahnelerin yer aldığı Katil Fasulye’nin maceralarına da web’den erişebilirsiniz.html) size yardımcı olacaktır.com/tinra04) programını kullanarak dosyaların AVI biçimine dönüştürülmesini sağlayabilirsiniz. www.182 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava lar sabitdiskinize yüklendikten hemen sonra “Chunks” olarak adlandırılan küçük parçalara ayrılarak internet üzerinde tekrar paylaşıma açılıyor. Kuşkusuz bu durumda dosyanın oynatılması değil.com) dönüştürebilirsiniz. sunucunun bir media player gibi kandırılmasını sağlıyor. geocities. www. DSL ve kablo modem kullanıcılarının çok daha yüksek transfer değerlerine ulaşmaları sağlanıyor. “Killer Bean” uzun bir çalışmanın eseri. nuyor. En güncel sürüm olan Tinra 0. VCD’ler ve SVCD’ler yaratabileceğiniz en iyi freeware araçlardan biri olan tmpeg (www. İnternet kullanıcılarının inanılmaz yaratıcılığı yeni kahramanların doğmasına yol açıyor: Bunlardan biri de Lego adamlar. CHIP | MAYIS 2002 .com adresinde bulabileceğiniz kısa film. Tabii ki bu tür animasyonlar hızlı bir internet bağlantısı gerektirir: ADSL bağlantısına sahip kullanıcıların artan iletişim hızı sayesinde hızlı bir biçimde sonuca ulaşmaları mümkün olurken çevirmeli ağ bağlantısı ile modem üzerinden internete bağlanan kullanıcıların can sıkıcı bekleme süresi sırasında bilgisayarlarının yanına bir de kahve makinesi yerleştirmeleri tavsiye olunur.com adresi altında çok değerli kaynaklar yer alıyor. tmpegenc.00. Yazılım.flashforward2002.05’de araç aynı zamanda DivX gibi codec’ler birlikte de çalışabiliyor.1741 46. Ancak Real Media gibi popüler bir dosya biçiminin Real Networks tarafından diğer çalıcılarla uyumunun sağlanmaması dezavantaj oluşturuyor. Streaming: Web’de film izlemenin keyfini ç›kar›n ADSL ve benzeri hızlı bağlantı yöntemleri sayesinde Streaming içeriği. Bu sayfada kopya korumalı Windows Media dosyalarını web’den sabitdiskinize kaydedebileceğiniz asf-Recorder yazılımı bulu- Basit ve Etkili: Maurice’nin sunucu listesi en güncel eDonkey sunucular›n› bulman›za yard›mc› oluyor. Bu tarihi buluşun ardından webcam olarak bilinen internet kameraları geliştirilmeye başlandı. Yasal Filmler: Flash ile yap›lm›fl sanat eserleri En yeni Hollywood gösterilerinin haricinde sabitdiskinize siyah beyaz veya çizgi film benzeri videolar da gelebilir.spiegel.lemuria. Streaming içeriğini sadece web’de izleyebilmekten ve sabitdiskinize kaydedememekten şikayetçiyseniz www. her geçen gün daha çok önem kazanıyor. Önceleri çocuklara yönelik ola- Ücretsiz ve Etkileyici: flashforward2002. org/mirrors/asfrecorder/index_ger. sabitdiske kaydedilmesi işlemi gerçekleştiriliyor. E¤lence: Katil Fasulye ve Matrix taklitleri İnternet tarihini anlatan en eski filmlerde kahve makinesi de önemli rol oynar. Aksiyon filmlerini beğenerek izleyenler için www. Kuşkusuz bunlar arasında kaçırılmaması gereken ücretsiz ve yasal birçok sanat eseri de yer alıyor.bmw-films. Eğer kendi video CD’nizi hazırlamak istiyorsanız. ses ve basit görüntü efektleriyle web gezginlerinin ilgisini çekiyor.virtualdub. Geçtiğimiz yıldan beri ünlü Alman dergisi Spiegel’in web sitesinde de bu tarihi ölümsüzleştirmek için görüntülenen Krups kahve makinesini www.html adresine mutlaka bir göz atmalısınız.jefflew.divx.html adresinden izleyebilirsiniz. Video yaz›l›mlar›: Kendi videolar›n›z› düzenleyin Virtual Dub (www.net/e_main. Artık her ne kadar farklı amaçlarla kullanılsa da streamig videonun ilk kullanım örneği olan kahve makinesini Cambridge Üniversitesi’nde görebilirsiniz.1518.

Web’deki ‹nciler: Pearlmageddon bir Hollywood y›ld›z›n›n komik öyküsünü ekrana getiriyor. Browser pencerenizde vektör grafiklere tanık olmanızı sağlıyor veya SuperKid eski C64 zamanlarını yaşatarak oyun severleri Jump&Run oyunlarının renkli dünyasına geri götürüyor.brickshelf. Web üzerinden ulaşabileceğiniz diğer eğlenceli filmlerde ise örneğin eşcinsel lego oyuncakları ve çubuklardan oluşan “Star Wars” kahramanları gibi ilginç karakterler de canlandırılıyor. Nostalji: Superkid bir zamanlar›n en sevilen Jump&Run tarz›n› yaflat›yor ve Java üzerinde C64’leri canland›r›yor. artık yetişkinlerin karşısına büyümüş kahramanlar olarak çıkıyorlar. Kuşkusuz Java tabanlı oyunların önemli sayılabilecek merkezlerinden birisi www. Emulator olarak bilinen özel programlar daha da eskilere giderek nostalji yaşamanızı sağlıyor.com web sitesinde bulabileceğiniz programlar yakın zamana kadar piyasada satılan Arcon Archimedes’den ZX Spectrum’a kadar birçok popüler bilgisayarın PC platformuna taşınmasını sağlıyor.fanfilms.net/theater/ animation/stardudes/index.com web sitesi ise oldukça değerli bir arşivin indirmesine olanak tanıyor. Burada eğlenceli gangster simülasyonu Grand Theft Auto ve klasik macera oyunu Beneath A Steel Sky gibi bir çok ücretsiz oyun yer alıyor.theforce.com adresinde de ücretsiz olarak oyun oynayabileceğiniz bağlantılar bulunuyor.ifilm.com sitesinde de sayısız film barındırılıyor. Örneğin www.freegames. com siteleri de büyük seçim imkanları sunuyor.com internet sitesinde de oldukça ilginç görüntüler yer alıyor.184 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava rak piyasaya sürülen bu meşhur oyuncaklar. Ayrıca bu sitede her bir oyunu yaklaşık 200 dolara satılan ve halen oyun salonlarında görebileceğiniz NeoGeo konsol makinesinin oyunları da bulunuyor. Ayrıca www.pearlharborii.shtml). Film dünyasından esinlenerek hazırlanılan www.mpg). Bu sitede aksiyondan reklam oyunlarına kadar kategorilere ayrılmış listede zorlu zeka oyunlarından RPG klasiği Betrayal at Krondor veya C64’lerden tanıdığımız Boulder Dash’a kadar birçok oyunu indirebilirsiniz.javagameplay.freeloader. Bu sayede ve çok daha büyük eğlenceler sunan ücretsiz oyunlar yayıldıkça PC’lerine korkuyla ve sadece iş amaçlı yaklaşan kullanıcıların çekingenliği de azalıyor. www. Java oyunları arayanlar için www.com ve www. Web’de en popüler konulardan birisi de ünlü sinema filmi Matrix ile alay eden kısa filmler (www.com sayfaları. Ayrıca web sitesi üzerinden oynanabilen birkaç Java oyununa ulaşmak da mümkün.fre- efungames.gratis-spiele. Özellikle de sonuncusu adeta bir oyun cenneti olarak tanınıyor. www. BEDAVA OYUNLAR Bir Alman firmasının reklam amaçlı geliştirdiği Moorhuhn kendini ispatladı. Star Dude: “Y›ld›z Savafllar›” kadar klasik bir filmin mutlaka izlenmesi gereken e¤lenceli prodüksiyonu. Burada çok miktarda fragman ve DVD’lerin ekstra materyallerinin yanında “Short Movies” kategorisi altında kısa ve tam sürüm internet filmleri sunuluyor. CHIP | MAYIS 2002 .com sitesinde de eğlenceli ve kaliteli kısa filmler mevcut. Örneğin yine Almanca içerikli www.emuunlim. www. Örneğin Tailgunner.com/gallery/nubluez/youretoast2/youretoast.com web sitesinde her biri en az 20 dakika uzunluğunda 100’ün üzerinde lego filmi bulabilirsiniz. Aynı şekilde www.brickfilms. Opera 6 Browser yazılımıyla web sitesinde gezinirken her seferinde browser’ın çökmesine neden olsa da Internet Explorer altında “Pearl Harbor II: Pearlmageddon” adlı bu kısa film Pearl Harbor ve Armageddon karışımı bir konuyu sergiliyor.de adresinde birçok ücretsiz oyun yer alıyor.freearcade. Bu web sitesinin yapımcıları meşhur “Star Dude” benzeri “Star Wars” klonlarıyla adından bahsettiriyor (www.

Ne? Nas›l? www. bahçe düzenlemeden finans ve bilgisayar konularına kadar birçok konuda yaklaşık 15 bin adet çözüm sunuyor.com. com. Bu site üzerinde gazetelerin özetleri dışında. uygulamalar ve kullanım alanlarıyla ilgili alt kategorilere yer veriliyor.msn. tüm ulusal yayınların web sitelerine ve internet gazetelerine hızlıca erişmek istiyorsanız www. son dakika haberlerini okumak. Örneğin Cumhuriyet. Eğer günlük haberler ve bilgiler sizin için bir vazgeçilmez ise. lig fikstürü. Haber ve gazete arflivleri: Gazetelerin eski say›lar›na ulafl›n Tüm dünya üzerindeki haber arşivlerine ücretsiz olarak erişim oldukça işinize yarayabilir. borsa. Fotomaç ve Yeniyüzyıl gibi yayınların arşivini tutan www.com sitesi altında online bir ansiklopediye yer veriliyor.com ve www.com sitesini ziyaret etmelisiniz. com gibi sitelerinin açılış sayfalarında en güncel haberleri hızlı bir biçimde okuyabilirsiniz. çay ve ekmek kadar gazete de vazgeçilmez bir yere sahiptir.hurriyetim. Ek olarak site üzerinden en popüler Türkçe içerikli sitelerin kategorilere ayrılmış listesini bulabilirsiniz. Sitenin ana sayfasında ilgilendiğiniz konu başlıklarına tıklayarak istediğiniz gruplara kendinizi üye yapabilirsiniz. Mailing list’ler bir e-mail adresine gönderilen e-mail’lerin tüm üye kullanı- Soru cevap: Sorunlar›n›z› bir uzmana dan›fl›n Çoğu zaman daha önceden hiç karşılaşmadığınız durumlarla ilgili çözümlere ve önerilere ihtiyaç duyabilirsiniz. en son yaşanan depremler ve şiddetleri gibi güncel bilgilere ve yüzlerce kullanıcı arasında bilgi alışverişi yapabileceğiniz birçok konuda foruma erişebilirsiniz.newshub. Aynı zamanda http://arsiv. Gruplar ve Mailing-List'ler: Web’de tart›flan ve sohbet eden gruplar Özel ilgi alanlarınız.moreover. harici elektronik cihazlar. Böylelikle oldukça geniş bir paylaşım ortamı yaratılır.encarta. ücretsiz olarak yararlanabilirsiniz.tr adresinin açılış sayfasında anahtar kelimelerle konu taraması yaparak tüm bu yayınlarda 1997-2002 yılları arasında haber araması yapabilirsiniz. Örneğin Computer üzerine tıklayarak erişebileceğiniz bilgisayar kategorisi altında bilgisayar donanımları. biraz kısıtlı olduğu görülen bu siteyi bilgiye hızlı erişmek isteyenlerin mutlaka ziyaret etmesi önerilir. 1Numara.com sitesinden birçok sorunun ad›m ad›m çözümüne h›zl› bir biçimde ulaflabilirsiniz. resi altında kullanıcılarına bu tür hizmetler veriyor.186 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA B‹LG‹ Geleneksel bir cumartesi kahvaltısında.garildi.com ad- Günlük gazetelerin jet h›z›nda özeti: Haberjet Eğer saatlerce web’de vakit geçirmeden günlük gazetelerin ilk sayfalarına hızlıca bakmak. Ancak eğer e-mail’lerinizi sürekli olarak kontrol edemiyorsanız bu durumda gruba gönderilen e-mail yüzünden mesaj alışverişiniz yavaşlayabilir.haberjet. web üzerinde. Bu durumda kesinlikle bir uzmana danışmanız gerekebilir.net sitesi cılara iletilmesini sağlar. CHIP | MAYIS 2002 . işletim sistemi temelleri. haber özetlerini arşivleyen www. Sabah. Bu sayede ister eski okul arkadaşlarınızla mesajlaşabilir isterseniz kendinizi sistem mühendisliği veya Cisco gibi uzmanlık sınavlarına hazırlamanız için gerekli olabilecek dokümanlara erişebilirsiniz. Çoğu haber sitesi güncel haberlerin e-mail'inize gönderilmesini de destekler.yahoogroups. bunların tümüne internet üzerinden üstelik ücretsiz olarak erişebilirsiniz. meraklarınız ve hatta ücretsiz eğitimler için özel yaratılmış birçok mailing list’ten. internet. Ayrıca oldukça geniş bir içeriğe sahip www. hobileriniz. ağ bağlantıları.tr adresinden yine aynı tarihler arasındaki Hürriyet Gazetesi arşivine erişilebilir.iyi.haberjet sitesinde günlük gazetelerin ilk sayfalar›na göz atabilir ve haberleri takip edebilirsiniz. Ancak bu durumda e-mail hesabınızın limiti hızlı bir şekilde tükenebilir. Güncel Haber: www. Örneğin meşhur arama makinelerinden biri olan Yahoo www. Ayrıca yabancı kaynaklı haber ajanslarının üzerinden en güncel haberlerle birlikte finans.com sitesi kullanıcılarına yemek tariflerinden sağlığa. CD veya DVD sürümleriyle karşılaştırıldığında. Örneğin www. Ancak hafta içi iş stresiyle sabahları gazete okumaya vakit bulamayabilirsiniz. hava durumu. Bill Gates de internet gezginlerini bilgilendirecek çözümler sunuyor.ehow. Bunun için Microsoft www. son gelişmeleri de görebilir ve üzerlerine tıklayarak ayrıntılı bir biçimde okuyabilirsiniz.ehow.

net adresinde bulabilecekleri Radeontweaker yardımıyla ek olarak ekran kartı- BEDAVA TELEFON ve WEB Web’de birçok alternatif sunulurken normal telefon görüşmeleri artık pek de ucuz kabul edilemiyor.tomshardware. nın performansını arttırabilirler. Tartışma gruplarına ve eğitim bölümlerine de yer verilen www. layabilir ve bu sayede kelimelerinizde vurgu sağlayabilirsiniz.html adresinden indirebileceğiniz Ramidle aracından yardım alabilirsiniz. Eğer donanım sürücülerini bulamamaktan şikayetçiyseniz Almanca içerikli www. Anand’ın yorumlarından tam puanla çıkabilen bir donanım hakkında hiç düşünmeden satın alma kararı verebilirsiniz.com/ramidl.com web sitesinde bir bilgisayarın oluşturulmasında kullanılan tüm parçalar hakkında ayrıntılı bilgi.net/index. Bunun haricinde bir webcam aracılığıyla görüntülü görüşme imkanı da bulunuyor.sourgeforge.uk/sandra adresinden indirebilirsiniz. Ayrıca sitede komple bir bilgisayar sistemi satın almaya niyetli.com).com adresini ziyaret etmeleri tavsiye ediliyor. Burada kullanılan yazılım size telefon görüşmesi yapabileceğiniz kullanıcıların buddy-list’ini sunuyor. Ek olarak site üzerinde donanım haberlerine yer veriliyor.treiber.anandtech. Donanım çözümlerinin üstünlüğüne rağmen telefon görüşmeleri için BuddyPhone aracı.phonefree.188 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA PC AYARLARI Bir PC’den daha yüksek performans almak isteyenler için web üzerinde sayısız ve ücretsiz birçok ince ayar önerisi sunuluyor. Örneğin Türkçe içerikli www. Powertweaker PC’nizi analiz ederek kaynaklarınızın kullanımında size yol gösterecektir.de adresine de mutlaka göz atmalısınız. Bu bölüm bilgisayar reklamlarında sık rastlanan kimi yanıltıcı ifadelerden de bahsediliyor.warp2search. Donanımlar hakkında kritik ve ayrıntılı tartışmalarla ilgilenenlere ise. Yeni başlayanlar için ayrıntılı açıklamaların yer aldığı www. Telefon görüflmesi deste¤i sa¤layan yaz›l›mlar İnternet üzerinden sunulan birçok kullanışlı yazılım.com sitesinde de PC Tuning hakkında ücretsiz öneriler ve önemli bağlantılar bulunuyor.php web sitesinde sisteminizin ince ayarları için sayısız güncel araca da yer veriliyor.darkhardware. Her gün arkadaşlarıyla sohbet etmek isteyen kullanıcılar ise Instant Messenger’lardan yararlanabilirler.com adresinde işlemcilerin ve ekran kartlarının doğru biçimde hızlandırılması için detaylı bir anlatım ve açıklama bulunuyor. Yine Türkçe içerikli www.hardoverclock. Eğer benchmark’lar ile ilgileniyorsanız çok yakında Türkçeye de çevrilmesi planlanan www.tweaknow. İster analiz ister ince ayar konusunda olsun web’de istediğiniz yazılıma hızlı bir biçimde ulaşabilirsiniz. Hindistan asıllı Anand Lal Shimpi sitesinde test adayları hakkında çoğu zaman sert ve sık sık des- tansı uzunlukta yorumlarını sunuyor.com sitesinde de overclock ile ilgili ücretsiz öneriler bulabilirsiniz.sisoftware.com adresine bir göz atın. http://www. Web üzerinden hizmet veren başka bir sunucu ise PhoneFree firmasına ait (www.demon. Sisteminizde bulunan donanımların analiz edilmesini sağlayan olağanüstü ve ücretsiz bir araç olan Sisoft Sandra yazılımını www. Üstelik “Punctuate Your Point” fonksiyonu sayesinde konuşmanıza ses efektleri uygu- Evinizi Aray›n: PhoneFree gibi araçlarla internet üzerinden ücretsiz olarak tüm dünyay› telefon ile arayabilirsiniz. ama bilgisayar konusunda da çok fazla deneyimi olmayan kullanıcılara rehber olmayı amaçlayan “Sistem Satın Alma Rehberi” bulunuyor. www.hardwaremania. ICQ destekli bir internet telefonu yazılımı olarak tercih ediliyor.aceshardware. atölye bölümleri ve testleri bulabilirsiniz.freewebcall. Burada üreticilerine göre sıralanmış bir türde yazıcıdan dizüstü bilgisayarlarına kadar birçok donanımın güncel yazılımlarına yer veriliyor. Eğer sisteminizin diğer sistemlerle karşılaştırıldığında hangi sırada yer aldığını görmek istiyorsanız www. PC’den PC’ye sesli bağlantı kurulmasını sağlıyor.co.powertweak. CHIP | MAYIS 2002 . Daha yüksek ses kalitesi ve kesintisiz görüşme içinse kuşkusuz halen donanım çözümleri tercih ediliyor.com adresi de aynı konu üzerine hazırlanmış İngilizce içerik sunuyor. Örneğin bazı donanımlar ve yazılımlar sayesinde Amerika’yla ücretsiz veya oldukça ekonomik bir biçimde görüşebilirsiniz.com adresi üzerinden iki bilgisayar arasında ücretsiz telefon görüşmesi yapabilme olanağı sunuluyor. Web’deki telefonunuz: Tüm dünyayla ücretsiz görüflün www. Sistem belleğini tam performanslı olarak kullanmak için www. Ayrıca ATI Radeon ekran kartı sahipleri http://radeontweaker. Donan›m Uzman›: Darkhardware sitesi donan›m merakl›lar› için Türkçe içerikli genifl bir kaynak oluflturuyor.

F-Secure firmasının F-Prot yazılımı Norton.0 (www.com) ise ICQ ve MSN des- Ücretsiz Firewall’lar: Sald›r›lara karfl› güvenlik duvar›n›z Ücretsiz Firewall yazılımlarının en popüleri. MSN Messenger (http://messenger. (www. Tamamen bir Türk programcısı tarafından yazılan SMS TR aracı sürekli olarak kapanan ve takip edilmesi güç ücretsiz SMS sitelerine erişmenizi kolaylaştırıyor.comease.com adresinden indirebileceğiniz Odigo gibi araçlar gelişmiş çok fonksiyonel çözümler getiriyor.odigo. Kuşkusuz bu tip koruma yöntemleri içinde web’de ücretsiz alternatifler sunuluyor.telsim. ancak örneğin www. Odigo önceki tüm Messenger yazılımlarını destekliyor ve ek olarak video konferans imkanı sunuyor.com adresinden sahip olabilir ve bilgisayarınıza erişimi ayrıntılı bir biçimde kontrol altına alabilirsiniz.avnetwork.com) gibi virüs tarama programlarının freeware sürümlerine de web’den ulaşabilirsiniz.com adresi üzerinden sunuluyor.turkcell. Bu program birçok messenger üzerinde kaydı bulunan kullanıcılar için büyük kolaylıklar sağlıyor. Tarayıcı özellikle de her seferinde posta eklentilerinin taranması sırasında oldukça kullanışlı. BEDAVA GÜVENL‹K Her geçen gün yeni virüsler dünyanın başına dert olmaya devam ediyor. Ücretsiz SMS: Web servislerinin say›s› h›zla azal›yor Geleceğinden oldukça parlak hizmetlerden birisi de SMS servisleri olarak görülüyor ve internet üzerinde en çok aranan sayfalar arasında bedava SMS servisi hizmeti veren siteler her zaman üst sıralarda yer alıyor.icq.fsecure.netyak.vcatch. PC-cillin (www. Yahoo ve AOL ile birlikte çalışarak tüm bağlantılarınızı bir buddy list altında topluyor.com) CHIP | MAYIS 2002 . com).tr) ve Turkcell (www.trillian. com.com) ait GeVeZe Lan Messenger ile yerel ağınız üzerinde sohbet edebilirsiniz. Bu program bilgisayarınızda veri transferi yapıl- Bedava SMS: SMS-TR ücretsiz SMS servislerinin takip edilerek bir arabirim alt›nda toplanmas›n› sa¤l›yor. Her zaman bedava: Instant Messaging Web üzerinde metin tabanlı sohbet için Yahoo Messenger (http://messenger.com) kullanılabilir. Messenger Rapman aracı (www.esoft-tr.5 (www. Ants (www.rapmen. www. Panda ve Kaspersky gibi firmalara alternatif olarak sunulan en ünlü ücretsiz virüs tarayıcısı olarak biliniyor ve www. Kuşkusuz ICQ en popüler sohbet aracı olma özelliğini koruyor. Bu araca www. İstemci yazılımı www.zonealarm. Clickntalk 5.190 teği ile chat portalları ile internet dünyasına açılmanıza olanak tanıyor.cc adresinden indirebilirsiniz.nikotel.yahoo.com). bir klasik olarak anılan ZoneAlarm aracı bilinir. Bu durumda en popüler sohbet programı olarak kabul edilen ICQ’nun SMS iletimi fonksiyonunda da yararlanabilirsiniz.com.aria.msn. PC’den telefona görüşme imkanı sağlayan NetYAK (www.com.avirt.com) gibi yazılımları da kendi internet siteleri üzerinden ücretsiz olarak indirebilirsiniz. Hepsi Bir arada: Trillian arac›yla ayn› anda tüm messenger yaz›l›mlar›n›n sunucular›na eriflebilirsiniz. AntiVir programının Personal Edition sürümü www. Bu dosyaları özel bir klasöre kaydedin ve virüs tarayıcısıyla sadece bu klasörü tarayın.de adresinden virüs taraması yapmak isteyen kullanıcılar için ücretsiz olarak sunuluyor. Ants yazılımı trojanlara karşı özel bir koruma sağlarken Vcatch internet ile PC arasındaki veri transferini gözetleyerek mevcut tüm mail yazılımları ve browser’lar ile ortak bir biçimde çalışabiliyor. PC’ler için sağlık sigortası bulunmadığından virüslerden korunmak isteyen kullanıcılar pahalı antivirüs yazılımlarını satın almak zorunda kalıyorlar. Avirt Voice 4. Bunun sebebi olarak ise yüksek maliyetler gösteriliyor. F-Prot DOS tabanlı bir program olmasına rağmen Windows XP altında da sorunsuz olarak çalışıyor: Ancak bu durumda yazılımın sadece diğer programlar tarafından kullanılmayan veya paylaşılmayan dosyalar üzerinde tarama yapabildiğini göz önünde bulundurmalısınız. Ancak ICQ ve AOL gibi firmalar kendi araçlarının kullanımını etkileyen bu araca karşı önlemler almayı planlıyor. Aria (www.com adresinden indirebileceğiniz program ayrıca gönderilen mesajlarınızın saklanmasını ve hazır mesaj arşivinizdeki SMS’lerin gönderilmesini sağlıyor. Bu tarayıcı yaklaşık 50 bin virüse karşı koruma sağlıyor ve bu sayı her geçen gün biraz daha artıyor. Güvenlik açısından F-Prot’u çalıştırmadan önce Görev Yöneticisi (Task Manager) üzerinden tüm çalışan uygulamaları kapatmanız tavsiye edilir.free-av.antivirus.com adresinden ücretsiz olarak indirebileceğiniz bu aracın sağladığı ses kalitesi internet bağlantı hızına bağlı olarak değişiyor. Ancak web’de ücretsiz SMS gönderilmesine olanak tanıyan servisler sürekli olarak farklılıklar gösteriyor ve çoğu zaman Türkiye’deki cep telefonu operatörlerine hizmet vermeyi durduruyorlar.tr).com/tr) veya oldukça popüler ICQ yazılımları (www. Trillian da aynı amaç ile geliştirilmiş bir Instant Messenger aracı ve ICQ. www.semsoftware.tr) cep telefonu operatörlerinin web sitelerinde sınırlı da olsa ücretsiz SMS hizmetinden faydalanmak mümkün oluyor. Ayrıca bir Türk firması olan SemSoftware’a (www.de/ants) ve Vcatch (www.com).esoft-tr. com). MSN. Telsim (www.

Bu araç web’de www. Eğer önceden belirli kullanıcılardan sisteminize gelebilecek olan dosyaları engellemek istiyorsanız Outpost (www. Güvenlik: eCHIP’te de bulabilece¤iniz AVP antivirüs program›n› ücretsiz ve sürekli olarak internetten güncelleyebilirsiniz. Web tabanlı sürümde e-mail’iniz sadece gönderenden alıcıya uzanan yolda şifrelenir ve alıcıya açık bir biçimde iletilir. JavaApplet’lerinin ve VisualBasic Script’leri- nin kontrol altına alınmasını sağlayan bir içerik süzgeci yer alıyor.pgpi. Bu sayede hangi uygulamaların internet üzerinden ne tür bir iletişim yapacağına karar verebilirsiniz. SR .HTM adresinde program hakkında ayrıntılı açıklamalara yer veriliyor.tr/~levi/AS97.org adresinden indirebilirsiniz.com) iyi bir seçim. Diğer yöntemde ise ileti gönderici tarafından şifrelenir ve alıcıya da şifreli bir biçimde ulaştırılır. Ayrıca http://mercan.MS / Murat Karsl›o¤lu. muratk@chip. Ayrıca bu esnada web tabanlı ya da bilgisayar tarafından oluşturulan bir şifreleme arasında seçim yapmalısınız. Eğer karmaşık ayarlarla uğraşmak istemiyorsanız Tiny Personal Firewall yazılımını tercih edebilirsiniz. Program üzerinden bi- . fiifreleme ve saklama: Web’de güvenlik art›k daha önemli Eğer her gün çok sayıda mail alıp gönderiyorsanız mesajlarınızı meraklı gözlerden korumak için standart çözüm olarak kabul edilen Pretty Good Privacy’den (PGP) yararlanabilirsiniz. Bu firewall üzerinde ActiveX dosyalarının.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava 191 reysel ayarlar da yapılabiliyor ve bu sayede programın ağ port’ları hakkında bilgi edinmesi sağlanıyor. PGP şifreleme aracının en son sürümünü www.agnitum.com adresinde yer alıyor ve yeni başlayanlar için başarılı bir koruma sunuyor. Yapılan ayarlar özel olarak farklı programlara kolaylıkla uygulanabiliyor.com.tinysoftware.tr mak istendiğinde her seferinde sizi uyarır.boun.edu. cmpe.

Buna karşılık bizden sonra gelecek olanlar. birkaç yıl içersinde teknik bakımdan geride kalıyor. erken dönem Homo Sapiens’in bizonlar ve “satir”ler (mitolojiden bir figür) ile uğraştığını gözler önüne seriyor. Kayalara yapılmış bir resim. dijital bilgiler bir düğmeye basmak suretiyle silinebiliyor.. Kullanımı bundan kolay başka bir şey olamaz. Taş Devri’nin mağara resimleri 38 bin yıl sonra.156 192 Avc› ve Veri Toplay›c›: ‹yi ki ilkça¤larda bilgisayar yoktu. bir web sitesinde ise durum daha da kötü. onları okuyan cihazlarda da olduğu gibi. bir disket on yıl kadar dayanıyor. Kayalara yapılan çizimlerin tersine. daha uzun ömürlü veri taşıyıcılarına ve sis- CHIP | MAYIS 2002 .. Bu veri taşıyıcılar. Eğer günümüz CD disklerinin zaman gelip de antik süs eşyası olarak değerlendirilmesi istenmiyorsa. meraklı gözler yeterli. bin web sayfasından daha fazla şey ifade ediyor: Taş Devri insanı hakkında biraz bilgi edinmek için. Fiziksel bakımdan da modern bellek ortamları hızla eskiyor: Bir CD-ROM optimal depolandığında yüz yıl kadar. ama sonsuza dek kal›c›. kendisinden önceki başka her bir ortamdan daha düşük bir “yarılama müddeti”ne (atom fiziğinden bir kavram) sahip. bugünün birçok verisinden feragat etmek zorunda kalacaklar. Dijital ça¤da önemli veriler bir daha geri gelmemecesine kayboluyor. Atalarımız bilgilerine çok daha fazla özenli davranıyorlardı. ancak bilgilerimize özensiz davran›yoruz. Bugün bizler çok daha fazla fley biliyoruz. Verilerin Dayan›kl›l›¤› Tafl Devri ‹nternetten Üstün ‹lkça¤lardaki ma¤ara resimleri basit. Bunun sonuçlar› ölümcül olabilir! A ltmış gün geçiyor ve bilgelik adına hiçbir ilerleme kaydedilmiyor: Bir internet sayfası ortalama olarak her iki ayda bir değişiyor ya da hiçlikte yok oluyor. İnsanlığın bu en büyük ve en modern veri koleksiyonu. Çünkü dijital verilerin kayalara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il.

NASA yedekleme yapmadığı için. Aynı şekilde. o zamanki tafl›y›c› ne seriyor: NASA gizlice raketle ilgili teknik verileri Wernher von Braun’un tek tahrip ederken bunu kullanımlık taşıyıcı raketikesinlikle göz önüne nin tüm yapı planlarını ve almam›fl olsa gerek. aygıt sürücüleri vs. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi demirbaş muhafaza şubesi yöneticisi Roland Kamzulak. Düflsel çözüm: Dünya arflivi olarak internet Almanya’da NASA’dan daha dikkatli ve daha ileri görüşlü olunduğu sanılıyor: “Birinci derecede önemli kültürel varlıklar” denilen şeyler. sürücüler. üretim teçhizatını.Ö. Tafl Levhalar M. Bu işlerle ilgili uzmanlar. en az 38. Bantlar bir kere yapışkanlaştığında ya da İspanyol bilimcilerin yakın geçmişte keşfettikleri gibi CD’nin plastik muhafazası bir mantar tarafından kemirildiğinde. belgeler. antik M›s›r’daki yaflam› gözler önüne seriyor. manyetik bantlarda. Birileri son maden galerisindeki en arkadaki fıçı içinden oriji. 2700) uzan›yor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 193 157 Verilerin Dayan›kl›l›¤› temlere ihtiyaç var.. CHIP | MAYIS 2002 . işletim sistemleri. Bantlar üzerindeki manyetik katmanların taşıyıcı folyodan ayrılması ya da yer yer şerit üzerine kopyalanması için yeterince zaman geçmiş bulunuyor. bunun umutsuz bir girişim olduğu ortaya çıkıyor. bellek ortamları için ölümcül bir hata! Kağıtta hasarlar oluşur ve önemli ölçüde tamir edilebilirken. yazarların yapıtlarını oluşturdukları zamanki dosya formatları artık varolmayacak” şeklinde endişesini dile getiriyor. Papirüs ‹kibin y›ldan eski papirüs yapraklar›. yeni bilgisayarları ve sistemleri eskilerini taklit eder duruma getirecek emulatörler olabilir. ve orada unutmak.. Bu durum.000 y›l en az 27. 18. örneğin yazarların elyazmalarını disket üzerinde muhafaza etmelerinden hiç de hoşnut değil: “Biz bugünden kalanlarla uğraşmaya başlayana dek. artık geriye dönüş olanaksız. gerçekten dayanmak zorunda. Ev bilgisayarı kullananlar emulatörleri kendileri için çoktan keşfetmiş durumda ve bunlarla Sinclair ZX81 ya da Commodore 64 gibi klasiklerden oyunları ve müzik dosyalarını güncel bilgisayarlarda çalıştırıyor. Gelin görün ki. ancak hasar oluştuktan sonra işe koyuluyor. Tüm bunlara bir başka sorun daha ekleniyor: Dijital verilerin yaşam süresi yalnızca ortamın dayanıklılığına değil. önemli verilere nasıl davranılmaması gerektiğini. Tüm veri demirbaşları zamanın güncel sistemlerine kopyalanıncaya kadar.800 Y›l en az 2. doğal olarak. Parflömen Üzerleri yaz›l› hayvan derileri eski M›s›r 4. Sürekli yeni dosya formatlarına geçişe bir alternatif. CD’lerde ve disketlerde eskime süreçleri uzun süre göze çarpmıyor.k VER‹ TAfiIYICILARININ DAYANIKLILI⁄I Kertik De¤ne¤i En önceki veri tafl›y›c›lar aras›nda avc› ve çobanlar›n üzerine bilgiler kertti¤i kemik ya da tahtadan ibaret çubuklar bulunuyordu. Hanedanl›¤›na kadar (M. Amerikan Havacılık ve Uzaycılık Bir kez daha aya gitmek zor: Dairesi NASA gözler önüNASA. yüzy›ldan tafla kaz›nm›fl zaman tan›kl›klar› günümüze kadar gelmifl bulunuyor.000 Y›l en az 4. Üretim döngülerini gitgide daha fazla kısaltan Microsoft’un sabırsızlığı göz önüne alındığında. milyonlarca manyetik bandı katalog oluşturmadan karton kutularda paketlemek.Ö.. Bununla karşılaştırıldığında Gutenberg’in İncil’leri da- ha kalıcı. aksine ilgili donanım ve yazılımın dayanıklılığına da bağımlı.300 Y›l Ma¤ara resimleri Orta Avrupa’daki en eski çizimler milattan 36 bin y›l önce yap›lm›fl. bu sorunu görmezden geliyor. en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık alanındaki belgeler yok olmuş durumda. yeniden kullanılabilir SpaceShuttle lehine yok etmiş bulunuyor. Oysa adı ayyuka çıkarılan bilgi toplumu. fotoğraflar ve mikrofilmler halinde fıçılara tıkılıyor ve Oberried yakınlarında nükleer silahlara karşı dirençli bir gümüş madeninde depolanıyor. depolarda muhafaza etmek. bu dünyanın en güçlü taşıyıcı raketini yeniden üretmek ve böylece aya başka bir yolculuk düzenlemekten yoksun kalmış durumda. ihmalkarlığı daha az kötü sonuçlara yol açmış değil. Böylelikle aya son inişten otuz yıl sonra NASA.700 Y›l en az 3. Yani dijitalleşme ile birlikte arşivleme sorununun kendiliğinden çözüleceğine inanmak saflıktan başka bir şey değil.. İçerikler yok oluyor.

firmanın sahibinin adı Bill Gates olmazdı herhalde. kendi buluşunun enginliğinde yitip gitmiş.” ABD’deki Corbis firmasının planı bununla karşılaştırıldığında daha iyi düşünülmüş: Microsoft’un kardeş firması da. yüzy›la kadar bu yaz› ka¤›d›. arama makinesi Google da. Ufukta online haber magazinleri ya da forumlar gibi. Corbis. azami 15 yıllık bir web k Mikrofilm Hiç olmazsa bu analog bellek ortam›.archive. Geçen süre zarfında. kaçınılmaz bir biçimde yeniden tükürmediğini World Wide Web’in mucidi Tim Berners-Lee’nin kendisi saptamak zorunda kalmış: Onun ilk HTML sayfası. Bu durumda kendisine bu tarihsel si- tenin kodundan bir çıktıyı muhafaza etmiş olan bir arkadaşı yardımcı olmuş. öyle ki sayfa yeniden yapılandırılabilmiş. bu yöntem makul görünüyor. Bugün www’nin başlangıç dönemlerinde nasıl olduğunu ve kendini nasıl geliştirdiğini biliyor olmamızı. 10 milyardan fazla web sitesi ile dünyanın en büyük veritabanı yönünde gelişmiş bulunuyor. çünkü “yorum için yardımcı araçlar olmaksızın. bu tip eylemlerin anlamını kuşkuyla karşılıyor. Kahle’nin başvuru yapıtını “bir bin yılın sonunda bir bütün olarak toplumumuzun aynası haline getiriyor. arşivleme sorununu “gelecek beş yılın en büyük zorluğu” olarak görüyor. en az 550 Y›l yaklafl›k 500 Y›l en az 175 Y›l en az 107 Y›l yaklafl›k 100 Y›l Kaliteli Yaz› Ka¤›d› 19.corbis.” Aynı şeyi. bu tip sıkı sıkıya depolama. Corbis bunun yerine internetten resim arşivi olarak yararlanıyor. Telif hakları hakkındaki tartışma ise başlı başına bir sorun. ama ayn› rihsel bakımdan tümüyle zamanda gelecek hakikati içermek iddiasıneriflimlerden bir maden da bulunmadan. Haber grubu katkılarından ibaret karışık koleksiyon. Görece eski kullanıcılar belki Tim Berners-Lee’nin ilk katkılarını ya da Linus Torvald’in Linux projesinde işbirliği çağrısını hatırlayacaktır. Selüloyt Film Almanya’daki ilk filmi 1895’de Stadanowski biraderler çekmiflti. ZEIT gazetesinin On-line eki teknik yöneticisi Peter Buhr. Brewster Kahle’nin koleksiyon tutkusuna ve 1996 yılında www. yaklaşık 65 milyonluk fotoğraftan ibaret koleksiyonunu Pittsburgh yakınlarında eski bir maden ocağında de- poluyor. taolup gitmekten.com adresinden ulaşılabiliyor. ama bu benzersiz zaman tanıklarını basitçe dış etkilere karşı korumak ile yetinilseydi. Arşivciler her iki ayda bir kamuya açık interneti tarıyor ve yeni belgeleme malzemesi ekliyor. yabancı içeriğe işaret ediyor ya da sürekli değişiyorlar. İki milyondan fazla resme www.194 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› nal yazılı belgeye ihtiyaç duymadığı sürece. Bu dinamizmi hemen hemen hiçbir geleneksel bellek ortamında yansıtmak olanaklı değil. Filmin orijinali Federal Film Arflivi’nde bulunuyor. bu sayı giderek artacak. Foto¤raf Muhafaza edilmifl en eski foto¤raf. arşiv. dünya arşivi olarak internet düşünü ayakta tutuyor. Ama web’in bir kere yuttuğu her şeyi. devasa bir saçmalık. Ünlü. Buhr bu arada gazetelerde şimdilik yalnızca orta vadeli. Brewster oca¤› koruyor. CHIP | MAYIS 2002 . kullanıcıyı 1981 yılına kadar geri giden nostaljik bir geriye yolculuğa davet ediyor.org adresi altında online kullanıma sunduğu “Internet Archive”ine borçluyuz. çürümüfl ve lapa olacak flekilde ezilmifl paçavralardan olufluyordu. 1827’den kalma. Örneğin 11 Varillerdeki kültürel varl›k Eylül’deki terör saldırısıyla Alman kültürel varl›¤›n› yok ilgili özel koleksiyonlar. CD-ROM/DVD Eskime testleri par›lt›l› diskler için yüzy›ll›k bir yaflam süresi ortaya ç›kar›yor. O zamanlar resimler asfalt üzerinde ›fl›kland›r›l›yorlard›. bu yılın başında Deja’nın eski Usenet arşivini sayfasında yeniden açarken amaçlamış değildi. uzun vadeli bir arflivleme için uygun görünüyor. Cottbus’ta teknoloji felsefesi profesörü olan Klaus Kornwachs. dili dışarıda Einstein resmi ya da Holocaust resimleri gibi hazineler yitip gitmeye karşı korunuyor.com gibi projeler. öncelikle hareketli siteler için tatminkar bir çözüm görünmüyor. İnternet tarihçilerinin kafasını yalnızca verilerin çokluğu kurcalamıyor: Sayfalar ve içerikleri birbirleriyle bağlantılı.

tr Asitli Ka¤›t Bu ka¤›t 30-40 y›l sonra parçalan›yor. gazetelerin 20 y›l içinde tahrip olmas›na neden oluyor. 540 bin kitabı ve 22 milyon tek sayfalık belgesiyle. yalnızca bir katkının en güncel sürümünü hazır bulundurmakla yetinmiş oluyor. s u e d d e u t s c he. hangi dizaynda. böyle olunca da söz konusu kurumlarda. Araştırma laboratuvarlarında. CHIP | MAYIS 2002 .de’nin gündelik sunumlarından yalnızca küçük bir kesit içeriyor. neyin. hangi tarzda ve ne kadar süreyle depolanacağını önceden belirleyen uygulanabilir bir sistem. aksine yoğun bir seçme ve filtreleme ile karşı karşıya bulunmamızda yatıyor. bilgisayar verilerinin üçte ikisi “bilinçli ve koordineli olarak” silinmiş bulunuyor. ahflap malzeme ve doldurma maddelerinden ibaret kar›fl›m. yaklafl›k 80 Y›l yaklafl›k 30 Y›l yaklafl›k 20 Y›l yaklafl›k 10 Y›l yaklafl›k 60-70 gün Manyetik bantlar ve diskler D›fl dünyayla iliflkisi kesilecek flekilde s›k› s›k›ya kapat›lm›fl sabitdiskler. Veri depolama sorunundaki bu güvensizlik. tam da doktora yapmış bir tarihçinin. daha s›k kullan›ld›¤›nda befl y›l içinde kaybediyor. Açıklık yalnızca yasa tarafından verileri belirli bir zaman için muhafaza etmeye zorunlu kılınan meslek gruplarında hakim. aksine bilgileri rahatlıkla silmeye de izin veriyor. Tarihin cilvesine bakın ki.” Bu yüzden bir kredi kartı boyutlarındaki alana 3. Internet sayfas› Ortalama olarak bir site her 60 ila 70 gün içinde de¤ifliyor ya da topyekun yok oluyor. Asitsiz ka¤›t yaklafl›k 300 y›l dayan›yor. Ancak bilginin yararının mı. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi’ni. ZEIT-Online’dan Peter Buhr dile getiriyor: “Veri depolamada esas zorluk o kadar çok teknikle ilgili değil. Helmut Kohl’ün başkanlığındaki bir federal yönetimin verileri silinmiş bulunuyor. ki tüm arşivleme uzmanları bu konuda hemfikir. Gazete Ka¤›d› Eski ka¤›t. uzun ömürlü manyetik bellek ortamlar›. günün birinde bilgilerin suretini otomatikman her seferki güncel dosya formatların- da oluşturan mekanizmaları harekete geçirecek sistemler tartışılıyor. kimlerin ebedi iddiaya sahip dünya bilgisinin ne olduğuna karar vereceği sorusu yanıtlanmış olmuyor. verilerini on y›l. Karar vermek zor: Veri çöpü mü. Ancak. Bunlar arasında kayıtlarını son röntgen çekiminden 30 yıl kadar sonra da sunmak zorunda olan radyologlar bulunuyor. . ğını kim garanti edebilir? Teknoloji filozofu Klaus Kornwachs kurumların “sabit değerleri esas alan ve seçimin bağlantılarını ve nedenlerini birlikte sunan” sıkı bir seçime gitmesini talep ediyor. Kitap dağıtıcısı Amazon. KK / Garo Antikac›o¤lu. kültürel varl›k m›? Üçüncü ve en büyük sorunu. Disket Yeniden yaz›labilir bu ortam. Eksik olan. ZEIT şimdilik online içeriğinin backup güvenliği ile yetinirken. yalnızca bu haftalık gazeteye mahsus değil.4 terabyte sığdıran holografik veri bellekleri şimdiden start almaya hazırlanıyor. Süddeutsche Zeitung’un harici arşiv hizmeti w w w. Aynı fikir 1998’deki Almanya’daki hükümet değişikliğinden kısa bir süre önce başbakanlıktaki birinin de aklına gelmiş olsa gerek: FDP (Liberal Parti) politikacısı Burkhard Hirsch çevresinde oluşturulan bir özel araştırma komisyonunun raporuna göre.196 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› arşivleme ihtiyacı teşhis edebiliyor. talebin mi yoksa iktisadi bakış açısının mı öncelikli olduğuna Kitaplar›n kal›c›l›¤›: Asitsiz ka¤›t flimdiye kadar kim karar verecek? Bu dostüm dijital bellek yaların muhafaza edilmeortamlar›ndan daha uzun sinin ve iletilmesinin bin süre dayan›yor ve oynatma yıl içinde de anlamlı olacacihazlar›na gerek duymuyor. agaro@chip. Öncelikle şunu unutmamak gerekiyor: Dijital arşivleme yalnızca bilgileri muhafaza etme olanağı sunmuyor.cocm. elektronik olarak arşivlenmiş verilerde az sayıda göze çarpan işlem ve tıklamalar bu iş için yeterli oluyor. bu bağlamdaki tutumu hakkında bilgi bile veremiyor. yakmak oldukça büyük bir sansasyon yaratabilecekken.

Ayrıca İstanbul içi tüm seyahat acentelerinin telefonları da yine bu sitede yer alıyor. otel ya da pansiyon gibi bir konaklama yeri belirlemeniz gerekir. Gazetedeki onlarca ilan arasında dolaşırken ve tüm bu kriterlere dikkat etmek zorundayken istediğiniz doğru bir tatili seçebilmek de zorlaşabilir. otel ve pansiyonların. Tabii ki bunu yaparken ayırdığınız bütçenizi aşmamaya da dikkat etmeniz gerekir. Sakin ve serin do¤an›n kuca¤› m›? yoksa s›cak kumlar ve deniz mi? Eğer kafanızda çevreden duyduğunuz ya da daha önce gittiğiniz ve memnun kaldığınız bir tatil beldesi varsa seçim yapmak sizin için daha kolaydır. daha sonra da elinize bir kalem alıp gazeteden uygun kalitede . Dolayısıyla bu se- ne bir değişiklik yapın ve klasik tatil planlama şeklinizle birlikte gazete. Ancak farklı yerler keşfetmek ya da daha önce hiç yapmadığınız türden bir tatil özlemi kuruyorsanız. Bundan sonra ısınan hava ile birlikte çalışmak da iyice zorlaşacak. İlk açılan ana sayfa üzerinde yer alan bölgelere ayrılmış harita üzerinden ise konaklama için tatil. ağzı sıkı laf yapan görevlilerin sizi yanlış yönlendirmesine maruz kalmadan ve tam anlamı ile özelliklerini bilmeden tatil yerini seçmek zorunda da kalmadan tatilinizi planlayabilirisiniz.156 200 Online Tatil Rehberi Tatil ‹çin Sörf Yap›n! Bir turizm flirketinden di¤erine koflturmak gazete sayfalar› aras›nda küçük ilanlar içinde en uygun tatil seçene¤ini kovalamak eskide kald›. Bunun için sadece herhangi bir il üzerine tıklamak yeterli oluyor. köyleri. bunun için planlamaya bir tatil şekli belirleyip devam etmeniz daha iyi olacaktır. Ye- şillikler içinde serin çam kokularının içinde sakin bir tatilin ya da sıcak kumların serin denizlerle kucaklaştığı bir yerin özlemini çekiyor olabilirsiniz. onu planlamak her zaman en zor ve uzun süreli araştırmalar gerektiren sıkıcı bir iş olmuştur. Belki de tatil sizin için dinlenmek değil eğlenmek anlamına da geliyor olabilir. A rtık mayıs ayı içindeyiz.com adresini ziyaret edebilirsiniz. Sitenin ana bölümünü oluşturan İller ve Turizm bölümü ise tüm illerimiz ve gezilecek yerleri hakkında çok geniş bilgiler sunabiliyor. Tatil Dergisi: Burada mavi tur. broşür ya da katalogları da bir kenara bırakıp bilgisayarınızın başına oturun ve tatilinizi online olarak planlayın. Bunun için önce istediğiniz tatil şeklini belirlemek. Art›k tatilinizi bilgisayar bafl›ndan planlayabilirsiniz. kaplıcalar ve kış turizmi üzerine çok detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.tatildergisi. tüm detaylı bilgileri ile telefon ve CHIP | MAYIS EYLÜL 2002 2001 . Üstelik bu şekilde bir turizm şirketinden diğerine dolaşmadan. İşte tüm bunlara karar vermek için internet üzerinde yer alan www. tercih ettiğiniz bölgede bir tatil köyü. Yani kapıdan baktıran mart ve yağmur ayı nisan çoktan geride kaldı. Tatil yapmak ne kadar güzel olsa da. Dolayısıyla tüm yılın yorgunluğunu atmak için uzun zamandır beklediğiniz tatil için planlar yapmanın zamanı artık geldi.

Dolayısıyla otomobilin ve uzun yol tecrübeniz varsa kendi arabanız ile tatile çıkmak da Seçiminizi Yap›n: Bu site seyahat konusunda bilmek istediklerinize sahip. Tüm bunlar›n d›fl›nda Turk Nokta Net. Zaten diğer benzeri siteler de neredeyse 3 aşağı 5 yukarı benzer bir mantıkla hizmet verirler. Bu sitenin dışında aşağıdaki benzeri hizmet veren diğer sitelerden de yararlanabilirsiniz.tr bir seçim olarak belirlenebilir. Türkiye Ulafl›m Rehberi: Eğer hem bir tur ile anlaşmadınız hem de kendi arabanız ile gitmeyi düşünmüyorsanız bu durumda da bir toplu taşıma seçeneği seçmek durumunda kalacaksınız demektir.com üzerinde yapacağımız örnek online rezervasyon işlemini diğer siteler üze- Ulafl›m için en do¤ru olan› seçin: toprak.tr www.com. yenileniyor.com www. E¤er bir internet ba¤lant›n›z yoksa veya Turk Nokta Net'i denemek istiyorsan›z yapaca¤›n›z CHIP GÜVENL‹K NUMARASI: 001-892-891112 . bu bilgilere telefonlar›n SMS ve WAP özellikleriyle. Otel Rehberim: Tercihinizi yurt içi turizminden yana kullanmanız durumunda otel rezervasyonunuzu online olarak yapabilmeniz için güvenilir ve geniş bilgi içeriği kriterlerini de göz önüne aldığınızda www.gezgin.net deneme aboneli¤inizi bafllatman›n en kolay yoludur.gezi. Karayollar› Genel Müdürlü¤ü: Ancak bu seçenekte gidiş ve dönüş tarihleri açısından tur şirketine bağlı kalacağınız gibi gittiğiniz yerde çeşitli tarihi ve turistlik yerleri gezmek için de oldukça yüklü bir ek seyahat harcaması yapmanız gerekebilir.com exploreturkey. Bu durumda gittiğiniz yerde özgürce dolaşmanız da mümkün olur. Bu aşamada artık tatilinizi yurtiçinde mi yoksa yurt dışında mı geçirmek istediğinize kadar vermeniz gerekir. Bu yüzden şimdi www. Koltu¤unuzdan bile kalkmadan otel rezervasyonunuzu yapt›r›n Tabii ki daha önce de belirttiğimiz gibi ulaşımla ilgili yapacağınız ayarlamalar sadece ulaşımı kendiniz çözeceğiniz durumlarda gerekli olacaktır.com’u rahatlıkla kullanabilirsiniz. Deneme aboneli¤ini nas›l kullanacaks›n›z? Bu sayfada size vermifl oldu¤umuz güvenlik numaras›. Yol bilgisi konusunda ise eğer zayıfsanız yine de endişelenmenize gerek yok. tek fley bu güvenlik numaras›n› verirken yan›nda kredi kart›n› bilgilerinizi de bildirmeniz.com ve www.net www. su ya da hava! Her ne tür tatil seçmiş olursanız olun. Bu hizmetlerin yan›nda Turk Nokta Net'in internet eriflimini de denemek isterseniz tek yapaca¤›n›z fley kredi kart› bilgilerinizi bize bildirmek.WEB plan›ndan 4 milyon TL çekilerek devam ettirilecektir. Derginizin bu sayfas›ndaki bilgilerle bir ay boyunca ücretsiz olarak bu kat- Internete sadece ba lanmay n.net/netweb adresindeki kutucu¤a yazarsan›z aboneli¤iniz birkaç saniye içinde bafllam›fl olacakt›r. Dilerseniz deneme aboneli¤inizi 212 337 77 77 numaral› ça¤r› merkezimizden de bafllatabilirsiniz. Aksi durumda zaten gideceğiniz büyük tatil köyleri ve lüks oteller size bu hizmeti sağlayacaklardır. nterneti ya ay n. Çünkü çoğu şirket yapacağınız 1 haftadan daha uzun tatiller için ulaşım ücreti almayacaktır. bu renkli dünyan›n kap›lar›n› sizler için aralayarak en az›ndan içeride neler oldu¤unu görmenizi istiyor.turk.dunyaturu. ma de¤erli hizmetlerden faydalanabileceksiniz. Turk Nokta Net Net. rek kendinize daha önceden bir yol haritası çıkartabilirsiniz.neredennereye. Bu hizmetlerin hepsi size bir ay süreyle s›n›rs›z olarak sunulmaktad›r.com www.. Eğer bir turizm şirketi ile anlaşacaksanız bu durumda ulaşımınızı da onlar sağlayacaktır.net portal ile interaktif d nyan n par as olun! Bu evirdi iniz. www. deniz yollarının zevki ya da otobüsün konforu arasında bir seçim yapmakta zorlanıyorsanız ve nereye nasıl daha rahat gideceğinizi düşünüyorsanız bu Sadece ‹nternet De¤il! Sizlere Turk Nokta Net dünyas›n› sunuyoruz.com www.com www.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 201 Online Tatil Rehberi adreslerine ulaşmanız da mümkün oluyor.turizm. mutlaka oraya nasıl ulaşacağınız da verilmesi gereken kararlar içinde yer alacaktır.turk. Bu sayede bir ay içinde deneme amaçl› kullanabilece¤iniz 30 saat internet eriflimine kavuflmufl oluyorsunuz. www.tatilborsasi. Karayolları Genel Müdürlüğünün www. Internet hayat n z n yeni bir sayfas olsun.gizlicennetler.kgm.tr sitesini ziyaret ede- durumda da www. Derginiz CHIP. Bu durumda 30 saat ücretsiz Internet ba¤lant›s›na kavuflacaks›n›z ve kredi kart›n›zdan bir ay ya da 30 saat internet ba¤lant›n›z bitinceye kadar hiçbir ücret al›m› yap›lmayacak.gezikolik. Türkiye'nin en iyi kategorize edilmifl bilgilerinin bulundu¤u. www. Bir ay›n sonunda e¤er kullan›m›n›z› sona erdirmek istedi¤inizi belirtmezseniz aboneli¤iniz net.gov. Bu siteden tüm ulaşım şekillerinde tüm şirket adlarına ve telefon numaralarına ulaşabilir ve istediğiniz güzergahlarda sefer yapıp yapmadıklarını öğrenebilirsiniz. hiç durmadan düzenli bir biçimde de¤ifliyor.otelrehberim.turk.com. Turk Nokta Net dünyas›. E¤er bir internet ba¤lant›n›z varsa bu numaray› www. uçağın hızı. Bu bir bakıma ekonomik de olabilir.seyahatname. Trenin rahatlığı.com adresindeki Türkiye Ulaşım Rehberi sitesini ziyaret edebilirsiniz.otelrehberim. özellikle de avuç içi bilgisayarlarla her yerden ulaflabildi¤iniz bir yap›ya sahip.WEB aboneli¤i ile yukar›da sayd›¤›m›z tüm katma de¤erli hizmetlere ulaflabilir ve bunlardan faydalanabilirsiniz.

Seyahat sigortası. trekking. Eğer otel adını biliyorsanız alfabetik listeden ulaşabilirsiniz. Ancak yurtdışı için daha farklı web sayfalarını ziyaret etmeniz gerekir. Her yıl binlerce insan turistik gezi amacıyla yurtdışında ve yurt içinde geziye çıktıkları geziler sırasında sağlık sorunlarıyla karşılaşıyorlar.asp ad- CHIP | MAYIS 2002 .com. sakatlanma. Seçtiğiniz ilçe içinde yer alan oteller karşınıza geldiğinde burada başında yeşil “check” işareti olan ve yanında Rezervasyon bağlantısı olan her otel online rezervasyon yapabileceğiniz anlamına gelir. Yoksa kim bilir belki de Pasifik kıyılarındaki rüya tatiliniz dünyanın en büyük fırtınası ile kesilebilir ya da Tibet’teki egzotik yolculuğunuz bir anda kum fırtınaları ile kabusa dönüşebilir! Mahmut Karsl›o¤lu. www.tourturkey.metur.com) dikkate almadan tatil dönüşü için planlar yapmayın. kampç›l›k.sigortam. paragliding.touristhealth.com ve www. Hatta 1 haftal›k tatil bile bu kifliler için imkans›zd›r. Buradan da örneğin “Club Alantur” bağlantısına tıklayın. rafting. Bilgilerinizi verip en alttaki “Onayla” tuşuna bastığınızda artık yeriniz ayırtılmış demektir. www. Karşınıza tüm şehirlerimizin ve popüler ilçelerinin bir listesi gelecektir.net/seyahat/1. hiking. ma¤ara. da¤c›l›k. Eğer bunlar sizin için uygunsa üstte yer alan “Anında Rezervasyon yaptırın” tuşu ile rezervasyon sayfasına geçebilirsiniz. Tabii ki herkes her zaman haftalarca tatil yapacak kadar zaman bulamayabilir. Ancak eğer buna karar vermediyseniz harita üzerinden ya da şehirlere ve kategorilere göre aratmanız da mümkün olabilir. mkars@chip. Bu tür durumlarda hafta sonu yap›lacak do¤a kaçamaklar› rahatlaman›n en iyi yollar›ndan biri olabilir.ogzala. haftal›k turlar bulabilece¤iniz do¤a ve gezi sitesi. pasaportlarınız ve biletleriniz her şeyiniz de yanınızda olabilir. kampç›l›k.adrenalin. bağlantısına tıklayın. Eğer yer varsa size ödemeniz gereken toplam tutar bildirilecek. camping. bungee jumping.com: Trekking. Burada kalacağınız gün aralığını belirttikten sonra “Oda durumunu kontrol et” tuşu ile istediğiniz tarihlerde seçtiğiniz otelde oda olup olmadığını öğrenebilirsiniz.deepnature. yamaç paraflütü. Hava Durumu: Son olarak her ne kadar tüm tatilinizi çok iyi bir şekilde planlamış olursanız olun gideceğiniz ülkenin hava koşullarını da (weather. aradığınız oteli bulmanız için size çeşitli seçenekler sunacaktır.org: Trekking. günübirlik yürüyüfller.tr: Do¤a ve macera turlar›. su ve doğalgaz musluklarını sımsıkı kapamış olabilirsiniz. Yurtdışı tatilleriniz içinse yine benzer şekilde rezervasyonlarınızı güvenle yaptırabilirsiniz. www. www. Tarihi Seçin: Bofl oda olup olmad›¤›n› önceden kontrol etmeniz gerekiyor.dsm.com. resini ziyaret edip gerekli bilgileri almak. da¤ turlar›. Turizm Hekimli¤i: Dolayısıyla. Bundan sonra artık tatildeyken gönül rahatlığı ile en tehlikeli aktivitelere bile dahil olabilirsiniz.yahoo. Bu sitede gideceğiniz ülkedeki sağlık sorunları ve riskli ülkelerin dışında uçak yolculuğunda sağlık. Özellikle ülke dışına çıkacaksanız ve gerek havasına gerekse hastalıklarına alışık olmadığınız bir ülkede sizi çok büyük sağlık problemleri bekliyor olabilir. yapay t›rman›fl.detur. Şirketin güvenliği Thawte ve Garanti Bankası tarafından sağlandığından güvenle yararlanabilirsiniz. Web sayfası karşınıza geldiği zaman sol tarafta göreceğiniz menü.net. www. ma¤arac›l›k konular›nda bilgiler içeren bir site. Seyahat Sigortas›: Eğer tatildeyken başınıza gelecek sağlık sorunlarından ya da kazalardan çekiniyorsanız bunun içinse alabileceğiniz en iyi yöntem seyahat sigortası yaptırmak olacaktır. Ama yinede dikkat etmeniz gereken ve genelde gözden kaçan büyük bir problem daha mevcuttur.com. rafting yapabilece¤iniz. climbing gibi aktiviteleri organize eden bir firma. kaya t›rman›fl› gibi konularla ilgili bilgiler içeren bir site. www. Karşınıza otelle ilgili detaylar ve fiyat bilgileri gelecektir.202 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Online Tatil Rehberi rinde de benzer şekilde uygulayabilirsiniz. müşteri ve kredi kartı bilgilerinizin girilmesi istenecektir. İlk olarak buradan “Şehirlere Göre” Eksiksiz bir tatil için sadece otel rezervasyonunu yapt›rmak yetmez Tatile çıkmak için bavullarınızı eksiksiz toplamış. yürüyüfl ve spor malzemeleri ile ilgili bilgiler içeren bir site.com adresine bir göz gezdirip gideceğiniz yer hakkında bilgi almanız iyi Zatil Sigortas›: Tehlikeli aktivitelere kat›lmad›n önce mutlaka sigorta yapt›r›n. her tür gezi sırasında karşılaşabileceğiniz sağlık sorunlarında gezi öncesi ve süresince yapmanız gerekenler konusunda size yardımcı olması amacıyla tatile çıkmadan önce www.tatilonline. aslında kişinin seyahat esnasında kaza.com. Vizeleriniz. zamansal uyumsuzluk (JET-LAG) ve taşıt tutması hakkında bilgiler ve hamilelerin yaşlıların ve çocukların yolculuk sırasında dikkat etmesi gereken gibi konular yer alıyor. www. Tek yapmanız gereken www.com. kampl› turlar.tr: Da¤c›l›k. www. hafta sonu turlar›.tr: Alternatif spor dallar›. trekking. Şimdi seçimimizi Antalya’nın Alanya ilçesi olarak yaptığımızı varsayarak bu bağlantı üzerine tıklayın.nolimits. olacaktır. sağlık sorunu gibi risklerini seçmiş olduğu süre içinde belirlenmiş limitler dahilinde kapsam altına alan bir poliçe çeşidi ve bu tür bir sigortayı da online olarak yaptırmanız mümkün.com siteleri bu konularda size yardımcı olacaktır.tr.tr GÜNÜ B‹RL‹K TURLAR » Tatile ay›racak zaman› olmayanlara Sa¤l›k Her fleyden Önemli: Tatildeykende sa¤l›¤›n›za dikkat edin.

CHIP. iş derken herkes kendi yolunu çizer ve bir şekilde aradaki bağlantı kaybolur. benzer düflüncelerdeki insanlar› yak›nlaflt›rabilir veya çeflitli sorunlara çözümler arayabilirsiniz. belki de hayatlarının sonuna kadar birbirlerinden ayrılmayacaklarıdır. ücretsiz e-posta hizmetinin haricinde bir de ücretsiz posta grubu hiz- meti sunuyor. Örneğin önceki seneki sınav soruları.com adresindeki “Start a new group” bağlantısına tıklayarak. Grup oluştur- mak istediğiniz alana karar verdikten sonra grubun amacına uygun olarak kısa ve açıklayıcı bir isim bulmalısınız. kullanıcı ve grup yönetimi hakkında bilmeniz gerekenleri gösteriyor. iş verenlere kadar çok geniş bir yelpazeye dahil kullanıcıların isteklerini karşılayacak ve hatta hayatlarını kolaylaştıracaktır. Posta grupları etkili bir şekilde kullanıldığında öğrencilerden. Grubu oluştururken göz önünde bulundurulması gereken diğer bir nokta ise grubun üyelerini belirlemektir. Grup oluşturulması ve yönetilmesi esnasında Yahoo’nun kendi hazırladığı ara yüz kullanıldığı için HTML veya özel başka bilgilere gerek yoktur. ‹lk ad›m: Grup tasar›m›nda dikkat edilmesi gerekenler İlk olarak posta grubu oluşturmak istediğiniz alanda başka bir tartışma listesi olup olmadığını kontrol etmelisiniz.groups.yahoo. Ancak mezun olduktan sonra üniversite. Artık bir konuda grup oluşturmaya karar verdiyseniz ve bu sorumluluğu alabileceğinizi düşünüyorsanız www. İsterseniz kendi adres defterinizdeki kişileri Yahoo Groups’a aktarabilir veya isteyen her kullanıcının sizden davet beklemeden kayıt olmasına izin verebilirsiniz.156 204 Ücretsiz Posta Grubu Hizmeti: Yahoo Groups Online Tart›flma Siteleri Sanal bir tart›flma ve yard›mlaflama platformu oluflturan posta gruplar› ile eski arkadafllar›n›z› tekrar bir araya toplayabilir. Bir Yahoo ID ve bir e-posta adresine sahip olan herkes istediği başlık altında ve istediği içeriğe sahip gruplar hazırlayabilir. Ancak günümüz teknolojisi ile bu bağlantıyı sanal da olsa yeniden kurmak mümkündür. ders notları grup adresine gönderilerek tüm üyelerin bu bilgilerden faydalanması sağlanabilir veya toplantı saatleri ve görevler tüm çalışanlara tek bir eposta ile gönderilebilir. L ise öğrencilerinin üzerinde uzlaştıkları tek konu. bu yazı içerisinde tasarım aşamasından başlayarak grupların nasıl oluşturulacağı. grup oluşturma yönünde ilk adımınızı atabilirsiniz. Herkese açık olan posta grupları sayesinde eski arkadaşlar tek bir çatı altında toplanabilirler. Bunun için ister Yahoo Gorup dizinini kontrol edebilir ister bu dizin içerisinde istediğiniz konuyu aratabilirsiniz. ‹pucu: Kullanıcıların kendilerinin kayıt olmasına izin verilen açık abonelik sistemindeki herhangi bir gruba dahil olmak için yapmanız gereken tek şey “grupismisubscribe@yahoogroups. Ancak online olarak gerçekleşen bu işlem sırasında vakit kaybetmemek için bazı kararları önceden vermenizde fayda vardır. Dünyadaki en büyük portallardan biri olan Yahoo.com” biçiminde- CHIP | MAYIS 2002 . Çünkü halihazırda binlerce kurulu tartışma listesi vardır ve aynı amaçla daha önceden kurulmuş bir listenin benzerini veya aynısı hazırlamak da pek anlamlı olmayacaktır.

Düzenleyicisi olmayan liste tamamen aboneleri tarafından tanımlanır. bulunmayacağıdır. giden mesajları takip etme gereği duymayabilirsiniz. üye olanlar için bir hoş geldin mesajı hazırlayabilirsiniz. Burada bulunan Son Ad›m: Art›k grubunuzun sayfas›na gidebilir ve burada kullan›lacak renkleri de¤ifltirebilirsiniz. Şayet Newsletters seçeneğini işadaki “Select directory listing type” başlığı retlerseniz. Buradaki grup ismi yerine dahil olmak istediğiniz grubun ismin.lirsiniz. gruba sadece siz mesaj gönderebilirsiniz. “Select membership type” başlığı altındaki Open (Açık). Bu sihirbazın ilk adımda grubunuzu oluşturmak istediğiniz kategoriyi seçmelisiniz. Grup oluşturmanın ilk aşamasında dört adımdan oluşan bir sihirbaz sizi karşılayacaktır. Bunun için istediğiniz kategori bağlantısına. şabilen bu mesaj grubun içeriğini ilginizi çekenlere kat›labilir veya kendiniz yeni bir ve amacını yeni kullanıcılara açıkgrup oluflturabilirsiniz. Daha sonra tek bir eposta adresi üzerinden tüm üyelere mesaj göndermek için. Maksimum 300 karakterden oluGruplar Elinizin Alt›nda: Yahoo Groups ana sayfas›ndan varolan tüm gruplar› görebilir.. grup ismi ile uyumlu bir bir alt seçenek ise kullanıcıların kendi eposta adreslerini gizleme imkanı tanımaktadır ki bu kullanıcılar gruba e-posta ile mesaj gönderemezler. Grup oluş- tusuna.. Birinci işlemin devamı niteliği taşıyan bu pencereden ise biraz önce seçilen kategoriye ait bir alt kısım seçmelisiniz. Yani diğer üyeler sadece okuyucu olarak katılabilirler. ‹kinci ad›m: Posta grubunu oluflturma Artık grupla ilgili kararları kafanızda toparladığınız göre “Start a new group” bağlantısına tıklayarak yeni bir grup oluşturmaya başlayabilirsiniz. e-posta adresi girmelisiniz. Restricted (Kontrollü) ve Closed (Kapalı) üyelik seçeneklerinden birini kullanabilirsiniz. Yaptığınız kategori seçimlerinin doğruluğunu onaylamak için bir sonraki pencerede bulunan “Place my gorup in. CHIP | MAYIS 2002 . Daha sonra yine aynı pencere üzerindeki “Describe your group” ku- altındaki “Listed” seçeneğini işaretleyerek hazırladığınız grubun tüm Yahoo grup üyeleri tarafından görünmesini veya Unlisted seçeneğini kullanarak bu grubun dizin içerisinde yer almamasını sağlayabilirsiniz. Moderated veya Newsüye yönetimi ve kullan›c› haklar› letters seçeneklerinden birini işaretleyebiGrubun temellerinin atıldığı ikinci adım. için Unmoderated. buradaki örnekte School&Education kategorisini kullanacağız. tartışma listesinde moderator yani yöneticinin bulunup. Kapalı sisteminde ise sadece sizin davet ettiğiniz kişiler grubunuza üye olabilir ve bu seçimi ileride değiştirme imkanına sahip değilsiniz. Kayıt işlemini tamamlamak için yapmanız gereken en son işlem ise size gelen onay mesajını geri göndermektir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› 205 Kendi Eviniz: Grupla ilgili tüm ifllemleri. Açık üyelik sisteminde isteyen herkes grubunuza üye olabilirken. Aslında bu soruya verilecek cevap tamamen listeye ayırmayı planladığınız zamanla ilgilidir. Son olarak grupta. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden. grup sayfanızın en üstünde ekrana gelecek olan kısa bir açıklama girin. Eğer sizin tartışma listeniz çok belirli bir konuya sahipse gruba gelip. Daha önce de bahsettiğimiz gibi grubun en önemli özellilerinden biri üye yönetimidir. ki bir adrese boş bir e-posta göndermektir. lar nitelikte olmalıdır. Yöneticinin görevi. daha önce değindiğimiz düzeltmen olup olmayacağını belirleyebilirsiniz. Bunun Grup ve kullan›c› seçenekleri. Söz konusu eposta adresinin daha önceden hazırlanmış olmasına gerek yoktur.” bağlantısına tıklayın. örneğin “kal_mezunlari” yazmalısınız. Sihirbazın ikini adımında ise oluşturduğunuz bu grup için grup sayfasında ve arama sonuçlarında ekrana gelecek bir isim yazmalısınız. tüm mesajları gruba gönderilmeden önce incelemek ve uygun olmayanların üyelere gönderilmesini engellemektir. Yahoo buraya gireceğiniz e-posta hesabını otomatik olarak oluşturacaktır. Daha sonra grup üyelerinin mesajlarını etkilemeyecek de olsa grupta kullanılacak dili seçmelisiniz. kontrollü sistemde kişilerin üye olabilmeleri için sizin onayınız istenmektedir. Sihirbazın üçüncü adımında Yahoo profilinizi ve daha önce girdiğiniz e-postalardan birini seçtikten sonra grup oluşturma sürecinin son adımına geçmek üzere Continue düğmesine tıklamalısınız. tıklayarak bir sonraki pencereye geçebilirsiniz. oluflturdu¤unuz grubun ana sayfas› üzerinden yapabilir ve konuklar›n›z› burada a¤›rlayabilirsiniz. gruba katılmasını istediğiniz maksimum 50 tane e-posta girebilir ve gruba yeni.. Söz konusu kararlardan en önemlisi.

Message Delivery altındaki seçenekleri kullanarak tüm mesajların ayrı ayrı. ktuztas@chip. Grup Ayarlar›: Grup isminden ana sayfa renklerine kadar tüm de¤ifliklikleri Group Settings penceresini kullanarak istedi¤iniz gibi gerçeklefltirebilirsiniz. sık kullanılanlar listesi. Bunun için yerel klasörler altına farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve açılan nesne menüsündeki Yeni Klasör komutunu çalıştırdıktan sonra klasör için uygun bir isim verin. Ekrana gelen direktifleri takip edin ve daha sonra kural için bir isim oluşturduktan sonra Son düğmesine tıklayarak kuralı tamamlayın. Sesli ve yazılı sohbet. Grup yöneticileri diğer kullanıcıların davranışlarından sorumludurlar ve kişilerin haklarını istedikleri gibi sınırlayabilirler. kullanıcıları silebilir ve gruba bir daha üye olmalarını engelleyebilirler. Kiflisel bilgilerin yönetimi ve posta seçenekleri Grup penceresinin sağ üst tarafında bulunan Edit My Membership bağlantısına tıklayarak kişisel bilgilerinizi güncelleyebilir ve ayarlarınızı değiştirebilirsiniz.206 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› turma sürecinde yazılan tüm mesajları ve ayarları ileride istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. takvim Yahoo’nun gruplar için sunduğu hizmetler arasında sayılabilir. sadece yönetici tarafından hazırlanan özel notların gönderilmesini veya hiçbir şekilde e-posta gönderilmemesini sağlayabilirsiniz. online dosya ve fotoğraf saklama. Kural açıklaması kısmını kullanarak kimden gelen iletilerin nereye taşınacağını belirtin ve daha sonra İleri düğmesine tıklayın. Böylece kullanıcıların dosyaları online paylaşarak gereksiz trafik oluşması engelleniyor. istemci gelen iletilerin kurallar yardımıyla otomatik olarak ayıklandıktan sonra özel bir klasör içerisine taşınmasını Grup ana sayfas› ve geliflmifl kullan›c› yönetimi Grup oluşturulduktan sonra grup ana sayfası ekrana gelecektir. grup ayarlarını ve kullanıcı özelliklerinizin tümünü değiştirebilirsiniz. online chat aracını kullanarak birbirleri ile sesli veya yazılı olarak sohbet edebilirler. Ekrana gelen pencere üzerindeki Yeni düğmesine tıklayın ve takip eden penceredeki listede bulunan listeden “Bilinden gelen yeni iletileri taşı” türünü işaretleyin. Kadir Tuztafl. Message Format başlığı altındaki seçenekler ise size gönderilen tüm mesajların HTML biçimine döndürülmesini veya olduğu gibi bırakılmasını sağlayabilir. Outlook 2000: İlk olarak Outlook Express’dekine benzer bir şekilde yeni bir klasör oluşturun ve daha sonra yeni bir kural oluşturmak için Araçlar/Kural Sihirbazı komutunu çalıştırın. Buradan Yahoo profilinizi ve grup içerisinde kullanılacak e-posta adresinizi değiştirebilir veya yeni adresler ekleyebilirsiniz. aynı gün içerisinde gönderilen mesajların size tek bir ileti içerisinde. yani oylamadır. sağlayabilirsiniz. ‹letiler için Outlook Express ve Outlook 2000 istemci ayarlar› Şayet çok aktif bir gruba üyeyseniz ve erişim adresi olarak da POP3 sunucusu kullanan e-posta hesabınızı verdiyseniz gelen kutunuz oldukça karışacak demektir. gereksiz veya hatalı bulunursa sistemden silinecektir. Buradaki bir diğer kullanışlı fonksiyon ise grup toplantılarının online olarak planlanmasına ve böylece ortak kararlar alınmasına imkan tanıyan Calendar. Grubun sunduğu en önemli fonksiyonlardan biri ise Poll. Files kısmı ile benzer özelliklere sahip. İkinci adımda “Belirtilen klasörüne taşı” eylemini seçin ve son olarak üçüncü adımda da gönderen kişiyi (Grup ismi) ve iletinin taşınacağı klasörü seçin. Invites penceresini kullanarak istediğiniz kişilerin gruba üye olmalarını sağlayabilirsiniz. Buradan Yahoo Gorups’un sunduğu tüm fonksiyonlara ulaşabilir. Birbirinden oldukça uzakta yaşayan arkadaşların online bir fotoğraf albümü oluşturulmalarına imkan tanıyan Photos ise. Bu sayede hazırlayacağınız sorular ile kullanıcıların belirli konulardaki düşüncelerini alabilir ve istatistikler tutabilirsiniz. sahip olduğu dosyaları saklayabilmesi için 20 MByte’lık bir alan atıyor. Bunun haricinde Yahoo her gruba. Kullanıcılar. Düzeltmenin kontrolü altında olmak kaydı ile her kullanıcı bu sayfaya istediği gibi dosya yükleyebilir veya alt klasörler oluşturabilir.com. Outlook Express: İlk olarak söz konusu gruptan gelen iletilerin saklanacağı bir klasör oluşturmalısınız. yani takvimdir. veritabanı. Daha sonra Araçlar/İleti Kuralları/posta komutunu çalıştırın. Group Settings penceresini kullanarak da grubu oluştururken yaptığınız tüm ayarları kontrol edebilir ve memnun kalmadıklarınızı istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Örneğin Members penceresinden grup üyelerini inceleyebilir. Ancak moderator isterse kullanıcıların bu servislere erişmesini engelleyebilir.tr CHIP | MAYIS 2002 . Ancak buradaki en önemli nokta e-posta kutunuzun gereksiz yere işgal edilmesini engelleyecek olan Message Delivery. Son olarak da E-mail Notification seçenekleri ile de gruptan ayrılan veya gruba yeni giren kişileri veya onay bekleyen mesaj/üyelik olup olmadı- Kural Sihirbaz›: Gruplardan gelen iletilerin kurallar yard›m›yla özel klasörler içerisine otomatik olarak tafl›nmas› sa¤lanabilir. Bir kural oluşturmak için Yeni düğmesine tıklayın ve birinci adımda koşul olarak “İletinin kimden satırı kişi adını içersin” seçeneğini işaretleyin. Ancak Outlook Express veya Outlook kullanıyorsanız. Message Format ve E-mail Notification ayarla- ğını bildiren mesajların hesabınıza gönderilmesini sağlayabilirsiniz. rıdır. Dikkat! Oluşturulan grup bir süre Yahoo tarafından takip edilecek.

Bu iletişim devriminin bir simgesi.. Ancak yüzde 100 herkesin yeni medyaları kabul etmeyeceği içindir ki. O zaman geldiğinde. yerleşme ye- teneği ve hareketlilik değişiyor. dijitalleşme. Şimdi tabii piyasa ekonomisinin yeni işleyiş biçiminin “dijital kapitalizm” olarak adlandırılıp adlandırılmayacağı konusunda tartışabiliriz. Aksine yeni kültür çat›flmalar› olacak ve toplumumuzu bölecekler. bu yüzden daha az para kazanır hale gelmeyecek.208 Peter Glotz’un Gelecek Senaryosu Dijital Kapital Gitgide artan dijitalleflme ça¤›nda. Dijitalleflmeyle birlikte mekan kavram› de¤ifliyor Peki elektronikleşme. Bu ilk bakışta bir polemik izlenimi uyandırıyor. özgür ve çat›flmas›z bir toplum söz konusu olamaz. sabır. tinsel mevcudiyet. Ben tersini iddia ediyorum: Çünkü zamanında Gutenberg’in bulduğu hareketli harflerde olduğu gibi. çünkü yalnızca başka bir yerde olmak üzere aynı işi yapıyor olacak. ancak çoğunluğun 90’lı yıllarda iddia ettiği kadar hızlı değil. hayallerinden arınmış finans yöneticileri ve gelecek araştırmacıları her şeyin aşağı yukarı aynı kalacağını ilan ediyor. Bana göre. Bu göçebe tip içinde programcılar ve web tasarımcıları bulunuyor: Biri göç ettiğinde. emektar endüstri kapitalizminin yerini “dijital kapitalizm” almış olacak ve zamanı dört temel eğilim belirleyecek: Maddecilikten kopma. 2 000 yılında yeni ekonominin iflasından sonra. ama daha fazla risk de getiriyor. sonuçta kültür çatışmaları doğacak. ağlaşma nasıl bir etkide bulunuyor? Telematik mantığı noktadan çok noktaya yapısından noktadan noktaya yapısına gelinmesine neden oluyor ve böylelikle daha fazla özgürlük. yeni iletişim ilişkileri insanın gerçekliğini gözlemcilerin bugün inandığından daha güçlü bir biçimde değiştirecek. bir “medya dönüşümü” içine giriyoruz. Yeni cihazlar ve teknikler “endüstrileşmiş” toplum- larda kendini kabul ettirmeye başlayan göçebe yaşam stilini desteklemeyi sürdürecek. birinci sınıf bir mobilleştirme aracı olan cep telefonu. Böylelikle gerçi “yeni bir insan” oluşmuyor. ama yer (mekan) hissi. Bu dönüşümün etkilerini ancak 2009 yılından itibaren hissedeceğiz. küreselleşme ve özellikle hızlanma. zaman duygusu.. Ama kapitalin serbest ekonomide belirleyici bir rol oynadığını itiraf etmenin artık zamanı gelmedi mi? Bugün paranın oluşan “telematik” toplumda ilişkiler yumağını en azından endüstri toplumunda olduğu gibi belirlediğini hala kabul etmeyen biri olabilir mi? CHIP | MAYIS 2002 . merkeziyetçilikten kopma.

liberalizmin “kesin zaferi” veya çatışmasız bir toplum söz konusu olamaz.com. Gerçekte para üzerinden yürütülen takas ilişkileri planlı ekonominin kamuflajından daha şeffaf. Ekonomik düzenin bu bölümünü gizlemek denemesi ya sinsiliktir ya da saflık. Peter Glotz (62) Aktiviteleri St. 2/3’lük bloğun ideolojisi halen üçte birlik bloğun ideolojisi karşısında üstün görünüyor. 15 Haziran 2001’de Göteborg’daki Avrupa Birli¤i zirvesindeki ayaklanmalara de¤iniyor. Peki ama yar›n›n dünyas› nas›l olacak? CHIP size her ay biliflim ça¤›n›n öncü düflünürlerini vizyonlar› ve ütopyalar› ile tan›t›yor.tr CHIP | MAYIS 2002 . Böylece devrim yapabilecek bir “sınıf ” olmayacak. Alttaki ve üçüncü üçlükteki sınıfta ise önemli ölçüde bilime dayalı bir topluma ayak uyduramayanlar yoğunlaşacak. Dijital kapitalizmin büyük toplumlarında bu durum böyle kalacak gibi görünüyor. antikapitalist üçte birlik sınıfı sisteme dahil etmek (“Inclusion”) için çabalayabilir ve yaşam stillerine karşı toleranslı olurlar ya da neoliberalizmin bizlere gösterdiği gibi. Sonuç ne olacak? Bu politik sınıfın tepkisine bağlı. yeni parçacık hızlandırıcıları gibi yüksek teknolojilerin hiçbir anlamının olmayacağı gibi söylemlerle dejenere edilecek. Varolan işsizlere. Analogdan Dijitale (2001) Dijital kapitalizmde s›n›flar ve 2/3’lük blok Benim öngörüm şu: Avrupa’nın büyük toplumlarında 2/3’lük bir toplum düzeni oluşacak. neden günde 14 saat online olarak borsayı takip eden bir borsacının üstün görülüp de. Dijital kapitalistler modernleflme karfl›tlar›na karfl› Bu ne mi demek? Çatışmaya yatkın gruplar bilinçli olarak alttaki üçte birlik dilime düşüyorlar ve burada modernleşme mağluplarına tosluyorlar. Günümüzde bu değer sistemleri arasında kavga iyice körüklenmiş durumda. tıpkı endüstri toplumundaki sarı kasklı metal işçilerinin simge olduğu kadar. rece daha iyi yaşayan bir çoğunluk bloğu oluşacak. Gallen Üniversitesi’nde ‹letiflim bilimleri profesörü 26 y›ll›k politik aktivite. Ortalıkta paçavralar uçuşuyor ve bugün yaşadıklarımız sadece bir başlangıç. siber uzayda aynı süreyi geçirip bedavaya bilgisayar oyunu programlayan birinin horlanıp bağımlı olarak görüldüğünü soruyor. tabii eğer halen bunlara sahiplerse. Ancak kesin olan bir şey var: “Tarihin sonu” (Francis Fukuyama). belki kanlı çatışmalar ortaya çıkabilir. Bunların ideolojisine “yavaşlama (hızlanmanın. Böylece gö- Dijital kapitalizmin sonu ve antikapitalist 1/3’lük s›n›f MIT’te (Massachusetts of Technology) psikologluk yapan Sherri Turkle. Peter Glotz Çeviren: Garo Antikac›o¤lu. Bu çatışma gerçi Marksizm gibi kapalı bir ideolojinin oluşumuna neden olmuyor. ivmenin tersi anlamında)” deniliyor. Kitap Yazar›: H›zland›r›lm›fl Toplum (1999). İyi politikalar yapıp. İvmenin ve yavaşlamanın arasındaki kültür çatışmasının en azından önümüzdeki 20 yıl boyunca devam edeceğini düşünüyorum. Prof. Dijital kapitalizm “sosyal piyasa ekonomisi” halini almış olan endüstri kapitalizminden biraz farklı olacak. Bu %62 durumda daha sert. agaro@chip. Antirasyonel kültür kritiğinin yeni bir dalgası yükselecek. Politik sınıflar alıcılarını çalıştırmalılar. BEN‹M V‹ZYONUM ‹nsanl›k tarihinin en ilginç yüzy›l›n›n bafl›nday›z. Kaliforniyalı kapitalizm modelleri uygulamaya konulur. Ancak yeni alt tabakanın militarizme kaydığına dair ilk belirtiler geliyor: Dünya Ticaret Örgütü’ne veya Davos’taki Dünya Ekonomik Forum’una karşı küreselleşme karşıtlarının protestoları. Simge analistleri için ekonomide lider olanlar. Peter Glotz. “ekonomi terörü”ne veya dünya çapında “markalaşmaya” karşıydı. eski SPD baflkan› izm Yalnızca enformasyon ya da bilgi toplumundan bahseden biri vicdan azabını sergilemiş oluyor.SER‹ 209 “Yeni alt tabakalar›n militarizmi”nde. dijital kapitalizm için bir emprezaryo oluşturacak. Milyonlar ruhun ve vücudun özel bakıma ihtiyaç duyacağı veya kıyametin yakında kopacağı. 2/3’lük blok endüstri toplumundan arta kalanları (çalışanların yüzde 15’inden ibaret) destek kuvvetler olarak içine alacak. “daha mantıklı” yaşayabilmek için materyal etkilere açık yüklü gruplar eklenecek. üçüncü. ancak dramatik bir sonuç doğuracağı ortada. sadece çatışma dolu gruplar dışarıda kalacaklar. Berlin Bilim ve E¤itim senatörü. Sistemin rafinesi de şu: Çatışmaya yatkın gruplar 2/3’lük bloğa dahil olacak. “ruhların katılaşmasının” karşısına yeni aile değerleri ve bir doz yeni dindarlık konulacak.

Peter Glotz. Ozan Ali Dönmez. (AB) Andrea Bauer) Görsel Yönetmen: Gökhan Koç.com.tr Genel Yay›n Yönetmeni: Ufuk Yamank›l›ço¤lu uyaman@chip.com.com.tr Market Sorumlusu: Yeliz Koyun kyeliz@vogel.tr Kadir Tuztafl.tr Yaz› ‹flleri Müdürü: Mahmut Karsl›o¤lu mkars@chip.fi.com. ecevitb@chip.tr Reklam Trafikeri: Aynur K›na aynur@vogel.tr Yaz› ‹flleri: Sevda K›l›ç.com. webmaster@chip.fi.tr 3 IT BUSINNESS WEEKLY IT profesyonellerinin güvenilir rehberi www.com.com.com.level.tr Pazarlama Müdürü: Güler Okumufl oguler@vogel.fi. ktuztas@chip.tr 3 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR Yeni bafllayanlar için bilgisayar ve internet rehberi Renk Ayr›m›-Film Ç›k›fl ve Bask› ASIR Matbaac›l›k Ltd. (KK) Kim Kranz.com. fiti. korcan@chip. Garo Antikac›o¤lu. Ad›na Sahibi: Gökhun Sungurtekin VOGEL MEDYA YAYIMCILIK REKLAM GRUBU Sat›fl Müdürü: Gülcan Bayraktar gulcanb@vogel. Sena Kürflün.tr Grafik Asistan›: Dilek K›rcan Genel Müdür: Hermann W.tr Reklam Müdürü: Nurhan Ba¤c› Eyiip bnurhan@vogel. (MS) Markus Schmidt.com.chip. sinema. müzik. Tel:(212) 283 84 38 Da¤›t›m: B‹RYAY A. (FK) Fabian von Keudell.: Piyalepafla Bulvar› Zincirlikuyu Cad. kitap.com.tr Ecevit B›kt›m. chipyaz@chip.tr CHIP Online: Halil Selanik. (SR) Stefan Reinke. Paul Genel Müdür Yard›mc›s›: Beste Özerdem Finans Müdürü: Aylin Aldemir Halkla ‹liflkiler Müdürü: Özlem Cenker Pazarlama Sorumlusu: Ayten Çar Abone Bölümü Sat›fl Müdürü: Asu Bozyayla Abone Servisi: Ayten Akgüre Ebru Cinek Da¤›t›m Müdürü: Cem Cenker Da¤›t›m Asistan›: Mehmet Çil Üretim Koordinatörü: Turgay Tekatan VOGEL Medya Yay›mc›l›k A.tr Katk›da Bulunanlar: Murat Karsl›o¤lu.com.com.com.’N‹N D‹⁄ER YAYINLARI 3 LEVEL Türkiye’nin bir numaral› oyun dergisi www. Cum.com. esahin@chip.com.itb.com. gokhank@chip. (TB) Thomas Baur.tr CHIP Test Merkezi: fiahin Ekflio¤lu.tr VOGEL MEDYA YAYIMCILIK A.tr CHIP CD: Korcan Meydan. VOGEL Medya Yay›mc›l›k A. Malezya Ukrayna Çin Polonya Yunanistan Merkezi Almanya’da bulunan ve Almanya’n›n en çok sat›lan ayl›k bilgisayar dergisi olan CHIP.com Bilgisayar.tr Haber Merkezi: Cem fianc› cemsanci@chip. (TF) Thorsten Franke.fi.tr Yavuz fiahin. CHIP | MAYIS 2002 . Ün ‹fl Merkezi 231/3 Kas›mpafla/‹stanbul Telefon: (212) 297 17 24 (pbx) Faks: (212) 297 17 33 Abone Faks: (212) 238 73 43 Yaz› ‹flleri Faks: (212) 238 73 26 Web Adresi: http://www. DÜNYA’DA CHIP 3 CHIP’in yay›nland›¤› di¤er ülkeler: Endonezya Romanya Tayland Hindistan Rusya Italya Singapur Almanya Macaristan Slovakya Cumhuriyeti Çek.internetimiz. Chian Baykal.com. yavuz@chip.tr 3 www.com.. haber. (PH) Peter Hummer. Türkiye ile birlikte 17 ülkede yay›nlanmakta..233 » KÜNYE REKLAM ‹NDEKS‹ Yay›n Koordinatörü (Sorumlu): Gökhun Sungurtekin sgokhun@chip.com.

D‹⁄ERLER‹ 3 Grafik Plug-in’leri Yaz›l›m Testi Süper efektler için ücretsiz eklentiler Kendi DVD’ni Kendin Yap Sadece Authoring yaz›l›mlar›yla DVD’nin nimetlerinden tam olarak faydalanabilirsiniz. Siz de kendi sisteminizi kendinizin terfi ettirmesinin gururunu yaflay›n. acil durumlarda kullan›lmak üzere ilkyard›m çantan›z› haz›rl›yor ve ses kart›.234 CHIP’TE GELECEK AY HAZ‹RAN 2002 Pratik Donan›m Problemlerine Son Bilgisayar›n›z kilitlenip kald›¤›nda ne yapman›z gerekti¤ini bilemezsiniz. ekran kart› ve anakart problemlerinin çözümü için reçeteler sunuyor. 3 Webcam ile Gözetleme Evinizi otomatik olarak sürekli gözetleyin 3 Araflt›rma Laboratuvarlar›ndan Gelece¤in teknolojileri 3 En ‹yi E-mail ‹puçlar› Trick’ler ve spam’e karfl› önlemler ! Yaz›larda güncel geliflmelerden kaynaklanan de¤ifliklikler yap›labilir CHIP | MAYIS 2002 . CHIP. sabitdisk. Kiflisel DVD’nizi menü ve dizin yap›lar›yla birlikte DVD’ye yazmak için en kullan›fll› yaz›l›mlar› test ediyoruz. ekran kart› ve bellek montaj›nda dikkat edilmesi gerekenleri ve ad›m ad›m montaj›n nas›l yap›laca¤›n› aç›kl›yoruz. Donan›m Test: CD Yaz›c›lar Giderek artan CD kopyalama ve veri kaydetme ihtiyaçlar›na cevap vermeyi amaçlayan piyasadaki en yeni ve en h›zl› CD yaz›c›lar›n karfl›laflt›rmal› testi ve CD kopyalamak için ipuçlar›. ‹puçlar› Upgrade Rehberi Terfi rehberimizin birinci bölümünde upgrade öncesi sistemi haz›rlamay›.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful