Windows XP Powertoys: ‹lginç ve faydal› ek araçlar

s142

2C

D’li

AYLIK YAYINDIR • MAYIS 2002 • ISSN: 1300-9419 • 112415 • SAYI: 2002/05 • 3.750.000 TL

Kolay ve H›zl› A¤ Kurulumu
5/2002 www.chip.com.tr

Basit bir ev a¤›n›n pratik kurulumu için ipuçlar›
s54

B‹LG‹SAYAR & ‹LET‹fi‹M KÜLTÜRÜ

2 CD!
Tam Sürüm

Windows ve Office

Paraliz 1.0
Kiflisel finans yönetim yaz›l›m› ile parasal ifllemlerinizi daha verimli ve h›zl› bir biçimde gerçeklefltirin

SON SÜRAT
k ‹PUÇLARI: Zaman tasarrufu sa¤layan pratik
ipuçlar›yla daha verimli çal›flabilirsiniz s20 k Gizli ve etkili 45 ipucuyla PC’nizi h›zland›r›n

CHIP CD: eCHIP
k TOP Freeware: Tamam› ücretsiz en iyi yaz›l›mlar k Dosya kurtarma araçlar›yla bilgilerinizi geri kazan›n k PC’nizi h›zland›racak Tuning yaz›l›mlar› k Windows XP Powertoys
eCHIP ‹çeri¤i s110

ÜCRETS‹Z
Kaynaklar
k En yeni filmler, MP3’ler ve oyunlar k Gizli downloadlar, ücretsiz cep hizmetleri k Donan›mlara ince ayar, yaz›l›mlara ipuçlar›
s176

Pratik
k Excel’de Grafik: Tablo ve
s152

Test: 3D Ekran Kartlar›

diyagramlar›n›za etkileyici grafikler k Sistem Kurulumu 10 ad›mda yeni iflletim sisteminin sorunsuz ve h›zl› bir flekilde kurulumu s112
K›br›s Fiyat›: 4.500.000 TL

H›z Yar›fl›nda
k GeForce4 ve rakiplerinin en h›zl›
ekran kart› olmak için k›yas›ya rekabeti
s68

S‹STEM‹N‹Z‹ YEDEKLEY‹N
En iyi sistem ve dosya kurtarma yaz›l›mlar› incelemede Windows’unuzu yedekleyin ve güvence alt›na al›n s120

Serial ATA
Yeni arabirim standard› neler sunuyor? s64

3

»

seyir defteri
Tafl Devri ‹nternetten Üstün
21. yüzyılda bilişim teknolojisinde gelinen nokta ilk bakışta hayranlık uyandırıcı. Bugün, taş devrine göre çok daha fazla şey biliyoruz, ancak düşündürücü olan değerli verilerimize gerekli özeni göstermememiz. Dijital çağda önemli veriler bir daha kurtarılamamak üzere kaybolabiliyor. Bu bağlamda taş devrinden kalma mağara resimlerinin günümüze kadar bozulmadan gelmesi bir anlamda bilişim teknolojisinin örnek alması gereken bir olay. İlkçağlarda bilgisayar kullanılıyor olsaydı; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacaktı; zira dijital verilerin kayalara, hatta kağıtlara yapılan çizimler kadar dayanıklı olması mümkün değil. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki bir CD-ROM en iyi koşullarda saklandığında en fazla 100 yıl, disketler ise 10 yıl dayanabiliyor. Konuyla ilgili en çarpıcı örnek, NASA’nın başına geldi: Kutularda paketlenen ve ihmal edilip oralarda unutulan milyonlarca manyetik bant yüzünden en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık arşivi yok olmuş durumda. Bununla ilgili bir anekdotu da sizlerle paylaşmak istiyorum: “Hoş geldin John! Yanında ne getirdin? – Mike, çok özel bir şey var yanımda. Dünya uzun süredir böyle bir şeyi bekliyordu. İnanılmaz, söyle çabuk, nedir bu? – Beyaz, dört köşeli bir materyal ve bir de tahta parçası var burada. Gerçekten heyecan verici John, hadi bizi daha fazla merakta bırakma, anlat... – Bu tahta parçasını beyaz materyal üzerinde hareket ettirdiğimde, tam olarak temas ettiği yerleri renklendiriyor. İnanılmaz bir şey bu... – Evet, ama hepsi bu kadar değil Mike. Bu tahta parçasıyla, bu arada buna kalem deniliyor, bir harfi, normalde bilgisayar ekranında gördüğümüz gibi, materyal üzerine çizdiğimizde... İnanılmaz, yavaş yavaş anlamaya başladım bunu. Yani birçok harfi yanyana çizdiğinde, monitör olmadan da okuyabiliyorsun. – Evet Mike, gerçekten de öyle, kavramaya başladın. Bu materyale kağıt deniliyor. İnanılmaz. Ve bunun için elektriğe de ihtiyaç duyulmuyor, öyle değil mi? – Hayır, hayır Mike, fantastik değil mi? Pil ya da aküye bile ihtiyacın yok. İnanılmaz John. Hey John, onu katladın. Notebook’umla da yapabilirim ben bunu. – Hayır Mike, bu başka, bunu istediğin boyuta gelene kadar katlayabilirsin. Hey, giderek küçülüyor bu. Şimdi hatta cebime sığacak kadar küçüldü. Bu gerçekten inanılmaz, şimdi bunu hep yanımda taşıyabilirim. Şuna bir dokunabilir miyim? – Elbette Mike. Dokun bak. Bu gerçekten inanılmaz John, bunun hiçbir ağırlığı yok nerdeyse. – Doğru Mike. Bu en küçük Notebook’tan 100 kat daha hafif. Aküsü yok, 100 kat daha hafif, inanılmaz, hayal görüyorum galiba. – Hayır, hayır Mike, hayal görmüyorsun. Bak şimdi ne yapacağım. Ama John, ne yaptın, ortadan ikiye ayırdın onu. – Bu materyal o kadar fantastik ki, bak Mike. İki parçayı yanyana tutuyorum ve halen okunabiliyor. İnanılmaz, bunu bir de disketle denemeli, ha ha ha. – Bu kadarla da kalmıyor Mike, bu kağıt çok daha dayanıklı, onu istediğin yere götürebilirsin, çok düşük ve çok yüksek sıcaklıklarda kullanabilirsin. Ve ona artık ihtiyaç duymazsan, onunla burnunu silebilir veya tuvalette..., anlıyorsun ya Mike. Evet John, inanılmaz... Söylesene, bu demek olmuyor mu ki, bir gün bilgisayar ve notebooklara hiç ihtiyacımız olmayacak. Yani John, çok etkilendim...

Ufuk Yamank›l›ço¤lu, Genel Yay›n Yönetmeni uyaman@chip.com.tr

‹lkça¤larda bilgisayar kullan›l›yor olsayd›; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacakt›; zira dijital verilerin kayalara, hatta ka¤›tlara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il.

CHIP | MAYIS 2002

4

‹Ç‹NDEK‹LER 5/2002
Kapakta yer alan konular k›rm›z› renkle yaz›lm›flt›r.

GÜNCEL 14
Güncel Haberler: Nokia’dan yeni modeller, IBM’den Microdrive, Sony Clie Pef-H770C, Arabada Dolby Kalite, Yeni Intel ifllemciler, DVD yerine Blu-Ray...

KAPAK KONUSU 20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilir ve ifllerinizi kolaylaflt›rabilirsiniz

DONANIM 34 40 50 54 62 64 68 82 86 90
Donan›m Haberleri Donan›m Testi: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: GeForce4’e rakip SIS’in yeni chipseti ve 64 bit’lik AMD’nin yeni ifllemcisine ilk bak›fl Network Kurulumu: Basit bir a¤›n kurulumu ve PC’leri ba¤lamak için alternatifler Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› kazanan Arri Lazer’in hikayesi Serial ATA Arabirimi: Yeni disk arabiriminin sunduklar› Test: Ekran Kartlar›: GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl› Alternatif Girifl Ayg›tlar›: Fare ve klavye alternatifi, ileri teknoloji ürünü, ergonomik girifl ayg›tlar› incelemede Donan›m Günlü¤ü: Donan›m dünyas›nda geçen ay... CHIP TOP 10 Testleri: Donan›m ürünlerinde en iyi 10

20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilirsiniz.

68

Test Ekran Kartlar›
GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl›

Yeni Ürünler: Donan›m
41 ‹fllemci: ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart: Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek: Easy Disk 42 DVD, VCD, CD Player: Mustek DVD-V560 Anakart: Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek: Netac Bootable OnlyDisk 44 19” Monitör: Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c›: Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu: KAAN Twin 46 PDA Modülü: Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk: Samsung SP80A4H Anakart: ChainTech CT-7VJDA 48 All in One: Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk: SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart›: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

Yeni Ürünler: Yaz›l›m
105 Grafik Tasar›m Yaz›l›m›: Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m›: Adobe Photoshop 7.0 Beta CAD Yaz›l›m›: Auto Cad 2002 114 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m›: Astrosell Professional FTP Yaz›l›m›: Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m›: LapLink Gold 11 116 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m›: Mcafee Internet Security 4.01 Video Düzenleme Yaz›l›m›: Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m›: Adobe GoLive 6

CHIP | MAYIS 2002

yöntemler Access Kursu: Veri taban› arayüzü XML Kursu: Bölüm 4: XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD 204 VE D‹⁄ERLER‹ 3 8 208 212 233 234 Seyir Defteri OkurYorum Vizyon: Gelecek Senaryolar› Abone Formlar› Künye Gelecek Say› CHIP | MAYIS 2002 . ücretsiz cep hizmetleri. oyunlar. MP3’ler. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi. MP3’ler. gizli download’lar.. konigürasyonu ve ayarlar› XP Powertoys: Windows XP için faydal› ve e¤lenceli araçlar paketiyle iflletim sisteminizin özelliklerini gelifltirebilirsiniz ‹nternette Her fiey Bedava En yeni filmler. gizli download’lar. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi. 120 Dosya Kurtarma Araçlar› Sistem kurtarma.. sorunsuzca yeni bir iflletim sistemi kurmak isteyenler için kurulum rehberi Test Dosya Kurtarma Araçlar›: Sistem kurtarma. oyunlar.. Reklam Pencerelerine Son: Sörf yaparken istek d›fl› aç›lan reklamlardan kurtulma yöntemleri SUXXESS VB Kursu: Form nesnesi özellikleri. donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c› medyalar›n tafl devrinden uzay ça¤›na geliflim evreleri ve dayan›kl›l›k sorunu Tatil Siteleri: Yaz gelmeden tatil rezervasyonunuzu flimdiden internet üzerinden yapt›rabilirsiniz E-Mail Listeleri: POP3 ve web tabanl› hesaplar için mailing-list’ler oluflturmak 192 200 eCHIP Editoryal ‹çeri¤inden Seçmeler Computer Easy Bilgisayar Sözlü¤ü: D Harfindeki Onlarca Terim PC ONLiNE Ay›n Web Siteleri: Yerli ve yabanc› ilginç web sitelerinin aç›klamalar› ve linkleri.. donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar 142 PRAT‹K 150 152 162 164 Pratik Girifl: Ay›n bug’› ve ay›n ipucu Excel Grafikleri: Excel belgelerinize ve diyagramlar›n›za etkileyici grafikler ekleyerek verilerinizi daha baflar›l› bir flekilde sunabilirsiniz 6 Ad›mda Word’den PDF’e: Word dokümanlar›n› PDF dokümanlar›na dönüfltürün ‹puçlar›: Windows. eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler INTERNET 170 174 176 ‹nternet Haberleri Servis Testleri: En yeni ve en iyi web servislerinin incelemesi ‹nternette Her fiey Bedava: En yeni filmler. okur sorular›. ücretsiz cep hizmetleri. eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet çözümü Sharepoint’un kurulumu. uygulamalar.5 YAZILIM 98 102 104 110 112 120 134 176 Yaz›l›m Haberleri Ay›n Shareware’leri: Güncel shareware yaz›l›mlar ve araçlar Yaz›l›m ‹nceleme: Ticari yaz›l›mlar›n k›sa tan›t›mlar› eCHIP CD: May›s 2002 CD’sinin içeri¤i ve önemli programlar Yeni Windows Kurulumu: 10 ad›mda eski sistemini yedekleyip.

örneğin eskiden en az 240 olan bu sayı. Başarılarınızın devamını diliyorum ve benim gibi bir çok fanatiğinizin olduğunu tahmin ediyorum! Tuna Pehlivano¤lu Merhaba CHIP. Burak Uçan Ch›p: Çok eski dergilerimizi daha ucuz bir fiyattan satıyoruz. Gerçekten birçok dergiden kapsamlı ve bol içerikli. Excel gibi programların her ay dergide 1-2 sayfa eğitimini verirseniz sevinirim. Murat Ahmetbeyo¤lu Ch›p: Bu yazılara maalesef internet üzerinden ulaşma şansınız yok. Ch›p: Sayfalarımızda her ay mümkün olduğunca Office programlarıyla ilgili eğitici yazılara yer vermeye çalışıyoruz. (216) 499 62 99 ve (212) 336 61 00. böyle olması gerekiyor muydu? Acaba bu rakipsiz kalmanın verdiği bir rehavet mi? Kaldı ki sizin sloganınız “en yüksekten uçan. İçeriğiniz beni oldukça tatmin ediyor ama benim gibi bilgisayar hastalarının ufak bir sıkıntısı var. DÜZELTME 2002 Nisan say›l› dergimizin 46. Verdiğiniz yararlı bilgilerden ötürü teşekkür etmek isterim. Gerçekten çok başarılısınız. Yer almas› gereken firmalar Armada. CHIP PUAN ve Fiyat/Performans de¤erleri de yanl›fl girilmifltir. ama fiyatının yüksek olması sürekli takibimizi zorlaştırıyor. CHIP insanlara bir bilgisayar kültürü sağladığı gibi. Bu tür faydalı pratik yazıları daima görmek istiyoruz. Buraya kadar her şey iyi güzel de her sayınız mesela Kasım 2001 kadar kaliteli olabiliyor mu? Eski dergilerinizi önceden yarı fiyatına yakın bir değerde satarken. Ben sizden bir ricada bulunacağım. eCHIP CD’lerindeki bir yıl öncesinin sayılarını PDF formatında okuyabilirsiniz. özür dileriz. başarınızın devamını dilerim. Bu yüzden sizleri kutlarım. dergide yayınlanan bilgi hatalarını (donanım.tr Sayfa say›n›z düfltü Derginizi 1999’dan beri takip eden gerçek bir fanatik CHIP’çiyim. Altı aydır okuduklarımdan bayağı bir bilgi edindiğimi fark ettim. yazılım) küçük bir kitapçık olarak yayınlasanız ya da sitede yeni bir link oluştursanız memnun olurum. en yakın takipçisi yarınız kadar satıyor.. Başarılar dilerim. Ufotek’tir. Bence bu boşluğu doldurmak için yeni köşeler açabilirsiniz.com. Bu hatalardan dolay› okurlar›m›z ve ilgili firmalardan özür dileriz. ancak tabii ki benim de bir ricam olacak: Derginin sayfa sayısı geçen yıllara göre bir hayli düştü (gene dopdolu olmasına rağmen). Word.. CHIP | MAYIS 2002 . 1997 yılından beri çok samimi bir okuyucunuzum. derginizi iki yıldır takip ediyorum.. ancak daha yeni olan dergileri normal fiyatının biraz altında satmayı daha doğru buluyoruz. World. Nisan sayınızdaki “Sisteminize Doping” yazısından sonra sistemimde belirgin bir hızlanma kaydettim. Bundan sonra derginizde bir tane bile olsa bilgisayar veya onunla ilgili posterler vermenizi istiyorum. Haber sayfalarının sayısını arttırmanızı öneririm. Tartışmasız Türkiye’nin en iyi dergisi. Eda Narl› Masaüstü yay›nc›l›k Merhaba. Flash. sayfas›nda yer alan Donan›m Testi bölümünde Samsung SP8004H sabitdiski tan›t›m›nda vermifl oldu¤umuz firma bilgileri hatal›d›r. Ben herhangi bir cihaz almadan önce mutlaka Top 10 listelerini ve arşivimi inceliyor ve her an bilgisayarım hakkından CHIP’e danışarak hareket ediyorum. en uzağı görendir” gibi yüksekten uçarken uzağı görmenin yan etkileri mi var? Türkiye’nin içinde olduğu bu kriz ortamında biraz daha sağ duyulu olmak gerekmez mi? Türkiye’nin en iyi dergisine saygılarımla. “PC’nizi H›zland›r›n” CHIP 4/2002 yorum@chip. o kadar ki. masaüstü yayıncılık ile ilgili yazı çıkmaması ve çok Fiyat elefltirisi Derginizi 2 yıldan beri takip ediyorum. Ayr›ca ayn› safyada TOP 10 testimizde do¤ru olmas›na ra¤men. Benim naçizane katılım sebebim.. Düzeltir. Excel e¤itimleri Merhaba. Bir de bu konuyu (bolca karşılaşılan hatalar) bulabileceğim eski sayılarınıza internet ortamında nasıl ulaşırım? Yardımcı olursanız sevinirim. Pratik sayfalarımızdaki Tipps&Tricks bölümümüzde de işinize yarayacak ipuçları bulabilirsiniz. Mükemmel bir çizginiz ve seviyesi yüksek bir yayıncılık anlayışınız var. Abdülkadir Bayrak Hatalar kitap盤› Sayın CHIP çalışanları. derginizi büyük bir ilgi ile okuyorum. Bir ricam olacak: Photoshop. derginizi yaklaşık 6 ay önce okumaya başladım. şimdilerde 190’ı geçmiyor. Yücel Naz›m Kurtel Poster istiyorum Sevgili Chip yetkilileri.. (216) 522 99 00. CHIP’in yıllardır kalitesinden ödün vermediği açıkça ortada ve bence de bu nedenle ona bağlanan okurlar gün geçtikçe artıyor. şu anda hemen hemen normal satış fiyatı kadar. Kont.8 okuryorum Daha H›zl› Bir Sistemim Oldu. Do¤rusu için TOP 10 testimize bakabilirsiniz. Koyuncu. Firmalar›n telefonlar› s›ras›yla. onlara her konuda destek çıkmayı da unutmuyor. donanımlar hakkında daha detaylı bilgi vs. (212) 230 89 80. Ayrıca haber sayfalarınız da bilişim dünyasındaki gelişmelere hızlıca bir göz atmamıza çok yardımcı oluyor.. gibi... 3 yıldır bana kazandırdıklarınız için çok teşekkürler. Önerimi dikkate almanız dileğiyle.

derginizde ya da CHIP CD’sinde winamp skini yapmayı anlatabilir misiniz? Bunu birçok arkadaşım da istiyor. A’dan Z’ye Network say›s› Merhaba CHIP çalışanları. CHIP dergisinin CD’sinde İngilizce versiyon Internet Explorer verilmesini istiyorum. Ben. MCD- Ch›p: Okurlarımızın büyük bir çoğunluğu Saygıdeğer CHIP Dergisi yetkilisi/yetkilileri. Ayrıca şu çok tanınan Photoshop. Eğer mümkünse. Zira herkesin alım gücü ve ihtiyacı farklı. aygıt sürücülerin hangi programlama dilleri ile yazıldığına dair pek fazla bilgi de verilmemiş. Gelecek A. Bu konuda okuyucu sorularına rastlamıyorum ve bu bana oldukça ilginç geliyor. Ayhan Ergün Winamp Skin’leri İyi günler. Gerçekten bu konuda (diğer konularda olduğu gibi) 1 numarasınız ve profesyonelsiniz. satırlarıma bir teşekkür ile başlamak istiyorum.Ş.. bu zamana kadar elde edilmiş tüm kişisel deneyimlerin bir bütünü olarak görmemiz mümkündür. Dr. Ayrıca. MCSE. İşlerimin yoğunluğu nedeniyle ancak akşamları boş olduğum için CD’lerden çalışmanın ya da derginizden takip etmenin.’den Sayın Görkem CHIP | MAYIS 2002 . Sizden ricam. (www. Yazılım İnceleme sayfalarımızda mümkün olduğunca değişik programları incelemeye çalışıyoruz.. konusu aygıt sürücüleri olan e-posta iletimden sonra bu ay (2002 Mart) ilgili konuya değindiğiniz için çok teşekkürler. Gelecek A. fiyatları çeşitli olabilir. Harun Ça¤layan Seminerler ve sertifikalar Sayın CHIP Dergisi. yaşam biçimini şekillendiren bir eylemdir. Biraz dilekçe gibi oldu. Bu konuda büyük bir eksikliği doldurduğunuza inanıyorum. Yalnız bu verdiğiniz programların bir çoğunu çalıştırıp kullanmak oldukça zor.10 okuryorum bilinen programların dışında kalan programların tanıtılmaması üzerine. Yaşam biçimimiz. Hangisi daha iyi. İleride MCT sertifikasını almak istiyorum. Adnan Kay›kç› Ch›p: Öneriniz için teşekkür ederiz.com. Linux işletim sistemini de kapsamasını rica etmiştim. Çünkü deneyim. sertifika eğitimleri ve sınavları oldukça pahalı olmaya başladı. Sadece BT olarak baktığımızda. Sizlere başarılar diliyorum. A’dan Z’ye Network: Özel say›m›z sizlerden büyük ilgi gördü. çalışma yöntemlerimiz artan deneyimle birlikte sürekli değişiyor. ‹ngilizce Internet Explorer Merhabalar. Siz niçin mesela QuarkXpress. Masaüstü yayıncılık ülkemizde bilgisayar kullanıcıları arasında oldukça ileri bir düzeyde. ama kullandığım İngilizce Windows ve ben Türkçe Explorer kullanmak istemiyorum. In design. konu anlatılırken ağırlıklı olarak Windows işletim sistemi tercih edilmiş. önümüzdeki sayılarda bu programlarla ilgili bir karşılaştırmalı testimiz olabilir. bir nebzede olsa daha kolay olacağına inanıyorum. gelişiyor ve yeniden şekilleniyor.. programlar ve genel olarak grafik ve masaüstü yayıncılığın püfleri konusuyla ilgilenmiyorsunuz? Bu programlar oldukça pahalı.tr) ile temasa geçip Gelecek Linux işletim sisteminin en son sürümüne ait kurulum paketini verirseniz. derginizi yaklaşık 1 yıldır çok beğenerek takip ediyorum ve bundan sonra da imkanım oldukça takip etmeye çalışacağım. Geçen ay çıkarttığınız A’dan Z‘ye network özel sayısını aldım ve çok beğendim. arkamızda bıraktığımız çeyrek asırlık deneyimin tüm dünyayı etkileyen sonuçlarını açık olarak görüyoruz. derginizi iki yıldan beri takip etmekteyim. Hasan Çelik Ayg›t Sürücüleri inanıyorum. Eminim ki bu genel bir problemdir.) anlatamaz mısınız? Çok büyük bir ihtiyaç olduğu kanaatindeyim. Macromedia. son zamanlarda. Ve bunların demo veya shareware sürümlerini vermenizi rica ediyorum. CD içinde verdiğiniz shareware seçiminiz bir harika. Derginiz sayesinde bilgisayar konusunda kendimi aştığıma BA ve Macro Media sertifikalarını alabildim. Sizden mümkünse bunu rica ediyorum. Osman Sani Gelifl Türkçe işletim sistemleri kullandığı için biz de Türkçe Internet Explorer vermeyi uygun buluyoruz. Şunu da unutmadan söyleyeyim. PC sorunlarına artık daha uzmanca yaklaşmaya başladım. aralarındaki farklar nedir? Bilgisayarın kullanım alanlarına baktığımız zaman masaüstü yayıncılık ülkemizde hiç de öyle yabana atılacak bir seviyede değil.gelecek. Eğer böyle bir sayı çıkartmayı düşünürseniz. Saygılar. Bu öneriyi.. Derginizi çok başarılı buluyorum. ister böyle bir özel sayı olsun ister dergi eki olsun. Yardımcı olursanız çok seviniriz. Sizden isteğim. programlarının dışında kalan programları geniş bir biçimde (yalnız freeware programları değil. Doç.Ş. Yalnız.. Norton vs. Bu nedenle derginizi çok yakından takip ediyorum. Benim istediğim CHIP CD’lerinde bu seminerlerin derslerinin verilmesi. Bu programları tanıtırsanız memnun olurum. Page Maker vs. A’dan Z’ye donanım sorunları ve çözümleri ile ilgili bir ek çıkartmanızdır. Şu ana kadar MCP.. hangisi kullanışlı. içine birkaç reklam koyup dergi ücretini biraz düşürürseniz biz okurları çok memnun edersiniz. 2001 yılının Aralık ayında tarafınıza gönderdiğim ve Aralık sayısında yayınladığınız. Linux ve Gelecek Linux işletim sisteminin tanınmasına önemli ölçüde yardımcı olursunuz. Dünyanın sahip olduğu devasa bilgi birikimini.

.. ayrıca uzmanlık gerektiren bir dal olduğu için hukukla ilgili bir yazı yazılacak ise bunun derginin avukatına danışılarak yazılması gerektiğini düşünüyorum...tr adresine gönderece¤iniz e-mail’lerde isminizi yazmay› unutmay›n. bence programlamaya biraz daha önem verirseniz daha iyi olacak. eğer ufak Hukuki hata. Bilgisayarı oluşturan temel konuların sürmesini diliyorum. “kendisi aleyhine açılan davaların görüldüğü mahkemeler de dahil olmak üzere…” olmalıdır. iletişimle ilgili. iki CD verdiğiniz ayların birinde Linux’un yeni sürümünü de verirseniz sevinirim. Diğer tüm konu ve köşelerden ayrı bir içeriğe sahip olması ve diğer bilgisayar dergilerinde bu tür konuların olmaması da cabası.. Halen süren mahkeme değil davadır. Ayni zamanda CD’leri de oldukça beğeniyorum. Yayın hayatınızda başarılar dilerim. Av.com. Bu ayın kapak konusu her zamanki gibi mükemmel. Derginizi 5 senedir alıyorum. dolayısıyla mahkeme kaybedilmez. Öncelikle böyle bir dergi hazırladığınız için size minnettarım.. Sizlere CHIP hayatınızda başarılar dilerim.tr adresine iletin. ceza davalarında kamu adına savcı açar. Zira mahkeme. Gerek içeriği. Bir diğer yanlış. Türkiye’de DVD yazıcı alabilecek kaç kişi var sizce? Daha CD yazıcısı bile olmayan birçok insan var. Bu nedenle bu hataların düzeltilmesi gerektiğini.. gerekse CD-ROM’u çok güzel. Ayrıca tavsiye ettiğiniz web sitelerini çoğaltmanızı ve içerikleri hakkında bilgi vermenizi diliyoruz. dava kaybedilir. Gelecek ay.Microsoft… mahkemeyi kaybetmeleri halinde…” denilmektedir. Saygılarımla. Buket SARAN Ch›p: Düzeltmeleriniz için teşekkür ederiz. Şubat derginizdeki DVD yazıcı testi. Levent Alt›n kanısındayım. Mahkemenin dava açması gibi bir durum söz konusu olamaz.” şeklinde başlayan cümlede mahkemenin dava açtığı gibi bir anlam yaratılmaktadır. Birkaç ay önce Computer Easy’de yayımlamaya başladığınız elektronik ve bilgisayar konuları ile ilgili yazılar oldukça ilgimi çekti.12 okuryorum Çetin’e de gönderdim. Merhaba sevgili CHIP. Derginizin bu ay ki sayısında Yazı İşleri Müdürünüz Sayın Mahmut Karslıoğlu’nun yazısındaki hukukla ilgili hatalar dikkatimi çekti. 3Lütfen bilgisayarla ilgili sorular›n›z› yardim@chip. Sizden bir ricam olacak. Sezer Mansur Upgrade rehberi Merhaba. İyi çalışmalar. Oysa bunun da doğrusu. “Kendisine dava açan mahkemeler de olmak üzere. Gerek mesleki yaşamımda gerekse bilgisayarcılık hayatımda sizin yorumlarınızdan ve derginizden çok şeyler öğrendim. “…davayı kaybetmeleri halinde…” olması gerekir. bilgisayar konusuna daha fazla önem verirseniz sevinirim.. Haluk Polat çaplı oyunlara yer verirseniz ben ve benim gibi CHIP okurları için hiç de fena olmaz sanırım. Gerçekten teknik olarak çok şey katıyor bilgilerimize ve hiç bilmeyenlerin de anlayabileceği bir dille yazılıyor. Yalnız dergimizde daha çok donanıma ve incelemesine girerseniz memnun olurum.com. Derginin pek çok kişi tarafından okunması nedeniyle bence önemli olan bu yanlışların düzeltilmesi gerektiği CHIP | MAYIS 2002 . Bir de. Bu durumda doğru ifadenin.. Arda Baflaran Elektronik kursu CHIP dergisini uzun süredir izlemekteyim.. Saygılar sunuyorum. davanın görüldüğü merciidir.. bilgisayar kültürü için alıyor. Yalnız eskisi gibi programlamaya pek önem vermiyorsunuz. çünkü derginizi çoğu okuyucu cep telefonları için almıyor. “. Önümüzdeki sayılarda eski bir bilgisayarı olanlar için “upgrade” konulu bir yazı yazarsanız sevinirim. Artık CD’lerde oyun için pek yer ayırmaz oldunuz.tr adresine gönderebilirsiniz. Beğenerek okuyorum dergiyi. Değerlendirmenizi ve gereğini yapmanızı rica ederim. aşırı gereksiz bir sayfa işgali. Dergideki yazıların yanı sıra CD’deki edergiler de oldukça ilgi çekici. ben derginizi Şubat 1996’dan beri severek okuyan. 3Ayr›ca yorum@chip. aşırı gereksizdi. bilgisayar konusunda uzman olan bir okuyucunuzum. Yani derginizi çok iyi tanıyorum.. Bu pahalılıkta içerik olarak dolgun bir dergi hazırlıyorsunuz. Tüm ekibe teşekkür ederim.. Size soruyorum. ben dahil. Madem sayfanız kısıtlı niye daha ipe sapa gelir konulara yönelmiyorsunuz? Daha ekonomik ve piyasada rahat bulunabilen konulara yönelirseniz daha iyi olur. yani cep telefonlarıyla ilgili bölümlerinize daha az.... ben 14 yaşında bir okurunuzum.. Mehmet Ali CANAL YORUM VE YARDIM 3Dergideki yaz›larla ve genel olarak dergiyle ilgili görüfllerinizi yorum@chip. Son olarak hatırlatmak istediğim bir şey var. Yeni Linux sürümü Derginizin sürekli takipçisiyim. U¤ur Gürel Film Fragmanlar› Bu kadar güzel ve kaliteli dergi çıkardığı için öncelikle CHIP dergisine teşekkür ederim. emin olun birçok sorularıma yanıt buldum. Yazıda. Şu anda çok gereksiz. Aziz Muslukçu Programlama. İyi çalışmalar Ahmet Bar›fl Gereksiz yaz›lar Merhabalar. Bu köşeyi hazırlayan ve yayınlayan herkese teşekkür ediyorum.. daha iyi bir dergi ve CD’siyle görüşmek üzere hoşçakalın...com. Hukuk davalarında davayı kişiler. Derginizde vizyondaki filmlerin fragmanlarını daha geniş içerikle verseniz daha güzel olur diye düşünüyorum.. Donan›m incelemeleri 2 senedir her ay severek okuduğum dergilerden biri olan CHIP için yaptığınız çalışmalara teşekkür ederim. sizi yaklaşık üç yıldan beri takip ediyorum ve okuyucularınıza çok kaliteli bilgiler verdiğinize inanıyorum..

kopya korumal› yaz›l›m ve müzik CD’lerinin özel güvenlik kopyalar›n›n ç›kart›lmas› yasaklanacak! 3 Kopya korumas›n› k›rabilen Clone CD gibi kopyalama yaz›l›mlar› yasaklanacak! 3 CD kopyalamak ve hediye etmek a¤›r bir flekilde cezaland›r›labilecek. internetteki download sunucular›n› arad›klar›n› ve bulduklar›n›. Bir an önce d›flar› ç›k›n ve yeteri kadar bofl CD temin etmeye çal›fl›n. Daha sonra CHIP arflivinizdeki film ve müzik kopyalama tekniklerini uygulayarak özel kullan›m amac›yla tafl›nabilir ortamlardaki tüm bilgilerinizi yedekleyin. Gfk taraf›ndan yap›lan pazar analizine göre.14 ‹Ç‹NDEK‹LER 16 16 16 18 18 19 19 Nokia’dan yeni modeller 8910. Bu durumda çocuk hapishaneleri oldukça kalabal›klaflabilirdi. kullan›c›lar›n haklar›n› dramatik flekilde s›n›rland›rd›lar. Bu rakamlar müzik endüstrisinin yeni kanunlar ç›kart›lmas› yolunda Brüksel’de lobi faaliyetlerine bafllamas› için yeterli nedeni teflkil ediyor. karfl›lafl›labilecek sonuçlar› aç›kl›yor. Buradaki problem ise. Avrupa Merkez Bölge Yöneticisi Georg Herrnleben düflüncelerini “Yaz›l›m korsanlar›na karfl› yap›lan harcamalar. 2002 y›l›nda yaklafl›k olarak 247 milyon CD yaz›lm›fl ve bunlar›n yaklafl›k olarak yar›s› müzik CD’siymifl. BSA. habersiz ev bask›nlar› yapabilmeyi isterdi. tüm imkanlar ortaya serilerek müzik ve yaz›l›m endüstrisi. Ancak yeni kanunla beraber büyük de¤ifliklikler olacak: 3 Söz konusu donan›m ve yaz›l›ma sahip arkadafl›n›z›n üçüncü flah›slar için kopya oluflturmas› yasaklanacak! Sert numara: Kopyalama yasak En kötü durumda. Bu noktada Phono endüstri birli¤i (IFPI) karfl› ata¤a geçmifl durumda. Peki borsa olmadan nas›l pay- güncel CHIP | MAYIS 2002 NE YASAKLANACAK? Almanya’daki kullan›c›lar flu ana kadar özel amaçlarla maksimum yedi tane kopya ç›kartabiliyorlard›. s Madonna’n›n yeni CD’sini araban›zdaki CD çal›c›da dinlemek için kopyalad›n›z m›? Peki ya Brosis’in? Veya Heather Nova? DVD’leriniz veya Office paketleriniz için haz›rlad›¤›n›z yedek kopyalar›n›z var m›? E¤er bu sorulara cevab›n›z “Hay›r”sa art›k zaman› geldi demektir. Sevdi¤i CD’leri arabas›nda veya bürosun- 3 Pahal› orijinal CD’leri korumak için. savc›lar yaz›l›m korsanl›¤›n› önemsiz bir suç olarak gördükleri için çok daha fazla” sözleriyle dile getiriyor. daki bilgisayar›nda dinlemek için kopyalayanlar hapse at›lma tehlikesi yaflayacaklar. üreticiler ve sunucular oldu¤u yönünde bir aç›klama yapt›. IFPI sözcüsü Hartmut Spiesecke. Örne¤in Clone CD gibi kopyalama araçlar› kanun d›fl› olacak ve baz› firmalar iflas edecek. . fiu ana kadar gri bölge olarak adland›r›lan ifllemler bir anda kara pazara dönüflecekler. Avrupa Birli¤i’nin kendisinin telif haklar›n› nas›l koruyaca¤›n› kesin olarak bilememesi ve müzik veya yaz›l›m korsanlar›na karfl› gösterilecek tepkiyi (sert veya yumuflak) ulusal yasa koyuculara b›rakmas›. Bu uyar›lar›n nedeni ise “Telif haklar› ve benzeri koruma kanunlar›n›n belirli noktalarda harmanlanarak biliflim alan›nda uygulanmas›” direktifi ve söz konusu direktif bu sene içerisinde Almanya kanunlar›nda uygulanmaya bafllanacak. kiflisel CD kopyalama kavgas›na müdahale ederek. CHIP. kopyac›lar› orada görmekten memnun kalacak ve adaleti göreve ça¤›racak. Bir baflka tedbir ise de¤iflim borsalar›n›n baflka bir formu olan internetteki paylafl›m araçlar›ndan olufluyor. MatriksII’de oynar m›? IBM’den Microdrive Mini sabitdisk ceplerde Sony Clie Pef-N770C Sony’den yeni avuçiçi Arabada Dolby Kalite Hareketli sinema keyfi Yeni Intel ‹fllemciler Mobil ifllemcilere 6 saat ömür Mikroifllemci Pazar›nda ‹ttifak Intel’e savafl açt›lar Yeni Teknoloji DVD yerine Blu-Ray AB Telif Haklar› Direktifleri Kopya Yüzünden Hapse Girilebir mi? Yasa koyucular. Çünkü Avrupa Birli¤i yaz aylar› içerisinde iflinize çomak sokabilir. çal›flmalar›n› dijital olarak kopyalamaya karfl› koruyacak ve söz konusu koruma kesinlikle atlat›lamayacakt›r. Yaz›l›m korsanl›¤› ciddi bir suç oldu¤u için BSA. hedeflerinin özel kullan›c›lar de¤il. Üretici birli¤i Business Software Alliance (BSA). Türkiye’ye yans›mas› da uzun sürmez.

IFPI ve BSA’n›n kiflisel kopyalamaya hak tan›mak istememesine karfl›l›k GEMA sözcüsü Elfriede Oberhofer. karfl›laflma yer alt›nda kald›¤› yerden devam edecek. kopya turistleri için aç›k E¤er Avrupa Birli¤i ülkeleri tek bir kanun üzerinde uzlaflamazlarsa ne tür bir durumla karfl›lafl›labilir? Böylece yurt d›fl›na ç›kan turistlerden art›k yerel bir hat›ran›n yan›nda Madonna CD’sinin kopyas› da istenebilir. s %5 %36 Baz›lar›n› dinliyorum. yeni bir sistem kurarken veya hatalara karfl› sabit disklerini düzenli yedekleyerek CD’lere kaydeden kullan›c›lar da büyük zararlar edebilecekler. Yollar. bu durumda. kalite kayb› da bir sorun teflkil etmeyecektir. Bu durumda ülkemizdeki ünlü hal› ma¤azalar› da kopya ma¤azalar›na dönüflebilir. Tabii ki bu tür bir sonuca karfl› da tedbir al›nacakt›r.GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 15 Sadece Korumal›: Alternative Moments CD’sini arabadaki CD çal›c›n›zda dinleyemezsiniz. Ayr›ca. fiu anda komple CD imajlar›n›n download edilebildi¤ini düflünürsek. di¤erleri çalm›yor Tüm CD’leri k›r›yorum CD’ler hiçbir çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›flm›yor CD’ler tüm çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›fl›yor s s s %29 %30 CHIP | MAYIS 2002 . AB. VHS kasetlerinden farkl› olarak kopya korumalar›ndan centilmence vazgeçmek zorunda kalacak. “Kiflisel ço¤altma sorun de¤il” aç›klamas›n› yapt›. Ancak bu durumda endüstri. Dijital ortam s›n›r tan›maz ve güncel müzik elde etmek isteyen. ? AYIN ARAfiTIRMASI Müzik CD’lerindeki kopya korumas› ile nas›l bafla ç›kabiliyorsunuz? CHIP Online okuyucular›n›n sadece yüzde befli. internetten bir flekilde temin edebilir. Yumuflak çözüm: Yazmak pahal›laflacak fiayet ikinci kanun varyasyonu uygulanacak olursa kullan›c›lar hapis tehlikesinden kurtulacaklar. GEMA taraf›ndan senelerdir dile getirilen bir yöntem olarak kat›l›mc› ülkelere yaz›c› ve diskler üzerindeki vergi ile zarar›n toptan tahsil edilmesi imkan›n› sunacak. müzik endüstrisi ile dinleyiciler aras›nda gidip geliyor. laflabiliriz? Bu durumda çok büyük bir kesim kanun d›fl› yollara baflvuracak. kopya korumal› Müzik CD’lerini tüm çal›c›larda çal›flt›rabiliyor. Peki ne zaman uygulanmaya bafllanacak? Top. fiayet bu oyunu dinleyiciler kaybedecek olursa. son derece masum olarak. Bu yöntem ile yaz›c› ve disk fiyatlar› flu ana kadar oldu¤undan çok daha fazla artacak ve kullan›c›lar böylece özel kopyalar›n›n lisans hakk›n› ödemifl olacaklar.

Cihazla birlikte standart olarak özel kulakl›¤› ve uzaktan kumandas› geliyor. Bir klavye ve internet al›c›s› ile gelen televizyonun özellikleri flöyle: E-mail okuma. 22-24 May›s tarihleri aras›nda ‹stanbul Hilton’da düzenleniyor. Tüm kat›l›mc›lar›n belirli bir bütçe deste¤inde bulunmas› gereken teknolojik iflbirli¤i projesine Türkiye’nin kat›l›m pay› olarak ödemesi öngörülen miktar ise 375 milyon euro.tubitak. 3 Telekom Konferans› Caspian Telekoms Conferance.. Daha çok dizüstü bilgisayarlar. 8910 modeli de ayr› bir ilgi gördü. network’ün dijitallefltirilmesi.hepbizz. haberleflme sistemleri. 3510.com Sony Clie PEF-N770C Sony’den Yeni Avuçiçi Bilgisayar Sony’nin yeni avuç içi bilgisayar› Clie PEG-N770C hem üstün avuç içi bilgisayar özellikleri.profilo. yeni ifl çözümlerinin.com CHIP | MAYIS 2002 . e-mail gönderme. Bir ifl platformu olarak tan›mlanan Hepbizz ile HP.tr Mini Sabitdisk Ceplerde IBM. interkatif yar›flma. Konferansta uydu iletiflimi ve teknolojileri.ozel. Bilgi için: (212) 246 17 08 Nokia Yeni Modellerini Tan›tt› 8910 ve MatrixII s Nokia Türkiye.nokia. Hazar ülkelerinin iletiflim bakanlar›n›n da kat›laca¤› toplant›lar› ITECA düzenliyor. konferanslar yap›lacak. portal›n herkese aç›k olan bir düflünce platformu gibi çal›flmas›n›. avuçiçi bilgisayarlar.. en üst yöneticisinin de¤iflti¤i ve Ça¤la fiikel ile Beyaz’›n s›k s›k mesajlaflt›¤› yolundaki “televole” haberlerine konu olan gecesinde ünlü mankenler ve konuklarla yeni ç›kan ürünlerini tan›tt›. Avrupa Birli¤i ile siyasi entegrasyondan önce bilim ve teknoloji birli¤ine girme karar› ald›. Blaupunkt.com lemeyi mümkün hale getiren Microdrive elektronik firmalar›n›n otomobiller için üretti¤i cihazlara yerlefltirilecek ve tak ve kullan mant›¤› ile çal›flacak cihazlar portatif microdrive’lar› tan›yacak.. sanal market düzenlemelerine uygun olarak elektronik al›flverifl.. MP3 çalarlar.com 3 Müflteri Daima Hakl›d›r HP Türkiye. yeni tasar›lar›n. mobil üretimi ve internet teknolojileri. 10’un önündeki çift haneli say› büyüdükçe fiyat›n ve hitap etti¤i yafl›n büyüdü¤ü ürünler olarak dikkat çekerken. Cihaz. e-mailler’e ses ve görüntü ekleyebilme. Yaklafl›k 18 saat kesintisiz müzik din- 3 Profilo ‹nternet TV’si Profilo hem televizyon olarak kullan›lan hem de inernet ba¤lant›s› sa¤layan ve bilgisayara gerek b›rakmayan yeni ürünü Web Box’u tan›tt›.. flarj istasyonu üzerindeyken uygun ses ç›k›fl›na ba¤land›¤›n da minik bir müzik setine de dönüflebiliyor. 6310. Cassio ve Navman gibi dev isimlerle ortakl›k içine giren IBM’in çal›flmalar› ile. 7610. Avrupa Birli¤i Umutlar› IBM’den Microdrive Bilimsel Ortakl›k Süreci Bafll›yor Avrupa Birli¤i’ne girmekte zorlanan ve görüflme tarihleri devaml› ertelenen Türkiye. elektronik bankac›l›k sitelerine eriflim. yeni fikirlerin ve yeni ekonominin hayat bulmas›n› planl›yor. Bilgi için: www.gov. Nokia’n›n üretimini çoktan durdurdu¤u 8110 modelinin yeni versiyonu kabul edilebilecek 8910 modeli ise yak›nda kullan›c›lar› ile buluflmaya haz›rlan›rken merak edilen soru. dijital foto¤raf makinesi ve kameralar için tasarlanan üç buçuk santimlik boyutu ve 16 gram a¤›rl›¤›yla bir devrim niteli¤i tafl›yan mini sabit disk Microdrive. GPS sistemine yeni bir harita yüklemek de mümkün olacak.com Yeni Modeller: Nokia’n›n yeni modelleri görüntüleriyle de cezbediyor. Bilgi için: www. KISA. Clarion. otomobiller için yüksek kalite ve kapasiteli müzik dinleme olana¤› sa¤l›yor. anket ve oylamalara kat›lma. Özel Bilgi ‹fllem’in Türkiye’ye getirdi¤i renkli ekranl› cihaz 11 saat aral›ks›z müzik dinleme imkan› tan›yor. fiber optik kablo.16 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. Bilig için: ww. internette sörf. karizmatik Genel Müdürü fiahin Tulga’n›n tan›t›m›nda rol ald›¤› yeni portal› Hepbizz’i tan›tt›. Bilgi için: www. Böylece sadece müzik dinlemek de¤il. 8910 ve 9210i modelleri.. Bilgi için: www. Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun son toplant›s›nda Avrupa Birli¤i Araflt›rma ve Teknoloji Gelifltirme Alt›nc› Çerçeve Program›’na kat›lma karar› ç›kt›. Microdrive üç buçuk santimlik boyutlar› ile otomobil sahiplerinin müzik CD’lerini ve yol haritalar›n› art›k yanlar›nda tafl›maktan kurtarmaya haz›rlan›yor. Ünlü Matrix filminde. GSM kapasitesinin yay›lmas› konular› baflta olmak üzere tüm telekominükasyon endüstrisini ilgilendirecek bafll›klarda görüfller sunulacak. Böylece Avrupa ile teknolojik entegrasyon sa¤lanmas› ümit ediliyor ve haz›rl›klar›n Haziran ay›na kadar tamamlanmas› hedefleniyor.ibm. 3410. tafl›nabilir cihazlar için üretti¤i mini sabit diski Microdrive’› flimdi de otomobillerde kullan›lacak biçimde flekillendirildi¤ini aç›klad›. Bilgi için: www. bu modelin Matrix 2 filminde boy gösterip göstermeyece¤i. müflterilerinden gerifikir almay› umut ederken. hem fl›k ve ince tasar›m› hem de MP3 çalara dönüflebilmesi özelli¤i ile kullan›c›lar›n be¤enisini kazan›yor. filmin kahramanlar› Nokia’n›n efsanevi 8110 modelini kullanarak gündeme oturmufllard›.

Bilgi için: www. KISA.” CHIP | MAYIS 2002 .tr Yurt Çap›nda ve D›fl Temsilciliklerde ‹nternet Bayram› Kutland› Türkiye’de ‹nternet haftas› nedeniyle yap›lan etkinliklerle birlikte. Dolay›s›yla firma ürünün güvenli¤ini kan›tlamak için hacking yar›flmas› düzenlemifl oldu.org Subwoofer CD De¤ifltirici Volvo’nun yeni modeli XC90 Sport Utility Vehicle (SUV) Dolbys Surround Technik Prologic II ses teknolojisinin entegre edildi¤i seri olarak üretilen ilk oto- Araba Sinemas›: Volvo’nun yeni modeli XC90 ses ç›k›fl› için Dolby teknolojisini kullan›yor. Outlook entegrasyonu ile de hem e-posta hem de SMS iletileri tek bir çat› alt›nda toplanm›fl. dünyada 27 ayr› bölgenin saatini haf›zas›nda tutabilirken.1 ses ç›k›fl›na sahip filmleri zevkle izleyebilmeleri için bir audio/video donan›m› bulunacak. Bilgi için: www. yafl günü Tübitak merkezinde.com. Ersa ithalat getiriyor.com TV Radyo Hoparlör ( H ) Dolby Kulakl›k Güçlendiricisi H Kulakl›k Dolby Kuvvetlendirici TV H 3 Ödüllü Hacker Yar›flmas› Bilgisayar güvenli¤i konusunda faaliyet gösteren bir Kore flirketi. Pocket-PC Phone Edition Yeni ‹ntel ‹fllemciler 3 StarOffice Art›k Paral› Sun Microsystems.microsoft. Bilgi için: www. Site emlak arayan veya satmak isteyenlere hizmet verece¤i gibi. MS iflletim sistemine sahip ak›ll› telefonlardan sonra flimdi de telefon fonksiyonu PDA’lara entegre edildi. Bilgi için: www. 48 içinde siteye girecek ilk hacker’›n ismini b›rakmas› olarak aç›kland›. Ulaflt›rma Bakan› ile birlikte kutland›. Ancak ödülü kazanman›n flart›.woksdome.. Microsoft ile ortakl›¤›n› ilerleterek HP Jornada 900 modelini cep telefonu fonksiyonu ile donatt›. Sun’›n son Star Office paketi üç ay içinde bir milyon kez download edilmiflti. 3 Yeni Bir Emlak Sitesi Dünya çap›nda 7200 ofisinde 120 binden fazla çal›flan› bulunan emlak firmas› Century 21’in Türkiye pazar›na yönelik web sitesi yay›na girdi. Bilgi için: www. Vural’›n aç›klamas› flöyleydi: “Dijital haklarla ve siber suçlarla ilgili yeni bir düzenleme yap›lmas› gerekiyor. UMTS ayg›tlar› multimedya özellikleri kazan›rken Phone Edition ile de komünikasyon ön plana ç›k›yor. kaset veya CD’den elde edilen her türlü stereo sinyal çok kanall› hale dönüfltürülebiliyor.century21.5 cm’ den ince ‘mini-notebook’ ve ‘sub-notebook’lar için çok düflük voltajl› befl adet yeni ifllemcisini tan›tt›. “Mobility” anahtar kelimesini kullanan Hewlett Packard. Lütfen Cevapla! Microsoft telefon pazar›n› keflfetti. Ancak bu paketin fiyat› henüz belli de¤il.. Yeni M serisi ifllemciler bu. Bilgi için: www. Lisans sahibi Dolby laboratuvarlar›ndan yap›lan aç›klamaya göre çok kanall› sesi tüm arabalarda mümkün k›lacak ek paketler k›sa bir süre içerisinde piyasaya sunulacak.com PDA. düflük güç harcayarak pil ömrünü de büyük oranda uzat›yor. url) ile her zaman yan›nda bulunmas›n› isteyebilece¤iniz önemli e-mail ve web adreslerini yan›n›zda tafl›man›za olanak veriyor.18 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. yeni ürününün tan›t›m› için 100 bin dolar ödül koydu. Bilgi için: www. Pocket PC 2002 ile hareketliyken bile hiçbir ileti ve ça¤r› gözden kaç›r›lmayacak. Ayr›ca düflük ›s›da çal›flmalar› da fan kullan›m›n› ortadan kald›rarak enerji tasarrufunu ve sessiz çal›flma ortam›n› sa¤l›yor..volvo. Century 21 sisteminde yer alarak yat›r›m yapmak isteyenler için de bilgi içeriyor. Microsoft’un Office paketi karfl›s›ndaki en ciddi rakip kabul ediliyordu.intel. 140 watt gücünde güçlü bas ç›k›fl›n› garanti eden bir subwoofer mevcut. mecliste bekleyen RTÜK Yasas›’na internetin de kat›lmas› hakk›ndaki sorular üzerine internetle ilgili yeni bir yasadan yana oldu¤unu söyledi. Bu e¤lence sisteminde 13 kuvvetli hoparlör ve 20 cm büyüklü¤ünde. Saati.com. Bakan Vural.com 3 Casio “e-data bank” Casio’nun yeni saati. 20 e-data girifl haf›zas› (@. müflterilerinin ve ifl ortaklar›n›n yapt›¤› geri dönüfller çerçevesinde ünlü yaz›l›m› Star Office’i ücretlendirmeye karar verdi. 2 kg’dan hafif ve 2. hafif ve ince dizüstülerin performans›n› art›rman›n yan›nda.com Mobil ‹fllemcilere 6 Saat Ömür Intel. Türkiye’de internetin 10.tr Arabada Dolby Kalite Hareketli Sinema Keyfi mobil. Tabii ki internette de gezinmek mümkün. Bugüne dek internet üzerinden bedava indirilebilen ve kullan›labilen yaz›l›m.ersa.. fioför yan›ndaki ve arka taraftaki yolcular›n seyahat esnas›nda 5.sun. Baz› dizüstü bilgisayar modelleri bu ifllemcilerle 6 saat süreyle flarj edilmeden çal›flabiliyor. Prologic II’nin yeni Surround algoritmalar› sayesinde radyo.

Yeni teknoloji ile üretilen ürünlerin 2003 bafl›ndan itibaren piyasada olmas› bekleniyor. Sadece üst düzey gelir grubu için üretilecek yeni teknolojiyle CD’ler 27GB veri depolayabilecek. Üç flirket. Samsung. cep bilgisayar›) kullan›lacak ucuz ve yüksek teknoloji ürünü mikroifllemciler üreteceklerini ve ihtiyaç duyduklar› çok say›da ifllemciyi baflka üreticilerden yüksek fiyatla almak zorunda kalmayacaklar›n› belirttiler. Philips ve STMicroelectronics firmalar› birlikte 1.4 milyar dolar›n üzerinde bir yat›r›m yapacaklar›n› aç›klayarak dört y›l içerisinde gelece¤in hafif elektronik araçlar›nda (cep telefonu.Mikroifllemci Pazar›nda Üçlü ‹ttifak Intel’e Savafl Açt›lar Motorola. DVD veya VCD gibi yayg›nlaflana kadar yüksek fiyat isteyecek olsa da kullan›c› aç›s›ndan olumlu bir geliflme kabul ediliyor ancak yeni yeni ucuzlamaya bafllayan DVD kay›t sistemlerine yat›r›m yapan kurulufllar› da zor durumda b›rakma olas›l›¤› tafl›yor.com CHIP | MAYIS 2002 . 13 saatlik TV yay›n› veya 2 saatlik çok yüksek çözünürlüklü video görüntüsü de saklayabilecekler.motorola. Motorola’n›n projeye kat›lmas›n›n 300 milimetre silikon wafer teknolojisiyle tasarlanan yeni chiplerin üretim aflamas›na geçilmesini h›zland›raca¤›n› belirttiler. Sharp. Blu-Ray ad› verilen teknoloji. befl sene içinde flu anda 90 nanometre olan devre geniflliklerinin 32 nanometreye düflmesini planl›yor. Bilgi için: www.panasonic. LG. Hitachi. Pioneer. Philips ve STMicroelectronics bir araya gelerek Intel’in hakimiyeti alt›ndaki mikroifllemci pazar›na ucuz ve yüksek teknoloji ürünü ifllemciler üretme karar› ald›lar. Motorola.com Yeni Teknoloji DVD Yerine Blu-Ray Dokuz büyük elektronik flirketi art›k halka yay›lan ve her köfle bafl›nda sat›lmaya bafllanan DVD’nin halefini belirlediler. Matsushita (Panasonic). Sony ve Thomson taraf›ndan desteklenecek olan Blu Ray’e so¤uk bakan ise DVD’nin ana mucidi olan Toshiba ve VHS sistemlerine büyük yat›r›m yapan JVC. Yeni formattaki CD’ler 27 GB büyüklü¤ünde bilgisayar verisi depolayabilecekken. Philips ve STMicroelectronics aras›nda var olan iflbirli¤ine Motorola’n›n da kat›l›m› ile yank› bulan ittifak. Bilgi için: www.

20 Zaman Tasarrufu Sa¤layan ‹puçlar› Her Saniye CHIP | MAYIS 2002 .

Watson’u emekliye ay›r›n %60 daha h›zl› Windows NT piyasaya çıktığından bu yana onu birçokları tanıyor. CHIP. 1 Windows NT/2000/XP Dr. Böylece çift tıklamayla ilgili verilere hemen erişebilirsiniz. zira her bilgisayarda daha h›zl› çal›flmak konusunda bir potansiyel vard›r. RAM içeriklerini kaydeden dosyalar da sabitdisk üzerinde hiç de azımsanmayacak kadar gereksiz disk alanı işgal ediyorlar. Zira bir kilitlenmeden sonra Windows. 2000 veya XP altında bir program kilitlendiğinde Watson ortaya çıkıyor ve o anki bellek içeriğini bir dosyaya yedekliyor. Hata raporunda elbette bellek içeriği de mevcut.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 21 157 ‹Ç‹NDEK‹LER Kolay ‹nce Ayarlar: Microsoft Powertoys WinXP’nin Sistem Hizmetleri: ‹ptal edebilirsiniz Daha H›zl› Windows ve Office 22 24 26 27 28 29 31 De¤erli De¤erli Bilgisayar›n›z›n asl›nda daha h›zl› çal›flmas› gerekti¤ini düflündü¤ünüz oldu mu hiç? Sab›rs›zlanmakta hakl›s›n›z. kullanıma hazır olmadığı bir anda bilgisayarınızı açarsanız ya da kısayol adı mevcut olmayan bir link’e işaret ediyorsa. Windows XP altında ise. Bu sadece çok uzun sürmekle kalmıyor. Açılan pencerede HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion anahtarına girin. İlerde herhangi bir nedenden dolayı Dr. açılış çok uzun sürebilir. Kısaca Dr. Çoğunlukla ağdaki belli bir kaynağa erişmeniz gerekir. Microsoft sizin tahmin etti¤inizden daha fazla bilgiye ulaflabilir. i 2 Windows 98/Me/NT/2000/XP A¤ ba¤lant›s›n› h›zland›rmak %70 daha h›zl› Bilgisayarınızı ağdaki diğer bilgisayarlarla bağladıysanız. “Watson” hizmetini iptal etmek için Start menüsünden Run ile regedit girin. kullanıcıya hata raporunu Microsoft’a göndermek isteyip istemediğini soruyor. Watson’dan bahsediyoruz! Windows NT. Bu bilgileri Bill Gates’e sızdırmayı herhalde kimse istemez. Watson’u özleyecek olursanız. CHIP | MAYIS 2002 . kilitlenme sı- rasında Word programı açıktı ve çok önemli bir içeriğe sahip bir doküman üzerinde çalışıyordunuz. Diyelim ki. Start/Run altında drwtsn32 -i girmeniz yeterl . Ancak kimse daha onu işbaşında görmüş değil ve beyaz önlüğü de herhalde sadece bir efsane: Dr. bekleme sürelerini oldukça kısaltacaktır. onu tekrar göreve çağırabilirsiniz. Bay Watson’un kendisi bir güvenlik açığı teşkil ediyor. Gizli fonksiyonlarla ve registry kay›tlar›yla Windows alt›nda de¤erli zaman›n›zdan tasarruf edebilirsiniz. Ağdaki bu sürücü kaynağına bir kısayol oluşturmanız. Mini Atölye: Aç›l›fl optimizasyonu Kolay ‹nce Ayar: Tweak-XP ile ince ayarlar Office Trick’leri: En iyi hileler ve ipuçlar› Mini Atölye: Biçim flablonlar› kullan›m› Windows & Office: En önemli k›sayol tufllar› Windows Trick’leri Microsoft’un iflletim sistemlerinde asl›nda daha çok konfigürasyon seçenekleri mevcut. Çıkan soruya Yes cevabını verin. Bunun nedeni ise Windows’un login sırasında bu k 1 Dikkat: Bir hata raporunu gönderirken. Watson’a güvenmemek için iyi sebepleriniz olabilir. profesyonel kullan›c›lar›n sistemlerini h›zland›rmak için uygulad›klar› en iyi ipuçlar›n› aç›kl›yor. bazı problemler size yabancı olmayacaktır. Ancak bu fonksiyonun da bir dezavantajı var: Ağdaki bu kaynak. aynı zamanda kullanıcının sinirlerini de bozabiliyor. AeDebug’ı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basın.

Windows’un arama fonksiyonunu [F3] tuşu ile açın. Windows hemen yeniden başlar. Windows açılışta bunları kontrol etmez. İlgili ağ dizinini sağ fare tuşu ile masaüstünüze sürükleyip bırakın ve bağlam (kısayol) menüsünden Burada kısayol oluştur (Create shortcut) seçeneğini seçin. Program›n General bölümünde flu ayarlar›n önündeki iflaretleri kald›r›n: 3 Combo box animation 3 Menu animation 3 Smooth scrolling 3 Tooltip animation 3 Window animation Burada sadece Windows’un görsel güzellikleri söz konusu. Bunu önlemek için C:\WIN- CHIP | MAYIS 2002 . 9 Windows 98 Takas dosyas›n› önbelleklemek %20 daha h›zl› Sisteme tam olarak yüklenilmemesine rağmen Windows. » Powertoys: En önemli ayarlar Windows 98/Me/NT/2000 için Microsoft’un “Powertoys” ad›nda faydal› bir ince ayar program› mevcut. “BootDelay=2”de “2” değeri yerine “0” girin. 6 Windows 98/Me/NT/2000/XP [Shift] tufluyla Startup iptali %40 daha h›zl› Windows’un Startup (Başlangıçta) grubu. Şimdi de Başlat menüsünü açın ve Programlar/Donatılar’a girin. 8 10 WINDOWS 98/ME/NT/2000 Windows 98 Aç›l›fl mesajlar›n› kapatmak %10 daha h›zl› Boot sırasında her defasında “Windows başlatılıyor” mesajı görüntülenir. Bulunan dizine çift tıklayın. Takas dosyasını Denetim Masası’nda Sistem/Başarım/Sanal Bellek simgelerine tıklayıp geçici olarak iptal edin. Mesela Bafllat menüsünün etkileyici bir animasyonla aç›lmas›ndan vazgeçebiliyorsan›z. Şimdi dosyaları hemen ilgili editörle açabilirsiniz. “Gönder” ile dosya açmak %50 daha h›zl› Bilinmeyen dosyalar çoğunlukla Notepad gibi bir text editörü ile açılmaya çalışılır. Takas dosyas›na defrag %20 daha h›zl› Normalde Windows’un Disk Birleştiricisi (Defrag) programı takas dosyasını optimize etmez. 3 Windows 98 Aç›l›fltaki beklemeyi geçmek %80 daha h›zl› Eski bir monitörünüz varsa Windows altında problemler çıkabilir. verileri sabitdiske takas eder. işletim sisteminin açılışı sırasında otomatik olarak yüklediği programları içerir.com/ntworkstation/downlo ads/powertoys/networking/NttweakUI.SYS dosyasında değişiklik yapmanız gerekiyor. Küçük bir ipucuyla bu mümkün. ancak Startup dizinini dikkate almayacaktır. Editörü (Notepad veya Wordpad) sağ fare tuşu ile “Sendto” dizinine sürükleyip bırakın ve Burada kısayol oluştur’u seçin. Bu yüzden en iyisi kısayollarınızı masaüstünde (desktop) oluşturun. “HKEY_LOCAL_MACHINE\System \CurrentControlSet\Services\Class\Display\0000\Default” anahtarında DDC için “0” değerini girin. Ancak bu fonksiyonu Registry’den iptal edebilirsiniz. Windows DDC (Data Display Channel) üzerinden monitörün aygıt türünü okumaya çalışır. Kurulumdan sonra program› Denetim Masas›’ndaki Tweak UI simgesinden çal›flt›r›n. Bunun daha basit bir yolu var: Kullandığınız editör için Gönder menüsüne bir kısayol ekleyin. Ancak bilgisayar bu durumda komple yeniden başlar. 4 Kolayca: Bir k›sayolla dosyalar›n›z› do¤rudan Gönder komutuyla açabilirsiniz.22 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office bağlantıları kontrol etmesidir. BIOS’tan geçen dolambaçlı yollara gerek kalmaz. Dosyayı Birlikte aç menüsünden izlemek ise oldukça zahmetli olabilir. Sistemi yeniden başlattığınızda [Shift] tuşuna basılı tutun. Ancak bazen bu programlara hiç ihtiyaç duyulmaz ve bu araçlar olmaksızın sisteminizi başlatmayı ve bir sonraki açılışta ise yine her şeyin eskisi gibi olmasını istersiniz. bu da performansın düşmesine neden olur. Bu gereksiz mesajı iptal etmek için sabitdiskin kök dizinindeki MSDOS. Bu arac› bu ayki eCHIP’te Freeware bölümünde veya www. Defrag ile diskinizi birleştirdikten sonra sanal bellek ayarlarınızı tekrar eski haline getirin. Monitör bu fonksiyonu desteklemiyorsa boot işlemi çok uzun sürebilir. bunu kolayca iptal edebilirsiniz. Ad olarak Sendto girin. 7 Windows 98 5 4 Windows 98/Me/NT/2000/XP Windows 98/Me/NT/2000/XP Daha h›zl› yeniden bafllatma %60 daha h›zl› Windows’u arada bir yeniden başlatmanız gerektiğinde bunu normalde Başlat/Bilgisayarı kapat/Yeniden başlat ile yaparsınız.asp adresinde bulabilirsiniz. [Shift] tuşuna basılı tutarsanız. Ancak küçük bir hile ile bu büyük dosyanın da birleştirilmesini sağlayabilirsiniz. Windows böylece açılacak. microsoft.

özellikle de eski sayılabilecek sistemleri. Daha sonra Advanced Change’e basın. HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Dfrg\BootOptimizeFunction anahtarına girin. 15 Windows XP 17 WINDOWS XP Disk önbelle¤ini ayarlamak %20 daha h›zl› Microsoft. Ancak bu parametrelerle oynayarak sisteminizden biraz daha yüksek bir performans elde etmeniz mümkün. Explorer web sitilini iptal etmek %20 daha h›zl› Windows. Mutlaka ihtiyaç duyaca¤›n›z servislerin listesini burada bulabilirsiniz. HKEY_LOCAL_MACHINE\ SYS TEM\CurrentControlSet\Control\Ses-sionManager\MemoryManagement anahtarında DisablePagingExecutive’e çift tıklayın ve değer olarak “1” girin. Di¤er tüm servisleri deneme amaçl› olarak bir kereli¤ine iptal edebilirsiniz. Windows 98’te bile bu stratejinin ilk belirtilerini görmek mümkündü. IoPageLockLimit ’e çift tıklayın ve yandaki listeden uygun değeri buraya girin. OK ile onaylayın. Bu yeni içerikler bilgisayarı yavaşlatabiliyorlar. Bu sayede bilgisayar. Custom size seçeneğini etkinleştirin ve her iki durumda yeni değer olarak “300” girin. 14 Windows XP 18 Windows 98/Me Takas dosyas› optimizasyonu %20 daha h›zl› Windows normalde takas dosyasının özelliklerini yönetir. 3Com+: Login servisinin bir parças› 3Print Spooler: Yazd›r›lan veriler için arabellek 3Event log: Protokol hizmeti 3IPSEC: IP transferlerindeki güvenlikten sorumlu 3Plug and Play: Donan›mlar›n otomatik olarak tan›nmas›ndan sorumlu 3Remote Access Connection Manager: Çevirmeli a¤ ba¤lant›lar›n› yönetir 3Remote Procedure Call: Çeflitli RPC hizmetleri için önemli 3Security Accounts Manager: Kullan›c› hesaplar› için güvenlik bilgilerini yönetir 3Speed Disk Service: XP’nin önbellek ayarlar›n› sa¤lar 3Windows Audio: Windows’ta ses çal›nmas›ndan sorumlu 3Windows Management Instrumentation: Ço¤u Windows program› bu servisi kullan›r. Bunun için Start menüsünden Control Panel’e girin. Bu dizin altında bu dosya mevcut değilse sağ fare tuşu ile yeni bir metin dosyası oluşturun: Yeni/Metin dosyası. Registry’yi s›k›flt›rmak %20 daha h›zl› Windows 98 ve Me altında. Böylece bilgisayar bu dosyaya daha çabuk erişebilir. 13 Windows XP 16 Windows 98/Me Cache ayarlar›n› de¤ifltirmek %20 daha h›zl› Microsoft. NT teknolojisini temel alan işletim sistemlerinde. Burada SCANREG. Windows dosyayı 500 KB’tan daha fazla sıkıştıracaktır. Bunlar mesela ClipBook veya Network DDE gibi ne oldu¤u belirsiz programlar› çal›flt›r›yorlar. Microsoft’a göre giderek daha çok internetle ilişkilendiriliyor. Startup type’› Manual olarak ayarlay›n. Sisteminizden maksimum verim almak için bu değerleri sisteminize göre kendiniz ayarlayabilirsiniz. RAM Bellek Registry’deki büyüklü¤ü (MByte) optimum de¤er 64 128 256 512 veya üstü 1.000 10. Administrative Tools’dan Services bölümüne girin.000 4. Start menüsünden Run ile regedit girin. Bunları iptal etmek için Windows Explorer’da Araçlar/Klasör Seçenekleri/Genel simgelerine ve Windows klasik klasörlerini kullan’a tıklayın. Di¤er tüm sistem hizmetlerini iptal etmeyi deneyebilirsiniz. regedit ile registry editörünü (kayıt düzenleyicisi) çalıştırın. Bunun için de şunları yapın: Sağ fare tuşu ile My Computer’a ve Properties’e tıklayın. yani XP’de de. mesela Explorer pencerelerindeki web içeriklerinde. Start menüsünden Run ile regedit’i çalıştırın.INI dosyasına çift tıklayın. Dosya adı olarak da “winstart. Ancak bu her zaman iyi bir şey değildir.BAT dosyasını arar. Bu sayede sistem açılışı daha hızlı gerçekleşebiliyor. Bu özelliği etkinleştirmek için My Computer’ı açın ve C:\WINDOWS dizinine girin.INI dosyasını açın.000 CHIP | MAYIS 2002 . Bu yüzden bu dosyayı C:\WINDOWS dizini altında arayın. HKEY_LOCAL_MACHINE\ System\CurrentControlSet\Control\SessionManager\Memory Management anahtarına girin. [386Enh] bölümüne “ConservativeSwapfileUsage=1” satırını ekleyin. k 11 Windows 98 Aç›l›fl› h›zland›rmak %50 daha h›zl› Windows 98 boot sırasında standart olarak WINSTART. Aynı şeyi LargeSystemCache için de yapın. “Optimize=” seçeneğini arayın ve “=” ifadesinin yanına “1” değerini girin.bat” girmeniz gerekiyor. Bu durumda sistem yöneticinizle temas kurun. Registry’yi otomatik olarak küçültmek için bir olanak var. Bu dosya yoksa sistemin açılışı normalden daha uzun sürer. 12 Windows XP » ‹htiyac›n›z olmayanlar› kapat›n NT4’ten beri NT tabanl› iflletim sistemlerinde sistem hizmetleri (services) bulunuyor. Windows. Burada Enable’a çift tıklayın. Değer olarak “Y” girin. cache (önbellek) parametrelerini değiştirmiş. Advanced altında Performance için Settings düğmesine tıklayın. ek servislere de ihtiyac›n›z olabilir. Start menüsünden Run’a girin. En iyisi takas dosyasının boyutunu kendiniz sabit bir değere ayarlayın.000 40. Windows 98 veya Me kurulu haline göre biraz daha hızlı çalışıyor.24 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office DOWS dizininde SYSTEM. bu değişiklikle daha büyük bir dosya önbelleği oluşturacak ve Kernel’ın bazı parçalarını sabitdiske kaydetmeyecektir. Dikkat! Bilgisayar›n›z› iflyerinizde kullan›yorsan›z. ‹lgili servise çift t›klay›n. Windows işletim sistemini önbellek değerleri için standart değerlere ayarlayıp öyle sunar. Bafllang›ç dosyalar›na defrag %20 daha h›zl› Windows XP’deki hoş özelliklerden biri de açılış dosyalarını sabitdiskin başlangıcına yerleştirme imkanı.

fiimdi Trace menüsünde Optimize System’e t›klay›p sistemi optimize edin. mesela ekran kart› veya sabitdisk ve Windows’un aç›l›fl› s›ras›nda bunlar›n kullan›m›n› görebilirsiniz. Bu programların listesini Start/Settings/ Control Panel/Add or Remove Programs/ Add/Remove Windows Components altında bulabilirsiniz. Sistem yeniden bafllad›ktan sonra Bootvis otomatik olarak aç›lacakt›r. az ya da çok diskinizde yer işgal ederler. SYSOC. 20 Farkl›: Hangi ayg›t›n. Her yükleme ifllemi için gereken süreyi ve bu esnada ifllemciye ne kadar yük bindi¤ini gösterir. Bunun da en kolay yolu Edit menü- kiyor: Öncelikle ilgili bileşenin hangi IRQ’yu kullandığını öğrenmeniz gerekiyor. Replace with alanını boş bırakabilirsiniz. Microsoft burada kullanıcıların özgürlüğünü kısmen ellerinden almış. Start menüsünden Run ile “msinfo32” girin.INF dosyasını kaydedin. Windows bunların hepsini aynı öncelikle kullanır. Yeni bir boot iflleminden sonra bir pencere aç›lacak ve optimizasyonun ilerleyiflini görebileceksiniz. hangi IRQ’yu kulland›¤›n› Ayg›t Yöneticisi’nde de görebilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 . şimdi istediğiniz programları silebilirsiniz. 22 Windows 2000/XP PC “Hibernate” modunda 19 Tasarruf: Tüm ».hide” ifadelerini silmiş olursunuz.26 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 16 19 Mant›kl›: Küçük bir h›z art›fl› için Windows Explorer’›n web tabanl› görünümünü iptal edebilirsiniz.hide” aratmak. Ancak Windows 2000 veya XP altında bu olay geçerli değil. Bilgisayar ço¤unlukla yüzde 50 daha h›zl› aç›lacakt›r. Replace All düğmesine tıklayarak dosyanın içindeki tüm “. mesela Wordpad. Pencerenin sağ tarafında sağ fare tuşu ile boş bir yere tıklayın ve New/DWORD Value simgelerine tıklayın.hide« kay›tlar›n› silerek sistem programlar›n› da kolayca silebilirsiniz. Elbette birkaç küçük ipucu ile istemediğiniz bu tip programlardan da sonsuza dek kurtulma şansınız var. Tuning’den sonra kendinizi Windows masaüstünde bulacaks›n›z. Burada SYSOC. My Computer’a ve C:\WINDOWS\INF dizinine girin. Anahtara çift tıklayın ve “1” değerini girin. Boot Activity alt›nda de¤iflik bileflenleri. fiimdi Bootvis’i açabilir ve de¤iflikliklere bakabilirsiniz. Bu problem değil gibi görünür. zira programı beğenmezseniz istediğiniz anda hemen silebilirsiniz. %60 daha h›zl› Çoğu bilgisayar stand-by modunu destekler. Dosyadan tüm “. Ancak mesela ekran kartına öncelik hakkı olan bir IRQ atamak mantıklı bir davranış olacaktır. Ancak bu moda geçince sisteminizin 21 WINDOWS XP: M‹N‹ ATÖLYE » Bootvis ile sistem aç›l›fl›n› h›zland›rmak 1 Bilgi toplama 2 Gözetlenen bilgisayar 3 Sistem optimizasyonu Bootvis program› (bu ayki eCHIP’te Windows Tuning bölümünde) boot ifllemi s›ras›nda bilgisayar›n tüm bileflenlerini analiz eder. Yeni değere ad olarak “IRQ[IRQ’nun numarası]Priority” girin.hide” ifadelerini silin. sünden Replace komutu ile Find what: alanında “. 20 Windows 2000/XP Windows 2000/XP IRQ’lere öncelikler vermek %30 daha h›zl› Yeni bilgisayarlar da ses kartı veya modem gibi donanımları halen IRQ’lerle (kesme istekleri) yönetiyorlar. Microsoft Messenger gibi sistem araçlarını kolayca silmek maalesef mümkün değil. Bunun için de şunları yapmanız gere- Programlar› kald›rmak %20 daha h›zl› Programlar ve uygulamalar. Registry Editor’u açıp HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Control\PriorityControl anahtarına girin. Açılan pencerede Hardware Resources/IRQs’i seçin. Aç›l›fltan sonra Trace menüsünde Next Boot + Driver Delays’e t›klay›p sistemi yeniden bafllat›n. Sağ tarafta güncel IRQ yerleşimini görebilirsiniz.INF dosyasını bir text editörü ile açın.

puter simgelerine tıklayın. Bunlar ekran kart›. Daha sonra [Shift] tuşuna basılı tutun. Bir sonraki açılışta bilgisayar daha hızlı açılacaktır. alternatifler var. Windows XP’de bilgisayarı Hibernate moduna geçirmek için Start/Turn Off Com- 23 Windows 2000/XP Indeks sunucusunu kapatmak %20 daha h›zl› Microsoft işletim sistemi altında bir dosya araması başlattığınız zaman. alt›nda ilgili ayarlar› kendi sisteminize göre seçin. Tweak XP’nin deneme sürümünü bu ayki CD’de Windows Tuning bölümünde bulabilirsiniz. Daha sonra bilgisayarı komple kapatabilirsiniz. Bu fonksiyonu iptal etmek için My Computer’a girin. Windows dosya yapısını kaydeder. Gizli: Ancak [Shift] tufluna bast›¤›n›zda »Hibernate« modu görünecektir. 3 Daha sonra Cache Optimization bölümüne girin ve Cache optimization. ancak her fleyi kendi elinizle yapmaya üfleniyorsan›z. ifllemci ve sürücülerle ilgili özel ayarlar. Allow Indexing Service to index this disk for fast file searching seçeneğini iptal edin ve OK ile onaylayın. Ayarlar› Optimize RAM! dü¤mesine t›klayarak etkin hale getirebilirsiniz. Windows bu modda bellek içeriğini sabitdiske kaydeder. Sağ fare tuşuyla sabitdiskinizin simgesine tıklayın. 25 WINDOWS XP » Tweak-XP: En önemli ayarlar Sisteminize ince ayar yapmak istiyorsunuz. CHIP | MAYIS 2002 CHIP | MAYIS 2002 . gücünü kesmemeniz gerekir. bağlam menüsünden Properties’i seçin. 3 Hardware Tweaks alt›nda sisteminizin biraz daha h›zl› çal›flmas›n› sa¤layacak baz› ayarlar bulabilirsiniz.22 24 H›zl›: Basit bir k›sayolla menü üzerinden geçen dolambaçl› yollara girmenize gerek yok. Tweak XP’yi çal›flt›rd›ktan sonra sol tarafta çeflitli bölüm bafll›klar› ç›kacak. Start menüsünden Control Panel/Power Options’a girin. 3 Önce Memory Optimization’a t›klay›n ve burada Clear the clipboard on every optimization of the RAM seçene¤ini iflaretleyin... Windows 2000’den itibaren güç seçeneklerinde bir alternatif daha var: Hibernate (hazırda beklet) modu. En önemli temel ayarlar› sizin için yapan Tweak XP gibi ince ayar programlar› da var. Hibernate altında Enable hibernate seçeneğini işaretleyin. son olarak çalıştığınız programların tekrar yüklenmelerine gerek yoktur. listeden Hibernate’i seçin. Windows 2000’de Start/Shut down’a tıkladıktan sonra. 3 Force Windows to unload DLL’s from memory seçene¤ini de iflaretleyin. Hangi seçeneklerin önemli oldu¤unu burada aç›kl›yoruz. Şimdi Stand By düğmesinin yerini Hibernate düğmesi alacaktır.

Excel gibi Office programlar›nda da daha verimli ve h›zl› çal›flmak için ipuçlar› var.EXE dosyasının adını MDM. Ancak network kartlarının hızı 10 veya 100 Mbit/s’de kalıyor. nan yedekler disk üzerinde çok fazla yer işgal eder. HKEY_LOC A L _ M AC H I N E \ S o f t w a re \ M i c ro soft\Windows\CurrentVersion\Explorer\RemoteComputer\NameSpace anahtarına girin.EXE kaydını sol fare tuşu ile işaretleyerek ve [Delete] tuşuna basarak silin. Start menüsünden Control Panel’e girin ve System’i seçin. Farenin sol tuşuyla bu anahtarı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basıp silin. CHIP | MAYIS 2002 . Debug (hata ayıklama) yazılımının bir parçası olan MDM (Machine Debug Manager) tarafından eşlik ediliyor ve bu sadece programcılar için ilginç bir özellik. Windows 2000’de bunu kolayca gerçekleştirebilirsiniz: Registry Editor’u Start/Run altında regedit girerek çalıştırın. “Yeni değer:” alanına da “^t” girin. My Computer’a ve sonra da C:\WINDOWS\SYSTEM32 dizinine girin.}girin. Boflluklar› tab’larla de¤ifltirmek 40% daha h›zl› Bazı metinler tab’sız (imlecin bir satırda belirli bir yere kaydırılması) biçimlendirilmiştir. Bu yüzden transfer hızını mümkün olduğunca verimli kullanmak gerekiyor. bilgisayarınız normal bir şekilde kendi kendine kapanacaktır. PC’nizin güç düğmesine basın. Target: alanında komut satırına /disconnect ifadesini ekleyin. Aslında iyi düşünülmüş bir fonksiyon bu. 29 Office 2000 Frontpage Debugger’› silmek 20% daha h›zl› Frontpage web tasarım programı Office 2000’de tek başına yolunu bulamıyor. Tümünü Değiştir düğmesine tıkladığınızda Word. MDM. 26 Bellek Canavar›: XP alt›nda System Restore’u iptal ederek disk alan›n›zdan önemli ölçüde tasarruf edebilirsiniz. Listeden Create Shortcut’ı seçin. Ancak bunun daha hızlı bir yolu var. Dikkat! Bu değişiklikle. Diğer tüm kullanıcılar için bu araç sadece kay- nak tüketen bir fazlalıktır. Daha sonra Tüm Seçenekler’e tıklayın. bu boşluk işaretleri yüzünden gereksiz yere zaman kaybına uğrayacaksınız.EXE dosyasına tıklayın.28 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 24 Windows 2000/XP Ba¤lant›y› tuflla kesmek %80 daha h›zl› İnternet bağlantılarını normalde Windows altında dolambaçlı fare tıklamalarıyla kesmeniz gerekir. Bu metinler üzerinde bazı değişiklikler yapmak isterseniz.EX_ olarak değiştirin. Burada {D6277990-4C6A11CF-8D87-00AA 0060F5BF} anahtarını bulacaksınız. Shortcut key: alanına da istediğiniz bir kısayol tuş kombinasyonunu girin. ancak yedekleme işlemi uzun sürer ve alı- 28 Windows 2000 A¤ eriflimini iyilefltirmek %20 daha h›zl› Network çoğu sistemde performansı frenleyen darboğaz olarak karşımıza çıkar. Zamandan tasarruf etmek istiyorsanız System Restore’u iptal edebilirsiniz. Bu durumda XP’nin System Restore’u (Sistem Geri Yükleme) imdadınıza yetişebilir. Bunun için dokümanı açın ve Düzen menüsünden Değiştir komutunu seçin. Ayrıca çalıştırılabilir dosyanın adını değiştirmeniz gerekiyor. Anahtarı gerçekten silmek isteyip istemediğinizle ilgili soruya Yes cevabını verin. Joker karakter kullan seçeneğini işaretleyin. System Restore sekmesi altında Turn off System Restore seçeneğini etkinleştirin. MDM’e ihtiyacınız olmadığını düşünüyorsanız Registry Editor’ü Start/Run ile “regedit” komutunu girerek çalıştırın. önemli verilerinizi kaybettiğinizde kurtaramama riskini göze almış olursunuz. iki veya daha fazla arka arkaya boşluk karakteri içeren paragraflardaki boşluk işaretlerini bir tab’la değiştirecektir. Tab’ların yerine çoğunlukla bu tip metinlerde boşluklar kullanılır. Oluşturulan dosyaya yine sağ tıklayın ve Properties’i seçin. 27 Windows 2000/XP Windows’u h›zl› kapatmak %40 daha h›zl› Bilgisayarınızı daha hızlı mı kapatmak istiyorsunuz? Problem değil. Bu fonksiyon önemli tüm dosyaları yedekler. My Computer (Bilgisayarım)’a ve C:\WINDOWS\ SYSTEM dizinine girin ve MDM. HKEY_LOCAL_MACH I N E \ S o f t w a re \ Mi c ro s o f t \ Wi n dows\CurrentVersion\RunServices anahtarını arayın. 26 Windows 2000/XP System Restore’u iptal etmek %20 daha h›zl› Yeni bir sürücünün kurulumundan sonra Windows artık açılmıyor. Frontpage ile hata ayıklayan ve bu yüzden bu araca ihtiyacı olan pek az kişi vardır. Sağ fare tuşu ile RASDIAL. Bu yüzden bu boşluk işaretlerini tab’larla değiştirmek daha mantıklı olacaktır. Bir tuş kombinasyonu sayesinde internet bağlantınızı kolayca kesebilirsiniz. “Aranan:” alanına {2. Korkmanıza gerek yok. Donanım bileşeni üreticileri giderek daha hızlı ve daha yüksek kapasiteli diskleri piyasaya sürüyorlar. 30 Office 2000/XP Office Trick’leri Sadece Windows’ta zaman tasarrufu sa¤lanabildi¤ini düflünenler yan›l›yorlar. Word.

Bunun için fare imlecini format görünümü ile metin penceresi aras›ndaki dikey ay›rma çizgisi üzerine getirip iki ok haline gelmesini bekleyin. Stil alan› geniflli¤i’nde “2” de¤erini girin. Ço¤u Zarar: Bir fonksiyonla boflluk karakterlerini tab’larla de¤ifltirebilirsiniz. Ancak fare ile birlikte klavye tuşları kullanıldığında bu işlemler daha hızlı gerçekleşebiliyor. CHIP | MAYIS 2002 . fiimdi sol fare tuflunu bas›l› tutup sütunu istedi¤iniz gibi hareket ettirebilirsiniz. Bu fonksiyon. yap›n. kesme ve yapıştırma işlemleri menü seçeneklerine fare ile 36 M‹N‹ ATÖLYE: OFFICE 97/2000/XP » Biçim flablonlar› elinizin alt›nda 1 Görünümü etkinlefltirmek 2 Büyüklü¤ü ayarlamak Biçim flablonlar›n›n yard›m›yla eski Word sürümlerinde ilgili metin pasaj›n›n güncel format› görüntüleniyordu. Bu işlemde sabitdiskte bilinen dosyalar aratılır. fiimdi ilgili biçimler gösterilecektir.31 Office XP Outlook’u daha h›zl› bafllatmak %50 daha h›zl› Bilgisayarınızda Windows XP ile beraber Outlook 2002 çalıştırıyorsunuz. Aynı anda [Ctrl] tuşuna basarsanız kopyalamış olursunuz. Hızlı Bul bu 33 Office XP Metinleri h›zl› kaydetmek %50 daha h›zl› Klavye ile kopyalama. Office 97’den beri bir biçim flablonunu normal görünümde göstermek için daha iyi bir seçenek mevcut. Araç çubuklarının yanındaki alana çift tıklamanız yeterli. Şimdi bu metin bloğunu fare ile sürüklediğinizde bunu taşımış olursunuz. Bu özelli¤i etkinlefltirmek için Araçlar menüsünden Seçenekler’e t›klay›n ve burada da Görünüm sekmesine girin. Outlook düzgün olarak açılabilmek için Messenger’a ihtiyaç duyar. İstediğiniz metin pasajını işaretleyin. 34 Office 97/2000/XP “H›zl› Bul”u iptal etmek %20 daha h›zl› Office paketiyle birlikte “Hızlı Bul” arama fonksiyonu da bilgisayarınıza yüklenir. tıklamaktan daha hızlı gerçekleşiyor. dokümanların indekslenmesinden sorumludur. 30 Az› Karar. bunu da kolayca kendinize göre özellefltirebilirsiniz. Elektronik postalarınızı almak için Outlook’u her açtığınızda. programın açılışı 30 saniyeden fazla sürüyor. 32 Office XP “Özellefltir” menüsünü açmak %80 daha h›zl› Araç çubuklarınız için Özelleştir komutunu sıkça kullanıyorsanız. Bunun nedeni. Gösterilen büyüklük size uymuyorsa. Messenger’ı etkinleştirdiğinizde Outlook tekrar sorunsuz olarak çalışmaya başlar. Fonksiyonu iptal etmek için geniflli¤i “0” cm. Windows XP ile birlikte gelen Messenger’ı iptal etmiş olmanızdır. bu komutu menü seçenekleri üzerinden dolambaçlı bir şekilde çalıştırmanıza gerek yok.

41 K›sayol: Çal›flma kitab›n› geniflletmek için de¤iflik simgeler seçebilirsiniz. ekler. Ancak son kelimeleri yazarken Word yeni bir sayfadan başlıyor. Sorunun çözümü çok daha basit olabilir! Word. Bir metin içinde hareket edip bir kelimeye çift tıklarsanız o kelime işaretlenir. Normalde bunu Ekle menüsü üzerinden yapmanız gerekir. Daha sonra da iki defa Tamam düğmesine tıklamalısınız. Şimdi bir sonraki sayfaya birazcık olsun taşan bir metniniz varsa. Normalde bunun için Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’nı seçmeniz gerekir. Bunun için de şunları yapın: Araçlar menüsünden Özelleştir simgesine tıklayın ve Komutlar sekmesine girin. değil mi? Bir metin yazdınız ve işiniz neredeyse bitti. [Ctrl]+[Alt] tuşlarına birlikte basarak da bu simgeyi kopyalamış olursunuz. [Ctrl] tuşuna basılı tutup kelimeye tıklarsanız tüm satır işaretlenecektir. Ancak bunun başka bir yolu da var. sağ tarafta tabloları çalışma kitabına eklemek için kullanabileceğiniz 39 Office 97/2000/XP Sayfa Yap›s›’n› ça¤›rmak %90 daha h›zl› Özellikle uzun metinlerde sıkça dokümanın her bir sayfasını ayrı ayrı ayarlamak istediğiniz durumlar olabilir. yeni yerleştirdiğiniz bu simgeye tıklayarak sorunun çok çabuk bir şekilde nasıl çözüldüğüne şaşırabilir ve tasarruf ettiğiniz zamana sevinebilirsiniz. Satır başına çift tıklarsanız Word tüm paragrafı işaretler. Ancak Word’deki bir fonksiyon bu işi daha iyi. Fare ile bir satırın soluna tıklarsanız tüm satırı işaretlemiş olursunuz. Başlat/Ayarlar ile Denetim Masası’na girin ve “Hızlı Bul”a çift tıklayın. CHIP | MAYIS 2002 . Problemsiz bir şekilde tüm bunları klavye ve fare yardımıyla da yapabilirsiniz. Ancak bu servis sistem performansını önemli ölçüde düşürebilir. Kategoriler altında Araçlar’ı seçin. kopyalamak veya tamamen silmek istediğiniz durumlar olabilir.30 35 Mant›kl›: Basit bir t›klamayla metninizi bir sayfa say›s›na s›¤d›rabilirsiniz. Bu aracı araç çubuğunda Sola Hizala düğmesinin yanında bulabilirsiniz. Şimdi metni hizalandırma aracının yardımıyla düzenlemelisiniz. metnin sayfaya tam olarak ortalanmasını gerektirir. bir metni otomatik olarak belirli bir sayfa sayısına göre biçimlendirebilir.. Çoğu kullanıcı bu işi çözmek için üst kenara birçok boş satır 35 Office 97/2000/XP Otomatik sayfa biçimlendirme %80 daha h›zl› Şu durum size çok tanıdık gelecektir. Simgeyi tamamen silmeye karar verdiyseniz [Alt] tuşuna basılı tutarak simgeye tıklayın ve Word’ün metin alanına simgeyi taşıyın. tüm doküman işaretlenmiş olur. Çok aceleciler için daha hızlı bir alternatif de var: Sol taraftaki cetvele çift tıklayın. 40 Office 97/2000/XP dosyaların nerede kayıtlı olduklarını kaydeder ve böylece bir sonraki Office açılışında dosyaları daha hızlı bulup yükleyebilir. Tüm paragrafı işaretlemek için üç tıklama gerekecektir. Komutlar altında Bir Sayfa Daralt komutunu bulacaksınız. Metinleri h›zl› iflaretlemek %50 daha h›zl› Word metin işaretlendirmeleri için bazı kısayolları hazırda sunuyor. 38 Office 97/2000/XP Metinleri dikey ortalamak %60 daha h›zl› Word’deki belirli bazı metin türleri. 41 Office 97/2000/XP Yeni tablo oluflturmak %80 daha h›zl› Excel’de bir çalışma kitabına yeni bir tablo eklemek istiyorsunuz. Ekle kategorisinin simgelerine göz attığınızda. Sağ fare tuşu ile Standart araç çubuğuna tıklayın ve Özelleştir kısayol menüsünü açın. 38 Hizalama: Birkaç fare t›klamas›yla Word’de metinlerinizi dikey olarak hizaland›rabilirsiniz. Bir sonraki pencerede dizin menüsünden sabit diskinizi seçin ve Dizin Sil komutunu çalıştırın. Ancak bu iş sırasında da bazen değişik simgeleri taşımak. hızlı ve kesin çözebilir. bu simgeyi başka bir araç çubuğuna taşıyabilirsiniz. 37 Office 97/2000/XP Simgeleri h›zl› yönetmek %60 daha h›zl› Bazen araç çubuğunu yeniden düzenlemek mantıklı bir işlemdir. Üç defa tıkladığınızdaysa. aynı zamanda dikey olarak da sayfaya ortalanmalıdır. Bu komutu sol fare tuşuyla herhangi bir araç çubuğuna sürükleyip bırakın. Bu fonksiyondan faydalanmak için bunu simge olarak araç çubuğuna eklemelisiniz. Yani yazılar sadece yatay olarak değil. Değişiklikleri Tamam düğmesine tıklayarak onaylayın. Dikey hizalama: alanında Ortadan seçeneğini seçin. Bu yüzden bu hizmeti iptal etmek daha mantıklı olacaktır. Normalde bu değişiklikleri zahmetli bir şekilde Özelleştir menüsü üzerinden yapmanız gerekir. Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’na ve sonra da Anahat sekmesine girin. sadece bir iki satır eksik kaldı. Çalışma kitabını genişletmenin daha hızlı ve kolay yolu fare tuşlarıyla tıklamak. Neyin bu kadar yer tuttuğunu aradınız ama bulamadınız. Bir simgeye tıklarken [Alt] tuşuna basılı tutarsanız.

Yine de endişelenmenize gerek yok: Hemen her + Space Alt + Print + Pause +M + +E +F +R +Q + F4 42 Pratik: Office’de hemen her fonksiyona bir k›sayol tuflu atayabilirsiniz. fonksiyonu bir kısayol tuşuna atayabilirsiniz. FK / Ufuk Yamank›l›ço¤lu. Yeni tuş kombinasyonunuzu artık kullanabilirsiniz. Bu simgeyi farenin sol tuşunu basılı tutarak araç çubuğuna taşıyın. 45 EN ÖNEML‹ OFFICE KISAYOL TUfiLARI Ctrl + N Ctrl + O Ctrl + F4 Ctrl + Ctrl + M Ctrl + Ctrl + B Ctrl + L Ctrl + R Ctrl + E Ctrl + P Ctrl + Alt + +M Yeni doküman Doküman aç Doküman› kapat Yeni sayfa ekle Soldan girintiyi artt›r Soldan girintiyi azalt Blok cümle Sola dayal› Sa¤a dayal› Ortala Yazd›r Sayfa düzeni (layout) görünümü Normal görünüm Yazd›r›lamayan karakterleri aç/kapa Sayfa görünümü Kaydet Farkl› kaydet Dur Paragraf sonuna/ bafl›na kadar iflaretle Kelime sonuna/bafl›na kadar iflaretle Tüm doküman› iflaretle Paragraf› yukar›/ afla¤› tafl› Bul ve de¤ifltir Ctrl + Alt Ctrl + Ctrl + F2 Ctrl + S F12 + + N + 43 Office 97/2000/XP Esc + Ctrl + + Ctrl + fiablonlar› geniflletmek %50 daha h›zl› Windows NT/2000/XP altında Office şablonlarınızı (templates) genel görünümde kullanmak istiyorsanız bunları şu dizine kopyalamalısınız: C:\DOCUMENTS AND SETTINGS\<Kullanıcı Adı>\APPLICATION DATA\MICROSOFT\TEMPLATES.com. İlerde ilgili simgeye tıklayarak çalışma kitabınıza yeni bir tabloyu kolayca ekleyebilirsiniz. Şimdi sadece Ata düğmesine tıklamanız gerekiyor. uyaman@chip. 44 Kes EN ÖNEML‹ WINDOWS KISAYOL TUfiLARI Ctrl + C Ctrl + X Ctrl + V Ctrl + Z Del + Del F2 Alt + Alt + F4 Alt +Space Alt + Alt + Esc F4 +F10 Alt +Space Ctrl + Esc Alt +alt› çizili harf Aç›k pencereyi güncelle Bir üst dizin seviyesine geç CD’yi otomatik olarak açma Sekmeler aras›nda ilerle Sekmeler aras›nda geri git Seçenekler aras›nda ilerle Seçenekler aras›nda geri git Kontrol kutusunu etkinlefltir / iptal et Aç›k pencereden ekran görüntüsü al Bafllat menüsü aç / kapa Sistem Özellikleri penceresini aç Tüm pencereleri küçült (minimize) Küçültülen pencereleri büyüt (restore) Bilgisayar›m’› aç Dosya veya dizin ara Çal›flt›r penceresini aç Win XP: Kullan›c›lar aras›nda geçifl Sürücüye CD yerlefltirirken Kopyala F5 Yap›flt›r Geri al 42 Ctrl + Ctrl + + Office 97/2000/XP Sil Seçili nesneyi kal›c› olarak sil Seçili nesnenin ad›n› de¤ifltir Nesnenin özelliklerini göster Aç›k program› kapat Aç›k pencere için ba¤lam menüsü Aç›k programlar aras›nda geçifl Aç›k pencereler aras›nda geçifl Bilgisayar›m’da adres çubu¤unu göster Nesne için ba¤lam menüsünü göster Aç›k pencere için sistem menüsü göster Bafllat menüsünü göster ‹lgili komutu çal›flt›r Kendi k›sayol tufllar›n›z %80 daha h›zl› Office’in menü yapıları biraz karışık ve bazen istediğiniz fonksiyona menü seçeneklerinin karışıklığında ulaşabilmek hayli uzun sürebilir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 31 Daha H›zl› Windows ve Office bir simge göreceksiniz: Çalışma Sayfası. Daha sonra Özelleştir penceresinden Kapat düğmesiyle çıkın. Komutlar sekmesinde Klavye düğmesine tıklayın. Kısayol tuş kombinasyonlarını kullanmak daha kolay bir çözüm olacaktır. Ancak istediğiniz her fonksiyonun da bir kısayol tuşu olmayabilir. Kategoriler ve Komutlar alanlarından istediğiniz fonksiyonu seçin. Araçlar menüsünden Özelleştir’e tıklayın. Yeni kısayol tuşuna bas: alanına tıklayın ve istediğiniz kısayolu bu alanda girin.tr Ctrl + A + Alt + Ctrl + H Alt + F4 L Word’ü kapat CHIP | MAYIS 2002 .

Tabii ki bu kopyalar›n tüm oynat›c›lar ile uyumlu olmas› gerek! DVD oynat›c›n›z söz konusu standard› desteklemiyorsa. CHIP TOP 10: May›s ay›n›n en iyi ürünleri Aç›l›fl: Henüz yaz›c›lar› olmasa da. DVD+RW) birli¤i yer al›yor. Bunun sonucunda teknik olarak daha yüksek ve gelece¤i daha parlak bir disk ortaya ç›kt›. Ancak burada.34 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER 40 50 54 62 64 68 82 86 90 Yeni Donan›mlar Testte: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: Donan›m dünyas›na yeni soluk Network Kurulumu: Yeni bir a¤›n kolay kurulumu Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› alan bulufl Serial ATA Arabirimi: Yeni arabirimin sunduklar› Ekran Kartlar› Testi: Dünyan›n en h›zl› ekran kart› Veri Girifl Ayg›tlar›: Delikli karttan lazer klavyeye Donan›m Günlü¤ü: CHIP Test Merkezi’nden. DVD+RW iyi bir de¤er say›labilecek yüzde yetmifl. Samsung ve Toshiba gibi dünya devleri yer al›yor.. Hewlett-Packard. Fujitsu. Sony ve Yamaha gibi çok etkili bir dizi isme sahip olan DVD+RW (DVD+R. s Bilgisayar endüstrisi. Siemens. hangi standard›n kullan›laca¤› konusu çok daha önemli. bir test filmi ile DVD+R standard›n›n sürücü uyumlulu¤unu test etme imkan› buldu. yaz›labilir DVD standartlar› yar›fl› sona erdi ve galip olan Plus! . DVD yaz›c›n›n ne anlam› olabilir ki? Pazara giren DVD yaz›c›s› say›s› devaml› art›yor ve yak›n bir zaman içerisinde de ayg›t ve yaz›labilir DVD fiyatlar›n›n uygun fiyatlara düflmesi kesin görünüyor. Sony’nin asl›nda Minus grubuna dahil olmas›na ra¤men bir DVD+RW yaz›c› haz›rlamaya karar vermifl olmas› gibi ilginç bir durum söz konusu. televizyonunuzun karfl›s›ndaki koltu¤unuza yaslan›p film seyredemezsiniz. DVD Council ve gelifltirdikleri Minus standard› (DVD-R. flu s›ralar. Endüstri.. Karfl› köflede ise benzer flekilde. DVD kopyalar haz›rlamak. DVD-RW ise sadece yüzde k›rk olumlu sonuçlar verebildi. DVD yazma biçimi konusunda da tek bir standart üzerinde karara varamam›flt›. Tüm sinema severlerin en büyük hayali. yeni diskler üzerinde DVD+R ifadesi bulunuyor. DVD+RW birli¤i söz konusu standard› gelifltirmek için daha çok zaman ve emek harcad›. daha önce de oldu¤u gibi. E¤er düflüncelerimizi tek bir cümle ile özetlememiz gerekirse. Ancak. CHIP Test Merkezinde test edildi.. Standartlar konusundaki en önemli kriter olan uyumluluk ise. kolay ve hesapl› bir flekilde. donan›m CHIP | MAYIS 2002 Rakip DVD Standartlar› Plus Yar›fl› Bitirdi DVD üzerine yazmak da art›k mümkün. Böyle bir durumda. Philips.. Panasonic. Ricoh. CHIP. Test sonras›nda ilginç sonuçlar ile karfl›laflt›k. fiimdi. yukar›da söz edilen standartlara sahip yaz›labilir DVD medyalar farkl› DVD sürücüler ve sabit oynat›c›lar ile denendi. Ancak kullan›c›lar hangi standard› kullanacaklar›ndan emin de¤iller. DVD-RW) bu yar›flta birinci s›rada yer al›yorlar. Bu birlik içerisinde Hitachi. Sonuç olarak Plus disklerinin daha uyumlu olduklar› ortaya ç›kt›. her yenilikte oldu¤u gibi aday standartlar aras›nda yar›fl yafl›yor. DVD-R ve DVD+R diskler tüm oynat›c›lar›n yaklafl›k yüzde doksan›nda sorunsuz olarak çal›flt›lar. JVC. Bunun için.

verimin artmas›n› sa¤l›yor.13 mikron teknolojisi ile üretiliyordu. Pentium 4 ifllemci.com. bu özellikleri ile dünyadaki en yüksek saat h›z›na sahip masaüstü ifllemcisi unvan›n› kazan›yor. CFC slot. Pentium 4 ifllemcisi yüzde 10 daha küçük kal›p alan›nda üretilmeye bafllanm›fl oldu.intel. fiimdi s›ra Avrupa Dell’de.4 milyar döngü h›z›na sahip olarak ve 30 mm yonga plakas› kullan›larak üretiliyor. Kodak EasyShare Camera dock’a tak›labilir olan bu ürünün son kullan›c› fiyat› 528 dolar olarak aç›kland›.EasyShare DX4900 Kodak’tan 4 Milyon Piksel H›zla geliflen ve klasik foto¤raf makinelerinin sat›fl adedini 2001’de geride b›rakan dijital kamera pazar›n›n önemli markalar›ndan Kodak’›n yeni ürünü EasyShare DX4900 modeli Türkiye’de de sat›fla sunuldu. Bilgi için: www.1 megapixel çözünürlük. 6x zum (2x optik ve 3x dijital). üretim masraflar›n› azaltarak. Intel’in yüksek miktarlardaki üretimlerinde mümkün olan en son s›n›r olan 0. Pentium 4.tr P4 2.4 GHz Masaüstünde H›z S›n›r› Intel’in yeni Pentium 4 ifllemcisi. saniyede 2. Bilgi için: www. Daha büyük yonga plakas› ve daha küçük kal›p boyutu.ufotek. CHIP | MAYIS 2002 Kaynak: IDC Gartner Dataquest . Ancak flimdi üretim tekni¤ine 30 mm’lik yonga plakas› kullan›m› eklenince. 4.com % De¤erler yüzde cinsindendir DONANIMLAR NEREDEN ALINIYOR? Büyük ABD firmalar›n›n pazar paylar› 52 1995 2001 43 20 19 8 10 10 11 10 17 di¤er Dell Üstün: Dell pazar pay›n› yüzde 43’e yükselterek sabit duran di¤er büyük Amerikan donan›m sunucular› aras›ndan s›yr›lmay› baflarm›fl.

sistemlerini kurarken bilinçli davranmalar› gerekiyor. Bilgi için: www. Amilo M dizüstü bilgisayar serisinin. Türkiye pazar›na distribütörler vas›tas› ile da¤›t›laca¤› da gelen haberler aras›nda yer al›yor. Paralel Kablolar Yaz›c› gibi d›fl donan›mlar› bir dönemler bilgisayarlara ba¤layan paralel kablolar.. dünya çap›ndaki yeniden yap›lanma sürecinde.1 hoparlör seti Dolby Digital ses için gerekli tüm bileflenlere sahip: Bir subwoofer.com.com.. hem el bilgisayar› hem de GSM telefonu olarak kullan›labiliyor. s Fujitsu Siemens Computers. Amilo M dizüstü bilgisayar serisi. her bir hoparlörün ses durumuna uygun olarak denetlenmesine izin veren bir kablosuz kumanda yard›m›yla yerine getirilebiliyor.kvk. sahip olduklar› tahta kasalar sayesinde tüm oturma odalar›nda rahatl›kla kullan›labilirler. Kullan›c›ya. 1 Eylül 1999’den beri faaliyet gösteren Türkiye ofisini kapatt›¤›n› aç›klad›. isteyenler için grafiti (el yaz›s›n› tan›yan ekran) seçene¤i ile geliyor. çok say›da dijital depolama ayg›t›n› destekleyen bir Multimedya yuvas› içeriyor. tek cümlelik kapatma haberini e-postayla ald›¤›n› belirtti.8 GHz h›zlara ç›kabilen.1’in ses kontrolü ise. Ancak.2 GHz'a kadar h›zlara sahip Intel Mobil Celeron ifllemci ve May›s 2002'de piyasaya sunulacak olan 1. yerli telefon operatörlerin kullan›m›na aç›lan Handspring Treo’lar› kullan›c›lar KVK bayilerinden elde edebilecekler. ergonomiye uygunluk ön plana ç›k›yor.. Bilgi için: www. Yeni kuflak Pentium 4 ifllemciler. Cihaz›n Handspringtürk taraf›ndan Türkiye’ye ithal edilmesi sayesinde. CHIP Haber Editörü Ev Sinemas› Üretici firmalar›n. Yeni ifllemci. Cep (Telefon+Bilgisayar)= Treo Terratec HomeArena 5.com Fujitsu Siemens AmiloM Mobil Pentium4’lü Dizüstü Fujitsu Siemens Computers Intel’in ilk mobil Pentium4 ifllemcisini kullanan dizüstü bilgisayarlar› Türkiye pazar›na sundu. Fujitsu Siemens Computers taraf›ndan üretilen ve en son Mobil Intel Pentium 4 ifllemci-M kullan›lan ilk tüketici dizüstü bilgisayar› olma özelli¤ine de sahip. 3 AMD Türkiye Ofis’ini Kapatt› AMD. AMD Türkiye Genel Müdürlü¤ü görevini sürdüren Zehra Erem. “perde”karfl›s›na geçme imkan› tan›yan ve gerçek sinema hissi yaratan bu sistemler. kullan›c›lara daha uzun bir pil ömrü de garanti ediliyor. tüm donan›m ürünlerinde.terratec. hem ev hem de profesyonel multimedya kullan›c›lar›na yeni bir esneklik ve performans düzeyi sunacak flekilde yeniden tasarlad›¤›n› aç›klad›. en h›zl› Palm OS.1 Treo Türkiye’de Daha önceki Handspring modellerinde PDA'ya bir modül eklenerek GSM özelli¤i kazand›r›l›yordu. fiyat aç›s›ndan da cazip olabiliyor ancak tüketicilerin de iyi görüntü alabilmek için evlerinin yap›s›na uygun.amd. plazma televizyonlarla kurulan ev sinemas› sistemlerine alternatif olarak projeksiyon cihazlar›n›n tercih edildi¤i seçenekler sunmaya bafllad›¤›na tan›k oluyoruz. bu ifllemcilerin farklar›. Intel Mobil Pentium III-M sürümüne k›yasla yüzde 68 daha iyi bir 3D performans› ve yüzde 40 daha yüksek bir görüntü performans› sunuyor. Handspring’in yeni modeli Treo ise tümleflik cihaz özelli¤ine sahip olarak. “ekran” karfl›s›na geçmektense. fiu anda piyasada özellikle ev sinemas› amac›yla pazarlanan de¤iflik projeksiyon seçenekleri mevcut. 60 saat bekleme süresi ve titreflim özelliklerini avuç içinden küçük bir communicator formunda sunan cihaz›n Türkiye sat›fl fiyat› ise KDV hariç 699 dolar. bir merkez ve ön ve arka taraflar için de ikifler tane hoparlör. PDA’dan monitöre. Bilgi için: www. AMD ürünlerinin ise bundan böyle.36 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Haberler » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. Mobil Pentium4: Pentium4’ün gücünü dizüstüne tafl›yan özel tasar›ml› mobil chip bu kasan›n içinde.13 mikron ifllemci teknolojisi. en son gelifltirilen Mobil Intel Pentium 4-M ifllemci aras›ndan seçim yapabilecekler. 12 MB haf›za. KISA. 1. Ayr›ca duvar montaj› veya sabit kullan›m için uygun olan Terratec HomeArena 5. genifl ekranl›. iki buçuk saat konuflma. Full Range Satellite’lar.fujitsu-siemens.com ! IN & OUT n ! Ergonomi Klavyeden fareye. Amilo M.. al›fl›lagelmifl.tr ED‹TÖR’DEN NOTLAR Cem fianc›. do¤ru projeksiyon cihaz›n› seçmeleri. Üzerinde bir klavye bulunan Treo. yüksek performans› daha ince ve daha hafif sistemlerde sunabilmek üzere mümkün olan en küçük transistorlar› kullan›yor. tam web eriflimi. Geliflmifl Intel SpeedStep teknolojisi ile bir araya geldi¤inde. May›s ay›nda ülkemizde piyasaya sürülecek Amilo M ile kullan›c›lar. Bilgi için: www.tr 5+1 Surround Hoparlör Kendisine ait bir Dolby Decoder’› bulunmayan kompakt 5. sadece daha yüksek performans sunuyor olmalar›nda de¤il! Intel’in 0. USB gibi ba¤lant›lar›n yayg›nlaflmas›yla demode oldular CHIP | MAYIS 2002 .

2 milyon piksel de¤eri ile tam anlam›yla bir dijital kamera. itfaiyeci.dnt CamStick 1. kablo.uk CHIP | MAYIS 2002 . yaklafl›k 50 resim tutabilen Camstick uzak/yak›n seçenekleri sayesinde motife yak›nlafl›p uzaklaflabiliyor. flarj aleti. CD Yaz›l›r Yaz›c› uzman› Plextor k›sa bir bekleme süresinin sonunda. su ve yüksek s›cakl›klara karfl› dayan›kl› oldu¤unu duyurdu. Bilgi için: www. Ürün kutusunda ise bir CD-R ve CD-RW haricinde çok dilli bir el kitab›. Bilgi için: www. yazma kalitesini daha da yükseltmek için lazer ›fl›¤›n›n bir k›sm›n› emiyor. 20 GByte sabitdisk ve bir kablosuz a¤a sahip.waitec.plextor.be Itronix GoBook MAX Her fiart›n Bilgisayar›! Polis. Belçikal› üreticinin E-IDE yaz›c›s›. H›zl› Aduio Extraction’a sahip olan sürücü. düflme. Gücünü bir Pentium III 700 ifllemciden alan GoBook. Siyah çekmecesi.dnt. CD’leri 20x ve CD-RW’leri 10x h›zlar›nda yazabilirken 40x okuyabiliyor.248x960’l›k. bu notebook’un Amerikan askeri standard› MILSPEC 810E çerçevesinde çarp›flma.com Plextor PlexCombo 20/10/40-12A DVD Okunur. asker ve uçak firmalar›n›n ihtiyaçlar›n› karfl›layabilecek flekilde sa¤lam olarak gelifltirilen GoBook’u her tür zor durumda kullanmak mümkün. 128 MByte RAM. Nero Burning ROM ve Power DVD gibi yaz›l›m araçlar› bulunuyor. Burn Proof özelli¤i sayesinde CD yazma ifllemini daha güvenli hale getiriyor.de/english/ index. müzi¤in koflarken bile kesilmesini engelliyor. Ulaflabildi¤i maksimum DVD okuma h›z› 12x.5 cm’lik uzunlu¤una ra¤men ulaflt›¤› 1.html Waitec HipHop Küçük Diskler ‹çin Küçük Oynat›c› Waitec’in ultra mobil CD oynat›c›s› HipHop’un büyüklü¤ü. Ayg›t›n kutusunda uzaktan kumandas›. çald›¤› 8 cm’lik diskler (CD Audio ve MP3) ile ayn› ve a¤›rl›¤› ise sadece 150 gram. toz. Tekrar flarj edilebilir iki pili ile toplam 7 saatlik müzik keyfi sunan HipHop. 8. ses kablolar› ve el kitab› bulunuyor. Üretici. Bilgi için: www.co. Bilgi için: www. USB kablosu ile beraber sunulan CamStick sabit aya¤› sayesinde web kameras› olarak da kullan›labiliyor.itronix.2 Megapiksellik Mini Kamera CamStick. ilk Combo sürücüsünü piyasaya sundu. 1. Sahip oldu¤u Flash haf›zas›nda 640x480’lik 160. vibrasyon. sahip oldu¤u entegre ara haf›zas›nda 480 saniye MP3 ve 160 saniyelik CD Audio bilgilerini saklayarak.

38

KISA... KISA...
3 Philips Teknik Destek Veriyor
Türk Philips, yeni bafllatt›¤› uygulama ile multimedya ürünlerinin servis hizmetlerini art›k kendisi vermeye bafllad›... Philips, Multimedya Ürün Grubu’nda bulunan dahili CD yaz›c›lar, harici CD yazici ve MP3 çalarlar, DVD yaz›c›lar, hoparlörler, PC kameralar ve ses kartlar›nda müflterilerine yerel teknik servis noktalar›yla hizmet veriyor. Uygulama ile Philips, Türkiye çap›ndaki mevcut 200 servis noktas›nda söz konusu ürünlerin her türlü teknik deste¤ini kendisi üstlenmifl durumda. Bilgi ‹çin: www.philips.com.tr

Philips TV Monitör

JVC GY-DV300

Yeni Teknolojili Düz Ekran
Philips 150MT, sahip oldu¤u entegre tuner sayesinde normal bilgisayar monitörü fonksiyonlar› haricinde, tam anlam›yla bir televizyon olarak kullan›labiliyor. 500:1 oran›ndaki yüksek kontrast, 310 cd/m2’lik ayd›nl›k de¤erleri ve panelin 25 milisaniyeden daha k›sa sürede kullan›labilir hale gelmesi sayesinde, her iki kullan›m amac› için de yeterli resim kalitesi elde edilebiliyor. Te-

DV ve MPEG-4 Destekli Özel Video Kamera
fiu ana kadar piyasaya ç›kan dijital kameralarda, DV veya MPEG4 kayd› aras›nda seçim yapmak zorunda kal›n›yordu. Yeni JVC kamera ilk defa her iki seçene¤i de tek bir ayg›t üzerinde kullan›ma sunuyor. Görüntüler bir mini DVD kaset içerisine kaydedilirken ayn› zamanda MPEG-4 biçimindeki görüntü, bir web sayfas›nda kullan›lmak veya e-posta ile gönderilmek üzere bir Compact Flsh kart üzerinde saklan›yor. Söz konusu MPEG-4 Stream, kablosuz a¤ ile donat›lm›fl bir notebook veya masaüstü bilgisayar›na kamera üzerinden direkt olarak aktar›labiliyor. Yüksek kalitede bozulmam›fl net görüntü elde etmek için, optimum kay›t flartlar›n›n mutlaka yerine getirilmesi gerekiyor.

3 IBM’den Elektronik ‹fl Zirvesi
IBM, May›s ay›nda düzenleyece¤i Futurebusiness Summit 2002 etkinli¤i ile uçtan uca e-business çözümlerini, yeni trendleri ve en son teknolojileri, çözüm ortaklar› ile birlikte ifl dünyas›yla paylaflmay› planl›yor. 13 May›s 2002’de Lütfi K›rdar Kongre Saray›’nda tüm gün sürecek Futurebusiness Zirvesi’nin, ifl ve e¤lencenin bulufltu¤u, Türkiye’nin bu alanda yap›lan en kapsaml› etkinli¤i olmas› bekleniyor. Bilgi için: www.ibm.com.tr

JVC sözcüsü, model ajanslar›n›, sigorta ve turistik firmalar› ve tabii ki hobi kullan›c›lar›n› hedef kitle olarak göz önünde bulundurduklar›n› dile getiriyor. Bilgi için: www.jvcpro.com

Native Serial ATA
levizyon ekran› monitörün normal kullan›m› esnas›nda ekstra bir pencere içerisinde görüntülenebilirken 150 MT, sahip oldu¤u tuner sayesinde bilgisayar kapal› dahi olsa televizyon olarak da çal›flt›r›labiliyor. Tam fonksiyonlu uzaktan kumanda ise kanallar aras›nda dolaflmay› sevenleri mutlu edecek bir ayr›nt›. Bilgi için: www.philips.com

Seagate Demosu Etkiledi!
Seagate, gelecekte ç›karaca¤› ürünlerine entegre olmaya haz›r bulunan, sektörün ilk tam sürate sahip (full speed) sabit sürücü teknolojisini tan›t›rken, daha basit, esnek ve daha güçlü PC’ler, konut network hub’lar›, ve tüketici elektroni¤i (CE/Consumer Electronics) araçlar›na olanak tan›yacak Serial ATA ürünlerini bu y›l›n sonuna do¤ru pazara sürece¤ini aç›klad›. Seagate’in yeni tasar›m›, gelen Serial ATA sinyallerini Parallel ATA protokollerine çevirmeye gerek duymayan native Serial ATA teknolojisini board’un içinde ilk kullanan tasar›m konumunda bulunuyor. Bu ise, tasar›m›n saniyede 150 Mbyte’l›k Serial ATA transfer oran›n› ilave bir maliyet veya performans eksikli¤i olmadan sa¤lamas›na imkan tan›yor. Seagate ayr›ca daha önce fiziksel kademeli chip, link ve tafl›ma kademeli chip ve ATA kontrolcü chip gerektiren fonksiyonlar› tek bir chip’te top-

3 Yeni Bir CD Writer
Optik depolama pazar›n›n önemli isimlerinden LG, yeni ürünü, 40-12-40 CD yaz›c›s›n› piyasaya sundu. 40(cd-r’a yazma), 12(cd-rw’a yazma), 40(okuma) h›z›ndaki yeni cd-writer Türkiyede ise LG’nin Türkiye temsilcisi UFOTEK taraf›ndan pazara sunulacak. Bilgi için: www.Ufotek.com.tr

3 Philips Projektör
Philips, en zorlu toplant› odas› gereksinimlerinin yan› s›ra büyük konferans salonlar› ve amfilerde yap›lan sunumlar için yeni projektörü PXG2 ile iddial›. Uzak mesafeli yans›tmalarda canl› renkler ve parlakl›k vaad eden cihaz, yüksek kontrastta dahi netlik sa¤lamak için 3000 lümen ç›kt› yans›t›yor... 200W’l›k Philips UHPTM lambas› ise PXG20’ye tam gün ›fl›¤›n›n rahats›z edici etkisini tamam›yla gidermesi avantaj›n› sa¤l›yor. Bilgi için: www.Philips.com.tr

Disk On Module

IDE Portu ‹çin Flash Haf›za
Transced, sürücü veya özel bir yaz›l›ma ihtiyaç duymadan direkt olarak IDE portuna tak›labilen bir Flash Disk sunuyor. Hareketli bir parçaya sahip olmad›¤› için ömür boyu garantiye sahip olan diskin haf›za seçenekleri 16 MByte ile 512 MByte aras›nda de¤ifliklik gösteriyor. Bilgi için: www.transcendusa.com

layan bir tasar›m› da gerçeklefltirmifl oldu. Intel Developer Forum’da yap›lan demo daha süratli, daha basit, daha fazla maliyet verimlili¤i sunan ATA disk sürücü teknolojisi yönünde at›lan önemli bir ad›m olarak kabul ediliyor. Bilgi için: www.seagate.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

40
‹Ç‹NDEK‹LER
‹fllemci ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek Easy Disk

41

Yeni Donan›m
TESTLER‹
Bilgisayar piyasas›na her ay yeni ürünler kat›l›yor. CHIP Test Merkezi olarak, bu ürünleri mümkün oldu¤unca tan›tmay› hedefliyoruz. Her ay bu sayfalarda yeni ve ilginç donan›m ürünlerinin incelemelerini bulabilirsiniz.
s May›s say›m›zda yine birbirinden ilginç ürünlerle karfl›n›za ç›k›yoruz. CeBIT fuar›n›n bitifliyle birlikte, ülkemizdeki distribütör firmalar da fuarda görüp ülkemize getirmeyi düflündükleri yeni ürünlerini bize yollad›lar. Bu ürünlerden öncelikle bahsetmeyi düflündü¤ümüz, taray›c›lar›yla tan›d›¤›m›z Mustek firmas›n›n televizyona ba¤lanan DVD player’›... Cihaz›n en ay›rt edici özelli¤i, DVD, SVCD, audio CD ve MP3 CD’leri oynatabilmesi. 5.1 analog ve dijital girifle sahip olan cihaz uygun fiyat› ile de göze çarp›yor. Anakart alan›nda yine hareketlilik yaflan›yor: Okuyucular›m›z, her ay oldu¤u gibi bu ay da, çeflitli firmalara ait anakart incelemelerini bulabilirler. Bu incelemelerden biri Asus’un yeni nesil AMD ifllemciler için üretti¤i A7V333’e ait. Via KT333 chipsetine sahip olan anakart, DDR-333 bellek modülleri ile birlikte çal›flabilmesi sayesinde göze çarp›yor. RAID özelli¤ini de destekleyen anakart, çok iyi bir performans sergiliyor. Di¤er bir anakart incelemesi ise Abit’in yeni nForce chipsetli anakart› olan NV7133R’ye ait. Ad›ndan da anlafl›laca¤› gibi NV7-133R, Ultra DMA 133 ve RAID teknolojisini destekliyor. K›saca bu anakartta neredeyse yok yok. Bu ay›n ilginç ürünlerinden bir di¤eri de, Lifeview’un iPAQ PDA’lar için gelifltirdi¤i FlyJAcket modeli. FlyJacket, iPaq ürünlerine entegre edildi¤i zaman onlara ek özellikler kazand›ran bir cihaz. Cihaz› monitöre veya bir projeksiyon cihaz›na ba¤layarak görüntü aktarabilirsiniz. Son olarak ilginç buldu¤umuz bir di¤er üründen bahsetmek istiyoruz. Netac Bootable Onlydisk ad›n› tafl›yan bu ürün, 128 MB kapasitesi ve Dual Boot özelli¤ine sahip olan bir tafl›nabilir bellek modülü. Yani bu ürün istendi¤inde bir aç›l›fl disketi ya da bir sabitdisk gibi davranabiliyor…
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

42

DVD, VCD, CD Player Mustek DVD-V560 Anakart Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek Netac Bootable OnlyDisk

44

19” Monitör Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c› Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu KAAN Twin

46

PDA Modülü Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk Samsung SP80A4H Anakart ChainTech CT-7VJDA

48

All in One Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart› Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

DE⁄ERLEND‹RME
Donan›m test sayfalar›nda, ürünler hakk›nda detayl› bilgi ve ürünleri puanland›ran bir not sistemi bulabilirsiniz. Puanlama sisteminin karmafl›k olmamas› için iki kategori oluflturduk. Bunlar "CHIP Puan›" ve sat›n almada önemli bir rol oynayan "Fiyat/Performans Oran›". Tüm ürünleri daha önce belirledi¤imiz test platformu ve test kriterlerine uygun olarak inceleyip de¤erlendiriyoruz. Böylece önceki aylarda yer alan benzer ürünleri de birbirleri ile karfl›laflt›rma f›rsat›n› yakalayabilirsiniz. Bu yeni puan sistemini ürünleri daha kolay de¤erlendirip s›raland›rmak için uygun gördük. Böylece puanland›rd›¤›m›z ürünleri baflka ürünler ile k›yaslay›p size göre bir alternatif oluflturup oluflturmad›¤›n› belirleyebilirsiniz. Ürünlerin teknik verilerini ayr›ca bir kutu halinde vermemizin sebebi ise, ürünler aras›nda karfl›laflt›rmay› kolaylaflt›rmak. Burada test edilen ürünler, e¤er puanlar› tutarsa her ay güncelledi¤imiz TOP 10 listelerimizde yer alabilecekler. Bu sayede piyasada bulunan en iyi 10 ürünü bir bak›flta görebilirsiniz. Top 10 listelerinin tamam›na www.chip.com.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

CHIP ONLINE
Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www.chip.com.tr/ donanim adresinde bulabilirsiniz.

TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM
Donan›m Testi

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

41

A

Ü YIN

5|2 2 00

NÜ RÜ

‹fllemci

Anakart

Tafl›nabilir Bellek

0

INTEL PENTIUM4 2,4 GHZ
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER ‹fllemci frekans› FSB L2 ön bellek Yap› Teknoloji

ASUS A7V333
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.

EASY DISK
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mikrobeta (312) 467 75 04 52 $ + kdv

Datagate, Armada (212) 282 98 80, (212) 230 84 80 600 $ + kdv
2,4 GHz 400 MHz 512 KB Socket 478 0.13-µm

F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipseti ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Slot say›s›

Bo¤aziçi, Çizgi Elektronik (212) 217 29 29, (212) 356 70 70 180 $ + kdv
ATX VIA KT333 Socket A 266 MHz 5 PCI, 1 AGP

TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1.1 Bellek 32 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 81 x 23 x 12.5 mm Di¤er Tafl›ma çantas› ve USB kablo veriliyor ‹flletim S. Win98/ME/2000/XP, Mac OSX

Intel’in son bombası: Intel Pentium4 2.4 GHz, northwood çekirdeğine sahip olup, masaüstü bilgisayarlar için tasarlanmış son teknoloji ürünü bir işlemci. 512K’lık level-two cache’e sahip olan bu işlemci, üzerinde 55 milyonun üzerinde transistor barındırıyor ve 142 adet gelişmiş SSE2 komutlarını içeriyor. Bu işlemcinin önemli bir özelliği, 200 mm wafer yerine 300 mm wafer kullanması. Bu sayede yüksek performanslı bir işlemci düşük maliyetle elde edilebiliyor. Diğer bir önemli özellik de, Pentium III sistemler ile birlikte P6 mimarisinin sonuna gelen Intel’in yeni işlemcilerde Intel NetBurst mimarisini kullanması. SSE-2 optimizasyonunu kullanan bu işlemci, office uygulamalarında çok iyi bir performans sergiliyor. Güç tüketimi de işlemcide oldukça iyi. Oyun uygulamalarında ise rakiplerine göre geride kaldığını söylemeliyiz. Buna karşın SSE2 uyumlu uygulamalarda Pentium 4 2.4 GHz fark atmayı başarıyor. Aynı başarıyı dijital video işleme uygulamalarında da görebildik. Sonuç: Bu işlemci stabil çalışma, düşük güç tüketimi ve yüksek performansı ile oldukça başarılı bir çizgi izliyor.
P 0.13-µm teknolojisini destekliyor P Multimedya uygulamalar›nda yüksek performans M Düflük güç tüketimi

VIA’dan yeni bir chipset: KT333 chipsetinin piyasaya çıkmasının en önemli nedenlerinden biri, daha yüksek bir performansta çalışan DDR-333 bellek modüllerini desteklemesi. Durum böyle olunca, anakart üreticileri de kollarını sıvadılar. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Asus’un A7V333 modeli de, bu chipsetini destekleyen ilk ürünler arasında yer alıyor. Asus A7V333, bu yeni chipset ile kullanıcıya bir çok özelliği beraberinde getiriyor. Bunlardan biri kuzey köprüsünün 166 MHz DDR belleklerle çalışabilmesi. Diğer bir özellik ise, güney köprüsünün de ATA-133 arabirimini desteklemesi. A7V333’ün üzerinde bulunan chipset 133 MHz değeri ve FSB hızı ile senkron çalışabilmesinin yanı sıra asynchron modunda 166 MHz’e ulaşabiliyor. Bu anakarttan çok iyi bir performans alabilmek için, FSB hızını 166 MHz’e yükselterek senkron çalışmaya geçmek gerek. Yalnız bu işlem profesyonellik gerektiriyor, çünkü AMD işlemcilerin resmi olarak 166 MHz FSB’yi desteklemedikleri unutulmamalı! Sonuç: Asus entegre ettiği Q-Fan özelliği sayesinde, işlemcinin ısınma durumuna göre soğutma işlemi yapıyor.
P Çok iyi bir performans sergiliyor P RAID özelli¤i ile yüksek h›z P 6 kanal audio ses destekliyor

Taşınabilir belleklerde yeni bir standart: EasyDisk, USB arabiriminden bağlanan ve üzerinde bir flash bellek barındıran bir mini elektronik yedekleme ünitesi. Oldukça hafif ve gömlek cebine sığacak kadar ergonomik olan bu cihaz, hiçbir kablo, güç kaynağı ve pile ihtiyaç duymadan çalışıyor. Yapmanız gereken tek şey, cihazı sisteminizin USB portuna bağlamak ve otomatik kurulumunun bitmesini beklemek. EasyDisk, işletim sisteminde çıkartılabilir disk olarak tanınır ve aynen bir sabitdisk gibi işlemleri gerçekleştirir. Yani, EasyDisk için ayrıca bir yazılıma ihtiyaç yoktur. Günümüzde bu tür ürünlerin çok yaygınlaşması ve birbirine çok benzemesinden dolayı, hangisinin daha uygun olduğuna karar vermek oldukça zor. Bu yüzden ergonomi ve birlikte gelenler puanlandırmada ağır basıyor. EasyDisk’in, bir taşıma çantası ve uzun bir USB kablosu ile gelmesi bir avantaj. Fakat EasyDisk’in yazma ve silme korumasına sahip olmaması ise önemli bir dezavantaj. Sonuç: Kolay kurulabilen ve tıpkı bir sabitdisk gibi davranan EasyDisk, güvenle yanınızda taşıyabileceğiniz yedekleme ünitelerinin en başında geliyor.
P Ergonomik yap›s› P USB kablo ve tafl›ma çantas› ile geliyor M Yazma ve silme korumas› yok

CHIP | MAYIS 2002

Okyanus (212) 356 70 70 140 $ + kdv F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 205 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Video girifl S-Video/Scart/Composite Ses girifl Audio stereo/5. Fakat. Yalnız bu ürün kendisini bazı özelliklerden dolayı diğerlerine göre farklılaştırıyor. MPEG 2 ve MPEG 1 sıkıştırmasını kullanan Mustek.. VCD. 10/100 LAN chip’inin yanı sıra NV7-133R. Yeni nesil Athlon XP işlemcilerini destekleyen NV7-133R. Üzerinde bulunan küçük bir mandal sayesinde Netac’ı bir disket sürücüsü gibi gösterip sistemi bu sürücüden açabiliyorsunuz. AC3 ve gerçek zamanlı Dolby Digital desteği ile DVD tutkunlarına iyi bir ses deneyimi sunmayı hedefliyor. Dolayısıyla NV7-133R. Chipsetinin içinde entegre edilen MCP-D chip’i sayesinde 6 kanal ses çıkışına da sahip olabiliyor. Bu sayede sisteminizi bir hataya karşı test işleminden de geçirebiliyorsunuz. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› NETAC BOOTABLE ONLYDISK CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.1 portuna sahip. Ama bu kullanıcıların film ve müzik keyfini bozacağı anlamına gelmez. Sonuç: Çok işlevli bir cihaz olan Mustek DVD V560. Yani cihaz hem bir disket sürücüsü hem de bir sabitdisk gibi davranabiliyor. kullanıcılara güvenli ve hızlı bir veri taşıma sağlıyordu. Mac OS DVD. bir DVD player cihazı. Kopya CD’leri rahatlıkla okuyabilen Mustek. benzer ürünler ile karşılaştırıldığında. Sonuç: NV7-133R.42 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET DVD. üzerinde bulunan üç adet DIMM yuvası ile toplam 1. sahip olduğu ek özellikler sayesinde bir çok alandaki uygulamalara rahatlıkla cevap verebilmekle kalmıyor. DVD bölge koduna (Regionalcode 2) sahip. çünkü internetten yapacağınız küçük bir araştırma ile bu bölge kodunun üstesinden rahatlıkla gelebilirsiniz. aynı zamanda DTS ve Dolby Digital ses teknolojilerini de destekliyor. Mustek DVD V560’ı sadece bir DVD oynatıcısı olarak adlandırmak yanlış olur. Çünkü bu cihaz DVD filmlerinin yanı sıra SVCD. çünkü bu anakartta neredeyse yok yok. Anakartın özellikleri bununla bitmiyor. Ürünün resim ve ses kalitesine baktığımızda. Audio CD ve MP3 CD’leri de okuyabiliyor. USB arabirimini kullanan Netac istendiğinde bir açılış disketine dönüşebiliyor. CD Player Anakart Tafl›nabilir Bellek MUSTEK DVD-V560 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.0 ve dört adet USB 1. Ürün Windows Me/XP ve Windows 2000 işletim sistemlerinde kendisini otomatik olarak kurabiliyor.1 decoder’› var P MP3 CD’leri çalabiliyor P Uygun fiyat Tam teşekküllü nForce: Abit yeni nForce modeli olan NV7-133R ile piyasaya çok iddialı olarak girmeye hazırlanıyor.5 GB’lık bir bellek büyüklüğüne çıkabiliyor. video CD ve MP3 desteği bir arada: DVD-V560 olarak adlandırılan bu yeni ürün. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mascom (212) 321 17 00 180 $ + kdv ABIT NV7-133R CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. 1 ve 0+1seviyelerinde çalıştırabiliyor. İddialı olması çok normal. Bu bellek modülleri ergonomik yapıları ve dış etkenlerden etkilenmemeleri sayesinde. birçok profesyonel kullanıcıya büyük bir avantaj sağlayacağını düşünüyoruz. Üzerinde bulunan HPT 372 kontrolörü ile Ultra DMA 33/66/100/133 desteğini sunan Abit. Sonuç: Netac’ın hem bir açılış disketi hem de bir yedekleme ünitesi gibi kullanılabilmesinin. 1 AGP TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1. kalitesi ve uygun fiyatı ile kaçırılmaması gereken ürünlerden biri.1-analog/digital optik/digital coaxial Video formatlar› VCD/S-VCD/DVD/DVD-R Boyutu 430x90x302 mm Bölge kodu 2 ATX nForce 415-D Socket A 266 MHz 3x184 pin DDR-SDRAM 5 PCI.1 Bellek 128 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 80x24x11 mm Di¤er Yazma ve silme korumas›na sahip ‹flletim S. P 5. Bu özellik sayesinde anakarta istendiğinde toplam 8 adet IDE cihazı bağlanabiliyor. P Boot edilebilme özelli¤i P Kolay kurulum ve kullan›m M Yüksek fiyat CHIP | MAYIS 2002 . piyasadaki markalı DVD ve Hi-Fi cihazlarından geride olduğunu söyleyebiliriz. Cihazın üzerinde birçok bağlantının olması ve özellikle AC3 decoder’ın entegre olması. büyük bir avantaj. Ama bu sizi endişelendirmesin. P Ultra DMA133 ve RAID deste¤i P Entegre 10/100 LAN chip’i var P Entegre ses chip’i ile DolbyDigital uyumu Açılış ve yedekleme ünitesi bir arada: Taşınabilir bellek modüllerini önceki aylarda incelemiştik.. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Netac Bootable OnlyDisk de yukarda bahsettiğimiz ürünler gibi bir taşınabilir bellek modülü. Win98/ME/2000/XP. sabitdiskleri RAID 0. dört adet USB 2. yüksek de bir performans sergiliyor.

yatayda ulaşabildiği 170 Hz ve düşeyde ulaşabildiği 110 KHz değerleri ile parlak ve canlı görüntüler verebiliyor. Convergence ise orta değerlerde seyrediyor. birlikte verilen yazılımları yüklemeniz gerekiyor. P USB hub’u var P ‹ki adet VGA girifli var M Geometrisi zay›f Office uygulamalarının yeni yardımcısı: Lazer yazıcıların kullanımı geçtiğimiz yıllarda önemli ölçüde arttı. Cihazın sorunsuzca çalışabilmesi içinse. Bu sayede SIM kartınızı bu cihaza takarak. Ayrıca. Çünkü küçük ve orta boy işletmeler. cihazın özelliklerinde yapılabilen bir ayar sayesinde oldukça kaliteli çıktılar alabildik.empa. P Office uygulamalar›nda yüksek bask› h›z› P Birçok iflletim sistemine uyumlu M Grafik bask›da zay›f Güvenli alışveriş için yeni çözümler: KAAN Twin hem SIM kartlarını hem de kredi kart formatındaki chip kartlarını okuyabilen bir cihaz. kullanıcı için bir avantaj. Bu ay sizin için Sony’nin yeni 19 inç ürünü olan G420 serisini inceledik. Metin baskıda ise. adres defterinizi bilgisayar vasıtasıyla değiştirebiliyorsunuz. Sonuç: Kurulumu ve kullanımı oldukça basit olan Phaser 3400. Windows işletim sistemlerini destekleyen yazıcı. 2-wire. Sonuç: Cihaz ile SIM kartlarınızdaki bilgilerinizi yedeklemenizin yanı sıra internet üzerinden güvenle alışveriş yapabilmeniz mümkün.6 ve Red Hat linux 6. seri port üzerinden bilgisayara bağlanıyor. Fakat. Bu gelişmenin en önemli nedeniyse. Ama sıra grafikleri basmaya geldiğinde. her tür işletmede rahatlıkla kullanılabilecek şekilde tasarlanmış bir lazer yazıcı. Ya da gün geçtikçe yaygınlaşan ev ya da internet bankacılık işlemlerini chip kart yardımı ile gerçekleştirebiliyorsunuz. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Ekran Görüntü alan› Nokta aral›¤› Maksimum çözünürlük A¤›rl›k XEROX PHASER 3400 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. özellikle office uygulamalarında iyi bir performans sergiliyor. ayrıca Mac Os 8. KAAN Twin. 1 USB giriş ve 4 USB çıkışı ile kullanıcıya iyi bir ergonomi sunuyor. KAAN TWIN CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Tüm bu bağlantılar dallandırılmış tek bir kablo ile yapılıyor. Bu yüklemeden sonra Verisign’ı destekleyen alışveriş sitelerinden.5 kg F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Bask› h›z› Bask› çözünürlü¤ü Belle¤i Boyutu Albim. Phaser 3400 ürünü ile karşımıza çıktı. Xerox Phaser 3400’ün metin baskı hızı oldukça iyi. USB 16 sayfa/dak 600x600 dpi 16 MB 362x299x409 mm F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Kobil Data (216) 274 82 38 30 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim Seri Protokol T=1. Örneğin Verisign’dan alacağınız bir sertifika ile cihaza takılı olan chip kartına güvelik kodunuzu yükleyebilirsiniz. 3-wire.0 işletim sistemleri ile de uyumlu çalışabiliyor. Baskı kalitesinde Xerox ortalama değerlerde. ISO 7816 Güç ihtiyac› PS/2’den ‹flletim sistemi Windows. üreticilerin bu ürünleri çok uygun fiyatlarla piyasaya sürmesi. masanızın üstünde geniş bir alana sahip olmalısınız. Phaser 3400. Yani bu yöntem ile alışverişlerinizi güvenli bir şekilde yapabiliyorsunuz.1. Linux ve Solaris Ergonomide Sony farkı: Günümüzde 19 inç monitörlere baktığımızda. Piyasadaki bu ihtiyacı kapamak için de Xerox kollarını sıvayarak. internet üzerinden alışverişlerinizi yapabilirsiniz. 130 watt maksimum güç tüketimi ve ürünün geometrisinde bazı zayıflıkların olmasıysa ürünün dezavantajlarını oluşturuyor. P Ergonomik yap›s› P Hem SIM hem de chip kartlar› okuyor P Yaz›l›m deste¤i ve kolay kullan›m› CHIP | MAYIS 2002 . Empa. fiyatlarının indiğini ve böylece artık ev kullanıcıları tarafından da tercih edildiklerini görüyoruz. 45. Fakat ev kullanıcıları için bu monitörlerin boyutları epey büyük.S›ra 19” Monitör Lazer Yaz›c› Kart Okuyucusu SONY MULTISCAN G420 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. genellikle büyük network yazıcıları tercih etmiyorlar. T=14. Sonuç: Geometrisinde çeşitli zayıflıkları olan monitör.6 cm’ lik görülebilir bir alana sahip olan Sony G420. Onscreen menünün kullanım kolaylığı ve kontrast ayarının rahatlıkla yapılabilmesi.tr (212) 239 32 00 600 $ + kdv FD Trinitron 19 inç 0.24 1600x1200 piksel 25.1. Güç ihtiyacını ise PS/2 bağlantısı üzerinden gideriyor.S›ra CHIP TOP 10 | 6. Resimli baskıda çıktının çok iyi olmadığını gördük. iyi bir ergonomi ve görüntü kalitesi ile bu açığını kapatmaya çalışıyor. yazıcının hızı belirgin bir şekilde düşüyor. Bu yüzden bu tür bir monitör seçerken.com. Arena www. T=0. Arena (216) 349 33 51 (212) 360 07 07 849 $ + kdv Paralel. I2C HBCI Class 1 Standart EMV 3.44 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET CHIP TOP 10 | 7.

diğer ürünlerle kıyaslandığında ilk görünüşte bir avantaj sağlamıyor. 1 AGP. Bu hareket esnasında veriler kayıt edilir ya da okunur. P Karmafl›k olmayan sunumlar için uygun P Yaz›l›m deste¤i yeterli M VGA ve video ç›k›fl› sayesinde sistem performans› düflüyor Mekanik gürültüye son: Bir sabitdisk sürücüsü. 37xx ve 38xx modellerine çok kullanışlı bir aksesuar sunuyor. (216) 499 62 99. Sonuç: Kullanıcıya birçok üstün özellikler sunan bu ürünün bir dezavantajı. yeni ürünü olan FlyJacket ile. adından da anlaşılacağı gibi.6 ms’lik veri erişim hızı ve ortalamanın üzerindeki veri transfer hızı ile oldukça sessiz çalıştığını gördük. Compact Flash Slot (Type I und II) ve kızılötesi bağlantıya da sahip olan bu cihaz.8x8.7 cm A¤›rl›¤› 159. Samsung bu sorunun derinine inerek ürünlerinde Fluid Dynamic Bearing Spindle motorunu kullanmaya başladı. Armada B‹LG‹ ‹Ç‹N (212) 522 99 00. Çünkü birlikte verilen Laser Pointer ürünü aynı zamanda bir kızılötesi modülüne de sahip. performans değişimini olumsuz yönde etkileyebiliyor. kullanıcıya sunduğu farklı slot seçenekleri ve 6 kanal ses çıkışı ile eksiklerini kapatmasını iyi biliyor. Ufotek. 1 ACR iPAQ’inize ek özellikler kazandırın: Lifeview. Ama Chaintech CT-7VJDA’ya dikkatlice baktığımızda. Plakaların yüksek dönüş hızları. F‹RMA Koyuncu. bir sabitdiskin hızını belirler. XVGA 1024x768 / 256 renk 175 $ + kdv Ultra ATA/100 80 GB 2 MB 7200 rpm ATX Via KT 266A Socket A 266 MHz 3 x 184 pin DDR-SDRAM 5 PCI. Overclock tutkunlarını düşünen Chaintech’in anakart üzerinde bir jumper takımı mevcut. Sonuç: Chaintech CT-7VJDA. Ayrıca yeni nesil AMD XP işlemcileri desteklemesi de bir avantaj. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 105 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Boyutu 12.48 46 CHIP TOP 10 | 4. Gördüğünüz gibi sabitdisklerin iç yapısı çeşitli mekanik aksamlardan oluşuyor. Video In/Out Di¤er K›z›lötesi al›c›s› ve Laser Pointer var Maksimum Çöz. kullanımını daha da zevkli hale getirebiliyor. üzerinde kafalar hareket eden ve çeşitli verileri track ve sektörlere kayıt eden birden çok sert ve disk şeklinde plakalardan oluşur. Kafalar.6x1. Ultra DMA-100 destekli olan anakart. üzerinde CNR slotunun yanı sıra Asus tarafından geliştirilen ACR slotuna da sahip olduğunu gördük. Böylece bu Pointer ile sunumları hem kontrol edebilirsiniz hem de lazer ile önemli noktaları işaretleyebilirsiniz. (212)336 61 00. cihazın üzerinde bulunan Video In/Out girişi sayesinde de görüntüler kayıt edebilirsiniz ya da sunumlarınızı bir projeksiyon cihazı üzerinden çalıştırabilirsiniz. Kont. P 6 kanal onboard ses ç›k›fl› P Farkl› slot seçeneklerine sahip M Anakart›n yap›s›ndaki bileflenlerin yeri CHIP | MAYIS 2002 . PC1600/PC2100 uyumlu 3 adet DIMM yuvasına sahip olmasına rağmen. Bundan dolayı da sabitdisklerin yüksek dönüş hızlarından dolayı bir gürültü oranı da oluşuyor. P Ortalama veri transfer h›z› yüksek P Veri eriflim h›z› iyi P FDB motoru sayesinde sessiz çal›flma KT266A ile AMD XP desteği: Birçok anakart üreticisinin Via’nın KT266A chipsetine yöneldiğini görüyoruz.6V Ba¤lant›lar VGA ç›k›fl›. Samsung yeni modeli olan SP80A4H ile bu gürültüden rahatsız olan kullanıcılar için bir çözüm geliştirdi. Sonuç: Samsung yeni nesil sabitdiskleri ile sessiz çalışmanın yanı sıra yüksek bir performans da yakalamayı başarmış. Geçen aylarda da bu chipsetine sahip değişik anakart modellerini inceledik. Fakat değişik bileşenlerinin farklı bir yerleşimde olması. Bu ay ise Chaintech’in yeni ürünü olan ve CT-7VJDA olarak adlandırılan anakartını incelemeye aldık. sadece iPAQ ürünlerle birlikte çalışması. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 240 $ + kdv SAMSUNG SP80A4H CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. iPAQ’e bir ceket gibi giydiriliyor ve bu sayede iPAQ’lere üstün özellikler kazandırıyor. dönen disk üzerinde merkez noktasından içe veya dışa doğru hareket ederler. Bu sayede 9. Ayrıca. (212) 230 89 80 F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› CHAINTECH CT-7VJDA CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Bu ürün. 3.S›ra PDA Modülü IDE Sabitdisk Anakart LIFEVIEW FLYJACKET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.4 Pil fiarj edilebilir 1400mAh. Bu jumper takımı sayesinde işlemci frekansı arttırılabiliyor. daha hızlı bir kafa yerleştirme düzeneği ve bundan dolayı track başına daha fazla sektör birleştiğinden. iPAQ’in 36xx. Örneğin FlyJacket’in üzerinde bulunan VGA çıkışı sayesinde 24 bit renk ve 800x600 dpi’lık bir çözünürlükte bağlı olan bir monitöre görüntüleri aktarabilirsiniz. 1 CNR.

10MBps’lık hız. Hepsi bir arada: Ofis içi kullanımda baskı ve tarama işlemlerini sıkça yapan kullanıcılar için Xerox. 2000. Bu ürünün diğer bir marifeti de. WorkCentre M940 olarak adlandırılan bu cihaz. yükseklikleri ile göze çarpıyordu. Win95/98/NT. 1200x1200 dpi çözünürlükte baskı yapabiliyor. sistem soğutmasını iyi yapmış olmanız. yazma ve veri kopyalama testlerinde de iyi sonuçlar verebiliyor. Mürekkep püskürtmeli yazıcı özelliğine sahip olan M940. Ekonomik olsun diye birleşik yerine tek renkte mürekkep kullanan cihaz. Sonuç: Genel olarak ortalamanın üstünde bir performans sergileyen cihaz.8 milisaniye olan bu disk.0. ev kullanımı ve küçük boy işletmeler için uygun. profesyonel kullanıcıların isteklerine cevap verebildiğini söyleyemeyeceğiz.3 Mbyte’lık veri transfer oranı ile dakikada 10 bin dönüm yapan diskler arasında iyi bir performans sergiliyor. 10 MBps’lik hıza rağmen. Ayrıca okuma. resim veya metin belgelerini 30 bit renk derinliğinde tarayıp. Billionton’un en önemli özelliği Compact Flash I/O ya da CF+ diye adlandırılan arabirimi sayesinde Windows CE işletim sistemini destekleyen handheld PC’lerle uyumlu olması. yeni bir cihaz geliştirdi. P Yüksek bir performansa sahip P Veri eriflim h›z› iyi M Çok fazla ›s›n›yor Handheld ve notebook’a uyumlu ethernet: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet.0. Çünkü 50 pin’i 68 pin’e çeviren bir adaptör yardımı ile bu cihazı dizüstü bilgisayarınızın PCMCIA yuvasına rahatlıkla entegre edebiliyorsunuz. baskı. Bu yeni nesil disk ise. Tabii bu ürünün önemli özellikleri bununla bitmiyor: Handheld PC’nin yanı sıra bir notebook’a da sahip olan kullanıcılar bu ürün ile ağ bağlantılarını gerçekleştirebilirler. Bu diskin adından da anlaşılacağı gibi LP. dizüstü bilgisayarlar için yeterli olmayabilir ama handheld PC’ler için bu değer gayet yeterli. Arena (216) 349 33 51. Low Profile anlamına geliyor. Fakat. normal bildiğimiz diskler ile aynı yükseklikte. CE 2. Burada önemli bir unsur ise yüzde 24 ile yüzde 400 arasında küçültmeli veya büyütmeli çıktılar verebilmesi. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› Disk say›s› Kafa say›s› BILLIONTON COMPACT FLASH 10 BASE ETHERNET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.89 mmx3. Sonuç: Cheetah 73LP SCSI diskler arasında kendisine iyi bir yer edindi. kopyalama ve tarama gibi fonksiyonlara sahip olması.3 10 Base H›z 10 MBps Boyutu 88 mmx42. birçok cihazın yapabildiği işi tek başına yapabiliyor. Seagate Cheetah 73LP. yüksek bir kapasitenin yanı sıra yüksek de bir performans sergilemeyi başarıyor.40. oldukça başarılı bir performans sergilediğini söyleyebiliriz. Çünkü bu disk çok fazla ısınabiliyor. Sonuç: Billionton’un hem notebook hem de handheld PC’lerde çalışıp. 3. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Albim. Veri erişmesi için geçen zamanda 6. haklı olarak Top10 tablomuzda üst sıralarda kendisine bir yer ediniyor.4 GB 4 MB 10000 rpm 4 8 TEKN‹K VER‹LER Arabirim CF+ ve PCMCIA Ethernet standart› IEEE 802. (212) 360 07 07 249 $ + kdv SEAGATE CHEETAH 73LP CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Çünkü bu disk. ST373405LW’de dikkat etmeniz gereken bir konu ise. ayrıca dakikada 12 sayfa renkli ve dakikada 7 sayfa siyah beyaz çıktı alabiliyor. P CF ve PCMCIA arabirimlerini destekliyor P Birçok iflletim sistemini destekliyor P A¤ ba¤lant› durumunu gösteren ikili led tak›m›na sahip CHIP | MAYIS 2002 . CF+ ve PCMCIA arabirimini kullanan ve plug and play özelliğine sahip olmasından dolayı Windows’a tanıtılması çok kolay olan 10 MBps’lik bir ethernet adaptörü.3 mm Di¤er Çevirici adaptör var ‹flletim S. Datagate F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 90 $ + kdv (212) 282 98 80 759 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB ve IEEE 1284 paralel Bask› çözünürlü¤ü 1200x1200 dpi Tarama çözünürlü¤ü 300x600 dpi Boyutu 480x404x285 mm A¤›rl›¤› 12 kg Ultra 160 SCSI 73. direkt e-mail yolu ile gönderebilmemizi sağlaması.3/6. yüksek kapasite ve dakikada 10 bin dönüşlük hızı ile sunucular için düşünülmüş olan SCSI arabirimli bir sabitdisk. P Bir çok ifli ayn› anda yapabiliyor P Yaz›l›m deste¤i M Tarama kalitesi zay›f O bir performans canavarı: Seagate Cheetah 73LP (ST373405LW).S›ra All in One SCSI Sabitdisk Ethernet Kart› XEROX WORKCENTRE M940 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.6/15.48 CHIP TOP 10 | 1. saniyede 53. Bu cihazı özel kılan ise. Kopyalama işlemi baskı işleminin özelliklerine çok benziyor. Yani daha önce testlerimize katılan yüksek kapasiteli diskler.

50

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

SIS 3D Pazar›na da El Att›!

GeForce4 Katili: Sis 336
Tayvanl› chip üreticisi SIS, yeni grafik chip’i SIS336 ile 3D pazar›n›n alt›n› üstüne getirmeye kararl›. CHIP, CeBIT’te ilk grafik kartlar›n›n prototiplerini mercek alt›na ald›.
DDR-SDRAM belleği destekleyebiliyor. Örneğin bizim gördüğümüz modelde 3.3 nanosaniye hızında ve 275 MHz’lik (efektif 550 MHz) bir bellek frekansına sahip olan video bellekler kullanılmıştı. SIS 325 gibi daha önceki modellerde de rastladığımız T&L ünitesinin yanı sıra, yeni SIS 3D hızlandırıcısında Pixelizer adını verilen bir Pixelshader fonksiyonu da dahil edilmiş. da (DAC) entegre etmiş. CHIP bu yeni grafik kartının modellerini ve özelliklerini sizin için sıraladı...

SIS’in gelecekle ilgili plan›: Yeni kat›l›mc›lar yolda
Sis saldırıya geçti: Tayvanlı üretici SIS, chipsetlerinde (SIS 735 ve SIS 745) yaptığı gibi bir fiyat politikası izlerse rakiplerini çok zor durumda bırakacağa benziyor. Tabii bunun tutması için en önemli etken 2D/3D performans değerinin söylendiği gibi olması. Kendi chip fabrikasına sahip olan SIS, diğer üreticilere göre büyük bir avantaj yakalayabilir. Çünkü bir chip geliştiricisi olan nVidia, fabrikasyon işlemini yine Tayvanlı chip üreticisi TMSC’de yapıyor. Bu chip’lerin üretiminin, gerçekten 0.15 mikron teknolojisiyle yapılmaları durumunda, tüm SIS 33x ailesi çok uygun bir fiyat/performans oranı ile 3D piyasasına sürülür.

S

IS, CeBIT fuarında yeni grafik chip ailesini tanıttı. Tayvanlı üretici, SIS 332, SIS 334 ve SIS 336 olmak üzere toplam 3 adet yeni grafik denetleyicisini (controller) yakın zamanda piyasaya sürmeyi planlıyor.
SIS 33x serisinin 3D özellikleri: • AGP 8x (AGP 3.0 uyumu) • SIS Pixelizer (Hardware-Pixelshader) • DirectX-8.1 uyumu (Volume Texture, Bump Mapping, Cubic Mapping, Shadow Mapping) • Hyper FSAA (Full-Scene Anti-Aliasing) • De-Interlacing ve MPEG-h›zland›r›c›s› • Maksiumum 128 Mbyte DDR bellek • Dual Display (SIS 301B Video Bridge) Kart, model ve GPU özelli¤i: SIS, bu üç yeni

Harici chip ile Dual Display deste¤i: ATI ve nVidia’ya engel
SIS, harici opsiyonlar ile de atağa geçmiş durumda. Her üç modele entegre edilen harici video bridge chip sayesinde dual display özelliği etkin hale getirilebiliyor. Yani SIS301B adını taşıyan bu chip ile dijital düz kare ekranlara bile görüntüler aktarılabiliyor. SIS, Video Bridge 301B’ye bu işlemleri gerçekleştirmek için TMDSTransmitter’in yanı sıra TV çıkışı için PAL ve NTSC uyumlu video encoder ile ikinci analog çıkış için digital analog converter

SIS GPU: Fiyat politikas› ile göze çarp›yor
SIS, bu üç grafik ürünü ile daha çok yeni başlayanlar, normal ve yarı profesyonel bilgisayar kullanıcılarını hedefliyor. Bunun nedeni ise bu alanda bu tür ürünlerinin çok fazla bir talebe sahip olması. SIS’ in ürün seçenekleri hakkında bilgi edinebilmeniz için 2002’nin sonuna kadar olan planlama tablosunu resimde gösterdik. SIS’in grafik kartlarındaki para politikasını biz de merakla izliyoruz. Çünkü bu sayede ATI ve nVidia da ürünlerinde bir fiyat indirme politikası izleyebilirler. Bu tabii en çok bu kartları kullanacak olan kişilerin işine yarayacak.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

3D Turbo modeli ile öncellikle mainstream alanında etkili olmayı hedefliyor: Bu hedefin etkili olması için, 33x ürünlerinin birçok ek özellik ile donatılması ihmal edilmemiş... Bu üçlü çetenin en etkili elemanı SIS336 modeli. AGP 8X GPU (Graphic Processing Unit) desteği sayesinde bu kartlar, anakartın üzerinde yer alan kuzey köprüsü ile saniyede 2.1 Gbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşıyorlar. Kartlar, ayrıca, 300 MHz altında çalışıyorlar. Grafik denetleyici, bu sayede toplam 128 Mbyte

Ürün Planlama Tablosu: Bu tabloda yak›n zamanda ç›kacak olan DirectX-9 destekli SIS 340 kart›n› görebilirsiniz.

GRAF‹K CHIP’LER‹N VE ÖZELL‹KLER‹N KARfiILAfiTIRMASI
Chip SIS332 SIS334 SIS336 Mimari 0.15 mikron 0.15 mikron 0.15 mikron AGP tipi/veri transfer h›z› 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye Maksimum bellek 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM Chip/bellek frekans› 200/200 MHz 250/250 MHz 300/275 MHz Bellek bant geniflli¤i 6.4 Gbyte/saniye 8 Gbyte/saniye 8.8 Gbyte/saniye

CHIP | MAYIS 2002

52

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

AMD Hammer, Athlon XP’den Yüzde 25 Daha H›zl›

AMD’den 64 Bit’lik Balyoz!
AMD, yeni ifllemcisi Hammer’i CeBIT’te gün ›fl›¤›na ç›kard›. Bu ifllemci, AMD’nin 64 bit ifllemci ailesini temsil ediyor. 32 bit yaz›l›mlarla da çal›flabilen ifllemci, CeBIT’te ilgi oda¤› olmay› baflard›.
25 daha hızlı olduğu belirtiliyor. Performans artışının etkili olması için, Hammer işlemcilere saniyedeki tekrar sayısı başına daha çok komut (instruction) entgre edilmiş. Yani AMD burada farklı bir strateji izliyor: Amaç, yüksek performansı sistem frekansını artırmak yerine iyi yapılandırmış ve daha düzgün çalışan bir mimari ile elde etmek. Buna ek olarak Sledgehammer olarak adlandırılan büyük kardeşin ilk örneklerini de görme fırsatımız oldu. Bu işlemci ilk olarak üzerinde bulunan 940 pin ile gözümüze çarptı. Sledgehammer küçük kardeşine kıyasla fazladan iki adet HyperTransport bağlantısına sahip ve 128 bit DDR-RAM belleklerini destekliyor. Clawhammer ise, sadece 64 bit RAM belleklerini destekleyebiliyor. Hammer işlemciler Dresden’deki fabrikada SOI (Silicon on Insulator) tekniği ve 0.13 mikron teknolojisi altında üretiliyor. Söylenenlere göre AMD bu işlemcileri 2002’nin sonlarına doğru piyasaya sürecek. çalıştırmak için de uyumlu hale gelecekler. Bu sayede bu yeni AMD işlemcisi, tıpkı bir İngiliz anahtarı gibi davranarak, güncel yazılımlarla gelecekte çıkacak yazılımları rahatlıkla çalıştırabilecek. Hammer işlemciler kendilerini günümüzdeki işlemcilere kıyasla x86/64 genişlemesi ile farklılaştırıyorlar. Yani AMD kendisine, Intel’in 32 bit Pentium ve 64 bit Itanium

H

ammer’ı iki adet işletim sisteminde görme fırsatımız oldu. Bunlar, Windows XP (32 bit) ve 64 bit’lik bir sürümde çalışan bir Linux sistemi idi. Hammer, bu işletim sistemlerinde sorunsuzca çalışıyordu ve herhangi bir takılma meydana gelmiyordu. Bize tanıtılan Hammer ise, kod adı Clawhammer olan işlemciydi. Bu Hammer’ların bir seviye düşük işlemcisinin en önemli özelliği, üzerindeki 754 adet pin sayesinde Socket 754 yuvalı bir sistem ile birlikte çalışabilmesiydi. Platform olarak, HyperTransport özelliğini destekleyen AMD 8000 chipseti kullanıldı. Bu chipset, AMD’nin kendi geliştirdiği ve Solo olarak adlandırdığı anakart üzerinde yer alıyordu. AGP 3.0 portunda, Intel Developer Forum’da gösterilen PCI grafik kartlı 64 bit sistemin aksine Radeon 8500 ekran kartı yer alıyordu ve Clawhammer sisteminde basit bir Office Script çalışıyordu.

Hammer: 32 ve 64 bit uygulamalar›n ‹ngiliz anahtar›
Register yazılımları desteklediği sürece, 64 bit programları rahatlıkla çalıştırabilen Hammer işlemciler, 32 bit uygulamaları
Hammer’in Yap›s›: L1 ve L2 Cache ile Memory Controller.

‹lk performans de¤erlendirmesi: Athlon XP ifllemcisine yüzde 25 fark
AMD, Hammer işlemcilerinin sistem frekansları hakkında bir yorumda bulunmuyor. Ama bu iki sistemle gerçekleştirilen tanıtımlarda, işlemcinin önemli bir performans artışı sergilediğini gördük. AMD, işlemcinin sistem frekansıyla da ilgili bir açıklama yapmıyor. Ama 32 bit ve 64 bit uygulamalarda iyi bir performans artışı olacağını da söylemeden edemiyor. Sistem frekansları aynı olan Clawhammer işlemcisi ile bir Athlon XP işlemcisi karşılaştırıldığındaysa, Clawhammer’in yüzde

Küçük ve Büyük Kardefl Bir arada: Soldaki Clawhammer, sa¤daki Sledgehammer.

ailesinden farklı bir yol çiziyor. AMD işlemcilerinin en önemli avantajı uyumluluklarında gizli. Yani Hammer işlemci kullanacak olan kullanıcılar, günümüz uygulamaları çalıştırabilmekle kalmayacaklar, gelecekte çıkacak olan 64 bit uyumlu yazılımların da işlemci tarafından desteklenip desteklenmeyeceği konusunda endişelenmeyecekler. Söylentilere göre Intel, AMD’nin bu konseptine sessiz kalmayarak Yamhill kod adını taşıyan 32/64 bit’lik bir işlemci geliştirmiş. Ayrıca bu işlemcide, Intel’in SSE2 genişlemesinin lisansına karşılık AMD’nin x86/64 genişlemesinin yer aldığı söylentiler arasında.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

CHIP | MAYIS 2002

54
‹Ç‹NDEK‹LER

55 56 58 60

Dosya Al›flverifli: A¤da dosya transferi Veri Senkronizasyonu: PC-Organizer iletiflimi Ortak Altyap›: Donan›mlar›n paylafl›m› Çal›flma Gruplar›: A¤da ortak çal›flma

‹ki Bilgisayar Bir A¤da

Bilgisayarlar›n Ortakl›¤›
Bilgisayarlar› birbirileriyle ba¤lamak ve veri transferinde bulunmak, art›k her kullan›c›n›n ihtiyaç duyaca¤› ifllemlerden. CHIP, basit bir a¤›n nas›l kurulaca¤›n› aç›kl›yor.

E

ğer evinizde birden fazla bilgisayar varsa, her seferinde ya aynı bilgisayarı kullanmalısınız ya da farklı çözümler bulmalısınız: Örneğin A PC’sinden B PC’sine veriler nasıl transfer edilir? Eğer bilgisayarlardan biri dizüstü bilgisayarı ise, bu durumda veri kaynaklarının senkronizasyonu da gündeme gelir. Kısacası bir ağ bağlantısının kurulması zorunluluk halini alır. Ancak kurulacak ağın altyapısını belirlemek oldukça önemlidir. Bir odadaki iki bilgisayarı birbirine bağlamak için kullanılan veri kablosu da, bir ağ bağlantısı sayılabilir mi?

Yoksa sadece büyük işletmelere yüzlerce PC'yi birbirine bağlayabilecek sistemler mi ağ olarak kabul ediliyor? Bir ağ kurulumunun ardından mutlaka bir de ağ yöneticisi belirlemeniz gerekir mi?

Veri okyanusundaki bal›klar: Hangi sularda hangi a¤lar kullan›l›r?
Öncelikle kişisel kullanım amaçlı olarak bir mini ağ üzerinde bilgisayarları iki veya üç adet ile sınırlasanız da, ağların sayısı sonsuza kadar arttırılabilir. Bu işlem iki bilgisayar arasında 10 dolarlık bir kablolama ve Windows ayarlarında birkaç deği-

şiklikle başlayıp birçok bilgisayar arasında 500 doları aşan kablosuz çözümler ve yüksek yönetim ihtiyaçlarına kadar uzanabilir. Hangi durumda hangi çözümün tercih edilmesi gerektiğini ilerideki sayfalarda göreceksiniz. Burada tanımlanan problemler için, iki farklı çözüm öneriyoruz. İster iki bilgisayar arasında dosyaların orda oraya iletilmesi, ister veri senkronizasyonu veya birçok bilgisayardan oluşan bir sistem kurulması hedeflesin, kuşkusuz bir ağ ortamı yaratılması ve burada verileri akışının sağlanması gerekecektir.
Murat Karsl›o¤lu, muratk@chip.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

Küçük bir a¤da çal›flma gruplar›n›n ortak olmas› eriflim aç›s›ndan önemlidir. ileride ağınıza sorunsuz olarak yeni katılımcıların (örneğin sekiz farklı PC. her seferinde sadece bir bilgisayarın diğerindeki kaynaklara erişimine izin verilmesidir. Ancak bu durumda kablo uzunluğunun ne kadar olacağını önceden bilmelisiniz. Bu tan›mlar› A¤ simgesine t›klad›ktan sonra Tan›mlama kart›ndan gerçeklefltirebilirsiniz. Ayrıca. Paylafl›m: A¤ ba¤lant› ile di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdaki kaynaklara ulaflabilmeleri için öncelikle bunlar› paylafl›ma açman›z gerekir. Bu teknoloji PC’ler ve çevre donanımları arasında kablosuz veri transferini sağlayan bir tekniktir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 55 Network Kurulumu Dosya Al›flverifli E¤er zaman›n›z varsa iki bilgisayar aras›nda dosyalar› disket arac›l›¤›yla da tafl›yabilirsiniz. yeni alternatifinizin adı Bluetooth. 10 dolar civarında satılır. TEMEL AYARLAR Yapmak istedikleriniz: İki bilgisayarınız var ve biri üzerinden diğerindeki dosyalara erişmek ya da verileri değiş tokuş edebilmek istiyorsunuz. ağ kurulumu sırasında en büyük sorun olan kablo karmaşasına da son verilebilir. CHIP | MAYIS 2002 . paralel kablo ile kurulur. Kablosuz bağlantıya alternatif olarak kızılötesi bağlantı tipi de önerilebilir (s56’da “Veri senkronizasyonu”na bakın). Bu yüzden her iki bilgisayarın da rollerinin belirlenmesi gerekir. karar almadan önce bilgisayarlarınızı kullanmak istediğiniz yere yerleştirin. Ortak Çal›flma: A¤ üzerinde tüm kullan›c›lar›n kusursuz tan›mlanmas› gerekir. Yani kısacası 1 Megabyte boyutundaki dosya 11 saniyede iletilebilir. Bu ucuz çözümün en büyük dezavantajı. Bu mini ağın maliyetini kablonun uzunluğu belirler. Eğer bağlantı kurulacak bilgisayarlardan birisi bir dizüstü bilgisayarı ise Bluetooth tercih edilebilir. tarayıcı ve benzeri donanımlar) eklenebilmesi olanağını sağlamasıdır. Bunun için her bilgisayar için bir ad ve çal›flma grubu belirlenmelidir. DİKKAT! Paralel doğrudan kablo bağlantısı yerine seri kablo ile 2. Konuk bilgisayarın her iki bilgisayara erişimine olanak tanınırken ana bilgisayar kendi kaynaklarına erişebilir. 1. Ancak bu durumda iletişim hızı onda bir oranına düşer ve transfer yaklaşık saniyede 90 kilobyte olarak ölçülür. Kabloyu bilgisayarınızın hemen arkasında yer alan paralel port’a takın. Masaüstü PC’niz için ise bir Bluetooth adaptörüne ihtiyaç duyulur. Eğer dosyalarınızı masaüstünü PC ve dizüstü bilgisayar arasında paylaşacaksanız dizüstü bilgisayarınız için de Sphinx firmasının Pico Card modeli benzeri bir PC-Card modülüne ihtiyaç duyulur. Bunlardan biri “Konuk” diğeri ise “Ana” bilgisayar olarak tanımlanır. Çözüm: Bluetooth teknolojisi ile kablosuz a¤ (Maliyet yaklafl›k 400 dolar) Eğer yerel ağ için daha fazla masraf yapmayı göze alabiliyorsanız. Üstelik oldukça ucuz bu çözümün h›z› sizin için yeterli de¤ilse pahal› ve h›zl› bir teknik olan Bluetooth tercih edilebilir. Bu işlemlerin oldukça basit bir biçimde ve olabildiğince kısa sürede tamamlanması gerekiyor. ‹letiflim: Temel ayarlar›n son ad›m›nda sürücülerinizi veya klasörlerinizi paylafl›ma açabilirsiniz. Çözüm: Paralel kablo ile veri iletiflimi (Maliyet yaklafl›k 10 dolar) İki bilgisayar arasındaki en basit çözüm. bilgisayarların özgürce yer değiştirilmesine ve hareketine de olanak tanınır. Örneğin Sphinx firmasının Pico Plug modeli 200 dolar civarında satılıyor. Paylafl›m seçene¤i üzerine t›klayarak. Örneğin üç metre uzunluğundaki bir paralel kablo. Kablolamak ya da kablolamamak? ‹ki bilgisayar aras›nda en kolay ba¤lant›. paralel bağlantı kablosuyla sağlanır. Hemen bu işlemin ardından her iki bilgisayarda da Doğrudan Kablo Bağlantısı’nı kurun. Bu bağlantı tipinde bilgisayarların rolleri değiştirilerek birbirine erişim sağlanabilir. Öyleyse. kaynaklar›n›z› di¤er kullan›c›lar›n eriflimine açabilirsiniz. Bluetooth sayesinde. Bunun için Windows Gezgini'nde bir sürücü üzerine sa¤ tuflla t›klay›n. Bağlantı kablosuz gerçekleştirildiği için. yazıcı. Bunun için Denetim Masas›'ndaki A¤ simgesine ve aç›lan pencerede Dosya ve Yaz›c› Paylafl›m› tufluna t›klay›n. de bağlantı kurulabilir. Bluetooth teknolojisinin sağladığı en önemli avantajlardan birisi. Di¤er taraftan az bir masrafla bir mini a¤ ya da daha fazla yat›r›mla konforlu çözümler üretilebilir.

örneğin Outlook’taki adres defteri üzerinde çalışmak için hem masaüstü PC’nizde hem de dizüstü bilgisayarınızda zaman zaman ayı konuma getirilmesi anlamında kullanılıyor. görev listeleri. Kuşkusuz bu bağlantı biçiminde alıcı ve göndericinin bağlantı noktalarının birbirini direkt olarak görmesi gerekir. Burada eşitlemek. Bu durumda veri kaynaklarının zaman zaman masaüstü PC’niz ile eşitlenmesi gerekir. Ancak örneğin adresler ve ajanda verileri çok fazla yer kaplamadığından senkronizasyon için iletişim hızı yeterli olacaktır. Örneğin Visor Prism cihazıyla (Handsprig. PC kızılötesi arabirim ile donatıldıktan sonra. seyahat sırasında dosyalar arasında kaybolabilir. Bu simgeye tıkladığınızda. Çözüm: PC’nize k›z›lötesi modülü (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Genelde PC’lerde kızılötesi arabirime standart olarak yer verilmiyor. Donan›m›n kurulmas›n›n ard›ndan aktif hale getirilmesi gerekir. maraları. Dizüstü bilgisayarınızda kızılötesi arabirimini aktif hale getirmeniz yeterli olacaktır. adaptör kulla- Senkronizasyon: Masaüstü ve el bilgisayar›n›z aras›nda verilerin senkronizasyonu için el bilgisayar›n›zla birlikte verilen yaz›l›ma ihtiyaç duyulur. Böylelikle sadece bir tuşa basarak. içerisinde dizüstü bilgisayarınızla eşitlenmesini istediğiniz dosyaları saklayabileceğiniz Windows Gezgini benzeri bir klasör göreceksiniz. artık el bilgisayarlarıyla da iletişim kurulabilir. Bu tip programlar aras›nda en popüleri Hot Sync arac›d›r. Havadan Eriflim: Tüm bilgisayarlarda bir k›z›lötesi adaptörü ile kablosuz iletiflim gerçeklefltirilebilir. Her iki durumda da yaklaşık 65 dolara kızılötesi bağlantıya sahip olabilirsiniz (örneğin Tekram’ın IRMate IR410U modeli). Yani bu durumda ek donanımlara ve kablo bağlantısı kurulmasına ihtiyaç duyulmaz. Çözüm: Notebook ve Organizer k›z›lötesi ile ba¤lanabilir Tüm yeni mobil donanımlarda. nıma hazır hale gelir. Tan›mlama: ‹ki ya da daha fazla bilgisayar›n iletiflimi için kat›l›mc›lar›n birbirlerini tan›mlamalar› gerekir. Ancak korkmanıza gerek yok. Bu durumda kullanım kılavuzlarından yardım alabilirsiniz. seri bağlantı kadar yavaş gerçekleştirilir (maksimum 14. telefon nu- Etkinlefltirme: K›z›lötesi ba¤lant› otomatik olarak çal›flmaz. bir dizüstü bilgisayar veya organizer sahibi. tüm adres veritabanını eşitleyebilirsiniz. Bu pencerede Options kart›na geçin ve Enable infrared communication seçene¤ini iflaretleyin. yaklaşık 400 dolar) birlikte sisteminize Hot Sync yazılımı kurulur. Kızılötesi bağlantıda iletişim. Bunun için gerekli olan kızılötesi simgesini Denetim Masası’nda bulabilirsiniz. Yapmak istedikleriniz: Adresler. Programlar menüsünden çal›flt›r›ld›¤›nda verileriniz otomatik olarak güncellenir. artık kızılötesi bağlantı arabirimine yer veriliyor. USB veya seri modeller aras›ndaki seçim ise size kalm›fl. Kızılötesi adaptörleri artık USB port’undan da bilgisayarınıza bağlanabiliyor.56 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu DOSYA SENKRON‹ZASYONU Veri Senkronizasyonu Seyahatlerinizde dizüstü bilgisayar›n›z› kullan›yor musunuz? Vakit nakittir! Peki ama evinize döndü¤ünüzde tüm bu çal›flmalar›n›z masaüstü PC’nize nas›l aktar›lacak? Ajandan›zdaki planlar›n da eflitlenmesi gerekir. 1. Bazı donanımlarda kızılötesi arabirimin tanıtılmasında zorluklar yaşanabilir. Bu işlemin ardından Bilgisayarım klasöründe PC’nizin veri senkronizasyonuna hazır olduğunu belirten kızılötesi alıcı simgesi belirir. CHIP | MAYIS 2002 .4 kilobyte). Infrared Monitor’de Identifaction kart› alt›nda iletiflim partneriniz için bir isim belirleyin. notlar ve takvim planları gibi dosyalar olmadan. Denetim Masas›'nda bu ifllem için Infrared simgesi yer al›r. Büyük ofislerde kar›fl›kl›¤› önlemek için Computer Description sat›r›na k›sa bir aç›klama yazabilirsiniz. Bu işlem kızılötesi bağlantı ile en kolay ve hızlı biçimde gerçekleştirilir. Kuşkusuz seri bağlantı için de piyasada farklı modellere rastlamak mümkün. Dosya senkronizasyonu için Windows masaüstünde yer alan “Evrak Çantası”nı kullanabilirsiniz. Eğer sürücülerin kurulumu sorunsuz bir biçimde tamamlanırsa. çünkü kurulum basit bir biçimde tamamlanıyor. 2. Bu yüzden her iki bilgisayar da birbirine yakın yerleştirilir.

Yapmak istedikleriniz: Eğer evinizdeki iki bilgisayar farklı kişiler tarafından kullanılıyorsa. 1. Kablonun maliyeti ise 7 ile 15 dolar arasında değişir. E¤er burada görünmüyorsa Ekle/‹letiflim Kural›/Ekle/ Microsoft/TCPIP'yi iflaretledikten sonra Tamam'a t›klay›n. üç adet USB Netlinks satın almanız gerekir. Windows gerekli ayarların tamamlanmasında size yardımcı olacaktır. 1 megabyte veri transferi gerçekleştirilebilir. Kurulum: Kartlar›n bilgisayara tak›lmas›n›n ard›ndan Windows sürücü kurulumu uyar›lar›yla aç›l›r. Çözüm: PC’leri a¤ bileflenleriyle ba¤lamak (Maliyet yaklafl›k 40 dolar) İki bilgisayarın birbirine bağlanması sırasında kullanılabilecek en uygun çözümlerden birisi de ağ kartlarıyla sağlanır (Cat 5 Corss-Over kablo).. Üstelik USB ağları ağ kartlarıyla erişilebilen iletişim hızını sağlayamazlar ve saniyede maks. Kartların kurulumu diğer tüm ek kartların kurulumuna benzer biçimde gerçekleştirilir. ‹letiflim Kurallar›: Kartlar. Büyük elektronik marketlerinde ihtiyacınız olabilecek tüm parçalara sahip komple setler bulabilirsiniz. A¤ yaz›c›s›ndan faydalanabilmek için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar üzerinden Yaz›c› Ekle simgesine t›klay›n. Örneğin üç PC'yi birbirine bağlamak için 60 doları gözden çıkararak. kablolar ve sürücüler do¤ru biçimde kurulduktan sonra Denetim Masas›/A¤ üzerinden TCP/IP iletiflim kural›n› kontrol edin.” ‹yi donat›lm›fl bir büro ayn› zamanda performans› yükseltir. Böylelikle kullanıcıların bilgisayar kasasını açması ve anakart üzerine ağ kartlarını yerleştirmek için vakit kaybetmeleri gerekmez. Ancak bu tip bir bağlantı tabii ki diğerlerine göre daha masraflı olacaktır. Lindy firmasının USB Netlink modeli (yaklaşık 60 dolar) ve ek bir USB kablosuyla (yaklaşık 5 dolar) iki PC'yi birbirine bağlayabilir ve kaynaklarınızı paylaşabilirsiniz (s55’e bakın). Bu sayede ağ üzerinde çok kolay ve hız- 2. Çözüm: PC’lerin USB arabirimiyle ba¤lanmas› (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Bir USB ağının kurulumu oldukça basit gerçekleştirilir. Kurulan altyapı her iki bilgisayar tarafından da kullanılabilir. E¤er a¤ kart› görünüyorsa her fley yolunda anlam›na gelir. Ancak iki bilgisayar için iki yaz›c› veya iki taray›c› gerekli mi? Kuflkusuz küçük bir a¤ ayn› zamanda tasarruf sa¤lar. Üstelik bu çözüm ile sağlanan iletişim hızı ağ oyunlarının oynanması için de yeterli olur. Yeni Yaz›c›: E¤er bir bilgisayar üzerindeki kaynaklar paylafl›ma aç›lm›flsa (s55’teki Temel Ayarlar’a bak›n) di¤erlerinin yaz›c› sürücülerini kurmalar› gerekir. lı bir biçimde çalışma grupları oluşturulabilir. ancak iletişim beklediğiniz kadar hızlı olmayabilir. Kurulum do¤rulu¤unu Ayg›t Yöneticisi'nden kontrol edebilirsiniz. Bu standart. veri alışverişinde bulunan tarafların anlaşmasını sağlar. Her iki bilgisayarın anakartı üzerindeki boş bir slot’a ağ kartını yerleştirdikten sonra kasayı kapatın. Üstelik bu tip bir mini USB ağı basit bir biçimde yeni katılımcılarla genişletilebilir. ağ kablosunu ağ kartı üzerine takın ve her iki bilgisayarı da başlatın. Ağ kartları kutusundan çıkan disket ya da CD üzerinden donanım sürücülerini kurmanız gerekir. İki bilgisayar için bir komple paketi 40 dolara satın alabilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 . örneğin Vobis Highscreen Fast Etheret. her iki bilgisayarda da yazıcı veya tarayıcı gibi donanımlara ihtiyaç duyulabilir. Do¤rudan Ba¤lant›: ‹ki PC'yi birbirine ba¤lamak için a¤ kart› ve bir kablo yeterli olur.58 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu A⁄ KURULUMU Ortak Altyap› K›sacas› “Birimiz hepimiz için. Ancak bu yöntemle ikiden fazla bilgisayar ba¤lanamaz. Örneğin 3Com gibi kaliteli bir markanın tek başına ağ kartını ise yaklaşık 20 dolara edinebilirsiniz. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi s60’da “Çalışma Grupları” bölümünde bulabilirsiniz. dosyalarınızı saniyede 3 ile 7 megabyte arasında değişen hızlarla transfer edebilirsiniz. Bunun için TCP/IP gibi bir ağ iletişim kuralı temel alınır. Bunun haricinde yazıcı ve tarayıcılar da ortak kullanılarak ek tasarruf sağlanır. Windows veya sürücü CD'nize ihtiyaç duyulabilir. Örneğin Empire Earth veya Civilization3 gibi oyunlar ruhsuz bilgisayarlar yerine canlı rakiplere karşı çok daha büyük bir zevkle oynanabilir.. Bu donanımlardan iki tane almak yerine bilgisayarları birbirine bağlayabilirsiniz. Bilgisayar›n›z yeniden bafllat›ld›ktan sonra TCPIP iletiflimine haz›r hale gelir. Her iki PC üzerinde de sadece sürücünün kurulması yeterli olur. Kablo uzunluğu ve dış etkenlere bağlı olarak.

ancak kurulumu ve yönetimi çok daha pratiktir. Bu cihaz hub'ların zeki ve biraz daha gelişmiş bir türüdür.60 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu GÜVENL‹K ÖNLEMLER‹ Çal›flma Gruplar› Özellikle de profesyonel kullan›c›lar üç ve daha fazla PC ile bir a¤ kurmak isteyebilirler. Önceki bölümdeki gibi bileşenleri anakarta yerleştirip sürücülerini kurarak. kablo temelli ağlar ile aynı fonksiyonları sunar. WLAN. Cisco. 2. Her bir ek ağ kartı içinse. Paylafl›m kart›nda Parolaya Ba¤l› seçene¤ini iflaretleyin. her bilgisayarda donanım kurulumunu tamamlayın. yaklaşık 50 dolar civarında satılan ekstra bir hub daha satın almanız gerekir. Bu yatırım ile birlikte örneğin saniyede 750 kilobyte ile 1 megabyte arasında veri transferi ile 10 megabyte'lık bir dosya. Üstelik maliyeti oldukça yüksektir. Pencerenin alt›ndaki alana tam eriflim ve salt okunur durumlar› için farkl› parolalar belirleyin. Hub gönderilen paketlerin doğru alıcıya ulaştırılmasını sağlar. 3Com. Teknik olarak bu altyap› da oldukça basittir. Çözüm: PC'leri klasik bir a¤ ile ba¤lay›n (Maliyet yaklafl›k 100 dolar) Hub merkezi dosya dağıtımı için kullanılır ve tüm bilgisayarlar kablo ile bu cihaza bağlanırlar. Ağın kapsama alanı. Parola: Eriflim kontrolü parola ile de sa¤lanabilir. Yapmak istedikleriniz: Evinizdeki bilgisayar Yazma Korumas›: Paylafl›ma aç›lan klasörlerinizdeki dosyalar›n de¤ifltirilmesini veya silinmesini önleyebilirsiniz. Elektronik cihazlar ya da elektrik kabloları ağ kabloları üzerinden iletişimi olumsuz etkiler. iletişim hızı orantılı olarak düşer. Örne¤in bu durumda sürücülerinizin veya klasörlerinizin salt okunur hale getirilmesi mümkün olur. yaklaşık on saniyede ağ üzerinden iletilir. ve kullanıcı sayısı zamanla artıyor. Örneğin 500 megabyte'ın üzerinde dosya bulunan bir klasörün. Her bilgisayarın konumunu ve kabloların izleyeceği yolu belirleyin. Böylelikle ağınızı bir bina içerisinde farklı katlara da paylaştırabilirsiniz. Switch içinse 15 dolar daha fazlasını gözden çıkarmalısınız. CHIP | MAYIS 2002 . Çözüm: Birçok PC aras›nda kablosuz ba¤lant› (Maliyet yaklafl›k 1500 dolar) Eğer siz de evin dört bir yanını saran kablo karmaşasından nefret edenlerdenseniz. ağ üzerinden kopyalanması 15 dakika kadar sürebilir. Bu işlem kuşkusuz kablo ağları ile de gerçekleştirilebilir. Ek olarak güvenlik amaçlı bazı düzenlemeler yapabilirsiniz (soldaki kutucuğa bakın). yaklaşık 20 dolar ödemeniz gerekir. Wireless LAN ile bilgisayarlarınızı birbirine bağlayabilirsiniz. büronun yapısına ve bilgisayarlar arasındaki duvarlara bağlı olarak onlarca metreye kadar çıkabilir. yaklaşık 70 dolar karşılığında sahip olabilirsiniz. Böylelikle dosyalar›n›z aç›labilir ancak kimse taraf›ndan de¤ifltirilemez. 1. ancak önceden planlanmas› gerekir. Ardından temel ayarları düzenleyin (s55’e bakın). Baz istasyonu için yaklaşık 700 dolar ve her bir bilgisayara takılacak olan adaptörler için ise 200-300 dolar masraf yapmanız gerekebilir. Komple A¤: Hub olarak adland›r›lan da¤›t›m merkezleri ile bir a¤ sistemi prensipte birçok bilgisayar› birbirine ba¤layabilir. Eğer çok sayıda küçük dosya transfer ediliyorsa. İhtiyacınız olan ağ donanımlarına. Denetim Masas›'ndaki A¤ seçeneklerinden Eriflim Denetimi kart›na geçin ve burada kullan›c› ve grup listelerinin al›naca¤› sunucuyu belirtin. Ailenin yeni fertleri de artık bilgisayar sahibi oldu ve tüm bilgisayarların birbirine bağlanarak dosya paylaşımına imkan sağlanmasını istiyorsunuz. Eğer hub üzerinde mevcut bağlantı noktalarından daha fazla sayıda PC'yi birbirine bağlamak istiyorsanız. WLAN'da veri iletişim hızının klasik ağlarla karşılaştırıldığında düşük olduğu görülür (saniyede 300 ile 600 Kilobyte). Compaq ve Intel gibi firmaların kablosuz ağlar için geliştirdikleri çözümlerden faydalanabilirsiniz. ancak çok daha zahmetli olacağını kabul etmek gerekir. S›n›rlama: Eriflimi engellemek için "Kullan›c› düzeyi eriflim denetimi" de kullan›labilir. ÖNERİ: Birçok bilgisayarın (altı veya daha fazla) veya yüksek veri alışverişinin bulunduğu durumlarda switch satın almanız önerilir.

nihayet Los Angeles’a bir uçak bileti ile Johannes Steurer oturuyor. en aşağıda kurşun kalemle yapılmış eskizler.. Pierson ünlü Academy of Motion Picture Arts and Sciences başkanı. Johannes Steurer’ı Oscar ödülünün verilmesi için davet etme şerefine nail oluyor.. M ünih-Schwabing’te.. Ard›ndan da ödüllerini ald›lar: Y›l›n teknoloji alan›ndaki Oscar’› onlar›n oldu. bir adamın tüm bilgisi. daha yukarıda planlar. ara yolların birinde. film endüstrisi için devrimci bir ›fl›kland›rma lazeri gelifltirdiler.. en arkada sağda. Arri kameralardan sonra Arri lazeri. meslektaşı Franz Kraus ve ekibin öteki üyeleri.. tüm hırsı.com) bürolarına geliyor ve akşamları Los Angeles’ta yaşanacak görkemli bir akşama bir parça daha yakınlaşmış oldukları umutlarıyla bürolarını terk ediyorlardı. Pierson.. ikinci katta. İki yıl boyunca o.and the winner is: Arri-Laser Münihli Johannes Steurer ve ekibi. iki uzun koridorun sonundayız. Burada günler çoğunlukla “nasıl?” sorusuyla başlıyor. sabahları Münih’teki geleneksel firma Arri’deki (www. sonra temize çekilmiş çizimler. Karşımızda hiç de çekici olmayan bir büro. Bunu nasıl yaparız? Bunu nasıl başarırız? Bunlar dünyanın tüm geliştirme laboratuvarlarındaki mühendislerin kendilerine sordukları sorular.. Bun- ların altında Frank Pierson adlı bir kişinin teknoloji dalındaki Oscar’ın kazanılmasına ilişkin tebrik mektubu bulunuyor.arri. Ama bu büroda. “Başka bir şey de beklemiyorduk zaten” diyor bilgin.. belirleyici ve aynı zamanda esrarengiz ve banal bir “nasıl?” sorusu üzerinde yoğunlaşıyor: “Nasıl bir Oscar kazanırız?” Orada. Ar- CHIP | MAYIS 2002 . kahve makinesini geçtikten sonra. elinde bir klasör.62 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Teknoloji Oscar’lar› .

“Tabii ki bunu görmek olanaklı.7 saniye ›fl›kland›rma süresine ihtiyaç duyuyor. “Filmler ruhunu kaybetmemeli” Buna karşılık Arri-Laser.com. film tekelinin üretim sonrası alanı için ilk buluşu olan Arri-Laser’a veriliyor. resimlerin çok mükemmel bir hal alması. bu geriye transfer. bir şaheser oluşturuyor. yeşil ve mavi için katı çizim lazerleri ile çalışıyor. Yani birbuçuk saatlik bir film için beş günden daha az bir zamana ihtiyaç duyuluyor. yani sözde dijital çağda bile 35 mm’lik film üzerine çekiliyor. Filmin ilerleme yönü Ifl›kland›r›lmam›fl film Objektif Gelifltirme Ifl›kland›r›lm›fl film Gelifltirilmifl film Lazer ›fl›n›n›n yazma yönü ri film kameraları alanında dünya piyasasında lider ve 1917 yılında kurulmuş işletmede üretilen ürünler dünyanın dört bir yanındaki kameramanların gözünde bir efsane. 11. Bu tümüyle olağan bir durum. Bu ilk bakışta bir derin dondurucu izlenimi uyandıran cihaz.” diyor. “Bu rakamlarla her bir üreticiyi mutlu kılmanın olanaklı olduğunu” biliyor mühendis.tr Hollywood’a destek: H›zl› Arri-Laser Neredeyse tüm filmler bugün de. cazibesini yitirmesi tehlikesini içinde barındırıyor.” Arri buluşunu Los Angeles’ta sunduğunda. Düşünür Steurer “Filmlerin ruhunu kaybetmemesi için dikkatli olmalıyız. analog ama emektar teknik ile çalışıyor.096x3. 90 dakikalık bir film için 135 bin adet olmak üzere her bir resim tek tek taranıyor.” her bir kameramanın sinirini bozan. Her zaman olduğu gibi. Sinyal modülasyonu AOM’de akustik dalgalarla titrefltirilen bir kristal resim verisi sinyali lazer ›fl›nlar üzerine modüle ediliyor. PH / Garo Antikac›o¤lu. Akşamdan sabaha derin dondurucu büyülü kutu halini almış bulunuyor. Saniyede 25 adet. ana renkler olan kırmızı. Bunları çekildikten sonra işlemek. ND filtre seti Nötr yo¤unluklu filtreler. masasının üzerindeki klasöre parmaklarıyla dokunuyor. çünkü sinemalar hala bu eski. Film bittiğinde tüm kayıtlar sabitdiskten 35 mm’lik malzeme üzerine geri ışıklandırılıyor. Johannes Steurer bu kutuyla ve şimdiden parça başına 400 bin euro’luk fiyatıyla 75 kez satılmış olmasıyla gurur duyuyor. Ana Bilgisayar Resim verileri (50 MByte/resim) Yönlendirici ayna Akust-optik modülatör Kat› cisim lazeri Yüksek derecede etkili üç lazer.112 piksel) 3. Bu durum resim başına 12 milyon piksel. agaro@chip. efektler eklemek için resimler taranıyor. Oscar. üç ana renkte tan›mlanm›fl ›fl›k yay›yor. Steurer düşünüyor. ›fl›ma yo¤unlu¤unu tam olarak ›fl›kland›r›lacak film malzemesi ile uyumland›r›yor. bir film için yedi haftaya ihtiyaç duyan ve kalite kaybından dolayı CHIP | MAYIS 2002 . Yeni proje de gizli ve tabii ki Oscar adayı. elektroteknik doktoru ve sinema tutkunu Johannes Steurer. Kombine lazer ›fl›n› (RGB) Döner befl köfleli prizma Film ›fl›kland›rma Lazer resim bafl›na (4. Dijital tekniğin sunduğu olanaklar. Şimdiye kadar bunun için 10 Oscar kazanılmış. Schwabing’ten gelen buluş 12’ye 0 üstün gelmiş.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 63 Teknoloji Oscar’lar› ARRI LAZER‹N ÇALIfiMA ‹LKES‹ Dijital resim verilerinden bir film kopyas› oluflturmak Bir filmi sinemada oynatabilmek için hala selüloyt üzerine bir film kopyas› gerekiyor. 12 rejisör bir kere Arri-Laser tekniği ile bir kere de Arri-Laser tekniği olmaksızın işlenmiş bir sahneyi birbiriyle karşılaştırmış. enerji canavarı Gas-Laser’lar ile gerçekleştiriliyordu. hemen hemen hiçbir kalite kaybı olmaması ve kayıt başına üç saniyelik işleme süresi anlamına geliyor. Şimdiye kadar. kapağı açılır açılmaz “Harry Potter” ya da “Yüzüklerin Efendisi” gibi filmlerin harika bir kalitede beyazperdeye yansımasını sağlayan bir teknik içerdiğini gözler önüne seriyor. “bu kadar basit. Steurer bir filmin Arri-Laser kökenli olup olmadığını teşhis edebiliyor. Dijital resim verilerinin bu kopya üzerine ›fl›kland›r›lmas›n› Arri-Laser hallediyor. “Film branşında üretim yapanlar Arri-Laser’ı görmezden gelemez” diyor bilgin.

Durum böyle olunca da. Dolayısıyla büyük kapasiteli diskle 2. diğer bilgisayar donanımları ile iletişim kurmak için arabirimleri kullanırlar. Tek sorun bu değildi.. Bu arabirim 20 ve 34 pinlik iki kabloya sahipti ve verileri seri formatta iletirdi. daha h›zl› bir arabirim gerekiyor. CHIP. Bu sayede hız ve güvenirlilik artırıldı. Zamanla bu arabirim de geliştirildi ve sırayla ATA-66 ve ATA100 arabirimleri geldi. Bu arabirim ile birlikte Cyclical Redundancy Check Error kontrolü getirildi. Adlarından da anlaşıldığı gibi bu arabirimlerin hızları 66 MBps ve 100 MBps.2 MBps arasında değişen bir hız değerine sahipti. Fat 16 siste- mi sadece 2. 0. CRC. Hatta bazı anakart üreticilerinin Ultra ATA133’ü desteklemeye başladıklarını görebi- CHIP | MAYIS 2002 . teknolojik gelifliminin son noktas›na gelmifl gibi görünüyor. Sonra Maxtor tarafından ESDI oarak adlandırılan yeni bir arabirim geliştirildi.1 GB’lık partisyonlara ayrılmak zorundaydılar. Günümüzde IDE arabirimi anakartın üzerinde geliyor. saniyede 16.. ATA-2 ile uyumlu olan bu arabirim.. Yalnız 40 pinlik bir kablo ile bağlanan bu cihazlara jumper ayarı yapmak gerekiyor. Ama FAT 32’li Windows sürümünün çıkması ile birlikte bu sorun da çözülebildi. ST-506’nın devamı olan bu arabirim. controller’ın diskin içine girmesi ile ünlenmişti.4 GB limiti idi. Günümüzde yaygın olarak Ultra ATA-100 kullanılıyor. teknolojideki bu son de¤ifliklikleri sizler için araflt›rd› ve yorumlad›. İlk arabirim IBM bilgisayarlarda bulunuyor ve ST-506 olarak adlandırılıyordu. Bu arabirim ile birden çok cihaz aynı kablo üzerinden desteklenebiliyordu. IDE cephesinde gelinen sonraki nokta ise Ultra Ata arabirimi.1 GB’ı adresleyebiliyordu.625 MBps-1.64 ‹Ç‹NDEK‹LER 65 66 67 Serial ATA’ya Geçifl: Paralel ATA geliflimi. BIOS 24 bit adreslemeyi kullanıyordu ve ancak 8.6 MB’lık hız değeri ile göze çarpıyordu. iki adet cihaz bağlanabiliyor. yazılması gereken verinin yazmadan önce kontrol edilmesi ve hata bulunursa yazma işleminin tekrardan başlatılması işlemine denir. Bir işlemde bir bitlik bir bilgi aktaran bu arabirim. Gelifltiricilerden oluflan büyük bir grup. Çünkü bu özellik sayesinde BIOS adreslemesi 64 bit’e çıkarıldı. saniyede 33 MB’lık bir hıza sahipti. Integrated Device Electronics veya kısaca IDE olarak bildiğimiz arabirim bir sonraki gelişme idi. 2 GB’nın üstündeki kapasiteye sahip olan diskler için üretilen arabirimin sorunu ise 8.. bu ihtiyac› Serial ATA arabirimi ile çözmeyi baflard›. Hepimizin bildiği master/slave olarak adlandırılan arabirime. INT 13’ün BIOS’a eklenmesi ile bu sorun çözüldü. Ama pek tutulmadı ve yerini SCSI arabirimine bıraktı. Fast ATA ya da ATA 2 olarak adlandırılan bu arabirim. Bugünü Paralel ATA. ATA arbiriminin 28 bit adresleme kullanılmasına karşın.4 GB adreslenebiliyordu. Ama üreticiler durmak bilmediler ve Enhanced IDE arabirimini geliştirdiler. aynı kablo sistemine sahipti ve 3 MBps’lik bir veri transfer hızına çıkabiliyordu. ATA yani Advanced Technology Attachment olarak da adlan- dırılan bu arabirim. S abitdiskler veya optik cihazlar. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›nda ek güç Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Serial ATA Teknolojisi Teknolojinin Dünü.

arabirimi geliştiren grup. Serial ATA k Kabloda De¤ifliklik: Serial ATA kablosunun. sinyal kablosu ile güç kablosunun aynı kanalı kullanmadığını söyleyebiliriz. ATA 100 arabiriminin teknolojik gelişmenin sonuna yaklaşması sonucu yeni bir arabirim için kollar sıvandı. Serial ATA’n›n teknik özellikleri: SCSI arabirimine rakip Bu teknolojinin performans değerlerinin ne olduğu hakkında çok net bilgi§ yok. Çünkü yıldız topolojisinde de olduğu gibi sistemler bire bir bağlanıyorlar. Bunu Paralel ATA’nın BUS topolojisi ile karıştırmamak gerek. Nedeni ise. Serial ATA’ya geçifl: Paralel ATA geliflimini tamamlad› Serial ATA. Paralel ATA versiyonlarında sinyal iletim kabloları ile güç kabloları farklıydı. Bugün- ğin. Çünkü gerilim iletimi ile veri aktarımda sorunlar yaşanabilir. günümüzde kullanılan paralel I/O yapısının yerini aldıktan sonra. Bu yeni arabirim Ultra Serial ATA 1500 ya da SATA/1500 olarak adlandırılıyor. Ama. Yeni seri I/O mimarisi. Buna karşın.. Çünkü saniyede 100 Mbyte’lık bir hız ile veri transferi gerçekleştirebilen bu arabirim teknolojisinin sınırına dayandı. Intel Developer Forum’da ilgili kişilere tanıtıldı. daha çok yıldız topolojisine benziyor. LVDS’nin. IDF (Intel Developer Forum) ve CeBIT fuarındaki izlenimlerimizden yola çıkarak. Bu arabirim. Bu ekstra damar sayısı yüksek veri transfer hızlarının güvenli yapılabilmesi için geçerli. ATA 1. Yani amatörce bir yol izlendi. IDE ATA’nın bir sonraki adımı olarak görülüyor. Seagate’ten Bir ilk: Seagate ürünlerinde Serial ATA arabirimini kullanan ilk disk üreticilerinden biri. Yeni arabirimi geliştiren grup geçtiğimiz aylarda bu yeni endüstri standardının son rötuşlarını tamamladı. Çeşitli firmaların tavsiyeleri ve tecrübeleri sonucunda zamanla ana- damarlı kablodan 80 damarlı kabloya geçiş ile yapıldı. Ardından. kasa içindeki hava sirkülasyonu daha etkili hale gelebilecek ve kasa içi ısı değeri düşebilecek. Ama IDE arabirimi yerini daha geniş bir desteğe sahip olan Serial ATA’ya bırakıyor.. Böylece CD-ROM ve sabitdiskler için ATA kabloları geliştirildi. Ayrıca veri iletimi ve gönderimi. 4 pin’i 15 pin’e çeviren basit bir kablo dönüştürücüsü de kullanılıyor. Hatta Serial ATA cihazlarının güç girişi farklı olduğu için. Serial ATA’nın teorik olarak saniyede 600 Mbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşılması gerekiyor. veri transfer hızının en az saniyede 150 Mbyte olacağını garanti ediyor. Kablonun ince olması sayesindeyse. ANSI (American National Standarts Institude) tarafından bir standart haline getirildi. Paralel ATA ile k›yasland›¤›nda. yani simetrik veri iletim tekniğinin kullanılması. Bu gelişmeden sonra Small Form Factor komitesi ATAPI arabiriminde standartlaşmaya gitti. Dell. hepimizin bildiği 40 lerde birçok veri transfer uygulaması seri bağlantıyı tercih ediyor. Intel ve AMD işlemcileri de bu hız artışından faydalanabilecekler. Bu da sistem kasalarını daha küçük boyutlara indirebilecek. master/slave konseptini de destekliyor. IBM ve Maxtor’un yanı sıra Seagate de bu yeni arabirimi ürünlerine entegre etmeye başladı bile. farklı veri yollarından yapılıyor. Örne- Güç Dönüfltürücüsü: Eski sistemler için düflünülmüfl olan bu kablo sistemi ile Serial ATA arabirimine geçilebiliyor. En son değişiklik ise. Ve sonunda Serial ATA standardı geliştirildi. Serial ATA. kart üreticileri de destek vererek ATA özellikleri geliştirildi. Intel.0 olarak adlandırılan bu yeni standart.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 65 Serial ATA Teknolojisi liyoruz. Yeni standart sayesinde yeni nesil sabitdiskler daha yüksek bir performansla çalıştırılabilecek. Bu da en çok paralel ATA arabirimini etkiliyor. Serial ATA’da sinyal iletim kabloları ile güç kablolarının aynı hat üzerinden iletilmesi öngörülüyor. Yeni arabirimin bir çok üretici tarafından desteklenmesi de önemli bir avantaj. Örneğin çok önemli olan BUS terminasyonu bu standarda sonradan eklendi. CHIP | MAYIS 2002 . piyasada bulunan işletim sistemleriyle ve yazılımlarla uyumlu olmakla kalmıyor. Bu arabirim sürekli geliştirilerek standartlaştırıldı. optik sürücü/yazıcı ve sabitdisk gibi cihazlara yüksek bir bant genişliği sunacak. çok daha ince bir yap›da oldu¤unu söyleyebiliriz. ATA’n›n geliflimi: SATA/1500 kullan›ma haz›r İlk zamanlarda bir ATA standardından söz edilmezdi. APT.

kasanın içindeki hava sirkülasyonunu da etkiliyorlardı. Bu master mimarisine iki adet de slave dahil ediliyordu. Seri bağlantıda zaman gecikmesinin yaşanması mümkün değil. Kablo ba¤lant›lardaki de¤ifliklik: Kablo karmaflas›na son Paralel veri iletiminde hız sadece kısa mesafeli uzaklıklarda etkiliydi. Bu kodlamada bir byte 10 bit’lik bir gruba dönüştürülüyor. Sistem çalışırken cihaz dahil etmek veya çıkarmak veya çok yüksek kapasiteli disklerin bu arabirim ile çalıştırılmasına yönelik fonksiyonların ise gelecekte entegre edileceği söyleniyor. Bu protokolün bir diğer önemli yanı ise. Çünkü seri bağlantıda. Geçen aylarda katıldığımız IDF’de bu konseptin ilk ürünlerini görme fırsatımız oldu. Bu sayede jumper ayarlaması ve Bus terminolojisi tarihe karışıyor. Eski bir diske sahip olan kullanıcılar. Bu özellik sayesinde ATAPI ve ATA komutları. +250 mV ile -250 mV’luk bir gerilim uygulanıyor. Bu da SCSI arabirimini tehlikeye sokuyor. harici bağlantılar için yerlerini SATA’ya bırakmıyorlar. SATA protokollüne dönüşebiliyorlar. yazılım kurulum sürecinin azalması ve kablo maliyetlerinin düşürülmesi. Yani. nesil) H›z De¤erleri 66 Mbyte/saniye 100 Mbyte/saniye 150 Mbyte/saniye (1. Ayrıca işletim sistemleriyle uyumsuzluk da söz konusu değil. Yani Serial ATA’da LVDS tekniği kullanılıyor. Bu standardı destekleyen cihazları konfigüre etmek gerekmiyor.0 arabirimi ile doğru düzgün tanışılmadan. İğne sayısının düşük olduğu bu bağlantıda. her bir cihaz kendi kablosu üzerinden ve tek bir port üzerinden bağlanıyor. SATA bu soruna teke tek bir çözüm getiriyor. Dolayısıyla yeni bağlantının pin sayısı da diğer bağlantıya göre daha düşük. hatta Ultra ATA 66 ve 100’lerin çıkması ile birlikte damar sayısı da 80’e çıktı. nesil) Ultra Serial ATA 6000 (3. SATA’nın fiziksel veri iletimi için. diğer cihazdan bağımsız bir şekilde çalıştırılıyor. paralel bağlantının aksine sin- arabiriminin yüksek veri transfer hızına sahip olmasından dolayı hata düzeltme fonksiyonu entegre edilmiş. bir karmaşanın meydana gelmesiydi.66 Serial ATA II Hub: IDF fuar›nda server sistemler için düflünülmüfl yeni hub teknolojisini görme f›rsat›m›z oldu. Jumper ayarı yok. Paralel ATA iki adet master mimarisine sahipti. Serial ATA için 6 ya da 8 damarlı bir kablo yeterli.5 GB/s) 300 Mbyte/saniye (3 Gb/s) 600 Mbyte/saniye (6 GB/s) CHIP | MAYIS 2002 . Serial Ata kablosundaki aşırı yüklemeyi kaldırmak için 8B/10M kodlaması kullanılıyor. Kısaca burada master/slave ilişkisi yok. bit sayılarının uzun mesafede rasgele hızlarda gitmesi ve bundan dolayı yal iletimi tek bir kanaldan yapılıyor. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›na ekstra güç Henüz Serial ATA 1. ama hız önemli derecede düşüyordu. sadece dahili veri transferler için düşünülmüş olması. Yani USB/USB2 ve Firewire arabirimleri. Low Voltage Different Signal tekniği sayesinde elektro manyetik voltaj sorunları minimuma indirgeniyor ve dolayısıyla veri transfer performansı da önemli ölçüde artıyor. Bu nedenle günümüzün anakartlarında toplam dört adet IDE cihaz sisteme bağlanabiliyor. Bunun nedeni ise. Yine dört adet cihaz destekleyen bu bağlantı. Paralel kablolarda bu damar sayısı 40 idi. SATA Host Adaptörü. Master/Slave sorununu ile çoğumuz karşılaşmışızdır. Serial ATA II arabiriminden söz edilmeye başlandı. Bu teknik sayesindeyse. Bu sayede yüksek hızdan dolayı oluşan hatalar minimuma indirgeniyor. ses kartı ile CD-ROM arasında bağlanan kablo gibi incecik bir kablo kullandığından dolayı. paralel arabirimden farklı olarak peer to peer tekniği ile çalışıyor. Bu register seti. günümüzün sabitdisklerinde bulunan register setlerini emule ediyor. Master/Slave desteği de bu tür bir emulasyon ile yapılıyor. Yeni arabirimin bir diğer önemli avantajı ise. yeterince esnek bir yapıda değillerdi. Uzun mesafelerle veri iletimi gerçekleştiriliyor. Buna ek olarak özel sürücüler kurmak da gerekmiyor. her bir cihaz. özel geliştirilmiş bir adaptör sayesinde SATA controller üzerinden çalıştırılabilirler. hava sirkülasyonu da olumsuz yönde etkilemiyor. bu yüzden kullanıcıya dertli anlar yaşatabilir. shadow register setine sahip. Yeni bağlantının bir diğer özelliği de. Sisteme entegre ettiğiniz bir IDE cihazı. alıcı ve verici tarafından senkronizasyon bozulmuyor ve veri iletim yolu da güvenlik altına alınıyor. Ayrıca. Kullanmaya Haz›r: CeBIT fuar›nda tan›t›lan yeni nesil sistemlerde. bu arabirim kullan›lmaya bafllanm›fl. paralel bağlantıdan alıştığımız kalın kablo yerine çok daha ince bir kablo kullanılması. bu teknik sayesinde oldukça başarılı sonuçlar verebiliyor. Bu nedenle de. Bu gerilim değeri SCSI arabiriminde kullanılan değer ile aynı. Bu arabirim çok daha hızlı olduğundan dola- PARALEL ‹LE SER‹ ARAB‹R‹MLER‹N HIZ DE⁄ERLER‹ Arabirimler Ultra ATA 66 Ultra ATA 100 Ultra Serial ATA 1500 Ultra Serial ATA 3000 (2. 40 veya 80 iğneli paralel kablolar kalın olduklarından dolayı. Böylece host adaptörüne cihaz başına bağlantı yapılıyor. Yani. Çünkü SCSI arabirimi.

tr. Oysa. ağ donanımları ve sunucular için düşünülmüş bir teknoloji. sabitdiskler veya optik sürücüler. ikinci dönem devreye girecek. ücretsiz telefon hatt›m›z› arayarak ya da e-posta’yla CHIP’e dan›flabilirsiniz. Firewire arabirimi tarafından rahatlıkla desteklenebilir. Serial ATA 1. bir dezavantaj gibi gözükebilir.. İlk dönemden. (MCP+MCSE) yard›m ÜCRETS‹Z CHIP DESTEK HATTI 0800 211 6117 yardim@ Bilgisayar ve internet ile ilgili tüm sorunlar›n›z için. Geçtiğimiz ayda gezdiğimiz CeBIT fu- Disk Transfer H›zlar›: Y›llara göre veri transfer h›zlar›n›n art›fl›. yani bant genişliği. IDF fuarında. geniş bir ürün seçeneğine sahip değil.0 gibi Serial ATA II de yüksek bir bant genişliğe sahip. Bu sayede. Çarflamba. SATA adaptörleri geliştirildi.00-15.com.00-12. Çalışabilmesinin nedeniyse. entegre ettiğiniz her bir cihaz. senelerdir piyasada olmasına ve çok hızlı bir arabirim olmasına rağmen. Serial ATA II arabiriminin 2003 yılının 2. daha yüksek bir transfer oranı. Serial ATA Controller ve PCI RAID kartlarını tanıtmıştı. arında Maxtor’un da Serial ATA diskleri ürettiğini görme fırsatını bulduk. Serial ATA II. Serial ATA 1.0 arabirimi için üretilmiş çeşitli ürünler tanıtılmıştı. Ama paralel kullanımda çok önemli bir yer tutan bellek ihtiyacının minimuma indirilmesi çok büyük bir avantaj. Bu yüzden olsa gerek.00 / 13. Serial ATA II. ..00 . incecik bir kablo ile veri aktarımı yapıyor. sistem tarafından otomatik olarak tanınıyor ve çalıştırılması sağlanıyor. Bu adaptörlerin. Serial ATA 1. Örneğin Adaptec.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 67 Serial ATA Teknolojisi yı.0’da olduğu gibi Serial ATA II de. Bildiğimiz gibi Firewire ya da IEEE1394 diye adlandırılan arabirim. Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Yeni arabirime geçiş için bu arabirimi destekleyen ürünlerin fazlaca piyasada bulunması gerekir. paralel sinyal iletiminin bu adaptörler sayesinde seri sinyal iletimine dönüştürülmesi. iki dönemde gelişimini tamamlayacak.0’ı geliştiren grubun aynısı.tr Pazartesi. Bu adaptörler sayesinde. Serial ATA 1. Bu tür bir gelişme çok güçlü bir arabirim olan Firewire cephesinde yaşanmıştı ve halen yaşanmaya devam ediyor. yarısında tamamlanması hedefleniyor. ecevitb@chip. sunucu ve ağ donanımlar etkilenecek. Bu da doğal olarak geçiş süresini kısaltır.. Dolayısıyla bu arabirimin de optik cihazlar ve veri depolama ürünlerinde kullanılması düşünülüyor.com. İkinci dönemde.0 arabirimine de uyumlu olacak.. Arabirimin iyice oturması sonucundan da. CHIP YAZI ‹fiLER‹ EMR‹N‹ZDE. üst mertebelere taşınacak. Seagate ise Serial ATA sabitdisklerini tanıtmıştı. Serial ATA arabirimine göre çalıştırılabilir. Serial ATA 1. Paralel ATA arabirimli bir disk. Ayrıca jumper ya da değişik ayarlamalara da gerek kalmıyor. seriye geçiş için maliyeti artırması. Cuma 10. Dileriz Firewire’ın başına gelen Serial ATA’nın da başına gelmez! Ecevit B›kt›m. Bu arabiriminin gelişmesini sağlamakla görevli olan Serial ATA II Working Group.

Dolay›s›yla daha fazla performans için kesenin a¤z›n› açmak gerekiyor. Peki bu gerçekten gerekli mi? Test: Ekran Kartlar› Devlerin Sa CHIP | MAYIS 2002 .68 ‹Ç‹NDEK‹LER 69 70 72 72 76 78 Oyunlardaki Grafik Kalitesi: Donan›m ihtiyaçlar› art›yor Testin Birincisi: MSI GeForce4 Ti4600 Overclock Ne Getiriyor? Fazladan FPS’ye mi ihtiyaç var? Fiyat/Performans Birincisi: Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Nas›l Test Ettik?: Test ve puanlama yöntemleri Sonuç ve Teknik Tablo: Son karar bütçenizin Sürekli yeni ekran kartlar› ç›k›yor ve fiyatlar› da çok pahal›.

169. daha gerçekçi ve etkileyici ortamlarla kullanıcıları etkilemeye çalışıyorlar. Abit’se 105FPS vermişti. her zaman için iyidir. Yani en hızlı grafik kartını alsanız bile görüntü kalitesi ayarlarını sonuna kadar açınca performans oldukça düşüyor. Hareket ederken oyunun aniden ya- Sadece PC’sine Güvenenler ‹çin: Grafik kart›n›z›n sürücü ayarlar›ndaki Antialiasing sekmesi görsel kaliteyi artt›r›r fakat e¤er h›zl› bir grafik kart›n›z yoksa bu özelli¤i kullanmay›n Oyunlardaki grafik kalitesi gittikçe yükseliyor Haydi Antialiasing’i bir kenara bıraktık diyelim. Aquamark testinde ancak 72 FPS elde edebildi. hesaplanması gereken daha fazla poligon ve sahneye aktarılması gereken daha fazla texel (dokuyla kaplan- vaşlaması ve FPS’nin düşmesi tüm keyfinizi kaçıracaktır. Peki ama tatminkar bir performans için ille de birkaç yüz dolar ödemek mi gerekiyor? Aslında bu sorunun cevabı biraz uzun. Yine testimizden örnek verirsek belirttiğimiz grafik ayarlarıyla fakat Antialiasing kapalıyken 128MB GF4 4600. mış pixel) anlamına geldiği için grafik kartlarının işlem kapasitesinin artmasıyla paralel olarak oyun geliştiriciler. Konfigürasyona ve ilgili uygulamaya bağlı olarak en az 40-45 FPS. Zira oyunlarda sahneler sürekli değişir. Tabii ekran kartını 1-1. Ya Aquamark’a ne demeli? Grafik kartlarını zorlayacak bir görüntü kalitesine sahip olan demo. akıcı sayılabilecek bir oyun için şarttır. Monitör tazeleme hızınızı mümkün olduğu kadar yüksek tutmak ya k vafl› CHIP | MAYIS 2002 . Counter-Strike. farklı konfigürasyonlar için farklı performanslar ortaya koyuyor. siz sözkonusu oyunlar olunca buna inanmayın. Tabii burda testte kullandığımız PC’de P4 2 GHz ve 256MB DDR bellek olduğunu hatırlatmakta fayda var. Ekran kartınızdaki sürücü ayarlarından görüntü kalitesini düşürebilirsiniz. QuakeIII’te 1280x1024x32 bit ve 4x Antialiasing ile 65FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) gibi bir sonuç verdi. Tabii FPS’nin daha yüksek olması. Testteki kartlardan örnek vermek gerekirse testin birincisi olan GF4 Ti4600 işlemcili ve 128MB belleğe sahip olan MSI. Testimizin Fiyat/Performans ödülünü kazanan Abit GF3 Ti 200 128MB ise aynı testte 36 FPS’lik bir değer elde etti.5 yıl önce almış bir oyun tutkunu kullanıcı. Tamam Aquamark yeni grafik kartlarını zorlamak için yapılmış ama 1 ay sonra böyle bir dolu oyunun çıkmayacağını kim garanti edebilir? Yüksek bir grafik kalitesi. Değişen sahneler farklı poligon sayıları ve farklı miktarlarda doku anlamına gelir. Ne kadar yüksek FPS o kadar yüksek frag Her ne kadar insan gözünün saniyede 20 ve üzeri kareyi ayırt edemeyip akan bir görüntü olarak gördüğü söylense de. Oysa Antialiasing kapalıyken aynı ayarlarla MSI. 128MB GF3 Ti 200 ise bu konuda oldukça dramatik bir tablo çizerek 28FPS’de kaldı. Örneğin oyunlarda 1280x1024x32 bit ayarlarında Antialiasing açıkken sisteme oldukça fazla yük biner ve PC’nizin kaynaklarını sonuna kadar sömürürsünüz. Tam binaya giren rakibinizin yanına gelip ona ateş edecekken bina içindeki dokular ve yüksek poligon sayısı yüzünden ekran görüntünüzde bir yavaşlama olsa ve bu sırada rakibiniz ayak seslerinizi duyup dönerek sizi vursa herhalde hoşunuza gitmez. Bu “belli bir süre” nin ne kadar olduğu en başta sizin oyun oynama alışkanlıklarınıza bağlı. Fakat mevcut oyunlar ve P4 işlemcili bir bilgisayar dikkate alınırsa kabaca bir tahminle GeForce3 Ti 200 işlemcili bir grafik kartı size belli bir süre yetecektir. Zira grafik kartları. FPS’yi yüksek tutmak için neler yapmak gerekli? Aslına bakarsanız bir iki artık herkesin bildiği nokta dışında ekran kartını değiştirmeden FPS’yi yükseltmek için yapacak pek bir şey yok. Aquanox adlı oyun kullanılarak üretilmiş ve bir anlamda yakın bir zaman içinde piyasaya çıkacak oyunların PC’leri ne kadar zorlayacağının göstergesi sanki. Quake ya da benzeri bir oyun oynadığınızı düşünün. böyle bir durumda mecburen ekran kartını hatta bazen tüm sistemi terfi ettirmek zorunda kalıyor. Gördüğünüz gibi aslında hiç de yüksek değerler değil bunlar.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 69 N Vidia sürekli yeni grafik chip’leri üretiyor.

fan›n ç›kartt›¤› gürültünün di¤er kartlara nazaran biraz daha yüksek olmas›yd›.msi.com. Neredeyse bilgisayar fiyat›na sat›lan kart. her zaman en yüksek performansı elde edeceksiniz anlamına gelmez. OpenGL’de Direct 3D’ye nazaran çok daha hızlı. ilgili oyunun grafik seçenekleri menüsünden ayarlayabilirsiniz. Ek olarak video girifline sahip olmas› ise hofl bir sürpriz. tahmin edebilece¤iniz gibi testteki en yüksek fiyatl› kat›l›mc›. sadece video capture yapmak için de¤il ayn› zamanda bu yakalanan görüntüleri VCD ya da farkl› formatlarda CD’ye yazmak için oldukça baflar›l›. Kartta ifllemci fan›n›n üzerindeki fleffaf plastik örtüyü ilk baflta yad›rgad›k. Eğer sevdiğiniz oyunu 800x600 çözünürlük ve 16bit renk derinliğinde akıcı bir şekilde oynayamıyorsanız terfi zamanı gelmiş de geçiyor demektir. Yeri gelmiflken kartla beraber 3 popüler tam sürüm oyun. tüm GF4 kartlar gibi büyükçe bir yap› arz ediyor. Örneğin Counter-Strike. 256MB bellek bu konuda şu an için kesinlikle sizi tatmin etmeye yetecektir. Win Producer ve WinCoder yaz›l›mlar›. özellikle grafik kartınıza güvenmiyorsanız kesinlikle tavsiye edilir. havan›n so¤utucu kanatlar aras›ndan daha h›zl› ve etkili bir flekilde ç›kmas›n› sa¤lad›¤›n› gördük. grafik kartınız hızlı bile olsa oyun sırasında zaman zaman yavaşlamalar (hatta durmalar) görülebilir. Fakat daha sonra bu örtünün. DVD izleme yaz›l›m› ve video yakalama/iflleme programlar› geldi¤ini de belirtelim. Oyunlar. henüz piyasaya yeni ç›km›fl olan Ti 4600 ifllemcisini tafl›yor. FPS’ye direkt olarak etkir. F‹YAT B‹LG‹ 405 dolar www. da VSync’i devre dışı bırakmak da işe yarayabilir. MSI GeForce4 Ti 4600. Öte yandan MSI GeForce4 Ti 4600 kesinlikle s›rt›n› h›zl› ifllemcisine dayam›fl niteliksiz bir ürün de¤il. Kartta bizi rahats›z eden tek fley. Bir oyun her ikisini de destekliyorsa deneyerek hangisinin daha hızlı olduğunu bulmanız iyi olacaktır. Hızdan ödün vermeden grafik kartınızın gücünün yettiği optimum renk ve çözünürlük ayarlarını. Zira bazı oyunlar farklı API’larla (Application Programming Interface-Uygulama Programlama Arabirimi) farklı FPS sonuçları verebiliyor. s ‹flte testin tart›flmas›z flampiyonu.70 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› Acaba PC’nizde yeterince bellek var m›? Kalitenin Bedeli: Oyunlardaki gerçekçilik geliflen donan›m olanaklar›yla gittikçe art›yor. En son sürücüleri yüklemek sisteminizdeki olası sorunları çözmek için iyidir fakat en son sürücüleri kullanmanız. Kart›n kutusundan PCB’sine ve beraberinde gelen yaz›l›mlara kadar her bilefleni gerçek anlamda yüksek kaliteye iflaret ediyor. ekran kartınızın olanaklarını sonuna kadar kullanmanızı sağlayabilir. Oyunda herhangi bir FPS sınırlaması olabilir. çok amaçl› kullan›m› da dikkate alm›fl olmas›. KDV hariç 405 dolarl›k fiyat›yla kesinlikle orta ve girifl seviyesi kullan›c›lar için bir lüks. Zira MSI GeForce4 Ti 4600. En az›ndan flu an için. Bunların dışında tabii ki oyun içindeki çözünürlük ve renk derinliği. + Yüksek performans + Video yakalama özelli¤i + Beraberinde gelen yaz›l›mlar CHIP | MAYIS 2002 . Kartla beraber gelen. Eğer oyunda konsol varsa komutları araştırın. “max fps 100” ya da benzeri bir komut. Böylece kart sayesinde farkl› kaynaklardan gelen analog video sinyallerini bilgisayar›n›za aktarabilirsiniz. PC’nizde yeterince bellek yoksa. havan›n kanallardan daha etkin bir flekilde ç›kmas›n› sa¤l›yor. Oyun gelifltiriciler daha hofl grafikler için tüm becerilerini ortaya koyuyor. S-Video ve Composite video girifllerine sahip. Bu ba¤lamda performans testlerinde harikalar yaratmas›nda bir tuhafl›k yok. ‹lginç olan MSI’›n ürünü tasarlarken sadece performans› de¤il. Kart.tw GF4’lere Özel Fan Tasar›m›: Grafik ifllemcisinin so¤utucusu üstündeki plastik örtü. Eğer yeni yüklediğiniz sürücülerle mutlu değilseniz eski sürücülerinizi tekrar yüklemekten çe- T TB‹ ES R » TEST B‹R‹NC‹S‹ CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS MSI GeForce4 Ti4600 5| 20 02 ‹NC‹S‹ 0 Best of the best orta nVidia’n›n en h›zl› ifllemcisi olan GF4 Ti 4600’lü bu kart›n birincili¤i bizi flafl›rtmad›. Tabii sürücü ayarlarında Antialiasing’in devre dışı olması. Bunun d›fl›nda 128 MB DDR belle¤e sahip olan kart. Kullan›c›lara ise terfi yollar› görünüyor. hem Direct 3D hem de OpenGL platformlarını destekleyebilir.

com. belle¤in fazla olmas› tabii ki tercih sebeplerinin bafl›nda gelmeli. Ya da bazı sürücülerdeki özel overclock ayarları bu konuda işinize yarayabilir. Kartla beraber S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› geliyor. En az›ndan fiyat›n›n daha uygun oldu¤u kesin. Tabii bunu yapmadan önce düzgün bir uninstall prosedürü izlemelisiniz. fakat fiyat› da el yak›yor do¤rusu. 64MB bellekli ekran kartlar›yla ayn› ifllemciyi tafl›yan 128MB bellekli olanlar aras›nda pratikte “hayati” say›labilecek bir performans fark›n›n olmad›¤› biliniyor.entechtaiwan. KDV hariç 180 dolarl›k fiyat›yla bu kart tam size göre. DVI-I ve S-Video ç›k›fl› olan ürün. Bu aflamada testteki Abit Siluro GF3 Ti200’ün (hele 128MB DDR belle¤i de dikkate al›n›rsa) gayet mant›kl› bir çözüm oldu¤unu söyleyebiliriz. Overclock. Teste gelen Abit ekran kartlarına bakınca aklımıza kalitesiyle ün yapan Elsa grafik kartlar geldi. Abit Siluro GF4 Ti 4400: Abit artık sadece anakartlarda değil ekran kartlarında da söz sahibi bir marka haline geldi. Yasad›fl› yollara saparken dikkatli olun Overclock kelimesini duymayan kaldı mı? Biz yine de anlamını söyleyelim. Grafik kartınızı overclock etmek için PowerStrip (www. Öte yandan GF3 Ti 200 nispeten fiyat/performans oran› olarak daha cazip gibi. Hatta duruma göre aradaki fark›n azl›¤› yüzünden bazen 64 MB bellekli olanlar az farkla öne geçebiliyorlar. GeForce4 Ti 4400 işlemcisini taşıyan bu model. Fakat basitçe Overclock ile P4 işlemcili bir sistemde GF3 Ti 200 ile QuakeIII’te fazladan bir 8-10FPS ya da üzeri elde edebilirsiniz. Bunun dışında bazı grafik kartları overclock için gerekli programlarla satışa sunuluyor (Örneğin: Leadtek kartlar). oyun tutkunu kullan›c›lar› biraz üzebilir. CPU’nun yada grafik chip’inin üreticinin önerdiğinden daha yüksek saat hızında çalıştırılmasıdır. Bu aflamada Abit Siluro GF3 Ti200 128MB. bazı durumlardaysa önemsiz performans artışları sağlayabilir. s GF3 ifllemcili ekran kartlar› art›k zor bulunuyor. Havanın çok sıcak olduğu bir gün sorun çıkarmayan overclock’lu ekran kartınız aniden kilitlenmeye yolaçar hale gelebilir. 1024x768 çözünürlük ve 16bit renk için geçerli. Bu kart. fiyat ve performans› dengeli bir flekilde size sunuyor. Abit’in özellikle son zamanlarda piyasaya sürdüğü ürünlerde kalite çıtasını yükselttiği gözden kaçmıyor.com) ya da RivaTuner gibi minik programlar kullanabilirsiniz. Abit Siluro GF4 Ti 4400. çekirdek ve bellek h›z› olarak tipik 175/400MHz’te çal›fl›yor. Öte yandan overclock sadece sistemle değil çevre şartlarıyla da ilgilidir.tw DVI-I Deste¤i: Yeni ekran kartlar›n›n ço¤unda dijital flat panel için gerekli ç›k›fl da bulunuyor. F‹YAT B‹LG‹ 180 dolar www.abit. Bu durumu test sonuçlar›ndan da görebilirsiniz. Tabii bu kaba tahmin. dikkatli yapılırsa bazı durumlarda çok. Peki elde edeceğiniz sonuç buna değecek mi? Bu cevabı uzun NVidia’n›n Son Bombas›: GeForce4 Ti serisi ifllemcili kartlar sadece yüksek performanslar›yla de¤il 400 dolar’› aflan fiyatlar›yla da kendilerinden sözettirmeyi baflar›yor. GeForce 3 Ti 500 gerçekten h›zl› bir ifllemci. Grafik kartlarının hem çekirdek hem de bellek hızlarını arttırmak bu yazılımlarla kolayca mümkün. Bunu Denetim Masası/Program Ekle Kaldır penceresinden yapabilirsiniz. Bu kartlar yerlerini GF3 Ti 200 ve Ti 500 ifllemcili kartlara b›rakt›lar. H›zl› bir ekran kart› almay› düflünüyorsan›z ve performanstan ziyade fiyat/performans oran› sizin için önemliyse. Uygun fiyat› bu durumu biraz af ettirse de. genel hatları itibariyle KDV hariç 325 dolarlık satış fi- » UYGUN F‹YAT CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Uygun fiyata yüksek performans çok iyi En yeni nVidia ifllemcilerine sahip ekran kartlar› pek çok kifli için lüks. + Fiyat/performans oran› çok iyi + Yüksek bellek miktar› .72 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kinmeyin. Kendine göre riskleri olan bu işlem. kartla beraber sadece DVD izleme yaz›l›m›n›n gelmesi.Beraberinde oyun gelmiyor CHIP | MAYIS 2002 U UN YG 5|2 02 0 AT F‹Y 0 . Konuyu daha fazla uzatmadan 11 ekran kartının katıldığı testimize geçelim. Öte yandan arada fiyat fark› çok azsa ya da hiç yoksa. Seçim size kalmış. 150 dolar üstü ekran kartlar› aras›nda dikkate de¤er bir fiyat/performans oran› çiziyor. 128 MB DDR bellekle donatılmış ve tahmin ettiğimiz gibi MSI’ın arkasından testi ikinci olarak tamamladı. bir soru ve sadece donanıma değil yazılıma da bağlı.

bu bir gerçek. performans testlerinde Abit Siluro GF4 Ti 4400’ün epey arkasında olmasına rağmen. 64 MB DDR bellekli ve GF3 işlemcili Abit Siluro da böyle bir kart. İyi hazırlanmış bir kitapçıkla satışa sunulan kartla beraber. birinci olan MSI’a (aradaki fiyat farkı dikkate alınca) alternatif olabilir. Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE: Çoğu performans testinde GeForce3 işlemcili kartları az farkla geçen Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE. Performans testlerinde başarılı sayılabilecek puanlar alan kartla beraber. kartın kutusundan çıkan yazılımlar arasında. ek özellikler açısından kartın çok zengin olmamasıydı. Kartın satış fiyatı KDV hariç 223 dolar. Beraberinde DVD izleme yazılımıyla gelen ürün. video girişi olmamasına rağmen 330 dolarlık fiyatıyla bir üst sıradaki Ti 500 işlemcili MSI’dan daha pahalı. ikinci sıradaki GF4 Ti 4400 Abit’ten bile yüksek bir fiyata satılıyor.Ekran Kart›n›za Doping: Riva Tuner ve benzeri programc›klarla ekran kart›n›z›n çekirdek ve bellek h›z›n› lımı geliyor. performans testlerinde burun farkıyla aynı işlemcili Leadtek’e geçilse de. Böylece onlarca (asılnda birkaç yüz) dolar ödeyerek satın aldığınız grafik kartınızı sadece oyunlarda değil. 64 MB DDR bellekle satışa sunulmuş olan kart. rak GF3 işlemcili kartlar şu aşamada çok fazla bir şey ifade etmiyor gibi görünse de bu kartlar. fakat video-in özelliği yüzünden fiyatının yüksek olduğunu görüyoruz. bütçesi elverenler için cazip bir seçenek. MSI G3 Ti 500 Pro-VTG: Teste katılan kartlar arasında müstesna bir yere sahip olan MSI G3 Ti 500 Pro-VTG. MSI G3 Ti 500 Pro-VTG’yle beraber Sacrifice. Tabii ürünün sıralamadaki başarısızlığının bir sebebi de CHIP | MAYIS 2002 . örneğin el kameranızla çektiğiniz görüntüleri VCD olarak kaydetmek için de kullanabiliyorsunuz. Fakat her halükarda her iki kart da bütçesi sınırsız kullanıcılara hitap ediyor. genel olarak oldukça başarılı. Sonuç itibariyle 150 dolar üstü 11 adet ekran kartının katıldığı testimizde geniş bir kullanıcı profiline hitap eden bu kart. Oysa kart. Eğer böyle bir kart almayı planlıyorsanız. Leadtek Winfast Ti 500 TDH: Üçüncü sırada yer alan Leadtek Winfast Ti 500 TDH’nin oldukça yüksek fiyatlı olduğunu görüyoruz. Cool3D için ek program kullanman›za gerek kalmaz. Dronez ve Gunlok oyunlarının tam sürümleri ve DVD izleme yazı. pahalı GF4 modelleri ile daha uygun fiyatlı GF3 Ti200’ler arasında bir noktada oldukları için bazı kullanıcılara ilginç gelebilir. Abit Siluro GF3 yeni bir kart sayılmaz. Fakat gerek 3D gözlükle beraber gelmesi gerekse video girişine sahip olması. Dronez ve Gunlok oyunlarının yanında WinFast DVD. gerek performans gerekse fiyat açısından. diğer testlerde GeForce Ti500 ayarında sonuçlar ortaya koymuştu. Zira kart. dikkatli olmak kayd›yla yükseltebilirsiniz. yazılımları çıkıyor. Kartın genel toplamda en başarılı GF3 olarak öne çıkmasını tek engelleyen nokta. 4x FSAA (Smoothvision) testlerinde başarılı olamayınca sıralamada kendisinden beklediğimiz kadar iyi bir derece elde edemedi. olağanüstü donanım özellikleri sayesinde onunla aynı toplam puanı elde etti ve genel toplamda ikincilik kürsüsünde kendine yer açtı. Zira ürün. Leadtek Winfast GeForce3 TDH: NVidia GeForce3 işlemcili bu kart.74 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› yatıyla. testteki GF4 işlemcili kartlar olmasaydı bu kart açık arayla birinci olacaktı. MSI DVD. Karta fiyat açısından baktığımızda KDV hariç 305 dolarlık satış fiyatı kesinlikle kelepir sayılmaz. Leadtek Winfast GeForce3 TDH ya da genel ola- Abit Siluro GeForce3: Video girişi olan ekran kartlarına sempati duymamak mümkün değil. Dolayısıyla kartın fiyat/performans oranı pek başarılı değil. Zira kısa bir süre sonra bu kartları bulmak zorlaşacak. Öte yandan KDV hariç 315 dolarlık fiyatıyla kartın video girişine sahip olan MSI Ti 500’den bile yüksek fiyatlı olmasını yadırgadık doğrusu. özellikler puanının yüksekliği sayesinde genel toplamda onu geçiyor. bunu zengin donanım özelliklerine borçlu. Hatta ürün. Ürünün kutusundan Ulead ViSürücü Üzerinden Overclock: Baz› sürücü versiyonlar› içindeki özel ayarlar sayesinde overclock deo Studio. Leadtek Ti 500’ün üzerindeki minik LED’ler yardımıyla kartın çalışma durumu hakkında bilgi almak mümkün. kartın değerini yükselten ve “fiyatını hak ettiren” etkenler arasında. birkaç tam sürüm oyun da gelse hoş olurdu doğrusu. acele etmenizde fayda var. WinDVD. hem 3D gözlük hem de video girişiyle donatılmış. 64MB DDR belleğe sahip. WinCoder/Win Producer yazılımları geliyor. fiyatı düşünce daha cazip olacak. Aslına bakarsanız. Ürün. Daha doğrusu aynı işlemcili Abit’in bu konuda daha başarılı olmasıydı diyelim. GF3 Ti 500 işlemcisi ve 64MB DDR belleğe sahip olan ürün.

Yaz›l›m/Donan›m özellikleri puan› CHIP toplam puan›na %30 oran›nda etkidi. 184$+KDV’lik fiyatıyla Abit’ten 4 dolar daha pahalı. Fakat sonuç olarak. Fakat Utopia ürüne biraz daha ilgi gösterebilirmiş doğrusu. Zira kart TruForm ve Dual Display gibi aslında hoş özelliklere sahip. Aquanox adl› oyundan türetilen Aquamark ekran kartlar›n›n sundu¤u grafiksel algoritmalar› yo¤un bir flekilde kullanmas›yla ve kartlar› çok zorlamas›yla ünlü. j 3D Mark 2001 SE (Direct 3D) Madonion’›n efsanevi benchmark programlar› dizisi.5 Aquamark CHIP | MAYIS 2002 . ürünün sıralamadaki yerini olumsuz yönde etkiledi. bu şartlar altında GF3 Ti 500 işlemcili bir grafik kartı almayı düşünen kullanıcılar için uygun fiyatlı bir alternatif olmaya aday. Testleri 1024x768-16bit ve 1280x 1024-32bit olmak üzere 2 farkl› grafik ayar›yla gerçeklefltirdik.com. Krass adl› yeni ve geliflmifl bir grafik motoru kullan›yor. varsa ek donan›m (3D gözlük gibi). WinDVD programı ve S-Video/Composite dönüştürücüsü çıkıyor. Böylece 4 ayr› QuakeIII skoru elde etmifl olduk. Aquamark skoru da toplam puan› %17. Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH: 64MB belleğe sahip olmasına rağmen aynı işlemciye ve 128MB belleğe sahip olan Abit Ti 200’le başa baş bir mücadele ortaya koyan Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH. Antialiasing kapal› olarak gerçeklefltirdi¤imiz bu testlerin ard›ndan 4x Antialiasing’i açarak ayn› testleri tekrarlad›k.5 oran›nda etkiledi.5 oran›nda etkiledi.5 Quake III Dronez %17. Datron GeForce3 Ti 500: GeForce3 Ti 500 işlemcili ve 64 MB DDR belleğe sahip olan bu kart. Fiyatları oldukça yüksek olan bu devlerin arasında ezilmemek kolay değil.0 destekli Aquamark. ekran kartlar›n›n OpenGL performans›n› ölçmek için kulland›¤›m›z bir di¤er yaz›l›m oldu.76 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kutudan sadece DVD izleme yazılımı ve S-Video kablosu çıkması. Test için oyun içindeki Demo1’i 1024x768-16 bit ve 1280x1024-32bit grafik ayarlar›yla kulland›k. j Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri Ekran kartlar›n› test ederken sadece ölçülebilir performans› de¤il di¤er özellikleri de puanlamaya dahil ettik. Kısaca Leadtek GF3 Ti 200 TDH de tıpkı Abit gibi kabul edilebilir bir fiyata gayet yeterli performans sunuyor. beraberinde gelen yaz›l›mlar. Öte yandan kart için söyleyebileceğimiz iyi şeyler de var. 200$+KDV’lik satış fiyatıyla fiyat/peformans oranı açısından pek cazip olmayan ürünün kutusundan. tüm ekran kartlar›n›n sonuçlar› gözetilerek puanland›. kablolar ve dönüfltürücüler. Performans testlerinde Ti500’ün şanına yakışır puanlar elde etse de genel özellikler açısından başarılı bir tablo ortaya koyamaması.tr EKRAN KARTLARINI NASIL TEST ETT‹K? Test kadar puanlama da dikkat isteyen bir konu Kartlar› test ederken hem OpenGL hem de Direct 3D platformlar›nda yetkin yaz›l›mlar kulland›k. ciddi ve sofistike bir puanlama metodolojisiyle sa¤l›kl› bir s›ralama elde etmeye çal›flt›k. kaç y›l geç- TEST KR‹TERLER‹ 3DMark 2001 SE Yaz›l›m/ Donan›m Özellikleri %30 %17. j QuakeIII Arena (OpenGL) Ne söyleyebiliriz ki? QuakeIII. Ayr›ca ürünle birlikte gelen yaz›l›m/donan›m da ayr› bir kategoride puanlanarak toplam CHIP puan›na eklendi.5 oran›nda etkidi. Böylece sadece test yap›p skorlar› kar›fl›k bir flekilde vermek yerine. Tabloda görece¤iniz fiyat/performans oran› kriteri puanlamaya kat›lmad›. önce her bir program›n alt bafll›klar› içinde gerçeklefltirildi. j Dronez (OpenGL) Oldukça büyük dokular (Texture) kullanan Dronez. Fakat. Datron GeForce3 Ti 500’ün testteki diğer GF3 Ti 500 işlemcili kartlar arasındaki en yüksek fiyatlı seçenek olduğunun altını çizmekte fayda var. KDV hariç 229 dolardan satılan Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE. Program toplam CHIP puan›na %17.5 %17. Testteki diğer Leadtek kartlar gibi DVD izleme yazılımının yanında Gunlok ve Dronez oyunlarının tam sürümleriyle satışa sunulmuş olan ürün fiyat/performans oranını önemseyen kullanıcılar için testteki iyi alternatiflerden biri. Kartın kutusu üzerindeki yazılar Türkçe. Açıkçası KDV hariç 331 dolara satılan bir ekran kartı için alışılmadık bir durum bu. Yani örne¤in Aquamark’tan 1024x768-16 bit grafik ayarlar›yla ald›¤›m›z sonuç. aslında genel toplamda daha iyi bir derece alabilirdi. Ayn› ifllem 1280x1024-32 bit ayarlar›yla yap›larak bu iki de¤erin ortalamas› al›nd› ve bir toplam Aquamark puan› oluflturuldu. farklı olarak nedense daha yüksek bir fiyatla satışa sunulmuş. Program Direct 3D alt›nda farkl› detay seviyesinde demolar göstererek ortalama FPS say›s›n› al›yor ve genel bir puan veriyor. fiahin Ekflio¤lu. mesine ra¤men hala ekran kart› testlerinde en s›k kullan›lan Benchmark yaz›l›m›.5 oldu. Benzeri ifllem tüm test programlar›n›n farkl› çözünürlük ve renk derinliklerinden elde edilen skorlar için tekrarland›. 3D Mark serisinin sonuncusu olan 3D Mark 2001 SE. Puanlama. Video girifl/ç›k›fl özellikleri. Bu bilgi sadece ayd›nlatma amac› güdüyor. j Aquamark (Direct3D) Direct3D 8. Dronez sonucu da toplam CHIP puan›n› %17. Dual Display/nView benzeri özellikler ve hatta bellek miktar› da bu kategoride dikkate ald›¤›m›z özellikler aras›ndayd›. Programla mütevazi say›labilecek bir grafik kalitesiyle 1024x76816 bit grafik ayarlar›yla yapt›¤›m›z teste ek olarak tüm kalite ayarlar› maksimumdayken 1280x1024 çözünürlükte ve 32 bit renk derinli¤i kullanarak bir test daha yapt›k. el kitap盤›.5 %17. Ayrıca distribütör şirket olan Ufotek’in ücretsiz 0800’lü tüketici destek hatları da kartın artıları arasında. Gainward Ti 200 128MB: Performans testlerinde diğer GeForce3 Ti 200 işlemcili kartlarla aynı değerlere imza atan ve 128MB DDR belleğe sahip olan Gainward Ti 200. Kartın 3 yıllık garanti sertifikası kutudan çıkan az sayıda bileşenden biri olarak karşımıza çıkıyor. esahin@chip. ne bir kitapçık ne de ek yazılım var. Her ne kadar testimizin son sıralarında yer alsalar da her iki kartın da aslında 150$ üstü kategorisinde yarıştığını hatırlatmakta fayda var. QuakeIII’ün toplam puana etkisi %17. bir önceki versiyon olan 3D Mark 2001’e nazaran baz› optimizasyonlar ve bir iki ufak de¤ifliklik içeriyor.

Akabinde s›ralamaya giren GF3 Ti 200 kartlar. MSI DVD • = evet – = hay›r CHIP | MAYIS 2002 . 7 oyun demosu. (212) 2129857 msi. 150$ üstü kategorisinde 11 grafik kart›n› konuk etti¤imiz bu ay ki testimizi. önümüzdeki ay yapaca¤›m›z 150$ alt› ekran kartlar› testi izleyecek. (212) 212 98 50 (212 282 98 79). S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar›. Zira testimizin birincisi ile sonuncusu aras›nda tam iki kat fiyat fark› var. Kart GF Ti 500 ifllemcili kartlara alternatif olarak düflünülebilir. Ayr›ca video girifli de var.5) Quake Arena III (%17. CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17. Fiyat›n›n Ti4600 kadar yüksek olmamas› da önemli bir avantaj Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce4 Ti 4600 AGP 4x 128 MB DDR 300/650 nVidia GeForce4 Ti 4400 AGP 4x 128 MB DDR 275/550 • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95. Bu kartlar aras›ndaki Abit Siluro Ti 200 128MB.78 T TB ES ‹R ‹NC‹S‹ Sonuç 5| 2 002 1 2 0 Son karar bütçenizin Ürün Fiyat (yaklafl›k) fiahin Ekflio¤lu.5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 100 Puan 0 50 100 88 Puan 0 50 100 100 99 100 100 98 87 92 91 93 80 orta NVidia’n›n en yeni ifllemcisine sahip.5) Dronez (%17. 2. testi 150$ alt› ve üstü olarak iki ayr› kategoride gerçeklefltirmemizin en önemli sebebiydi. Bu aflamada sat›n alma karar›n›z› verirken son sözü bütçeniz söyleyecek. uygun fiyatla “yeterli” performans›n nVidia taraf›ndan öngörülmüfl dengesi olarak ön plana ç›k›yor. Multimedya (212) 282 98 80. Sacrifice. Öte yandan seçim s›ras›ndaki tek kriter tabii ki fiyat ya da performans de¤il ve olmamal›. NVidia hükümranl›¤›ndan flikayeti olan var m›? Testimizde tabii ki GeForce4 kartlar do¤al olarak ilk iki s›raya yerleflti.li¤i Abit GF4 4400 ile paylaflan MSI GF3 Ti 500 ise bunu büyük ölçüde hem video girifline hem de 3D gözlü¤e sahip olmas›na borçlu. Win Producer/WinCoder.com. rakipleri aras›ndan s›yr›larak bizden ödül almaya hak kazand›. Aquanox. DVI-I/VGA Dönüfltürücüsü SiluroDVD Birlikte Gelenler Donan›m TEST PLATFORMU Pentium 4 2GHz (Northwood) CPU MSI 845 Ultra anakart 256 MB RDRAM Seagate ATA IV 60 GB sabit disk Creative SB Live! Value Windows XP Professional Yaz›l›m No one Lives Forever. Özellikle birinci olan MSI.tw Firma Telefon Faks Web (www. CHIP Test Merkezi Editörü MSI GeForce4 Ti 4600 405 dolar Datagate.com.) s Ekran kartlar›n›n çok genifl bir fiyat yelpazesine sahip olmas›.5) Aquamark (%17. Sonuçlardan da kolayca görebilece¤iniz gibi ayni grafik chip’ini tafl›yan kartlar (do¤al olarak) performans testlerinde neredeyse ayn› sonuçlara imza at›yorlar.tw Abit Siluro GF4 Ti 4400 325 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit. Linux Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port. Bütçesi genifl kullan›c›lar›n çok sevebilece¤i bir kart orta Oldukça h›zl› bir kart. Bir ekran kart›ndan daha fazla ne isteyebilirsiniz ki? Takip eden s›ralamadaki birkaç GeForce varyasyonundan sonra Radeon 8500LE ifllemcili Utopia gözünüze tak›labilir. video girifli olmas› yüzünden de takdirimizi kazand›.

Gunlok. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . WinFast DVD • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port.tw Abit Siluro GF3 315 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit.tw Leadtek Winfast GeForce3 TDH 223 dolar Kont. WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 - ATI DVD - De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. S-Video kablosu.com. Fiyat/ Performans oran› aç›s›ndan da baflar›l› kötü Beraberinde ne yaz›l›m ne de kablo gelmemesi toplam puan›n› olumsuz etkiledi. SVideo/Composite dönüfltürücüsü Sacrifice. Fiyat› çok yüksek nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/460 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/400 ATI Radeon 8500 LE AGP 4x 64 MB DDR 250/500 nVidia GeForce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 3D Gözlük.com. Ayr›ca fiyat/ performans aç›s›ndan da mant›kl› bir tablo çiziyor çok iyi Pek çok testte Ti500 ayar›nda bir performans ortaya koydu.com.tw Leadtek Winfast Ti 500 TDH 330 dolar Kont. Multimedya (216) 499 62 99. Gunlok.tr (212) 671 10 30 empa.com. WinCoder/Win Producer • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. Performans olarak baflar›l› orta Video girifline sahip olmas›n› takdir ettik ama fiyat› çok yüksek çok iyi Performans› gayet iyi. S-Video/ Composite dönüfltürücüsü Dronez.tw Utopia Trinity Ti ATI R.com. S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez.com.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 79 Test: Ekran Kartlar› 3 4 5 6 7 8 MSI G3 Ti 500 Pro-VTG 305 dolar Datagate. Multimedya (216) 499 62 99. (212) 2129857 leadtek. 8500LE 229 dolar Empa www.tr 88 Puan 0 50 100 81 Puan 0 50 100 79 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 75 Puan 0 50 100 81 88 89 72 100 81 87 89 69 78 69 79 86 61 90 69 78 85 66 78 78 63 90 68 78 76 87 88 71 60 iyi GF3 Ti 500 gibi h›zl› bir ifllemciye sahip üstelik video girifli var. 75-89 Puan = 4 Kutu. (212) 2129857 msi. SVideo/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› Ulead Video Studio.empa.com. (212) 2129857 leadtek. (212) 212 98 50 (212 282 98 79). Multimedya (212) 282 98 80.tr Datron Speed Force Ti 500 331 dolar Ufotek (212) 336 61 00 (212) 336 61 12 ufotek. Yüksek performans ve çok amaçl› kullan›m bir arada orta Fiyat›n›n bu kadar yüksek olmas› anlams›z. MSI DVD. Cool3D • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. WinDVD. 45-59 Puan = 2 Kutu. 60-74 Puan = 3 Kutu.

) Abit Siluro GF3 Ti 200 128MB 180 dolar Okyanus (212) 356 70 69 (212) 356 70 69 abit.5) Quake Arena III (%17. WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü Birlikte Gelenler Donan›m Yaz›l›m WinDVD • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu.5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 69 Puan 0 50 100 69 Puan 0 50 100 67 Puan 0 50 100 63 65 83 53 78 62 70 81 53 78 63 64 82 54 70 çok iyi Gayet uygun fiyata tatminkar bir performans sunuyor.S-Video/ Composite dönüfltürücüsü WinDVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. iyi Fiyat› biraz daha düflük olsayd› çekici olabilirdi Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 64 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. Gunlok.tw Gainward Ti 200 128 MB 200 dolar Albim (216) 349 33 51 (216) 347 59 34 gainward. Dikkate al›nmas› gereken bir alternatif. 75-89 Puan = 4 Kutu. Multimedya (216) 499 62 99.80 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› UN YG AT F‹Y U 5|2 2 00 9 10 11 0 Ürün Fiyat (yaklafl›k) Firma Telefon Faks Web (www. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . Özellikle 128MB belle¤e sahip olmas›na ra¤men fiyat›n›n düflük olmas› dikkat çekici çok iyi Testteki baflar›l› Fiyat/Performans oran› sunan kartlardan biri.5) Aquamark (%17. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. (212) 2129857 leadtek.com. 60-74 Puan = 3 Kutu. S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez.tw Leadtek Winfast GF3 Ti 200 TDH 184 dolar Kont. 45-59 Puan = 2 Kutu.tw CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17.com.5) Dronez (%17.com.

CHIP | MAYIS 2002 . lazer hologram klavyeye kadar uzayan veri girifl tarihinde insanlar pek çok cihaz› denediler. çatışmalar. bilim gibi artı değerlerin ortaya çıktığı açıktır. ölümler. savaşlar. Geliflen yapay zeka ile birlikte. Önce astronatlar›n elinde görülebiliyorlard› ama bugün bildi¤imiz anlamda oyun cihazlar› halini henüz almam›fllard›. acılar getirmiştir. İlk önceleri. daha sonra elektronik yapıya kavuşan ve dört işlem dışında insan hayatında önemli olan neredeyse her işi yapmaya Söz Dinleyen Bilgisayarlar Bilgisayarlar icat edildikten sonra. İnsanların kendilerini başarı ile ifade edebildiği durumlarda ise edebiyat. onlar›n “söz”den pek anlamad›klar› anlafl›ld›. Doğru anlatım yöntemi ile buluşamayan fikirler ya yok olup gitmiş ya da zorla anlatılmaya çalışıldığı için kavgalar.82 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri Bilgi Giriflinin Yeni Yollar› Delikli kartlardan sesle kontrole. Delikli Kartlar Joystick 1940 1950 Klavye ‹lk klavyeler görünmeye baflland›. fiimdilik klavyenin ve farenin taht›n› sarsabilecek bir alternatif ortaya ç›kmad›. veri girifl yöntemlerinin bilgisayarlarla sohbet etmeye kadar uzayaca¤› görünüyor. sanat. tarih boyunca en önemli sorunlardan biri olmuştur. birer mekanik mucizesi olarak hızlı dört işlem yapmak üzere tasarlanan. ‹ nsanların kendilerini ifade edebilmeleri. 1960 1970 Mouse ‹nsanlar›n fareye benzetti¤i bir kontrol cihaz› endüstriyel çizimlerle u¤raflanlar›n iflini kolaylaflt›rmak amac›yla ortaya ç›ksa da bir süre sonra vazgeçilmezler aras›na girdi. Veri Girifl Yöntemleri Savaflta Alman mesajlar›n› çözmek için icat edilen bilgisayarlar matematiksel ifllemleri delikli kartlarla yapabiliyorlard›. Yüzyılımızın ikinci yarısında bilgisayarla tanışan insanoğlu sanki diğer insanlara düşündüklerini anlatabilmek konusunda çok başarılıymış gibi bu kez de bilgisayarlara “laf ” anlatma çabasına girdi. Çok ilkel makinelerde kay›t tutmak için daktilodan esinlenerek yarat›lan klavyeler hala vazgeçilmez yöntemler aras›ndalar.

Aerosmith’in bir klibinde de rol alan eldivenler gençlerin gönlüne oturdu. cemsanci@chip.. Veri giriş alışkanlıkları ise bilgisayar başındaki üretkenliği. giyilebilen kıyafetler. Arka sayfadaki tabloda ihtiyaçlarınıza uygun veri giriş cihazlarını inceleyip. Karar vermek zor: Art›lar ve eksiler birarada Veri girişi konusunda ulaşılan her teknolojinin zayıf bir noktası olduğundan. pedallar. eksik yönlerine rağmen bir yönteme alışıldığında. oyunlar ve internet sayesinde ilgi oda¤› oldu. bilgi sahibi olabilirsiniz. Çok s›n›rl› da olsa sesle komut vermek mümkün. CHIP | MAYIS 2002 . okunan her keli- Dokunmatik Ekranlar: ‹nsanlar›n kiosk’larla tan›d›¤› dokunmatik ekranlar bugün ceplerimize kadar girdiler. joystickler.aday olan bilgisayarlara “laf ” anlatmak. mikrofonlar. 2002 Mart ay›nda CeBIT fuar›nda tan›t›lan lazer hologram klavye. katlanabilir. her kullanıcının kendisine uygun seçenekleri veya kombinasyonları belirlemesi de uzun bir süreç oluşturabiliyor. çok hareket etmek istemeyenler için göz bebeğini takip eden gözlük şeklinde fareler. direksiyonlar.. diğer yöntemi kullanan kişi kırda piknik yaparken minik bir cep bilgisayarı ile bile işini gerçekleştirebilir. Teknoloji yayg›nlafl›rsa. zamanı ve dolayısı ile tüm hayatı doğrudan etkileyen bir faktör. Sanal Klavye: Lazer ›fl›nlar›yla oluflturulan bir hologram ayn› bir klavye gibi çal›fl›yor. menin bilgisayar tarafından tanınıp yazıya dönüştürülmesi arasındaki fark insanların yaşam şekillerini etkileyecek kadar büyüktür. sanal eldivenler. Cem fianc›. Yapay zekayla sohbet önce yaz›flma sonra ses ile mümkün. PDA kullan›m›na yönelik gelifltirildi ve hala herkesin merak›n› üzerine çekiyor. daha iyisine ulaşmak amacıyla yeni veri giriş yöntemleri geliştiriliyor. Bilgisayara komut vermeyi kolaylaştırmak isteyenler için ses tanıyan özel sistemler.. tahmin edildiği gibi bir sorun haline gelmiş durumda. Bir roman veya kitap yazdığınızı veya yazılı bir metni yeniden bilgisayara geçirdiğinizi düşünün. kısaca veri girişi yapmak. yeni bir yönteme başlamanın veya alışmanın zor olması.tr Halk›n bankamatiklerle tan›d›¤› okunmatik ekranlar›n üzerine bir armakla dokunmak veri girifli için eterli oluyordu. Kimi oyunlar ses kontrolünü desteklediler. yazı yazacaksanız her çeşit klavye: ergonomik. padlar.com. ‹srail’li bir firma taraf›ndan. yazılımsal hatta hologram.. bez. Önemli sorunlardan biri. Oyun oynayacaksanız. Klavye kullanan kişi ofiste masa başında mesai saatleri içinde çalışmak zorundayken. “Çocu¤u okuldan almay› düflünmüyorsun galiba!” Dokunmatik Ekranlar Ses Kontrolü Yapay Zeka 1990 1990 Eldivenler 1990 2000 Virtual Keyboard 2010 Sanal eldivenler geliflen 3D teknolojisi. Günümüzde kullanılan alternatif veri giriş yöntemleri nedir? Bu günün teknolojisinde değişik amaçlar için bilgisayara “laf ” anlatmanın değişik yolları mevcut. klasik. Bilgisayarla sabah yapt›¤›n›z sohbete göre gün içinde sizi uyarabilecek. masaüstü sistemlerde de kullan›labilecek. 500 sayfalık bir kitabı daktilo kullanır gibi harf harf yazmak ile bir mikrofona okumanız. Alternatif yöntemlerin sayısı artarken.

üzerinde uzun zamand›r çal›fl›lan bir fikir. Hannover CeBIT2002’de tan›t›ld›. P Çizim yapmay› kolaylaflt›ran uygun yap›s›. Yaz›l›msal Klavyeler (www. hassasiyet sebebiyle elin çok fazla hareket etmesi. veri girifli konusunda tart›flmalar›n en fazla oda¤›na yerleflen cihazlar oldular. M Al›fl›lmam›fl flekilleri nedeniyle parmaklar›n tufllar›n yerlerini bulmakta zorlanmas›. s›n›rl› kullan›m alan›. bilim-kurgu filmlerindeki fantezilerden biridir. Harici PDA klavyeleri ise masa üstü klavyelerle ayn› ifli görmelerine ra¤men PDA’lara monte edilebilecek flekilde dizay edilmifllerdir. Dokunmatik Mouse (www. el eklemlerinde ortaya ç›kan a¤r›lar› (Carpal Tunnel Sendromu) tamamen ortadan kald›r›yor çünkü sadece ayaklarla çal›fl›yor. P Sadece iflaret parma¤›n› küçük hareketlerle oynatman›n yeterli olmas› M H›zl› hareket edildi¤inde kontrolün kaybedilmesi. hareket etme imkan› sa¤l›yorlar. P Normal mouselardan daha hassas yap›s›n›n oyunlarda rahatl›k sa¤lamas› M Standart uygulamalarda.com) Robot kollar›n› an›msatan iri elektronik eldivenler kullanmak. E ELD‹VENLER Sense Board (www. B MOUSE VE JOYSTICKLER Kalem Mouse Mouse kullan›m› özellikle dijital ortamda çizim yapanlar için kullan›m zorluklar› ç›kard›¤›ndan kalem fleklinde dizayn edilen mouselar ortaya ç›kt› ancak sadece belirli meslek gruplar›na hitap eden bu cihazlar yayg›n kullan›m alan› bulamad›lar. Gaming Mouse (www.com) En ilginç mouse modeli olan pedal mouse. Pedal Mouse (www. Çal›flma prensibi insan mant›¤›n› zorlasa da cihaz ifle yar›yor ve her pozisyonda el bilgisayar›na metin girifli yapmak mümkün oluyor.fellowes. Cihaz›n içindeki alg›lay›c›lar el kaslar›ndaki hareketleri hissederek parmaklar›n hangi harfe dokunmak istediklerini tahmin ediyor.hunterdigital.essentialreality. Ancak yine de çok uzun süreli çal›flmalarda eklemlerdeki a¤r›lar›n önüne geçmek mümkün de¤il. ‹ki pedall› sitem normal bir mouse’un bütün ifllevlerini gerçeklefltiriyor. P Klavyenin boyutlar›n›n ayarlanabilmesi ve tafl›ma sorununun azalmas› M Harflerin üzerine dik basmay› gerektirmesi ve düzgün yüzeyler üzerinde çal›flmas›.palmgear. Son y›llarda diz üstü bilgisayarlarda yayg›n kullan›m alan› bulan teknolojinin mouse fleklinde dizayn edilmifl ve masaüstü sistemlere kullan›lan versiyonlar› da var. P Donan›msal klavye ve mouse gerektirmeyen kompakt yap›lar› M Yüksek enerji ihtiyac› ve günefl ›fl›¤›nda kullan›m zorlu¤u. Ucunda alg›lay›c›lar bulunan modelleri veya dokunmatik bir pad üzerinde çal›flan çeflitleri bulunuyor. P Esnek kullan›m aç›lar›. Düzgün yatay bir yüzey üzerinde lazerle hologram klavye yaratan cihaz..com) Avuçiçi bilgisayarlar. M Ayak bileklerinde a¤r› oluflmayaca¤›n›n garantisinin bulunmamas› ve zor al›fl›lmas›.microsoft.com) Avuçiçi bilgisayarlarda metin giriflini kolaylaflt›rmak için dizayn edilen cihaz iki ele birden tak›l›yor. El yaz›s› da tan›yan bu sistemler özellikle gelece¤in standart PC sistemleri olarak kabul edilen Tablet PC’lerde ve avuçiçi bilgisayarlarda kullan›m alan› buluyorlar.palmgear. Virtual Keyboard (www. özel LCD ekranlar› sayesinde yaz›l›msal bir klavye ile de çal›flabiliyorlar.co. h›zl› metin girifli sa¤lamas›. Ancak kaydedilen ilerleme henüz istenilen seviyede de¤il. imleci kontrol etmek mümkün olabiliyor.senseboard. P Eklem a¤r›lar›n› azaltan tasar›m›. Eldivenin parmak uçlar›ndaki yüzüklerde ve üzerindeki fleritlerde al›c›lar bulunuyor. Sadece konuflarak h›zl› komut verilmesi M Henüz yeterli olmayan teknoloji. el yaz›s› tan›yan graffiti yaz›l›mlar› ve harici donan›msal klavye tak›labilmesi seçeneklerine sahipler.com) Mouse gerektirmeyen dokunmatik ekranl› bilgisayarlar. telaffuzun yanl›fl anlafl›lmas›. Yeni tasar›mlar›n›n masaüstü sistemlerde kullan›lmas› da zaman meselesi. kaydet. CHIP | MAYIS 2002 . normal mouselar›n iki kat› kadar çözünürlü¤e sahip olduklar›ndan oyunculara hassas niflan alma.com/keyboard): Uzun saatler masa bafl›nda bilgisayar kullanan çal›flanlar›n bileklerinde ortaya ç›kan a¤r›lar nedeniyle çal›flt›klar› flirketlere açt›klar› tazminat davalar›n›n sonucunda ergonomik klavyeler art›k iyice yayg›nlaflt›. Sanal Eldiven P5 (www.com) Üzerinde küçük dokunmatik bir pad bulunan bu cihaz›n üzerinde bir parma¤› gezdirerek mouse kullan›r gibi. D SES Mikrofon (www.palmgear. Essential Reality isimli bir firma taraf›ndan piyasaya sürülmeye haz›rlanan sanal eldiven P5 ile el ve parmaklar› bofllukta hareket ettirerek bilgisayar ekran›nda kontrolü sa¤lamak mümkün. Harici PDA Klavyeleri (www. M Eli çabuk yormas› veya özel bir mouse pad’e ihtiyaç duymas›. bilim kurgu filmleri için üretilmifl bir dekor gibi görünse de gerçekten çal›fl›yor ve flimdilik PDA’lara ba¤lan›yor. yaz›l›msal klavyeleri. hantal görünümü ve sadece oyunlarda kullan›l›yor olmas›. M Tafl›nma sorunlar› ve her ortamda rahatça kullan›lmamalar›. P Ellerin serbest kalmas›.84 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri A KLAVYELER Ergonomik Klavyeler (www. C DOKUNMAT‹K EKRANLAR Dokunmatik Ekranlar (www. tehlikeli görevlerde robotlar› yönlendirmek gibi ifl uygulamalar› için de kullan›lmas› için çal›flmalar sürüyor. Bir mikrofon ve uygun bir yaz›l›m sayesinde bilgisayara çok temel komutlar› (dosya aç. kiosk’lar›n veya dokunmatik ekranl› herhangi bir bilgisayar›n ekran›nda beliren minik bir klavye simülasyonudur. P Klavye ve mousa gerek b›rakmayan özgür yap›s› M A¤›r.com/hardware) Ses kullanarak veri girifli yapmak. P PDA’lara veri giriflinde geleneksel klavye hissini yaratmalar›. P Yer kaplamamas› M Küçük ve düflük çözünürlüklü ekranlarda yanl›fl harfe basma sorunu. ) vermek olas› ama henüz bir metni okuyarak yaz›ya geçirmek mümkün de¤il.com/mouse) Oyun oynamay› sevenler için gelifltirilen özel mouselar.com) PDA’lar›n.vkb. fiimdilik sadece oyunlar için tasarlanan ürünün metin girifli yapmak.microsoft. P Geleneksel mouse’lar›n neden oldu¤u a¤r›lar› ve masadaki kalabal›¤› önlemesi.microsoft.il) ‹srailli bir firma taraf›ndan gelifltirilen hologram. M Al›flman›n zaman almas› ve eldivenleri tafl›man›n zor olmas›. Dokunmatik ekranlar›.

zamanında Permedia chip’li ekran kartlarıyla ev kullanıcılarını şöyle bir yoklamıştı.86 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET fiahin Ekflio¤lu. 3D Labs (ünlü GLINT chip’inin yaratıcısı). Oxygen serisiyle giriş ve orta seviye grafik profesyonellerine seslenen şirket. fiirket a¤›r ve sa¤lam ad›mlarla ilerlerken ATI. bu durumda 3D Labs’ın olanaklarını nVidia GeForce/ATI Radeon benzeri bir işlemci üretmek için seferber edebilir. Osman Kent ve Yavuz Ahıska adında iki Türk tarafından kurulan ve profesyonel grafik pazarında en fazla sözü geçen şirketlerden biriydi. bu işlemcinin Nisan ortasında piyasada olacağının bir göstergesiydi. zamanla güçlenerek rakiplerine üstünlük sağladı. fakat bu kadarını beklemiyorduk.73 GHz çekirdek hızında çalışan AthlonXP 2100+ 0. 3D Labs. nVidia’n›n GF4 ata¤›na karfl› flimdilik sessiz. 3D Labs Art›k Creative’in Creative’in 170 milyon dolara sat›n ald›¤› 3D Labs. Kesin olan tek şeyse yeni fiyat indirimleri. Bu gücü nasıl kullanacağını ise zaman gösterecek. Şu an için WildCat serisi grafik kartlarıyla üst-uç profesyonel grafik pazarına.13 mikron AMD işlemcilerin (Thoroughbed 2200+) Mayıs sonunda piyasaya sürüleceği tahmin ediliyor. Fakat bu arada Intel de daha yüksek saat hızlarına sahip P4’leri piyasaya sürmüş olacak.13 mikron üretim teknolojisinin keyfini çıkarıyor. Şirket yaklaşık 170 milyon dolar gibi bir ücret karşılığında 3D Labs’ı satın aldı. belirtildiğine göre Ar-Ge çalışmalarına ve varolan ürünlerini satmaya ve destek vermeye devam edecek. esahin@chip.tr Creative’den Sürpriz Var! fiüphesiz geçti¤imiz günlere ait en ilginç geliflme. 3D Labs’ın rotasını tekrar tamamen üst-uç pazara çevirmesine sebep oldu. 3D Labs. 1 Nisan: Creative 3D Labs’› sat›n ald› Creative’in güçlü olduğunu biliyorduk. 0. CHIP | MAYIS 2002 . hatta Oxygen ve Intergraph gibi bazı rakiplerini satın alarak gücüne güç kattı.18 mikron teknolojisiyle üretilmiş. Sonuç itibariyle Creative bir devi yuttu ve daha da devleşti. özellikle WildCat serisi grafik kartlar›yla profesyonel üst-uç pazar›n tek hakimiydi.4GHz ata¤› Intel 0. Creative’in 3D Labs’› sat›n almas›yd›. Aslına bakarsanız Creative’in 76 milyon transistor içerecek olan süper hızlı bir grafik işlemci üretmeyi planladığına dair söylentiler var. AMD ise her ne kadar 2002 sonuna kadar tüm işlemci ailesini 0.13 mikron üretime taşıyacağını iddia ediyorsa da geçtiğimiz günlerde duyurulan ve 1.com.13 mikron üretim teknolojisine geçmesi önemli bir performans artışı anlamına gelecek. Şu aşamada Creative’in tam olarak ne planladığını kestirmek güçse de şirketin “ses kartı üreticisi” pozisyonunu çoktan aştığını görmemek imkansız. Öyle ki Intel’in 2002 içinde 3 GHz’e ulaşması hatta geçmesi bekleniyor. Yaklaşık 3 yıl önce Yavuz Ahıska’yla bir röportaj yapmış ve şirketin ilginç kuruluş öyküsünü ilk ağızdan dinlemiştim. Creative. Kuşkusuz AMD’nin 0. 2 Nisan: Intel’den 2. Şirketin aybaşında test merkezimize yolladığı basın örneği 512 KB önbellekli 2. Bu aşamada 2002 sonuna doğru işlemci arenasının epey karışacağını söylemek mümkün.4 GHz P4. Tam bu sırada ortaya çıkan nVidia.

Habere göre Amiga. bu oyunlar az yer kaplamalarına rağmen görsel ve işitsel bir şölen gibidirler. Ayrıca Intel StrongARM işlemcisini de unutmamak gerek tabii. işletim sisteminin yaratıcısı Microsoft olduğu için. Son zamanlarda Amiga’dan gelen haberler şirketin Microsoft ile flört ettiği yönündeydi. 7 Nisan: Palm ve Handspring kan kaybediyor Daha fazlasını istemenin sonu yok. Fakat insanlar artık PDA’ları sadece hayatlarını organize etmek için kullanmak istemiyorlar. Bu arada PocketPC platformunun gittikçe güçlendiğini de hesaba katarsak Palm ve Handsp- CHIP | MAYIS 2002 . Zira Amiga uygulamaları genel yapı itibariyle PocketPC’ler için biçilmiş kaftan. ise genişleme modülleri kullanmadığınız sürece henüz bu olanaklardan yoksun.5 Nisan: Amiga-Microsoft iflbirli¤i Amiga’yı kim hatırlamaz? Ev bilgisayarı kavramının yerleşmesine önemli katkıda bulunan şirket. kullanıcılar çok daha az yabancılık çekiyor. Daha doğrusu zaten varolan Amiga oyunlarını Microsoft uyumlu hale getirdi. Aslına bakarsanız PocketPC kullanan kişiler bu konuda daha şanslı. Amiga oyunları oynamış olanlar bilirler. Sürekli yanlarında taşıdıkları bir cihazdan (boyutları küçük de olsa) daha fazla şey beklediği için kimseyi suçlayamayız. Pocket PC platformu bu bağlamda PDA pazarında yerini daha da sağlamlaştırdı. Her iki şirket de giriş seviyesi için hesaplı ürünlere sahipse de üst seviye modeller (renkli ekranlı olanlar) hem fiyat olarak cazip değil hem de özellik itibariyle PocketPC konseptinin altında eziliyor. Bu doğrultuda gelen bir haberse beni şaşırtmadı. Palm ve Handspring PDA’larda beklentiler art›yor PocketPC PDA’lar›n geliflmifl özellikleri pek çok kiflinin özellikle üst modellerde nispeten fiyat avantaj› olmayan Palm ve Handspring PC’lerden so¤utuyor. Zira bu cihazları kullanırken. Microsoft üretimi PDA işletim sistemleri için oyun üretmeye başladı. zamanın en iyi ses ve grafik özelliklerine sahip bilgisayarlarını uygun sayılabilecek fiyatlarla satarak şu anda PC sahibi pek çok kullanıcının ilk göz ağrısı olmuştu. Çünkü bu sayede PDA’nızı bir MP3 player ya da ses kaydedicisi olarak kullanabiliyorsunuz. Daha sonra iflas eden ve çeşitli kereler el değiştiren Amiga bir şekilde hep varlığını sürdürdü.

R200 ise X-Box oyunlar› harika! X-Box’›n donan›m özellikleri. 4 adet ATA 133 RAID destekli IDE portu.1. yak›nda ç›kacak olan Condition Zero ve benzeri aksiyon oyunlar›nda FPS ve görüntü kalitesi “hayati” önem tafl›yor. Eh Diğer anakart üreticilerinin bu “ALL IN ONE” konseptine ne kadar mesafeli yaklaşacağı merak konusu. Zira her ne kadar CPU’su üzerinde değilse de.tr Conditon Zero Geliyor Counter Strike tutkunlar›n bekledi¤i. nVidia ve Intel gibi devler var. birkaç doları geçmiyor. 2 adet de vertex shader ünitesine sahip olacak. oyun gelifltiricilerin ifltah›n› kabart›yor. esahin@chip. Yani ciddi bir artış söz konusu. Fakat artık sadece yazılım değil donanım da üreten Microsoft. kanallı entegre ses ve entegre ethernet desteği gibi özelliklere sahip ki bu saydıklarıma opsiyonel özellikler dahil değil. 6 tahmin edebileceğiniz gibi R300’ün bir miktar “kırpılmış” hali. Bu oyunlar arasındaki Halo’nun çok kısa bir sürede ulaştığı 1 milyonluk satış rakamı X-Box’un geleceğinin parlak olduğunu gösteriyor. 2 adet Firewire portu. Epeydir sözü edilen ATI R300 ve R200 grafik işlemcileri hakkında nihayet elle tutulur bazı bilgiler sızmaya başladı. pek çok kişiyi şaşırtsa da bence bu durum çok normal. 4 adet USB 1. ATI yetkililerinden Pierre Laine’ya bakılırsa R300 ile Radeon 8500 arasındaki performans farkı. Kısaca X-Box için farklı anlamlara gelebilecek göstergeler varsa da yorum yapmak için erken.1 uyumlu bu yeni ATI grafik işlemcileri. piyasanın doygunluğuyla açıklanabilir. Radeon ile Radeon 8500 arasındaki kadar olacak. Kısa vadede satışların düşük olması. GF4’e değil bir sonraki nVidia işlemcisi olan NV30’a rakip olacak gibi. lüks olmaktan çıkacak. Tabii bu uzun vadede bir ölçü olmayacaktır. Zira gelişmiş özellikleriyle X-Box’ın PS2’yi gölgede bırakacağından çok az kişinin şüphesi var. Abit Max serisi anakartlar. 2 adet ATA 133 destekli IDE portu. Yüksek bir FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) oranı ve güzel grafiklerin hele hele online oyunlarda kişisel başarıyı arttırdığını kim yadsıyabilir? 16 Nisan: Microsoft’tan Mac OS için sürücüler Microsoft’un bir gün Mac OS için sürücü yazacağını duysanız herhalde gülüp geçerdiniz. 12 Nisan: ATI’dan yeni bir bomba NVidia GF4’ün keyfini süredursun. X-Box’ın zengin donanım özellikleri doğrultusunda yazılan oyunlar oldukça cezbedici. ürünlerinin Mac sistemler tarafından da kullanılabilmesi için gerekli sürücüleri piyasaya sürdü bile. her birinde ikişer doku ünitesi bulunan 8 rendering pipeline’a ve 2 adet piksel. Eh donanım üreticisi olunca ister istemez eski defterleri kapamak durumunda kalan Microsoft böylece Mac kullanıcılarını da kucaklamış oldu. Sonbaharda piyasaya sürülmesi beklenen DirectX9. Zira entegre ses ya da entegre ethernet desteğinin üreticilere maliyeti. Bu ay da Abit’in MAX adını verdiği yeni anakart serisini görünce acaba anakart konsepti değişiyor mu diye düşünmeden edemedim. bu durum kullanıcılara gelecekte daha güzel grafikli oyunlar ya da varolan oyunların daha güzel bir görünümle oynanması olarak yansıyacak.0. R300. 10 Nisan: Anakart konsepti de¤ifliyor mu? Geçen ay ki donanım günlüğünde değindiğim VIA’nın Mini ITX yapıdaki.88 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Donan›m Günlü¤ü ring’in yeni bir şeyler yapmak zorunda olduğunu yoksa önemli ölçüde pazar kaybedeceklerini söylemek mümkün. fiahin Ekflio¤lu. Yüksek çözünürlük/renk derinliği. hatta duruma göre satın alma sırasında belirleyici rol oynayabiliyor. MAX serisiyle belki de yeni bir anakart konsepti oluşturuyor. 4 adet USB 2. Zira ürünün arkasında Microsoft.com. Grafik işlemcileri böyle gelişe dursun. Dolayısıyla anakartlarda daha önce de Dual Celeron ya da Softmenu gibi bazı ilklere imza atmış olan Abit. CPU’su üzerinde olağanüstü küçük chipset/anakart tasarımını hatırlayacaksınız. Hatta satışların geçen yılki PS2’satışlarına nazaran düşük olması. ATI da boş durmuyor. Öte yandan pek çok kullanıcı için ses ve ethernet kartı üzerinde bir anakart oldukça cazip. CHIP | MAYIS 2002 . Bakalım Mac kullanıcıları daha sonra bu durumdan şikayet edecekler mi? 17 Nisan: X-Box sat›fllar› beklenenin alt›nda (m›?) X-Box’un ilk gelen satış rakamları öyle hayret uyandırıcı oranda yüksek değil. FSAA (Full Scene Antialiasing) ve Anisotropic Filtering gibi özellikler. Epeydir beklenen Halo piyasaya ç›kar ç›kmaz büyük ilgi gördü.

Yeni bir donan›m almaya karar verdi¤inizde TOP 10 tablolar› size rehberlik edecektir. Sizin için ürünün fiyat›ndan çok performans› önemli ise. TOP 10 listesine girmeyi hak eden yeni ürünlerle birlikte de performans puan› yüksek olan ürünleri ayn› anda görebilirsiniz. TOP 10 s›ralamas›n› yaparken ürünler performans puan›na göre en iyiden en kötüye göre yer al›yorlar. herhangi bir sürprizle karşılaşmamış olursunuz. Hatta aydan aya eklenen yeni ürünleri güncel fiyatları ile bu listede bulabilmek de mümkün. Dergimizle birlikte verilen CD’ de TOP 10 listelerimizde ürünleri hangi kriterlere göre test ettiğimize. fiyatlar›n de¤iflmesi fiyat/performans oran›n› da her ay de¤ifltiriyor. Bu tabloda ürünler performans puanlarına göre sıralandırılıyorlar. Fakat yine de satın alma aşamasında. DE⁄ERLEND‹RME » Kendi kriterlerinize göre de¤erlendirin Test tablolar›na dergiden oldu¤u gibi www. diğer ürünlerin fiyat/performans oranlarını da değiştirebiliyor. Tabloya bakıp bir ürünü seçip beğendiğinizde. Bunlar Performans ve Fiyat/Performans olarak s›n›fland›r›ld›. CHIP CD’sinde yer alan CHIP TOP 10 bölümündeki irtibat telefonunu arayarak fiyat alırsanız. C HIP donanım ürünlerinin en iyilerini yayınlamaya devam ediyor. Bu tablolarda.com. CHIP Test Merkezi taraf›ndan bu ayki ve daha önceki say›larda yer alan testlerle de¤erlendirilip s›ralamaya konmufltur. o zaman Fiyat/performans oran› belirleyici faktörünüz olacakt›r. Kategorilere ayırdığımız ürünlerin her biri ayrı bir tabloda bulunuyor. Böylece sizinle paylaşabileceğimiz çok büyük bir donanım veritabanı oluşuyor. Fakat fiyat›n test kriterleri içinde bir ayr› bir bafll›k olmamas›ndan dolay›. size hitap edecek olan performans puanland›rmas›d›r. Yani performans puanı yüksek olan bir ürünün fiyatı da uygunsa. onun hangi ayda incelemesinin yayınladığını da anında görme imkanına sahipsiniz.chip. Satın almada etkili olması için her ürün için ek olarak fiyat/performans puanı da yer alıyor. nasıl puanlandırdığımıza ve ürünlerle ilgili firmalara ait bilgileri bulabilirsiniz. fiyat/performans s›ralamas›n› tabloya bakarak kendinizin oluflturmas› gerekiyor. Ama e¤er bir ürünün performans›ndan çok fiyat›na önem veriyorsan›z. 12 kategorilik TOP 10 tablolarımızda test edilen donanımlarla ilgili her türlü bilgiye rahatlıkla ulaşabilirsininiz. Bu liste her ay güncellendi¤inden.90 MAYIS 2002 CHIP TOP 10 En ‹yi Donan›mlar Donan›m piyasas›na güncel bir bak›fl! Burada yer alan ürünler. Fiyat/performans sadece TOP 10 tablosunda yer alan o ayki ürünler için geçerli bir puanlama. Her sene yaklaşık 1000 tane ürün Test Merkezimize gelerek incelemeye alınıyor. Tablolarda iki ayr› puan türü yer al›yor. Burada donanım editörlerimiz her bir ürünü tek tek ve test prosedürlerine sadık kalarak en ince ayrıntılarına kadar test ediyorlar.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 .

4 GB. (rpm) 99 100 95 94 94 94 86 84 82 65 100 89 89 90 97 96 77 78 76 82 96 100 96 95 88 87 98 82 80 89 92 96 98 96 90 90 100 99 99 98 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 Marka .R. Ultra160/m SCSI. USB 600 x 1200 dpi. Ort. Epson Perfection: Yüksek tarama çözünürlü¤üne sahip. Trans. Ort. U-DMA/100. Ort. Paralel. 8 MB 73. H›z› Okuma H. USB 600 x 1200 dpi. H. USB. 42 bit. USB 1200 x 2400 dpi. CHIP | MAYIS 2002 . SCSI Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. Ultra160/m SCSI. U-DMA/100. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans.2 GB U-DMA/100. Taray›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 36 bit. Ultra160/m SCSI. U-DMA/100. H.T. U-DMA/100. Ultra160/m SCSI. Oku. 36 bit. 2MB 20 GB. 4 MB 36. R. 2MB 80 GB. Ort.4 GB. 600 dpi 300 dpi R.Model Seagate ST373405LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST173404LW Seagate ST336706LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST318451LW Quantum Atlas V Quantum Atlas V Seagate ST1181677LW Fujitsu MAH3182MP Fiyat› ($ + kdv) 759 1130 975 505 500 389 476 274 1999 263 Teknik Veriler 73. (rpm) 100 100 93 91 85 67 71 83 69 69 98 97 100 95 32 72 74 78 73 70 100 100 84 90 96 81 71 57 66 70 98 99 88 88 100 94 98 87 97 96 10000 10000 10000 10000 10000 10000 7200 7200 7200 7200 Marka . 2MB 40 GB. 48 bit.R. H›z› Okuma H. 36 bit.K 100 96 91 78 84 89 69 82 73 87 Dokümantasyon 100 100 88 100 84 80 84 100 94 77 Fiyat› ($ + kdv) 255 141 205 104 96 108 67 126 151 82 Teknik Veriler 1600 x 3200 dpi. USB 1200 x 1200 dpi. P. P.Model Seagate Baracuda ATA III Seagate Baracuda ATA III Samsung SP8004H Samsung SP80A4H Seagate Baracuda ATA IV Seagate Baracuda ATA IV Quantum Fireball Plus AS Samsung SP4001H Quantum Fireball Plus AS Western Digital WD200BB Fiyat› ($ + kdv) 114 140 174 175 99 249 115 105 70 90 Teknik Veriler 30 GB. 42 bit. 2MB 10. Oku. 2MB CHIP 6/01 6/01 4/02 5/02 10/01 11/01 6/01 2/02 6/01 6/01 96 96 95 94 92 91 90 86 84 84 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 4 MB 180 GB. H.K 100 96 70 76 73 75 92 81 94 70 300 dpi R. 4 MB 73.T. SCSI 1200 x 2400 dpi. 4 MB 36. 2MB 80 GB. USB 1200 x 2400 dpi. U-DMA/100. 83 100 71 69 65 74 54 49 47 94 95 98 57 71 90 95 38 74 29 100 Marka . USB CHIP 08/01 01/01 01/01 08/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 94 89 82 80 80 80 79 79 78 78 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.T.7 GB.7 GB. 36 bit. Yaz. USB 600 x 1200 dpi.36 GB. 42 bit. Seagate ST373405LW: TOP 10’un en de¤erli ürünü. Ultra160/m SCSI. 8 Mb 18 GB.9 GB.R.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 91 Samsung SP80A4H: Yüksek yazma transfer h›z› ile dikkat çekiyor.Model Epson Perfection 1640SU Epson 1240U Microtek Scanmaker 4700 Epson Perfection 640U HP Scanjet 3400C HP Scanjet 4300C Acer ScanPrisa 640BU Genius ColorPage HR7 Acer ScanPrisa 1240UT HP Scanjet 3300C 600 dpi R. 48 bit. Ultra160/m SCSI. 2MB 80 GB. Ultra160/m SCSI.4 GB. U-DMA/100.2 GB. Fiyat/ Perfor. USB 600 x 2400 dpi. U-DMA/100. U-DMA/100. Paralel. Ultra160/m SCSI. IDE Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. Trans. 2MB 30 GB. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans. USB 600 x 1200 dpi. 4 MB 18.R. Ultra160/m SCSI. 4 MB CHIP 4/02 6/01 6/01 3/02 6/01 9/01 6/01 6/01 9/01 6/01 99 98 90 89 78 77 77 75 74 74 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 42 bit.H. Fiyat/ Perfor. H. U-DMA/100.H. P. Yaz. Ultra160/m SCSI. Fiyat/ Perfor. 16 MB 18. 2MB 40 GB. 4 MB 36.T. 2MB 20 GB.

1600 x 1200 P. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik . Gelenler 100 90 95 87 87 85 90 85 90 85 Fiyat› ($ + kdv) 111 79 75 74 63 55 67 69 59 75 Teknik Veriler 16X. 40X.Model Sony CPD-G220P Sony CPD-G200P ADI Microscan G700i Samsung SyncMaster 757 DFX Miro 17F95 Viewsonic GS773 Iiyama VisionMaster Pro 410 Sony CPD-E220E Philips 107B Acer P791 Kontrol Renk Skala Seviyesi De¤erlen. P. Perfor. Fiyat/ Perfor. 1600 x 1200 dpi CHIP 3/01 6/01 1/01 1/00 98 95 95 97 91 91 90 84 77 77 Perfect Flat. Slot 12X. D.Flat. 0. 0. 0. 1600 x 1200 dpi Flat S. 93 100 94 85 74 82 77 55 78 55 Audio Grabbing 49 57 57 60 44 59 74 98 100 26 Hata Düz. 40X.24 mm. T. 1600 x 1200 dpi 11/00 Trinitron. LG DRD 8160B: Hata düzeltme performans› ile dikkat çekiyor. Tray 16X. LG 995FT: Bu ürünün üzerinde 4 USB port’u var. 0.25 mm. Tray 16X. Pitch. 0. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik DVD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. CHIP | MAYIS 2002 . Convergence 76 71 74 75 74 90 43 57 71 60 Marka . 0. 100 100 50 50 50 50 50 50 50 50 97 98 95 93 91 83 100 98 84 94 Ergonomi 100 97 89 88 89 83 91 86 90 88 Geometri 95 94 93 90 87 81 100 92 88 88 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 339 379 302 240 225 280 364 301 285 299 T. 0. Tray 12X. 40X. D. Fiyat/ Perfor.24 mm.24 mm.P. 40X. P. D.24 mm. 0. CRT. 0. 1600 x 1200 P.26 mm.24 mm. Slot 16X. Pitch. P. Tube. 40X. 1600 x 1200 dpi 11/99 Trio D. 0. 0. 1920 x 1440 dpi 11/99 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 1600 x 1200 P.Pitch.25 mm. Conv. 17” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top.24 mm. CRT. 1600 x 1200 dpi Flat S. 0. 99 100 87 80 73 72 65 65 44 59 Marka . (kHz) Fre.24 mm. Tube.25 mm.92 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Samsung 757 DFX: 0.25 mm. Slot 16X. (Hz) 96 96 95 100 92 96 87 86 77 83 100 94 94 92 83 83 95 82 77 68 30-96 30-96 30-110 31-110 30-97 30-96 30-96 30-96 30-95 30-95 48-120 50-160 50-160 55-160 50-160 48-120 48-120 50-160 50-160 50-160 Marka . 40X.20 mm. D.25 mm. 1280 x 1024 P. 1600 x 1200 Pixel CHIP 4/02 10/01 10/01 11/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 94 92 80 79 78 77 76 76 76 76 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. CRT.+ Ergonomi Yatay Düfley Geo. Tray 16X. 1920x1440 P. 40X. DVD Perfor.: Pixel 19” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 0.Model Sony G400 LG 995FT Philips 109P NecFP950 ViewSonic PF790 Sony E400 Sony G420 Eizo FlexScan F 67 AD‹ Microscan G66 Philips 109B Boyutlar› (GxYxD) 446x464x461 470x480x470 456x469x438 442x456x447 470x470x477 446x464x461 446x464x461 452x455x478 470x483x425 452x462x420 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 629 465 535 759 575 460 600 490 489 466 Trinitron. 0. 0.25 mm.Pitch. Fiyat/ Perfor. 1920 x 1440 dpi Grill Pitch.26 mm. Puan› Fre. 1600 x 1200 dpi 3/01 5/02 Flat S. T. 1600 x 1200 dpi 11/99 Dot Pitch.20 mm nokta aral›¤› ile göze çarp›yor. 1600x1200 P. 0. 0. D. 0. A. 1600 x 1200 P. 1920x1440 P. Tray CHIP 9/01 9/01 9/01 12/01 9/01 9/01 9/01 10/01 9/01 9/01 87 87 83 83 74 69 67 63 60 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 40X. 48X. 48X. CRT.25 mm. 50 26 52 95 100 20 18 26 4 21 Beraber. T. 0.22 mm. 1600 x 1200 dpi Trinitron. P. 1280x1024 P.Grille.24 mm. Tron. Tube.26 mm. Tray 16X.Model Pioneer DVD-105SZ Acer DVP1640A Aopen DVD-1640PRO LG DRD 8160B LG DRD 8120B Aopen DVD-1240 BTC BDV 316B Sony DDU1621 Lite-On LTD-163 Nec DV-5800A CD Perfor. 0. Tray 16X.

Model Lexmark Optra T614 Xerox Docuprint N2125 Oki Okipage 24 HP Laserjet 4100 DTN Lexmark Optra T520 Xerox Phaser 3400 Lexmark Optra E320 Canon LBP-800 Lexmark Optra E312 Canon LBP-1000 CHIP Top. Perf. Office Grafik Bask› H. 8 MB 1200x1200 dpi. 4 MB 1200x1200 dpi. IDE Ultra DMA 33 52X. P. Gelen 93 100 84 93 70 76 50 53 76 80 Fiyat› ($ + kdv) 1272 1340 1245 2107 759 759 310 385 389 751 Teknik Veriler 1200 x 1200 dpi. Paralel USB 1200x1200 dpi.8 X 13.8 X 7.Model Kenwood UCR-421 Asus CD-S520 Aopen CD-948E Aopen CD-952E Asus CD-S550 Creative CD5233E Samsung SC-152 Sony CDU4811 LG CRD-8520B Sony CDU4821 Audio Ripping 12. 32 MB 600 x 1200 dpi. Paralel USB 600x600 dpi. Fiyat/ Perfor. Paralel. Fiyat/ Perfor.1X 13. 100 69 53 47 62 51 47 54 50 50 25 52 55 51 44 86 100 85 35 70 80 70 65 65 65 70 60 60 60 60 Marka . USB 2880x720 dpi. 78 62 88 58 100 55 47 54 57 52 Marka . IDE Ultra DMA 33 48X. 4 MB CHIP 4/01 4/01 4/01 4/01 3/02 1/02 3/02 4/01 4/01 4/01 94 87 80 79 79 74 72 68 64 61 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. Paralel. CD Tach Hata Ergonomi Perfor. IDE Ultra DMA 33 52X. Paralel.8 X Bellek 2 MB 128 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 256 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 512 Kb Fiyat› ($ + kdv) 79 34 32 32 38 48 35 40 35 48 Teknik Veriler 72X. CHIP | MAYIS 2002 . IDE Ultra DMA 33 CHIP 4/00 4/02 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 3/01 8/00 75 69 64 60 60 58 58 58 53 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. USB 1440x720 dpi. + B. Aopen CD-948E: Fiyat/performans oran› en iyi olan ürün. Office Resim Bask› H. USB 600x600 dpi. P. IDE Ultra DMA 33 50X. Bask› H. USB 2400x1200 dpi. Paralel. IDE Ultra DMA 33 52X. Xerox PHASER3400: Dakikada 16 sayfa bask› yapabiliyor. 512 Kbyte 600x600 dpi. Ethernet 2880x720 dpi. USB CHIP 5/01 8/01 12/00 10/00 10/00 8/01 3/01 10/00 10/00 2/01 95 91 91 87 85 83 80 80 77 75 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. Düz. 2500 $’›n Alt›ndaki Lazer Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Resim Kalitesi 95 97 84 100 80 74 78 88 93 99 Marka . Paralel. IDE Ultra DMA 33 48X. USB 1440x720 dpi. IDE Ultra DMA 33 52X.94 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Epson Photo 2000P: Çok yüksek çözünürlükte bask› yapabiliyor. USB 600x600 dpi. Paralel. IDE Ultra DMA 33 48X. 16 MB 1200 x 1200 dpi. Mürekkep Püskürtmeli Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Grafik Bask› K.9 X 7.Model HP 2250 TN Epson Stylus Photo 2000P Epson Stylus Color 980 HP 1220C Epson Stylus Photo 1270 Epson Stylus Color 680 Lexmark Z42 HP 930C HP 970 Cxi Xerox Docuprint M760 CHIP Top.9 X 7. 93 64 100 90 76 55 66 36 42 42 100 54 100 60 78 42 64 60 46 22 Grafik Kalitesi 86 100 73 87 84 80 75 90 77 89 Ergono. 32 MB 1200x1200 dpi.6x 7. Bask› H. Paralel. Fiyat/ Perfor. 4 MB 600x600 dpi. Paralel.4 X 17X 20 X 19. P. 16 MB 1200 x 1200 dpi. CD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 4 MB 1200x1200 dpi. 89 63 57 100 52 60 51 44 55 52 97 75 85 35 100 61 54 53 53 47 Resim Kalitesi 94 dpi 100 dpi 94 dpi 94 dpi 76 dpi 92 dpi 91 dpi 100 dpi 83 dpi 77 dpi Grafik Kalitesi 100 dpi 97 dpi 97 dpi 94 dpi 82 dpi 87 dpi 95 dpi 96 dpi 94 dpi 86 dpi Fiyat› ($ + kdv) 1035 689 218 362 347 73 116 128 246 111 Teknik Veriler 1200x600 dpi. IDE Ultra DMA 33 52X.

64 MB DDR Nvidia Geforce3. AGP 4X. GF4 MX 440.2 87.Model G. Trans. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. 32MB SDRAM 2/01 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 2 MB 24/10/40. Fiyat/ Perfor. P. 64 MB DDR CHIP 1/02 12/01 12/01 12/01 9/01 7/01 6/01 2/01 2/01 6/01 98 96 95 93 92 88 85 81 78 77 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. GF2 GTS 400. 64 MB DDR Geforce2 Ultra.39 83. 2 MB CHIP 4/02 3/02 3/02 3/02 10/01 2/02 12/01 4/01 3/01 12/01 99 99 97 97 96 95 95 95 92 89 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. AGP 4X. GF4 MX 440. 64MB SDRAM N.8 84. 64 MB DDR GF2 GTS Pro. P. AGP 4X. GF2 GTS. AGP 4X. 64MB SDRAM N. 64MB SDRAM N. Fiyat/ Perfor. MSI G3Ti500: Testteki kartlar aras›nda en iyi ergonomiye sahip. 2 MB 16/10/40. AGP 4X. AGP 4X.96 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET MSI MX400: Uygun fiyat› ve multimedya özelli¤i ile dikkat çekici. 150$’›n Üstündeki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. CHIP Top. CD Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. GF2 GTS 400. 150$’›n Alt›ndaki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II.52 100 81 97 83 81 73 81 81 48 81 Fiyat› ($ + kdv) 325 330 319 198 280 303 185 356 288 237 Teknik Veriler GF3 Ti 500. 32MB SDRAM N. Ort. Quake III 98 100 98 98 97 95. 64MB DDRAM N. AGP 4X. 64 MB DDR GF3 Ti 500. GF2 GTS. AGP 4X.24 82. 32MB SDRAM CHIP 4/02 4/02 4/02 8/01 6/01 1/02 2/01 2/01 98 95 93 92 92 91 89 87 87 85 N. AGP 4X.21 84. AGP 4X.28 83.42 83. Eriflim Hata Düz. AGP 4X. 8 MB 24/10/40. 64MB SDRAM 12/01 N. AGP 4X. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. Ergonomi OpenGL 100 99 99 94 96 93 93 92 91 92 90 100 90 95 90 90 95 87 85 93 Fiyat› ($ + kdv) 135 118 130 85 111 84 148 127 82 59 Teknik Veriler N.5 79. AGP 4X. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. 4 MB 24/10/40.15 View Perf. AGP 4 X. CHIP | MAYIS 2002 .54 Marka . AGP 4X. GF2 GTS 400.39 89. AGP 4X. AGP 4X. AGP 4X.36 89. GF2 GTS 400.45 3D Mark 2000 98 100 95 99 95 92. 2 MB 24/10/40.Model MSI G3Ti 500-VTG Leadtek Winfast GF 3 Ti 500 TD Abit Siluro Geforce3 Vio Utopia Ati Radeon 8500 Leadtek Geforce 3 Gigabyte GF-3000 Leadtek Geforce 2 GTS Ultra Elsa Gladiac Geforce2 Ultra Creative Geforce 2 Ultra Cardex GF 2 Pro 400 Golden S. Fiyat/ Perfor. AGP 4X. 2 MB 16/10/40.42 79.06 84. TDK 24/10/40: Yüksek yazma performans› ile göze çarp›yor. GF2 GTS. Quake III 100 96 96 91 92 92 83 92 85 87 3D Mark 2000 100 92 91 92 93 91 89 84 89 81 View Perf. 64MB DDRAM N. 8 MB 24/10/40.55 73. 2 MB 32/10/40. 64MB DDRAM N. Veri Ort.15 85.06 90. AGP 4X. 64 MB DDR Ati Radeon 8500. 100 94 95 89 90 92 87 93 87 88 Marka .08 91. 99 100 96 97 97 95. Süresi Süresi 86 82 79 81 80 68 70 67 100 83 86 88 90 85 71 67 65 49 100 84 65 75 45 65 40 55 60 55 40 55 Marka . GF4 MX-440 Pro/600TV GS MSI G4MX440-T Abit Siluro GF4 MX Abit Siluro T400 Leadtek Geforce 2 MX SH MAX MSI MX400 Pro-TC64S Cardex GF2 MX Golden Sample Guillemot Prophet II-MX Cardex CardExpert GF2 MX 400 Leadtek Geforce 2 MX CHIP Top.GF4 MX 440. Ergonomi OpenGL 97 100 95 59 96 94. P. H. 8 MB 16/10/40.Model Asus CRW-3212A LG GCE-8320B Asus CRW-2410S Samsung SW-224 Plextor Plexwriter 24/10/40A Yamaha CRW3200-VK TDK CyClone 24/10/40 Plextor Plexwriter 16/10/40A Yamaha CDRW 2100E LG GCE-8160B Audio CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 95 95 91 Data CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 93 95 91 Fiyat› ($ + kdv) 135 140 141 90 155 180 175 121 126 108 Teknik Veriler 32/12/40.

Kullan›c› söz konusu fonksiyona bir kere dahi ihtiyaç duyacak olsa bile zor durumda kalabilir. art›k ilk olarak kullan›c›lar taraf›ndan etkinlefltirilmesi gerekecek. Ayr›ca Witts. Bu durumda söz konusu üründen. Hatta. sistemlerin güvenlik sorununun flu anda gündeme getirilmesi de baz› çevrelerce bu nedenle samimi bulunmuyor. art›k güvenli¤i sekteye u¤ratabilecek Microsoft fonksiyonlar›n›n ana ürüne entegre edilmeyece¤ini duyurdu. Bu konu üzerinde etrafl›ca düflünenler ise Microsoft’un art›k ek özellikleri ürünler ile beraber sunmayaca¤›n› ve kullan›c›lar›n bunlar› iste¤e ba¤l› olarak internet üzerinden yüklemek zorunda kal›p. firma kurucular›ndan Bill Gates’in bir e-postas› ile ortaya ç›kan “Trustworthy Computing” kampanyas›n› ciddi bir flekilde faaliyete soktu. sadece Bill Gates’in .NET stratejisinin yarar›na olacak bu yöntemin kullan›lmas›ndan yana de¤il. Bu güvenlik önlemi. varolan ve gelecekte yay›nlanacak yaz›l›mlar›n güvenlik aç›s›ndan iyilefltirilmesini istemiflti (CHIP Nisan 2002/Güncel Haberler). Microsoft’un bu çabalar›na müflterilerin nas›l tepki gösterece¤i ise yöntemlerin uygulanma flekline ba¤l›. .98 ‹Ç‹NDEK‹LER 102 104 110 112 120 134 142 Ay›n Shareware’leri: Sizin için seçti¤imiz yaz›l›mlar Yeni Yaz›l›mlar Testte: Yaz›l›m incelemeleri eCHIP ‹çeri¤i: Programlar ve bölümler Yeni Windows Kurulumu: Windows’unuzu yenileyin Dosya Kurtarma Araçlar›: Recovery yaz›l›mlar› testi Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet XP Powertoys: Faydal› eklentiler ve araçlar Bill Gates’in Güvenlik Stratejisi yaz›l›m CHIP | MAYIS 2002 Budanm›fl Windows Microsoft ürünlerinin güvenli¤ini art›rmak istiyor. Bunun üzerine aç›klama yapan Avrupa Sat›fl ve Pazarlama Baflkan Yard›mc›s› Simon Witts. Kullan›c›lar ihtiyaç duymayacaklar› ve hatta sistemlerine zarar verebilecek bir fonksiyonu neden kurmak zorunda kals›nlar ki? Bir de madalyonun öteki yüzü var. Microsoft ürünlerindeki ek özelliklerin ileride standart kurulum ayarlar› içerisinde bulunmayaca¤›n› dile getirdi. Tabii ki yeni fonksiyonlar eklemek için her seferinde yaz›l›m›n kurulum CD’sini aramak ve kullanmak zorunda kalmak da sinir bozucu olabilir. Bu da Gates’in muhtemel güvenlik sorunlar› bulundu¤u sürece ürünlerin gelifltirilmemesi iste¤i ile paralel bir yöntem olarak karfl›m›za ç›k›yor. Öncelikle. hangi fonksiyonun ne ifle yarad›¤›n› ve nas›l etkinlefltirilebilece¤ini aç›klamas› beklenecektir. kalmayacaklar› sorusunu dile getiriyorlar. tüm çal›flanlar›na gönderdi¤i yaz›d. Gates. özellikle güvenlik aç›klar›na neden olan ve eriflim alanlar› sunabilen fonksiyonlar için geçerli. Tecrübesiz kullan›c›lar›n. Söz konusu ek fonksiyonlar›n. s Yaz›l›m devi Microsoft. program›n hangi parçalar›n›n CD veya etkinleflmemifl halde sabitdisk üzerinde sakland›klar›n› bilmiyor olmalar› da göz önünde bulundurulmal›d›r. yeni programlardaki risk yaratabilecek ek fonksiyonlar. Ancak hiç kimse. otomatik olarak etkinlefltirilmeyecekler. Asl›nda bu düflünce olumlu olarak de¤erlendirilebilir.

hofl görünüm. Fransa. Flash MX’i piyasaya sürdü. May›s ay› içerisinde piyasaya sunaca¤› yaz›l›mda ilk olarak sadece bir dizi dönüfltürme arac›n› yay›nlayacak.com ED‹TÖR’DEN NOTLAR Mahmut Karsl›o¤lu CHIP Yaz› ‹flleri Müdürü Cebinde akrep olanlara duyurulur! olarak gönderebilirler. bu iki ortam› geriden takip ediyor.macromedia. Daha fazla s›k›flt›rma ve kaliteli görüntü sa¤layan Divx5 yükseliyor. ifl uygulamalar›n›n da¤›t›lmas›. art›k Windows XP ve MacOS X platformlar›n› da destekliyor. Sybex. Bunlar içinden özellikle Warez sitesi warez. Hong Kong ve ABD’nin de içinde yer ald›¤› 20 ülkede yay›n yapan korsan sitelerine yönlendirme yap›l›yordu. CHIP | MAYIS 2002 . Avusturalya. resimleri CD veya DVD ortamlar›nda arflivleyebiliyor.5 Animasyonlar ve resimler için görsel efektler haz›rlayan program.com Warez sitelerinde flimdiye kadar. Dynamics. Bilgi için: www. kaynak kodun içinde de¤il bir yaz›l›m deposunda (repository) bar›nd›r›l›yor. Bu y›l içinde de 6000 sitenin kapat›lmas› hedefleniyor. Programdaki en büyük engel ise al›c›n›n postay› açabilmesi için flifreyi bilmek zorunda kalmas›d›r. Bilgi ‹çin: www. Bu s›ray› bozmayan Sybex de. DVD’leri Video CD’lere dönüfltürebiliyor ve daha sonra bu VCD’leri. yeni bir yaz›l›m gelifltirme paradigmas›n› da beraberinde getiriyor. Bilgi için: www.com 3 Adobe After Effects 5.com Progress Dynamics Yaz›l›m Gelifltirme Dili! Progress’in yeni uygulama gelifltirme ürünü Dynamics.. Ses Kaynaklar›: Marketagent taraf›ndan yap›lan bir kamuoyu yoklamas›na göre CD ve radyo halen en çok sevilen müzik ortamlar›. yaz›l› gizli iletilerinizi 128 Bit’Lik bir anahtar yard›m›yla kodluyor.progress.sybex. MP3. art›k elinizi cebinize atman›n zaman› geldi! Movie Ripper VCD Kodlay›c› DVD Arac› Tüm büyük yaz›l›m sunucular› s›rayla tek bir t›klama ile DVD kopyalayan araçlar sunuyorlar. Bilgi için: www.com. iflletim sistemlerinden kelime ve grafik iflleme yaz›l›mlar›na kadar çeflitli popüler yaz›l›mlar yasa d›fl› bir flekilde sunuluyordu. Divx4 5.at’nin kapat›lmas› en büyük baflar›. Böylece Flash bulunan internet sayfalar› daha seri olabilecekler.e-cryptor. Avrupa’daki yaz›l›m korsanl›¤›n›n ana buluflma noktalar›ndan biri olan siteden. Flash MX. tüm e-posta istemcileri ile uyumlu olmas›na ra¤men kullan›lan e-posta program›ndan ba¤›ms›z olarak çal›flabilmesi. Flash 5 versiyonun takipçisi olarak adland›r›yor. Kaynak: marketagent ! IN & OUT n ! Güvenlik Microsoft bile. MP3 dosyalar› ve JPG resimleri çal›flma s›ras›nda Flash projesine yüklenebiliyorlar. MX serisinin Macromedia’n›n di¤er yaz›l›mlar› ile daha uyumlu çal›flmas› bekleniyor. gelifltirilmesi.. Bu sitelerin müdavimleri. gelifltirme süresini ve maliyetini k›saltmas›n› sa¤lama iddias›n› tafl›yor. Bilgi için: www. sürümü gözden düflmeye bafllad›. CD’lere yazabiliyor.adobe. OpenEdge™ ifl platformunun uygulama çat›s› olan Progress Dynamics..ulead. KISA. Movie Ripper. flifrelenen iletileri Sürükle&B›rak yöntemini kullanarak EXE veya CAB dosyalar› biçiminde posta programlar›na tafl›yabilir ve eklenti KISA. sürümü ç›kt›ktan sonra Divx’in 4. Almanya. tekrarl› tan›mlamalar mümkün. ‹yilefltirilmifl renk yönetimi ve daha anlafl›l›r ve kullan›m› daha kolay hale getirilen zaman çubu¤u da yenilikler aras›nda say›labilir. yaz›l›m gelifltiriciye standart bir uygulama için en s›k ihtiyaç duyulan çözümleri sunup. Koreli firma Honestech’in gelifltirdi¤i ve MPEG 1 için en iyi Encoder olarak adland›r›lan teknolojiyi kullanan Movie Ripper ad›ndaki yeni program› ile kalite sözü veriyor. bir araya getirilmesi ve piyasaya sürülmesi sürecinin h›zland›r›lmas› için tasarlanm›fl.tr ? MÜZ‹⁄‹ NEYLE D‹NL‹YORUZ? CD ve Radyo MP3’den daha popüler CD Radyo MP3 Canl› E¤lenceler Internet Plak %87 %81 %42 %25 %21 %7 De¤erler yüzde cinsindendir.. daha önce Avusturya. 3 Ulead DVD Picture Show Koleksiyonlar için ideal olan bu program.com E-postalar Güvenle Aç›l›yor E-cryptor. Art›k nesneler ve özellikleri. Kullan›c›lar. h›zl› yenilenme gibi özellikler yerine yaz›l›mlar›n önce güvenli olmas› gerekti¤ini kabul etmifl bulunuyor. Bilgi için: www. Bu program›n en büyük avantaj›.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET 99 Macromedia Flash MX SoftClan e-cryptor Animasyonlara MX Dopingi H›zl› ve internet üzerinden oynat›labilen animasyonlar yaratmak amac›yla kullan›lan Flash program›n›n üreticisi Macromedia. Ancak bir y›la yak›n bir süredir s›k› çal›flan BSA’n›n giriflimleriyle 1800 Warez sitesi kapat›ld›.

Bu nedenle virüsü yayan bilgisayar› tespit etmek zorlafl›yor.100 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET Spam Karfl›t› Napster Klez. anti tekel davas›n›n ilk aflamas›nda Bill Gates’in duruflmada ifade vermekten kaç›nd›¤› için flirketin zarar ederken spam postalara karfl› gelifltirilen önlemler. ECMA Ortak Dil Altyap›s›’n› ve C# standartlar›n› kullan›yor ve Microsoft Windows XP ve FreeBSD iflletim sistemleri için kullan›ma sunuyor. Bu sayede donan›m üreticileri verimli yeni Wireless Lan ürünleri gelifltirebilecekler.E isimli bir virüsün do¤rudan antivirüs programlar›na sald›rd›¤› belirlendi. Microsoft’un aleyhine geliflmelerin oluflmas›na sebep olmufltu.com/turkiye CHIP | MAYIS 2002 . Söz konusu veri taban› sayesinde t›bbi araflt›rma uzmanlar›. T›p bilimiyle dijital teknolojiyi birlefltirecek anlaflma sonucunda. onlar› uyarmas› mant›¤› ile çal›fl›yor. May›s.microsoft. Microsoft. k›smen ayr› bir standart haline geldi¤inde bu sistemlerin baflka iflletim sistemi kullan›c›lar›n›n bafl›na problem açabilece¤inden endifle ediliyor. Dolay›s›yla Japonya’da yarat›ld›¤› veya yay›lmaya bafllad›¤› san›lan virüsün Japonya d›fl›nda da görülmesi bekleniyor. ast›m ve di¤er sebeplerden muzdarip hastalar›n (yaklafl›k 6 milyon kifli) bilgilerinin ifllenmesi mümkün olacak. Bilgi için: www. Free BSD ve Windows için CLI ve C# ile ilgili 1 milyon sat›r kaynak kodunu akademik çal›flmalar için kullan›ma sundu. ‹ki üst düzey yetkili bu kez mahkeme ile yüzleflmeye haz›rlan›yorlar. Böylece bilmsel çal›flmalara kolay eriflim ve dolay›s›yla yeni çal›flmalar›n h›zlanmas› sa¤lanacak. Kas›m) alt›nc› gününde aktif olan virüs. Ancak Napster’in de mucidi olan iki yaz›l›m mühendisi taraf›ndan gelifl- Wireless LAN’a Yaz›l›m Çözümü Yaz›l›mla Gelen H›z Microsoft. di¤er bilgisayar virüslerinin aksine gönderildi¤i bilgisayar›n adresini sakl›yor. baflta genetik rahats›zl›klar olmak üzere birçok hastal›¤a karfl› gelifltirilecek yeni ilaçlar›n çal›flmalar›n›n yer alaca¤› genifl bir veri taban› oluflturalacak. Tek say›yla bafllayan aylar›n (Ocak.com Gates ve Ballmer Mahkemede Microsoft’un en üst düzey iki yöneticisi Bill Gates ve Steve Ballmer anti tekel davas›n›n yeni duruflmas›nda ifade verecek. Mart.microsoft. Bilgi için: www.com gördü¤ünü düflünüyor. gönüllü kullan›c›lar›n kat›l›m›yla denendi ve Spam mail’lerin önüne baflar›yla geçebildi¤i gözlendi. Sistem. akademik çal›flmalar ve Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi’ne olan deste¤ini de ortaya koymufl oldu. Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi uygulamas› için kaynak kodunu kullan›ma açan Microsoft. Bilgi için: www. spam mesajlar›n belirleyerek kullan›c›lar› bu mesajlardan kurtarmay› hedefliyor.com Microsoft’un Bafl›na Ne Düfltü Kaynak Kodunu Açt›lar Microsoft. dünya çap›nda genifl bir veritaban› oluflturmak için anlaflma imzalad›klar›n› duyurdular. kullan›c›lar›n Napster’da oldu¤u gibi birbirine ba¤l› olmas›n› ve ald›klar› spam mailleri di¤er üyelerle paylaflarak. hastalar›n genetik yap›lar›n›.ibm. Temmuz. Bilgi için: www. e-Sa¤l›k Mayo Clinic’e IBM Deste¤i IBM ve uluslararas› bir sa¤l›k kuruluflu Mayo Clinic. Duruflmalar›n ilk safhas›nda Bill Gates ifadesini video kasetle yollam›fl. Virüs. Kullan›c›lar›n ço¤u enfekte olduklar›n› da fark etmiyorlar. Fakat ayn› zamanda. Adalet Bakanl›¤› avukatlar› Gates’in kasetlerdeki ifadesinin inand›r›c› olmaktan uzak bulundu¤unu savunduklar›nda. Eylül. Wireless LAN sisteminin iflinin bir k›sm›n› üstlenerek h›z›n artmas›n› sa¤l›yor. mahkemede bulunmayan Bill Gates’in bu iddialara cevap verememesi.E Son Dakika ‹lac›n› Buldular m›? Spam postalar. Bilgi için: www. Paylafl›ml› Kaynak Ortak Dil Altyap›s›’n›n kaynak kodu. kolit. Bir milyon sat›r kaynak kodunu sunan Paylafl›ml› Kaynak CLI uygulamas›n›n programlama dili alan›na ve XML Web hizmetleri araflt›rmalar›na destek olmas› hedefleniyor. Trend Micro fiirketi’nin web sitesinde bulunan ücretsiz yamay› indiren kullan›c›lar virüsten kurtulabiliyorlar. artan bir yo¤unlukla elektronik posta sahiplerinin bafl belas› olmaya devam tirilen Napster benzeri bir P2P yaz›l›m›.napster. UNIX iflletim sisteminin IBM versiyonu olan AIX iflletim sistemi üzerinde çal›flacak sistem ile Mayo Clinic’lerde tedavi gören kanser. Seattle da düzenlenen Windows Hardware Engineering Conference’da (WinHEC)’de Wireless LAN için yaz›l›m çözümlerini sundu. bilgisayarlar›n e-posta programlar›nda bulunan adres defterindeki isimlere kendini yayarak geniflliyor. ‹stenmeyen ticari tan›t›m e -postalar›ndan kurtulmak için kurulan bir network. Tan›t›lan yaz›l›m. Çal›flmalar do¤rultusunda tedavisi bulunamayan hastal›klarla mücadelede önemli ad›mlar›n at›lmas› bekleniyor.trendmicro. Anlaflmada IBM’in e-server ailesinden pSeries sunucular› ve veritaban› yönetim yaz›l›m› DB2 kullan›lacak.com Japonya’y› Virüs Vurdu Japonya’da flimdilik 712 bilgisayar› etkileyen Klez. spam olmayan baz› önemli mailleri de “yanl›fll›kla” silebildikleri için kullan›m alan› bulam›yorlar. aile ve t›bbi geçmifllerini inceleyerek kesin tan› ve do¤ru tedaviler üzerinde yo¤unlaflabilecekler.

WSDL (Web Services Description Language) ile mesajlaflma teknolojisi kullan›labilir. Ticari lendirme paketi download etmenize izin veriliyor. Bilgi için: www. Bilgi için: www. “servisin kiflisel ve ticari amaç gütmeyen yaz›l›mlarda kullan›lmas›” yönünde oldu¤u aç›kland›. çal›flmalar›n› h›zland›rmas› gerekti¤i vurguland›. trafik cezas› ö¤renmek gibi bürokratik ifllemlerin internet üzerinden gerçeklefltirilmesini sa¤layan e-devlet uygulamalar›n› gelifltiren Siemens Business Services yekililerin yapt›¤› aç›klamada e-devlet uygulamalar› konusunda yeni bir at›l›m içinde olan Güney Afrika’dan örnek verildi.sbs. web programc›lar› için kendi sitelerinden Google ile arama yapmalar›n› ve sonuçlar› görüntülemelerini sa¤layacak yeni bir servisi test etmeye bafllad›.com. üreticilerine ve web programc›lar›na sitelerinde 2 milyardan fazla web doküman›n› direkt olarak kendi programlar›ndan aramalar›na olanak sa¤l›yor.tr CHIP | MAYIS 2002 . Google servisine kay›t olduktan sonra. vergi numaras›. Servise getirilen k›s›tlamalar›n ise. Yeni servis uygulama programlama arayüzleri için Google Web APIs ad›n› tafl›yor. SOAP (Simple Object Access Protocol) ile sistemin internet ile ba¤lant›s› kurulabi- amaç gütmeyen yaz›l›m.com Dijital Vatandafll›k Yaklafl›yor e-Devlet Uygulamalar› 1974’den beri hayata geçirilmeye çal›fl›lan elektronik kimlik kart› ve nüfus kay›tlar›n›n elektronik ortama geçirilmesi çal›flmalar› “tüm h›z›” ile sürüyor.google. Güney Afrika’n›n vatandafllar›n›n on sene içinde bürokratik ifllemleri elektronik ortam üzerinden gerçeklefltirebilecekleri düzeye ulaflmak üzere hedef koydu¤u belirtildi. bir tan›t›m ve bilgi- lirken. Bu aflamadan sonra yaz›l›mc›lar günde en fazla 1000 otomatik arama yapmakta serbestler. SOAP ve WSDL standartlar› ile uygulama programlama arayüzleri (API'ler) yarat›labiliyor. Ancak.Google Arama Araçlar›n› Test Ediyor Yaz›l›m ‹çinden Arama Dünyan›n en geliflmifl arama motoru olarak gösterilen Google. Web sitesinde arac›n kullan›m›n›n flimdilik ücretsiz oldu¤u belirtiliyor. Türkiye’nin ise e-devlet ko- nusunda hükümet düzeyinde özel komisyonlar› ve milyonlarca dolarl›k yat›r›m› bulunurken.

Buradan kullan›ma kapat›lacak programlar. Hikayeler ise Beatles’›n f›rt›na gibi esti¤i y›llarda yazar›n haf›zas›nda kalan hat›ralardan olufluyor. Üstelik. alt tag’lar› ve di¤er HTML bileflenleri konusunda kod örneklerine de yer veren bu ücretsiz e-kitab› okumak için kendi görüntüleyicisini kullanman›z gerekiyor. Program›n Windows Gezgini’ne benzeyen yönetim arabirimi sayesinde. Tablo bafll›klar›. bu kullan›m› kolay kontrol yaz›l›m› epey iflinize yarayacakt›r. 4. Gnutella tabanl› en popüler P2P yaz›l›mlar›ndan biri PC’nizdeki Ajan: Bilgisayar›n›z› baflkas› kullan›yorken neler yapt›¤›n› bu seçenek sayesinde rahatl›kla izleyebilirsiniz. 8.5 h iMesh Multimedya dosyalar›n› indirmeye yarayan bir yaz›l›m Kontrolü Elden B›rakmay›n Bilgisayar›n›zda kimin.0: Genç yazarlar Brandon Massey. ❿¤ Drop Forged Lennon eBook 3.chip. WinZip En popüler dosya s›k›flt›rma yaz›l›m›n›n yeni sürümü PC Monitor 2. bunlar üzerinde tam kontrol sa¤laman›za imkan tan›yor. fliirden korku hikayelerine. web tasar›m›ndan kendinizi gelifltirmeye kadar genifl bir yelpazede birbirinden ilginç 5 e-kitap yer al›yor.0: Bu e-kitap size nas›l daha baflar›l› HTML kodlar› yazabilece¤inizi en iyi flekilde sunuyor. 7. Birçok insan üzerinde baflar›ya ulaflm›fl bu kitap ile. Son olarak. Özellikle internet üzerinde fazlaca sörf yapan. Jon Merz ve Scott Nicholson’a ait.0: Son günlerde ad›ndan s›kça bahsedilmeye bafllanan flu yeni ID chip’leri hakk›nda neler biliyorsunuz? Bu HTML tabanl› otobiyografi kitab›. çocuklar›n neyi ne zaman yapmas› gerekti¤ini ayarlayabilece¤iniz bu program›n kullan›m› da oldukça kolay. hiç zorlanmadan daha önce gerçeklefltirilmifl ifllemlere ve di¤er ayarlara ulafl›labiliyor.102 SHARE WARE Top Downloads www. E¤er çocuklar›n›z›n yan›nda de¤ilken bile. k›sa hikayelerin yan› s›ra yazarlar›n romanlar›ndan al›nm›fl pasajlar da mevcut. internet ile ilgili filtreler ve engellenecek web sitelerini ayarlamak mümkün oluyor. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan bu yaz›l›m›n yönetim ekran›na ulaflmak içinse. CHIP | MAYIS 2002 . kitab›n dikkat çekici köflelerinden birini oluflturuyor. New Voices from Kensington 1. 5.com. fiiirlerin hemen hemen hepsi Rock n’ Roll’un en büyük isimlerinden biri olan John Lennon’dan esinlenerek kalema al›nm›fl. bilgisayar›n›zda gerçekleflen tüm ifllemleri izleyerek. k›sa hikayeler ve fliirlerden oluflan bir e-kitap. 2. hangi ifllemleri yapabilece¤ini belirlemek ve bunu kontrol alt›nda tutmak istemez misiniz? PCMonitor adl› bu yaz›l›m. Kitab›n içeri¤inde. teknik ve finansal meydan okumay› esprili bir dilde inceliyor. hangi zamanlarda. büyük bir Beatles fanati¤i olan Sharon Richards taraf›ndan yaz›lm›fl. onlar›n internet üzerindeki zararl› içerikten uzak olmas›n› istiyorsan›z. korku romanlar›ndan oluflan bir koleksiyon. 6. belki siz de hayat›n›zda büyük de¤ifliklikler yapabilirsiniz.0: Drop Forged Lennon. E¤er ‹ngilizce biliyorsan›z bu kitaplara mutlaka bir göz at›n. 3. idealleriniz do¤rultusunda daha mutlu bir hayat yaflayabilirsiniz. ❿¤ Implanted Chips&Dips 1. Design for Web Accessibility 1. oyun oynayan ve sohbet odalar›nda çok fazla zaman harcayan çocuklar› ile sorunlar yaflayan ebeveynler bu yaz›l›mdan yararlanabilirler. Self Improvement Unleashed 2.tr Morpheus Preview Edition 1. John Lennon’un en k›flk›rt›c› flark› sözleri üzerine yaz›lm›fl tamamen uydurma bir hikaye de.0: Özel teknikler ve stratejilerle kendi kiflisel potansiyelinizi ve kendinizi gelifltirmenizi amaçlayan bu kitab› kullanarak. belirli tufl kombinasyonlar›n› kullanmak ve ayr›ca bu aflamadan sonra güvenlik için de bir flifre girmek gerekiyor. insan tan›ma ve izleme teknolojisinin gelifltirilmesi ve kullan›lmas› s›ras›nda ortaya ç›kan sosyal. DivX 5 Pro Video Bundle DVD kalitesinde filmleri izlemek için gerekli codec’in son sürümü Ad-aware ‹stenmeyen reklamlara karfl› koruma sa¤layan bir yaz›l›m ICQ 2002a Arkadafllar›n›z ile sohbet için en tan›nm›fl iletiflim arac› Download Accelerator Ba¤lant› kopmadan h›zl› bir flekilde dosya transferi için ZoneAlarm Internet üzerinde güvenli¤i sa¤layacak firewall yaz›l›m CD’DE YER ALANLAR H eCHIP Code SHAREWARE Elektronik Kütüphaneniz ‹çin ‹lginç E-Kitaplar Bu ayki e-kitaplar›m›z aras›nda.

DVD’lerinizi Yedekleyin Backup DVD.. size DVD filmlerinizi. Daha önce sadece ekran koruyucu olarak kulland›¤›n›z. 3 Capture Pro 1. elektronik postalar›n›za her yerden ulaflman›z mümkün oluyor. Kimden. NIST’de bulunan atomik saat sunucucular› ile ba¤lant›l› olarak 3 Vital Desktop 1.4 h Bir ifl toplant›s›nda ya da tatildeyken. Gelen postalar›.0 ABF Photo Camera gerçekten de oldukça yararl› bir görüntü yakalama uygulamas›. Ancak. SVCD ya da VCD’lere kaydetmek için gerekli tüm güçlü araçlar› sunuyor. Stealth Folder 6. ayr›ca bir flifre ile de korunmufl. parçal› download’lar ve daha birçok ek özellik ile oldukça dikkat çekiyor. KISA. Maksimum 20 POP3 posta hesab›n› kontrol edebilen program.2 h Dünyan›n En Kusursuz Saati! E¤er PC’nizin saatini en do¤ru flekilde ayarlamak istiyorsan›z. heyecanla bekledi¤iniz bir e-mail’in gelip gelmedi¤ini merak ediyorsan›z. CGI script. gelen postalar› kontrol edip filtreledikten sonra SMS olarak cep telefonunuza gönderebiliyor. yerel a¤ üzerindeki herhangi bir bilgisayar ile senkronize etmeniz de mümkün oluyor. Gizli dosyalara ulafl›ld›ktan sonra otomatik olarak bu izleri de yok eden program. sadece DVD filminizi DVD okuyucunuza.0. araç ve görev çubu¤unda. eski Print Screen tuflu komutunu daha kullan›fll› hale getiriyor. Cep telefonunuz yan›n›zda olmas› flart› ile bu program› kullanarak. SMS4Mail adl› bu yaz›l›m. 3 ABf Photo Camera 1. Konu. ‹stenirse resimler arka arkaya otomatik olarak da birbirini takip eden dosya isimleri ile saklanabiliyor. 3 Abyss Web Server For Windows 1. Ayr›ca günlük maksimum SMS say›s›n› s›n›rlayarak SPAM postalara karfl› önlem al›nmas› da mümkün.. Klasörlerinizin güvenli¤i sizler için önemliyse ve dosyalar›n›za di¤er kullan›c›lar›n ulaflmas›n› istemiyorsan›z. Çok güçlü bir flifreleme algoritmas›na sahip olan program. tüm yedekleme ifllemini ve CD yazmay› gerçeklefltirebilece¤iniz yaz›l›m› kullan›rken. herhangi bir grafik program›na gerek kalmadan do¤rudan sabitdiske resim olarak kaydediliyor.0 h PC’den Cebe Elektronik Posta DVD Backup 6.0 Oldukça basit ama bir o kadar da kullan›fll› bir sistem eklentisi olan Capture Pro.0 Tamamen ücretsiz bir web sunucusu olan Abyss Web Server 1. böylece istenen mesaj›n size ulaflt›r›lmas›n› da kolaylaflt›r›lm›fl oluyor. Zaman ayarl› foto¤raf çekebilmenizi de sa¤layan ABF’nin kullan›c› arabirimi de iste¤e ba¤l› olarak de¤ifltirilebiliyor.. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan program›n ayarlar›na ulaflabilmek içinse. Ek olarak bir saat sunucusu olarak çal›flan Chronograph ile PC’nizin saatini sadece NIST atomik saat sunucular› ile de¤il. Tüm bunlar›n yan› s›ra kullan›c›lara uzaktan web yönetimi için çok kolay bir arabirim de sunan Abyss Web Server ile PHP ve Perl script içeren sitelerinizin sorunsuz olarak kullan›ma aç›lmas› sadece birkaç dakikada gerçekleflebiliyor. belirli bir periyoda ba¤l› ya da sadece ba¤lant› sa¤land›¤›nda bir kere ayarlama yapacak flekilde farkl› modlara sahip olan programda. belirli bir miktarda SMS için kredi sat›n alman›z gerekiyor.1.0’a mutlaka bir göz atman›z gerekiyor. özel bir tufl kombinasyonunun kullan›lmas› gerekiyor. ayr›ca gizli klasörlere eriflme giriflimlerinin de bir kayd›n› tutuyor. kimden geldi¤i ve konular›na göre filtreleme imkan› da sunan program. Dolay›s›yla ancak bu ifllemlerden sonra tekrar dosyalar›n›za ulaflmak mümkün oluyor.0 h Size Özel Klasörler çal›flan bu yaz›l›m› bilgisayar›n›za kurabilirsiniz. sabitdiskinizde 4 GB bofl disk alan›n›z›n bulunmas› gerekiyor. küçük dosya boyutuna ra¤men HTTP/1. Tarih de dahil olmak üzere mesaj›n kendisi 160 karakterden daha fazla olam›yor. neredeyse tüm dosyalar ile uyumlu çal›flan Vital Desktop ile statik masaüstü görüntüleri tarihe kar›fl›yor. Stealth Folder 6. bofl bir CD’yi de CD yaz›c›n›za koyman›z yeterli oluyor. Bafllat menüsünde. Detayl› yard›m menüsüne ulaflmak içinse F1’e basmak yeterli! CHIP | MAYIS 2002 . Ancak tüm popüler CD yaz›c›lar› da destekleyen program› kullanabilmek için. bu programdan yararlanabilirsiniz. bunlar› ayn› anda birden fazla cep telefonuna da gönderebiliyor.0 Görsel olarak ekran›n›z› renklendirecek ve daha da canland›racak olan bu program. Program› kullanabilmek için sitesinden KISA. Manual. Bu flekilde korunmufl dosyalar›n daha sonradan silinmesi. izlenmesi ya da de¤ifltirilmesi kesinlikle mümkün olmuyor. Böylelikle art›k bu tufla bas›ld›¤› zaman yakalanan ekranlar. Tek bir tufla t›klayarak. Chronograph 2. Bilgisayar›n›zda bulunan herhangi bir görüntü yakalama cihaz›n› ya da web kameran›z› kullanarak bir foto¤raf stüdyosu oluflturman›za olanak tan›yan bu yaz›l›m ile ekranda istedi¤iniz görüntüyü seçtikten sonra foto¤raf çekmeniz mümkün oluyor. klasörlerinizi de baflar›l› bir flekilde saklayabiliyor. Pragram ekle/kald›r ve hatta CTL-ALT-DEL menüsünde bile yer almayan Stealth Folder.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 103 Ay›n Shareware’leri SMS4Mail 1.. masaütünüzde sabit görüntüler yerine hareketli ekran koruyucular›na da yer vermenize olanak tan›yor. HTTP proxy sunucu deste¤i ve takvim için gelifltirilmifl yard›m seçenekleri de bulunuyor. Ancak deneme amaçl› olarak kullan›c›lara 3 bedava SMS de sunuluyor.

ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor. s Bu ay›n yaz›l›m inceleme bölümünde a¤›rl›kl› olarak yaz›l›m devlerinin en popüler yaz›l›mlar›n›n yeni piyasaya ç›km›fl son sürümleri bulunuyor.01 Video Düzenleme Yaz›l›m› Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› Adobe GoLive 6 DE⁄ERLEND‹RME CHIP. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü CHIP ONLINE Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www. Macromedia. yaz›l›mlar›n kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik.com. Çünkü oldukça güçlendirilmifl çizim araçlar›. Bu de¤erlendirme yaz›l›ma verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor. Her ne kadar popüler yaz›l›mlar›n yeni piyasaya sürülmüfl en son sürümleri. yaz›l›m›n dokümantasyon ve kullan›fll›¤›n›n kalitesi de¤erlendiriyor. Art›k say›lardan b›kan Macromedia’n›n Flash MX ad›yla piyasaya sundu¤u Flash 6 ise. Bunun en önemli sebeplerinden biri.chip. sadece deneme sürümlerine göz atmakla yetiniyorlar. Mcafee ve Ulead’›n yaz›l›mlar›n›n yan› s›ra Astrosell’in kullan›m› kolay e-ticaret uygulamas›. TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) CHIP | MAYIS 2002 . yeni özelliklerin azl›¤› ile bu sürümü bekleyen tasar›mc›lar› hayal k›r›kl›¤›na u¤ratacak gibi duruyor. Bunlar aras›nda en dikkat çekenleri yaz›l›m testi sayfalar›m›zdan inceleyebilirsiniz. Adobe. kullan›c›larda bir merak uyand›rsa da. Mahmut Karsl›o¤lu.tr/ yazilim adresinde bulabilirsiniz. Di¤er taraftan Adobe da Photoshop 7 ile resim düzenleme ile u¤raflanlar için pek bir yenilik sunmuyor. Kriterlerden ifllevsellik. bu ay›n en ilgi çeken yaz›l›m› olmay› baflar›yor. Ancak tabii ki bu baflar›s›z bir sürüm oldu¤u anlam›na gelmiyor. Bu ay inceledi¤imiz Autocad 2002 ise maalesef bu olay›n en büyük örne¤i.104 ‹Ç‹NDEK‹LER Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m› Adobe Photoshop 7. Autodesk.0 Beta CAD Yaz›l›m› Auto Cad 2002 105 Yeni Yaz›l›m TESTLER‹ Yaz›l›m dünyas›nda firmalar her geçen gün daha fazla özellik içeren yaz›l›mlar ile kullan›c›lar›n karfl›s›na ç›k›yorlar. Ergonomide ise CHIP.tr 106 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› Astrosell Professional FTP Yaz›l›m› Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m› LapLink Gold 11 108 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Mcafee Internet Security 4. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor. Kullan›m kitap盤› ne kadar anlafl›l›r ve kapsaml›? Online yard›m al›nabiliyor mu? Asistanlar mevcut mu?. baz› durumlarda bu heyecanlar› geçtikten sonra eski sürümlerin de kendilerine yetti¤i gerçe¤i daha a¤›r bast›¤›ndan. Neredeyse bir önceki sürümüyle ayn› olan yaz›l›m. yeni sürümü gerçekten çarp›c› k›l›yor. gibi sorulara cevap aran›yor.com. yaz›l›m›n konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor. Laplink’in PC’ler aras› kolay ba¤lant› kurmak için haz›rlad›¤› Laplink Gold ve son olarak da Ipswitch’in meflhur ve en eski FTP programlar›ndan biri olan WS_FTP Professional’›n en son sürümü ilginizi çekece¤ine inand›¤›m›z yaz›l›mlar aras›nda yer al›yor. mkars@chip. yeni sürümlerin asl›nda yeni sürüm olmay› hak edecek kadar çok yeni özelli¤e sahip olmamalar›.. Burada ne kadar az hata yapt›¤› ve ne kadar fazla özelli¤e sahip oldu¤u de¤erlendirmeye giriyor. Kaynaklarda ise donan›mla aras›ndaki uyumlulu¤a puan veriliyor.

Wblock komutu ile XML çizim dosyalarının oluşturulması ise başarılı bir özellik.net Firmay› aray›n›z AUTOCAD 2002 CHIP TOP.com Firmay› aray›n›z Windows 98/ME/2000/XP www. Actions panelinde yer alıyor. ufak cilt kusurları ya da benzeri sorunlar kolaylıkla temizlenebiliyor. P Express tools ve VIP program eklentisi P XML çizim dosyalar› oluflturabiliyor M Çok az yeni özellik bulunuyor CHIP | MAYIS 2002 . Sonuç: Eğer profesyonel bir fotoğrafçıysanız ve doğal çizim araçlarına ihtiyaç duyuyorsanız 7. İlk bakışta.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET 105 A Ü YIN 5|2 2 00 NÜ RÜ Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Resim Düzenleme Yaz›l›m› CAD Yaz›l›m› 0 MACROMEDIA FLASH MX CHIP TOP. hep çarpıcı ve akılda kalan bir yenilik ve gelişmeyle birlikte karşımıza çıkmıştı. ilk etapta dikkat çeken ve oldukça da üzücü olan farklılık daha önceki sürümlerde yer alan kartlardan oluşan paletlerin yer almaması. arabirim olarak program çok fazla değişmiş gibi durmuyor. PUANI F‹YAT/PERFOR.com/local/ enu/portal/asp/index.sayisalgrafik. kullanıcılara hızlı erişim bölümünde yer alan araçlar için kişisel ayarları kaydetmeye olanak tanıması ile gerçekten etkileyici.0 ise artık GIF dosyalarında saydamlığa izin veriyor. Aksi taktirde bir önceki sürüm de işinizi görecektir. Bu zeki sistem.evet. semboller ve video klipler de artık kendilerine has bağımsız özelliklere kavuşmuşlar. P Genifl video format deste¤i P Geliflmifl scripting araçlar› M Yeni bafllayanlar için zor arabirim H eCHIP Code FlashMX Şimdiye kadar Photoshop’un her sürümü. Sonuç: Eğer hali hazırda AutoCAD 2000i sahibiyseniz.autodesk. Ancak firma bu açığını kapatmak için araçların yer aldığı panelleri birbirinden bağımsız hale getirmiş.tr Firmay› aray›n›z Win ME/98/NT/2000/XP Macromedia’nın yeni web uygulama serisinde ilk olarak piyasaya sürdüğü Flash MX aslında popüler vektör canlandırma yazılımının 6. Ayrıca nesneler. Katman dönüştürücü ve CAD standartları gibi özellikleri sunan VIP programı ve "True Associative Dimensioning" ile metin boyutlandırma gibi yeni özelliklerle AutoCAD karşımıza daha üretime dönük bir modül olarak çıkıyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT - ADOBE PHOTOSHOP 7. Aslında. yağlı boya ya da kurşun kalem gibi standart fırçalar için değişken hue ve opacity değerleri kullanmayı mümkün hale getiriyor. yeni sürüme geçmeden önce eklenen az sayıdaki özelliğin işinize yarayıp yaramayacağını düşünmekte fayda var. Yeni sürümün araç çubuğuna ise Modify I. Programın 15 günlük deneme sürümünü http://pointa. Text ve CAD Standards şeklinde 4 yeni araç daha eklenmiş. VIP program ve Autodesk'in beta sitesindeki beta ürünlerden programa dahil edilmiş birkaç özellik dikkat çekiyor.0 BETA CHIP TOP. en büyük yenilikler içinde yer alıyor. AutoCAD 2000i ile hemen hemen aynı.medyasoft. Flash yazılımına baktığımız zaman. Ayrıca aynı Corel'ın Procreate Painter’ında olduğu gibi Photoshop'un gelişmiş araçları da artık pastel. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win ME/2000/XP www. Program içinde sadece Express Tools. Sadece yeni özellikler ve gelişmiş özellikler listesine bakmak bile bunu anlamak için yeterli. yeni sürümü bekleyen kullanıcılar arasında tam bir hayal kırıklığına yol açıyor. Diğer taraftan yeni geliştirilmiş olan Tool Presets seçeneği. “Auto Color adjustment” aracı ise fotoğraflardaki çeşitli ışık kusurlarını düzeltebiliyor. sürümü. Dreamweaver'in arabiriminden programa uyarlanmış. Sonuç: En iyisini isteyen geliştiriciler için mutlaka yapılması gereken bir güncelleme. Dimension. P Güçlendirilmifl çizim motoru P Gelifltirilmifl GIF saydaml›k kontrolü M Çok fazla yeni araç içermiyor Aslında yeni bir sürüm olmayı hak etmeyecek kadar az özellik ve yenilikle karşımıza çıkan Autocad 2002. Freehand ve Dreamweaver da bulunuyor. Yeni sürüm içinse aynı şeyi söylemek pek de mümkün değil. ImageReady 7. Tabii ki daha önceki sürüme “i” eklentisini veren internet araçları da yeni sürümde halen yerini koruyor. Ama diğerleri yeni player’ın biraz daha yaygınlaşmasını bekleyebilirler.0 sürümünü mutlaka edinin. Bu şekilde örneğin resimdeki insan yüzünde bulunan kırışıklıklar.jsp adresinden indirip deneyebilirsiniz. Böylelikle tüm çalışma alanından tam verim alınması mümkün oluyor. Bundan sonra sayı yerine MX kod adıyla üretilecek yazılımlar arasında Fireworks.com. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www. Photoshop’un yeni sürümü bir gereklilikten çok lüks sayılabilir. Yeni başlayanlar düşünülerek programa eklenmiş bir başka yenilik ise. PUANI F‹YAT/PERFOR. bu konudaki benzerlik dolayısıyla. Flash’ın tüm video formatları için sunduğu destek ise. Birincil görevi resim düzenleme olan programa bu konuda eklemiş en çarpıcı araç ise “Healing Brush” adını taşıyor. Adobe ile mahkemelik olan Macromedia’nın bu kararına hak vermemek de elde değil. Yeni sürüm.

Sonuç: Diğer bazı yazılımlarda olduğu gibi yazılım sürümü ilerledikçe Laplink gereksiz bir sürü özellikle boğulmamış ve hala sadece yapması gerekeni yapıyor. P Çok fazla ba¤lant› seçene¤i sunuyor P Uzaktan eriflim destekliyor M USB kablosu pakete dahil de¤il CHIP | MAYIS 2002 . birden fazla seviyede ürün veri tabanı hazırlayıcı ve e-business ayarları da sunuyor. Programda yer alan hem yerel hem de remote diskler rahatlıkla isme.com 45 $ LAPLINK GOLD 11 CHIP TOP. Sonuç: Hazır tema sayısı az ve tasarım ile planlama özellikleri Actinic’e göre daha zayıf.laplink.106 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› FTP Yaz›l›m› PC Ba¤lant› Yaz›l›m› ASTROSELL PROFESSIONAL CHIP TOP. PUANI F‹YAT/PERFOR. SSl ile güvenli transferi de destekleyen program.com 180 $ Piyasaya sunduğu oldukça başarılı sanal mağaza oluşturma yazılımı ile bir anda dikkatleri üzerine çeken Astrosell aslında daha önce incelediğimiz konusunda lider yazılım Actinic Catalog ile büyük benzerlikler taşıyor. sabitdiskinizdeki başlangıç klasörünün belirlenebilmesi ve her FTP sitesi için bir remote sürücü yaratabilmesi ile dosyalara erişim için gereken zamanı oldukça kısaltıyor. Uzak bilgisayarlara bağlantıda LapLink Gold 11. çeşitli aygıtların birbirine bağlanmasını sağlayan farklı yazılımlarla karşımıza çıkıyor. sürümleri için dönüşüm seçenekleri de sunuyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/Me/NT/2000/XP www. Her BT destek uzmanının sahip olması gereken bir yazılım. karşı tarafta LapLink kurulu olmaması durumunda bile LapLink Web sitesi yardımıyla bağlantı sağlayabiliyor. dosya transferlerini belirlenen sürelerde otomatik olarak yapabiliyor.astrosell. P Actinic’den dönüflüm seçenekleri P Fiyat› çok uygun M Haz›r tema say›s› az H eCHIP Code ASTROSELL FTP yazılımlarının atası olarak nitelendirilebilecek bir program olan WS_FTP. WS_FTP. doğrudan seri. LapLink Gold 11 paketinin en büyük problemi ise içinde USB bağlantı kablosunun yer almaması. Yine de taslakların Macromedia Dreamweaver ya da Microsoft FrontPage gibi harici bir yazılımla da düzenlenebiliyor olması ile Astrosell bu açığını kapatıyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000/XP www. Ancak eğer SSL ve Firewall seçenekleri ilginizi çekiyorsa bu yazılıma bir şans verebilirsiniz. S‹STEM Win 95/98/Me/NT/2000/XP B‹LG‹ F‹YAT www. Bu da kullanımı çok kolaylaştırıyor. paralel ya da USB bağlantının yanı sıra. Netscape ya da Internet Explorer içinde ftp:// ile başlayan satırlarda otomatik olarak devreye girebiliyor. Yazılı ve sesli sohbet desteği de sunan program ile karşı taraftaki kullanıcı ile bağlantıya geçmeniz mümkün oluyor. Yani bağlantıyı sağlıyor. 4 ve 5. uzaktaki PC’nin tüm masaüstünü görüntüleyebiliyor ve karşıda uygulama çalıştırabilmenize de izin veriyor. Dosya transferlerinde güvenliği sağlamak için firewall ayarları kullanılabiliyor ve istenirse WS_FTP. Sanal mağazanızın hazırlanması sırasında program size bir kurulum sihirbazı ile yardımcı oluyor. Ancak program orta fiyatlı bir çözüm arayanları tatmin edecek kadar da başarılı özelliklere sahip. Programın bu en son sürümü. tarihe. tüm 32 bit Windows sürümlerini destekliyor ve uzaktaki bilgisayarlara bağlantı için çok güçlü araçlar içeriyor ve çok geniş bir yelpazede seçenek sunuyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. dosya boyutu ve tipine göre de sıralanabiliyor. ağ bağlantısı ve hatta infra-red gibi kablosuz bağlantı da bunlar içinde yer alıyor. Ayrıca aynı Windows pencerelerinde olduğu gibi dosyaların küçük ya da büyük simgeler ile görüntülenmesi de mümkün oluyor. Sonuç: Genelde FTP yazılımları kullanıcıları kolay kolay alışkanlıklarından vazgeçip programlarını değiştirmezler. Birebir aynı olmasa da görünüş ve kullanım alanındaki bu benzerlikler bir karşılaştırma yapmayı da zor hale getiriyor. Modem. PUANI F‹YAT/PERFOR. Hatta Astrosell.com 350£ IPSWITCH WS_FTP PRO 3 CHIP TOP. Program içinde katalogdaki her nesne için renk ve boyut gibi sınırsız seçenek belirlemesi mümkün oluyor ve bunlar orijinal ürünün fiyatını etkileyebiliyor.ipswitch. Yazılım aynı Actinic’de olduğu gibi kullanıcıya bir off-line katalog hazırlayıcı. Başarılı bir güvenlik ve kodlama ayarlarına sahip olan program. Actinic’in 3. Programın tüm fonksiyonlarına ana pencere üzerinden ulaşılabiliyor. Özellikle web sayfalarınızı güncellemek için kullanabileceğiniz bu programın kullanımı da oldukça basit. P Kullan›m› kolay arabirim P Browser ile birlikte çal›flabilme P SSL ve Firewall seçenekleri H eCHIP Code WS FTP LapLink yıllardır. iki bilgisayar arasında dosya transferi gerçekleştirmek için bir kullanıcının ihtiyaç duyabileceği her şeyi sunuyor. Ancak dahili olarak çok fazla hazır tema bulunmaması bir dezavantaj.

S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www. Daha önce Internet Guard Dog adıyla anılan bu yazılım. daha önceki sürüm ile karşılaştırıldığı zaman çok daha profesyonel görünüyor. Ancak ücretsiz Firewall yazılımları da var. frame’ler arası sürükle bırak ile tüm içeriğin taşınması ve cookie yazmak için kullanılabilecek yeni akıllı araçlar ise gerçekten başarılı eklentiler. Norton’la aynı isme sahip bir şekilde karşımıza çıkıyor. Sonuç: Video Studio 6 birçok mükemmel özellikle birlikte geliyor. Kötü değil. Aynı plug-in. artık Windows XP ile de sorunsuz çalışabiliyor. Belirli IP adreslerin artık bloklanabiliyor olmasıysa. P Pratik ak›ll› araçlar P Dahili workgroup server M Frame kullan›m› karmafl›k CHIP | MAYIS 2002 . Kullanıcının browser’ına göre en uygun style sheet’in seçimi. Çünkü paket içindeki yazılımlar ayrı ayrı alındıklarında dahi neredeyse aynı fiyata geliyor. Video düzenlemeye başlamak için cazip bir seçenek. ister tek bir sayfa hazırlıyor olun ister geniş bir elektronik ticaret sitesi. Diğer taraftan tabloların kontrolü ise mükemmel olarak nitelendirilebilir. Her ne kadar bunları internet ya da kitaplar üzerinde bulmak mümkün olsa da el altında bulunuyor olması verimi artırıyor. Ancak Dreamweaver’ın sadeliğini aratıyor.wlead. 3 DVD formatını da destekleyen yazılımdaki DVD plug-in’i bir MPEG dosyası açıldığı zaman otomatik olarak devreye giriyor ve kullanıcılara sahne seçimi ve etiketleme seçenekleri sunuyor.mcafee. DVD hazırlama plug-in’i ile de bir adım öne geçiyor. fiyat olarak da fazla bir avantaj sunmuyor.com 100 $ ADOBE GOLIVE 6 CHIP TOP. P Uygun fiyat P Çok fazla yeni özellik M Karmafl›k arabirim H eCHIP Code VIDEO STUDIO Adobe’un web yayıncılığı yazılımı olarak ürün yelpazesindeki yegane programı olan GoLive. PUANI F‹YAT/PERFOR. yeni worm ve virüsleri tespit etme yeteneği sağlayacak yeni özellikler eklenmiş. Rakiplerinden daha ucuz olan Video Studio 6.108 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Video Düzenleme Yaz›l›m› Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› MCAFEE INTERNET SECURITY 4. Program içinde yer alan diğer yenilikçi araçlar da.net Firmay› aray›n›z Win 98/ME/NT/2000/XP Norton Internet Security 2002 ile başabaş bir rekabet sürdüren McAfee'nin en son internet güvenlik paketi. Yeni sürüm Norton Internet Security 2002 ile benzer bir şekilde. Her ne kadar sadece parlaklık ve renkle ilgili olanlar işe yarar olsa da genel olarak filtreleme özelliklerinin tümünün kullanımı oldukça kolay. Ayrıca buradan bölümlerin seçiminin yapıldığı menü için arka plan belirlenmesi de mümkün oluyor. Sonuç: Web filtreleme ve ebeveyn kontrolü de sunan oldukça yeterli bir güvenlik paketi. size Dreamweaver’da yetecektir. Font’larla çalışırken zaman zaman beceriksizce davranıp kodun şişmesine yol açan GoLive’da kod girme penceresi de fare kullanıcılarından çok. Ancak eğer bir tasarım ekibinin parçasıysanız. tesadüfi resim seçimi. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www. Sonuç: Program birçok profesyonel tasarımcıya çekici gelebilecek bir ürün.com 75 euro ULEAD VIDEO STUDIO 6 CHIP TOP. Eğer tek başınıza çalışıyorsanız.0’a. PDA senkronizasyonu ile virüslerin taşınabilir bilgisayarlarınıza geçmesini de engelleyebilen yeni Virusscan’in yanı sıra pakette yer alan diğer bir program olan Firewall ise güvenlik ile ilgili her türlü hareketi izleyip kaydını tutabiliyor. VCD ve SVCD hazırlamak için de kullanılabiliyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. klavye kullanıcıları düşünülerek hazırlanmış. bu bölümdeki en dikkat çekici özelliklerden birini oluşturuyor. GoLive içinde yer alan dahili Workgroup Server programı. Ayrıca yine bu bölümde yer alan Hawk (Hostile Activity Watch Kernel) teknolojisi ise sürekli sisteminizi şüpheli hareketlere karşı gözlem altında tutuyor. Baştan aşağı elden geçirilmiş ve yenilenmiş arabirim. seçiminiz için bir neden olabilir. PUANI F‹YAT/PERFOR. Sadece Virusscan almak da yeterli olabilir. yeni sürümünde de maalesef frame’lerle olan kullanım problemlerinden kurtulamamış. Video Studio içinde 3D efektler de dahil olmak 122 efekt ve geçiş bulunuyor. üretim zamanını gerçekten oldukça azaltıyor. P Hawk teknolojisine sahip P Kurulum ve kullan›m› kolay M Firewall yaz›l›m› ücretsiz de al›nabilir Video düzenleme yazılımları arasında sunduğu uygun fiyatlı çözümler ile her zaman adından söz ettiren Ulead.01 CHIP TOP. Video Studio’nun yeni sürümüyle yine dikkatleri çekiyor. Programın ilk parçası olan McAfee Virusscan 6. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www. Ancak bu sefer de arabirim biraz kullanılabilirliğini yitirmiş.evet. Ek olarak DVD hazırlama işlemini de sürükle bırak ile yapılacak kadar basitleştiriyor.

110
eCHIP ‹ÇER‹⁄‹

» » » » »

Jet Audio Kendi çap›nda home studio eCHIP May›s eCHIP içeri¤i Sandra 2001 Sisteminizi elden geçirin Talisman Yepyeni temalar Paraliz Paray› köleniz yap›n

Jet Audio

Kendi Çap›nda Home Studio
Audio CD’den VCD’ye, MP3’ten MIDI’ye kadar birçok format› ayn› arayüz içinde kullanabilirsiniz.
Jet Audio, hemen hemen tüm multimedya formatlar›n› destekleyen bir multimedya player. Streaming Media, dijital audio ve video deste¤ine sahip. Home studio fleklindeki arayüzü oldukça gerçekçi olan Jet Audio’yu kolayca kullanabilirsiniz. Bu arayüz ses efektleri, mixer, audio CD, digital audio (MP3, RA, WAV), MIDI ve video çal›c›s› gibi 6 parçadan olufluyor. Ana bölümde di¤er parçalar› kontrol etmenizi sa¤layan butonlar bulunuyor. Kullanmak istemedi¤iniz bölümü görünmez yapabiliyorsunuz. Ayr›ca buradan ayarlara da ulaflabiliyorsunuz. Ses Efektleri: Dinledi¤iniz veya izledi¤iniz film ya da flark›lar›n geliflmifl ses ayarlar›n› buradan yapabilirsiniz. POP, ROCK, JAZZ, CLASSIC, VOCAL ve FLAT kategorilerinde equalizer seçenekleri bulunan bu bölümde, isterseniz kendi equalizer ayarlar›n›z› da yapabiliyorsunuz. Ayr›ca 4 adet 3D ortam ve 11 adet ses efektiyle de¤iflik sesler yaratabiliyorsunuz. Mixer: Ses, balans, gibi ayarlar›n yap›ld›¤› bu bölümde Windows’un ses kontrolü kullan›l›yor. Play ve record seçeneklerin-

de ayarlar da de¤iflim gösteriyor. Audio CD: E¤er bilgisayar›n›z internete ba¤l›ysa 100 binden fazla arflivi bulunan CDDB özelli¤inden yararlanabiliyorsunuz. ‹nternet ba¤lant›n›z yoksa, program›n albüm yapma fonksiyonuyla parçalar›n bilgilerini kendiniz girebilirsiniz. Ayr›ca bu bölümde audio CD’leri dijital müzik format›na çevirebiliyorsunuz. Digital Audio: MPEG (MP3, MP2, MP1), Real Audio (RA, RM, RAM), SUN Audio (AU, SND), MAC Audio (AIF) ve Windows Audio (WAV) formatlar›n› çal›flt›rabilece¤iniz bu bölümde parçalara efektler verebilir, flark› sözlerini görebilir, MP3’ü WAV format›na çevirebilir veya audio CD’ler yapabilirsiniz. MIDI: MIDI d›fl›nda bu bölümde Karaoke (KAR) ve Module

De¤iflik Arayüzler: Program›n içindeki birkaç arayüzü kullanabilece¤iniz gibi internetten de çeflitli arayüzler seçebilirsiniz.

(MOD,S3M, XM, MTM, IT) dosyalar›n› çalabilirsiniz. Yine Digital Audio bölümünde oldu¤u gibi flark› sözlerini görebilir, kullan›lan enstrümanlar› de¤ifltirebilir ve tempoyu artt›rabilirsiniz. Digital Video: AVI, MOV (QT or AM), MPG (AM), DAT (AM), RealVideo formatlar›n› destekleyen program ile ayr›ca Real Video 5.0 makinan›zda yüklüyse RM dosyalar›n› da izleyebilirsiniz. Video fonksiyonlar› aras›nda, track’ler aras›nda h›zl› geçifl, tam ekran izleme, de¤iflik ses efektleri ekleme, h›z› artt›rma, kare kare izleme ve BMP format›nda ekran görüntüsü alma bulunuyor.

May›s eCHIP CD ‹çeri¤i
Her ay oldu¤u gibi bu ay da dergideki kapak konusu ve yaz›l›m bölümünde ad› geçen programlar› eCHIP içerisinde sizlere sunuyoruz. Bu ay›n konu bafll›klar›; Windows Tuning, XP Power Toys ve dosya kurtarma programlar›... Ayr›ca TOP Freeware bölümünde onlarca en iyi ücretsiz yaz›l›mlar bulunuyor. Yerli programc›lar›n yazd›¤› amatör veya profesyonel programlar› da bu ay CD’de bulabilirsiniz. Desktop, Sistem, Multimedya, ‹nternet ve Müzik gibi her ay yer alan program kategorilerinde ise çok say›da shareware ve freeware yer al›yor. Ayr›ca, Bilgisayar Sözlü¤ü ve profesyonel programc›lar için “Marjinal” bafll›kl› makalemizi de incelemenizi tavsiye ederiz.

Web Siteleri: Birkaç ayd›r devam ettirdi¤imiz web siteleri tan›t›mlar› ve linkleri eCHIP’te.

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK » DONANIM »

YAZILIM
eCHIP ‹çeri¤i

» PRAT‹K » INTERNET

111

SANDRA 2001

Talisman

Sisteminizi Elden Geçirin
SiSoft SANDRA (System ANalyser, Diagnostic and Reporting Assistant), bilgisayarlar için bilgi alma ve analiz program›. Bilgisayar›n›zdaki tüm donan›m ve yaz›l›mlar hakk›nda tam anlam›yla genifl aç›klamalarla bilgi alabilirsiniz. Program 32 bit Windows 95/98/Me ve 2000 uygulamalar› yan›nda 16 bit Windows ve DOS deste¤i de veriyor. Sisoft Sandra Standart ile 50 ayr› konuda test ve benchmark yapabilir, sonuçlar› listeleyebilirsiniz. Program›n VESA, VBE, ACPI, APM, BIOS SMB, tak çal›flt›r ve WinG, DirectX (DirectDraw, Direct 3D, DSound, DMusic, DPlay, DInput), OpenGL, Glide deste¤i bulunuyor. Ayr›ca Intel Pentium MMX/Pro/II/III/4, Celeron, Xeon /III/4, OverDrive; Cyrix 6x86, 6x86MX, MII, MIII, AMD K5, K6, K6-2/III, Athlon/Duron ifllemcileri de tan›yabiliyor.

Yepyeni Temalar
Talisman herhangi bir masaüstü temas›ndan farkl› olarak, masaüstünüzü ele geçiriyor ve kendi yönetmeye bafll›yor. Program› çal›flt›rd›¤›n›zda karfl›n›za klasik arayüz geliyor. Daha sonra QNXi WindowsXP veya golden arabirimini seçebiliyorsunuz. XP arabirimi birebir ayn› yap›lm›fl ve istedi¤iniz takdirde renklerini de olive ve metallic olarak de¤ifltirebiliyorsunuz. Bilgisayar›m, e-mail ve Belgelerim gibi çok kullan›lan Windows uygulamalar› daha çok göz önüne al›nm›fl. Ayr›ca, ekran›n tam ortas›nda sisteminizin tüm özelliklerine ulaflabilece¤iniz ayarlar menüsü bulunuyor. Windows oyunlar› ve Bafllat menüsündeki programlar da bu bölümden ulaflabilece¤iniz di¤er uygulamalar aras›nda yer al›yor.

D‹J‹TAL DERG‹LER
3 PCONLiNE
Her ay oldu¤u gibi onlarca web sitesinin tan›t›m› PCONLINE içerisinde yer al›yor. Sitelerin k›sa aç›klamalar›n› okuduktan sonra, bulunan linklerine t›klay›p browser’›n›zdan izleyebilirsiniz. Ayr›ca, internette karfl›n›za ç›kan istemedi¤iniz pencere ve gereksiz yavafllatmalardan kurtulman›z için yararl› bir makale de bu ayki dergimizde yer al›yor.

3 Computer Easy
Bilgisayar ve Elektronik kursumuzda, FET’ler (Field Effect Transistor/Alan Etkili Transistor) hakk›nda ayr›nt›l› bilgi bulabilirsiniz. fiekiller ve örneklerle anlafl›l›r bir flekilde aç›klanan konular her ay devam ediyor. Bilgisayar sözlü¤ünde ise D harfindeki bilgisayar terimlerinin aç›klamalar› bulunuyor. Ayr›ca A, B ve C harflerine de ulaflman›z mümkün.

Çeflitli temalar
Temalar sadece renk de¤iflimi sa¤lam›yor. Arayüz tamamen de¤ifliyor ve yeni menüler eklenebiliyor. Program›n web sitesinde (www.lighttek.com) oldukça renkli temalar yer al›yor. Fakat bu temalar› kullan›rken yine de al›fl›lm›fl Windows arayüzünü özleyebilirsiniz.

3 Suxxess

Paraliz

Paray› Köleniz Yap›n
ParaLiz’le birlikte kiflisel finans yönetimiyle ilgili konularda bilgilenebilir; gelir, gider ve yat›r›mlar›n›z› izleyip, bütçenizi yapabilir ve gelece¤inizi planlayabilirsiniz. Program sayesinde, tüm gelir, fatura ve ödemelerinizi kolayca izleyebilirsiniz. Hisse senedi, fon gibi yat›r›m araçlar›n› izleyebilir, kredi veya borç ödeme planlamas› yapabilir ve diledi¤iniz finansal hesaplamalar›n üstesinden gelebilirsiniz. Takvim ve an›msatma sayesinde, faturalar›n›z› zaman›nda ödeyebilir, 50’ye yak›n rapor ve grafikle tüm verilerinizi kolayca izleyebilir, tek t›klamayla birçok rapora an›nda eriflebilirsiniz. likleri “Nas›l Kullan›l›r?” bölümünden ö¤renebilirsiniz. Görsel anlat›ml› derslerle kolayca kavram ve kullan›m e¤itimleri alabilirsiniz. Tüm menüler ayr›nt›l› olarak anlat›l›yor. Program ekran› üzerinde video e¤itiminden yararlanabiliyorsunuz ve kaç›rd›¤›n›z bir bölüm olursa geri alabiliyorsunuz.

Birkaç ayd›r devam eden kurslar›m›za geçen ay Visual Basic kursu da kat›lm›flt›. Visual Basic’in bu ayki konusu ise form nesnesi, özellikler, yöntemler ve olaylar. ASP kursumuzda ise, ASP’de sunucu istekleri aç›klan›yor ve VB Script’e girifl yap›l›yor. Veritaban› arayüzünün tan›t›ld›¤› Acces kursu ve XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD konular›n› kapsayan XML kursu, SUXXESS içerisinde yer al›yor. Ayr›ca ActiveX hakk›ndaki makalemizin de profesyonel programc›lar›n ilgisini çekece¤ini düflünüyoruz.

B‹R SORUNLA KARfiILAfiIRSANIZ
E¤er videolarda görüntü ve ses alamama gibi bir sorununuz olursa, eCHIP Basic Kit içinden QuickTime’› kurabilirsiniz. Bilgisayar›n›z CD-ROM’u bir audio CD gibi görüyorsa, muhtemelen CD-ROM’unuzun sürücüleri DOS’tan yükleniyordur. Sorunu gidermek için Config.sys ve Autoexec.bat dosyalar›ndaki CD-ROM sürücüsü yükleme ile ilgili sat›rlar›n bafl›na REM ekleyerek, bilgisayar› yeniden bafllat›n›z. E¤itim videolar›n›n izlenmesinde sorun ile karfl›lafl›rsan›z, CD’nin Tools klasörü içindeki Tscc.exe dosyas›n› çal›flt›r›p, ilgili codec’i bilgisayar›n›za kurunuz.

3 LEVEL ÖZEL
Command&Conquer: Renagede’in inceleme yaz›s› LEVEL’dan Berker Güngör taraf›ndan yap›ld›. Oyunun puan›, özellikleri, art› ve eksilerini Berker Güngör’ün yaz›s›ndan takip edebilirsiniz. Ayr›ca, bu bölümden, oyunun multiplayer demosunu kurabilir ve tan›t›m filmini izleyebilirsiniz.

Kurulum ve kullan›m
Program› kurduktan sonra dosya ifllemleri, planlama, raporlar ve geliflmifl eklentiler gibi özel-

CHIP | MAYIS 2002

112
‹Ç‹NDEK‹LER

113 114 118

Yedekleme: Önce yedekleyin sonra silin Yeni Sistem: Sorunsuz kurulum için disk bölümlemesi Bar›flç›l Çözüm: Paralel Windows XP ve 98/Me kurulumu

10 ADIMDA YEN‹ S‹STEME

Planlama Yedekleme Sürücüler Ayarlar Aç›l›fl disketi Silmek Bölümleme Formatlama Kurulum ‹nce ayarlar

10 Ad›mda Temiz Windows

Windows’unuzu Yenileyin
Eski sistemlerinden memnun olmayanlar ve PC’sini komple yeniden kurmak isteyenlerin aflmas› gereken birçok engel var. CHIP, 10 ad›mda eski sistemi ve ayarlar›n› yedekleyerek yeni bir sistemin problemsiz bir flekilde nas›l kurulacaca¤›n› aç›kl›yor.

H

emen umutsuzluğa kapılmaya gerek yok! Hangi kullanıcı, şimdiye kadar en azından bir kere olmak üzere, PC’sini öfkeden pencereden dışarı fırlatmak istememiştir ki? Sistemde oluşan hatalar çoğu kez sinir bozucu bir hal alabilir, ama yine de sakin olun. Bu gibi durumlarda, muhakkak yapılabilecek bir şeyler vardır. Artık bilgisayar kullanıcılarının çoğu, Windows kurulumundan bugüne kadar geçen zamanla, problemlerle karşılaşma sıklığının doğru orantılı olduğunun bilincinde... Hiçbir şey yolunda gitmediğinde ne yapmak gerekiyor? En iyi seçim, sistemi baştan aşağı temizlemek ve Windows’u

yeniden kurmak. Çünkü bu yol çökmelerin ve hata uyarılarının sıklaştığı durumlarda yapılabilecek en iyi şey. Planımız size çok fazla sıkıntı yaşamadan yepyeni bir sisteme nasıl ulaşabileceğinizi gösterecek.

1

Kolları sıvamadan önce, amaç tam olarak belirlenmeli... Çünkü yeni bir kurulum süreci, sistemi kişisel gereksinimlerinize uygun hale getirmek için en ideal zaman. Bu sırada dosyaları korumak ve daha iyi güvenlik önlemleri alabilmek için sabitdiskinizi yeniden bölümlendirebilir ve

I

Planlama: XP veya 98/Me? Belki de ikisi birden

hatta yeni bir sistem deneyebilirsiniz. Şu sıralar Windows XP Home Editon’ın tam sürümünü yaklaşık 100 dolar karşılığında temin edebilirsiniz. Bir süredir hissedilir derecede daha stabil olan yeni Windows’a ilgi gösteren kullanıcılar, sistemin yeniden kurulumu öncesinde önemli bir karar aşamasından geçmekteler. Yeni işletim sistemi, özellikle mesleği gereği bilgisayar başında çalışanlar için tasarlanmış ve birden fazla kullanıcının aynı sistemi paylaşması gerektiği durumlara uygun. Ancak öncelikle bilgisayarınız, yazılımın donanım gereksinimlerini karşılayabilmeli: XP; 233 megaherz ve

CHIP | MAYIS 2002

Bu fırsatı kullanmayı istemeseniz dahi. Bu kategoriye yalnızca Word. ses ve network gibi ek kartlar ve modem. S›k Kullan›lanlar: Internet Explorer’da sık kullanılan adresler listesi oluşturduysanız. Ayarlar: En önemli ayarlar› screenshot yoluyla ve/veya belgelemeyle kaydedebilirsiniz. Dikkat edilmesi gerekenler her şeyden önce görüntü. PC’nizi baştan aşağı yenilerken çifte işletim sisteminin ön koşullarını zaten yerine getireceksiniz. Araçlar: Hiçbir bilgi sayarda eksik olmamal›: S›k›flt›rma program›. internet bağlantısı olmadan güçleşecektir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 113 Yeni Windows Kurulumu üzeri işlemcili en az 128 megabayt bellek sahibi sistemlerde 1 gigabayt sabitdisk alanına ihtiyaç duyuyor. k SÜRÜCÜLER. aynı zamanda ilk anda akla gelmeyen pek çok dosya da dahil edilmeli. 2 Sabitdiski temizlemeden önce. Kurulum I Sürücüler: Hiçbirini unutmad›¤›n›za emin olun sırasında ISDN kartınızın çalışmadığını fark etmek kadar sinir bozucu pek az duruma düşülebilir. Acrobat Reader ve Internet Explorer’›n en yeni sürümü. AYARLAR » Kendi üretim CD’niz Sürücüler: Bu s›n›fa Windows CD’sinde yer almayan her fley dahil edilebilir. Aç›l›fllar: Bafllang›ç disketinin içeri¤ini CD’ye aktarmak. tüm gerekli dosyaları dikkatle kaydetmelisiniz. Konfigürasyon dosyalar› kullanmalar› halinde di¤er yaz›l›mlar da bu kategoriye dahil edilebilir. işiniz o kadar kolaylaşacaktır. Bu dosyalara ya Windows CD’sinden ya da ayrı bir CD’den ulaşılabilmeli.. Sistem’e iki kez tıklayın ve (XP’de Hardware) daha sonra Device Manager’ı seçin. de¤il mi? De¤ilse. Net’ten kısa sürede sürücü temin etmek. genellikle sorun yaratmaz. Windows 2000 veya XP’de templateler \Documents and Settings dizininde o anki kullanıcı adı altında Application Data\Microsoft\Templates’de saklı. Nero benzeri CD yazma programlar›yla bir bafllang›ç CD’si elde etmek mümkün. I Yedekleme: De¤erli dosyalar›n›z› koruyun 3 Windows’un kurulum CD’sinde çok sayıda sürücü yer alıyor. e-maillerinizi ve adres defterinizi bir arşiv dosyasında saklayabilirsiniz. Windows XP’yi Windows 98 ve Me’ye paralel olarak kurmak mümkün. Her defasında ilgili bileşene iki kez tıklayın ve Sürücü kartını kontrol edin. Ayrıca sürücülerin hiçbirinin en güncel versiyonlarının olmadığı da kolaylıkla tahmin edilebilir. Office 2000 ve XP’deyse onları C:\Windows\Application Data\Microsoft\Templates’de bulabilirsiniz. Excel dosyaları veya fotoğraflar değil. Bunlara ek olarak taray›c›.. Outlook’ta Dosya/Arşiv’den Outlook Express’de Dosya/Ver’den erişilen bu özelliği her yeni sistem kurulumundan önce kullanmalısınız. ne kadar fazla kaynağa sahipseniz.Me) Denetim Masası’nı açın. Office 97’de dosyalar C:\Program Files\Microsoft Office\Templates’de yer alıyor. İşlemin nasıl yapıldığını s118’deki “Çifte Windows” kutusunda bulacaksınız. Bu değerler en düşük gereksinim seviyesini temsil ettiğinden. CHIP | MAYIS 2002 . E-mailler ve Adres Defteri: Outlook ve Outlook Express’de. Fare ve CD-ROM sürücüsü gibi sistem bileşenleri ve standart donanımlar. silme ifllemi öncesinde mutlaka sürücü sa¤lanmal›. C:\Windows\Favorites’den (98. Office templates yeni kurulumun ardından kendi şekillendirdiğiniz belge şablonlarını yeniden yaratmak zorunda olmak can sıkıcı. modem ve dijital kamera için özel yaz›l›mlar dahil edilebilir. Eski işletim sistemini saklamak istemeniz halinde. Sabitdiski formatlamadan önce. Belgelerim: Kullanıcı farklı saklama dizinleri kullansa da pek çok program dosyalarınızın tümünü standart olarak bu sistem klasöründe saklar. Ancak bunlar gerekebileceklerin tümü değil. Başlat/Ayarlar’dan (98. tarayıcı ve yazıcı gibi harici bileşenler. sistemin her bileşeni için bir sürücünün el altında olduğundan emin olmalısınız. en güncel sürümlerin üretici kaynakl› olarak do¤rudan internetten temin edilmesidir.ME) veya Documents and Settings\<Kullanıcı Adı>\ Favorites’den(XP) ulaşabileceğiniz bu verileri de saklayın. yeni kurulumun ruh sağlığınızı korumaya yardımcı olacak bir çalışma ortamı yaratmak için mükemmel bir başlangıç noktası olduğunu unutmayın. Sürücü Sorusu: Sürücü Microsoft kaynakl› m›. Oyunlar: Oyun severler en son değiştirilen dosyaları da diğer önemli dosyalarla birlikte arşivleyebilir. En iyi seçim. ARAÇLAR.

Windows XP: Windows CD’sini sürücüye yerleştirin ve bilgisayarı başlatın. Söz konusu olan sonradan satın alınan bir Microsoft ürünüdür. Windows sistemde kurulu işletim sistemlerini tarayacaktır. Partition’ları sildiğiniz takdirde. sürücüler Windows CD’sinde mevcut demektir. Çevirmeli Ağ. sistem için tek bir koruma (Recovery CD) içerir. Seçeneğe bilgisayarın başlatılmasının ardından genellikle [Delete] tuşuna tıklayarak erişebilirsiniz. Diğer önemli ayarlar için de aynı yöntemi uygulayın ve onları Word’de tanımlayın. Büyük boyutlu sabitdisklerin desteklenmesiyle ilgili soruyu Evet ile yanıtladığınızda kendinizi Fdsik yardımcı programının ana menüsünde bulacaksınız. Hangi ayarları kaydetmeniz gerektiğinden emin değilseniz. kişisel sistem ayarları da son derece önemli. Pek çok PC. sabitdiskin yeniden bölümlendirilebilmesinin yolu açılmış olacaktır. önceden kurulan yaz›l›mlar dahil olmak üzere. Yeni bir kurulum s›ras›nda manuel konfigürasyon mümkün de¤ildir. Üçüncü sıradaki Bölüm veya mantıksal DOS sürücüsü sil’den tüm mevcut sürücüleri kaldırın. Windows 98 ve Me: Başlangıç disketini sürücüye yerleştirin ve PC’yi başlatın. Daha sonra karşınıza çıkan menüden sistemi CD-ROM desteği olmaksızın başlatın. Örneğin Çevirmeli Ağ için arama parametrelerinin yer aldığı pencere. sabitdiski burada tan›mlanan yöntemlerle önceden bölmek mümkündür. CD-ROM sürücüye daha sonraki aşamalarda ihtiyaç duyacaksınız. Pencere. E-mail hesapları. Boş bir disket ve Windows CD’sini sürücülere yerleştirin. Önemli Ayarlar: Kaybetmemeniz için Çevirmeli A¤ gibi önemli ayarlar›n›z› bir dokümana kaydedin. Başlat/Ayarlar/Denetim Masası ve Program Ekle/Kaldır’a tıklayın. Aygıt yöneticisi’nden Monitör’deki kaydı kontrol edin. en iyi çözüm. Word’de yeni bir belge oluşturun ve resmi [Ctrl]+[V] tuş kombinasyonuyla belgeye ekleyin. PC’nin CD’den boot edilememesi durumunda burada da BIOS’daki başlatma sırasını az önceki örnekteki gibi silmelisiniz.114 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni ????????????????? Windows Kurulumu Burada Sağlayıcı (98) veya Driver Provider (Me. Burada Standart Monitör ifadesini görürseniz. Çünkü onlar olmaksızın sistemi eski haline getirmek çok zor. Burada da güvenlik sorularıyla uyarıla. I Sistem disketi olmadan ifller yolunda gitmiyor [Enter]’a tıklayın. [Alt]+[Print Screen] tuşlarına eş zamanlı tıklayın. 4 Yalnızca sürücü ve yazılımlar değil. Ancak bunlar elde yoksa veya eskiyse. User (XP’de) ve kurulan yazılımlardan oluşan bileşenleri kaydedin. ekran görüntüsü olarak hafızaya alınacaktır. Bu adımı da gerçekleştirin. Sonradan eklenen aygıtların tümü için. CD’yle PC sadece ilk haline döndürülebilir. beraberlerinde gelen sürücülere ihtiyaç duyarsınız. PC’nin temel ayarlarının yer aldığı BIOS’dan başlatma sırasını değiştirin. Ağ. Ayarların saklanabilmesinde aşağıdaki ipucu yardımcı olacaktır. 6 Bafllang›ç Disketi: Bu sayede bilgisayar Windows olmaks›z›n da bafllat›labilir. Karşınıza çıkan güvenlik sorularını yanıtlarken. aklınızda tutmanız gereken partition’la birlikte. CHIP | MAYIS 2002 . I Kaybolmamalar› için ayarlar› kaydedin 5 Windows 98/Me altından kolaylıkla başlangıç disketi oluşturabilirsiniz. Sistemin disketten başlatılamaması durumunda. XP) kısmında Microsoft ibaresinin yer alması halinde. üreticinin modele en uygun konfigürasyon dosyasını netten indirmek. s113’teki “Kendi Üretim CD’niz” kutusu). Ardından belgeyi diğer dosyalarınızda birlikte kaydedin. Tecrübeli kullanıcılar kurulum öncesinde güncel bir sürücü CD’si oluştururlar (bkz. (tarihleri Sürücü kartından kontrol edebilirsiniz). Karşınıza çıkan komut satırına “fdisk” yazın ve I Disk partitionunu silmek: Art›k geri dönüfl yok Sinir Bozucu Bir Durum: Recovery CD’leri Windows CD’sinin yerine konam›yor. [Esc] tuşuna tıklayın ve tüm partition’ların listesine ulaştığınızda herhangi birini seçip silin. Sabitdisk üzerinde yalnızca bir partition olması halinde (C: sürücüsü) 1’i tuşlayarak ilk partition’ı silin. Ancak bu şekilde ekran görüntüsü sonradan en iyi şekilde ayarlanabilecektir. Kaydetmek istediğiniz iletişim penceresini açın. Zorunlu lisans sözleşmesinin ardından. Başlangıç Disketi kartından Disket Oluştur’a ve Tamam’a tıklayın. Windows XP’de bu disket oluşturulamadığından sistemi kurulum CD’sinden başlatmalısınız.k WINDOWS YEDE⁄‹ » Recovery CD’leri biraz problemli Recovery CD’leriyle ilgili problemler. içindeki tüm dosyaları silmek üzere olduğunuz. internetten gerekli yardımı alabilirsiniz. Buna ra¤men pek çok durumda. Tüm başlangıç dosyaları yüklenene dek bekleyin ve [Enter] tuşuyla Windows kurulumunu onaylayın. Bu disket sabitdiski bölmek (Fdsik) ve formatlamak (format) için gerekli programları içermeli.

Windows 98 ve Me: Sistemi disketle yeniden başlatın. Yeni bir Kuruluma başlamadan önce. Burada iyi planlama önem kazanıyor. Sabitdiski ikiye ayırmak için % 50 değerini kullanabilirsiniz. iflletim sistemiyle birlikte kendili¤inden kurulmuyor. silmeyle aynı menüden gerçekleştiriliyor.msi ad›yla “valueadd/msft/ntbackup” klasöründe XP CD’sinde yer al›yor. Windows XP: Formatlama Windows XP’de yeni bir partition’ın oluşturulmasının ardından kendiliğinden başlayacaktır. bir bölümün aktive edilmesi gerekiyor. Windows 98 veya Me üzerinden partition’lara ulaşmak niyetindeyseniz daha eski olan FAT’i kullanmanızı öneririz. caksınız. Explorer’da ise sürücü simgesinin üzerine sağ tıklayıp Biçimlendir’i seçerek gerçekleştirilebiliyor. İlkinin ardından dosyalarınız için genişletilmiş bir partition oluşturun. sonra da veriler için kullanılacak bölümü oluşturun. Neyse ki bu araçlar›n tümünü Bafllat/Ayarlar (98. Burada dikkat edilmesi gereken. en azından birincil partition’ın formatlanması gerekli. Windows XP: Bölümlendirme.116 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Sürücü Bölme Yaz›l›mlar›: Windows 98 ve ME kurulumu öncesinde Fdisk yard›mc› yaz›l›m› sabitdiski bölümleyebiliyor. Windows 98 kullan›c›lar›n›n ifli biraz daha kolay. Olumsuz yanıt verdikten sonra birincil partition’ın kapasitesini belirleyin. Fdisk. Bunlar›n aras›nda evrak çantas›. 7 Şimdi yeni bir partition oluşturmalısınız. 8 XP’nin Profesyonelli¤i: Microsoft’un en yeni iflletim sistemi XP ayn› ifli setup rutinindeki bir araçla gerçeklefltiriyor. taramanın ardından. exe” dos- Dosya Yedekleme: Windows’un. Sabitdisk alanını her iki partition arasında paylaştırabilirsiniz. Soruları onaylayın ve sistem bölümüne kendini ifade eder özellikte bir ad verin. Windows 98 ve Me: Yeniden Fdsik’in ana menüsüne yönelin ve birinci satırdan birincil bölüm oluşturun. Arta kalan sabitdisk alanını değer olarak girin. Buna karşın kullanıcı hakları ve şifreleme gibi yeni XP fonksiyonlarından faydalanmak için NTFS daha iyi bir seçim olacaktır. Artık eş boyutlu iki bölüme sahipsiniz. Bu partition için örneğin Dosyalarım adını kullanın. Özel Durum: Backup programlar› Anlafl›lmaz ama gerçek: Dosya yedekleme (backup) yaz›l›m›. İşlem ana menünün birinci satırında gerçekleştiriliyor. Windows Me’deyse “msbexp. “Format d:” ile veri bölümünü formatlayın. Windows XP’de dosya “ntbackup. Komut satırına “format c:” komutunu girin. Bölümlendirilmemiş bir alan kalana dek partition’ları kaldırın. Windows ME s›k›flt›r›lm›fl klasörlerin (ZIP dosyalar›) kurulumunu da es geçiyor. Fdsik genişletilmiş partition’da mantıksal sürü- I Do¤ru bölümlemek: Sisteme temel oluflturmak cü oluşturmalısınız. Fdiskin 2 numaralı menüsünden Etkin Bölümü Ata’yı kullanın. çünkü onlar bu arac› az önce aç›klanan flekilde kurabilirler. PC’nin sabitdiskten başlatılabilmesi için. Bu durumda. do¤rudan kablo ba¤lant›s› ve pano (clipboard) da yer al›yor. partition oluştururken burada da az önceki örnek geçerli: Önce Windows için. onu bizden saklamak istemesi inan›l›r gibi de¤il. k I Formatlama: FAT ve NTFS dosya sistemi uyuflmazl›¤› KURULUMLA B‹RL‹KTE ANINDA » Kurulum CD’sindeki gizli cevherler Standart kurulum s›ras›nda gerçekten faydalanabilece¤iniz baz› yaz›l›mlar›n yolu kesiliyor. yas›n› kurulum CD’sinin “add-ons/msbackup” dizininden çal›flt›rabilirsiniz. Bir örnek: Windows için bir sürücüye ve kendi dosyalarınız içinse bir başka sürücüye ihtiyaç duyuyorsanız iki bölüm oluşturmalısınız.Me) Denetim Masas›/ProgramEkle/Kald›r/Windows Kur (98/Me) veya Add Remove Windows Components (XP) üzerinden sonradan kurabilirsiniz. Mantıksal sürücülerde bu adım Windows altından. Yüzde veya megabayt cinsinden bir değer girin. hangi dosya sistemini kullanmak istediğiniz: FAT veya NTFS. CHIP | MAYIS 2002 . kullanılabilir alanın tümünden yararlanmak isteyip istemediğinizi soracaktır. Ancak Windows genişletilmiş olan kısma henüz onu sürücü olarak tanımadığından erişemiyor.

Sihirbazın direktiflerini takip edin ve lisans sözleşmesini onaylayın. ancak sistemde bir network kartının olması halinde gerekiyor. XP.Me) Denetim Masası/Sistem/Hardware (XP) ve Aygıt Yöneticisi (Device Manager) kullanılabilir. New Installation (Advanced)’› seçin ve sihirbaz› takip edin. En Uygun ayarıyla genellikle en sağlıklı seçimi yapmış olursunuz. Windows hala eksik bir görünüme sahip olabilir. klavye dizilimi ve saat dilimini belirleyin. Ayrıca kullanıcı tarafından yönlendirilecek bir kurulum aramak boşuna. ülke. Windows CD’sini sürücüye yerleştirin. 30 gün sonra başlatılamayacaktır. Aksi halde Windows. Lisan. Artık. (bkz.. gerçeklere sadık kalarak sisteminizi yeni kurduğunuzu belirtmelisiniz. ozand@yahoo. Göz sağlığınızı korumak için. Diğer kurulum soruları ad. Bazı sürücülerin eksikliği ve görüntü ayarlarının minimum düzeyde tutulması genellikle bu duruma yol açan etkenlerdir. örneğin True Color(32Bit)’i ve monitöre uygun bir çözünürlüğü seçin. Yeni bir başlangıç disketi oluşturmanıza gerek yok. Windows XP kullanıcıları. Windows XP arayüzüyle ›fl›ldayacak.com I ‹nce ayarlar: Son rötufllar ve pratik ipuçlar› CHIP | MAYIS 2002 . öncülü kadar çok seçeneğe sahip değil.118 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Ç‹FTE WINDOWS » XP ve 98/Me’yi paralel kurmak Windows XP’yi. Bir sonraki adım. standart sürücüler yerine uygun olanların kurulduğundan emin olun. 98 veya Me ile birlikte kurmak istiyorsan›z. sistemlerini etkinleştirme yükümlülüğüyle karşı karşıyalar. Asıl kurulum işlemi PC’nin özelliklerine göre 30 ile 60 dakika arasında vakit alır. Sistem bileşenlerinin listesinde sarı soru işaretlerinin varlığı. Windows’un disketin başlatılması sırasında diyagnoz sürücüsü oluşturduğuna dikkat edin.. Öncelikle Aygıt Yöneticisi’ni başlatmalısınız. Telefonla etkinleştirme sırasında. Genellikle bu değer 1024X768dir. Kurulum. Ağın tanımlanması. firma ismi ve kayıt numarasıyla ilgili. kurulum s›ras›nda serbest seçim hakk›na sahip olursunuz. Bir kaç iletiflim penceresinin ard›ndan Advanced Options’a t›klay›n ve “I want to choose the install drive letter and partition during Setup”› seçin. ek olarak. bazı tehlikeleri beraberinde geti- Kurulumun tamamlandığında dahi. konumlarını sizin belirtmeniz gerekir. Windows XP: Microsoft’un yeni işletim sistemi. Sihirbaz burada da işlemler boyunca size eşlik ediyor. Windows görünümü sisteme yeniden hakim olacak ve grafik arabirimli. Bu nedenle son detaylar için biraz el mahareti gerekli. TF / Ozan Ali Dönmez. adım 4). Firma alanını boş bırakabilirsiniz. Renk’ten mümkün olan en yüksek sayıyı. Bunun için hatalı kayda iki kez tıklayın ve Sürücü kartından Sürücüyü Güncelleştir düğmesini kullanın. bilgisayar bafllat›l›rken iki sistem aras›nda seçim yapabilece¤iniz program› otomatik olarak bafllatacakt›r. bu değer 75 hertz’in üzerine olmalıdır. PC’yi tek başınıza kullanıyor olsanız dahi. Saat dilimi ve bölgesel ayarlar Windows’un diğer sürümleriyle benzerlik gösteriyor. 9 Tüm hazırlıkların tamamlanmasının ardından asıl kurulum başlayacaktır. Güncelleme asla reddedilmeyecektir. Di¤er bölümü her iki sistem için de verilerin saklanaca¤› bir partition olarak kullanabilirsiniz. izlenecek en iyi yol üç partition oluflturmak. Gelişmiş/Monitör’den ekran tazeleme oranını gözden geçirin. 10 Basit Bir ‹pucu: Yaln›zca bu onay iflaretiyle. di¤er ikisi de iki mant›ksal sürücüye sahip geniflletilmifl bölüm olmal›. Gerekli sürücü- I Kurulum: Sabitdisk için yepyeni bir Windows lerin kurulum CD’sinde bulunamaması durumunda. çünkü bu adımı çok önceden gerçekleştirdiniz. tüm aygıtları tanıması gereken donanım sihirbazını başlatacaktır. Bunlardan biri birincil. görüntü özellikleriyle ilgili. XP’yi mant›ksal sürücülerden herhangi birine kurabilirsiniz. Etkinleştirme işlemi online ya da telefon vasıtasıyla gerçekleşiyor. Sağ fare tuşuyla masaüstündeki herhangi bir boşluğa tıklayın ve açılan nesne menüsünden Özellikler/Ayarlar’ı seçin. Şimdi önceden kaydettiğiniz tüm ayarları yeni sisteme aktarın. donanımın doğru tanımlanamadığı ve uygun sürücünün kurulmadığı anlamındadır. Windows 98 ve ME: Başlangıç disketiyle sistemi yeniden başlatın ve bu kez CDROM destekli seçeneğini seçin. Kurulum klasörü için C:\Windows’u seçin. ‹pucu: Online-etkinleştirme yalnızca üç kez kullanılabiliyor. Son olarak Windows. Gerekli sürücünün CD’de yer alması halinde. daha fazla kullanıcıyı hemen atayabiliyor olmanız. formatlamanın ardından otomatik olarak başlatılıyor. riyor. Windows daha sonra parola girmenizi isteyecektir. Daha sonra kurulumu Windows 98/ME’den do¤rudan bafllat›n. ‹lk bölüme 98 veya Me’yi kurun. günlük işleriniz için daha sınırlı haklara sahip ikinci bir kullanıcı belirlemelisiniz. Özel kurulum modunu işaretleyerek hangi Windows bileşenlerinin kurulacağını belirleyebilirsiniz. Kurulum Bafll›yor: Yaklafl›k yar›m saat sonra PC. Sürücü daha sonra yeniden E harfini alacaktır. Bunun için Başlat/Ayarlar (98. onu manuel olarak kurabilirsiniz. administrator olarak bilinen süper bir kullanıcıya olan ihtiyaç. Örneğimizde “f:\setup” komutunu verin. Asıl fark. PC üzerindeki tüm haklara sahip. Parola kullanımı gerçek bir koruma sağlamadığından bundan kaçınabilirsiniz. Daha sonra ekran kartı ve monitör için de. CD-ROM sürücüsü için sürücü harfi bir ileriye kayacaktır. fare destekli bir kurulum sihirbazı başlatılacaktır.

CHIP | MAYIS 2002 . bozulan partisyonlar› ve kaybolan verileri yeniden oluflturan programlar mevcut. Neyse ki bilgisayar kendini ask›ya ald›¤›nda.0 Sonuç Profesyonel çözümler Tablolar Kazananlar Test: Kurtarma Araçlar› Windows Veri kayb› ve mavi ekran gibi sorunlar. hiçbir Windows kullan›c›s›na yabanc› de¤ildir.120 ‹Ç‹NDEK‹LER 121 122 122 124 126 126 127 128 Dosya Kurtarma: Veri kayb›na elveda AutoSave: Gerçek zamanda yedekleme Sistem Kurtarma: Zaman› geriye döndürme Mini Atölye: XP’nin geri yüklenmesi Image Araçlar›: Komple sistem yedekleme Mini Atölye: Drive Image 5.

Tutumlu olmak isteyenler. (heCHIP-Code DOSYA KURTARMA) Yanl›fll›kla önemli bir dosyas›n› silmifl olanlar›n. Artı bir özellik de acil durum disketi üzerinde bir DOS sürümünün bulunması. otomatikman güvenli bir yapı sağlamıyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 121 Kurtarma Yaz›l›mlar› ‹pin Ucunda Dosya Kurtarma M icrosoft. beta aşamasında olmasına rağmen CHIP testine dahil ettik. Toplam olarak. Basic sürümü edinebilir.12 Personal Edition: 105 dolarlık fiyatıyla gerçi en pahalı. Şimdi silinmiş verileri yeniden oluşturmak için size artık yalnızca kurtarma uzmanları yardımcı olabilir. Araç çok kısa bir süre içersinde silinmiş dosyaları buluyor. İçeriği az ve öz: Windows’un bir sorun saptadığı ve şimdi kapanmaya yüz tuttuğu şeklinde bir mesajdan ibaret. CHIP. EasyRecovery 5. Bu işlemde 500 MByte için 40 saniyelik süre 40 dakikaya kadar uzayabiliyor. Üreticinin açıklamasına göre. Ancak üç test galibini kombine etmek.04 Professionell Beta: Bu sürümü. Windows XP’de yalnızca arayüze yeni bir tasarım kazandırmakla kalmamış. gerektiğinde yeniden geri yükleyen bir image programı. kalite noktasında. yanlış konfigüre edilmiş sürücüler ya da virüs bulaşması yüzünden oluşan hasarları tamir edebilen bir sistem kurtarma yazılımı ve önceden optimal bir biçimde konfigüre edilmiş bir sistemi depolayıp. ancak bu yalnızca yeni bir formatlamadan veya virüs bulaşmasından sonra zorunlu bir hale gelebilir. Sonuç olarak işletim sistemi artık start almıyor. Bunlarla birlikte. Kullanım kılavuzunda RAW-Scan’e nasıl geçileceği açıkça belirtilmemiş. Yazılımın hakim olduğu bir alan da sabitdisk tanısı: Bir analiz ile diskin nerelerde fiziksel hasarlara sahip olduğu açıklığa kavuşturuluyor. İkinci kritik nokta kullanım kılavuzunun çok kısa tutulmuş olması. Normal arama işlemi tüm silinmiş dosyaları yeniden oluşturamadığında. Luna stilinde bir mavi ekran da yerleştirmiş. Windows onların yerini veri yazmaya açıyor. ama bu yeni formatlamada ya da virüs bulaşmasında uyuşmak zorunda. Bu RAW- ne yazılmışsa. ama aynı zamanda bu kategorinin en iyi aracı. FAT (File Allocation Table) bozuk değilse. Scan örneğinde belirginleşiyor: Seçilmiş partisyon sektör sektör inceleniyor ve normal kontrolden uzak ara daha esaslı. ellerinizin terlemesi ve tırnaklarınızı kemirmeniz geçmişte kalıyor. İşte şimdi kurtarma araçlarının ve Image programlarını kullanma zamanı gelmiş demektir. Final Data’nın silinmiş dosyaları kurtarmada ulaştığı iyi nota gölge düşürüyor. Ancak Personal Edition NTFS dosya sistemini desteklemediği için XP ile tamamen uyuşmuyor. Yalnızca eğer verilerin üzeri- eksik olan NTFS desteği. Şu sıralar piyasaya sürülmesi planlanan 2. Ama disket ile kurtarma bir hayli zaman alıyor.k CHIP | MAYIS 2002 . Geri Dönüşüm Kutusu’ndaki veriler silindiğinde. Yalnızca kafanızı çalıştırarak ve doğru araç kombinasyonuyla. aç›ld›ktan hemen sonra tüm diskleri inceliyor. Recover4all 2. Bu ekran iş işten geçtiğinde beliriyor. kullanıcı scan işlemini durdurabiliyor. Asıl scan işlemi sabitdiski sektör sektör tarıyor. Ancak acil durum disketi ve XP desteği gibi özellikler eksik. ancak yazın Final sü. Ontrack RAW-Scan’i tavsiye ediyor. CHIP size bunları tanıtıyor ve programların zayıf ve güçlü yanlarını gözler önüne seriyor. EasyRecovery’ye ayak uydurabilen iyi bir ürün. Bu harika seçenek için özel bir menü bile anlamlı olurdu. optimal sonuçlara ulaşabilirsiniz. bu üç yazılım kategorisinde en iyi programları sıkı bir teste tabi tuttu.0 Standard: Yüksek fiyat ve Disk Kontrolü: EasyRecovery.0 sürümü XP uyumlu olacak ve böylelikle EasyRecovery’yi geride bırakabilecek. Acil durumda Windows kullanıcısının üç programa ihtiyacı var: Geri Dönüşüm Kutusu’ndan bile silinmiş dosyaları yeniden oluşturan bir dosya kurtarma aracı. Sonuç bölümünde bu soruna değiniyor ve çöküşe karşı güvenli bir Windows için iki strateji öneriyoruz. Aracın yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) şahane. EasyRecovery pas geçmek zorunda kalıyor. Final Data 1. ya sa¤lam bir sinire ya da verileri yeniden oluflturan özel bir araca sahip olmas› gerekiyor. Programların deneme sürümlerini eCHIP’te bulabilirsiniz. Kullanım kolay: Kullanıcı bir sürücü seçiyor ve Final Data tarama işlemine başlıyor.

Buna karşılık yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) çok iyi.. Oysa. Bu parola olmadan kullanıcı programda hiçbir ayar gerçekleştiremiyor.. Eski Final 1.k AUTOSAVE »Yedekleme Otomat› AutoSave dosyalardaki ya da belgelerdeki de¤ifliklikleri saptayan ve depolayan bir yedekleme arac›. ama antivirüs yazılımıyla uyuşmazlıklara yol açabiliyor. bu noktada elde edilen başarı sıfır. yalnızca registry (kayıt düzenle- dırılmış kontrol noktalarını maalesef yitiriyor. GoBack 3. Bu onu gerçi işletim sistemi ile ilgili kazalara karşı duyarsız kılıyor. Recovery Genius her zaman parola korumalı. En yici) yüzde yüz yeniden oluşturulamıyor. kontrolü sektör sektör gerçekleştiriyor. Toplam olarak araç çok az sayıda konfigürasyon olanağı sunuyor. Bu durum formatlanmış bir NTFS partisyonu için geçerli değil. İlk tarama pek bir başarı sağlamadı.7: Freeware (http://home. Dosya kurtarma. kendine özel bir DOS’ta çalışıyor. değişiklikleri depoluyor ve tek tek dosyaların ve dizinlerin yeniden oluşturulmasında bunlara başvuruyor. Araç. Drive Rescue’yu başlatıyor ve tıklamalarla birçok seçenek içinden geçiyor. Püf noktas›. işlevsellik noktasındaki açıkları örnek bir ergonomi ile dengeliyor. testteki yegane Windows XP ve NTFS desteğine sahip bir ürün. Araç yavaş. En önemli özellik. Bir freeware için bağışlanabilir bir günah! Sistem Kurtarma Windows ne kadar uzun çal›fl›rsa.04’ün aksine Beta. kılı kırk yararak oluşturulmuş gözetleme rutini.0: Recovery Genius. sisteme derinlemesine müdahale ediyor ve son derece efektif çalışıyor. CHIP bu tür araçların en ilginçlerini teste tabi tuttu. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri ayr›nt›lar›na dek kaydediyor. Standart kurulumda ise aracın bir partisyonun yüzde 10’unu kendine ayırması ve tek tek sürücülerin. Tayvan kökenli yazılım.. Drive Rescue’nun hasara uğramış bir FAT sonucunda ne Windows ne de PartitonMagic tarafından tanınan partisyonların izini sürmesi. konfigüre edilebilme noktasında kötü notlar alıyor.. Yeniden oluşturma neredeyse mükemmel çalışıyor. Esaslı bir formatlamada araç pas geçmek zorunda kalıyor. Recovery Genius 21st 5.v-com. ama dizin yapısını değil. GoBack gerektiğinde seçici de çalışıyor ve tek tek dosyaları ve dizinleri yeniden oluşturma kapsamı dışında bırakıyor. sürekli gözetleme. formatlanmış partisyondan da sistemi yeniden oluşturuyor.arcor. Bu ikilemden zorlu bir çıkış yolu var. bir sistem ve sabitdisk analizi sunuyor.1 Deluxe: Roxio ürünü prog- ram. Bu durumda size en önemli yardımı. Bulunan dosyaların değerlendirilmesi uyuşuyor: “Poor” Drive Rescue’nun hiçbir olanak göremediği anlamına geliyor. Master Boot Record’u okuyan ya da sabitdiskin partisyon tablosuna yazan Drive Image gibi araçlar. büyük bir dezavantaj sergiliyor. “Good” ise kullanıcının iyi bir şansa sahip olduğunu belirtiyor. çünkü program yalnızca tek bir kontrol noktası depoluyor. Sanal bir sürücüde araç..com CHIP | MAYIS 2002 . başta gelen ilke. kurulum sırasında gözetleme dışında bırakılamaması yazılımın kusurları olarak göze çarpıyor.de/christian_grau/rescue/). Fiyat›: Yaklafl›k 30 dolar Bilgi için: www. bu da birkaç saat sürebiliyor. Dosyalarda ve registry kayıtlarında yeniden oluşturma oranı teste katılanlar arasında en iyisi.122 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› rümü piyasaya çıkabilecek. Ancak sistem kurtarma araçlar› zaman› geriye döndürüyor. hatta formatlanmış bir FAT partisyonunda bile. AutoSave’in Backup’lar› otomatikman ve gerçek zamanda oluflturmas›: Arka planda çal›fl›yor ve gözetlenen tüm dosyalar› güvence alt›na al›yor. Öteki araçlarla çalışırken. Stabilite yerinde: Beta sorunsuz çalışıyor. Sabitdiskinin durumu hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak isteyenler. Önceden ayarlanmış parolanın kulla. işletim sisteminin en son pürüzsüz çalıştığı ana kadar saati bir zaman makinesi gibi geriye döndüren sistem kurtarma programları sunuyor. Windows hemen veda ediyor. İkinci scan. Drive Rescue 1. Eksik olan acil durum disketi. GoBack’i devre dışı bırakın! Bu kez de GoBack iptal edilmeden önce konumlan- Kontrol Saati: GoBack. Programın bazı püf noktaları var. GoBack’te de olduğu gibi. programla birlikte çalışmıyor. ama esaslı çalışıyor.. o oranda stabilitesini yitiriyor. Böylelikle Word ya da Excel dosyalar›n›n eski sürümleri muhafaza edilmifl oluyor. GoBack. yalnızca kullanıcı Quick format seçeneğini seçtiğinde gerçekleşiyor. Yine bir zaaf: Recover4all gerçi dosyaları yeniden oluşturuyor. Daha eski kontrol noktası (checkpoint) üzerine sorulmadan yazılıyor. Bir kez yanlış yazılım kurulsun.

önce kaldırılmak zorunda. Sonra ilgili kontrol noktas›n› seçin ve Next üzerine t›klay›n. çünkü birçok kurulum rutini eski DLL’lerin üzerine turmaya geçmeden önce. Kullanıcı kurulumu yalnızca bu disket üzerinden başlatabiliyor. disket olarak sunuluyor. Pozitif olan.39: Kurtarma araçları kervanına yeni katılan bu araç. De¤eri azalt›rsan›z. Yazılım işletim sisteminden önce başladığı için.. Dosyalarda ise durum farklı: Dosyalar sabitdisk üzerinde enkaz parçaları halinde varlığını sürdürüyor. Karmaşık olan. Orada ifllevi tümüyle devre d›fl› b›rakabilir ya da tek tek sürücüleri gözetleme d›fl›nda tutabilirsiniz. kullanıcının ConfigSafe’i ihtiyaçlarına göre şekillendirebilmesi. Eğer BIOS’un CMOS ayarları değişmişse. 85 euro’luk fiyatına rağmen. Windows sistem geri yüklemeyi gerçeklefltirecek ve bafltan bafllayacakt›r. eski kontrol noktalar›n›n vadesi daha önce dolar. Kurulum sırasında araç. Sistemi geri yüklemek için.124 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› nım kılavuzunun derinliklerinde saklı olması ise sinir bozucu bir durum. Hatta “Prevent HDD I/O” işlevi üzerinden kullanıcı gözetlenen partisyonlar üzerine bir yazma erişimini önleyebiliyor. ConfigSafe’in “report” işlevinden yararlanmalı. çünkü anahtar artık elinizde olmayacaktır. Bir sonraki pencerede bir takvim belirecektir. CHIP | MAYIS 2002 . pcShadow 2.02: Program Windows’a özgü. Eğer bunlar yeniden oluşturulamazsa. Registry. ConfigSafe. Program böylelikle her zaman yalnızca bir bilgisayar üzerinde çalışıyor. registry’yi gözetliyor ve onun kayıtlarını neredeyse tümüyle tamir ediyor. Bir kez düğmeye basın. PC’ye bir anahtar aktarıyor. Windows’un kendisi her bir çal›flma günü için ve önemli sistem olaylar›nda bir kontrol noktas› düzenliyor. pcShadow tarafından tümüyle yeniden oluşturulamadı. araç sizden talep ettiğinde. kontrol noktas›n›n tarihi ve ad›yla bir pencere göreceksiniz. Ama bu ayar yalnızca saf veri partisyonları için tavsiye ediliyor. Yazılım başka bilgisayarlarda da kullanılacaksa. kötü konfigürasyonlu bir yazılım olabilir. yeni sürümlerini yazıyor. Program kütüphaneleri (. System Restore’u Start menüsünde All Programs/Accessories/System Tools alt›nda bulacaks›n›z. Kontrol noktas›ndan bu yana gerçeklefltirdi¤iniz gözetlenen sürücülerle ilgili tüm de¤iflikliklerin kaybolaca¤› yönündeki bir uyar›dan sonra. Bu durumda birkaç yüz dosyalık bir Office kurulumunda kontrolü kaybetmek işten bile değil.. son kontrol noktasından bu yana yürütülmüş sistem değişikliklerine dair bir rapor yaratıyor.DLL) söz konusu olduğunda ConfigSafe sorunlu. pcShadow’un şifrelendirilmiş olması. Kullanıcı onları elle silmek ve bu yüzden de nerede olduklarını bilmek zorunda. yazılım bunu kaydediyor ve başlangıçtaki durumu yeniden oluşturmak ya da yeniyi depolamak seçeneklerini seçiminize sunuyor.08. Aksi takdirde 85 euro’yu da unutabilirsiniz. Bunun için s28’deki ipucuna da bak›n›z. Windows çalışmadığında da işliyor. ne kadar bellek yeri tahsis edece¤inizi girin. sistemin yeniden oluşturulmasını zorunlu kılan sorunlar için ideal. Kontrol noktas› tamamsa. Ama. Bunlardan biri. Bu işlev. ama yerden tasarruf etmifl olursunuz. Basitçe Create üzerine bas›n. Kullanıcı sistemi yeniden oluş- M‹N‹ ATÖLYE »Bedava: Windows XP ile sistemi geri yükleme 1 Mükemmel konfigürasyon 2 Kontrol noktas› düzenlemek 3 Sistemi yeniden oluflturmak Sistemi yeniden oluflturma için gerekli ayarlar› Control Panel’de System/System Restore alt›nda bulacaks›n›z. Bir sonraki pencerede kontrol noktas›na bir ad verebilirsiniz. ConfigSafe 3. Bu da aynı şekilde bu kütüphanelere erişen öteki programlarla sık sık çatışmalara (çakışmalara) yol açıyor. ‹stenilen kontrol noktas›n› içeren tarih üzerine t›klay›n. Testte araç güvenilir olmaktan uzaktı. anahtarı yeniden PC’den disket üzerine geri almayı unutmayın. Create a restore point seçene¤ini seçin ve Next üzerine t›klay›n. System Restore’da Restore my computer to an earlier time seçene¤ini seçin. Windows ifle koyulacakt›r. sistem yeniden oluşturulacaktır. sistem kurtarma da başarısızlığa uğruyor. “Advanced Settings”de belirli alanları gözetleme dışında bırakan profiller tanımlanabiliyor. örneğin PC’yi frenleyen. azami sürücünün yüzde 12’si olmak kayd›yla. k Ayr›nt› Tutkunu: Advanced Settings’de ConfigSafe tüm de¤iflikliklerin protokolünü sunuyor.

Programın grafik arayüzü çok eski ve Luna tarafından şımartılmış Windows havarilerinin buna alışması gerekiyor. öyle ki Drive Image artık yeniden oluşturabileceği hiçbir Image dosyasını bulamıyor. Image’ini CD üzerinde güvence altına almak isteyenlerin. www. kendisiyle partisyonların yönetilebildiği küçük DOS aracı Gdisk. Image’i yaratmak için Create Image üzerine t›klay›n. Bunun zamanla DOS altında optimal disk bölümlenmesini sağlayan antika FDISK’in yerini alması planlanmış. Bill’in en çok sevdiği çocuğunun stabilitesini yitirmesi tehlikesi ile karşı karşıya kalıyor. Orada Image’i s›k›flt›rmak isteyip istemedi¤inizi de sapt›yorsunuz. Ama bu yalnızca Windows’la birlikte hazır gelen Görev Zamanlayıcı’da kurulmuş ve bir Windows parolası girilmişse işliyor. Zaman zaman olduğu gibi Windows artık başlamıyorsa. OK üzerine bast›ktan sonra bilgisayar›n›z kapanmaya bafllar ve Image’i yarat›r. Kurulumdan sonra kullanıcının emrine Windows altında birçok program sunuluyor.powerquest. Bir image birkaç dakikada “taze” bir sistem yüklüyor. Bu ifllem birkaç dakika alabilir. Bir başka önenmli özellik. Orada kullanıcının önce bir parola girmek zorunda olduğu vurgulanıyor. Bunların bir listesini. DriveImage Open üzerinden tüm önemli verileri yükleyecektir. Bir Image-Explorer olan ikincisi ile kullanıcı Image dosyalarını Windows altında işleyebiliyor. Image olayı DOS altında konfigürasyonda olduğu gibi cereyan ediyor. kullanıcının Windows’un görev zamanlayıcısını araması. Sık sık program kuranlar. Mavi ekran ve çöküşler. Plan task üzerinden kullanıcı zaman planına göre Image dosyaları yaratabiliyor.html adresinde bulabilirsiniz. çünkü GoBack tüm partisyonları “saklıyor”. Save üzerine bas›n. Bu sorunu yeni bir kurulum olmaks›z›n da halledebilirsiniz. Image Filename alt›nda Image için yol ve ad saptay›n. Image dosyalarını ister sabitdisk isterseniz de CD üzerinde depolayabilirsiniz.. birkaç dakika içinde yeniden çalışır bir işletim sistemi oluşturabileceğinizden emin olabilirsiniz. Gelecek pencerede bir ad belirlemelisiniz. Ghost’ un desteklediği bir yazıcıya ihtiyacı var. QuickImage’i yeniden bafllat›n. Bu yüzden baflka bir partisyon ya da yaz›c›y› seçin.symantec. Bunlardan ilki Ghost aracına sahip zorunlu Boot (açılış) disketlerini yaratıyor.01: PowerQuest aracı ile image dosyaları oluşturmak düşünülebilir en basit şey. Ancak araç her yazıcıyı desteklemiyor.. Bunun istisnası. Sürüm 5’te geliştiriciler programı tutarlı bir biçimde XP için optimize etmiş ve üzerini şık bir arayüz ile sarmış. Select Partitions üzerine t›klay›n. Yazılımı DOS modunda başlatmak da işe yaramıyor. Advanced Options alt›nda Drive Image’in ince ayarlar›n› gerçeklefltirin. image’i önce sabitdisk üzerinde güvence altına almak ve sonra başka bir yazıcı programıyla yazmak zorundasınız. Aksi takdirde Drive Image çıtını çıkarmıyor ve kullanıcı bunun farkına bile varmıyor. Bir Image ile. CHIP | MAYIS 2002 .com /sabu/ghost/compatible_drives. Önce Open üzerine bas›n ve sonra önceden yarat›lm›fl Image tan›mlamas›na t›klay›n. Dosyay› kendisinden Image’i oluflturdu¤unuz partisyon üzerinde depolayamazs›n›z. Depolamak istedi¤iniz partisyonu seçin ve OK üzerine t›klay›n. topyekun veri kaybından sonra bile. Standart ayarlar zaten anlaml›. www. M‹N‹ ATÖLYE »Drive Image 5. Bunu kullanıcı bağlantı olarak masaüstüne yerleştirebiliyor. fiimdi Drive Image’in DOS moduna (kipine) geçece¤i fleklinde bir mesaj belirecektir. com/driveimage/cdlist. Norton Ghost 2002: Ghost 2002 de iyi bir izlenim uyandırıyor. Kurulum sırasında oluşturulan boot disketleri pratik. Bundan sonra rutin Windows’u yeniden bafllatacakt›r. Drive Image 5. öyle ki gelecekteki image’ler artık yalnızca bir çift tıklama gerektiriyor.0 ile mükemmel Image’lar 1 Image konfigürasyonu 2 Image yaratmak 3 Image’› geri yükleme QuickImage’i bafllat›n. Bunun kurulumun- dan sonra Drive Image ile Windows altında çalışma denemesi hata mesajlarına yol açıyor. Donanımınız bu listede yoksa. kullanıcı yazılımı emektar DOS’ta başlatabiliyor ve image’ini orada yeniden oluşturabiliyor. Pulldown menüsü Actions’da Restore image now üzerine gidin ve gelecek mesaj› onaylay›n. Windows’un yine iflas ettiğini gösteren belirtilerdir. Kullanım tatminkar: Tüm konfigürasyon ayarlarını yapmak ve bir image tanımlamasında depolamak için az sayıda fare tıklaması yeterli. Araç flimdi DOS moduna (kipine) geçecek ve Image’i geri yazacakt›r. Image’lar HD (sabitdisk) ve mobil veri tafl›y›c›lar› üzerinde depolanabilir. Reboot üzerine t›klamayla Windows yeniden bafllayacak ve her fley yeniden bir zamanlar oldu¤u gibi olacakt›r.html internet adresinde bir uyumluluk listesi bulabilirsiniz. Bu arada GoBack (s122) gibi araçlarla sorunlar yaşanıyor.126 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› Image Araçlar› Windows art›k bafllam›yor.

Çözüm image’larla çal›fl›rken GoBack’i kald›rmak.01. Ghost ilk bakışta Drive Image’den daha karmaşık görünüyor. Oysa kombine olarak kullan›ld›klar›nda. CHIP testinin kan›tlad›¤› gibi. DOS temelli araç. ‹lk ikisi. ‹flin püf noktas› da bu zaten. Buna karfl›l›k EasyRecovery sorun ç›karm›yor. sistem kurtar- şık.‹ç Görünüm: Ghost Explorer Image’lar› bir dosya yöneticisi gibi yönetiyor. Windows XP’nin System Restore’u ve Drive Image. Bu yüzden hesab›n› bilenler için baflka bir çözüm tavsiye ediyoruz: Drive Rescue. Güvence altına alınmış image’lara sahip değişik partisyonlara erişim başarısızlığa uğradı. GoBack ile de sorunlar yaşadı. Yine de. küçük fareler ne için var ki? DOS gazisi güvenilir bir biçimde Image dosyaları yaratıyor ve onları emin bir biçimde yeniden oluşturabiliyor. DOS altında güvenilir bir biçimde yazmayı olanaklı kılacak hiçbir makul uygulamanın olmaması. Ghost..com. Image’larıdoğrudan CD üzerine yazma olanağının eksikliğine katlanılabiliyor. ama o zaman Drive Image size yard›m edebiliyor. Oysa Ghost ile çalışmaya başlamadan önce. kurulu bir Bootmanager’i güvence altına almadı. Testte Ghost. DriveImage’in güvenlik konseptine zarar veriyor. gerçi Windows art›k bafllamad›¤›nda sorun yarat›yor. Bundan sonra DOS’a geçiliyor. Image’leri CD boyutuna ayırmak yoluyla. harmonik bir biçimde. DİKKAT! Norton ürünü SystemWorks Professional Edition’da Ghost ve GoBack. Kullan›c›. Bunun nedeni. Ancak bu durum. Ama HD Tronic’in geliştiricileri bunu tümüyle umursamazmış gibi görünüyor. kısmen de ok işaretli tuşların devreye girmesi zorunlu oluyor. Roxio aracını güvence altına alma sırasında diskten silip süpürmeyi bile başarıyor.03: Windows XP çağında. Köklere Göre Dönüfl: Yaln›zca Boot (aç›l›fl) disketi Windows’ta yarat›l›yor. kullan›c›n›n aktif çal›flmas›n› talep ediyorlar. agaro@chip. GoBack sisteme öylesine derinlemesine gömülüyor ki.. ancak pahal›. dolambaçlı da olsa kullanım kılavuzunda sorunun çözümü için bir yöntem açıklanıyor. yalnızca Boot diskinin tek bir partisyondan ibaret olduğu zaman anlam kazanıyor. GoBack ve EasyRecovery kendi bafllar›na her bir acil durum için optimal koruma sa¤l›yor. çünkü HDCopy “fiziksel” image sırasında öteki partisyonları da birlikte diskten temizliyor. Her iki araçla da çal›flabilirsiniz. bir ve aynı CD üzerinde yer alıyor. bunları başka araçlarla CD üzerine yazmak ve böylelikle de HDCopy ile geri yazmak olanaklı oluyor. Peki bu CHIP | MAYIS 2002 . öyle ki bunun yeniden kurulması zorunlu bir hal aldı. Test galiplerimiz Drive Image. Rakibi PowerQuest’ten daha fazla konfigürasyon olanakları sunuyor. Kurulu GoBack olmaksızın bu tip bir “fiziksel” image’i (partisyonun sektör sektör kopyalanması) yaratan ve CD üzerine yazan program. programlarda optik de önem kazanıyor.tr Sonuç ‹deal kombinasyon s Üç kategorinin galiplerinden ibaret basit kombinasyonun otomatikman optimal sonuçlar do¤uraca¤›n› sananlar yan›l›yor. Bir Enter tuşuyla ilerleniyor. sonra Tab tuşu ile. HDCopy Home Edition 1. Ama kısa süren bir çalışmadan sonra araç sıkı bir kullanıcı dostu olduğunu kanıtlıyor. Temel ayarlar da istenen her şeyi içeren cinsten. aksi takdirde sorunlar›n bafl göstermesi iflten bile de¤il. TB-MM / Garo Antikac›o¤lu. ma aracı GoBack’i kaldırmak daha basit bir yol. Sadece klavye üzerinden gerçekleşen kullanım noktasında da geliştiriciler zamanın gerisinde. farkl› sistem araçlar›n›n birbirine uymas› gerekiyor. gerçekten de göz alıcı olmaktan bir hayli uzak. ancak ayn› anda de¤il. programlar›n bir arada çal›flmas›n› her zaman göz önünde bulundurmak zorunda.

NTFS deste¤i var. FAT 16/32.04 Beta Advanced Utilities recover4all. NTFS sorunlu Explorer görünümü kurtarma tahmini kullan›m› çok kolay yetersiz yard›m dosyas›. Kay›p partition’lar› bulabiliyor. Acil durum disketi yok ve deste¤i iyi de¤il.0 Standard SNRTEC snrtec.com 69 Dolar Drive Rescue 1.com 85 Dolar Recover4all Pro 2.com 105 Dolar Final Data 1. iyi aç›klanm›fl – • • – sadece Quick Format’ta Explorer görünümü bozuk FAT’te diski buluyor kullan›m› kolay yetersiz yard›m dosyas›.7 Alexander Grau 122. problemsiz flans› yok FAT 12 (disket). FAT 16/32. 60-74 Puan = 3 Kutu. 75-89 Puan = 4 Kutu. bu yüzden biraz pahal›.12a Ontrack ontrack. yard›m dosyas› Teknik önbilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri kurtarma ifllemi hakk›nda bulunan dosyalar›n bir rapor haz›rl›yor say›s›n› gösteriyor taramalarda el iflleri gerekiyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 (NTFS yok) birlikte veriliyor Hotline (yurtd›fl›). Ürün Üretici Internet (www. E-Mail Hotline ücretli (yurtd›fl›) entegre hepsi otomatize bulunan dosyalar›n hangi bulunan dosyalar›n durucluster’da oldu¤u munu de¤erlendiriyor hepsi otomatize hepsi otomatize Kurulum Genel ak›fl / Sistem analizi Desteklenen iflletim sistemleri Acil durum disketi problemsiz Win 9x/Me problemsiz problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Win 9x/Me/NT/2000/XP (NTFS yok) – sadece E-Mail online maliyetler – sadece Enterprise sürümü – sadece E-Mail online maliyetler – sadece E-Mail online maliyetler – Destek Türü Maliyetler Güncelleme fonksiyonu • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. ancak fiyat› biraz pahal›. soru iflaretleri kal›yor sabitdiskler hakk›nda önbilgi faydal› • • • problemsiz Explorer görünümü ek özellikleri yok kullan›m› çok kolay ayr›nt›l› kitapç›k. çok iyi Ücretsiz bu yaz›l›m kolay kullan›m›yla dikkat çekiyor. orta Kullan›m› kolay. NTFS sadece Prof. FAT 16/32 problemsiz flans› yok FAT 12 (disket).128 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Dosya Kurtarma Bu programlar kaybetti¤iniz dosyalar› bulman›z› ve kurtarman›z› sa¤l›yorlar.) Fiyat› EasyRecovery 5. örneklere dayan›yor önbilgi mutlaka gerekiyor “Sanal”. vasat ‹yi kurtarma oran›. NTFS problemsiz flans› yok – FAT 12 (disket). ama NTFS deste¤i ve acil durum disketi yok. PDF format›nda – • • FAT’te OK. Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Silinen dosyalar›n kurtar›lmas› Üzerine yaz›lan dosyalar›n kurtar›lmas› Dizin yap›s›n› yeniden oluflturmak H›zl› tarama / FAT okuma Esasl› tarama / RAW-Scan Formatlanm›fl partition’lar›n kurtar›lmas› Ek özellikler FAT 12 (disket). 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . FAT 16/32 problemsiz flans› yok • • • RAW-Scan’da çok iyi Hex editörü kullan›m› kolay yetersiz kitapç›k.’ci sayfaya bak›n›z Ücretsiz Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 81 Puan 0 50 100 73 Puan 0 50 100 72 Puan 0 50 100 66 Puan 0 50 100 79 78 95 80 74 95 50 50 74 85 55 50 63 90 55 50 vasat Bu programla iflinizi garantiye al›yorsunuz. silinen dosyalar›n görüntülenmesi Explorer görünümü Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. 45-59 Puan = 2 Kutu.

orta Küçük kazalar için ideal. ince ayarlar el ifli gerektiriyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP – Windows aç›l›fl›nda pratik.130 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› T TB ES ‹R 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Sistem Kurtarma Veri kay›plar›ndan sonra SystemRecovery araçlar› çaresiz kullan›c›n›n Windows’u tamir etmesini sa¤l›yorlar. temel konfigürasyon çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor Mail. önce otomatik olarak sadece bir aktif CP konfigürasyona ba¤l› 100 MB’›n üzerinde tek tek dizinler ve dosyalar birçok iflletim sistemiyle geri yüklenebiliyor paralel çal›flabiliyor ayr›nt›l›.0 Goldensoft goldensoft. kullan›m› kolay. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . sadece bir snapshot mümkün • • sürekli gözetliyor ve her de¤iflikli¤i kaydediyor her sistem de¤iflikli¤inden elle ve Timer üzerinden. dosyalarda zay›f h›z kayb› yok – – Sistem dosyalar› ve Registry’de Snapshot’lar Registry’de zay›fl›klar. DEFRAG yapmay›n – – Windows alt›nda. fonksiyon zenginli¤ine ra¤men kullan›m› kolay. dü¤me t›klama eksik. 75-89 Puan = 4 Kutu. bir tane mümkün düflük minimum Install Guard kurulumdan BIOS’taki CMOS ayarlar›n› önce sistemi yedekliyor gözetliyor dosya sistemi ve registry de¤iflikliklerinde rapor Windows aç›l›fl›nda basit iyi kitapç›k CP tam tan›mlanabiliyor hepsi otomatik. Ürün Üretici Internet (www. Sonuç ‹fllevsellik Basit sistem geri yükleme Defrag sonras› Seçimli geri yükleme Formatlamadan sonra Çal›flma prensibi Checkpoints (CP) Sistem yedeklemesi için yer ihtiyac› Ek özellikler Sistem de¤ifliklikleri hakk›nda rapor Zaman planlay›c›s› mükemmel restore.com 30 Dolar Recovery Genius 21st 5. Recovery Genius ile do¤ru bir seçim yapm›fl olurlar.tw 79 Dolar ConfigSafe 3. kullan›c›n›n iflini kolaylaflt›r›yor. kötü Kullan›m› kolay bir araç.co.com 40 Dolar pcShadow 2. Geri yükleme sadece registry seviyesinde sorunsuz gerçeklefliyor.1 Deluxe Roxio roxio. 45-59 Puan = 2 Kutu. yard›m dosyas› Ayarlanabilirlik ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri CP’de ilerlemeyi gösteriyor bilgi yok Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Sistem çökmesinde çözüm kurulum disketten Win 9x/Me SOS-Utility DOS program›. çok otomatize çok iyi kitapç›k CP konfigüre edilemiyor ayr›nt›l› de¤il hepsi otomatik. ince ayarlara genifl olanaklar problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor 90 gün ücretsiz (OEM d›fl›nda)) – Windows aç›l›fl›nda basit. Registry’de ufak hatalar h›z kayb› yok dosyalar› ve Registry’yi mükemmel geri yüklüyor h›z kayb› yok – – Windows alt›nda Snapshot’larla çal›fl›yor Registry’de güçlü. kitapç›k çok iyi ayr›nt›l› hepsi otomatik. CP koruacil durum disketi yok mal› Web formuyla. Website-Board elle. ama anlafl›l›r tek tek partitio seçimi hepsi otomatik Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. Ancak bu fiyata çok az fley sunuyor.39 Comjoa pcshadow.kr 85 Euro Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 95 Puan 0 50 100 80 Puan 0 50 100 68 Puan 0 50 100 65 Puan 0 50 100 97 94 90 85 81 76 85 80 65 75 65 70 63 76 60 60 çok iyi Baflar›l› tasar›m.08. Windows alt›nda. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri sürekli gözetliyor.) Fiyat› GoBack 3. Mail E-Mail ile Destek Türü • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. dosyalarda çok iyi büyük problemler. 60-74 Puan = 3 Kutu.02 imagine LAN imaginelan. sürücü ve yaz›l›m kuru. her registry/dosya de¤iflikli¤i geri yükleme için basit ve kullan›fll› asistanlar. iyi En yüksek güvenli¤i isteyenler.com.CP sadece elle ayarlanlumundan önce otomatik abiliyor.

disket Win’de – j Kurulum Program. Ürün Üretici Internet (www. XP’yi desteklemeyenler eksi puanlar ald› ve Me üzerinde test edildi.com 70 Dolar HDTronic EDV-Service hdtronic. faks sadece web. FAT32. NTFS problemsiz. 0 Windows çal›flmak zorunda Testlerde Windows XP kullan›ld›: Araçlar›n gelecekte de ifle yaray›p yaramayaca¤›n› görmek istedik.132 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 1 2 3 NASIL TEST ETT‹K? k Image Araçlar› Her fley için çok geçse bir Image dosyas›na ihtiyaç var.) Fiyat› Drive Image 5. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) • (opsiyonel) •. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) •. Birkaç dakika sonra yeni bir Windows’unuz olacak. Eyleme geçmeden önce programlar kullan›c›y› sistem ve durumu hakk›nda bilgilendirmek zorunda. yaz›c›y› destekliyorsa iyi. image DOS’ta FAT. telefon program›n içinde. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon Windows’ta. yard›m dosyas› Teknik bilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Temel konfigürasyon TEST KR‹TERLER‹ Destek ‹fllevsellik Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Boot disketi %10 %60 %10 • web. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . telefon web’den. telefon. OS2 – • • • •. disket Win’de – FAT.0/ 2000/XP/DOS. kilitlenme yok Data Keeper (Backup) mükemmel çok iyi. Uzman kullan›c›lar için bir çok konfigürasyon seçene¤i mevcut.com 70 Dolar Norton Ghost 2002 HDCopy Home Edition 1. iki defa kilitlendi GDisk (FDISK benzeri) iyi k›smen kötü aç›klanm›fl partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4. 75-89 Puan = 4 Kutu. NTFS.01 PowerQuest powerquest. Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 92 Puan 0 50 100 85 Puan 0 50 100 83 Puan 0 50 100 90 95 100 85 86 84 100 70 79 84 95 90 j Ergonomi Kurtarma araçlar› sisteme derinlemesine müdahale ediyor.htm 50 Euro j ‹fllevsellik Programlar kriz durumlar›nda kendilerini kan›tlamak zorunda. Öteki kategorilerdeki programlarla uyumluluk için de art› puan verildi. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta. 60-74 Puan = 3 Kutu. Bu yüzden örne¤in formatlanm›fl bir sabitdisk gibi felaket senaryolar› simülasyonuna gittik.01. FAT32. yoksa bir de dan›flma hatt› mevcut mu? Çok önemli bir nokta: Bu yard›m ona ek maliyet getiriyor mu? Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. bir y›l ücretsiz Kurulum Destek Türü Güncelleme fonksiyonu %20 Ergonomi • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. ayr›nt›l› partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4. FAT32.03 Symantec symantec. yaz›c›y› destekliyorsa – iyi. bir y›l ücretsiz • web. testte yaklafl›k %50 •.’ler basit de¤il iyi partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/2000/XP/ DOS j Destek Kullan›c› nerede tatminkar bir yard›m elde ediyor? Yaln›zca internette mi. 45-59 Puan = 2 Kutu. acil durumda kendisini Windows’tan ba¤›ms›z k›lan bir Boot (aç›l›fl) disketi sunuyor mu? • • • •. Linux ext2/swap problemsiz. daha kurulum s›ras›nda donan›m ve iflletim sistemine dair bir analiz sunuyor mu? Araç. güncellemeler ücretsiz • web. mail.0/ 2000/XP/DOS mükemmel. Linux ext2/swap problemsiz. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta. Araçlar ne gibi performanslar getiriyor? Yapmay› planlad›klar›n› kullan›c›ya bildiriyorlar m›? Kullan›c› sistemini kurtarmak istedi¤inde onu yüzüstü mü b›rak›yorlar? iyi Drive Image sorunsuz çal›fl›yor ve h›zl› image almak için ideal bir program iyi ‹yi bir program. kilitlenmiyor kendili¤inden aç›lan im. Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Partition geri yükleme GoBack’le problemler DOS/Windows arayüzü Görev zamanlay›c› Image’i sonradan düzenlemek Image bölmek (split) Image s›k›flt›rmak fiifre korumas› Do¤rudan CD’ye yedekleme Stabilite ve çal›flma Ek özellikler FAT. iyi Norton ve Powerquest gibi devlerin karfl›s›nda HDCopy ezilmiyor ve baflar›l› bir ürün sunuyor.de/english. NTFS.

son kısmını zaten yapabiliyorsunuz. organizasyonlar ve çalışmaların yapıldığını çoğu kişi bilmekteydi. Ve söylenen söz tamamıyla değişti. B ilindiği gibi Microsoft. Çok kısa . Bunların hiç de hayal olmadığını. ısıyı uzaktan ayarlayabileceğinizi düşünün.NET den bahsetmek gerekirse. Açıklamalar. hatta bir çoğunu şu an bile yapabileceğinizi söylemeliyiz. İlk kısmı ise çalışmaları tamamlan- mış. Her Yerde Sizler için toplam iki bölümden oluflan Sharepoint dosyas›n› aç›yoruz.. Bu konuda uzun zamandır planlamalar. yeni bir oluşumun duyurularını yapıyor. ilerideki .NET örneklerinden biri. yeni bir anlayışın. Veya yine internet üzerinden evinizdeki kombiniz içinde bulunan Windows CE’ye bağlanarak ev sıcaklığına bakarak.NET teknolojisinin gelebileceği noktaları gözlerinde canlandırabilmişlerdir. İşte .134 ‹Ç‹NDEK‹LER 135 136 140 Sharepoint Team Services: Intranet ve internet ortam› Sharepoint Kurulumu: Office veya Frontpage XP CD’sinden Hizmetlerin Kullan›m›: Linkler ve listeler Kolay ‹nternet ve Intranet Çözümü Her Zaman. Bilindiği üzere Microsoft’un en son çıkardığı . kulaktan dolma bilgiler. Yani bir çok yeni teknoloji artık kapımızda.” Bugünlerdeyse . Kolay Intranet ve internet web yap›s› oluflturman›n ideal yollar›n› hep beraber inceleyece¤iz. Konumuz ise Sharepoint. Bunlarla ilgili bazı somut veriler yakın zamanlarda görülmeye başladı bile.NET teknolojisi planları içindeki bu yönde çalışmalar yapması planlanan ilk . bilindiği gibi . nihayet Microsoft son bir yıldır bahsedilen . yine internet üzerinden bir alışveriş mağazasına girerek sipariş verebiliyor olacaksınız.NET konusunda gözle görülür adımlar atmaya başladı. beklenen ve hayal edilen bir çok konudan sonra. Çünkü hep filmlerde gördüğümüz o teknolojiler artık yakınımızda gibi gözüküyor.NET CHIP | MAYIS 2002 .. “Her eve bir bilgisayar. Son Compex Fuarındaki akıllı evleri görenler. Örneğin işyerinizden evinizdeki buzdolabınıza bağlanarak eksik olan malzemeleri listeleyip. uzun zamandır yeni bir teknolojinin.NET bu teknolojileri barındıran bir olgu. Buzdolabınızda Windows CE işletim sistemi olduğunu düşünün. kullanım için pilot bölgeler bekleyen bir proje. Bahsettiğimiz konu .NET konusu çok büyük bir yer kaplıyor bilgisayar dünyasında.NET.NET konuşmalarından önce Microsoft tarafından söylenen bir slogan vardı. her yerde bilgisayar!” Bu gerçekten de heyecan verici bir slogan. Yani Microsoft’un . “Her zaman. Verdiğimiz örneğin.

Programlar: Microsoft Internet Explorer Kurulum Bilgileri: STS CDKEY ekran›. Kullanmış olduğu teknoloji. Web Presence lisansı denen bir lisans çeşidi için Microsoft ile anlaşmalısınız. http://www.NET üzerine uygulama geliştirmeyi sağlayan bir çok programlardan oluşuyor. Bu gereksinimlere bir göz atalım: Bilgisayar: En az Pentium 200. Microsoft Windows 2000 Datacenter Server. Windows 2000 Advanced Server. O zaman bu ürün lisansı için sadece Frontpage XP lisansı olması yetmiyor. SharePoint Team Services kullanarak biraz geliştirme çalışması ile neler yapılabileceğine dair internette örnek bir site görmek isterseniz. 70MB ve her farklı web için artı 5MB.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 135 Sharepoint Team Services uygulaması ise Visual Studio . Sharepoint Team Services uygulamas› nedir? Sharepoint Team Services uygulamasının amacı. kurulumu Internet Information Server olan bir makine üzerine yapılıyor.. kurulum sırasında SQL Serverı algılayarak direk onun üzerine. Bu ayki yazımız sadece Frontpage XP veya Office XP satın aldığınızda CD ile beraber yanında ücretsiz olarak gelen Sharepoint Team Services ile ilgili detayları içerecek. http://www. Belki de Sharepoint Team Services’ın en büyük dezavantajı da bu.com/frontpage/ sharepoint/WPP. Bizim Önerimiz Pentium III Bellek: En az 128Mb RAM. Gelecek ay ise ayrıntılı bir şekilde ücretli olarak satılan Sharepoint Portal Server’dan bahsedeceğiz. Sharepoint Portal Server En başta da söylediğimiz gibi. sadece kendi makinenize kendi Harddisk: En az.com/. Sharepoint konusuna kesin bir dönüş yapacak olursak. iki farklı şekilde karşımıza çıktığını söyleyerek sözümüze başlayabiliriz. Genel anlamda takım çalışması yapan departmanlar için düşünülmüş olan bu uygulama. Bu konu hakkında daha detaylı bilgiye http://www. kullanacağı tablo ve detaylı kayıtları onun içinde saklıyor. net/hosting/sharepoint. kendi ser. çalıştırdığınız makinedeki Windows İşletim sisteminin lisansının olması ve de bir adet Frontpage XP lisansının olması yeterli. kesin rakamı siz belirleyebilirsiniz. İlki lisans konusu. Bu ürün de . (verdiğimiz adresler şu an o şekilde çalışıyorlar). satmak istemeniz durumunda lisanslamada bir soru işareti doğuyor.microsoft.Exe: ‹lk kurulum ekran› STS.htm adresinden ulaşabilirsiniz. Eğer kurulum sırasında Sharepoint Team Services. Bahsedilen sadece Windows ve Frontpage XP lisansları. o zaman SQL Server’ın daha CHIP | MAYIS 2002 . Bu da ticari anlamda Sharepoint Team Services programını kullanarak bir web projesi yapıp. ‹flletim sistemi: Microsoft Windows XP Professional. 5. Netscape Communicator 4. onun da lisanslı olması gerekiyor. çalışacağı tabloları ve diğer kayıtları yaratıp kurulumu bitirebiliyor.NET. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını bir web sunucusunda çalıştırabilmek için. web Sayfalarının ihtiyacınıza göre değişmekte. Bir çok yurtdışı internet servis sağlayıcı ve web servisi veren firma. Eğer kurulumdan önce makine- küçük bir sürümü olan MSDE sürümünü makinenize kurarak. Windows 2000 Professional.. Örneğin http:// myhosting. Bizim önerimiz.asp.0 Sharepoint Team Services nerelerde kullan›labilir? Microsoft Sharepoint Team Services. Bunun dışında başka bir uygulamanız yoksa. Profesyonel olarak geliştirme yapıp satmak istiyorsanız ne gibi bir lisanslama kullanacağınızı ve projenizi satarken bir telif ücreti ödeyip ödemeyeceğinizi ne yazık ki biz tam olarak bulabilmiş değiliz. IIS 5.htm gibi internet sayfalarından bu tür servisler veren şirketleri ziyaret edebilir ve ayrıntılarına göz atabilirsiniz. çok hızlı bir şekilde çok kolay kullanımlı bir intranet veya internet ortamı sunmak. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını çalıştırabilmemiz için iki önemli noktaya göz atmalıyız. Bu şekilde tüm veritabanı bağlantı ve kullanım işlemlerini kurulum sırasında otomatik olarak yaparak sizin ek bir işlem yapmanıza gerek bırakmıyor. Microsoft’un yeni geliştirmeye başladığı ve yeni yeni ürünlerine entegre ettiği “webbot” teknolojisi. İkinci önemli nokta ise sistem gereksinimleri. bize göre Türkiye’de Setupse.0 ve üstü. Microsoft Data Engine (MSDE) veya Microsoft SQL Server 7. Sharepoint Team Services. yazımız iki bölümden oluşacak. gerekli başka bir lisans bulunmuyor. (SQL Server istiyorsanız.0 ve üstü. Microsoft ile özel bir anlaşma yapmanız gerekiyor. ASP veya JAVA değil.. 1. Beraberinde ise IIS üzerine Frontpage Server Extensions 2002 uygulamasını da zorunlu olarak yüklüyor. üzerinde biraz değişiklik yaparak istediğiniz tüm amaçlar için kullanabileceğiniz bir hale gelebiliyor. sayfalarınızı yapmak için getirilmiş bir lisanslama. Ancak bu hizmeti bir servis olarak vermek ve bu işden para kazanmaksa amacınız.hostinguk. makinede bir SQL Server göremezse. Diğer bir özelliği de tamamen veritabanı üzerine çalışan bir uygulama olması.) Dikkat! Lisanslama ile ilgili belirgin olmayan bir nokta mevcut. Bizim Önerimiz 256Mb Ram nize bir SQL Server kurmuşsanız. Office 2000 ve üstü. cewsharepoint.k visinin yanında bu servisi de vermek için çalışmalara başlamış.com/svcpage.75 ve üstü. Sharepoint Team Services 2.. Geliştirme yaparken çok açık olmayan bu teknoloji yüzünden çok büyük sıkıntılar çekmek mümkün. yurtdışında gittikçe yaygınlaşan bir servis. ancak daha önce belirttiğimiz gibi SQL Server yerine beraber ücretsiz olarak gelen MSDE sürümünü kullanabilirsiniz. Windows 2000 Server.

Diğer yandan. Bu adımla beraber.turkdestek.. aynı şekilde diğer makineler de CI- Sunucu Yönetimi: STS ana sayfas›. makinede bulunan Internet Information Server herhangi bir domain ismini host ediyor diye düşünürsek. Ancak buradan yapılabilecekler. Eğer bu makine bir network ortamındaysa. Onay: STS konfirmasyon ekran›.bilgisayarhastanesi. geliştirme aşamasından sonra. Aç›l›fl: STS’mizin ilk sayfas›. Bilgisayar Hastanesi: http://www. Burada site yedeklemesinden ve SQL’den bahsetmişken önemli bir noktaya deyinmek istiyoruz. Sharepoint Team Services yönetimi de web tabanl› Microsoft Sharepoint Team Services yönetimi. örneğin www. mevcut ana sitelerimizin yönetim konsollarına erişebileceğiSanal Sunucu: Site ana yönetim konsolu. hayatınızı kurtaracağını rahatlıkla söyleyebiliriz. Yedek alırken de birazdan SharePoint içinden göreceğimiz yedeğin dışında SQL’in içinden de kullandığınız database’in yedeğini almanız en önemli tavsiyelerimizden. Daha öncede bahsettiğimiz gibi. Mevcut sitemizin yönetim sayfasına girdikten sonra. CD’nizin içinde bulunan \SHAREPT dizini altındaki SETUPSE. Microsoft Data Engine: MSDE kurulumu.EXE dosyasını çalıştırarak kuruluma başlayabilirsiniz. otomatik olarak Microsoft Data engine olarak adlandırılan MSDE kurulmaya başlanıyor. neler yapılabileceğinizi görmeniz mümkün. Kısacası Sharepoint Team Services sadece intranette değil. Buradan Backup and Restore Database seçeneğine tıkladığımızda. MSDE bu tip bir uygulama için ne kadar yeterli görünse de ve ücretsiz bir ürün olsa da. son zamanlarda bir çok uygulama gibi web tabanlı. Ardından gelen lisans sözleşmesi adımını da geçtikten sonra. Şimdi SharePoint içinden nasıl yedek alındığına bir göz atalım. SQL ile ilgili bağlantılarını sağlayabiliriz. dosyaların kopyalanması işlemi için Install dememiz yeterli. dosyaadı. miz bir ekran görülüyor.bak gibi bir k CHIP | MAYIS 2002 . eğer sizin için önemli bilgilerin tutulacağı bir web sitesi hazırlıyorsanız. burada normalde mönülerde görmeye alıştığımız tüm ayarlara ulaşmamız mümkün. Ve işte kurulduktan sonra Internet Explorer’da görünen ilk sayfanız.136 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint ????????????????? Team Services ve dünyada yapılmış ilk ve tek SharePoint Team Services Commerce sitesini size öneriyoruz. direk MSDE’yi kuruyor. kurulum sırasında STS. Administrative Tools’dan Microsoft Sharepoint Administrator linkine tıkladığımızda karşımıza gelen ilk ekranda.com. bu sharepoint standart sayfaları görebilecekler. eğer SQL Server kurmazsak kurulum sırasında otomatik olarak MSDE kurulacak ve bütün bilgiler bunun içine yazılacak. internette de bizim gördüğümüz kadarı ile sorunsuz çalışıyor. Burada üst tarafta göreceğiniz üç seçenek de. Biz makinemizin ismini “CIHANXP” koyduk ve Internet Explorer’da CIHANXP yazdığımızda bu sayfa geliyor. Belirli bir siteye ait özel ayarları yapmak içinse. MSDE’ye çok fazla güvenmemeniz ve daha önceden SQL’i kurmanız. Sizlere bu noktada tavsiyemiz. asla SQL’in sağlam database yapısı ile yarışamayacağı açıktır. eğer makinede SQL yoksa. o sitenin adının hemen yanında bulunan Administration yazısını tıklamamız gerekiyor. Sitemizin yedeğini alabilir. Bu ekranda CD-ROM üzerinde veya lisans üzerinde yazan 25 haneli numarayı girip bir sonraki adıma geçebilirsiniz.bak gibi yedek alacağımız dosyanın adını. Şu anda bulunduğumuz sayfa.com. Dosyaların kopyalanması sırasında eğer sistemde Microsoft Sharepoint Team Services tarafından SQL Server bulunmadıysa. HANXP yazdığında Internet Explorer içinden bu sayfaları görüntüleyebilecekler. ileride sık sık kullanılacak olan rolleri tüm web siteleri için belirlemek. o zaman bu makineye Sharepoint Team Services kurulduğu anda bütün internete bağlı olan kişiler.. nelerin makinenize kurulacağını belirten konfirmasyon ekranı görüntüleniyor. Bu hareketinizin sitenizde bir problem olduğu ve yedeklerinizden geri dönmeniz gerektiği durumlarda. Internet Information Service yüklü olan makinemizde kurulumdan önce SQL Server kurup kurmayacağımıza karar vermeliyiz. Bir sonraki ekranımız cdkey ile ilgili. Burada backup satırına c:\trweb. yine genel olarak bu sitelerin yönetimi ile ilgili. sitemize ait yönetim sayfası. Bu adresten Microsoft Sharepoint Team Services ile. Sharepoint Team Services kurulumu? Kurulum için Office XP veya Frontpage XP CD’sine ihtiyacımız bulunuyor. karşımıza hem yedek alabileceğimiz hem de bir sorun durumunda yedeklerden dönebileceğimiz bir ekran geliyor. Daha önce de belirttiğimiz gibi.

Bu ekran. User Account Limits ise. sitenizin çalıştığı makinenin ve hattınızın hız durumuna göre Sunucu Montrolü: Web sunucusundaki problemleri bu ekrandan tespit edip çözebiliyorsunuz. pazarla. kontrol etmekte fayda var. Yedekleme: Ayn› ekrandan hem yedek alabilir hem de yedeklerinizi geri yükleyebilirsiniz. aynı anda sitenize kaç kişinin bağlı kalabileceğini belirliyor. Dosya adını yazdıktan sonra backup butonuna bastığımızda. Restore: STS içinden yede¤i al›nm›fl dosya. Recalculate web. karar vermek en iyisi. Alt web sitelerinden bahsetmiştik. önceden aklımıza gelmeyen bir çok problem bir anda çıkabilir. başka kimsenin bağlanamaz hale gelmesine sebep olmak eski bir atak şeklidir. önemli gördüğümüz Server Health bölümünden bahsetmek ve sonra da subweb dediğimiz alt web sitesinin nasıl yaratıldığını göstermek istiyoruz. Bu düşünceden yola çıkılacak olursa alt web’ler çok anlamlı geliyor. kullanıcı rollerinin belirlenmesi gibi ayarları içeriyordu. Az önce inceldiğimiz ekran ise. STS aslında. Her türlü ayarı yaparken göz önünde bulundurmamız gereken bir ayrıntı daha var. Diyelim ki şirketiniz için bir intranet sitesi düşündünüz.. kullanıcı olarak hak yaratılmamış kimselerin siteye bağlantı kurmasına izin verilip verilmeyeceğini Anonymous dediğimiz ayar ile belirliyoruz. hem yedek alırken. yani istersek bir ağ içindeki kullanıcılarımızı buraya ekleyip. yedek alınacak ve en baştaki yönetim konsolu ekranımıza geri döneceğiz. site içindeki tüm linkleri kontrol ederek. CHIP | MAYIS 2002 . şirket içi web çözümleri için düşünülmüş. server’a kaldırabileceğinden daha fazla sayıda bağlantı kurup bunları kapatmayarak. karşımıza. Bu ürün daha çok intranet dediğimiz. bu sitenin yönetimini o kullanıcıya devredebiliriz. Yine. ayrıntı gibi dursa da önemli olabilecek bir ayar. Bu yüzden nistration for (Site Adı) yazan yere tıklıyoruz. İstersek açtığımız alt web sitesinin yöneticisi olarak başka bir kullanıcıyı seçip. onlara çeşitli görevler vererek sitemizin yönetimini de paylaştırabiliyoruz. User and Roles kısmında. Dolayısıyla her ne kadar ürün sınırlarını kodlar ile geliştirsek de. mayan linkleri bulmanızı ve hatta düzeltmenizi sağlıyor. Bunun için Go to site Admi- da haklar verebiliriz. Alt web yaratmak: En başta da dediğimiz gibi. şirketteki satış. seçtiğimiz siteye ait olan yedek alma. Ancak istersek de Click here to add or delete accounts butonuna tıklayarak.k Merkezi: Site yönetim sayfas›. Bu rakama. Aynı database’in yedeğini SQL’in içinden aldığınızda dosya boyutunun çok daha büyük olduğunu göreceksiniz. hem güvenlik aşamasında çok daha dikkatli olmakta fayda var. Buradaki tüm ayarları açıklamaya yerimiz müsait olmadığından. bu ekranların kafa karıştırmaması için şöyle bir açıklama yapmak istiyoruz. Server Health bölümü alt web sitelerin kontrolü. şirket içinde oluşacak projeler ya da takımlar için bir bilgi paylaşma ve ortak çalışma alanı olarak düşünülmüş. İlk karşımıza çıkan ekran.138 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services formatta yazıyoruz. bozulmuş ya da çalış- Sa¤l›k Raporu: Server Health raporu. database bağlantılarının belirlenmesi gibi ayarları içeriyor. Burada belirtmek istediğimiz başka bir ayrıntı ise. sitemize kimlerin hangi roller ile bağlanabileceğini belirliyoruz.. Dosyanın gerçekten oluşturup oluşturulmadığını. STS’in Windows’un güvenlik ayarlarını kullandığı. Yine yönetim ekranından ulaşacağımız. Burada vereceğimiz rakam. Bir çok kişi bilir ki. Burada vereceğiniz sayı ile bu sorunun önüne geçilebileceği düşünülmüş olmalı. database’in senkronizasyonu. üstteki web sitesinden tamamen bağımsız ayarlarla. sitemiz için daha önce IIS’in mönülerinden yapmaya alışık olduğumuz tüm ayarları içeriyor. Karşımıza bir çok yönetim ekranı çıkıyor. bu açıklamalarımız alt web siteleri için de geçerli. o siteye ait yerel kullanıcılar yaratıp onlara kullanıcı rollerinin kontrol edilmesi gibi bazı önemli görevleri gerçekten taktir edilecek derecede başarı ile gerçekleştiriyor. o makine üzerindeki tüm siteler için genel ayar diyebileceğimiz nitelikteki. Şimdi ise yine o seçtiğimiz sitenin ince ayarlarını yapabileceğimiz bir ekrana giriyoruz. Ayrıca değiştirilmiş ve devreye girmemiş bazı spesifik ayarların da devreye girebilmesi için bu seçenek kullanılıyor.

Listelerin en güzel özelliklerinden biri ise. Telefon Listesine tıkladığımızda gelen ekranda New Yeni Bafll›klar: Yeni bafll›k oluflturma. isterseniz de ana sayfada yukarı bölgede bulunan Site Settings linkine tıklayarak ulaşmanız mümkün. Ekranda istediğimiz verilerin girişini yaparak Save and Close seçeneği ile verilerimizi kaydedebiliyoruz. Bu bölüm içinde istediğimiz isimlerde başlıklar oluşturarak. Sharepoint Team Services yönetimini bir önceki konumuzda açıklamıştık. çoktan seçmeliler gibi. Ana sayfadaki seçeneklere devam edecek olursak. Eğer SharePoint dersek en başta gördüğümüz ana SharePoint ekranına çok yakın bir ekran ile karşılaşacağız. Fax başlıklarını oluşturuyoruz. seçilebilir başlıklar (Combo Box). Telefon Listesi olduğuna göre bu yolla. Telefon Listesi veya başka istediğiniz bir isim verdikten sonra. gibi her bir grup için bir alt web sitesi açabilir ve o alt sitenin yönetimini o gruptan bu işi yapabilecek bir arkadaşa. Yeni bir telefon listesi tarzında liste yaratmak içinse.140 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services ma vs. Sharepoint Team Services uygulaması bir çok listeden oluşuyor. Bu listeler sayesinde. uygun yetkilerle verebilirsiniz. her türlü dosyayı bu Documents bölümünde istediğimiz şekilde bölümler oluşturarak içlerine yerleştirebiliyoruz. Tabii bu ismi değiştirmeniz sizin elinizde. Alt A¤lar: Subweb yaratmak. Şekilde de görüldüğü gibi Modify Settings And Columns linkinden geldiğimiz ekranda Add a new Column seçeneği bizi şekildeki gibi bir ekrana getiriyor. Bunu da özel filtrelerle yapabiliyor. Bir sonraki işlemimiz ise. Son olarak vermemiz gereken karar ise. bağlı bulunduğu web sitesinden tüm ayarları almasını da sağlayabiliriz. kendine ait daha önce incelediğimiz site yönetim sayfaları ile aynı özelliklerde bir yönetim sayfası olacaktır. bu sitenin sharepoint tabanlı mı yoksa (boş) blank bir web sayfası olmasını mı istediğimiz. Bu site içinde kendine ait kullanıcı bilgileri ve görevleri oluşturabileceğimiz gibi. Artık. Cihan Baykal. ismi istediğiniz şekilde değiştirebiliyorsunuz. Ve örneğin siz İsim bölümünde istediğiniz bir ismi seçiyorsunuz. blank web seçip Frontpage’de istediğimiz gibi dizayn edebiliriz. butonuna tıklayabiliriz. boş bir liste yaratmış oluyorsunuz. custom list seçeneği ile kendi listemizi de oluşturma şansımız var. Duyurular zaten ana sayfada standart olarak Anouncement adı ile geliyor.com / MCSE. giriş yapacağımız bilgileri bu başlıklar al- tında görebilme ve kaydedebilme şansını kazanmış olacağız. tarih içerikli. Örneğin para içerikli. listemizin içinde bulunan başlıkları oluşturmak. İsim. tekrar Modify Settings And Columns linkine tıklamamız gerekiyor. bu alanı kullanmanız mümkün. istersek ana sayfada sol tarafta bulunan Quick Lunchbar’da bu listenin bir kısayolunun link olarak gözüküp gözükmemesini belirleyebiliyoruz. Bunu yapmak için Ana sayfada Anouncements yazısı üzerine tıkladıktan sonra gelen pencerede Modify Settings And Columns bölümüne tıklayıp Change General Settings bölümüne girip. Örneğin ana sayfada duyurular ve sizin kendi hazırladığınız telefon listenizi göstermek istiyorsunuz. Bir diğer seçenek ise Discussion Board. Sharepoint Team Services kullan›m› Kullanımı çok basit olan Sharepoint Team Services uygulamasının genel kullanım bilgilerine bakacak olursak ilk ekran üzerinde çalışmak yeterli olacaktır. Yeni listeler: Yeni liste oluflturma. Eğer internette veya intranette belli tartışma grupları yaratmak istiyorsanız. Daha sonra. güvenlik ayarlarının bağlı bulunduğu site ile aynı olup olmamasına karar veriyoruz. cin@turkdestek. Eğer bu alt web’in tüm tasarımını biz yapmak istiyorsak. Varolan Word. Böylece ortak dosyalara intranet veya internet üzerinden çok kolay bir şekilde ulaşmak mümkün. Acrobat vb. Sadece o isimlerle başlayan kayıtlar anında karşınıza gelebiliyor. MCP+I CHIP | MAYIS 2002 . Bu seçeneği de YES diyerek OK dediğiniz anda. Yeni Sayfalar: Liste görüntüleri. E-Mail. Ve yaratacağımız başlık değişik formatlarda değişik tiplerde olabiliyor. Soyad. Örneğin listeniz çok kabardı ve çok fazla kaydınız var. kullanım için gerekli tüm linkler bulunuyor. Ekranda gördüğünüz Filter seçeneğine tıkladığınız anda her başlığın üstünde birer combobox’lar çıkıyor. Bu yönetim sayfalarına ister Administrative Tools altından girebilir. ana sayfada üst bölümde bulunan Create butonuna tıklayarak Custom List’i seçmeniz gerekiyor. Bunun için OK dedikten sonra. Alt web yaratmak için bulunduğumuz yönetim sayfasından create subweb’e tıklıyoruz. Çünkü ilk gelen ekranda. verilerinizi daha anlamlı bir şekilde diğer kullanıcılarla beraber sizin de görebilmeniz mümkün oluyor. verinize çok kolay ulaştırabilmesi. Eğer ihtiyacımız olan liste kayıtlı seçenekler arasında yoksa. Yaratabileceğimiz tüm listeleri şekilde de görebiliriz. Subweb’i yarattıktan sonra bu sitenin de. Böylece bir newsgroup gibi web üzerinden tartışma odaları açabilme özelliğini de kullanabiliyorsunuz. bu alt web’in adının. Excel. Telefon. Documents bölümü de çok işe yarayabiliyor.

Tweak UI ile Windows XP için ince ayarlar Menüler. Windows 95’den itibaren her işletim sistemi için özel olarak sunulan Tweak UI aracı. Söz konusu araçların bir arada bulunduğu Powertoys paketi. Windows XP Powertoys paketinin en önemli parçalarından biri olarak göze çarpıyor. klasörler ve sistem ile ilgili ayarlar eski versiyonlara kıyasla Windows XP’de daha fazla gizlenmişler. Ayrıca ilerleyen sayfalarda Windows XP’nin haberiniz olmadan sisteminizin bilgilerini Micorosft’a göndermesini engellemek için kullanabileceğiniz ücretsiz yazılım XPAntispy’ı yakından tanıyacak ve Plus! for Windows paketi için alternatif bir paket oluşturacaksınız. kullanışlı ve basit arayüzü ile kullanıcıların işletim sistemi ayarlarına rahatlıkla ulaşabilmelerini sağlıyor. alternatif Plus paketi Windows XP ‹çin Ek Araçlar Ücretsiz XP Araçlar› Microsoft. Çünkü yeni işletim sisteminin piyasaya sunulmasından kısa bir süre sonra kullanıcıların çalışmasını kolaylaştıran ve XP’nin çalışma konforunu artıran küçük araçlar geliştirdiler. Powertoys for Windows XP Powertoys paketindeki programlar› ve bunlar› kullanarak neler yapabilece¤inizi bu yaz› içerisinde bulabilirsiniz. Program penceresinin altında yer alan açıklamalar sayesinde. CHIP. Yine buradan Windows’un çok seyrek kullandığınız menü öğelerini kaldırdığınızda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . Microsoft çalışanlarının hazırladıkları işletim sistemlerinden pek de memnun olmadıklarının en büyük kanıtı olarak gösterilebilir. istenilen değişiklikler rahatlıkla gerçekleştirilebiliyor ve yapılan değişikliklerin sonuçları önceden kestirilebiliyor. General: General penceresi üzerinde bulunan liste yardımıyla Başlat menüsü animasyonlarını kapatarak ve menülerin yavaş yavaş ekrandan kaybolmalarını engelleyerek Windows’un biraz daha hızlı çalışmasını sağlayabilirsiniz. artık ücretsiz olarak kullanıma sunuluyor. Powertoys ve PlusPack’i eCHIP’ten PC’nize yükleyebilirsiniz.142 ‹Ç‹NDEK‹LER 143 148 148 XP Powertoys: Ücretsiz Microsoft araçlar› XP Antispy: ‹zinsiz veri ak›fl›n› engelleyin Plus! for Windows XP Ücretsiz. Windows XP’nin yay›nlanmas›ndan k›sa bir süre önce Powertoys paketini ücretsiz olarak kullan›ma sundu. Windows XP ile yeni bir görünüm kazanan Tweak UI aracında sıkça karşılaşmak zorunda kalabileceğiniz en önemli fonksiyonları aşağıda görebilirsiniz. Bu yazı içerisinde tanıtılan tüm programlar ücretsizdir. dosyalar. söz konusu gizlenmiş ayarlara daha rahat ulaşılmasını sağlayan Tweak UI for Windows XP aracı. Bu nedenle. P owertoys for Windows XP paketi. bu paketle neler yapabilece¤inizi ve çeflitli XP araçlar›n› sizler için inceledi.

Templates penceresinden sağ tuşla açılan nesne menüsündeki New alt menüsündeki dos- Otomatik Çal: Tweak UI ile tak›lan CD’nin hangi program kullan›larak çal›flt›r›laca¤›n› belirleyebilirsiniz. Microsoft Powertoys for XP paketi içerisinde yer alan Tweak UI. sistemi kapatmaya gerek kalmadan aktif kullanıcıyı değiştirmek mümkündür. olabilecek tüm eski versiyonları kaldırmalısınız. tek bir bilgisayarı simültane olarak paylaşabilirler. DVD MP3 dosyaları veya fotoğrafların hangi programlar kullanılarak açılacağını belirleyebilir ve Special Folders penceresini kullanarak “Favorites” veya “My Documents” gibi sistem dosyalarının konumlarını değiştirebilirsiniz. Resmin Büyüklü¤ü: ‹stedi¤iniz resmin büyüklü¤ünü. imlecin üzerinde bulunduğu nesneler) dosyaların daha kolay fark edilmelerini sağlamak için görüntülenecekleri renkleri belirleyebilir. Bu sayede çalışan programları kapatmadan.exe” dosyası sayesinde istediğiniz konumdan çalıştırabilirsiniz. Bunlar haricinde Desktop altından. bir seferde atlayacağı satır sayısını belirleyebilir veya bunun yerine sayfa kaydırılmasını sağlayabilirsiniz. dosyalar› açmadan de¤ifltirebilirsiniz. Ayrıca Powertoys paketi içerisinde yer alan Super Fast User Switcher (Süper hızlı kullanıcı değiştirici) ve nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” araçları sayesinde XP altında kullanıcı değiştirme işlemi daha da hızlandırılabilir. Powertoys paketiyle XP’de kolay kullan›c› yönetimi Windows XP altında kullanıcı profilleri için masaüstü. CHIP | MAYIS 2002 .GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET 143 “Where is my favorites?” gibi açıklama pencerelerinin artık görüntülenmesini engelleyebilirsiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen liste üzerinden kayıtlı kullanıcıları ve k Explorer: Windows masaüstünün bir web sayfası gibi görüntülenmesini sağlayan Active Desktop fonksiyonunu buradan çalıştırabilir ve Windows’un son kullanılan dosyaların bir listesini tutmasını sağlayabilirsiniz. yer almalsını sağlayabilirsiniz. Daha önceleri sadece Denetim Masası içerisinden çalıştırılan Tweak UI aracını artık “TweakUI. Bu nedenle problemlere neden H›zl› Eriflim: Bir Shell eklentisi sayesinde DOS komut penceresi istenilen konumdan çal›flt›r›labilir. Control Panel penceresindeki listeden Denetim Masası’nda görüntülenmesini istemediğiniz simgeleri kaldırabilir. Internet Explorer penceresinden Browser ve Windows Gezgini penceresindeki araç çubuklarında kullanılacak pencere art alanlarını belirleyebilirsiniz. Taskbar: Görev çubuğu üzerindeki benzer pencerelerin tek bir düğme üzerinde toplanmasını Grouping altından kontrol edebilir ve XP Start Menu penceresinde bulunan “Frequently Used Programs” (Sık Kullanılan Programlar) listesindeki öğelerden istediğinizin Başlat menüsünde ya şablonlarını kaldırabilir veya yenilerini ekleyebilir. Bunun haricinde çift tıklama ve taşıma ayarlarını değiştirebilir ve eğer farenizin Scroll özelliği varsa. Bunun haricinde kısayolların önüne “Shortcut to” ön ekinin koyulmasını ve simgelerinde ok resminin bulunmasını engelleyebilir. Yeni bir Login işlemi ve kayıt animasyonundan tasarruf etmek için Başlat menüsünde yer alan Log Off düğmesine ve ardından ekrana gelen pencere üzerindeki Switch User düğmesine tıklayın veya [Windows]+[L] tuş kombinasyonunu uygulayın. çeşitli özelliklerdeki (sıkıştırılmış ve şifrelenmiş dosyalar. resimlerin önizleme kalite ve büyüklüğünü değiştirebilir ve klavyenizdeki özel tuşlar için (şayet mevcutsa) çeşitli görevler atayabilirsiniz. My Computer: Autoplay altından CD. Super Fast User Switcher’ın kullanılabilmesi için kullanıcıların kayıtlı olması yeterlidir. ilk defa tek başına çalıştırılabilir bir dosya içerisinde sunuluyor. Mouse: Denetim masası içerisinde yer alan Mouse öğesinden farklı olarak fare imlecinin bir nesne üzerine taşındığındaki algılama hassasiyetini ve süresini belirleyebilir veya fare imlecinin üzerine geldiği pencerenin aktif olmasını sağlayan XMouse yani “Activation follows mouse” fonksiyonunu aktif hale getirebilir ve gerekli ayarları yapabilirsiniz. Başlat menüsü ve verilerin saklanacakları ortamlar özel olarak belirlenebilir. İlk olarak Windows XP Home ve Professional sürümlerinde karşımıza çıkan Fast User Switching fonksiyonu sayesinde bir domain’e dahil olmayan bilgisayarlarda. normalde hiçbir simge bulunmayan Windows XP masaüstünde görüntülenmesini istediğiniz özel simgeleri işaretleyebilir. birden çok kullanıcı.

Large: 1024x768 piksel Medium: 800x600 piksel Small: 640x480 piksel WinCE: 240x320 piksel Custom: İstenen herhangi bir büyüklük Advanced düğmesine tıklayarak. Kullanıcılar. Bu sayede seçilen kullanıcının çalışma ortamı (masaüstü. kaydedilecek resmin büyüklüğünü ve saklama yerini belirlemek de mümkün. Explorer kabuk eklentisinden epey faydalanabilirler. k Administrator haklarına sahip olması gereklidir. ayrı bir adım olarak ortamdaki resimlerin ekrana getirilebilmesi için basit bir görüntüleme aracının da beraber CD’ye yazılmasını isteyip istemediğiniz sorulur. XP içerisinde bulunan CD yazma fonksiyonuna dahil oluyor. Özel Galeri: Slide Show arac›n› kullanarak. Bu işlem sonrasında küçültülen veya büyütülen kopyaların isimleri de seçilen büyüklük değerine uygun olarak değiştirilecektir. Şayet bir Foto CD oluşturmak isterseniz. Bunlardan ilki Dosya Nesne menüsüne eklenen ve resim boyutlarının hızlı bir şekilde değiştirilmesini sağlayan Image Resizer komutu. XP arayüzünü dijital fotoğraf dostları için iki yeni özel eklenti ile geliştirmişler. Bu aracı kullanabilmek için bir veya daha fazla resmi seçin ve farenin sağ düğmesini kullanarak Nesne menüsü- Dörtlü Masaüstü: Sanal masaüstleri yaratarak çal›flma alan›n›zdan maksimum performans elde edebilirsiniz. İşletim sistemi olarak Windows XP kullanmasına rağmen halen DOS’tan kopamamış kullanıcıların ise. Powertoys’un daha önceki versiyonlarında bulunan Nesne menüsü üzerinden DOS komut satırına ulaşması mümkün. daha sonra bu resmi istenen şekilde ölçeklendiriyor ve bir web sayfası veya FTP sunucusu da dahil olmak üzere herhangi bir yere kaydedebiliyor. Ek seçenekler sayesinde çekilme zamanını. Powertoys ile sunulan iki yeni araç sayesinde bunun için gerekli fonksiyonlar direkt olarak Windows XP sistemine entegre olarak üçüncü parti yazılım ihtiyacını ortadan kaldırmayı planlıyor. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinde bulunan aşağıdaki büyüklüklerden birini seçebilir ve daha sonra söz konusu dosyaların seçili büyüklük değerlerine sahip kopyalarını oluşturabilirsiniz. haz›rlad›¤›n›z sununun her ortamda görüntülenebilmesi için HTML biçiminde kaydetme imkan› sunuyor. CHIP | MAYIS 2002 . Ancak bu işlemi yapacak kullanıcının nü açın. Örneğin “Sunset. resimlerin otomatik olarak görüntülendikleri bir sunu haz›rlayabilirsiniz. Web kameralarının otomasyonu için kullanılabilecek olan Timershot aracı ise kameranızla otomatik olarak fotoğraf çekiyor. dijital kamera bağlantı noktalarının entegrasyonu ve web sayfaları için resim hizmetleri sayesinde dijital fotoğrafçılık için uygun bir platform sunuyor. Bu sayede klasörlerin Nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” komutu ile açılan DOS penceresinden DOS oyun ve programlarını rahatlıkla çalıştırmak mümkün. biçiminde değişecektir. Bu nedenle Powertoys programcıları. ekra- Pratik De¤iflim: Birden fazla kullan›c› tek bir bilgisayar ile aktif olarak çal›flabilir. Dikkat! Fast User Switching fonksiyonunun kullanılabilmesi için Denetim Masası’ndaki Accounts aracı kullanılarak istenen kullanıcılar için aktif hale getirilmelidir.jpg” resmi Small boyutlarına küçültüldüğünde ismi de otomatik olarak “Sunset (Small).144 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET ????????????????? XP Powertoys halen kaç tane program çalıştırdıklarını görebilir ve istediğiniz kullanıcı üzerine tıklayarak çalışmaya başlayabilirsiniz. ‹nternet için resim ve dijital foto¤raf galerileri Çeşitli CD yazma programları ve HTML editörleri otomatik olarak dijital fotoğraf galerileri oluşturabiliyorlar. na gelen seçenekler yardımıyla resimlerin kopyalarını oluşturmak yerine değişikliklerin orijinal dosyalar üzerinde yapılmasını sağlayabilir ve küçük resimlerin seçilen büyüklük değerine göre büyütülmesini engelleyerek sadece büyük resimlerin küçültülmesini de sağlayabilirsiniz. Bunlardan bir tanesi olan CD Slide Show Generator.jpg” Powertoys ile dijital resimler kontrol alt›nda Windows XP. Beklenen Güzellik: Microsoft. Başlat menüsü ve özel ayarları ile) ekrana gelecektir.

K›saltma: Powertoys paketindeki Timershot sayesinde Webcam ile istedi¤iniz zamanlarda foto¤raf çekebilirsiniz. Bunun için Start/All Programs/Powertoys for Windows XP/Slide Show Wizard komutunu kullanarak. Bu ekran görüntüleri gerçek zamanlı oluşturuldukları için Task Switcher sistemi oldukça yavaşlatıyor. ağırlık. Bu resim sunusunu ha- Görsel Fonksiyonlar: Windows. söz konusu programların simgesi ile beraber ekranların ön izleme resimleri de ekrana Son olarak profesyonel hesap makinesi Power Toy Calculator. görev çubuğu ve tüm kısayolları ile. farklı çalışma ortamlarını sanal masaüstü olarak kaydedebilir ve ister yine aynı pencereyi kullanarak önizleme görüntüleri yardımıyla istediğiniz masaüstüne geçebilir veya direkt olarak numarasının görüntülendiği düğmeye tıklayabilirsiniz. sihirbazı çalıştırın ve ilk olarak sunuda kullanmak istediğiniz resimleri tek tek seçin veya resimlerin içerisinde bulunduğu klasörü seçerek tüm resimleri otomatik olarak ekleyin. Windows XP donatıları arasında yer alan ve sadece standart ve gelişmiş versiyonlarına sahip olan hesap makinesinin grafik fonksiyonları ile donatılmış hali. Aslında işletim sistemine entegre olarak da sunulabilecek paketin en önemli parçası ise Windows XP’nin ince ayarlarına rahatlıkla ulaşma imkanı sağlayan Tweak UI aracı. CD’ye yazılan resimleri söz konusu araç sayesinde bir dia şov halinde inceleyebilirsiniz. yeni hesap makinesi ile fonksiyon grafiklerini çizebiliyor. Buralarda farklı programları çalıştırabilir ve sadece tek bir fare tıklaması ile söz konusu çalışma ortamları arasında gezinebilirsiniz. Son olarak sunu ismini. yani sanal masaüstü aracını tüm Linux kullanıcıları bilirler. Powertoys paketinde kullanışlı araçların yanında bir dezavantaja sahip olduğunu söyleyebileceğimiz Task Switcher sayesinde [Alt]+[Tab] tuş kombinasyonuyla çalışan programlar arasında geçiş yapmak istediğinizde. Bunların her biri. Ayrı bir araç olarak kullanılabilen Slide Show Wizard ise HTML biçiminde dia şovlar hazırlamak için kullanılabilir. Powertoys paketi içerisinde yer alan Taskbar Magnifier ise görev çubuğuna ekleniyor ve ekranın herhangi bir alanını sekiz kata kadar büyütebiliyor. Windows ile beraber sunulan ve fare imlecini takip ederek ekran görüntüsünü büyüten aracı Start/All Programs/Accessories/Accessibility/Magnifier komutu yardımıyla çalıştırabilirsiniz. Virtual Desktop Manager yardımıyla çalışma alanınızı sanal da olsa genişleterek Windows XP masaüstünden daha etkili şekilde faydalanabilirsiniz. Windows NT 4. Bunu özellikle tatil resimlerinizi arkadaşlarınıza veya akrabalarınıza göstermek için kullanabilirsiniz. Sorunsuz bir şekilde kurulan ve sadece 1 Mbyte büyüklüğündeki Powertoys paketi Windows XP’yi bir dizi kullanışlı yeni fonksiyon ile donatıyor. k CHIP | MAYIS 2002 .0 ve 2000’de de bulunan ancak Resource Kit içerisinde saklanan Virtual Desktop. Bunun sonucunda görev çubuğu üzerinde ekrana gelecek küçük bir pencere üzerinde fare veya klavye hareketi takip edilecek aktif olan bölge büyütülerek görüntülenecektir. Ayrıca uzunluk. Başlat düğmesi. Virtal Desktop Manager bir yüklendikten sonra farenin sağ düğmesini kulla- Mac’deki Gibi: Art›k Windows’ta programlar aras›nda gezinirken pencere ön izlemelerini görebileceksiniz. Bu sayede matematik fonksiyonlarının grafiklerini oluşturabilirsiniz. sıcaklık ve zaman birimleri ile de çalışabilirsiniz. saklanacağı konumu. narak görev çubuğu üzerine tıklayın ve Toolbars/Desktop Manager komutunu çalıştırın. aslında tek bir masaüstünün kopyasıdır. Daha sonra bu sunuyu izlemek için yapmanız gereken tek şey oluşturulan HTML dosyasını çalıştırmak olacaktır. Söz konusu Powertoy’u kullanarak sadece bir tıklama ile maksimum dört farklı sanal masaüstü oluşturabilirsiniz.146 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Tecrübeli kullan›c›lar için oyuncaklar Şu ana kadar tanıttığımız Powertoys araçlarını göz boyamak için hazırlanan eklentiler olarak düşünenler Virtual Desktop ve Windows XP ile çalışmayı daha da kolaylaştırmak için hazırlanan Task Switcher ve Taskbar Magnifier araçlarını incelemeliler. Bunun sonucunda ekrana gelen pencereyi kullanarak. zırlarken resim büyüklüğü ve resim galerisinin tipini belirleyebilirsiniz. resim büyüklüklerini ve sunu tipini belirleyin ve Next düğmesine tıklayarak sunuyu oluşturun. Bu büyüteci etkinleştirmek için görev çubuğuna farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Toolbars/Taskbar Magnifier komutunu çalıştırın. gelecektir.

Kadir Tuztafl. Plus! for Windows XP paketi içerisinde işletim sistemi için yeni oyunlar. size sormadan Microsoft’a çeflitli bilgiler gönderiyor. Bride Builder’ın tüm bölümlerini geçtikten sonra artık Pontifex oynamaya başlayabilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken tek şey Microsoft Messenger başlığı altında bulunan “Disable Autostart” veya “Uninstall Completely” seçeneklerinden birini işaretlemektir. 3B özel- resmini 19 veya 21 inç monitör sahipleri de rahatlıkla kullanabilirler. Ücretsiz Plus Paketi Microsoft’un ücretli olarak sundu¤u Plus!’a alternatif olacak kendi paketinizi. Herhangi bir kurulum gerektirmeyen XPAntispy’ı çalıştırmak için yapmanız gereken tek şey. Ancak bu küçük aracın yapabilecekleri bu kadarla sınırlı değil. Bilgisayarı boş bıraktığınızda.com sayfasını ziyaret edebilirsiniz.tr CHIP | MAYIS 2002 . ekranınızda çeşitli egzotik balıklar yüzmeye başlıyor. Ekran koruyucular ve artalan resimleri Plus! paketindeki en çok göze çarpan araçlardan biri akvaryum ekran koruyucusu. XPAntispy bu programı sistemden tamamen kaldırabilir ve otomatik olarak çalışmasını engelleyebilir. 1024x768 çözünürlüğündeki toplam 27 farklı arka plan Bowling Simülatörü: Winbowl ile arkadafllar›n›za bowlingde ne kadar iyi oldu¤unuzu gösterebilirsiniz. ktuztas@chip. Çalıştırılabilir dosyası Ücretsiz Koruyucu: XPAntispy ile iflletim sisteminizin Microsoft’a bilgi s›zd›rmas›n› engelleyebilirsiniz. Bridge Builder’ın devamı sayılabilecek bu Pontifex’de oynama stilinde çok büyük değişiklikler yok. gerekli ayarları sizin için yapıyor ve Windows XP’nin veri aktarmasını sağlayan söz konusu bileşenleri kaldırıyor. Plus! for Windows XP paketi içerisinde HyperBowl isminde bir oyun bulunuyor. CHIP. Ancak ücretsiz olarak temin edebileceğiniz XPAntispy adındaki araç. sistem durumunun otomatik olarak değiştirilmesini sağlayabilirsiniz. Buradaki rahatsız edici durum ise söz konusu işlemin arka planda gerçekleşmesi ve Microsoft’a gönderilen bilgilerin içeriğinin ne olduğunun bilinmemesidir. Tam fonksiyonlu bu shareware versiyonu ile 10 tur yapmak mümkün. CHIP’in önerileriyle ücretsiz olarak haz›rlayabilirsiniz. Windows XP. Theme paketleri ve yeni multimedya araçları bulunuyor. Eğlenceli bir Bownling simülatörü olan Winbowl’u eCHIP’den yükleyebilirsiniz. CHIP’in sizler için hazırladığı paket içerisinde bulunan araçları ise PlusPack eCHIP Code’unu kullanarak CD’den yükleyebilirsiniz. üzerinden bir tren geçtiği zaman yıkılmayacak kadar kuvvetli bir köprü inşa etmek. Söz konusu oyunlardan biri özel bir zeka oyunu olarak tanımlayabileceğimiz Bridge Builder. Kullanımı oldukça kolay olan araçtaki tüm seçeneklerin açıklamaları program penceresinin altında ekrana geliyor.com.148 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Microsoft’a Bilgi Göndermeyin Windows XP. Söz konusu veri akşını kesmek içinse Kayıt Düzenleyicisi ve sistem programları ile çalışmanız gerekmektedir. Ücretsiz bir araçla Microsoft ile aran›zdaki trafi¤i kesebilirsiniz. Plus! paketi içerisinde yer alan liklerine sahip bir ekran kartına ihtiyaç duyan başka bir ekran koruyucu da Microsoft tarafından sunulan ve Windows XP logosunun aklınıza gelebilecek tüm renklerde görüntülendiği ekran koruyucusudur. Burada farklı kategoriler altında toplanmış onlarca masaüstü temasına ulaşabilirsiniz. Windows XP masaüstünü renklendirmek için kullanabileceğiniz ücretsiz diğer bir eklenti ise XP’ye özel arka plan resimlerinin bir araya getirildiği Windows XP WallPaper paketidir. Plus! for Windows XP paketi içerisinde Arcade türünde üç tane yeni oyun bulunuyor. XP bilgisayarınızın 3B özelliklerini tam olarak kullanan bu ekran koruyucuyu denemek için “TESTFISH” kayıt kodunu girmeniz yeterli olacaktır. sizin onayınıza ihtiyaç duymadan bilgisayarınız hakkındaki bilgileri Microsoft’a gönderiyor.themeworld. ekran koruyucuları. ancak yeni yapı malzemeleri eklenmiş ve 3B görünüm oyunu daha eğlenceli hale getirmiş. ancak shareware versiyonunda sadece 3 tür balığın bulunduğu SereneScreenAquarium’u deneyebilirsiniz. bu ekran koruyucuya alternatif olarak 20 dolar karşılığında 20 farklı balık türünün sunulduğu. en az paket içerisindeki oyunlar kadar eğlenceli ve üstelik ücretsiz olarak sunulan üç farklı oyunu sizler için araştırdı. Bu oyunun amacı. Daha sonra Special menüsündeki seçenekleri kullanarak. (HeCHIP Code Powertoys) üzerine iki kere tıklamak. Bazen oldukça sinir bozcu olabilen Internet Explorer ve Media Player’ın otomatik olarak güncellenmeleri engellenebilir. Windows XP ile beraber farklı bir boyut kazanan masaüstü temalarından kullanmak istiyorsanız www. Şayet Microsoft Messenger’ı kullanmıyorsanız.

Örne¤in Toshiba sürücülerinin ç›kart›labilmesi için sadece sekiz tane vidas›n›n sökülmesi yeterli olacakt›r. örne¤in Clevo modellerinde oldu¤u gibi modem kart›n›n alt›nda baflar›yla gizlenmifl olabilir. yeni sürücü sorunsuz bir flekilde yüklenebilir. Bir Allorund Drive di¤er üç sürücünün yerini alabilir.150 ‹Ç‹NDEK‹LER 151 151 152 162 164 Sürpriz Yumurta: M. Direkt olarak sürücü üzerindeki ba¤lant› noktas› standartt›r. Bunlar yap›flt›r›lm›fl veya geçmeli olabilirler.. Notebook’lardaki tüm CD/DVD/CD yaz›c›lar IDE ba¤lant› noktas› üzerinden Secondary Master veya çok seyrek olmakla beraber Primary Slave olarak ba¤lan›rlar. Dikkat! Ürün garantisi sona erdi. Ancak Pentium II veya en az›ndan Celeron 400 ifllemcilere sahip notebook’lar›n güncellenmeleri mant›kl› olacakt›r. bu ifllem daha kolay . Do¤ru ba¤lant› için de bir adaptör kullan›l›r. Fireworks çal›flanlar› Ay›n Hatas›: Yüksek gerilim sorunlar› Excel Grafikleri: Etkileyici sunumlar için 6 Ad›mda Kolay Çözüm: Word’den PDF’ye Tips&Tricks: Windows. Daha sonra sürücülerin ön yüzlerini dikkatli bir flekilde ç›kart›n. Yukar›da bahsi geçen sürücüleri içerisinde bar›nd›ran bir kombo sürücünün fiyat› 500 dolar civar›ndad›r. r Ba¤lant›: Ç›kart›labilir özel yuva (Baymodul) sahibi sürücülerin güncellenmesi çok kolayd›r.. Ancak üst s›n›fa dahil olan bu tür notebook’lar›n fiyatlar› oldukça yüksektir. Yeni sürücünüzü ayn› flekilde tak›n ve daha sonra kasay› kapatt›ktan sonra güncelleme iflleminin baflar›l› olup olmad›¤›n› kontrol edin. Bu. fiayet eski sürücü ayg›t içerisine sabitlenmiflse. Daha sonra yeni sürücünüzü söz konusu yuva içerisine yerlefltirin ve ard›ndan tekrar pratik CHIP | MAYIS 2002 H›zl› De¤iflim: fiayet eski sürücü ç›kar›labilir yuva içerisinde saklan›yorsa. Bu durumda genellikle notebook kasas›n›n aç›lmas› ve sabitlenmifl sürücünün aranmas› gereklidir. fiayet sürücünüz iflletim sistemi taraf›ndan otomatik olarak tamamland›ysa operasyon sona ermifl demektir. fiayet eski ve yeni sürücü ayn› üreticiye aitse. E¤er CDROM. s Notebook ile çal›fl›rken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri yer tasarrufudur. eski ön kapa¤› yeni sürücünüze takarak sonucu görsel olarak da iyilefltirebilirsiniz. Bu. Ay›n CHIPucu Notebook Güncellemesi: Hepsi ‹çin Bir Sürücü Çok küçük bir harcama ile notebook’unuzu teknolojik olarak daha güncel bir konuma tafl›yabilirsiniz. Ancak yeni ve pahal› bir ürün almak yerine eski laptop’›n›z› güncelleyebilirsiniz. DVD-ROM ve CD Writer’dan vazgeçmek istemiyorsan›z geriye hepsini sunan bir ayg›t sat›n almaktan baflka bir yol kalmaz. güncelleme ifllemi biraz daha karmafl›k bir hal alacakt›r. uygulamalar. Farkl› firmalar›n sunduklar› ba¤l› noktalar› ayn› oldu¤u için söz konusu güncelleme oldukça kolay gerçekleflecektir. ön kapak her iki sürücü ile de uyumlu olaca¤› için. IDE kontrolör için uygun olmayan güç/veri kablosu ba¤lant›lar› için bir çok ayg›tla beraber dönüfltürücü kablo veya adaptörü bulunan bir ç›kart›labilir yuva sunulur. r Ön kapak E¤er tüm ifllemler baflar› ile sona erdiyse. DVD filmlerinin oynat›labilmesi için gerekli olan minimum flartlar›n yerine getirilmesini sa¤layacakt›r. notebook’unuza tak›n.

” gibi standart tavsiyelerimize ra¤men sorun çözülmemifl.radeonfaq. Bu. Problem: Heyecanl› bir flekilde ilk Duron sistemini kuran bir okuyucumuz. ›s› yüksekli¤inden kaynaklanan bir hata oldu¤u anlam›na gelebilirdi..com. Masaüstü ayarlar›n› özellefltirmek ve kullan›c› çal›flma alan›n› en iyi duruma getirmek. ATI ekran kart›n›n ›s›nmas›na neden oluyor. isterseniz de kitab›n bafl›ndan sonuna do¤ru ilerleyebilirsiniz.com web sayfas›nda bulduk. 3 Windows XP Professional Microsoft Windows XP yöneticileri için k›sa.. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 S‹Z DE KATILIN! 3 Siz de komik bir hata veya sürpriz bir yumurta (easter egg) bulduysan›z. Sistemdeki ATI kart›n› sa¤lam bir Rage 128 ile de¤ifltirdik ve sistem sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›.tr adresine sorular›n›z› gönderin. Bu kartlardaki VIO gerilimi. H›zl› baflvuru tablolar›. BIOS’u güncelleyin. Ayr›ca günlük bak›m ve yedeklemeleri zamanlamak ve genel olarak sistem sorunlar›n› çözmek ve baflar›m› en iyi duruma getirmek konular›nda da ayr›nt›l› bilgiye ulaflabilirsiniz. Duron 900 ifllemci ve ATI Radeon VE ekran kart›ndan Sonuç: Karfl›laflt›¤›m›z bilmecenin cevab›n› www. Kitab›n ekinde yer alan CD-ROM. ekran kararmas›yla karfl› karfl›ya kalm›fl. Kitap. oluflan sistem. Excel. baz› Athlon ifllemcileri yüksek IO gerilimlerinde daha güvenli çal›flt›klar› için. listeleri ve ad›m ad›m yönergeleri ile Win XP’yi yönetirken gereksiz zaman ve emek harcamaman›z› sa¤layacak uygulamal› bir kaynak kitap. Hata Tespiti: Asus-A7V133 ana kart. al›flt›rmalar› yaparken kullanaca¤›n›z uygulama dosyalar›n› içeriyor. Kitap ile isterseniz yaln›zca ihtiyaç duydu¤unuz dersleri çal›flabilir. ifllemcinin çal›flmas›n› kolaylaflt›r›rken. Yay›nlanan her ipucu için 10 milyon TL kazanabilirsiniz. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 AYIN HATASI Yüksek Gerilim Grafik Chip’ini Is›t›yor Bir donan›m hatas› sinirinizi mi bozdu? Bize iletin: CHIP Yaz› ‹flleri. kullan›c› ve grup hesaplar›yla sistem eriflimini denetlemek..30 volt olarak de¤ifltirdik ve sistem böylece ›s›nma sorunu yaflamadan uzun süreler çal›flmaya bafllad›.tr adresine gönderin. fabrika ayarlar›n› kullan›n. Asus kartlar›n VIO (Volt Input Output) gerilimi. Bu sürpriz yumurta için Can Gürbüz’e teflekkürler. ‹flte Macromedia Fireworks gelifltiricileri de isimleri ile yetinmeyip resimlerinin de bulundu¤u bir yumurta haz›rlam›fllar. önce sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›. PowerPoint. yine her fley sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›. Bunun sonucunda program gelifltiricilerinin isimleri ile beraber resimleri de ekrana gelecektir.45 volt’luk gerilim. Bu sefer resimli: fiu ana kadar karfl›m›za ç›kan yumurtalar›n bir ço¤u program gelifltiricilerinin kendilerini tan›tmak amac›yla haz›rlad›klar› küçük sürprizlerdi. FrontPage. Bilgisayar› kapat›p bir süre bekledikten sonra.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K ‹puçlar› » INTERNET 151 Sürpriz Yumurta Macromedia Fireworks Programc›lar› AYIN K‹TAPLARI 3 Ad›m Ad›m Office XP Microsoft’un Office uygulamalar›n› kullanmay› ad›m ad›m ve h›zla ö¤retecek bir kaynak olan kitap. Nitekim ekran kart›n›n so¤utucu plakas› al›fl›lmad›k kadar s›cakt›. Sistemi yeniden bafllatt›¤›m›zda ise ekran halen siyaht›. Radeon VE’den kaynaklanan bir hata oldu¤u aç›k. Bunun için ilk olarak program ana penceresinde Help/About komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki ilginç resmin üzerine [Alt] tuflu bas›l› durumdayken iki kere t›klay›n.45 volt olarak ayarlanm›fl. sistemi ad›m ad›m yeniden kurun. Zincirlikuyu Cad. sistem yap›land›r›lmas›n› yönetmek ve sorun gidermek. ekran görüntüsü (screenshot) ile birlikte ktuztas@chip. Jumper yard›m›yla bu gerilimi 3.com. özlü ve kullan›m› kolay bir baflvuru kitab›. “Tüm bileflenleri kald›r›n. Kitap ile.. dizüstü bilgisayarlara ve hareketli kullan›c›lara destek vermek gibi ekstra özellikler hakk›nda bilgi sahibi olabilirsiniz. Ancak yaklafl›k 15 dakika sonra ekran bir anda karard›. Word. Ün ‹fl Merkezi N0:231/3 80380 Kas›mpafla/‹STANBUL veya ktuztas@chip. hem Office XP’yi kullanmaya yeni bafllayanlar hem de Office XP’ye geçifl yapan deneyimli kullan›c›lar için tasarlanm›fl. standart olarak 3. Access. CHIP | MAYIS 2002 . Win XP. sistemde kullan›lan ATI kart için oldukça yüksek. Donan›m Hatas› bafll›¤› ile Piyalepafla Blv. donan›m ve a¤ ayg›tlar›n› yap›land›rmak gibi temel sorunlar› halledebilirsiniz.. Gerilim De¤iflimi: 3. Yaklafl›k olarak 15 dakika çal›flt›ktan sonra sistemin bir anda ekran› karar›yormufl.. iflletim sisteminin günlük yönetimi için h›zl› yan›tlar sa¤l›yor. Publisher ve Outlook programlar›n›n 2002 versiyonlar›n› içeriyor..

Tüm dinleyicileri uyandırın ve sunumunuzu grafikler ile güçlendirin! Sesli açıklama veya yazılı raporlarla beraber kullanılması fark etmez. Verilerin düzenlenmesi ve grafiklerin hazırlanması için genellikle Excel kullanılır. istatistikler ve sayı kolonları sıkılan topluluğun üstüne gider. Ancak bunlar›n mükemmel olmas› için bir tak›m de¤ifliklikler yapmak gerek. Sorunun cevabının karmaşık olmamasına CHIP | MAYIS 2002 . İyi hazırlanmış bir grafik ile bir çok gereksiz açıklamadan kurtula- bileceğiniz göz önüne alındığında. Şık tasarlanmış bir grafik ile düşüncelerinizi daha iyi yansıtabilir ve dinleyicilerin akıllarında yer edebilirsiniz. Grafik ön haz›rl›¤› İlk olarak grafiğinizi oluşturacak ana ifadeyi tanımlamalısınız. Grafiklerin hazırlanması esnasındaki asıl görevi ise bir sihirbaz yerine getirir. Ve tabii ki değerler olması gerektiği kadar iyi değillerse küçük birkaç hile sayesinde değerleri değiştirmeden grafiğin istediğiniz sonuçları göstermesini sağlayabilirsiniz. esnemesi ve yanındakilerle fısıldaşması konuşmacıların kabusudur. Güzel grafikler her zaman dinleyicilerin dikkatini çekecektir. Bilançolar. D inleyicilerin sahneye boş gözlerle bakması.148 152 ‹Ç‹NDEK‹LER 154 158 160 Mini Atölye: Grafik Sihirbaz›’n› kullanmak Verileri Düzenlemek: En ilginç ipuçlar› Grafik Kontrol Listesi: Grafi¤inizi kontrol edin Microsoft Excel Grafikler ‹çin Haval› ‹puçlar› Excel ile basit bir grafik haz›rlamak sorun de¤il. Bunun için “Grafik neyi ekrana getirecek/ne hakkında bilgi verecek?” sorusunu cevaplamalısınız. grafikler ile ilgili en önemli ipuçlar›n› sizler için bir araya getirdi. Ancak buna rağmen grafiği en uygun şekle getirmek için yeterince zaman harcanması gereklidir. CHIP. bunun için harcanan zamana değecektir.

Mart Nisan May. Aral›k çizgi grafik 1. Şayet ileride tabloda değişiklik yapacak olursanız.. Özellikle belirli bir zaman aralığındaki değişimi göstermek veya değerlerin eksiksiz olarak karşılaştırılmasının söz konusu olduğu durumlar için uygundurlar. Grafiğin oluşturulması sırasındaki her evrede söz konusu ifadenin uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmelisiniz. A¤u. A¤u. Excel grafiğinin temeli tablolara dayanır.000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 30 mm 50 100 150 200 250 300 sütun grafik ‹stanbul’da Ortalama Ya¤›fl Miktar› Ocak fiub. Eylül Ekim Kas. Bu konu hakk›ndaki ayr›nt›l› aç›klamay› s153-158 aras›nda bulabilirsiniz. Geliflim Belirli bir zaman aral›¤›nda de¤iflim gösteren verilerin karfl›laflt›r›lmas› için de sütun. Geniş bir zaman aralığındaki farklı kategorileri. Eylül Ekim Kas..A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 153 Mükemmel Sunum GRAF‹K TÜRLER‹ » Do¤ru grafik tipini kullanmak için Tam Say› Karfl›laflt›rmas› Örne¤in. Mart Nisan May. aslında sütun grafiklerin daha yaygın olarak kullanıldığı birleşik değerler görüntülenebilirler. manda grafiğin görünümünü etkileyecektir. bağlı olduğu grafik de otomatik olarak güncellenecektir. Bu. Haz. Şayet söz konusu güncelleme gerçekleşmezse Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve Hesaplama kartındaki aynı isimli başlık altında bulunan Otomatik seçeneğini işaretleyin. Excel. Tüm grafik türleri istenen bilginin görüntülenmesi için uygun değildir.. A¤u. Aral›k y›¤›lm›fl sütun Su gücü Do¤al ⁄az Çekirdek enerji 20 Tage 15 Tage 10 Tage 5 Tage alan grafik ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› çubuk grafik Kömür 0 Tage Ocak fiub. Aral›k basamak grafik %90 %88 Enerji türlerinin elektrik üretimindeki paylar› %86 %84 %82 %80 %78 %76 Genel Seçimlere Kat›l›m Oranlar› 1957 1961 1965 1969 1972 1976 1980 1983 1987 1990 1994 1998 dikkat etmelisiniz.000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 20 Gün 15 Gün ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› pasta grafik 10 Gün 5 Gün 0 Gün Grafik tek bafl›na meydana gelmez. Bunun için hazırlanan kurallar sayesinde kullanmanız gereken grafik tipini rahatlıkla bulabilirsiniz. Haz. tablodaki sütun ve satır başlıklarını grafikteki tanımlamalara dönüştürebilir. Grafikte kullan›lacak verilerin türüne ve belirtilmek istenen de¤erlere göre farkl› türler aras›ndan uygun olan bir tanesi seçilmelidir. pasta ve y›¤›lm›fl sütun grafikleri kullan›l›r. alan ve çizgi grafikleri kullan›labilir. Tem. Mart Nisan May. Eylül Ekim Kas. Tem. Şayet birden fazla ifade mevcutsa ikinci bir grafik oluşturmanız faydalı olacaktır. Sütun ve çubuk grafikleri: Her iki grafik biçiminde de. Tablodaki tüm veriler tamamlandıktan sonra Ekle/Grafik komutunu kullanarak Grafik Sihirbazı’nı çalıştırın. Birleflik görünüm Her bir verinin birbiri ile veya toplam de¤ere karfl› k›yaslamas› için çubuk. örne- Uygun grafik tipini seçmek Grafik oluşturma safhasında cevaplamanız gereken ilk soru olan “Hangi grafik türünü kullanmak istiyorsunuz?” aynı za- CHIP | MAYIS 2002 . Bu konu ile ilgili kısa bir atölye çalışmasını “Excel Grafik Sihirbazı” kutusunda bulabilirsiniz. elma ve portakal gibi ilk bak›flta ortak bir noktas› bulunmayan nesnelerin karfl›laflt›r›lmas›nda kullan›l›r. Ba¤lant› tam say›lar ile kurulur. sütun grafik Kömür Çekirdek enerji Do¤algaz Su gücü 0 çubuk grafik 150 mm 120 mm 90 mm 60 mm 1. tam olarak amacına ulaşmayacak bir grafik için vakit kaybetmenizi engelleyecektir. Haz. Tem. Ocak fiub.

Grafik Türü ile verileri farkl› bir grafik biçiminde görüntüleyebilir. En yüksek sütun. Sadece tek bir grafik eleman›n›n özelliklerini de¤ifltirmek için söz konusu nesne üzerine iki kere t›klay›n veya grafik araç çubu¤unu kullan›n. Grafikte kullan›lacak verileri seçmek için Veri Aral›¤› kutusundaki ‹letiflim Daralt dü¤mesine t›klay›n. örneğin elma ve armut birbirleriyle karşılaştırılabilirler.154 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum M‹N‹ ATÖLYE: EXCEL GRAF‹K S‹H‹RBAZI » Befl ad›mda mükemmel grafik 1 Grafik türü seçmek 2 Veri aral›¤›n›n belirlenmesi 3 Grafik ayarlar› Excel ana penceresindeki araç çubu¤u üzerinde bulunan Grafik Sihirbaz› dü¤mesine t›klay›n. ‹lk ad›mda haz›rlamak istedi¤iniz grafik türünü ve tipini belirleyin. Bir sonraki pencereye geçmek için ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Seri Yeri seçeneklerini kullanarak verilerin yerlefltirilme yönünü belirledikten sonra ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Benzer bir durum çubuklar için de geçerlidir. Bağlantıyı tam kısım. Dikkat! Büyük değerler hiçbir şekilde kesilmemelidirler. örne¤in Gösterge’ler gibi yeni bileflenler ekleyebilir veya varolanlar› kald›rabilirsiniz. Örneğin hisse senedi değerleri veya ateşi çizgisi gibi soyut konular en etkili çizgi grafik ile görüntülenirler. Üçüncü ad›mda ilk olarak grafi¤in biçimlendirme özelliklerini ve tan›mlamalar›n› belirleyin. Yani ne yapaca¤›n›za tam olarak karar vermediyseniz acele etmenize gerek yok. Sütun ve çubukların genişlikleri görüntülenecek olan en büyük değere göre ayarlanır. ğin birkaç aydan oluşan ev harcamalarını görüntülemek için “Kümelenmiş Sütun” grafik alt türü kullanılabilir. Çizgi. 4 Grafi¤in belgeye eklenmesi 5 Grafik optimizasyonu Sihirbaz›n son penceresinde. Enine doğru yerleştirilen çubuk grafikler daha fazla metin alanlarına sahip olmalarından dolayı uzun ifadeler için daha uygundurlar. Sütun ve çubuk grafiklerin özel bir biçimi de tam kısım karşılaştırmasıdır. Grafik Seçenekleri’ni kullanarak. genişliğinin en az on katı olmalıdır. Alan grafik ise temel olarak verilerin daha yoğun olarak görüntülendiği bir çizgi grafikten başka bir şey değildir. basamak grafikleri: Bu grafiklerin üçü de zaman dizilerinin görüntülenmesi için kullanılırlar. Bir arada bulunmayan verileri seçmek için [Ctrl] tufluna bas›l› tutmal›s›n›z. Son dü¤mesine t›klayarak sihirbaz› kapat›n ve haz›rlad›¤›n›z grafi¤i oluflturun. Farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak çizim alan› üzerine veya grafi¤e t›klad›¤›n›zda aç›lan nesne menüsünü kullanarak grafik üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. Şayet çizgi ve alan grafikler varo- CHIP | MAYIS 2002 . ‹letiflimi Daralt dü¤mesine tekrar t›klayarak Grafik Sihirbaz› penceresine geri dönebilirsiniz. Kaynak Verisi ile görüntülenecek verileri yeniden seçebilirsiniz. Aksi takdirde aradaki fark gerçekçi bir şekilde görüntülenemez. Tasarım Kuralları: Tüm sütunlar ve çubuklar tek bir ana çizgi üzerinde yer almalı ve genişlikleri değil uzunlukları aracılığıyla birbirleriyle karşılaştırılmalıdırlar. haz›rlanan grafi¤in Excel belgesine ayr› bir sayfa olarak m› yoksa bir tablo içerisine nesne olarak m› eklenece¤ine karar vermelisiniz. Ayn› flekilde tüm bileflenler üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. fiayet metinleri veya yaz› tiplerini de¤ifltirmek isterseniz istedi¤iniz metinlere t›klay›n ve de¤ifliklikleri yap›n. Buna karşılık “Yığılmış Sütun” ile de bütünün parçalarını. Grafik seçimi ile ilgili ipuçlar›n› yaz› içerisinde bulabilir ve Grafik Türleri kutusundaki örnek grafikleri inceleyebilirsiniz. Bunun için sol taraftan grafik türünü sa¤ taraftan da tipini seçmelisiniz. Yap›lan tüm ayarlar› grafik tamamland›ktan sonra istedi¤iniz zaman de¤ifltirebilirsiniz. Bu sayede ilk bakışta ortak bir noktaları yokmuş gibi görünen nesneler. Bunun sonucunda sihirbaz tek bir sat›r boyutuna indirgendikten sonra kullanmak istedi¤iniz verileri fare yard›m›yla seçebilirsiniz. yani burada meyvelerin sahip oldukları C vitamini oluşturmaktadır. alan. Aralardaki boşluklar ise en az sütun ve çubukların genişlikleri kadar olmalıdır. örneğin parlamentodaki oturum dağılımlarını en uygun şekilde görüntülemek mümkündür. Şayet çubuk grafikler kullanılırsa çok sayıda dikkat noktası söz konusu olacaktır.

mümkün olan en iyi şekilde ayırt edilmelidir. her bir veri noktası arasındaki mesafenin. büyüklüklerine göre saatin hareket yönünde dizileceklerdir. Sektörlerin sayısı altıyı geçmemelidir. Ölçeklendirme: Miktarların doğru görüntülenebilmesi için eksenlerin sıfır noktalarına dikkat edilmesi gereklidir. Tasarım Kuralları: Her bir daire parçası. Kullanıcılar ikinci bakışlarında birkaç ek faktörün farkına varmalı ancak ana tema üzerinde daha fazla durmamalıdırlar. Söz konusu üç grafik türünden de. eksen ölçeklendirmesini grafik alanının içerisine doğru uzatan kılavuz çizgilerinin kullanılmasında fayda vardır. Düzensiz ölçeklendirilmiş. Aksi takdirde grafik görsel olarak yanlış bir etki bırakacaktır. Aksi takdirde grafik fazla yüklenecek ve okunması zorlaşacaktır. hemen her tür görsel oyunu geçekleştirmenize izin veren Excel ile çalışırken yaratıcılığınızın dizginlerini çekmenizde fayda var. Ancak bu noktada. Ancak verdiğiniz cevabı en iyi şekilde anlatan bir grafik oluşturmak için hazırlana bu grafik üzerinde birkaç değişiklik yapmak zorunda kalabilirsiniz. çimde görüntülemek için yardımcı olacaktır. Söz konusu çizgilerin görüntülenmesi için grafik üzerine sağ tuşla tıklanması sonucunda ekrana gelen Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. Uzun veri dizilerinde. Ancak üç boyutlu görüntünün verilerin karşılaştırılmasını zorlaştırdığını ve grafiği daha karmaşık hale getirdiğini göz önünde bulundurmalısınız. Grafikte kullanılacak en büyük değer genellikle dairenin en üstünden. Bunun için söz konusu veri dizisi üzerine iki kere tıklayın ve ekrana gelen penceredeki Eksen kartında bulunan “İkincil Eksen” seçeneğini işaretleyin.169 156 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum lan ara değerleri yansıtamazlarsa söz konusu tek değerler bir basamak grafik yardımıyla görüntülenebilirler. Eğer üç boyutlu grafikler oluşturmak isterseniz “Grafik Biçimlendirme” kutusuna göz atmalısınız. yığın grafikler oluşturulamazlar. benzer büyüklükteki dilimlerin karşılaştırılması zor olduğu için. Bu durumda sütun veya çubuk grafik kullanılması daha iyi bir sonuç verebilir. logaritmik veya çok yukarıda belirtilmiş başlıkların kullanılması uygun değildir. Genellikle üç boyutlu grafiklerin daha estetik oldukları söylenebilir. İlk olarak grafikler üstün körü incelenirken eksenlerin isimleri genellikle okunmaz. Tasarım Kuralları: Çizgi. alan ve basamak grafikleri çok az sayıda veri dizileri taşıyabilirler. Buradaki ipuçları grafiğinizi görsel olarak daha iyi hazırlamak ve verileri mümkün olan en objektif bi- Çizgileri kartı üzerinden görüntülenmesini istediğiniz çizgi türlerini belirleyin. başlarken sorduğumuz sorunun cevabını desteklemeli ve önemli bilgiler ilk bakışta göze Bilmece: Alan grafikleri y›¤›n olarak kullan›lmamal›d›rlar. Örne¤in bordo alan›n ne kadar büyük oldu¤u belli de¤il. yığın değerinin mi yoksa tek bir çizginin mi söz konusu olduğu açık bir şekilde belirlenemeyeceği için. Kullanılacak tüm bileşenler. Buradaki Kılavuz Grafik optimizasyonu Grafik sihirbazı istediğiniz grafiği birkaç dakika içerisinde hazırlamanıza yardımcı olur. Her bir değer arasındaki zaman mesafesi düzenli olmalıdır. Pasta grafikte kullanılan oranların toplamının yüzde 100 olmasına dikkat etmelisiniz. Her şeyden önce şayet çizgiler etkilenecek veya kesilecek olurlarsa iki veya üç taneden daha fazla çizgi 2B ya da 3B grafikler: Grafiğin ana türüne bağlı olarak iki boyutlu veya üç boyutlu grafik versiyonları arasında seçim yapabilirsiniz. Şayet aynı veri- CHIP | MAYIS 2002 . Buna göre daha küçük değerler. Şayet değerler arasındaki mesafeler oransız kalmak zorundaysa veri dizisi ve eksendeki sıçrayışı işaretlemelisiniz. en büyük değerin X eksenine olan uzaklığının beşte biri kadar olacak şekilde seçmelisiniz. çok fazla renk kullanılmamasıdır. örneğin beyaz arka plan üzerine kırmızı veya koyu mavi kullanmalısınız. Sütun ve E¤ri: Farkl› veri s›ralar› gösterilmek isteniyorsa ikinci bir y ekseni kullanmak bilgileri daha anlafl›l›r k›lacakt›r. bulunamaz. Şayet verilerin tümü tek bir başlık altında toplanamıyorlarsa ikinci bir y ekseni eklemelisiniz. Renkler: Buradaki ana kural. yani saat 12’den başlar ve buradan itibaren saatin dönüş yönünde hareket eder. Eksenlerin ölçeklendirilmesini. Burada vurgulanmak istenen sonuca bağlı olarak tabii ki başka değerler de en üstte yer alabilirler. Bunun için özellikle arka plan üzerinden sıyrılması gereken önemli veriler için renkler. çarpmalıdırlar. Pasta grafik: Daire grafik olarak da adlandırılan bu tür ile bir bütünün parçaları ilk bakışta dikkat çekecek şekilde görüntülenebilirler. Geri kalan diğer tüm bilgiler ise fazlalık olacaktır. Bunun tam tersi bir etki elde etmeniz ve verilerinizin asıl sonucunu nasıl engellemenizi sağlayacak olan hileleri ise “Grafik Biçimlendirme” kutusunda bulabilirsiniz. Ayrıntıların farkına varmak için de son bir bakış yeterli olacaktır.

çizgileri:  E¤im Farkl› hesaplama yöntemleri Bunun için ilk olarak grafik üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve nesne menüsündeki E¤ilim Çizgisi Ekle komutunu çal›flt›r›n. Benzer içeriklere sahip veriler için de tek bir rengin farklı tonlarından faydalanabilirsiniz. Etki: Geliflmeler üst üste görüntülenebilir.158 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum GRAF‹K B‹Ç‹MLEND‹RME » Hileler ve ayarlar: Say›lar› önplana ç›karmak Çok az insan grafikleri ayr›nt›lar›na kadar inceler. En önemlileri solda bulunurlar. Etki: Veriler aras›ndaki farklar bak›fl aç›s› de¤ifltirilerek ortadan kald›r›labilir. farklı grafikler üzerinde değişik bakış açıları ile görüntülemek istiyorsanız.  Farkl› zaman aral›klar› seçmek de¤erleri ile  Eksen oynayarak hile yap›n Eksenlerin s›f›r de¤eri ile bafllamas›na izin vermeyin. küçültebilir veya kalınlaştırabilirsiniz. veriler için üstün  Önemli renkler seçin Veri serisi üzerine iki kere t›klay›n ve yeni bir renk seçin. Başlık kısa olmalı ve okuyucuyu meraklandırmalıdır. kullanmaktan kaçınmalısınız. Sütunlar›n genifllikleri/uzunluklar› de¤iflmez.  Bak›fl aç›lar›n› ve yönlerini de¤ifltirin 3B grafi¤in üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve 3B Görünüm komutunu çal›flt›r›n. Dikkat çeken ilk yazı başlıktır. De¤ifltirilmifl: 3D görünümünde farklar ortadan kalk›yor. Bunun sonucunda ekrana gelen penceredeki Veri Serisi kartını aktif hale getirin ve Yukarı Taşı. Aşağı Taşı düğmelerini kullanarak serilerin sırasını belirleyin. Veriler aras›ndaki farklar görsel olarak daha etkili flekilde sunulurlar. Grafikte kullanılan renkleri değiştirmek için istediğiniz veri dizisi veya bölüm üzerine iki kere tıklayabilir ve ekrana gelen Veri Serisini Biçimlendir penceresini kullanabilirsiniz. Etki: Küçük de¤er. Veri serisi sırasını değiştirmek için herhangi bir veri dizisi üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Veri Serisini Biçimlendir komutunu çalıştırın. büyük de¤erler kullan›ld›¤›ndaysa veriler daha küçük görünecektir. Etki: E¤ilim çizgisi hesaplama yöntemine göre daha dik veya daha yüzeysel olarak ekrana gelebilir görüntülenmesi  Verilerinizin için 3B seçin Grafik alan›na farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve Grafik Türü komutunu kullanarak 3B bir grafik seçin. Asl›nda en küçük de¤er olan sar› daha büyük görünüyor. Etki: Verilerin birbirleri ile k›yaslanmalar› daha zor olacakt›r. Ancak bunlar›n nas›l bir sonuç ortaya koydu¤una herkes kendi karar vermelidir. Aç›klamalar: Grafiği inceleyen kişinin sahip olduğu ön bilgiye göre daha uzun veya kısa açıklamalar kullanabilirsiniz. İyi seçilirse eksen açıklamalarının bir kısmını gereksiz kılabilir. Çizgiler dik veya yüzeysel olurlar. de¤erler daha büyük görünürler. Tepesi kesilen eksenler daha çok dikkat çeker ve böylece büyük de¤erler göze çarpar. Biçim özelliklerini değiştirmek için nesne üzerine iki kere tıklayarak tasarım modunu aktif hale getirebilirsiniz. Etki: H›zl› göz gezdirmede ölçeklendirme dikkati çekmez. ölçeklendirmede  Eksenleri tecrübe kazan›n Eksen üzerine iki kere t›klay›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ölçek kart›na farkl› de¤erler girerek sonucunu deneyin veya logaritmik ölçeklendirmeyi kullan›n. CHIP | MAYIS 2002 . Zaman serileri soldan sağa veya yukarıdan aşağıya doğru hareket ederler. güçlü bir renk ile daha büyük etki b›rak›rlar. devamlı olarak aynı rengi kullanmalısınız. Tabii ki grafik üzerindeki say›lar› de¤ifltiremeyiz ancak birkaç küçük hile ile verilerimizi daha cazip hale getirebiliriz. Muhtemelen veri dizilerini açıklayan bir göstergeye ihtiyacınız olabilir. renkler veya bak›fl aç›lar› ise grafi¤in vermek istedi¤i etkiyi de¤ifltirebilir. Yazıları kaldırmak veya yeni yazılar eklemek için grafik alanı üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. Tablo içerisine zaman aral›klar› için uygun de¤eler girin. Şayet nesneler. Mümkünse tek bir yazı tipi kullanın. Etki: Küçük de¤erler kullan›ld›¤›nda veriler daha büyük. Öndeki leri. ‹stedi¤iniz eksen üzerine iki kere t›klay›p Ölçek kart› üzerindeki de¤erleri de¤ifltirin. ‹ste¤e ba¤l› olarak zaman eksenini k›saltarak negatif geliflmeleri daha k›sa görüntüleyebilir veya elinizdeki de¤erlerin negatif hareketlerini daha genifl alanlarda görüntüleyebilirsiniz. bayağı gözüktükleri için. Do¤ru: De¤erler do¤ru görüntülenmifl ve tan›mlamalar arac›l›¤›yla k›yaslanabiliyorlar. İtalik yazılar ve alt çizgiler. Verilerin düzenlenmesi: Okuma alışkanlıklarına dikkat etmelisiniz. Yazıyı isteğe bağlı olarak büyütebilir. Tüm açıklamalar verilerin yakınlarında yer almalıdır. Ölçeklendirmelerdeki de¤ifliklikler. açıklama içermeyecek kadar küçükse tüm değerlerin dışarıda bulunması gerekir. Şayet yeterli alan mevcutsa metinleri nesnelerin altına taşıyabilirsiniz. ‹lk olarak görselli¤in dikkat çekti¤i söylenebilir.

Tek satır. nusu seçili alan üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve İçeriği Temizle komutunu çalıştırın. grafik eğimini ve perspektifi Veri Kaynaklar›: ‹smi girifl sat›r›na yaz›n ya da tablodaki bir hücreye k›sayol oluflturun. sütun ve hücreleri tek tek almak için [Ctrl] düğmesine basılı tutabilirsiniz. Ekrana gelen pencere üzerindeki Özel Türler kartını aktif hale getirin ve Kullanıcı Tanımlı seçeneğini işaretleyin. Söz konusu veriler artık ne tabloda ne de grafikte görüntülenmeyeceklerdir. Verileri engellemek: Grafik üzerinde görüntülenmesini istemediğiniz verileri tablo üzerinden işaretleyin. Daha sonra her bir veri serisine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve daha sonra Grafik Türü komutunu kullanarak görünümünü çizgi rafik olarak değiştirin. Daha sonra farenin sağ basamaklı olarak değiştirebilirsiniz. Son olarak Grafik İpuçları başlığı altında bulunan “Adları göster” ve “Değerleri göster” seçeneklerini işaretleyin. Kaynak verisi penceresindeki Seriler kartını aktif hale getirin ve istediğiniz seriyi seçin. Daha sonra söz ko- KONTROL L‹STES‹ » Grafi¤inizi kontrol edin Grafi¤i yazd›rmadan önce afla¤›daki noktalara dikkat etmelisiniz:           Grafik isteklerimi yerine getiriyor Çok fazla ek bilgi yok Do¤ru grafik tipi K›lavuz çizgileri verilerin karfl›laflt›r›lmas›n› kolaylaflt›r›yor De¤er ekseni s›f›rdan bafll›yor Tüm eksenler do¤ru ölçeklendirilmifl Zaman serisi soldan sa¤a do¤ru Tüm parçalar tan›mlanm›fl Basit metinler mevcut Renkler dikkat çekiyor Önden Yerine Yandan Bak›fl: Grafik tüm yönlere döndürülebilir. değerleri büyütmek veya küçültmek için kullanabileceğiniz taşıma noktaları ekleyecektir. Grafik şablonları hazırlamak: Birbirine benzeyen çok sayıda grafik oluşturmayı planlıyorsanız. İkinci Y eksenini görüntülemek: Veri serisi üzerine ikinci Y ekseni için iki kere tıklayın.tr düğmesini kullanarak üzerine tıklayın ve Grafik Türü komutunu çalıştırın. kendiniz için özel bir şablon tanımlayabilirsiniz. Ekle düğmesine tıklayarak Özel Otomatik Biçim Ekle penceresini çalıştırın. Dikkat! Grafik üzerinde yapılan değişiklikler aynen tabloya da yansıyacaktır. ktuztas@chip. aktif veri noktası ve veri değeri gibi grafik ipuçları ekrana gelir. Ön izleme güncel konumu gösteriyor. AB / Kadir Tuztafl.Bunun için grafik alanı üzerine tıklayın ve Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın. Şayet elde ettiğiniz sonuçtan memnun kalmazsanız Varsayılan düğmesine tıklayarak grafiği en baştaki biçimine geri döndürebilirsiniz. Bofl sat›r görünümünü de¤ifltirmek: Tablo içerisindeki boş satırların grafik içerisinde kullanılmaları engelleyebilir veya sıfır değerleri olarak görüntüleyebilirsiniz. Grafik ipuçlar›n› etkinlefltirmek: Eğer fare imleci grafik üzerinde hareket ettirilirse. Veri noktalar›n› tafl›yarak de¤ifltirmek: Değiştirmek istediğiniz değeri. Tamam düğmesine tıklayarak yapılan değişikliklerin grafiğe uygulanmasını sağlayın. tablodan bağımsız olarak Kaynak Verisi penceresini kullanarak değiştirebilirsiniz. Söz konusu ipuçlarını etkinleştirmek için Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin. Ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin ve daha sonra istediğiniz seçeneği işaretleyin.com. 3B grafi¤in görünümünü de¤ifltirmek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanına tıklayın ve nesne menüsündeki 3B Görünüm komutunu çalıştırın. veri serilerinin isimleri. Yeni veriler eklemek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanı üzerine tıklayın ve nesne menüsündeki Kaynak Verisi komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Eksen kartını aktif hale getirin ve İkincil Eksen seçeneğini işaretleyin. CHIP | MAYIS 2001 . üzerine iki kere tıklayarak işaretleyin. Veri aralığı kutusunda bulunan İletişimi Daralt düğmesine tıklayarak Excel tablosunu aktif hale getirin. İlk olarak örnek grafiği tasarlayın.160 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum Tipps & Tricks Sahip olaca¤›n›z do¤ru bilgi ile grafiklerinizi ileride çok daha h›zl› ve etkili bir flekilde haz›rlayabileceksiniz. Veri serilerinin ismini de¤ifltirmek: Veri serilerinin isimlerini. Hazırladığınız şablon için isim ve açıklama girdikten sonra Tamam düğmesine tıklayarak şablonu oluşturun. Grafik türlerini birlefltirmek: Örneğin bir sütun grafik ile çizgi grafiğini birleştirmek için ilk olarak sütun grafiği oluşturun. Buradan veri alanını tekrar seçin. Bunun sonucunda Excel sütun veya çizgilere. Daha sonra İletişimi Daralt düğmesine tekrar tıklayın ve son olarak Tamam düğmesine tıklayarak grafiği güncelleyin. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden bakış açısını. Ad kutusundaki tablo bağlantısı üzerine yazın ve Tamam düğmesine tıklayarak yaptığınız değişiklikleri onaylayın.

Kurulum esnas›nda sunulan dil seçeneklerinden istedi¤iniz birini seçebilirsiniz. s Hazırladığınız HTML veya Word dokümanlarını sadece bilgilendirmek amacıyla bir çok kişiye gönderdiğiniz zaman. Yaz›c› Ekleme Sihirbaz› penceresinden “Yerel yaz›c›” seçene¤ini iflaretleyin ve ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Gerçi Word dokümanlarını şifreleyebilirsiniz. Postscript sürücüsü eklemek PDF doküman› yüklemek için ayr›ca bir de Postscript sürücüsüne ihtiyaç vard›r.162 » ALTI ADIMDA KOLAY ÇÖZÜM Word’den Acrobat’a Ücretsiz PDF Doküman› Oluflturmak Adobe’un PDF biçimi sayesinde. Kurulum konumunu belirttikten ve Install Fonts seçene¤ini iflaretledikten sonra Install dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n. bu belgelerdeki metinlerin değiştirilmeyeceğinden. CHIP | MAYIS 2002 . ancak bu durumda kullanıcıların pahalı Microsoft Office programlarını kullanmasını engelleyebilirsiniz. Bunun için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar komutunu çal›flt›r›n ve Yaz›c› Ekle simgesine iki kere t›klay›n. son zamanlarda bildiriler ve kullanım kitapçıkları için kullanılan bir standart haline geldi. (HeCHIP-Code WORDTOPDF) 1 Ghostscript ve Gsview kurulumu 2 Word dokümanlar›n› PDF biçimine dönüfltürebilmek için.. Ancak Adobe’un orijinal yaz›l›m› için oldukça büyük paralar yat›rmak gerekiyor. Bu yaz›c›y› standart olarak atamay›n ve deneme sayfas› yazd›rmay›n. CHIP. ancak üzerinde de¤ifliklik yapamad›¤› dokümanlar›n kullan›m› her geçen gün yayg›nlafl›yor. Bu noktada Adobe. bilgisayar dünyasında. H Burada kullan›lacak olan programlar› eCHIP CD’sinden yükleyebilirsiniz. CHIP. Ghostscript’i kurmak için EXE dosyas› üzerine iki kere t›klay›n ve daha sonra aç›lan Winzip penceresindeki Setup dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n. Daha sonra benzer flekilde GSView program›n› da kurun. Acrobat ürün paleti ile kullanıcıların söz konusu sorunlarını ortadan kaldırmayı hedefliyor. Daha çok PDF dosyaları (Portable Document Format) olarak bilinen Acrobat dosyaları üzerinde değişiklik yapılamaz. özellikle sadece bir veya iki kere kullanacağınız bir program için çok pahalı! Ancak. PDF dosyalarının oluşturulabilmesi için kullanılan Acrobat programının fiyatının çok yüksek olması.. ilk olarak. bedava PDF dokümanlar› oluflturman›z için bir çözüm sunuyor. kopyalanmayacağından veya kişilerin kendileri için kullanmayacağından emin olamazsınız. her programın olduğu gibi bunun da ücretsiz bir alternatifi mevcut. Word dokümanlarından PDF biçimlerini nasıl elde edebileceğinizi adım adım anlatıyor. PDF. herkesin okuyabildi¤i. fiayet bu sürücü bulunamazsa daha eski bir model seçmelisiniz. Ghostscript ve asl›nda sadece komut sat›r› olarak kullan›labilen Ghostscript uygulamas›n›n grafik arayüzü olarak adland›rabilece¤imiz GSView programlar›n›n yüklenmeleri gereklidir. Bunun için kullanacağınız Ghost Script yazılımları ile Word dosyalarını kısa bir süre içerisinde PDF biçimine dönüştürebilirsiniz. dosya boyutları oldukça küçüktür ve belki de daha da önemlisi ücretsiz Reader programını Adobe web sayfasından (ve eCHIP CD’sindeki Basic Kit bölümünden) ücretsiz olarak yükleyebilirsiniz. Kurulumu tamamlamak için ilerleyin. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Üreticiler listesinden “HP” ve Yaz›c›lar listesinden de “HP Laserjet 6P/6MP Postscript” seçene¤ini iflaretleyin. Ancak bu dosya türünün en büyük dezavantajı.

Ayr›ca “Associate . ister GSview’da görüntüleyebilirsiniz.prn” olan dosya uzant›s›n› “.ps” uzant›l› bir dosya içerisine yazmal›s›n›z. fiayet haz›rlad›¤›n›z PDF belgelerinin kalitesinden memnun de¤ilseniz daha güncel. 4 Word doküman› haz›rlamak 6 ‹lk olarak PDF dosyas› olarak kullanmak istedi¤iniz belgeyi Word alt›nda çal›flt›r›n. Oluflturulacak dosyan›n “. Buradaki dosya iliflkilendirme ve bafllat menüsüne eklenme ifllemleri kurulum program› taraf›ndan otomatik olarak gerçeklefltirilir ancak dört seçene¤inde geri alma fonksiyonu mevcut de¤ildir. Bu dosyay› PDF biçiminde kaydetmek için File/Convert komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki Device listesinden “pdfwrite” seçene¤ini iflaretleyin ve dosyan›n çok yer kaplamamas› için çözünürlük olarak “300” de¤erini seçin. Söz konusu dosyan›n GSview program› penceresinde aç›lmas› için üzerine iki kere t›klay›n ve File/Open komutunu çal›flt›r›n.ps” olarak de¤ifltirebilirsiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 163 Atölye: Doc’tan PDF’e 3 GSview konfigürasyonu Ghostscript’i kurmufl olman›za ra¤men.pdf files with GSview” seçeneklerini iflaretleyerek söz konusu dosyalar›n GSview program› kullan›larak görüntülenmelerini sa¤layabilirsiniz. gerekli dosyalar›n yerini bulamayabilir.ps files with GSview” ve “Associate . yaz› tipi gibi ayarlar› de¤ifltirerek PDF belgesi için en uygun de¤erleri elde etmeye çal›flmal›s›n›z. Ancak oluflturaca¤›n›z PDF dosyalar›ndan maksimum performans elde edebilmek için sayfa büyüklü¤ü. renkli PostScript yaz›c›lar›n› deneyebilirsiniz. Dikkat! PDF dokümanlar›ndaki resimlerin kaliteleri kullan›lan yaz›c›ya ba¤l›d›r. CHIP | MAYIS 2002 . E¤er doküman içerisindeki tüm sayfalar›n dönüfltürülmesi gerekmiyorsa Pages listesinden de istedi¤iniz sayfalar› seçebilirsiniz. Acrobat Reader ve GSview Art›k oluflturdu¤unuz PDF dosyalar›n›z› ister Acrobat Reader. Söz konusu PDF dönüflüm iflleminin ilk ad›m› olarak biraz önce yükledi¤iniz PostScritp yaz›c›s› yard›m›yla sabit disk üzerinde “.ps” uzant›l› olarak kaydedemedi¤iniz daha sonra gezgin yard›m›yla “. Son olarak OK dü¤mesine t›klay›n ve PDF dosyas›n›n oluflturulaca¤› ismi girin.ps” uzant›s›na sahip olmas› için dosya ismini “test. Kullanmak istedi¤iniz yaz›c›n›n güncel sürücülerini üretici web sayfalar›ndan temin edebilirsiniz. bazen Gsview program›. Bu tür bir durumda Gsview’in sa¤l›kl› bir flekilde çal›flabilmesi için söz konusu dosyalar›n yerinin manuel olarak girilmesi gereklidir. Tamam dü¤mesine t›kland›¤›nda ekrana gelen pencere üzerinden dosyan›n oluflturulaca¤› yeri ve dosya ismini girmelisiniz. GhostScript DLL ve yaz› tipi dosyalar›n›n yerini belirtmek için Options/Advanced Configure komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki kutulara dosyalar›n bulunduklar› adresleri girin. Bunun için Dosya/Yazd›r komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Yaz›c› listesinden PostScript yaz›c›s›n› seçin ve Dosyaya Yazd›r seçene¤ini iflaretleyin. 5 GSview ile PDF dönüflümü fiayet dosyay› “.ps” örne¤indeki gibi t›rnak iflaretleri aras›nda yazmal›s›n›z.

1 CHIP | MAYIS 2002 .7: Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Windows 98: Kay›t Düzenleyicisi Geri Yükleme Taray›c›: HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Sabit Disk: Kaybolan verileri kurtarma CD Yaz›c›: Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek 164 164 165 165 165 165 166 Tips Tricks Donan›m ve yaz›l›m sorunlar› bilgisayar kullan›c›lar›n›n günlük hayatlar›n›n bir parças›d›r. Simgeyi istediğiniz konuma taşıyın ve son olarak farenin düğmesini bırakın. & 8 9 10 11 12 166 166 167 167 167 13 14 15 16 17 18 19 20 168 168 168 168 169 169 169 169 1 | Windows Me 2 | Windows Me Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat Menüsü’ne eklemek Windows Me’den itibaren Denetim Masası veya Çevirmeli Ağ klasörleri pencere yerine menü olarak görüntülenebiliyorlar. sahip olduğu DOS mirasını mümkün olan en iyi şekilde gizlemeye çalışıyor. 2000: Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Office: Word’den Excel’e veri aktarmak Outlook 98: Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek Internet Explorer: IE’nin komple çökmesini engellemek Internet Explorer 5: Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek » OKUR SORULARI DVD Sürücü: Filmin tak›lmas›n› engellemek Notebook: Harici CD. Bunun yerine ilk olarak yeni bir açılış disketi hazırlamak isterseniz Başlat/Ayarlar/ Denetim Masası komutunu çalıştırın. ‹pucu: Bunun için masaüstünde bulunan Bilgisayarım simgesi üzerine tıklayın.164 ‹PUÇLARI MAYIS 2002 1 2 3 4 5 6 7 » WINDOWS Windows Me: Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat menüsü’ne eklemek Windows Me: Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows 98: Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98: Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek Windows 98: Windows Gezgini’nde büyük harfler Windows 2000: ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 98: Kapan›rken Yeniden Bafllat’may› engellemek » UYGULAMALAR Word 97. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Program Ekle/Kal- Direkt eriflim: Bilgisayar›m simgesini Bafllat menüsüne tafl›yarak. Başlat menüsünde Bilgisayarım simgesi için kısayol oluşturma imkanı sunar. Bunun için ilk olarak söz konusu açılış disketinin yazma korumasını kaldırdıktan sonra sürücüye yerleştirin. ‹pucu: Küçük bir hile ile Windows Me açılış disketinin DOS komut satırına (DOS moduna) izin vermesini sağlayabilirsiniz. Bundan böyle sürücüler üzerindeki klasörler ve içeriklerine Başlat menüsünün alt menüleri olarak ulaşabilirsiniz. Bilgisayarım simgesini Başlat menüsünde istediğiniz yere ekleyebilirsiniz. sürücü içeriklerine alt menüler üzerinden eriflebilirsiniz. Farenin sağ düğmesini basılı tutun ve simgeyi Başlat menüsü üzerine taşıyın. Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows Me. CHIP size sorunlar› güvenli bir flekilde çözebilmeniz için önerilerde bulunuyor ve rehberlik ediyor. Aynı şekilde Bilgisayarım içeriğine de Başlat menüsü üzerinden erişmek isteyebilirsiniz.Yaz›c› ba¤lant›lar› Ses Düzenleme: Minidisk üzerinden ses iflleme Netscape 4. Bunun sonucunda Windows Me. Bunun için DOS moduna sahip değil ve açılış disketi menüsünde bile “Sadece Komut Satırı” seçeneği mevcut değil.

ebd. ‹pucu: Windows 98’in dosya isimlerini kendi içerisinde doğru yazım şekline göre kullanmasına rağmen.exe /1 4 | Windows 98 Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek TrueType yazı tiplerini Denetim Masası veya Explorer yardımıyla bir ağ sürücüsünden yükleyebilirsiniz. Şayet Scandisk’in Windows 98 kurulumu sırasında neden kilitlendiğini görmek isterseniz. Bilgisayarı minimum konfigürasyonla başlatır” satırından sonra “menuitem= MSDOS. Aksi takdirde yazı tipi dosyasının kullanılamadığına dair hata mesajları ile karşılaşabilirsiniz. Yazı tipinin yüklenmesi için ağ üzerinde kullanılabilecek farklı çözümler 6 | Windows 2000 ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 2000 kurulumu sırasında hangi bileşenlerin sisteminize kurulacağını tam olarak belirleyemezsiniz. İsterseniz söz konusu TTF dosyasını gezgin yardımıyla direkt olarak “Yazı Tipleri” klasörüne de kopyalayabilirsiniz. Bu görünümü düzeltmek için Windows Gezgini penceresinde Araçlar/Klasör Seçenekleri/Görünüm kartını aktif hale getirin ve burada bulunan.com a:\” komutunu kullanarak EBD. Şayet Yazı Tipi Ekle penceresi üzerinde bir ağ sürücüsü yerine adres olarak yerel bir sürücü veya disket adresi girecek olursanız Windows yüklemek istediğiniz yazı tipini anında bulacaktır.sys install=sommand. Üzerinde değişiklik yaptığınız dosyayı disket üzerine tekrar kaydederek yeni açılış disketinizi çalışır hale getirebilirsiniz. 3 | Windows 98 sonra bilgisayarı yeniden çalıştırın ve “setup /is” komutunu kullanarak Windows 98 kurulumunu başlatın. dosya isimlerinin büyük harfle görüntülenmesini sağlayan seçeneği işaretleyin. Daha sonra dosyanın en sonuna “[MSDOS]” adında bir başlık ekleyin ve altına aşağıdaki satırları girin: [MSDOS] install=mode. Windos Gezgini yanlış gösterir. Ancak Windows Gezgini buna rağmen Windows’un standart Büyük/Küçük harf kurallarını uyguluyor. Scandisk çalışmasını tamamladıktan mevcuttur. Windows 98 kurulumu tamamlanamıyor ‹pucu: Scandisk aracını. ‹pucu: “C:\WINNT\INF” klasörü içerisinde SYSOC. Bunun için bilgisayarı Windows açılış disketi kullanarak yeniden çalıştırın ve Windows 98 açılış menüsü ekrana gelene kadar [Ctrl] tuşuna basılı tutun. Yerden tasarruf etmek için söz konusu bölümü tamamen kaldırmalısınız. 4 5 | Windows 98 Windows Gezgini’nde büyük harfler İsimlendirirken büyük harflerden de faydalandığınız yeni dosya ve klasörler oluşturdunuz. Bu CHIP | MAYIS 2002 . Dosyaları gezgin penceresin görmenize ve gerekli haklara sahip olmanıza rağmen Windows.cab scandisk.com -> tr. istediğiniz yazı tipini Denetim Masası’ndaki Yazı Tipleri simgesine iki kere tıklayarak veya gezgin üzerinden yüklediğiniz zaman karşılaşırsınız. Windows 98 kurulumuna başlamadan önce MS-DOS komut satırını kullanarak çalıştırın.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 165 Tips&Tricks » Windows dır Özellikleri penceresindeki Başlangıç Disketi kartını aktif hale getirin. Ağ üzerinden yazı tipi yükleme işlemleri için genellikle yerel sürücülerin kullanılmaları gereklidir. ‹pucu: Bu durumla. Daha sonra “Sadece Komut İstemi” seçeneğini çalıştırın. Aç›kça göremiyor: Denetim Masas› varolan TTF dosyalar›n› a¤ üzerinden yüklemek istemezse. Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98 kurulumu esnasında Scandisk çalıştığında kurulum işlemi kilitleniyor. Son olarak bir açılış disketi oluşturmak için Disket Oluştur düğmesine tıklayın.cpi) install=mode. Bu sayede Scandisk ön planda çalıştırılacak ve böylece sonuçları direkt olarak görebileceksiniz. Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırını ekleyin. Windows 98 kurulumunu “setup /ih” komutunu kullanarak çalıştırın. Bunun için ilk olarak bir ağ sürücüsü üzerinde bulunan yazı tipi dosyasını sisteminizdeki yerel bir sürücü veya disket üzerine kopyalayın. Ekrana gelen ve Yüzey taraması isteyip istemediğinizi soran mesaja “Evet” üzerine tıklayarak olumlu cevap verin. Scandisk aracı disket üzerinde ayrı bir dosya olarak bulunmadığı için ilk olarak “extract . Bundan böyle bilgisayarınızı yeni açılış disketi ile çalıştırdığınızda “Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırı Windows Me açılış menüsünde ekrana gelecek ve bu sayede Me altında bile MS komut satırı ile çalışabileceksiniz..keyboard.SYS sistem dosyasını istediğiniz herhangi bir editör yardımıyla açın ve “[Menu]” başlığının altındaki “menuitem= QUICK.com con cp –> select=850 install=keyb.CAB arşiv dosyasından çıkartmalısınız. geçerli bir yazı tipi bulunamadığı uyarısı veriyor. Buradaki /is” parametresi sayesinde kurulum sırasında Scandisk çalıştırılmayacaktır. Daha sonra komut satırına “Scandisk” komutunu girin ve [Enter] tuşuna basarak çalıştırın. Disketi sürücüye yerleştirdikten sonra CONFIG.INF dosyası bulunur.com con cp -> prepare=((850) ega. Örneğin oyunlar gibi gereksiz programları Denetim Masası’nı kullanarak kaldıramazsınız. yerel sürücüleri kullanmak zorunda kalabilirsiniz.

artık kullanılamaz hale gelen “Dikey aralık” kutusundaki eski değeri artık etkin hale geçen “Yatay aralık” kutusuna girin.games. İstediğiniz etiketi seçtikten sonra Yeni Etiket düğmesine tıklayın. ‹pucu: Windows 98 SE kapanırken çeşitli sorunlara neden olabiliyor. 2000 Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Word. 8 örneğinde olduğu gibi görünmelidirler.Bu başlığın altında örneğin “Games=ocgen. OcEntry.. biçim özelliklerinin kaybolacağına dair uyaran mesaja ise Evet cevabını verin.inf. kullanıcılarına önceden tanımlanmış çok sayıda etiket şablonu sunar.Ancak klasör sırtlarında kullanılmak üzere sunulan tüm etiketler sadece dikey olarak yazdırılabilirler.dll. OcEntry. Ancak bu sorun normalde Windows konfigürasyon 9 CHIP | MAYIS 2002 . Bunun için Başlat/Çalıştır/msconfig/Tamam komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Genel kartını aktif hale getirdikten sonra Gelişmiş düğmesine tıklayın.inf.7” programı “msconfig” ile çözülebilir. Bundan böyle sisteminiz kapanırken yeniden başlatılmayacaktır.166 dosyayı bir editör yarımıyla açın ve bunun içerisinde bulunan “old base components” başlığını arayın. Ancak siz etiketleri yatay biçimde yazdırmak istiyorsunuz. 8 | Word 97. ‹pucu: Bunun için Word ile beraber sunulan dikey etiketlerin ayarlarından faydalanabilirsiniz.hide. Daha sonra “Etiket ürünleri” ve “Ürün numarası” açılır listelerini kullanarak istediğiniz etiket şablonunu seçin. Söz konusu sorunun birçok nedeni ve buna bağlı olarak da bir çok çözümü olabilir.7” gibi satırlar bulunur. Son olarak sayfa biçimi açılır listesinden yatayı seçin ve oluşturduğunuz yeni etiket biçimi için Etiket adı kutusuna bir isim girin. Bunun sonucunda ekrana gelecek bir sihirbaz size yardımcı olacaktır.dll. 9 | Office 97/2000/XP Word’den Excel’e veri aktarmak Her satırında sırasıyla bir sayı. “Yatay sayı” ve “Dikey sayı”. ‹pucu: İlk olarak söz konusu Word dokümanını Dosya/Farklı Kaydet komutunu kullanarak “Salt metin” biçiminde bir metin dosyası olarak kaydetmelisiniz. Şayet istediğiniz etiketleri liste içerisinde bulamazsanız Diğer başlığı altındaki etiketleri de incelemelisiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki tüm değerleri bir yere kaydedin. 7 | Windows 98 Kapan›rken yeniden bafllatmay› engellemek Windows’u normal bir şekilde Başlat menüsünden kapatmak istiyorsunuz ve bilgisayarı artık kapatabileceğinize dair mesajın ekrana gelmesine rağmen sistem yeniden çalıştırılıyor. Bu ayarları kullanarak klasör etiketlerini yatay olarak yazdırabilirsiniz. Belgeyi sütunlara bölmek için uygun iflareti ise deneyerek bulabilir veya kendiniz ay›rabilirsiniz. Bu satırlarda bulunan “hide” seçeneklerini kaldırın Bunun sonucunda satırlar “Games=ocgen. Metin Alma Sihirbazı’nın ilk penceresinde bulunan “Özgün veri türü” başlığı altındaki sabit genişlikli seçeneğini işaretleyin ve İleri düğmesine tıklayın. Bu esnada sizi. tarih ve açıklama bulunan Word dokümanındaki sayı kısımlarını Excel’e aktarmak istiyorsunuz. İkinci adım olarak da biraz önce kaydettiğiniz metin dosyasını Excel ile açmalısınız. İlk olarak Araçlar/Zarflar ve Etiketler komutunu çalıştırın. Burada her iki virgülün de bulunduğuna dikkat etmelisiniz. Ekrana gelen pencere üzerindeki listeden Donatılar’ın ayrıntılı görünümünü aktif hale getirin ve sisteminizden kaldırmak istediğiniz bileşenleri işaretleyin. Kafa üstü: Standart etiket tiplerini yatay olarak yazd›rabilmek için tan›ml› ayarlar› de¤ifltirmelisiniz. ekrana gelen pencere üzerindeki Etiketler kartını aktif hale getirin ve buradaki Seçenekler düğmesine tıklayın. Son olarak yaptığınız değişiklikleri kaydederek dosyadan çıkın. Bundan böyle istediğiniz zaman kullanabileceğiniz etiket şablonunu bitirmek için Tamam düğmesine tıklayın. Bunu takip eden Al›flverifl: Excel’in sihirbaz› sayesinde Word belgelerindeki veriler Excel tablolar›na rahatl›kla aktar›labilirler. Şimdi Denetim Masası’nda bulunan Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Windows bileşenlerini değiştirmek için bir sonraki karta geçin. Daha sonra. “Etiket yüksekliği” ve “Etiket genişliği”. Burada bulunan hızlı kapanma özelliğini devre dışı bırakan seçeneği işaretleyin ve Tamam düğmesine tıklayın.games. Daha sonra aşağıdaki alan çiftlerindeki değerle- ri birbirleri ile değiştirin: “Üst boşluk” ve “Yan boşluk”.

Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Gelişmiş kartını aktif hale getirin ve bura- Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek ‹pucu: Outlook 98’in açılış sayfası HTML biçiminde olmasına rağmen içerisinde değişiklik yapmak. CHIP | MAYIS 2002 . nebilir. Şayet her bir pencere ayrı bir görev olarak açılsaydı. 12 | Internet Explorer 5 10 | 11 Outlook 98 | Internet Explorer Kilitlenmeler Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek Eğer Internet Explorer penceresinde Sık Kullanılanlar menüsünü açacak olursanız program sadece en son kullanılan adresleri görüntüler.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 167 Tips&Tricks » Uygulamlar pencerede söz konusu ayırma çizgisini yerleştirmelisiniz. Geri kalan öğelerin görüntülenmesi için ok simgesine tıklanması gereklidir. çük bir değişiklik yaparak da bu sorunun üstesinden gelebilirsiniz. Burada kullanılan “Outlook Bugün” sayfasının kendisine ait bir dosyası yoktur ve bir DLL dosyası içerisine gizlenmiş olarak saklanır. Eğer isterseniz “Sütundan veri alma seçeneğini işaretleyerek diğer sütunların Excel’e aktarılmasını engelleyebilirsiniz. OUTLWVW. kullanılan DLL dosyasının bulunduğu klasörün içerisine kaydedin. Eğer Office bilgisayarınızda farklı bir dizin içindeyse burada verilen adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirin. Internet Explorer’ın yapılan değişikliği algılaması ve tüm Sık Kullanılanlar öğelerini görüntülemesi için programı kapatıp yeniden çalıştırmalısınız. standart biçimini kullanarak Excel’e aktarabilirsiniz. virgül. Başlat/Çalıştır/Regedit/Tamam komutunu çalıştırın ve açılan Kayıt Düzenleyici penceresi içerisindeki “HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsof\Office\8. gerekli HTML dosyası bulunamadığı için mümkün değildir. Bu sayfayı düzenlemek için normalde “Program Files\Microsoft Office\Office” klasörü içerisinde bulunan OUTLWVW. Bu dosyanın bulunduğu konumun adresini not alın ve daha sonra Internet Explorer’ı çalıştırın. İlk olarak Kayıt Düzenleyicisi’ni çalıştırmak için Başlat/Çalıştır komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutusuna “Regedit” yazdıktan sonra Tamam düğmesine tıklayın.//c:/Program Files/Microsoft Office/Office/outlook. boşluk.DLL dosyasını aratın.DLL dosyasının konumunu bildiren adresini “res://c:\Program Files\ Microsoft Office\Office\outlwvw. Ekrana gelen pencere üzerindeki “HKEY_LOCAL_ MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\explorer\BrowseNewProcess” anahtarını aktif hale getirin ve burada bulunana aynı isimli verinin değerini “No” olarak değiştirin. Sayfa üzerinde değişiklik yapmak için. noktalı virgül. Bu anahtar altına “Url” isminde yeni bir dize değeri oluşturun. Eğer bu adres sisteminizde farklılık gösteriyorsa. Artık Outlook’un açılış sayfası olan “Outlook Bugün” Frontpage veya WordPad gibi bir editör kullanılarak düzenle- IE’nin komple çökmesini engellemek Bir tane Internet Explorer penceresinin kilitlenmesi. Şayet söz konusu anahtar ve veriyi göremiyorsanız kendiniz oluşturmalısınız. Buradan hangi noktalama işaretlerinin veya karakterlerin (Kesme. ‹pucu: Tüm adreslerin anında görüntülenebilmesi için Araçlar/Internet Seçenekleri komutunu çalıştırın.Anacak her bir pencere için ayrı bir Internet Explorer görevi çalıştırmak yerine Kayıt Düzenleyicisi içerisinde kü- daki listede Tarama başlığı altında bulunan “Kişiselleştirilmiş Sık Kullanılanlar menüsünü etkinleştir” seçeneğindeki işareti kaldırın. adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirmelisiniz. Son adımda her bir sütun için kullanmak istediğiniz veri biçimini belirleyebilirsiniz. programın tamamen çökmesine ve hatta tek bir pencere ile yetinmeyen dağınık bir sörfçü iseniz tüm sistemin çökmesine neden olabilir.htm” biçiminde girin. Değişiklik yapılıktan sonra sayfanın yeni halini Outlook içerisinde kullanabilmek için Kayıt Düzenleyici’sinin derinliklerinde küçük değişikliklerin yapılması gerekmektedir. Şayet doğru ayırma işaretini bulduysanız bir sonraki adıma geçmek için İleri düğmesine tıklayın.0\Outlook\Today” anahtarını aktif hale getirin.htm”) girin. üzere tüm programı çökertmesinden şikayetçilerdir. Örneğin birinci sütundaki sayıları. Bu adres çağrıldığı zaman Internet Explorer penceresinde “Outlook Bugün” sayfası ekrana gelecektir. Adres çubuğuna biraz önce not aldığınız. Buraya değer olarak kaydettiğiniz dosyanın konumunu gösteren adresi (“file. İstediğiniz sütunları ve bunların biçimlerini ayarladıktan sonra Son düğmesine tıklayarak aktarma işlemini bitirebilirsiniz. ‹pucu: Hemen hemen tüm kullanıcılar kilitlenen tek bir Internet Explorer penceresinin download’lar da dahil olmak 11 Herkes kendi için: Kay›t Düzenleyicisi’nde yap›lan bir de¤ifliklik ile farkl› IE görevleri açmaktan kurtulabilirsiniz. özel) otomatik ayırma işlemini için kullanılacağını belirleyebilir ve sonuçlarını inceleyebilirsiniz.dll/outlook. birinde yaşanan kilitlenme diğerlerini etkilemeyecek ve böylece zaman ve veri kaybı yaşanmayacaktı.

Bunun sonucunda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . İlk olarak notebook’un BIOS’una girip USB portlarının aktif (Enable) olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Bunlardan en çok rastlanan. Daha sonra ise sistemi güvenli kipte açın ve aygıt yöneticisinden başarısız sürücü yüklenmelerini silin. Geforce256ve 128 MByte hafızaya sahibim. İlk olarak Aygıt Yöneticisi listesindeki CD-ROM başlığı altındaki DVD sürücünüzü seçtikten sonra Özellikler düğmesine tıklayın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ayarlar kartını aktif hale getirin.Sorular›n›z› yardim@chip. 15 | Ses Düzenleme Sony Minidisk Minidisk üzerinden ses iflleme Soru: Sony MD-700 modeli aynı zamanda MP3 dosyalarını da kullanabilen taşınabilir bir minidisk çalıcı. Windows’unuz zamanla çöküyor mu? CHIP Hotline çözümünü biliyor. Dolayısıyla sorununuz büyük bir ihtimalle USB portları ile ilgili. 14 | Notebook USB Portlar› Harici CD yYaz›c› ba¤lant›lar› Soru: Dell Latitude CPx 750J notebook'um Windows 98 SE ile sorunsuz çalışıyor. Yeni aldığım Traxdata Mini CDRW 4x4x24 CD yazıcıyı USB üzerinden notebook'uma bağlıyorum.com.tr adresine bekliyoruz. | DVD Sürücü Tak›lmalar Filmin tak›lmas›n› engellemek Soru: DVDPioneer 106s’ı yeni aldığımda film izlerken "takılma" oluyor PentiumIII 800. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı olan parçalar dijital olarak okunamıyorlar. sistem dosyalarının bozulması ya da gerekli ayarlarının doğru yapılamamasıdır. Bu esnada yüklemeye çalıştığınız cihazı da silmenizde fayda var. monitörünüz mü titriyor. CD yazıcımı henüz tam olarak kullanamadım. Ancak minidisk yerden tasarruf sağlayan bu kayıt işlemi için ATRAC3 adında bir teknikten faydalanıyor. 15 Cevap: Bunun için Netscape penceresinde Edit/Preferences komutunu çalıştırın ve kategori listesindeki Navigator üzerine tıklayın. Çünkü Primary Slave olarak sabit disk ile aynı kablo üzerine bağlanan sürücülerde bu tür takılmalar meydana gelebilmektedir.7 Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Soru: Netscape’in yazmak istediğim web adreslerini otomatik olarak tamamlamaya çalışmasını nasıl engelleyebilirim? Ahmet Durgun DMA eriflimi: DVD film izleme zevkinizin bozulmamas› için DMA baflta olmak üzere çeflitli ayarlar›n yap›lmas› gereklidir. Geçen aylardaki en ilginç olaylar ve çözümlerini burada okuyabilirsiniz. Son olarak birden çok USB aygıtına sahipseniz bu cihazı USB Hub’tan ayırmanızda fayda var. Sait Terekli Cevap: Sisteminizin kilitlenmesine yol açan birden çok neden olabilir.04’e yükselttim) yüklü. Son olarak DVD sürücünüzün sabitdiskten ayrı bir kablo ile Secondary Master olarak bağlı olmasına dikkat edin. Acaba MD üzerinde kayıtlı bulunan parçalar da benzer şekilde direkt olarak PC’ye aktarılabilirler mi? Adem Tortop Cevap: USB üzerinden PC’ye bağlanan MD-700 sadece. Sisteminizi tekrar çalıştırdığınızda söz konusu cihazı rahatlıkla tanıtabilirsiniz. Buradaki DMA seçeneğinin işaretli olmasına dikkat edin. Fakat bu takılma DVD'nin DMA’sını açtığımda azalıyor. Gerekli sürücüler ve Adaptec CD Creator 4.02 (internet’ten 4. 16 | Netscape 4. Cevap: Bu sorun birçok nedenden kaynaklanabileceği için çözüme adım adım yaklaşmakta fayda var. örneğin internetten temin edilen veya kendi oluşturduğunuz MP3 dosyalarını alabiliyor ve daha sonra bunları ek bir yazılma ihtiyaç duymadan kaydedebiliyor. Notebook'umu çalıştırdığımda kilitleniyor ve açılmıyor. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı parçaları PC’ye aktarabilmek için yapılabilecek tek şey. Sizin anlattıklarınızdan yola çıkarak sistem dosyalarında herhangi bir sorun olmadığını varsayıyoruz.178 168 Okurlar Soruyor @ 13 Yaz›c›n›z çal›flmamak için grev mi yap›yor. Daha sonra sistemin performansı açısından kullandığınız DirectX ve ekran kartı sürücülerini güncellemenizde fayda vardır. MD çalıcının (analog) Line Out çıkışını bilgisayarın Line In girişine bağlayarak klasik ses kaydı yapmaktır.

Kay›t Düzenleyicisi’ni geri yüklemek Soru: Windows 98 sisteminde Bilgisayarım simgesine sağ tuşla tıklayıp. Bunun için Başlat/Çalıştır komutu ile ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutucuğuna “msconfig” komutunu yazıp Cevap: Bunun için www. Daha sonra bilgisayarı yeniden çalıştırdığınızda sorun devam ediyorsa. Diski biçimlendirmemiş olmama CHIP | MAYIS 2002 . Bu sayede sisteminizin performansını arttırabilirsiniz. Ama bu ayarları üstün körü yaparsanız bu tür sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Yani hızın iki kat artması zamanın da yarıya düşmesi anlamına gelmiyor. işletim sistemi. Aycan Topar 17 | Windows 98 Cevap: Haklısınız hatanız gerçekten çok büyük. 32 hızda 3 ile 4 dakika arasında CD’leri yazarsınız.download. Burada bulunan Clear History düğmesine tıklayarak da geçmiş bilgilerini anında silebilirsiniz. Ama kontrol işleminden sonra yazma hızı da düşeceğinden süre de artar. Ama üzülmeyin bunun da bir çözümü var. Ancak kaba bir hesapla normalde yaklaşık olarak 2 DK’da bitmesi gereken işlem toplam 16 dakika sürüyor. Kayıt Düzenleyicisi’ni geri yükledikten sonra bu yazılımları Denetim Masası’ndaki Program Ekle/Kaldır simgesini kullanarak sisteminizden silmelisiniz. www. Bunun yerine sadece verileri değiştirir. 20 | CD Yaz›c› Yazma H›z› Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek Soru: Yeni aldığım LG 32x CD ReWriter ile Easy CD Creator 5.com sitesinden bulabileceğiniz EasyRecovery programı ile sorununuzu çözebilirsiniz.umax. Yaklaşık 2 dakika süreceğini düşünmeniz yanlış. Cevap: Tweak-me Gold ve Flexy gibi yazılımlar ile sistem dosyaları değiştirebilirsiniz. özelliklerine baktığımda karşıma sadece “Genel” ve “Başarım” sekmeleri çıkıyor.A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 169 Tips&Tricks » Okur Sorular› CHIP Cevapl›yor penceredeki “History” başlığı altından kayıtlı web adreslerinin ne kadar süre saklanacağını ve daha sonra otomatik olarak silineceğini belirleyebilirsiniz. Başka bir marka ve modele ait sürücüler kurmuş olmanıza rağmen sahip olduğunuz tarayıcının tüm özelliklerini kullanabilirsiniz.01 programını kullanarak CD yazıyorum. Dolayısıyla aslında sildiğinizi düşündüğünüz bir çok veriyi kurtarabilirsiniz. Ama üstüne bir kayıt işlemi yapmadığınızı varsayarsak. Derginizin mart sayısı CD'sinde vermiş olduğunuz ''Tweakme Gold'' ve/veya ''Flexy'' isimli programlar buna sebep olabilir mi? Kayıt Düzenleyicisi’nin yedeğini daha önce almıştım ve geri yüklediğim halde sorun çözülmedi. Ancak yine de Hewlett Packard yeni ve sorunsuz bir güncelleme çıkarttığında orijinal sürücülerin yüklenmesinde fayda vardır. Nedeni. Burada doğru orantı yerine daha çok eğrisel bir artışı göz önünde bulundurmanızda fayda var. Sonuç itibariyle ne yaparsam yapayım 32x hızında CD yazmayı başaramadım. Buna ek olarak CD yazma programları da önce CD medyayı kontrol ederler ve uygun bir hızla yazmaya başlarlar.com sayfasından Umax Astra 1220P için sunulan sürücüleri yükleyebilirsiniz. Diğer sekmeler maalesef görünmüyor. Web adreslerinin otomatik olarak tamamlanması ise bunun hemen altında bulunan Location Bar History başlığı ile ilgilidir. verileri tam olarak silmez. Ama bu programın tam olarak çalışabilmesi için orijinal olması gerek. Beraber sunulan yazılımlar da HP tarafından kullanıma sunulan Windows 2000 güncellenmesinin kullanılmasına izin vermiyorlar. Buradan sisteminizin en son ve temiz hali ile geri yükleyebilirsiniz. Sistem donanımlarımın bazı sürücülerini acilen tekrar yüklemem gerekiyor ve bunu yapamıyorum. piyasada bulunan CD’lerin yüksek hızları desteklememesi. sisteminizi geri yüklemeniz gerekecek. Astra 1220P için hazırlanan Windows 2000 sürücüsünü bilgisayarınıza kaydedin ve daha sonra yüklemeye başlayın. Ancak yeni DOS bölümü oluştururken farkına vardım ve o an bilgisayarı yeniden kapattım.çözülmedi. Cevap: Bu ve benzeri CD yazıcıları yüksek hızda yazdırabilmek söylendiği kadar kolay değil. Hasan ÇOLPAN 18 | Taray›c› Alternatif Sürücü HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Soru: Sistemimi Windows 2000’e yükselttiğimden beri Hewlett Packard 3200c tarayıcım çalışmıyor. 19 | Sabitdisk Dosya Kurtarma Kaybolan verileri kurtarma Soru: Bilgisayarıma taktığım başka bir sabitdiskte partisyon oluşturmaya çalışırken asıl kullandığım sabitdiskimin birinci DOS bölümünü sildim. Özellikle OEM CD medyaları bu alanda başarısızlar. Burada bulunan “Clear Location Bar” düğmesine tıklayarak da web adresleri hakkında toplanan tüm bilgileri silebilirsiniz. Çünkü. Astra 1220P için Windows 2000 sürücülerini sisteminize yüklediğinizde HP 3200c tarayıcınızı da Windows 2000 altında sorunsuz bir şekilde kullanabildiğinizi göreceksiniz. çalıştırdığınızda ekrana gelen pencere üzerinde sistemi geri yüklemek için bir seçenek göreceksiniz. rağmen hiçbir bilgiye ulaşamıyorum. Aksi takdirde sadece kurtulacak dosyaları görebilirsiniz ama kurtarma işlemini yapamazsınız.

Art›k sansürlenemeyen bir browser mevcut. s Hacker grubu “Cult of the Dead Cow” (cDc). Ancak bu yaz›l›m herhangi bir dosya paylafl›m›na izin vermedi¤i ve a¤›n çal›flmas›n› etkiledi¤i için. Bunun için Peek a Booty. Sörfçüler. zaferini kutluyor. yani internetteki bir santral noktas› ile ba¤lant› kuruyor ve flifrelenmifl bir sorgu gönderiyor. KaZearch arama motoru. iç yaz›flmalar›n› bir Peer to Peer istemci üzerinden gerçeklefltirmeyi planl›yor. Almanya’n›n önde gelen sunucular›ndan T-Online müflterileri. P2P a¤larda art›k herhangi bir istemciye gerek kalmadan da arama ifllemi gerçeklefltirmek mümkün. ‹çerikler merkezi bir sunucu üzerinde tutulmad›klar› için de kayna¤›n takip edilmesi mümkün olmuyor. Sörfçülerin internette s›n›rs›z olarak gezinmek için yapmalar› gereken tek fley. a¤ içerisindeki tüm bilgisayarlara gönderiyor. Yani söz konusu bilginin sansürlenmesi mümkün de¤il. . bunu P2P a¤› içerisindeki baflka bir bilgisayara gönderiyor ve bundan ald›¤› bilgileri de sorguyu gönderen browser’a aktar›yor. müflterilerinin ziyaret ettikleri sayfalar›n kayd›n› 80 gün tutmak zorundalar. Bearshare veya WinMX istemcilerinde oldu¤u gibi. Böylece Peer to Peer kendi baflar›s›n› kendisi engelleyebiliyor. Morpheus. istemci (Client) program›n› indirmek.170 ‹Ç‹NDEK‹LER 174 176 192 200 204 Internet Servisleri: Online hizmetler Web’deki Ücretsiz Kaynaklar: Ücretsiz download ve bilgiler Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c›lar›n evrimi Online Tatil Siteleri: Rezervasyonu flimdiden yap›n Mailing Listeleri: Kendi posta listenizi oluflturun internet CHIP | MAYIS 2002 Noktadan Noktaya A¤lar Sansürsüz Sörf Keyfi MP3 paylafl›m› ile karfl›m›za ç›kan Napster’›n çal›flma prensibi. bir dal. sorgular›n merkezi bir sunucuda düzenlendi¤i Napster’dan farkl› olarak. dosya paylafl›m sistemini olumsuz yönde etkiliyor. KaZaA ve Grokster istemcilerinin temelini teflkil eden Fast Track a¤›nda dosya arayabiliyor. dosya paylafl›m arac› Gnutella gibi bir merkezle ba¤lant› kurmadan çal›fl›yor. KaZearch istenen sorguyu sadece tek bir santrale de¤il. Bunun için gerekli olan tek fley bir istemci ve internet ba¤lant›s›. k›sa bir süre önce ihtar mektuplar› ald›lar. Browser. web sayfalar›n› direkt olarak web’den almak yerine çok say›da bilgisayar üzerinden temin ediyor. Hacker’lar böylece totaliter rejimlerde yaflayan sörfçülerin de sansürlenen web sayfalar›nda rahatl›kla gezinmelerini sa¤lamak istiyorlar. Ancak Peer to Peer üzerinden dosya paylafl›m›n›n da eksikleri mevcut: Sunucular. Amerikan ilaç devlerinden GlaxoSmithKline. Örne¤in. File Sharing hizmetlerinden faydaland›klar› için. P2P a¤lar›n kolayl›klar›ndan genifl topluluklar da faydalanmak istiyorlar. Peek a Booty. uzun süren çal›flmalar sonras›nda internet sansürünü ortadan kald›racak olan ilk Peer to Peer Browser “Peek a Booty”yi kullan›ma sundu. fiifreli iste¤i alan bilgisayar. dosyalar›n› birbirlerini tan›madan de¤ifltirebiliyorlar.

Sansür Kullanc›lar›n hangi sitelere girip giremeyece¤inin belirlenebilece¤ini sananlar›n sansür giriflimleri insanlar›n tepkisini çekiyor. daha rahat hat›rlanabilir kick-me. DivX 5’deki en önemli yenilikler ise AMD ifllemci deste¤inin iyilefltirilmesi ve videolar›n DivX biçimine daha h›zl› dönüfltürülebilmesi. Basit bir hesapla bu durumda dört milyar internet adresinin kullan›labilir oldu¤u söylenebilir.to” Redirector’›n› arama çabas› bofla ç›kt›. Bilgi için: www. Bu nedenle Avrupa Birli¤i yeni versiyonunun kullan›ma bafllanmas› için bir hareket plan› haz›rl›yor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler 171 Net Komedi Servisi DivX 5.net (312) 289 8060 14 milyon TL 38 milyon TL 73 milyon TL 140 milyon TL 400. standart versiyonu ücretsiz olarak da¤›t›l›rken daha fazla seçene¤e sahip olan Pro versiyonu 30 dolardan sat›lacak.19.optima 1 ay 15 milyon TL net.com (212) 478 0478 Korsan Kopyalar V6 ‹nternet Protokolü Korsan Avc›lar› için Servis Yaz›l›m üreticileri taraf›ndan haklar›n› korumak için kurulan Business Software Alliance’›n (BSA) bir dilekçe ile “kick-me.com.tr (212) 444 0145 6 milyon TL 14 milyon Tl 24 milyon TL 36 milyon TL 6 milyon TL 14 milyon TL 24 milyon TL 36 milyon TL turknet turk. Küçük. CHIP | MAYIS 2002 . gazete bayilerine koflturmak yerine internet üzerinden kontür yüklemeye bafllad›lar. düflünürü bezdirmek konusundaki baflar›lar› dünya çainternette sayfas› olan özel veya tüzel kifliler. yarg›lanman›n mümkün olabilmesi için de sitenin kay›tlar›n›n resmi makamlar taraf›ndan zapta geçirilmesi gerekecek. Bilgi için: ww. DivX5’in.gov. “kick-me. Sadece “Internet Protocol Version 6” (IPv6) sanal dünyadaki yer darl›¤›n› engelleyebilir.to URL’leri ile pratik olmayan uzun internet adreslerine yönlendiriyor.25 $ ifl.to” gibi redirector yani yönlendirici kullan›c›lar›.com (212) 413 1414 p›nda taktir toplayan bürokrasimiz.tr DiVX 5: H›zl›.kick-me.9 milyon TL 49.213 gibi dört say›dan meydana geliyor.0 art› PC Nufüs Sureti. sayfalar›ndaki içerik ile ilgili olarak resmi makamlar› düzenli bir flekilde bilgilendirmek zorunda kalacaklar. Ancak BSA temyize gidecek. Bilgi için: www. bilim adam›n›.ultra 1 ay 24 milyon TL Veezy mono p.tr (212) 336 1919 % D‹J‹TAL K‹TAP E-book okuyor musunuz? Okumuyorum S›n›rs›z internet 1 ay 15 milyon TL 3 ay 36 milyon TL 12 ay 119. Ipv6 ise yaklafl›k olarak 2 üzeri 128 tane adres görüntüleyebiliyor. Bundan iki gün sonra da resmi versiyon geldi. Ancak yasan›n son halinde “sadece yalan haber.net. 12 ayl›k e-kolay 10 saat f›st›k 1 ay s›n›rs›z 3 ay s›n›rs›z 12 ay s›n›rs›z trnet ayl›k s›n›rs›z y›ll›k s›n›rs›z saatlik ba¤lant› iflnet s.tr ! IN & OUT PC’den okuyorum n ! PDA’dan okuyorum Kontür Yüklemek Ön ödemeli telefon hatt› sahipleri.000 TL anet. 234.9 milyon TL 155 milyon TL ttnet. Ancak yak›n gelecekte yeni jenerasyon cep telefonlar›n›n ve hatta web buzdolaplar›n›n da kendi internet adreslerine sahip olacaklar› göz önünde bulundurulacak olursa.int 4 milyonTL 12 milyon TL 29 milyon TL 75 milyon TL tr. BSA.tbmm. Söz konusu kanunun uygulanabilirli¤inin neredeyse imkans›z oldu¤unu da hat›rlatal›m.eu. Asl›nda yasa tasar›s›n›n ilk halinde yer alan bu uygulama daha sonra tepkiler nedeniyle geri çekilmiflti. bu rakam çok düflük. Print al›p okuyorum 65 Yayg›nlaflmad›: Tan›t›m› için tek tük yar›flmalar düzenleniyor olsa da. 3 ayl›k pro p. Bilgi için: http://europa. Internet adresleri flu anda kullan›lan 4 versiyon numaral› protokole göre birbirlerinden nokta ile ayr›lan maksimum üç basamakl›. paket 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay kontürlü saatlik anet vezy. Pahal› DivX 5’in Golden Master CD’si (Program kodunun bulundu¤u ilk CD) ve son model bir PC müzayade evi eBay taraf›ndan 6400 dolardan aç›k artt›rmaya ç›kar›ld›. iftira.net (212) 444 0077 net. suç” oluflmas› durumunda bas›n yasas›na dahil edilip cezaland›r›lacak web sitelerine 10 milyar TL’den bafllayan inan›lmaz cezalar öngörülürken. bu araflt›rma s›ras›nda web yönlendiricisinin korsan kopyalar›n kullan›m›n› destekledi¤ini gösteren kan›tlar bulmak istiyor. hatta ülkesini zenginlefltirmek isteyen yerli yabanc› her türlü giriflimciyi. henüz Türkçe içeri¤in yayg›n olmay›fl› nedeniyle kullan›c›lar›n yaklafl›k üçte ikisinin e-book okumad›¤› anlafl›l›yor.5 $ 75 $ 0. ‹kametgah! Halk›n›.com.divx.com BA⁄LANTI ÜCRETLER‹ superonline superonline.com (212) 310 0000 superonline maxx 1 ay 23 milyon TL 3 ay 59 milyon TL 12 ay 189 milyon TL s›n›rs›z eriflim 1 ay 3 ay 12 ay tt net pstn 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay ›sdn-ba 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay 18. 1 ayl›k eko p. Bu arama dilekçesi bir ‹sveç mahkemesi taraf›ndan ret edildi.7 milyon TL %61 24% %32 14% %4 %3 0 15 20 35 50 Kaynak: www. bir baflar›ya daha imza atmak üzere.chip. bundan böyle 12 milyon TL 30 milyon TL 100 milyon TL e-kolay.to 2005 Y›l›n›n Net Protokolü Yap›lan araflt›rmalara göre 2005 senesinde internet adresleri (IP) çok azalacak.net (312) 295 9000 7.1. Meclise gelen yeni RTÜK yasas› ile.

com.com 3 E-posta Spam Bilgileri Siliyor W32. Peer to Peer paylafl›m araçlar›n› an›msatan bir teknikle kullan›c›lar aras›nda da¤›t›l›yorlar. Bu flekilde elde edilen bilgiler tutars›z oluyor ve sadece dijital bilgi çöplü¤ü oluflturuyorlar. bilgisayardan cep telefonuna kadar çok genifl bir yelpazede ürünlere ulaflabilece¤iniz. Çünkü bilgiler flifrelense de flifrelenmese de dosya eklentileri istemciden sunucuya her zaman.8 Kbit/s.kvk. kullan›c›lara her internet gezintisinde yeni tan›mlamalar at›yor. telefon hatlar›. Al›fl verifl yapt›kça üyelerine arma¤an puanlar› da kazand›ran site.de 3 Exchange S›n›rlar› Aç›yor Microsoft Exchange ve Outlook bulunan firma a¤lar›nda flifreleme arac› etkisiz kal›yor. arad›¤›n›z modellerin ikinci ellerini bulmak veya makinenizi sat›l›¤a ç›karman›z da mümkün olabilir. Yaz›l›m devi bu bilgiler sayesinde pazarlama çal›flmalar› için yeni bulgulara ulaflabiliyor. piyasan›n alt›nda fiyatlar sunan bir site.Alcarys. Tüm bug’lar›n yamalar› Microsoft web sayfas›nda mevcut. ‹flte size sorunlarla karfl›laflmadan al›flverifl yapabilece¤inizi umdu¤umuz birkaç yerli site.estore. Microsoft Aç›klar›n› Kapat›yor Microsoft programc›lar›.172 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler EN ‹Y‹ S‹TELER ELEKTRON‹K ALIfiVER‹fi ‹nternet üzerinden al›flverifl yapmak isteyenlerin karfl›laflt›¤› ilk sorun.com 3 www. söz konusu multimedya arac›ndaki bir veritaban› sorgusu sayesinde oynat›c› ile çal›flt›r›lan tüm DVD’lerin bir listesine ulaflabiliyor. dizüstümasaüstü bilgisayar sistemleri. Sat›lan ürünleri ise sahiplerine kurye ve kargo flirketleri ile gönderiyor.6 Kbit/s ve gönderirken de 26.microsoft. Fisio 820 500 euro’dan sat›lacak. Kurt. KVK’n›n sitesinden morkart numaralar›n›z› girerek ödemelerinizi yapabilirsiniz. Ayn› zamanda ikinci el bir dijital foto¤raf makinesi pazar› da oluflturan sitede. Fiso 820 her aadres defteri girdisi için befl farkl› telefon ve bir e-posta adresini haf›zas›nda saklayabiliyor.com Özellikle dijital fotorafç›l›kla ilgilenenlerin ilgisini çekecek olan diginorm’da dijital foto¤raf makineleri hakk›nda arad›¤›n›z pek çok bilgiyi bulman›z mümkün olacak. BU ID ve al›nan bilgiler bir arada saklan›yorlar. GÜNCEL V‹RÜS UYARILARI ancak Microsoft tüm kullan›c›lara bir tan›mlama numaras› (ID) at›yor. GPRS ba¤lant›s› ile elde edilebilen maksimum veri aktar›m h›z› ise veri al›rken 53. Sonuç olarak bu flekilde toplanan bilgiler bir kullan›c› profili oluflturuyorlar. Bilgi için: www. Bilgi için: www. WEB GÖZCÜ Microsoft „Trustworthy Computing“ Casus Media Player Windows Media Player.microsoft. nereye gideceklerini bilmemeleridir.com 3 www. aksesuarlar. Philips Fisio 820 Bluetooth’lu GPRS Telefon Fisio 820’nin ekran› 112x112 piksel çözünürlü¤e sahip ve 256 renk görüntüleyebiliyor. Ancak Microsoft bu potansiyelin kullan›lmad›¤›n› duyurdu. burada MSN Messengers’daki kiflilere ulafl›yor ve buradaki kay›tl› tüm adreslere kendisini gönderiyor.org CHIP | MAYIS 2002 . Bilgi için: www.com Kitaptan ev eflyas›na. Onbefl ve 30 milyonluk ön ödemeli “online al›flverifl kart›” Morkart’lara sahipseniz. Bilgisayar›n›zdaki resimleri.tr Pek çok elektronik ürünün bayili¤ini ve sat›fl›n› üstlenen KVK’n›n web sitesi ayn› zamanda bir online ma¤aza. Cookie’ler.philips.tu-dresden. Bilgi için: www. gizli kullan›c› bilgilerini Microsoft’a gönderiyor. kredi kart› ifllemleri için Garanti Bankas› ve Finansbank ile iflbirli¤i yap›yor.B@mm mail kurdu bilgisayar›n›za bir spam iletisi ile geliyor. Trustworthy Computing çal›flmalar› s›ras›nda da daha önce dört tanesi yine Internet Explorer’da olmak üzere toplam on tane güvenlik a盤› bulunmufltu. yaz›c›lar. rahatl›kla okunabilecek aç›k metin olarak gönderiliyor.first. Cep telefonlar›. JavaScript yard›m›yla bilgisayara ulaflmak için Internet Explorer’daki bir güvenlik a盤›n› kullan›yor. ‹nternet ba¤lant›s›yla asl›nda sadece DVD’lerin isimleri gönderilecek. sarf malzemeleri.diginorm. Bu sayede ceketinizin cebinde bulunan telefonu kullanarak notebook’unuzu internete ba¤lanabilirsiniz. Takas Borsas› Cookie Paylafl›m› Kullan›c› profili ve veri toplayanlara karfl› Dresden Teknik Üniversitesi yeni bir projeye imza att›. Microsoft. Üzerlerine yaz›lan Word ve Excel dosyalar› da bu virüsün gazab›na u¤ruyorlar. Bilgi için: http://cookie. Bu çal›flmalar s›ras›nda son olarak iki tanesi Internet Explorer ve bir tanesi de SQL Server’da olmak üzere üç yeni güvenlik a盤› tespit edildi. Bilgi için: www.kaspersky.symantec. Fisio 820 ile sunulan yaz›l›mlar yard›m›yla telefon ekran› için uygun hale getirebilir ve daha sonra Bluetooth üzerinden cep telefonuna aktarabilirsiniz. elektirk sayaçlar› gibi pek çok ürünü online sat›n alabildi¤iniz gibi bu al›flverifller için kredi kart› kullanmak zorunda de¤ilsiniz. BU eklentinin ne kadar tutulaca¤›n› bekleyip görmek laz›m. “CookieCooker” olarak adland›r›lan araç. firman›n “Trustworthy Computing” ifadesi çerçevesinde kendi ürünlerindeki aç›klar› bulmak için çal›fl›yorlar.ocm 3 www. E¤er virüslü eklenti çal›flt›r›l›rsa kurt kendisini Windows adres defterindeki tüm girdilere gönderiyor.com 3 CoolNow Sohbetçileri Serinletiyor CoolNow virüsü.inf. Bilgi için: www.

com. Servisten yararlanmak için tek yapman›z gereken.superkupon.com Bilgi Servisi www. Menüler yeterince anlafl›l›r m›? Al›nan servis için hangi ödeme flekilleri sunuluyor ve güvenilir mi? Bilgi istendi¤inde ne kadar h›zl› cevap al›n›yor? gibi sorulara cevap aran›yor. servislerin kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik. TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü ma¤azalar›n indirim günleri ilginizi çekiyor mu? Bu sorulara yan›t›n›z evet ise size çok sevindirici bir haberimiz var. geniş yelpazede kuponlara tek bir adresten ücretsiz ulaşarak karlı çıkabilirler. elektronikten turizme kadar geniş bir yelpazede hizmet veren siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin.tastesalike. bu sayfalar›m›zdan ulaflabilirsiniz. lanman›z mümkün. ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor. Bunlar aras›nda en fazla dikkat çeken internet servislerine. sanal alışveriş sitelerinde kullanmalarını sağlıyor. marka bilinirliği yaratılmasını ve satışların artırılmasını hedefleyen Superkupon’da tüketiciler. Superkupon ile Türkiye’de de başarılı bir şekilde hayat buluyor.com 0 CHIP TOP. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor. Üstelik bunlardan istedi¤iniz kadar kul- AYIN SERV‹S‹ Online ‹ndirim Kuponu Servisi zanmasını. internet kullanıcıları arasında yeni tüketici ka- CHIP | MAYIS 2002 .com (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) Türkiye'nin ilk elektronik pazarlama ve promosyon hizmetleri sunan internet servisi olan Superkupon. PUANI F‹YAT/PERFOR. Superkupon.duygorbil. superkupon. Kaynaklarda ise web servisinin. Superkupon adl› internet servisi. P Çok genifl indirim yelpazesi P Kuponlar sanal olarak da kullan›l›yor P Türünde en iyi site A S YIN E 5|2 2 00 RV‹S‹ www. istedi¤iniz kuponu seçip yaz›c›dan bast›rmak ve kesip yan›n›za almak.adanzye. her kuponun tek bir ürün veya alışveriş için geçerli olduğunu da unutmamak gerekiyor.tr DE⁄ERLEND‹RME CHIP. Ergonomide ise CHIP. internet kullanıcılarının bu kuponları ister yazıcıdan bastırarak ister on-line.com Online Haber Servisi: www. mkars@chip.174 ‹Ç‹NDEK‹LER ‹ndirim Kuponu Servisi www. Dolayısıyla alışverişlerinizde harcayacağınız paranın bir kısmını kendiniz basmış oluyorsunuz.superkupon.com sitesinde sunulan sanal kuponları firma ile işbirliği olan diğer sanal mağazalarda on-line olarak anında kullanabilmeniz de mümkün! Sonuç: Yıllardır yurt dışında başarıyla işleyen sistem. Ayrıca daha önce de belirttiğimiz gibi Superkupon.com 174 175 Yeni Internet SERV‹SLER‹ Bilgisayar kullan›c›lar› eskiden günlük yaflamlar›nda gerçeklefltirdikleri birçok ifllemi art›k internet üzerinden online olarak da yapabiliyorlar. s Al›flverifl yapmay› seviyor musunuz? Peki.com sitesinde yayınlanan çekilişlere katılabilmeniz ve hediyelerinizi teslim alabilmeniz için gerekiyor. Gıdadan giyime. Bu de¤erlendirme servislere verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor. Burada servise online olarak gerçekten ne kadar ihtiyaç oldu¤u ve sunulan çözüm kalitesi de¤erlendiriliyor. Tabii ki.com.com Yemek Tarifleri Servisi: www. web sayfas›nda istenene ne kadar çabuk ulafl›labildi¤ini ve site yap›s›n›n kalitesini de¤erlendiriyor. Superkupon. her sektörden. Ay›n servisi seçti¤imiz Superkupon’un d›fl›nda mutlaka genifl bir online haber servisi olan AdanZye’ye de bir göz at›n.com sitesinin avantajlarından yararlanmak için öncelikle üyelik işlemlerinizi tamamlamanız gerekiyor. sayfas›nda kullan›lan web bileflenlerinin kullan›c›lar›n web browser’lar› ile uyumlulu¤una puan veriliyor. Kriterlerden ifllevsellik. servisin konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz superkupon@superkupon. Firmaların. neredeyse 2 yıla yakın bir süredir indirim yelpazesini sürekli genişleterek kullanıcıların çeşitli ürün ve hizmetlere daha ucuza sahip olabilmelerini mümkün kılıyor.com sitesinde yayınlanan tüm kuponlar "para" yerine de geçiyor. kullan›c›lar›na çok genifl bir yelpazedeki ürün ve hizmetler için indirim kuponlar› sa¤l›yor. Birçok farklı sektördeki önde gelen firmaların indirim ve promosyon içeren kuponlarını yayınlayan site. Aslında bu tamamen ücretsiz işlem. Mahmut Karsl›o¤lu.

AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Internet Servisleri 175 Bilgi Servisi Online Haber Servisi Gizli Yemek Tarifleri Servisi www. eğitim. İşte bu yüzden “Duy Gör Bil” web servisi. PUANI F‹YAT/PERFOR. bu türden bilgileri sitede paylaşıyor. çevre. A’dan Z’ye. içerdiği konular hakkında ilgili bağlantılar bulunduran bir portal site olmasının yanı sıra. İster sadece gizli tariflerin içinde ne olduğunu merak ediyor olun. Sitenin orta bölümünde tüm gazetelerin manşetlerinin yer aldığı bir bölüm bulunuyor. çok defa vaktimizin de heba olmasına neden olabilir. PUANI F‹YAT/PERFOR. email’lerine ve gazetelerinin web sayfası bağlantılarına ulaşılabiliyor. internet.com CHIP TOP. turizm ve ulaşım gibi birçok farklı konuda bağlantılar da yer alıyor. isterseniz kendiniz de bildiğiniz meşhur bir tarifi siteye ekleyebiliyorsunuz. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www.tastesalikez.com CHIP TOP. mutlaka üye olmanız gerekiyor. Buradan daha önce başkaları tarafından yaşanmış zor durumları okuyarak bu tür durumlara karşı önlem almanız ya da nasıl davranmanız gerektiğine karar verebiliyorsunuz.com Ülkemizde yaşayıp giderken. Siteye WAP üzerinden de erişilebiliyor. P Çok genifl yemek tarifi listesi P Güçlü arama motoru M Tasar›m› biraz zay›f CHIP | MAYIS 2002 . Tastesalike web sitesi size en popüler tariflerin nasıl hazırlandığı konusunda her geçen gün genişleyen bir veri tabanı sunuyor. PUANI F‹YAT/PERFOR.com adanzye@membra. yanlış olarak bildiğimiz veya yeterince bilgilendirilmediğimiz bir çok konu.adanzye. İlgili konuya tıklandığında ise o gazetenin web sayfasına ulaşılıyor. Çok iyi bir veri tabanına sahip bu bölümden. cep. ister köşe yazarlarının yazıları. Sonuç: İster sadece gazetelerde manşetlerde yer alan haberler ilginizi çeksin. P WAP eriflimi mümkün P Baflar›l› köfle yaz›lar› arflivi P Çok zengin ve detayl› ba¤lant›lar Çalışma şartlarının zorlaşması ile çalışanlar hayatlarını kazanabilmek için artık zamanlarının çok daha fazlasını çalışarak geçirmek zorunda kalıyorlar. kullanıcıların faydalanabilmeleri için. online telefon rehberine. Sitenin en çarpıcı bölümünü ise Gazete Köşe Yazarları bölümü oluşturuyor. internetteki özellikle nitelikli Türkçe içerikli siteleri ve Türkçe bilgileri sunmaya çalışıyor. isterseniz çok sevdiğiniz bir fast food restoranının özel sosunu evde yapmak isteyin. Sonuç: Henüz çok geniş bir içeriğe sahip değil. Bu da sosyal yaşamlarından ve hatta yemek için ayırdıkları zamandan bile kısmalarına neden olabiliyor. Ancak bunun yanı sıra sol tarafta yer alan menüden. KFC ve Burger King de dahil olmak üzere geniş tarif arşivinin yanı sıra en çok ilgi çeken ve en yeni eklenen tariflere ulaşmanızı sağlayan listeler de mevcut. Bu bölümden TC kimlik kartı numaranıza. maddi veya manevi kayba neden olabileceği gibi.com. Ama gerçekten ilginç bir konsepte sahip. kültür. çoğu gizli tariflerle üretilen fast food’lara olan ilgi de her geçen gün artıyor. Tamamen ücretsiz olan üyelik işlemlerini tamamladığınız takdirde. İstenirse bu tablo istenilen sütuna göre sıralanıp da izlenebiliyor. internet vergi dairesine. sürücü ceza puanınıza. Sonuç olarak ev yemekleri yerine içinde ne olduğu bilinmeyen. spor.com webmaster@tastesalike. özellikle günlük gazete haberlerini çeşitli başlıklar altında derleyip sunuyor. Kullanıcıların en çok ihtiyaç duyabileceği bağlantılar ise sağ bölümde yer alıyor. bu site tümünü size tek bir sayfa altından sunabiliyor. Sonuç: Gizli yemek tarifleri mutlaka herkesin ilgisini çeker. Sitede. Milli Eğitim Bakanlığına. Telekom fatura bilgilerinize. bazıları oldukça ilginç ve eğlenceli bu tür bilgilere ulaşmak için de “Bunları biliyor musunuz?” bağlantısına tıklamak yeterli oluyor. Eğer bu gizli tariflerin neler olduğunu merak ediyorsanız size çok iyi bir haberimiz var. Türk internet kullanıcılarına. Sitedeki tüketici köşesi de ilginç bölümlerden bir diğerini oluşturuyor. tüketici hakları ve kanunlara. çeşitli bilgileri derleyerek internet kullanıcılarına sunan geniş bir içeriğe de sahip. köşe yazarlarının yazdıkları yazılara. Sitede. bu site ihtiyaçlarınızı karşılıyor. Arbys. Sitede yer alan bilgiler ise yine kullanıcılar tarafından giriliyor ve yayınlanmaya uygun görüldüğü takdirde sitede yerini alıyor. P ‹lginç içerik ve forumlar P Yararl› ba¤lant›lar M ‹çerik çok genifl de¤il AdanZye. alışveriş. her geçen gün yeni tariflerle zenginleşen bu siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www.duygorbil.com CHIP TOP. posta kodlarına. sağlık. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz duygorbil_irtibat@yahoo. Tariflere ulaşmanız için. Bu bölümün hemen üstünde yer alan çeşitli haber kategorileri ile de sadece belirli konulardaki haberlere ulaşılabiliyor. Eğer sizin de böyle bir merakınız varsa. vergi kartı ve pasaport başvurunuzu yapabileceğiniz web sayfalarına ulaşabileceğiniz bağlantıları bulabilirsiniz. otomobil. Zamanla içeriği genişleyecektir.

176 CHIP | MAYIS 2002 .

gerçekten değerli ve ücretsiz hizmetler bulunuyor. Yazıda tanıtılan programları eCHIP’te TOP Freeware bölümünde bulabilirsiniz. İnternet. CHIP sizlere internetin en yeni filmler ve flark›lar dahil olmak üzere ücretsiz imkanlar›n› gösteriyor. Ancak internet üzerinden say›s›z yasal ve yasad›fl› araca ücretsiz olarak sahip olabilirsiniz. Web’de Y üzüklerin Efendisi gibi popüler bir filmin vizyona girmesinden kısa bir süre sonra. CHIP | MAYIS 2002 . Örneğin cep telefonu operatörünün reklamlarını içeren ücretsiz SMS servisleri buna küçük bir örnek. İnternet üzerinde bugüne kadar fark etmediğiniz. Sadece nerede oldu¤unu bilmeniz yeterli. Ayrıca pop müziğin simgesi Madonna’nın şarkılarını bedava ve yasal olarak indirebileceğinizi biliyor muydunuz? Şimdilerde internet üzerinde reklam amaçlı birçok hizmetin ücretsiz olarak sunulduğunu görebilirsiniz. ürünlerin pazarlandığı sanal ticarethanelerden çok. Aynı durum tüm yeni yazılımlar için de geçerli. karaborsa film ve şarkıların dağıtıldığı bir kaynak olmaya devam ediyor. daha yüksek görüntü ve ses kalitesine sahip DVD sürümünü internetten bulmak mümkün olabiliyor. Örneğin bir DVD’nin tamamen yasal bonus materyallerine de buradan ulaşabilirsiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER Müzik De¤ifl Tokuflu: KaZaA’n›n ideal ayarlar› Atölye: Ayr›nt›l› eDonkey ayarlar› 177 178 180 Muzik Filmler Oyunlar Bilgi PC Ayarlar› Telefon & Web Güvenlik her fley bedava Ço¤u zaman fiyat kalitenin göstergesidir.

3 Kuflkusuz her iki ba¤lant› tipinde de ayn› anda sadece iki adet dosyan›n gönderilmesine izin verilmeli.maximum number of simultaneous downloads here" ayar›n› 3 ile s›n›rlay›n. Müzik endüstrisinin internet üzerinden alternatif satış yollarına gerekli önemi verememesi. Media Desktop prensipte "kendi kendine beslenen bir a¤" olarak tan›mlan›r ve bu sayede desteklenir. Buna karşılık tanınmış yıldızlar ve bunların albümlerinden faydalanmak istiyorsanız.com adresinden kısa sürede indirebilirsiniz.sourgeforge.de/research/cc/glone/employees/ joerg. Ancak müzik endüstrisi halen derin uykusundan uyanabilmiş sayılmaz.vcdhelp..178 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA MÜZ‹K İnternetten ücretsiz müzik kaynaklarına ulaşmak profesyonel gezginler için bir yenilik değil.com adresinde yasal olarak sabitdiskinizde bulundurabileceğiniz ve başkalarıyla paylaşabileceğiniz parçalar bulunuyor. Ancak SuperNode'lar Fasttrack'›n s›kça kullan›lan dosya paylafl›m kural› için oldukça büyük önem tafl›rlar. y›ld›zlar›n popüler parçalar›n› ücretsiz olarak indirme imkan› sunuyor. 3 Filter kart› alt›ndaki seçenekler arama sonucunda potansiyel virüs tehdidi oluflturan dosyalardan korunmay› sa¤lar. Değiş tokuş için gerekli 1. Ek olarak ailenin küçük bireyleri için içerik korumas› sa¤lamak isteyenler Blocklist alan›na yasaklamak istedikleri kelimeleri tan›mlayabilirler.sound-online.kazaa.net) doğru bir ikili oluşturuyor. Ayrıca http://mp3. kullan›c›lardan gelen arama sorgular›n› üstlenirler ve normal sunucular›n yükünü hafifletirler. Bu durumda kuflkusuz SuperNode'lar. KaZaA teorik olarak kurulumun hemen ardından kullanıma hazır hale geliyor. 3 Advanced kart› alt›nda maksimum arama sonucunu 90'a ç›karabilir ve Upload band geniflli¤ini saniyede 64 KBit ile s›n›rlayabilirsiniz. birkaç küçük ayarı değiştirmesi gerekiyor (sağdaki kutucuğa bakın).html) indirebilirsiniz. Plak şirketlerinin açtığı savaş. www. Modem ile saniyede 64 KBit ve DSL ba¤lant›s›na sahip kullan›c›lar için ise 128 KBit önerilir.tunes. CHIP | MAYIS 2002 .com adresine göz atmalısınız. Kolayca dosyalarınızı CD’ye kopyalamanız için Burn Proof tekniğini destekleyen ve Buffer Underrun mesajlarını engelleyerek CD’lerinizin yanmasını önleyen freeware CDRecord yazılımını internetten (www. Albüm satışları ve konserler bu durumdan büyük yaralar bağlantı hızını arttırmak isteyenlerin. sitelerin ve sunucuların kapanmasına neden olsa da internet kullanıcılarının önüne geçmek şimdiye kadar pek mümkün olmadı. Ek olarak bu sitede yıldızların 300 Kbit/s Bitrate kalitesinde müzik kliplerini de bulabilirsiniz.6 MByte uzunluğundaki istemci yazılımını www. SuperNode'lar son da¤›t›c› olarak. aldılar. www.vcdhelp. Ancak yaşanan değiş tokuşun profesyonelliği sizi şaşırtabilir. Yasal müzik: Madonna ve popüler albümler Müzik paylaşımının büyük oranda yasal nedenler ve kanunlarla engellenmesine rağmen www.schilling/private/cdrecord.sk adresinde pek tanınmamış grupların parçalarını ücretsiz olarak sundukları web sayfalarına bağlantıların bulunduğu ayrıntılı listeye ulaşabilirsiniz.com adresinde bulabilece- MÜZ‹K DE⁄‹fi TOKUfiU » KaZaA’n›n ideal ayarlar› 3 E¤er 56 Kbps'lik bir modem ile internete ba¤lan›yorsan›z Traffic kart› alt›nda ". htm) ve CDRDAO (http://cdrdao. 3 Paralel upload say›s› Upstream h›z›n›za ba¤l› olarak de¤iflir. Napster yazılımıyla başlayan paylaşımın önünü açtı. Müzikseverlerin değiş tokuş borsasındaki yeni tercihi KaZaA Media Desktop.com/vcdeasy. gmd. Ücretsiz ve Ünlü: “Rolling Stone” dergisi.. box. DSL ba¤lant›s› çevirmeli a¤ ba¤lant›s›na göre daha yüksek upload band geniflli¤ine sahip olsa da tüm upload kanallar›n›n kullan›lmas› kendi download› yavafllatacakt›r.mp3. Bu ifllem esnas›nda dosyan›n kontrolü için download kanallar› da kullan›l›r. Ancak kuşkusuz internet CD yaz›c›: Web’de ücretsiz CD kay›t yaz›l›mlar› CD kayıt fanatikleri için de web’de birçok ücretsiz hizmet sunuluyor. Bir ADSL ba¤lant›s›nda ise 10 ile 15 aras› de¤erler tercih edilebilir. Engel: KaZaA ile arama sonucunda di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdan indirebilece¤i dosyalar›n transferine bir limit koyabilir ve iletifliminizi h›zland›rabilirsiniz.fokus. Bu adres altında ulaşacağınız sayfalar ünlü “Rolling Stone” dergisi tarafından sunuluyor ve sitede denemeniz için Madonna’dan Neil Young ve Weezer’a kadar birçok ünlünün kesintisiz orijinal uzunluktaki parçaları bulunuyor. (Super) VideoCD’ler için VCD Easy (www. geçti¤imiz y›l Gnutella a¤›nda da gördü¤ümüz gibi sunucu yüklenmelerini azaltarak performans art›fl› sa¤larlar. Ayn› zamanda Advanced kart› alt›nda "Do not function as a Supernode" seçene¤ini aktif hale getirme flans›na da sahipsiniz. www.com adresinde de müzikseverleri bedava MP3’lerden oluşan ayrıntılı bir liste bekliyor.

sharereactor.com ve www.cogeco. Bunun haricinde ba¤lant› h›z› da önemli bir rol oynuyor. http://home. 3 Dosya indirmeden önce s›ran›n kontrol edilmesi (On Queue).mpg" dosyas›n›n bekledi¤iniz dosya olmad›¤›n› fark edebilirsiniz. 3 "Max. Bu gibi durumlarda fake dosyalara karfl› www. 3 "Line Speed Down" de¤erinin kullan›c›n›n gerçek dosya indirme h›z›n› göstermesi gerekir. E¤er bu de¤er çok düflük seçilirse istemci daha az de¤ifl tokufl kaynaklar›yla yetinmek zorunda kal›r.com gibi adreslerdeki listelerden faydalanabilirsiniz. MPU parça listeleri oluşturabilirsiniz. Yeni Hollywood prodüksiyonları şimdilik sadece karaborsa yayılıyor. Connections". Afla¤›da s›ralananlar›n her biri bir ba¤lant› olarak kabul ediliyor: 3 Sunucu sorgulamas›. eDonkey’nin yapısı (www.n3. 3 Di¤er kullan›c›lara gönderilen dosyalar. Örneğin istemci sahip olduğu bazı farklı özellikler sayesinde büyük dosya gruplarının değiş tokuşunda kolaylıklar sağlıyor (alttaki kutucuğa bakın). Windows'un pahal› sürümleri olan 2000 ve XP sahiplerinin ise bu de¤eri 500'e artt›r›p dosya indirme sürecini h›zland›rmalar› mümkün. BEDAVA F‹LMLER Müzik endüstrisi internet üzerinde pazarlama konusuna geç uyansa da. Satın aldığınız müzik CD’lerini kaydetmek içinse sabitdiskinizde farklı araçların bulunması gerekiyor: Örneğin CDex (www. Dosya- F‹LM DE⁄‹fi TOKUfiU » eDonkey ile yüksek performans elde etmenin yollar› Options tufluna t›klad›¤›n›zda üzerindeki baz› ayarlar› de¤ifltirerek program›n çal›flmas›n› ideal hale getirebilece¤iniz bir pencere aç›l›r. Çevirmeli a¤ ba¤lant›s› için 3. albüm ve müzik parçası adlarını CDDB veritabanından çağırarak. 3 Di¤er kullan›c›lar›n sizden dosya indirmek için s›rada beklemesi. 3 Sunucuya sorgu gönderilmesi. Bunun sonucunda di¤er kullan›c›lar›n daha h›zl› dosya indirmesi de engellenir. CHIP | MAYIS 2002 . Örne¤in çevirmeli a¤ kullan›c›lar›n›n 200 de¤erini aflmamalar› gerekirken ADSL kullan›c›lar›n›n 700 ile 900 aras› bir de¤er tercih etmeleri tavsiye edilir. Bu say› istemcinin ayn› alanda kaç farkl› ba¤lant› yapabilece¤ini tan›ml›yor. DSL ba¤lant›s› için ise bu de¤erin 12 KByte/s'ye yükseltilmesi gerekir. Örne¤in dosya indirme ifllemi s›ras›nda sistemin çökmesini önlemek için Windows 98/Me kullan›c›lar›n›n istemciyi maksimum 250 ba¤lant› ile s›n›rlamalar› gerekir. CDex ile müzik dosyalarınızı WAV veya MP3 dosyası olarak sabitdiskinize kaydedebilir. Örne¤in uzunca bir beklemeden ve zahmetten sonra 700 MByte uzunlu¤undaki "Episode2.html web sitesinde eDonkey kullan›c›lar› için en önemli sunucular›n listesine yer veriliyor. Art›k çal›flmayan sunucular›n eDonkey listesinden silinmesi için "Automatically remove dead servers" seçene¤inin de seçilmesi gerekir. 3 "Max.ca/~omaurice/serverlist/serverlist. Bu sayfada Perlscript ile otomatik güncelleme gerçeklefltiriliyor ve sayfan›n sol alt›ndaki "add all" üzerine t›klayarak en güncel 350 kadar sunucunun eDonkey listenize eklenmesi sa¤lan›yor. eski filmlerin web’den indirilmesine olanak tanıyor.net) yazılımı ticari amaçlı ürünler kadar geniş bir fonksiyonellik ve yüksek hız sunuyor. Özellikle de eDonkey ağlarında filmler gösterime girdiği günden itibaren VCD veya DivX sürümleri halinde dolaşmaya başlıyor. Upload Speed" seçene¤i internet ba¤lant›n›za göre farkl›l›k gösterir.com) diğer değiş tokuş programlarına göre farklılık gösteriyor. Bu de¤eri belirlemede farkl› etkenler de rol oynar: Kuflkusuz internet ba¤lant› h›z›yla birlikte kullan›lan iflletim sisteminin de de¤eri belirlemedeki önemli etkisini unutmamak gerekir. 3 Kullan›c›lardan indirilen dosyalar.edonkey 2000. aynı durum film endüstrisini derin uykusundan uyandırmaya yetmiyor. Buna rağmen Ancor ile birlikte birçok servis sağlayıcı. Pencerenin hemen alt›ndaki ilginç bir seçenek de "Max.cdex. Download Speed"in 0 olarak ayarlanmas› gerekir. Plak şirketlerinden farklı olarak web’de video satışıyla ilgili özellikle de Microsoft firmasının projeleri şimdilik plan aşamasında.180 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava ğiniz ayrıntılı açıklamalar her türlü görüntü ve ses biçiminin CD’ler üzerine kaydedilmesine yardımcı oluyor.filenexus. E¤er bu de¤er yükseltilirse yaz›l›m ilgili dosyalar› daha fazla say›da kullan›c›ya sorar. E¤er bir kullan›c› genifl bir sunucu listesine sahip ve çok say›da dosya indiriyorsa maksimum ba¤lant› say›s› limitini artt›rabilir. Kuflkusuz internetten sürekli olarak sunucu listelerini kontrol etmeniz de gerekebilir. ‹natç› Eflek: eDonkey istemcisiyle h›zl› bir biçimde dosya indirmek için öncelikle ayarlar› ideal bir biçimde tamamlaman›z gerekir. "Line Speed Down" seçene¤i eDonkey'e daha fazla dosya indirme imkan›n›n bulunup bulunmad›¤› sorusu karfl›s›nda yard›mc› olur. eDonkey a¤›n›n en büyük sorunlar›ndan biri de fake olarak adland›r›lan ve dosyan›n ad›n› tafl›mas›na ra¤men gerçe¤iyle alakas› olmayan dosyalar. Aynı filmin DVD sürümü piyasaya sunulduğunda ise o film için değiş tokuş alanlarında yeni bir hayat döngüsü başlıyor.

her geçen gün daha çok önem kazanıyor. Tabii ki bu tür animasyonlar hızlı bir internet bağlantısı gerektirir: ADSL bağlantısına sahip kullanıcıların artan iletişim hızı sayesinde hızlı bir biçimde sonuca ulaşmaları mümkün olurken çevirmeli ağ bağlantısı ile modem üzerinden internete bağlanan kullanıcıların can sıkıcı bekleme süresi sırasında bilgisayarlarının yanına bir de kahve makinesi yerleştirmeleri tavsiye olunur. CHIP | MAYIS 2002 . Önceleri çocuklara yönelik ola- Ücretsiz ve Etkileyici: flashforward2002. Aksiyon filmlerini beğenerek izleyenler için www.html adresine mutlaka bir göz atmalısınız. Bu sayfada kopya korumalı Windows Media dosyalarını web’den sabitdiskinize kaydedebileceğiniz asf-Recorder yazılımı bulu- Basit ve Etkili: Maurice’nin sunucu listesi en güncel eDonkey sunucular›n› bulman›za yard›mc› oluyor. Otomobil üretici firma burada John Frankenheimer ya da Guy Ritchie gibi ünlü yönetmenlerin elinden çıkmış kısa reklam filmlerini sunuyor.spiegel.de/ netzwelt/netzkultur/0.jefflew.05’de araç aynı zamanda DivX gibi codec’ler birlikte de çalışabiliyor.1741 46. www.net/e_main.com adresinde bulabileceğiniz kısa film. Streaming: Web’de film izlemenin keyfini ç›kar›n ADSL ve benzeri hızlı bağlantı yöntemleri sayesinde Streaming içeriği.com web sitesi üzerinde Hollywood işçiliği için hiçbir bütçe kullanılmadan yaratılmış ve Flash dosya biçiminin en son olanaklarına tanık olmanızı sağlayacak filmlerin ayrıntılı bir listesini bulabilirsiniz.html adresinden izleyebilirsiniz. Ancak Real Media gibi popüler bir dosya biçiminin Real Networks tarafından diğer çalıcılarla uyumunun sağlanmaması dezavantaj oluşturuyor. Yazılım. İnternet kullanıcılarının inanılmaz yaratıcılığı yeni kahramanların doğmasına yol açıyor: Bunlardan biri de Lego adamlar. Bu tarihi buluşun ardından webcam olarak bilinen internet kameraları geliştirilmeye başlandı.lemuria. Artık her ne kadar farklı amaçlarla kullanılsa da streamig videonun ilk kullanım örneği olan kahve makinesini Cambridge Üniversitesi’nde görebilirsiniz. nuyor. Yasal Filmler: Flash ile yap›lm›fl sanat eserleri En yeni Hollywood gösterilerinin haricinde sabitdiskinize siyah beyaz veya çizgi film benzeri videolar da gelebilir. Geçtiğimiz yıldan beri ünlü Alman dergisi Spiegel’in web sitesinde de bu tarihi ölümsüzleştirmek için görüntülenen Krups kahve makinesini www.virtualdub. VCD’ler ve SVCD’ler yaratabileceğiniz en iyi freeware araçlardan biri olan tmpeg (www. Bu durumda Tinra (www. geocities. Streaming içeriğini sadece web’de izleyebilmekten ve sabitdiskinize kaydedememekten şikayetçiyseniz www. “Killer Bean” uzun bir çalışmanın eseri.182 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava lar sabitdiskinize yüklendikten hemen sonra “Chunks” olarak adlandırılan küçük parçalara ayrılarak internet üzerinde tekrar paylaşıma açılıyor. DSL ve kablo modem kullanıcılarının çok daha yüksek transfer değerlerine ulaşmaları sağlanıyor.flashforward2002. sabitdiske kaydedilmesi işlemi gerçekleştiriliyor.com/tinra04) programını kullanarak dosyaların AVI biçimine dönüştürülmesini sağlayabilirsiniz. Video yaz›l›mlar›: Kendi videolar›n›z› düzenleyin Virtual Dub (www.divx. ses ve basit görüntü efektleriyle web gezginlerinin ilgisini çekiyor.00. www. sunucunun bir media player gibi kandırılmasını sağlıyor.com web sitesinde internet gezginlerinin Flash’›n tüm tasar›m imkanlar›yla haz›rlanm›fl baflar›l› projelerine yer veriliyor. org/mirrors/asfrecorder/index_ger.html) size yardımcı olacaktır. Böylelikle büyük bir dosyanın transferi sırasında birçok farklı kaynaktan yararlanılarak. Kuşkusuz bu durumda dosyanın oynatılması değil.com adresi altında çok değerli kaynaklar yer alıyor.org) ile kayıtlarınızı yer tasarrufu sağlayan DivX dosya biçimine (www. Ayrıca adeta Matrix dünyasından çıkmış sahnelerin yer aldığı Katil Fasulye’nin maceralarına da web’den erişebilirsiniz.1518.bmw-films. tmpegenc. Kuşkusuz bunlar arasında kaçırılmaması gereken ücretsiz ve yasal birçok sanat eseri de yer alıyor. Eğer kendi video CD’nizi hazırlamak istiyorsanız. En güncel sürüm olan Tinra 0.com) dönüştürebilirsiniz. E¤lence: Katil Fasulye ve Matrix taklitleri İnternet tarihini anlatan en eski filmlerde kahve makinesi de önemli rol oynar.

Bu sitede aksiyondan reklam oyunlarına kadar kategorilere ayrılmış listede zorlu zeka oyunlarından RPG klasiği Betrayal at Krondor veya C64’lerden tanıdığımız Boulder Dash’a kadar birçok oyunu indirebilirsiniz. Bu sayede ve çok daha büyük eğlenceler sunan ücretsiz oyunlar yayıldıkça PC’lerine korkuyla ve sadece iş amaçlı yaklaşan kullanıcıların çekingenliği de azalıyor. Film dünyasından esinlenerek hazırlanılan www.com internet sitesinde de oldukça ilginç görüntüler yer alıyor.pearlharborii. Örneğin www. Ayrıca www.freearcade. Örneğin Tailgunner.ifilm.brickshelf.brickfilms. www. CHIP | MAYIS 2002 .com/gallery/nubluez/youretoast2/youretoast.com sayfaları. Kuşkusuz Java tabanlı oyunların önemli sayılabilecek merkezlerinden birisi www. Burada çok miktarda fragman ve DVD’lerin ekstra materyallerinin yanında “Short Movies” kategorisi altında kısa ve tam sürüm internet filmleri sunuluyor.de adresinde birçok ücretsiz oyun yer alıyor. Web üzerinden ulaşabileceğiniz diğer eğlenceli filmlerde ise örneğin eşcinsel lego oyuncakları ve çubuklardan oluşan “Star Wars” kahramanları gibi ilginç karakterler de canlandırılıyor.freegames.mpg). BEDAVA OYUNLAR Bir Alman firmasının reklam amaçlı geliştirdiği Moorhuhn kendini ispatladı.emuunlim. Ayrıca bu sitede her bir oyunu yaklaşık 200 dolara satılan ve halen oyun salonlarında görebileceğiniz NeoGeo konsol makinesinin oyunları da bulunuyor. www. Aynı şekilde www.javagameplay. Nostalji: Superkid bir zamanlar›n en sevilen Jump&Run tarz›n› yaflat›yor ve Java üzerinde C64’leri canland›r›yor. artık yetişkinlerin karşısına büyümüş kahramanlar olarak çıkıyorlar. Örneğin yine Almanca içerikli www. Emulator olarak bilinen özel programlar daha da eskilere giderek nostalji yaşamanızı sağlıyor. Opera 6 Browser yazılımıyla web sitesinde gezinirken her seferinde browser’ın çökmesine neden olsa da Internet Explorer altında “Pearl Harbor II: Pearlmageddon” adlı bu kısa film Pearl Harbor ve Armageddon karışımı bir konuyu sergiliyor.theforce.com web sitesi ise oldukça değerli bir arşivin indirmesine olanak tanıyor.com sitesinde de sayısız film barındırılıyor. Web’de en popüler konulardan birisi de ünlü sinema filmi Matrix ile alay eden kısa filmler (www.fanfilms.freeloader.shtml). Star Dude: “Y›ld›z Savafllar›” kadar klasik bir filmin mutlaka izlenmesi gereken e¤lenceli prodüksiyonu.com ve www.com adresinde de ücretsiz olarak oyun oynayabileceğiniz bağlantılar bulunuyor.com web sitesinde her biri en az 20 dakika uzunluğunda 100’ün üzerinde lego filmi bulabilirsiniz. com siteleri de büyük seçim imkanları sunuyor. Browser pencerenizde vektör grafiklere tanık olmanızı sağlıyor veya SuperKid eski C64 zamanlarını yaşatarak oyun severleri Jump&Run oyunlarının renkli dünyasına geri götürüyor. Java oyunları arayanlar için www. Burada eğlenceli gangster simülasyonu Grand Theft Auto ve klasik macera oyunu Beneath A Steel Sky gibi bir çok ücretsiz oyun yer alıyor. Özellikle de sonuncusu adeta bir oyun cenneti olarak tanınıyor. Bu web sitesinin yapımcıları meşhur “Star Dude” benzeri “Star Wars” klonlarıyla adından bahsettiriyor (www. Web’deki ‹nciler: Pearlmageddon bir Hollywood y›ld›z›n›n komik öyküsünü ekrana getiriyor.fre- efungames. Ayrıca web sitesi üzerinden oynanabilen birkaç Java oyununa ulaşmak da mümkün.gratis-spiele.com sitesinde de eğlenceli ve kaliteli kısa filmler mevcut.184 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava rak piyasaya sürülen bu meşhur oyuncaklar.net/theater/ animation/stardudes/index. www.com web sitesinde bulabileceğiniz programlar yakın zamana kadar piyasada satılan Arcon Archimedes’den ZX Spectrum’a kadar birçok popüler bilgisayarın PC platformuna taşınmasını sağlıyor.

haberjet.ehow. ücretsiz olarak yararlanabilirsiniz. web üzerinde. com gibi sitelerinin açılış sayfalarında en güncel haberleri hızlı bir biçimde okuyabilirsiniz. borsa. meraklarınız ve hatta ücretsiz eğitimler için özel yaratılmış birçok mailing list’ten. Ne? Nas›l? www. hobileriniz.com sitesi kullanıcılarına yemek tariflerinden sağlığa. internet. bahçe düzenlemeden finans ve bilgisayar konularına kadar birçok konuda yaklaşık 15 bin adet çözüm sunuyor. Ancak eğer e-mail’lerinizi sürekli olarak kontrol edemiyorsanız bu durumda gruba gönderilen e-mail yüzünden mesaj alışverişiniz yavaşlayabilir. Örneğin meşhur arama makinelerinden biri olan Yahoo www. resi altında kullanıcılarına bu tür hizmetler veriyor. 1Numara.com sitesi altında online bir ansiklopediye yer veriliyor. Bu sayede ister eski okul arkadaşlarınızla mesajlaşabilir isterseniz kendinizi sistem mühendisliği veya Cisco gibi uzmanlık sınavlarına hazırlamanız için gerekli olabilecek dokümanlara erişebilirsiniz.tr adresinin açılış sayfasında anahtar kelimelerle konu taraması yaparak tüm bu yayınlarda 1997-2002 yılları arasında haber araması yapabilirsiniz. Ek olarak site üzerinden en popüler Türkçe içerikli sitelerin kategorilere ayrılmış listesini bulabilirsiniz.msn. son dakika haberlerini okumak. Fotomaç ve Yeniyüzyıl gibi yayınların arşivini tutan www. son gelişmeleri de görebilir ve üzerlerine tıklayarak ayrıntılı bir biçimde okuyabilirsiniz. Mailing list’ler bir e-mail adresine gönderilen e-mail’lerin tüm üye kullanı- Soru cevap: Sorunlar›n›z› bir uzmana dan›fl›n Çoğu zaman daha önceden hiç karşılaşmadığınız durumlarla ilgili çözümlere ve önerilere ihtiyaç duyabilirsiniz. Bu site üzerinde gazetelerin özetleri dışında. Sitenin ana sayfasında ilgilendiğiniz konu başlıklarına tıklayarak istediğiniz gruplara kendinizi üye yapabilirsiniz. Güncel Haber: www. işletim sistemi temelleri. Çoğu haber sitesi güncel haberlerin e-mail'inize gönderilmesini de destekler. hava durumu. Bu durumda kesinlikle bir uzmana danışmanız gerekebilir.iyi. harici elektronik cihazlar. haber özetlerini arşivleyen www. com. Gruplar ve Mailing-List'ler: Web’de tart›flan ve sohbet eden gruplar Özel ilgi alanlarınız.com ve www. uygulamalar ve kullanım alanlarıyla ilgili alt kategorilere yer veriliyor. Bill Gates de internet gezginlerini bilgilendirecek çözümler sunuyor.ehow.moreover. Haber ve gazete arflivleri: Gazetelerin eski say›lar›na ulafl›n Tüm dünya üzerindeki haber arşivlerine ücretsiz olarak erişim oldukça işinize yarayabilir.com.com ad- Günlük gazetelerin jet h›z›nda özeti: Haberjet Eğer saatlerce web’de vakit geçirmeden günlük gazetelerin ilk sayfalarına hızlıca bakmak.186 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA B‹LG‹ Geleneksel bir cumartesi kahvaltısında.net sitesi cılara iletilmesini sağlar. ağ bağlantıları. lig fikstürü. Sabah. çay ve ekmek kadar gazete de vazgeçilmez bir yere sahiptir. Örneğin www. Ayrıca oldukça geniş bir içeriğe sahip www.garildi. Eğer günlük haberler ve bilgiler sizin için bir vazgeçilmez ise. Aynı zamanda http://arsiv.haberjet sitesinde günlük gazetelerin ilk sayfalar›na göz atabilir ve haberleri takip edebilirsiniz. CD veya DVD sürümleriyle karşılaştırıldığında. Böylelikle oldukça geniş bir paylaşım ortamı yaratılır. bunların tümüne internet üzerinden üstelik ücretsiz olarak erişebilirsiniz. Ayrıca yabancı kaynaklı haber ajanslarının üzerinden en güncel haberlerle birlikte finans.encarta. CHIP | MAYIS 2002 . Örneğin Cumhuriyet.newshub.com sitesinden birçok sorunun ad›m ad›m çözümüne h›zl› bir biçimde ulaflabilirsiniz. Ancak hafta içi iş stresiyle sabahları gazete okumaya vakit bulamayabilirsiniz.yahoogroups.hurriyetim. en son yaşanan depremler ve şiddetleri gibi güncel bilgilere ve yüzlerce kullanıcı arasında bilgi alışverişi yapabileceğiniz birçok konuda foruma erişebilirsiniz.com sitesini ziyaret etmelisiniz. Bunun için Microsoft www. Ancak bu durumda e-mail hesabınızın limiti hızlı bir şekilde tükenebilir. tüm ulusal yayınların web sitelerine ve internet gazetelerine hızlıca erişmek istiyorsanız www. biraz kısıtlı olduğu görülen bu siteyi bilgiye hızlı erişmek isteyenlerin mutlaka ziyaret etmesi önerilir.tr adresinden yine aynı tarihler arasındaki Hürriyet Gazetesi arşivine erişilebilir. Örneğin Computer üzerine tıklayarak erişebileceğiniz bilgisayar kategorisi altında bilgisayar donanımları.

uk/sandra adresinden indirebilirsiniz. Donan›m Uzman›: Darkhardware sitesi donan›m merakl›lar› için Türkçe içerikli genifl bir kaynak oluflturuyor.aceshardware. Örneğin bazı donanımlar ve yazılımlar sayesinde Amerika’yla ücretsiz veya oldukça ekonomik bir biçimde görüşebilirsiniz. Burada üreticilerine göre sıralanmış bir türde yazıcıdan dizüstü bilgisayarlarına kadar birçok donanımın güncel yazılımlarına yer veriliyor.html adresinden indirebileceğiniz Ramidle aracından yardım alabilirsiniz.com/ramidl.hardoverclock.com adresinde işlemcilerin ve ekran kartlarının doğru biçimde hızlandırılması için detaylı bir anlatım ve açıklama bulunuyor. Eğer sisteminizin diğer sistemlerle karşılaştırıldığında hangi sırada yer aldığını görmek istiyorsanız www.powertweak.com adresini ziyaret etmeleri tavsiye ediliyor.com sitesinde de overclock ile ilgili ücretsiz öneriler bulabilirsiniz. İster analiz ister ince ayar konusunda olsun web’de istediğiniz yazılıma hızlı bir biçimde ulaşabilirsiniz. Web üzerinden hizmet veren başka bir sunucu ise PhoneFree firmasına ait (www.net/index. PC’den PC’ye sesli bağlantı kurulmasını sağlıyor. Ayrıca sitede komple bir bilgisayar sistemi satın almaya niyetli.com adresine bir göz atın.com adresi üzerinden iki bilgisayar arasında ücretsiz telefon görüşmesi yapabilme olanağı sunuluyor. Sisteminizde bulunan donanımların analiz edilmesini sağlayan olağanüstü ve ücretsiz bir araç olan Sisoft Sandra yazılımını www. Eğer donanım sürücülerini bulamamaktan şikayetçiyseniz Almanca içerikli www.php web sitesinde sisteminizin ince ayarları için sayısız güncel araca da yer veriliyor. http://www.sourgeforge.warp2search.freewebcall.com sitesinde de PC Tuning hakkında ücretsiz öneriler ve önemli bağlantılar bulunuyor. Donanımlar hakkında kritik ve ayrıntılı tartışmalarla ilgilenenlere ise. Sistem belleğini tam performanslı olarak kullanmak için www.treiber. Powertweaker PC’nizi analiz ederek kaynaklarınızın kullanımında size yol gösterecektir. ama bilgisayar konusunda da çok fazla deneyimi olmayan kullanıcılara rehber olmayı amaçlayan “Sistem Satın Alma Rehberi” bulunuyor.net adresinde bulabilecekleri Radeontweaker yardımıyla ek olarak ekran kartı- BEDAVA TELEFON ve WEB Web’de birçok alternatif sunulurken normal telefon görüşmeleri artık pek de ucuz kabul edilemiyor. Bu bölüm bilgisayar reklamlarında sık rastlanan kimi yanıltıcı ifadelerden de bahsediliyor. Eğer benchmark’lar ile ilgileniyorsanız çok yakında Türkçeye de çevrilmesi planlanan www. Burada kullanılan yazılım size telefon görüşmesi yapabileceğiniz kullanıcıların buddy-list’ini sunuyor. www.tweaknow.tomshardware. Tartışma gruplarına ve eğitim bölümlerine de yer verilen www.demon. CHIP | MAYIS 2002 . ICQ destekli bir internet telefonu yazılımı olarak tercih ediliyor. atölye bölümleri ve testleri bulabilirsiniz. Ek olarak site üzerinde donanım haberlerine yer veriliyor. layabilir ve bu sayede kelimelerinizde vurgu sağlayabilirsiniz. Donanım çözümlerinin üstünlüğüne rağmen telefon görüşmeleri için BuddyPhone aracı. Hindistan asıllı Anand Lal Shimpi sitesinde test adayları hakkında çoğu zaman sert ve sık sık des- tansı uzunlukta yorumlarını sunuyor. Anand’ın yorumlarından tam puanla çıkabilen bir donanım hakkında hiç düşünmeden satın alma kararı verebilirsiniz. Daha yüksek ses kalitesi ve kesintisiz görüşme içinse kuşkusuz halen donanım çözümleri tercih ediliyor. Her gün arkadaşlarıyla sohbet etmek isteyen kullanıcılar ise Instant Messenger’lardan yararlanabilirler.com adresi de aynı konu üzerine hazırlanmış İngilizce içerik sunuyor.com). Üstelik “Punctuate Your Point” fonksiyonu sayesinde konuşmanıza ses efektleri uygu- Evinizi Aray›n: PhoneFree gibi araçlarla internet üzerinden ücretsiz olarak tüm dünyay› telefon ile arayabilirsiniz.de adresine de mutlaka göz atmalısınız. nın performansını arttırabilirler. Ayrıca ATI Radeon ekran kartı sahipleri http://radeontweaker.anandtech.sisoftware. Yeni başlayanlar için ayrıntılı açıklamaların yer aldığı www.com web sitesinde bir bilgisayarın oluşturulmasında kullanılan tüm parçalar hakkında ayrıntılı bilgi. Bunun haricinde bir webcam aracılığıyla görüntülü görüşme imkanı da bulunuyor.co. Web’deki telefonunuz: Tüm dünyayla ücretsiz görüflün www. Telefon görüflmesi deste¤i sa¤layan yaz›l›mlar İnternet üzerinden sunulan birçok kullanışlı yazılım.phonefree.188 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA PC AYARLARI Bir PC’den daha yüksek performans almak isteyenler için web üzerinde sayısız ve ücretsiz birçok ince ayar önerisi sunuluyor.darkhardware. Yine Türkçe içerikli www. Örneğin Türkçe içerikli www.hardwaremania.

Ants (www.tr).com) CHIP | MAYIS 2002 .com/tr) veya oldukça popüler ICQ yazılımları (www. ancak örneğin www. MSN. PC’den telefona görüşme imkanı sağlayan NetYAK (www. Ancak web’de ücretsiz SMS gönderilmesine olanak tanıyan servisler sürekli olarak farklılıklar gösteriyor ve çoğu zaman Türkiye’deki cep telefonu operatörlerine hizmet vermeyi durduruyorlar. Bu program birçok messenger üzerinde kaydı bulunan kullanıcılar için büyük kolaylıklar sağlıyor.tr) cep telefonu operatörlerinin web sitelerinde sınırlı da olsa ücretsiz SMS hizmetinden faydalanmak mümkün oluyor.netyak.aria. Avirt Voice 4. PC-cillin (www.telsim. Bunun sebebi olarak ise yüksek maliyetler gösteriliyor. Ancak ICQ ve AOL gibi firmalar kendi araçlarının kullanımını etkileyen bu araca karşı önlemler almayı planlıyor.vcatch. Bu durumda en popüler sohbet programı olarak kabul edilen ICQ’nun SMS iletimi fonksiyonunda da yararlanabilirsiniz. Trillian da aynı amaç ile geliştirilmiş bir Instant Messenger aracı ve ICQ. (www. F-Prot DOS tabanlı bir program olmasına rağmen Windows XP altında da sorunsuz olarak çalışıyor: Ancak bu durumda yazılımın sadece diğer programlar tarafından kullanılmayan veya paylaşılmayan dosyalar üzerinde tarama yapabildiğini göz önünde bulundurmalısınız.semsoftware. www. bir klasik olarak anılan ZoneAlarm aracı bilinir. Tamamen bir Türk programcısı tarafından yazılan SMS TR aracı sürekli olarak kapanan ve takip edilmesi güç ücretsiz SMS sitelerine erişmenizi kolaylaştırıyor.zonealarm. Ücretsiz SMS: Web servislerinin say›s› h›zla azal›yor Geleceğinden oldukça parlak hizmetlerden birisi de SMS servisleri olarak görülüyor ve internet üzerinde en çok aranan sayfalar arasında bedava SMS servisi hizmeti veren siteler her zaman üst sıralarda yer alıyor. İstemci yazılımı www.msn.esoft-tr.com) ise ICQ ve MSN des- Ücretsiz Firewall’lar: Sald›r›lara karfl› güvenlik duvar›n›z Ücretsiz Firewall yazılımlarının en popüleri.de/ants) ve Vcatch (www. com). Güvenlik açısından F-Prot’u çalıştırmadan önce Görev Yöneticisi (Task Manager) üzerinden tüm çalışan uygulamaları kapatmanız tavsiye edilir. Aria (www.antivirus.esoft-tr.avnetwork.5 (www.com) gibi virüs tarama programlarının freeware sürümlerine de web’den ulaşabilirsiniz. Telsim (www.com. Bu tarayıcı yaklaşık 50 bin virüse karşı koruma sağlıyor ve bu sayı her geçen gün biraz daha artıyor. Hepsi Bir arada: Trillian arac›yla ayn› anda tüm messenger yaz›l›mlar›n›n sunucular›na eriflebilirsiniz. Tarayıcı özellikle de her seferinde posta eklentilerinin taranması sırasında oldukça kullanışlı. MSN Messenger (http://messenger. Kuşkusuz bu tip koruma yöntemleri içinde web’de ücretsiz alternatifler sunuluyor.com). F-Secure firmasının F-Prot yazılımı Norton. com. Yahoo ve AOL ile birlikte çalışarak tüm bağlantılarınızı bir buddy list altında topluyor.yahoo.icq.trillian.0 (www.turkcell.avirt.com) kullanılabilir.odigo.com adresinden sahip olabilir ve bilgisayarınıza erişimi ayrıntılı bir biçimde kontrol altına alabilirsiniz. Ayrıca bir Türk firması olan SemSoftware’a (www.de adresinden virüs taraması yapmak isteyen kullanıcılar için ücretsiz olarak sunuluyor.190 teği ile chat portalları ile internet dünyasına açılmanıza olanak tanıyor.com).comease. Ants yazılımı trojanlara karşı özel bir koruma sağlarken Vcatch internet ile PC arasındaki veri transferini gözetleyerek mevcut tüm mail yazılımları ve browser’lar ile ortak bir biçimde çalışabiliyor. Bu araca www. AntiVir programının Personal Edition sürümü www. Clickntalk 5.com.com adresinden indirebileceğiniz program ayrıca gönderilen mesajlarınızın saklanmasını ve hazır mesaj arşivinizdeki SMS’lerin gönderilmesini sağlıyor.com) gibi yazılımları da kendi internet siteleri üzerinden ücretsiz olarak indirebilirsiniz. com). Kuşkusuz ICQ en popüler sohbet aracı olma özelliğini koruyor.tr) ve Turkcell (www. BEDAVA GÜVENL‹K Her geçen gün yeni virüsler dünyanın başına dert olmaya devam ediyor.com adresinden indirebileceğiniz Odigo gibi araçlar gelişmiş çok fonksiyonel çözümler getiriyor.nikotel. Panda ve Kaspersky gibi firmalara alternatif olarak sunulan en ünlü ücretsiz virüs tarayıcısı olarak biliniyor ve www.fsecure. Bu program bilgisayarınızda veri transferi yapıl- Bedava SMS: SMS-TR ücretsiz SMS servislerinin takip edilerek bir arabirim alt›nda toplanmas›n› sa¤l›yor. www. Bu dosyaları özel bir klasöre kaydedin ve virüs tarayıcısıyla sadece bu klasörü tarayın.cc adresinden indirebilirsiniz.com adresinden ücretsiz olarak indirebileceğiniz bu aracın sağladığı ses kalitesi internet bağlantı hızına bağlı olarak değişiyor. PC’ler için sağlık sigortası bulunmadığından virüslerden korunmak isteyen kullanıcılar pahalı antivirüs yazılımlarını satın almak zorunda kalıyorlar. Her zaman bedava: Instant Messaging Web üzerinde metin tabanlı sohbet için Yahoo Messenger (http://messenger.free-av. Messenger Rapman aracı (www.com) ait GeVeZe Lan Messenger ile yerel ağınız üzerinde sohbet edebilirsiniz. Odigo önceki tüm Messenger yazılımlarını destekliyor ve ek olarak video konferans imkanı sunuyor.com adresi üzerinden sunuluyor.rapmen.

MS / Murat Karsl›o¤lu. Eğer karmaşık ayarlarla uğraşmak istemiyorsanız Tiny Personal Firewall yazılımını tercih edebilirsiniz. Ayrıca bu esnada web tabanlı ya da bilgisayar tarafından oluşturulan bir şifreleme arasında seçim yapmalısınız.pgpi. muratk@chip. Bu firewall üzerinde ActiveX dosyalarının.com) iyi bir seçim.org adresinden indirebilirsiniz.edu.com. SR . cmpe. fiifreleme ve saklama: Web’de güvenlik art›k daha önemli Eğer her gün çok sayıda mail alıp gönderiyorsanız mesajlarınızı meraklı gözlerden korumak için standart çözüm olarak kabul edilen Pretty Good Privacy’den (PGP) yararlanabilirsiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava 191 reysel ayarlar da yapılabiliyor ve bu sayede programın ağ port’ları hakkında bilgi edinmesi sağlanıyor. Bu sayede hangi uygulamaların internet üzerinden ne tür bir iletişim yapacağına karar verebilirsiniz. Ayrıca http://mercan.HTM adresinde program hakkında ayrıntılı açıklamalara yer veriliyor. Eğer önceden belirli kullanıcılardan sisteminize gelebilecek olan dosyaları engellemek istiyorsanız Outpost (www. Program üzerinden bi- . Diğer yöntemde ise ileti gönderici tarafından şifrelenir ve alıcıya da şifreli bir biçimde ulaştırılır.com adresinde yer alıyor ve yeni başlayanlar için başarılı bir koruma sunuyor. PGP şifreleme aracının en son sürümünü www. Güvenlik: eCHIP’te de bulabilece¤iniz AVP antivirüs program›n› ücretsiz ve sürekli olarak internetten güncelleyebilirsiniz. JavaApplet’lerinin ve VisualBasic Script’leri- nin kontrol altına alınmasını sağlayan bir içerik süzgeci yer alıyor.tr mak istendiğinde her seferinde sizi uyarır. Web tabanlı sürümde e-mail’iniz sadece gönderenden alıcıya uzanan yolda şifrelenir ve alıcıya açık bir biçimde iletilir. Bu araç web’de www.boun. Yapılan ayarlar özel olarak farklı programlara kolaylıkla uygulanabiliyor.tinysoftware.agnitum.tr/~levi/AS97.

Bunun sonuçlar› ölümcül olabilir! A ltmış gün geçiyor ve bilgelik adına hiçbir ilerleme kaydedilmiyor: Bir internet sayfası ortalama olarak her iki ayda bir değişiyor ya da hiçlikte yok oluyor. Bugün bizler çok daha fazla fley biliyoruz. Verilerin Dayan›kl›l›¤› Tafl Devri ‹nternetten Üstün ‹lkça¤lardaki ma¤ara resimleri basit. bugünün birçok verisinden feragat etmek zorunda kalacaklar. Taş Devri’nin mağara resimleri 38 bin yıl sonra. ama sonsuza dek kal›c›. daha uzun ömürlü veri taşıyıcılarına ve sis- CHIP | MAYIS 2002 . ancak bilgilerimize özensiz davran›yoruz. İnsanlığın bu en büyük ve en modern veri koleksiyonu. birkaç yıl içersinde teknik bakımdan geride kalıyor. meraklı gözler yeterli. Fiziksel bakımdan da modern bellek ortamları hızla eskiyor: Bir CD-ROM optimal depolandığında yüz yıl kadar. kendisinden önceki başka her bir ortamdan daha düşük bir “yarılama müddeti”ne (atom fiziğinden bir kavram) sahip. Çünkü dijital verilerin kayalara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il. bir web sitesinde ise durum daha da kötü. bin web sayfasından daha fazla şey ifade ediyor: Taş Devri insanı hakkında biraz bilgi edinmek için.. Kullanımı bundan kolay başka bir şey olamaz. Kayalara yapılmış bir resim. erken dönem Homo Sapiens’in bizonlar ve “satir”ler (mitolojiden bir figür) ile uğraştığını gözler önüne seriyor. Dijital ça¤da önemli veriler bir daha geri gelmemecesine kayboluyor. dijital bilgiler bir düğmeye basmak suretiyle silinebiliyor. Eğer günümüz CD disklerinin zaman gelip de antik süs eşyası olarak değerlendirilmesi istenmiyorsa.. onları okuyan cihazlarda da olduğu gibi.156 192 Avc› ve Veri Toplay›c›: ‹yi ki ilkça¤larda bilgisayar yoktu. Bu veri taşıyıcılar. Kayalara yapılan çizimlerin tersine. Atalarımız bilgilerine çok daha fazla özenli davranıyorlardı. Buna karşılık bizden sonra gelecek olanlar. bir disket on yıl kadar dayanıyor.

bu dünyanın en güçlü taşıyıcı raketini yeniden üretmek ve böylece aya başka bir yolculuk düzenlemekten yoksun kalmış durumda.700 Y›l en az 3. Bantlar bir kere yapışkanlaştığında ya da İspanyol bilimcilerin yakın geçmişte keşfettikleri gibi CD’nin plastik muhafazası bir mantar tarafından kemirildiğinde. 18. NASA yedekleme yapmadığı için. Tafl Levhalar M. CD’lerde ve disketlerde eskime süreçleri uzun süre göze çarpmıyor. Gelin görün ki. gerçekten dayanmak zorunda. fotoğraflar ve mikrofilmler halinde fıçılara tıkılıyor ve Oberried yakınlarında nükleer silahlara karşı dirençli bir gümüş madeninde depolanıyor. Düflsel çözüm: Dünya arflivi olarak internet Almanya’da NASA’dan daha dikkatli ve daha ileri görüşlü olunduğu sanılıyor: “Birinci derecede önemli kültürel varlıklar” denilen şeyler.800 Y›l en az 2.. en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık alanındaki belgeler yok olmuş durumda. Oysa adı ayyuka çıkarılan bilgi toplumu. Bununla karşılaştırıldığında Gutenberg’in İncil’leri da- ha kalıcı. belgeler. aygıt sürücüleri vs. yüzy›ldan tafla kaz›nm›fl zaman tan›kl›klar› günümüze kadar gelmifl bulunuyor. Aynı şekilde. bu sorunu görmezden geliyor. önemli verilere nasıl davranılmaması gerektiğini. Bantlar üzerindeki manyetik katmanların taşıyıcı folyodan ayrılması ya da yer yer şerit üzerine kopyalanması için yeterince zaman geçmiş bulunuyor. 2700) uzan›yor.k VER‹ TAfiIYICILARININ DAYANIKLILI⁄I Kertik De¤ne¤i En önceki veri tafl›y›c›lar aras›nda avc› ve çobanlar›n üzerine bilgiler kertti¤i kemik ya da tahtadan ibaret çubuklar bulunuyordu. yeniden kullanılabilir SpaceShuttle lehine yok etmiş bulunuyor. o zamanki tafl›y›c› ne seriyor: NASA gizlice raketle ilgili teknik verileri Wernher von Braun’un tek tahrip ederken bunu kullanımlık taşıyıcı raketikesinlikle göz önüne nin tüm yapı planlarını ve almam›fl olsa gerek. en az 38. ancak hasar oluştuktan sonra işe koyuluyor. bellek ortamları için ölümcül bir hata! Kağıtta hasarlar oluşur ve önemli ölçüde tamir edilebilirken..Ö. CHIP | MAYIS 2002 ..GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 193 157 Verilerin Dayan›kl›l›¤› temlere ihtiyaç var. Tüm bunlara bir başka sorun daha ekleniyor: Dijital verilerin yaşam süresi yalnızca ortamın dayanıklılığına değil.000 y›l en az 27. Üretim döngülerini gitgide daha fazla kısaltan Microsoft’un sabırsızlığı göz önüne alındığında. işletim sistemleri. sürücüler. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi demirbaş muhafaza şubesi yöneticisi Roland Kamzulak. antik M›s›r’daki yaflam› gözler önüne seriyor. Yani dijitalleşme ile birlikte arşivleme sorununun kendiliğinden çözüleceğine inanmak saflıktan başka bir şey değil. Bu işlerle ilgili uzmanlar. Parflömen Üzerleri yaz›l› hayvan derileri eski M›s›r 4.Ö.. Tüm veri demirbaşları zamanın güncel sistemlerine kopyalanıncaya kadar. Amerikan Havacılık ve Uzaycılık Bir kez daha aya gitmek zor: Dairesi NASA gözler önüNASA. depolarda muhafaza etmek. Sürekli yeni dosya formatlarına geçişe bir alternatif. yazarların yapıtlarını oluşturdukları zamanki dosya formatları artık varolmayacak” şeklinde endişesini dile getiriyor. doğal olarak. Ev bilgisayarı kullananlar emulatörleri kendileri için çoktan keşfetmiş durumda ve bunlarla Sinclair ZX81 ya da Commodore 64 gibi klasiklerden oyunları ve müzik dosyalarını güncel bilgisayarlarda çalıştırıyor. ve orada unutmak. Hanedanl›¤›na kadar (M.300 Y›l Ma¤ara resimleri Orta Avrupa’daki en eski çizimler milattan 36 bin y›l önce yap›lm›fl. milyonlarca manyetik bandı katalog oluşturmadan karton kutularda paketlemek. bunun umutsuz bir girişim olduğu ortaya çıkıyor. artık geriye dönüş olanaksız. İçerikler yok oluyor. yeni bilgisayarları ve sistemleri eskilerini taklit eder duruma getirecek emulatörler olabilir.000 Y›l en az 4. Bu durum. Böylelikle aya son inişten otuz yıl sonra NASA. aksine ilgili donanım ve yazılımın dayanıklılığına da bağımlı. ihmalkarlığı daha az kötü sonuçlara yol açmış değil. manyetik bantlarda. üretim teçhizatını. örneğin yazarların elyazmalarını disket üzerinde muhafaza etmelerinden hiç de hoşnut değil: “Biz bugünden kalanlarla uğraşmaya başlayana dek. Papirüs ‹kibin y›ldan eski papirüs yapraklar›. Birileri son maden galerisindeki en arkadaki fıçı içinden oriji.

ama bu benzersiz zaman tanıklarını basitçe dış etkilere karşı korumak ile yetinilseydi. Brewster Kahle’nin koleksiyon tutkusuna ve 1996 yılında www. çürümüfl ve lapa olacak flekilde ezilmifl paçavralardan olufluyordu. Telif hakları hakkındaki tartışma ise başlı başına bir sorun. öncelikle hareketli siteler için tatminkar bir çözüm görünmüyor. kendi buluşunun enginliğinde yitip gitmiş.” ABD’deki Corbis firmasının planı bununla karşılaştırıldığında daha iyi düşünülmüş: Microsoft’un kardeş firması da. arşivleme sorununu “gelecek beş yılın en büyük zorluğu” olarak görüyor. yaklaşık 65 milyonluk fotoğraftan ibaret koleksiyonunu Pittsburgh yakınlarında eski bir maden ocağında de- poluyor.archive. 1827’den kalma. Corbis bunun yerine internetten resim arşivi olarak yararlanıyor. Arşivciler her iki ayda bir kamuya açık interneti tarıyor ve yeni belgeleme malzemesi ekliyor. çünkü “yorum için yardımcı araçlar olmaksızın. en az 550 Y›l yaklafl›k 500 Y›l en az 175 Y›l en az 107 Y›l yaklafl›k 100 Y›l Kaliteli Yaz› Ka¤›d› 19. O zamanlar resimler asfalt üzerinde ›fl›kland›r›l›yorlard›. bu tip eylemlerin anlamını kuşkuyla karşılıyor.194 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› nal yazılı belgeye ihtiyaç duymadığı sürece. Ünlü. Geçen süre zarfında. firmanın sahibinin adı Bill Gates olmazdı herhalde. arşiv. devasa bir saçmalık. CD-ROM/DVD Eskime testleri par›lt›l› diskler için yüzy›ll›k bir yaflam süresi ortaya ç›kar›yor. bu yöntem makul görünüyor. ZEIT gazetesinin On-line eki teknik yöneticisi Peter Buhr. Brewster oca¤› koruyor. Görece eski kullanıcılar belki Tim Berners-Lee’nin ilk katkılarını ya da Linus Torvald’in Linux projesinde işbirliği çağrısını hatırlayacaktır. Cottbus’ta teknoloji felsefesi profesörü olan Klaus Kornwachs.” Aynı şeyi. taolup gitmekten. İnternet tarihçilerinin kafasını yalnızca verilerin çokluğu kurcalamıyor: Sayfalar ve içerikleri birbirleriyle bağlantılı. yüzy›la kadar bu yaz› ka¤›d›. Bu dinamizmi hemen hemen hiçbir geleneksel bellek ortamında yansıtmak olanaklı değil. Bu durumda kendisine bu tarihsel si- tenin kodundan bir çıktıyı muhafaza etmiş olan bir arkadaşı yardımcı olmuş. Ama web’in bir kere yuttuğu her şeyi. bu yılın başında Deja’nın eski Usenet arşivini sayfasında yeniden açarken amaçlamış değildi. ama ayn› rihsel bakımdan tümüyle zamanda gelecek hakikati içermek iddiasıneriflimlerden bir maden da bulunmadan. kaçınılmaz bir biçimde yeniden tükürmediğini World Wide Web’in mucidi Tim Berners-Lee’nin kendisi saptamak zorunda kalmış: Onun ilk HTML sayfası. dili dışarıda Einstein resmi ya da Holocaust resimleri gibi hazineler yitip gitmeye karşı korunuyor.com adresinden ulaşılabiliyor. Haber grubu katkılarından ibaret karışık koleksiyon. dünya arşivi olarak internet düşünü ayakta tutuyor.org adresi altında online kullanıma sunduğu “Internet Archive”ine borçluyuz. 10 milyardan fazla web sitesi ile dünyanın en büyük veritabanı yönünde gelişmiş bulunuyor. CHIP | MAYIS 2002 . uzun vadeli bir arflivleme için uygun görünüyor. arama makinesi Google da. Kahle’nin başvuru yapıtını “bir bin yılın sonunda bir bütün olarak toplumumuzun aynası haline getiriyor. azami 15 yıllık bir web k Mikrofilm Hiç olmazsa bu analog bellek ortam›. Selüloyt Film Almanya’daki ilk filmi 1895’de Stadanowski biraderler çekmiflti. Bugün www’nin başlangıç dönemlerinde nasıl olduğunu ve kendini nasıl geliştirdiğini biliyor olmamızı. İki milyondan fazla resme www. Buhr bu arada gazetelerde şimdilik yalnızca orta vadeli. bu sayı giderek artacak.corbis. kullanıcıyı 1981 yılına kadar geri giden nostaljik bir geriye yolculuğa davet ediyor.com gibi projeler. Corbis. öyle ki sayfa yeniden yapılandırılabilmiş. Ufukta online haber magazinleri ya da forumlar gibi. Örneğin 11 Varillerdeki kültürel varl›k Eylül’deki terör saldırısıyla Alman kültürel varl›¤›n› yok ilgili özel koleksiyonlar. bu tip sıkı sıkıya depolama. Foto¤raf Muhafaza edilmifl en eski foto¤raf. yabancı içeriğe işaret ediyor ya da sürekli değişiyorlar. Filmin orijinali Federal Film Arflivi’nde bulunuyor.

” Bu yüzden bir kredi kartı boyutlarındaki alana 3. gazetelerin 20 y›l içinde tahrip olmas›na neden oluyor. Tarihin cilvesine bakın ki. Kitap dağıtıcısı Amazon. agaro@chip. Internet sayfas› Ortalama olarak bir site her 60 ila 70 gün içinde de¤ifliyor ya da topyekun yok oluyor. Açıklık yalnızca yasa tarafından verileri belirli bir zaman için muhafaza etmeye zorunlu kılınan meslek gruplarında hakim. Aynı fikir 1998’deki Almanya’daki hükümet değişikliğinden kısa bir süre önce başbakanlıktaki birinin de aklına gelmiş olsa gerek: FDP (Liberal Parti) politikacısı Burkhard Hirsch çevresinde oluşturulan bir özel araştırma komisyonunun raporuna göre. Bunlar arasında kayıtlarını son röntgen çekiminden 30 yıl kadar sonra da sunmak zorunda olan radyologlar bulunuyor. talebin mi yoksa iktisadi bakış açısının mı öncelikli olduğuna Kitaplar›n kal›c›l›¤›: Asitsiz ka¤›t flimdiye kadar kim karar verecek? Bu dostüm dijital bellek yaların muhafaza edilmeortamlar›ndan daha uzun sinin ve iletilmesinin bin süre dayan›yor ve oynatma yıl içinde de anlamlı olacacihazlar›na gerek duymuyor. Ancak. 540 bin kitabı ve 22 milyon tek sayfalık belgesiyle. hangi dizaynda. yaklafl›k 80 Y›l yaklafl›k 30 Y›l yaklafl›k 20 Y›l yaklafl›k 10 Y›l yaklafl›k 60-70 gün Manyetik bantlar ve diskler D›fl dünyayla iliflkisi kesilecek flekilde s›k› s›k›ya kapat›lm›fl sabitdiskler. Veri depolama sorunundaki bu güvensizlik. neyin. Süddeutsche Zeitung’un harici arşiv hizmeti w w w. Gazete Ka¤›d› Eski ka¤›t.de’nin gündelik sunumlarından yalnızca küçük bir kesit içeriyor. verilerini on y›l. yakmak oldukça büyük bir sansasyon yaratabilecekken. ahflap malzeme ve doldurma maddelerinden ibaret kar›fl›m. bu bağlamdaki tutumu hakkında bilgi bile veremiyor. KK / Garo Antikac›o¤lu. Eksik olan.4 terabyte sığdıran holografik veri bellekleri şimdiden start almaya hazırlanıyor. Öncelikle şunu unutmamak gerekiyor: Dijital arşivleme yalnızca bilgileri muhafaza etme olanağı sunmuyor. böyle olunca da söz konusu kurumlarda. Disket Yeniden yaz›labilir bu ortam. CHIP | MAYIS 2002 . aksine yoğun bir seçme ve filtreleme ile karşı karşıya bulunmamızda yatıyor. bilgisayar verilerinin üçte ikisi “bilinçli ve koordineli olarak” silinmiş bulunuyor. elektronik olarak arşivlenmiş verilerde az sayıda göze çarpan işlem ve tıklamalar bu iş için yeterli oluyor. Araştırma laboratuvarlarında. tam da doktora yapmış bir tarihçinin. Asitsiz ka¤›t yaklafl›k 300 y›l dayan›yor. Helmut Kohl’ün başkanlığındaki bir federal yönetimin verileri silinmiş bulunuyor.cocm. günün birinde bilgilerin suretini otomatikman her seferki güncel dosya formatların- da oluşturan mekanizmaları harekete geçirecek sistemler tartışılıyor. ZEIT şimdilik online içeriğinin backup güvenliği ile yetinirken. s u e d d e u t s c he. yalnızca bir katkının en güncel sürümünü hazır bulundurmakla yetinmiş oluyor. ZEIT-Online’dan Peter Buhr dile getiriyor: “Veri depolamada esas zorluk o kadar çok teknikle ilgili değil. kimlerin ebedi iddiaya sahip dünya bilgisinin ne olduğuna karar vereceği sorusu yanıtlanmış olmuyor. kültürel varl›k m›? Üçüncü ve en büyük sorunu. ğını kim garanti edebilir? Teknoloji filozofu Klaus Kornwachs kurumların “sabit değerleri esas alan ve seçimin bağlantılarını ve nedenlerini birlikte sunan” sıkı bir seçime gitmesini talep ediyor. daha s›k kullan›ld›¤›nda befl y›l içinde kaybediyor.196 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› arşivleme ihtiyacı teşhis edebiliyor. Ancak bilginin yararının mı. yalnızca bu haftalık gazeteye mahsus değil.tr Asitli Ka¤›t Bu ka¤›t 30-40 y›l sonra parçalan›yor. ki tüm arşivleme uzmanları bu konuda hemfikir. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi’ni. uzun ömürlü manyetik bellek ortamlar›. aksine bilgileri rahatlıkla silmeye de izin veriyor. Karar vermek zor: Veri çöpü mü. . hangi tarzda ve ne kadar süreyle depolanacağını önceden belirleyen uygulanabilir bir sistem.

Ancak farklı yerler keşfetmek ya da daha önce hiç yapmadığınız türden bir tatil özlemi kuruyorsanız. onu planlamak her zaman en zor ve uzun süreli araştırmalar gerektiren sıkıcı bir iş olmuştur. tüm detaylı bilgileri ile telefon ve CHIP | MAYIS EYLÜL 2002 2001 . Bundan sonra ısınan hava ile birlikte çalışmak da iyice zorlaşacak. kaplıcalar ve kış turizmi üzerine çok detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.com adresini ziyaret edebilirsiniz. tercih ettiğiniz bölgede bir tatil köyü. A rtık mayıs ayı içindeyiz. Üstelik bu şekilde bir turizm şirketinden diğerine dolaşmadan. Yani kapıdan baktıran mart ve yağmur ayı nisan çoktan geride kaldı.tatildergisi. Sitenin ana bölümünü oluşturan İller ve Turizm bölümü ise tüm illerimiz ve gezilecek yerleri hakkında çok geniş bilgiler sunabiliyor. Ye- şillikler içinde serin çam kokularının içinde sakin bir tatilin ya da sıcak kumların serin denizlerle kucaklaştığı bir yerin özlemini çekiyor olabilirsiniz. ağzı sıkı laf yapan görevlilerin sizi yanlış yönlendirmesine maruz kalmadan ve tam anlamı ile özelliklerini bilmeden tatil yerini seçmek zorunda da kalmadan tatilinizi planlayabilirisiniz. İlk açılan ana sayfa üzerinde yer alan bölgelere ayrılmış harita üzerinden ise konaklama için tatil. Tatil Dergisi: Burada mavi tur. bunun için planlamaya bir tatil şekli belirleyip devam etmeniz daha iyi olacaktır. daha sonra da elinize bir kalem alıp gazeteden uygun kalitede . Bunun için önce istediğiniz tatil şeklini belirlemek. Sakin ve serin do¤an›n kuca¤› m›? yoksa s›cak kumlar ve deniz mi? Eğer kafanızda çevreden duyduğunuz ya da daha önce gittiğiniz ve memnun kaldığınız bir tatil beldesi varsa seçim yapmak sizin için daha kolaydır. Art›k tatilinizi bilgisayar bafl›ndan planlayabilirsiniz. Belki de tatil sizin için dinlenmek değil eğlenmek anlamına da geliyor olabilir.156 200 Online Tatil Rehberi Tatil ‹çin Sörf Yap›n! Bir turizm flirketinden di¤erine koflturmak gazete sayfalar› aras›nda küçük ilanlar içinde en uygun tatil seçene¤ini kovalamak eskide kald›. Gazetedeki onlarca ilan arasında dolaşırken ve tüm bu kriterlere dikkat etmek zorundayken istediğiniz doğru bir tatili seçebilmek de zorlaşabilir. köyleri. Bunun için sadece herhangi bir il üzerine tıklamak yeterli oluyor. İşte tüm bunlara karar vermek için internet üzerinde yer alan www. otel ve pansiyonların. otel ya da pansiyon gibi bir konaklama yeri belirlemeniz gerekir. broşür ya da katalogları da bir kenara bırakıp bilgisayarınızın başına oturun ve tatilinizi online olarak planlayın. Dolayısıyla bu se- ne bir değişiklik yapın ve klasik tatil planlama şeklinizle birlikte gazete. Tatil yapmak ne kadar güzel olsa da. Tabii ki bunu yaparken ayırdığınız bütçenizi aşmamaya da dikkat etmeniz gerekir. Dolayısıyla tüm yılın yorgunluğunu atmak için uzun zamandır beklediğiniz tatil için planlar yapmanın zamanı artık geldi. Ayrıca İstanbul içi tüm seyahat acentelerinin telefonları da yine bu sitede yer alıyor.

com www. Bu durumda gittiğiniz yerde özgürce dolaşmanız da mümkün olur. Bu hizmetlerin yan›nda Turk Nokta Net'in internet eriflimini de denemek isterseniz tek yapaca¤›n›z fley kredi kart› bilgilerinizi bize bildirmek. hiç durmadan düzenli bir biçimde de¤ifliyor. Turk Nokta Net dünyas›.turk.com exploreturkey. Derginiz CHIP.net www. ma de¤erli hizmetlerden faydalanabileceksiniz.turizm. rek kendinize daha önceden bir yol haritası çıkartabilirsiniz. nterneti ya ay n. www.WEB aboneli¤i ile yukar›da sayd›¤›m›z tüm katma de¤erli hizmetlere ulaflabilir ve bunlardan faydalanabilirsiniz. bu renkli dünyan›n kap›lar›n› sizler için aralayarak en az›ndan içeride neler oldu¤unu görmenizi istiyor. yenileniyor.com adresindeki Türkiye Ulaşım Rehberi sitesini ziyaret edebilirsiniz.com üzerinde yapacağımız örnek online rezervasyon işlemini diğer siteler üze- Ulafl›m için en do¤ru olan› seçin: toprak.com’u rahatlıkla kullanabilirsiniz.neredennereye.tr www. Bu aşamada artık tatilinizi yurtiçinde mi yoksa yurt dışında mı geçirmek istediğinize kadar vermeniz gerekir.net deneme aboneli¤inizi bafllatman›n en kolay yoludur. Bu yüzden şimdi www. Aksi durumda zaten gideceğiniz büyük tatil köyleri ve lüks oteller size bu hizmeti sağlayacaklardır. E¤er bir internet ba¤lant›n›z yoksa veya Turk Nokta Net'i denemek istiyorsan›z yapaca¤›n›z CHIP GÜVENL‹K NUMARASI: 001-892-891112 .turk. Karayolları Genel Müdürlüğünün www. Derginizin bu sayfas›ndaki bilgilerle bir ay boyunca ücretsiz olarak bu kat- Internete sadece ba lanmay n.seyahatname. Dilerseniz deneme aboneli¤inizi 212 337 77 77 numaral› ça¤r› merkezimizden de bafllatabilirsiniz.gezikolik.com. Çünkü çoğu şirket yapacağınız 1 haftadan daha uzun tatiller için ulaşım ücreti almayacaktır. Türkiye'nin en iyi kategorize edilmifl bilgilerinin bulundu¤u. tek fley bu güvenlik numaras›n› verirken yan›nda kredi kart›n› bilgilerinizi de bildirmeniz. Bu siteden tüm ulaşım şekillerinde tüm şirket adlarına ve telefon numaralarına ulaşabilir ve istediğiniz güzergahlarda sefer yapıp yapmadıklarını öğrenebilirsiniz. Yol bilgisi konusunda ise eğer zayıfsanız yine de endişelenmenize gerek yok. www. Koltu¤unuzdan bile kalkmadan otel rezervasyonunuzu yapt›r›n Tabii ki daha önce de belirttiğimiz gibi ulaşımla ilgili yapacağınız ayarlamalar sadece ulaşımı kendiniz çözeceğiniz durumlarda gerekli olacaktır.gov. su ya da hava! Her ne tür tatil seçmiş olursanız olun.net/netweb adresindeki kutucu¤a yazarsan›z aboneli¤iniz birkaç saniye içinde bafllam›fl olacakt›r.tatilborsasi. Otel Rehberim: Tercihinizi yurt içi turizminden yana kullanmanız durumunda otel rezervasyonunuzu online olarak yapabilmeniz için güvenilir ve geniş bilgi içeriği kriterlerini de göz önüne aldığınızda www.otelrehberim. özellikle de avuç içi bilgisayarlarla her yerden ulaflabildi¤iniz bir yap›ya sahip. Bu sayede bir ay içinde deneme amaçl› kullanabilece¤iniz 30 saat internet eriflimine kavuflmufl oluyorsunuz.com www. www.turk.. E¤er bir internet ba¤lant›n›z varsa bu numaray› www.dunyaturu.tr bir seçim olarak belirlenebilir. Internet hayat n z n yeni bir sayfas olsun. Türkiye Ulafl›m Rehberi: Eğer hem bir tur ile anlaşmadınız hem de kendi arabanız ile gitmeyi düşünmüyorsanız bu durumda da bir toplu taşıma seçeneği seçmek durumunda kalacaksınız demektir.com ve www. bu bilgilere telefonlar›n SMS ve WAP özellikleriyle.com. Eğer bir turizm şirketi ile anlaşacaksanız bu durumda ulaşımınızı da onlar sağlayacaktır. Dolayısıyla otomobilin ve uzun yol tecrübeniz varsa kendi arabanız ile tatile çıkmak da Seçiminizi Yap›n: Bu site seyahat konusunda bilmek istediklerinize sahip.gezi. uçağın hızı. Tüm bunlar›n d›fl›nda Turk Nokta Net.WEB plan›ndan 4 milyon TL çekilerek devam ettirilecektir.com www. Zaten diğer benzeri siteler de neredeyse 3 aşağı 5 yukarı benzer bir mantıkla hizmet verirler.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 201 Online Tatil Rehberi adreslerine ulaşmanız da mümkün oluyor.gizlicennetler. Deneme aboneli¤ini nas›l kullanacaks›n›z? Bu sayfada size vermifl oldu¤umuz güvenlik numaras›.tr sitesini ziyaret ede- durumda da www. Karayollar› Genel Müdürlü¤ü: Ancak bu seçenekte gidiş ve dönüş tarihleri açısından tur şirketine bağlı kalacağınız gibi gittiğiniz yerde çeşitli tarihi ve turistlik yerleri gezmek için de oldukça yüklü bir ek seyahat harcaması yapmanız gerekebilir. Bu durumda 30 saat ücretsiz Internet ba¤lant›s›na kavuflacaks›n›z ve kredi kart›n›zdan bir ay ya da 30 saat internet ba¤lant›n›z bitinceye kadar hiçbir ücret al›m› yap›lmayacak. Bu sitenin dışında aşağıdaki benzeri hizmet veren diğer sitelerden de yararlanabilirsiniz. Bu bir bakıma ekonomik de olabilir. deniz yollarının zevki ya da otobüsün konforu arasında bir seçim yapmakta zorlanıyorsanız ve nereye nasıl daha rahat gideceğinizi düşünüyorsanız bu Sadece ‹nternet De¤il! Sizlere Turk Nokta Net dünyas›n› sunuyoruz. Trenin rahatlığı. mutlaka oraya nasıl ulaşacağınız da verilmesi gereken kararlar içinde yer alacaktır.kgm. Turk Nokta Net Net.com www.gezgin. Bu hizmetlerin hepsi size bir ay süreyle s›n›rs›z olarak sunulmaktad›r.net portal ile interaktif d nyan n par as olun! Bu evirdi iniz. Bir ay›n sonunda e¤er kullan›m›n›z› sona erdirmek istedi¤inizi belirtmezseniz aboneli¤iniz net.otelrehberim.

Seyahat Sigortas›: Eğer tatildeyken başınıza gelecek sağlık sorunlarından ya da kazalardan çekiniyorsanız bunun içinse alabileceğiniz en iyi yöntem seyahat sigortası yaptırmak olacaktır.ogzala. www.com ve www. su ve doğalgaz musluklarını sımsıkı kapamış olabilirsiniz. her tür gezi sırasında karşılaşabileceğiniz sağlık sorunlarında gezi öncesi ve süresince yapmanız gerekenler konusunda size yardımcı olması amacıyla tatile çıkmadan önce www. rafting.com. hafta sonu turlar›. sakatlanma. Vizeleriniz.nolimits. yürüyüfl ve spor malzemeleri ile ilgili bilgiler içeren bir site. Tabii ki herkes her zaman haftalarca tatil yapacak kadar zaman bulamayabilir. paragliding.adrenalin. Eğer yer varsa size ödemeniz gereken toplam tutar bildirilecek. yapay t›rman›fl. Eğer bunlar sizin için uygunsa üstte yer alan “Anında Rezervasyon yaptırın” tuşu ile rezervasyon sayfasına geçebilirsiniz. sağlık sorunu gibi risklerini seçmiş olduğu süre içinde belirlenmiş limitler dahilinde kapsam altına alan bir poliçe çeşidi ve bu tür bir sigortayı da online olarak yaptırmanız mümkün. Bundan sonra artık tatildeyken gönül rahatlığı ile en tehlikeli aktivitelere bile dahil olabilirsiniz. www.tatilonline. Seçtiğiniz ilçe içinde yer alan oteller karşınıza geldiğinde burada başında yeşil “check” işareti olan ve yanında Rezervasyon bağlantısı olan her otel online rezervasyon yapabileceğiniz anlamına gelir. kampç›l›k. Özellikle ülke dışına çıkacaksanız ve gerek havasına gerekse hastalıklarına alışık olmadığınız bir ülkede sizi çok büyük sağlık problemleri bekliyor olabilir. kampç›l›k.detur. trekking. Turizm Hekimli¤i: Dolayısıyla. www.yahoo. Şimdi seçimimizi Antalya’nın Alanya ilçesi olarak yaptığımızı varsayarak bu bağlantı üzerine tıklayın. da¤c›l›k. Bu tür durumlarda hafta sonu yap›lacak do¤a kaçamaklar› rahatlaman›n en iyi yollar›ndan biri olabilir.tr: Da¤c›l›k.com) dikkate almadan tatil dönüşü için planlar yapmayın.com. aslında kişinin seyahat esnasında kaza. www. Burada kalacağınız gün aralığını belirttikten sonra “Oda durumunu kontrol et” tuşu ile istediğiniz tarihlerde seçtiğiniz otelde oda olup olmadığını öğrenebilirsiniz. aradığınız oteli bulmanız için size çeşitli seçenekler sunacaktır. camping. haftal›k turlar bulabilece¤iniz do¤a ve gezi sitesi. olacaktır. trekking. Her yıl binlerce insan turistik gezi amacıyla yurtdışında ve yurt içinde geziye çıktıkları geziler sırasında sağlık sorunlarıyla karşılaşıyorlar. mkars@chip. www. ma¤arac›l›k konular›nda bilgiler içeren bir site. climbing gibi aktiviteleri organize eden bir firma. Tek yapmanız gereken www. zamansal uyumsuzluk (JET-LAG) ve taşıt tutması hakkında bilgiler ve hamilelerin yaşlıların ve çocukların yolculuk sırasında dikkat etmesi gereken gibi konular yer alıyor.com.tr: Alternatif spor dallar›. Ama yinede dikkat etmeniz gereken ve genelde gözden kaçan büyük bir problem daha mevcuttur.202 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Online Tatil Rehberi rinde de benzer şekilde uygulayabilirsiniz. resini ziyaret edip gerekli bilgileri almak. ma¤ara. Karşınıza tüm şehirlerimizin ve popüler ilçelerinin bir listesi gelecektir. Ancak eğer buna karar vermediyseniz harita üzerinden ya da şehirlere ve kategorilere göre aratmanız da mümkün olabilir.tourturkey. Yurtdışı tatilleriniz içinse yine benzer şekilde rezervasyonlarınızı güvenle yaptırabilirsiniz.dsm.com: Trekking. rafting yapabilece¤iniz. İlk olarak buradan “Şehirlere Göre” Eksiksiz bir tatil için sadece otel rezervasyonunu yapt›rmak yetmez Tatile çıkmak için bavullarınızı eksiksiz toplamış. pasaportlarınız ve biletleriniz her şeyiniz de yanınızda olabilir.tr GÜNÜ B‹RL‹K TURLAR » Tatile ay›racak zaman› olmayanlara Sa¤l›k Her fleyden Önemli: Tatildeykende sa¤l›¤›n›za dikkat edin. Karşınıza otelle ilgili detaylar ve fiyat bilgileri gelecektir. Ancak yurtdışı için daha farklı web sayfalarını ziyaret etmeniz gerekir.asp ad- CHIP | MAYIS 2002 . Şirketin güvenliği Thawte ve Garanti Bankası tarafından sağlandığından güvenle yararlanabilirsiniz. Web sayfası karşınıza geldiği zaman sol tarafta göreceğiniz menü.sigortam. müşteri ve kredi kartı bilgilerinizin girilmesi istenecektir. Seyahat sigortası. www. günübirlik yürüyüfller. Hatta 1 haftal›k tatil bile bu kifliler için imkans›zd›r.org: Trekking. Buradan da örneğin “Club Alantur” bağlantısına tıklayın. Bu sitede gideceğiniz ülkedeki sağlık sorunları ve riskli ülkelerin dışında uçak yolculuğunda sağlık.com. da¤ turlar›. hiking.com adresine bir göz gezdirip gideceğiniz yer hakkında bilgi almanız iyi Zatil Sigortas›: Tehlikeli aktivitelere kat›lmad›n önce mutlaka sigorta yapt›r›n.com siteleri bu konularda size yardımcı olacaktır.metur. Eğer otel adını biliyorsanız alfabetik listeden ulaşabilirsiniz.tr: Do¤a ve macera turlar›. Yoksa kim bilir belki de Pasifik kıyılarındaki rüya tatiliniz dünyanın en büyük fırtınası ile kesilebilir ya da Tibet’teki egzotik yolculuğunuz bir anda kum fırtınaları ile kabusa dönüşebilir! Mahmut Karsl›o¤lu. Hava Durumu: Son olarak her ne kadar tüm tatilinizi çok iyi bir şekilde planlamış olursanız olun gideceğiniz ülkenin hava koşullarını da (weather. www. yamaç paraflütü.net/seyahat/1. bungee jumping.net.deepnature. bağlantısına tıklayın. Bilgilerinizi verip en alttaki “Onayla” tuşuna bastığınızda artık yeriniz ayırtılmış demektir. kaya t›rman›fl› gibi konularla ilgili bilgiler içeren bir site. kampl› turlar.touristhealth. www.tr.com. Tarihi Seçin: Bofl oda olup olmad›¤›n› önceden kontrol etmeniz gerekiyor.

Ancak online olarak gerçekleşen bu işlem sırasında vakit kaybetmemek için bazı kararları önceden vermenizde fayda vardır. Bunun için ister Yahoo Gorup dizinini kontrol edebilir ister bu dizin içerisinde istediğiniz konuyu aratabilirsiniz. CHIP. Ancak mezun olduktan sonra üniversite. iş derken herkes kendi yolunu çizer ve bir şekilde aradaki bağlantı kaybolur. grup oluşturma yönünde ilk adımınızı atabilirsiniz. Grup oluşturulması ve yönetilmesi esnasında Yahoo’nun kendi hazırladığı ara yüz kullanıldığı için HTML veya özel başka bilgilere gerek yoktur. belki de hayatlarının sonuna kadar birbirlerinden ayrılmayacaklarıdır. kullanıcı ve grup yönetimi hakkında bilmeniz gerekenleri gösteriyor.yahoo.com adresindeki “Start a new group” bağlantısına tıklayarak. ders notları grup adresine gönderilerek tüm üyelerin bu bilgilerden faydalanması sağlanabilir veya toplantı saatleri ve görevler tüm çalışanlara tek bir eposta ile gönderilebilir. Posta grupları etkili bir şekilde kullanıldığında öğrencilerden. bu yazı içerisinde tasarım aşamasından başlayarak grupların nasıl oluşturulacağı. ‹pucu: Kullanıcıların kendilerinin kayıt olmasına izin verilen açık abonelik sistemindeki herhangi bir gruba dahil olmak için yapmanız gereken tek şey “grupismisubscribe@yahoogroups. ‹lk ad›m: Grup tasar›m›nda dikkat edilmesi gerekenler İlk olarak posta grubu oluşturmak istediğiniz alanda başka bir tartışma listesi olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Örneğin önceki seneki sınav soruları. L ise öğrencilerinin üzerinde uzlaştıkları tek konu. Artık bir konuda grup oluşturmaya karar verdiyseniz ve bu sorumluluğu alabileceğinizi düşünüyorsanız www.156 204 Ücretsiz Posta Grubu Hizmeti: Yahoo Groups Online Tart›flma Siteleri Sanal bir tart›flma ve yard›mlaflama platformu oluflturan posta gruplar› ile eski arkadafllar›n›z› tekrar bir araya toplayabilir. Ancak günümüz teknolojisi ile bu bağlantıyı sanal da olsa yeniden kurmak mümkündür. İsterseniz kendi adres defterinizdeki kişileri Yahoo Groups’a aktarabilir veya isteyen her kullanıcının sizden davet beklemeden kayıt olmasına izin verebilirsiniz.com” biçiminde- CHIP | MAYIS 2002 .groups. benzer düflüncelerdeki insanlar› yak›nlaflt›rabilir veya çeflitli sorunlara çözümler arayabilirsiniz. Herkese açık olan posta grupları sayesinde eski arkadaşlar tek bir çatı altında toplanabilirler. Çünkü halihazırda binlerce kurulu tartışma listesi vardır ve aynı amaçla daha önceden kurulmuş bir listenin benzerini veya aynısı hazırlamak da pek anlamlı olmayacaktır. iş verenlere kadar çok geniş bir yelpazeye dahil kullanıcıların isteklerini karşılayacak ve hatta hayatlarını kolaylaştıracaktır. Grubu oluştururken göz önünde bulundurulması gereken diğer bir nokta ise grubun üyelerini belirlemektir. Dünyadaki en büyük portallardan biri olan Yahoo. Bir Yahoo ID ve bir e-posta adresine sahip olan herkes istediği başlık altında ve istediği içeriğe sahip gruplar hazırlayabilir. ücretsiz e-posta hizmetinin haricinde bir de ücretsiz posta grubu hiz- meti sunuyor. Grup oluştur- mak istediğiniz alana karar verdikten sonra grubun amacına uygun olarak kısa ve açıklayıcı bir isim bulmalısınız.

Daha önce de bahsettiğimiz gibi grubun en önemli özellilerinden biri üye yönetimidir. giden mesajları takip etme gereği duymayabilirsiniz. oluflturdu¤unuz grubun ana sayfas› üzerinden yapabilir ve konuklar›n›z› burada a¤›rlayabilirsiniz. Yani diğer üyeler sadece okuyucu olarak katılabilirler. Bunun Grup ve kullan›c› seçenekleri. şabilen bu mesaj grubun içeriğini ilginizi çekenlere kat›labilir veya kendiniz yeni bir ve amacını yeni kullanıcılara açıkgrup oluflturabilirsiniz. tartışma listesinde moderator yani yöneticinin bulunup. Daha sonra grup üyelerinin mesajlarını etkilemeyecek de olsa grupta kullanılacak dili seçmelisiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› 205 Kendi Eviniz: Grupla ilgili tüm ifllemleri. ‹kinci ad›m: Posta grubunu oluflturma Artık grupla ilgili kararları kafanızda toparladığınız göre “Start a new group” bağlantısına tıklayarak yeni bir grup oluşturmaya başlayabilirsiniz. Daha sonra yine aynı pencere üzerindeki “Describe your group” ku- altındaki “Listed” seçeneğini işaretleyerek hazırladığınız grubun tüm Yahoo grup üyeleri tarafından görünmesini veya Unlisted seçeneğini kullanarak bu grubun dizin içerisinde yer almamasını sağlayabilirsiniz. Maksimum 300 karakterden oluGruplar Elinizin Alt›nda: Yahoo Groups ana sayfas›ndan varolan tüm gruplar› görebilir. Daha sonra tek bir eposta adresi üzerinden tüm üyelere mesaj göndermek için. üye olanlar için bir hoş geldin mesajı hazırlayabilirsiniz. gruba sadece siz mesaj gönderebilirsiniz. Grup oluş- tusuna. Yaptığınız kategori seçimlerinin doğruluğunu onaylamak için bir sonraki pencerede bulunan “Place my gorup in. “Select membership type” başlığı altındaki Open (Açık). daha önce değindiğimiz düzeltmen olup olmayacağını belirleyebilirsiniz. Bu sihirbazın ilk adımda grubunuzu oluşturmak istediğiniz kategoriyi seçmelisiniz. e-posta adresi girmelisiniz. Düzenleyicisi olmayan liste tamamen aboneleri tarafından tanımlanır. lar nitelikte olmalıdır. Bunun için istediğiniz kategori bağlantısına. Aslında bu soruya verilecek cevap tamamen listeye ayırmayı planladığınız zamanla ilgilidir. buradaki örnekte School&Education kategorisini kullanacağız. Son olarak grupta. Kapalı sisteminde ise sadece sizin davet ettiğiniz kişiler grubunuza üye olabilir ve bu seçimi ileride değiştirme imkanına sahip değilsiniz.. Kayıt işlemini tamamlamak için yapmanız gereken en son işlem ise size gelen onay mesajını geri göndermektir. Moderated veya Newsüye yönetimi ve kullan›c› haklar› letters seçeneklerinden birini işaretleyebiGrubun temellerinin atıldığı ikinci adım. gruba katılmasını istediğiniz maksimum 50 tane e-posta girebilir ve gruba yeni. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden. Restricted (Kontrollü) ve Closed (Kapalı) üyelik seçeneklerinden birini kullanabilirsiniz. Buradaki grup ismi yerine dahil olmak istediğiniz grubun ismin. grup sayfanızın en üstünde ekrana gelecek olan kısa bir açıklama girin. Burada bulunan Son Ad›m: Art›k grubunuzun sayfas›na gidebilir ve burada kullan›lacak renkleri de¤ifltirebilirsiniz. Açık üyelik sisteminde isteyen herkes grubunuza üye olabilirken.” bağlantısına tıklayın. Yöneticinin görevi. tüm mesajları gruba gönderilmeden önce incelemek ve uygun olmayanların üyelere gönderilmesini engellemektir.. Birinci işlemin devamı niteliği taşıyan bu pencereden ise biraz önce seçilen kategoriye ait bir alt kısım seçmelisiniz. Yahoo buraya gireceğiniz e-posta hesabını otomatik olarak oluşturacaktır. örneğin “kal_mezunlari” yazmalısınız. CHIP | MAYIS 2002 . bulunmayacağıdır. Sihirbazın üçüncü adımında Yahoo profilinizi ve daha önce girdiğiniz e-postalardan birini seçtikten sonra grup oluşturma sürecinin son adımına geçmek üzere Continue düğmesine tıklamalısınız. Söz konusu eposta adresinin daha önceden hazırlanmış olmasına gerek yoktur. Grup oluşturmanın ilk aşamasında dört adımdan oluşan bir sihirbaz sizi karşılayacaktır. Sihirbazın ikini adımında ise oluşturduğunuz bu grup için grup sayfasında ve arama sonuçlarında ekrana gelecek bir isim yazmalısınız. tıklayarak bir sonraki pencereye geçebilirsiniz. için Unmoderated. Eğer sizin tartışma listeniz çok belirli bir konuya sahipse gruba gelip. kontrollü sistemde kişilerin üye olabilmeleri için sizin onayınız istenmektedir. grup ismi ile uyumlu bir bir alt seçenek ise kullanıcıların kendi eposta adreslerini gizleme imkanı tanımaktadır ki bu kullanıcılar gruba e-posta ile mesaj gönderemezler. Söz konusu kararlardan en önemlisi. ki bir adrese boş bir e-posta göndermektir.lirsiniz.. Şayet Newsletters seçeneğini işadaki “Select directory listing type” başlığı retlerseniz.

Bunun için yerel klasörler altına farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve açılan nesne menüsündeki Yeni Klasör komutunu çalıştırdıktan sonra klasör için uygun bir isim verin. Outlook Express: İlk olarak söz konusu gruptan gelen iletilerin saklanacağı bir klasör oluşturmalısınız. Dikkat! Oluşturulan grup bir süre Yahoo tarafından takip edilecek. Kullanıcılar. Ekrana gelen direktifleri takip edin ve daha sonra kural için bir isim oluşturduktan sonra Son düğmesine tıklayarak kuralı tamamlayın. Ancak Outlook Express veya Outlook kullanıyorsanız. takvim Yahoo’nun gruplar için sunduğu hizmetler arasında sayılabilir. Kural açıklaması kısmını kullanarak kimden gelen iletilerin nereye taşınacağını belirtin ve daha sonra İleri düğmesine tıklayın. Ancak buradaki en önemli nokta e-posta kutunuzun gereksiz yere işgal edilmesini engelleyecek olan Message Delivery. Bir kural oluşturmak için Yeni düğmesine tıklayın ve birinci adımda koşul olarak “İletinin kimden satırı kişi adını içersin” seçeneğini işaretleyin. Bu sayede hazırlayacağınız sorular ile kullanıcıların belirli konulardaki düşüncelerini alabilir ve istatistikler tutabilirsiniz. istemci gelen iletilerin kurallar yardımıyla otomatik olarak ayıklandıktan sonra özel bir klasör içerisine taşınmasını Grup ana sayfas› ve geliflmifl kullan›c› yönetimi Grup oluşturulduktan sonra grup ana sayfası ekrana gelecektir. Sesli ve yazılı sohbet. Ancak moderator isterse kullanıcıların bu servislere erişmesini engelleyebilir. kullanıcıları silebilir ve gruba bir daha üye olmalarını engelleyebilirler. Buradan Yahoo profilinizi ve grup içerisinde kullanılacak e-posta adresinizi değiştirebilir veya yeni adresler ekleyebilirsiniz. sahip olduğu dosyaları saklayabilmesi için 20 MByte’lık bir alan atıyor. sağlayabilirsiniz. Message Format başlığı altındaki seçenekler ise size gönderilen tüm mesajların HTML biçimine döndürülmesini veya olduğu gibi bırakılmasını sağlayabilir.tr CHIP | MAYIS 2002 . Birbirinden oldukça uzakta yaşayan arkadaşların online bir fotoğraf albümü oluşturulmalarına imkan tanıyan Photos ise. Buradan Yahoo Gorups’un sunduğu tüm fonksiyonlara ulaşabilir. Outlook 2000: İlk olarak Outlook Express’dekine benzer bir şekilde yeni bir klasör oluşturun ve daha sonra yeni bir kural oluşturmak için Araçlar/Kural Sihirbazı komutunu çalıştırın. ‹letiler için Outlook Express ve Outlook 2000 istemci ayarlar› Şayet çok aktif bir gruba üyeyseniz ve erişim adresi olarak da POP3 sunucusu kullanan e-posta hesabınızı verdiyseniz gelen kutunuz oldukça karışacak demektir. Files kısmı ile benzer özelliklere sahip. Buradaki bir diğer kullanışlı fonksiyon ise grup toplantılarının online olarak planlanmasına ve böylece ortak kararlar alınmasına imkan tanıyan Calendar. Düzeltmenin kontrolü altında olmak kaydı ile her kullanıcı bu sayfaya istediği gibi dosya yükleyebilir veya alt klasörler oluşturabilir. online chat aracını kullanarak birbirleri ile sesli veya yazılı olarak sohbet edebilirler. yani oylamadır. veritabanı. Invites penceresini kullanarak istediğiniz kişilerin gruba üye olmalarını sağlayabilirsiniz. gereksiz veya hatalı bulunursa sistemden silinecektir. Message Delivery altındaki seçenekleri kullanarak tüm mesajların ayrı ayrı. grup ayarlarını ve kullanıcı özelliklerinizin tümünü değiştirebilirsiniz. Message Format ve E-mail Notification ayarla- ğını bildiren mesajların hesabınıza gönderilmesini sağlayabilirsiniz. Grubun sunduğu en önemli fonksiyonlardan biri ise Poll. Group Settings penceresini kullanarak da grubu oluştururken yaptığınız tüm ayarları kontrol edebilir ve memnun kalmadıklarınızı istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. aynı gün içerisinde gönderilen mesajların size tek bir ileti içerisinde. İkinci adımda “Belirtilen klasörüne taşı” eylemini seçin ve son olarak üçüncü adımda da gönderen kişiyi (Grup ismi) ve iletinin taşınacağı klasörü seçin. ktuztas@chip. rıdır. Grup yöneticileri diğer kullanıcıların davranışlarından sorumludurlar ve kişilerin haklarını istedikleri gibi sınırlayabilirler.206 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› turma sürecinde yazılan tüm mesajları ve ayarları ileride istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. Böylece kullanıcıların dosyaları online paylaşarak gereksiz trafik oluşması engelleniyor. Grup Ayarlar›: Grup isminden ana sayfa renklerine kadar tüm de¤ifliklikleri Group Settings penceresini kullanarak istedi¤iniz gibi gerçeklefltirebilirsiniz. Bunun haricinde Yahoo her gruba. sık kullanılanlar listesi. Daha sonra Araçlar/İleti Kuralları/posta komutunu çalıştırın.com. Örneğin Members penceresinden grup üyelerini inceleyebilir. online dosya ve fotoğraf saklama. Kadir Tuztafl. Ekrana gelen pencere üzerindeki Yeni düğmesine tıklayın ve takip eden penceredeki listede bulunan listeden “Bilinden gelen yeni iletileri taşı” türünü işaretleyin. yani takvimdir. Son olarak da E-mail Notification seçenekleri ile de gruptan ayrılan veya gruba yeni giren kişileri veya onay bekleyen mesaj/üyelik olup olmadı- Kural Sihirbaz›: Gruplardan gelen iletilerin kurallar yard›m›yla özel klasörler içerisine otomatik olarak tafl›nmas› sa¤lanabilir. Kiflisel bilgilerin yönetimi ve posta seçenekleri Grup penceresinin sağ üst tarafında bulunan Edit My Membership bağlantısına tıklayarak kişisel bilgilerinizi güncelleyebilir ve ayarlarınızı değiştirebilirsiniz. sadece yönetici tarafından hazırlanan özel notların gönderilmesini veya hiçbir şekilde e-posta gönderilmemesini sağlayabilirsiniz.

yeni iletişim ilişkileri insanın gerçekliğini gözlemcilerin bugün inandığından daha güçlü bir biçimde değiştirecek. Şimdi tabii piyasa ekonomisinin yeni işleyiş biçiminin “dijital kapitalizm” olarak adlandırılıp adlandırılmayacağı konusunda tartışabiliriz. ama yer (mekan) hissi. hayallerinden arınmış finans yöneticileri ve gelecek araştırmacıları her şeyin aşağı yukarı aynı kalacağını ilan ediyor. Yeni cihazlar ve teknikler “endüstrileşmiş” toplum- larda kendini kabul ettirmeye başlayan göçebe yaşam stilini desteklemeyi sürdürecek. dijitalleşme. ancak çoğunluğun 90’lı yıllarda iddia ettiği kadar hızlı değil. Ben tersini iddia ediyorum: Çünkü zamanında Gutenberg’in bulduğu hareketli harflerde olduğu gibi. bu yüzden daha az para kazanır hale gelmeyecek. küreselleşme ve özellikle hızlanma.. tinsel mevcudiyet. O zaman geldiğinde. Bana göre. Dijitalleflmeyle birlikte mekan kavram› de¤ifliyor Peki elektronikleşme. sabır. 2 000 yılında yeni ekonominin iflasından sonra. merkeziyetçilikten kopma. bir “medya dönüşümü” içine giriyoruz. çünkü yalnızca başka bir yerde olmak üzere aynı işi yapıyor olacak. Bu ilk bakışta bir polemik izlenimi uyandırıyor. Ama kapitalin serbest ekonomide belirleyici bir rol oynadığını itiraf etmenin artık zamanı gelmedi mi? Bugün paranın oluşan “telematik” toplumda ilişkiler yumağını en azından endüstri toplumunda olduğu gibi belirlediğini hala kabul etmeyen biri olabilir mi? CHIP | MAYIS 2002 . Ancak yüzde 100 herkesin yeni medyaları kabul etmeyeceği içindir ki. zaman duygusu.208 Peter Glotz’un Gelecek Senaryosu Dijital Kapital Gitgide artan dijitalleflme ça¤›nda. Bu göçebe tip içinde programcılar ve web tasarımcıları bulunuyor: Biri göç ettiğinde. yerleşme ye- teneği ve hareketlilik değişiyor. emektar endüstri kapitalizminin yerini “dijital kapitalizm” almış olacak ve zamanı dört temel eğilim belirleyecek: Maddecilikten kopma. sonuçta kültür çatışmaları doğacak. özgür ve çat›flmas›z bir toplum söz konusu olamaz. birinci sınıf bir mobilleştirme aracı olan cep telefonu. ama daha fazla risk de getiriyor. Aksine yeni kültür çat›flmalar› olacak ve toplumumuzu bölecekler. Bu iletişim devriminin bir simgesi. ağlaşma nasıl bir etkide bulunuyor? Telematik mantığı noktadan çok noktaya yapısından noktadan noktaya yapısına gelinmesine neden oluyor ve böylelikle daha fazla özgürlük.. Bu dönüşümün etkilerini ancak 2009 yılından itibaren hissedeceğiz. Böylelikle gerçi “yeni bir insan” oluşmuyor.

Varolan işsizlere. Alttaki ve üçüncü üçlükteki sınıfta ise önemli ölçüde bilime dayalı bir topluma ayak uyduramayanlar yoğunlaşacak. Bu %62 durumda daha sert. Sistemin rafinesi de şu: Çatışmaya yatkın gruplar 2/3’lük bloğa dahil olacak. Sonuç ne olacak? Bu politik sınıfın tepkisine bağlı. tabii eğer halen bunlara sahiplerse. Dijital kapitalistler modernleflme karfl›tlar›na karfl› Bu ne mi demek? Çatışmaya yatkın gruplar bilinçli olarak alttaki üçte birlik dilime düşüyorlar ve burada modernleşme mağluplarına tosluyorlar. BEN‹M V‹ZYONUM ‹nsanl›k tarihinin en ilginç yüzy›l›n›n bafl›nday›z. “daha mantıklı” yaşayabilmek için materyal etkilere açık yüklü gruplar eklenecek. sadece çatışma dolu gruplar dışarıda kalacaklar. Kitap Yazar›: H›zland›r›lm›fl Toplum (1999). liberalizmin “kesin zaferi” veya çatışmasız bir toplum söz konusu olamaz. Peter Glotz. yeni parçacık hızlandırıcıları gibi yüksek teknolojilerin hiçbir anlamının olmayacağı gibi söylemlerle dejenere edilecek. 15 Haziran 2001’de Göteborg’daki Avrupa Birli¤i zirvesindeki ayaklanmalara de¤iniyor. Bunların ideolojisine “yavaşlama (hızlanmanın. Gallen Üniversitesi’nde ‹letiflim bilimleri profesörü 26 y›ll›k politik aktivite. dijital kapitalizm için bir emprezaryo oluşturacak. Peter Glotz Çeviren: Garo Antikac›o¤lu. rece daha iyi yaşayan bir çoğunluk bloğu oluşacak. Berlin Bilim ve E¤itim senatörü. neden günde 14 saat online olarak borsayı takip eden bir borsacının üstün görülüp de. Dijital kapitalizm “sosyal piyasa ekonomisi” halini almış olan endüstri kapitalizminden biraz farklı olacak. Ancak kesin olan bir şey var: “Tarihin sonu” (Francis Fukuyama). belki kanlı çatışmalar ortaya çıkabilir. Politik sınıflar alıcılarını çalıştırmalılar. İyi politikalar yapıp. Bu çatışma gerçi Marksizm gibi kapalı bir ideolojinin oluşumuna neden olmuyor. ancak dramatik bir sonuç doğuracağı ortada. Simge analistleri için ekonomide lider olanlar. Ekonomik düzenin bu bölümünü gizlemek denemesi ya sinsiliktir ya da saflık. agaro@chip. Analogdan Dijitale (2001) Dijital kapitalizmde s›n›flar ve 2/3’lük blok Benim öngörüm şu: Avrupa’nın büyük toplumlarında 2/3’lük bir toplum düzeni oluşacak. siber uzayda aynı süreyi geçirip bedavaya bilgisayar oyunu programlayan birinin horlanıp bağımlı olarak görüldüğünü soruyor. Peki ama yar›n›n dünyas› nas›l olacak? CHIP size her ay biliflim ça¤›n›n öncü düflünürlerini vizyonlar› ve ütopyalar› ile tan›t›yor.tr CHIP | MAYIS 2002 . ivmenin tersi anlamında)” deniliyor. Gerçekte para üzerinden yürütülen takas ilişkileri planlı ekonominin kamuflajından daha şeffaf. Milyonlar ruhun ve vücudun özel bakıma ihtiyaç duyacağı veya kıyametin yakında kopacağı. tıpkı endüstri toplumundaki sarı kasklı metal işçilerinin simge olduğu kadar. Peter Glotz (62) Aktiviteleri St. üçüncü. Antirasyonel kültür kritiğinin yeni bir dalgası yükselecek. “ruhların katılaşmasının” karşısına yeni aile değerleri ve bir doz yeni dindarlık konulacak. 2/3’lük blok endüstri toplumundan arta kalanları (çalışanların yüzde 15’inden ibaret) destek kuvvetler olarak içine alacak. Ancak yeni alt tabakanın militarizme kaydığına dair ilk belirtiler geliyor: Dünya Ticaret Örgütü’ne veya Davos’taki Dünya Ekonomik Forum’una karşı küreselleşme karşıtlarının protestoları.com. Dijital kapitalizmin büyük toplumlarında bu durum böyle kalacak gibi görünüyor. Böylece devrim yapabilecek bir “sınıf ” olmayacak. “ekonomi terörü”ne veya dünya çapında “markalaşmaya” karşıydı. Kaliforniyalı kapitalizm modelleri uygulamaya konulur. İvmenin ve yavaşlamanın arasındaki kültür çatışmasının en azından önümüzdeki 20 yıl boyunca devam edeceğini düşünüyorum. eski SPD baflkan› izm Yalnızca enformasyon ya da bilgi toplumundan bahseden biri vicdan azabını sergilemiş oluyor. Prof. Ortalıkta paçavralar uçuşuyor ve bugün yaşadıklarımız sadece bir başlangıç. antikapitalist üçte birlik sınıfı sisteme dahil etmek (“Inclusion”) için çabalayabilir ve yaşam stillerine karşı toleranslı olurlar ya da neoliberalizmin bizlere gösterdiği gibi.SER‹ 209 “Yeni alt tabakalar›n militarizmi”nde. 2/3’lük bloğun ideolojisi halen üçte birlik bloğun ideolojisi karşısında üstün görünüyor. Böylece gö- Dijital kapitalizmin sonu ve antikapitalist 1/3’lük s›n›f MIT’te (Massachusetts of Technology) psikologluk yapan Sherri Turkle. Günümüzde bu değer sistemleri arasında kavga iyice körüklenmiş durumda.

ecevitb@chip.tr Pazarlama Müdürü: Güler Okumufl oguler@vogel.com.chip. Malezya Ukrayna Çin Polonya Yunanistan Merkezi Almanya’da bulunan ve Almanya’n›n en çok sat›lan ayl›k bilgisayar dergisi olan CHIP. (PH) Peter Hummer.level.com. esahin@chip.’N‹N D‹⁄ER YAYINLARI 3 LEVEL Türkiye’nin bir numaral› oyun dergisi www. CHIP | MAYIS 2002 .tr Market Sorumlusu: Yeliz Koyun kyeliz@vogel.com Bilgisayar.com.com. Sena Kürflün..tr 3 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR Yeni bafllayanlar için bilgisayar ve internet rehberi Renk Ayr›m›-Film Ç›k›fl ve Bask› ASIR Matbaac›l›k Ltd. chipyaz@chip. (FK) Fabian von Keudell. kitap. korcan@chip.com.com.fi. Garo Antikac›o¤lu. VOGEL Medya Yay›mc›l›k A.com.fi. ktuztas@chip.tr Katk›da Bulunanlar: Murat Karsl›o¤lu. haber.com.com. gokhank@chip.tr Genel Yay›n Yönetmeni: Ufuk Yamank›l›ço¤lu uyaman@chip.tr Haber Merkezi: Cem fianc› cemsanci@chip.com. DÜNYA’DA CHIP 3 CHIP’in yay›nland›¤› di¤er ülkeler: Endonezya Romanya Tayland Hindistan Rusya Italya Singapur Almanya Macaristan Slovakya Cumhuriyeti Çek.tr CHIP Test Merkezi: fiahin Ekflio¤lu.fi.com.com.tr Grafik Asistan›: Dilek K›rcan Genel Müdür: Hermann W.tr Yaz› ‹flleri Müdürü: Mahmut Karsl›o¤lu mkars@chip. Türkiye ile birlikte 17 ülkede yay›nlanmakta. Peter Glotz. müzik..com.com. (AB) Andrea Bauer) Görsel Yönetmen: Gökhan Koç. Tel:(212) 283 84 38 Da¤›t›m: B‹RYAY A.tr CHIP CD: Korcan Meydan. Cum.com.fi. webmaster@chip.com. Chian Baykal.tr Reklam Müdürü: Nurhan Ba¤c› Eyiip bnurhan@vogel. Ün ‹fl Merkezi 231/3 Kas›mpafla/‹stanbul Telefon: (212) 297 17 24 (pbx) Faks: (212) 297 17 33 Abone Faks: (212) 238 73 43 Yaz› ‹flleri Faks: (212) 238 73 26 Web Adresi: http://www.com.tr Yavuz fiahin. (SR) Stefan Reinke.tr Kadir Tuztafl.233 » KÜNYE REKLAM ‹NDEKS‹ Yay›n Koordinatörü (Sorumlu): Gökhun Sungurtekin sgokhun@chip. (TB) Thomas Baur. sinema. Paul Genel Müdür Yard›mc›s›: Beste Özerdem Finans Müdürü: Aylin Aldemir Halkla ‹liflkiler Müdürü: Özlem Cenker Pazarlama Sorumlusu: Ayten Çar Abone Bölümü Sat›fl Müdürü: Asu Bozyayla Abone Servisi: Ayten Akgüre Ebru Cinek Da¤›t›m Müdürü: Cem Cenker Da¤›t›m Asistan›: Mehmet Çil Üretim Koordinatörü: Turgay Tekatan VOGEL Medya Yay›mc›l›k A. Ozan Ali Dönmez.tr 3 IT BUSINNESS WEEKLY IT profesyonellerinin güvenilir rehberi www.tr VOGEL MEDYA YAYIMCILIK A. (MS) Markus Schmidt.tr Yaz› ‹flleri: Sevda K›l›ç. (KK) Kim Kranz.com.tr Reklam Trafikeri: Aynur K›na aynur@vogel.internetimiz.tr CHIP Online: Halil Selanik. Ad›na Sahibi: Gökhun Sungurtekin VOGEL MEDYA YAYIMCILIK REKLAM GRUBU Sat›fl Müdürü: Gülcan Bayraktar gulcanb@vogel.com. fiti.: Piyalepafla Bulvar› Zincirlikuyu Cad.tr Ecevit B›kt›m.itb. yavuz@chip.com.tr 3 www. (TF) Thorsten Franke.

ekran kart› ve anakart problemlerinin çözümü için reçeteler sunuyor. sabitdisk. ekran kart› ve bellek montaj›nda dikkat edilmesi gerekenleri ve ad›m ad›m montaj›n nas›l yap›laca¤›n› aç›kl›yoruz. CHIP. 3 Webcam ile Gözetleme Evinizi otomatik olarak sürekli gözetleyin 3 Araflt›rma Laboratuvarlar›ndan Gelece¤in teknolojileri 3 En ‹yi E-mail ‹puçlar› Trick’ler ve spam’e karfl› önlemler ! Yaz›larda güncel geliflmelerden kaynaklanan de¤ifliklikler yap›labilir CHIP | MAYIS 2002 . Kiflisel DVD’nizi menü ve dizin yap›lar›yla birlikte DVD’ye yazmak için en kullan›fll› yaz›l›mlar› test ediyoruz. ‹puçlar› Upgrade Rehberi Terfi rehberimizin birinci bölümünde upgrade öncesi sistemi haz›rlamay›.234 CHIP’TE GELECEK AY HAZ‹RAN 2002 Pratik Donan›m Problemlerine Son Bilgisayar›n›z kilitlenip kald›¤›nda ne yapman›z gerekti¤ini bilemezsiniz. Donan›m Test: CD Yaz›c›lar Giderek artan CD kopyalama ve veri kaydetme ihtiyaçlar›na cevap vermeyi amaçlayan piyasadaki en yeni ve en h›zl› CD yaz›c›lar›n karfl›laflt›rmal› testi ve CD kopyalamak için ipuçlar›. Siz de kendi sisteminizi kendinizin terfi ettirmesinin gururunu yaflay›n. D‹⁄ERLER‹ 3 Grafik Plug-in’leri Yaz›l›m Testi Süper efektler için ücretsiz eklentiler Kendi DVD’ni Kendin Yap Sadece Authoring yaz›l›mlar›yla DVD’nin nimetlerinden tam olarak faydalanabilirsiniz. acil durumlarda kullan›lmak üzere ilkyard›m çantan›z› haz›rl›yor ve ses kart›.