Windows XP Powertoys: ‹lginç ve faydal› ek araçlar

s142

2C

D’li

AYLIK YAYINDIR • MAYIS 2002 • ISSN: 1300-9419 • 112415 • SAYI: 2002/05 • 3.750.000 TL

Kolay ve H›zl› A¤ Kurulumu
5/2002 www.chip.com.tr

Basit bir ev a¤›n›n pratik kurulumu için ipuçlar›
s54

B‹LG‹SAYAR & ‹LET‹fi‹M KÜLTÜRÜ

2 CD!
Tam Sürüm

Windows ve Office

Paraliz 1.0
Kiflisel finans yönetim yaz›l›m› ile parasal ifllemlerinizi daha verimli ve h›zl› bir biçimde gerçeklefltirin

SON SÜRAT
k ‹PUÇLARI: Zaman tasarrufu sa¤layan pratik
ipuçlar›yla daha verimli çal›flabilirsiniz s20 k Gizli ve etkili 45 ipucuyla PC’nizi h›zland›r›n

CHIP CD: eCHIP
k TOP Freeware: Tamam› ücretsiz en iyi yaz›l›mlar k Dosya kurtarma araçlar›yla bilgilerinizi geri kazan›n k PC’nizi h›zland›racak Tuning yaz›l›mlar› k Windows XP Powertoys
eCHIP ‹çeri¤i s110

ÜCRETS‹Z
Kaynaklar
k En yeni filmler, MP3’ler ve oyunlar k Gizli downloadlar, ücretsiz cep hizmetleri k Donan›mlara ince ayar, yaz›l›mlara ipuçlar›
s176

Pratik
k Excel’de Grafik: Tablo ve
s152

Test: 3D Ekran Kartlar›

diyagramlar›n›za etkileyici grafikler k Sistem Kurulumu 10 ad›mda yeni iflletim sisteminin sorunsuz ve h›zl› bir flekilde kurulumu s112
K›br›s Fiyat›: 4.500.000 TL

H›z Yar›fl›nda
k GeForce4 ve rakiplerinin en h›zl›
ekran kart› olmak için k›yas›ya rekabeti
s68

S‹STEM‹N‹Z‹ YEDEKLEY‹N
En iyi sistem ve dosya kurtarma yaz›l›mlar› incelemede Windows’unuzu yedekleyin ve güvence alt›na al›n s120

Serial ATA
Yeni arabirim standard› neler sunuyor? s64

3

»

seyir defteri
Tafl Devri ‹nternetten Üstün
21. yüzyılda bilişim teknolojisinde gelinen nokta ilk bakışta hayranlık uyandırıcı. Bugün, taş devrine göre çok daha fazla şey biliyoruz, ancak düşündürücü olan değerli verilerimize gerekli özeni göstermememiz. Dijital çağda önemli veriler bir daha kurtarılamamak üzere kaybolabiliyor. Bu bağlamda taş devrinden kalma mağara resimlerinin günümüze kadar bozulmadan gelmesi bir anlamda bilişim teknolojisinin örnek alması gereken bir olay. İlkçağlarda bilgisayar kullanılıyor olsaydı; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacaktı; zira dijital verilerin kayalara, hatta kağıtlara yapılan çizimler kadar dayanıklı olması mümkün değil. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki bir CD-ROM en iyi koşullarda saklandığında en fazla 100 yıl, disketler ise 10 yıl dayanabiliyor. Konuyla ilgili en çarpıcı örnek, NASA’nın başına geldi: Kutularda paketlenen ve ihmal edilip oralarda unutulan milyonlarca manyetik bant yüzünden en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık arşivi yok olmuş durumda. Bununla ilgili bir anekdotu da sizlerle paylaşmak istiyorum: “Hoş geldin John! Yanında ne getirdin? – Mike, çok özel bir şey var yanımda. Dünya uzun süredir böyle bir şeyi bekliyordu. İnanılmaz, söyle çabuk, nedir bu? – Beyaz, dört köşeli bir materyal ve bir de tahta parçası var burada. Gerçekten heyecan verici John, hadi bizi daha fazla merakta bırakma, anlat... – Bu tahta parçasını beyaz materyal üzerinde hareket ettirdiğimde, tam olarak temas ettiği yerleri renklendiriyor. İnanılmaz bir şey bu... – Evet, ama hepsi bu kadar değil Mike. Bu tahta parçasıyla, bu arada buna kalem deniliyor, bir harfi, normalde bilgisayar ekranında gördüğümüz gibi, materyal üzerine çizdiğimizde... İnanılmaz, yavaş yavaş anlamaya başladım bunu. Yani birçok harfi yanyana çizdiğinde, monitör olmadan da okuyabiliyorsun. – Evet Mike, gerçekten de öyle, kavramaya başladın. Bu materyale kağıt deniliyor. İnanılmaz. Ve bunun için elektriğe de ihtiyaç duyulmuyor, öyle değil mi? – Hayır, hayır Mike, fantastik değil mi? Pil ya da aküye bile ihtiyacın yok. İnanılmaz John. Hey John, onu katladın. Notebook’umla da yapabilirim ben bunu. – Hayır Mike, bu başka, bunu istediğin boyuta gelene kadar katlayabilirsin. Hey, giderek küçülüyor bu. Şimdi hatta cebime sığacak kadar küçüldü. Bu gerçekten inanılmaz, şimdi bunu hep yanımda taşıyabilirim. Şuna bir dokunabilir miyim? – Elbette Mike. Dokun bak. Bu gerçekten inanılmaz John, bunun hiçbir ağırlığı yok nerdeyse. – Doğru Mike. Bu en küçük Notebook’tan 100 kat daha hafif. Aküsü yok, 100 kat daha hafif, inanılmaz, hayal görüyorum galiba. – Hayır, hayır Mike, hayal görmüyorsun. Bak şimdi ne yapacağım. Ama John, ne yaptın, ortadan ikiye ayırdın onu. – Bu materyal o kadar fantastik ki, bak Mike. İki parçayı yanyana tutuyorum ve halen okunabiliyor. İnanılmaz, bunu bir de disketle denemeli, ha ha ha. – Bu kadarla da kalmıyor Mike, bu kağıt çok daha dayanıklı, onu istediğin yere götürebilirsin, çok düşük ve çok yüksek sıcaklıklarda kullanabilirsin. Ve ona artık ihtiyaç duymazsan, onunla burnunu silebilir veya tuvalette..., anlıyorsun ya Mike. Evet John, inanılmaz... Söylesene, bu demek olmuyor mu ki, bir gün bilgisayar ve notebooklara hiç ihtiyacımız olmayacak. Yani John, çok etkilendim...

Ufuk Yamank›l›ço¤lu, Genel Yay›n Yönetmeni uyaman@chip.com.tr

‹lkça¤larda bilgisayar kullan›l›yor olsayd›; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacakt›; zira dijital verilerin kayalara, hatta ka¤›tlara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il.

CHIP | MAYIS 2002

4

‹Ç‹NDEK‹LER 5/2002
Kapakta yer alan konular k›rm›z› renkle yaz›lm›flt›r.

GÜNCEL 14
Güncel Haberler: Nokia’dan yeni modeller, IBM’den Microdrive, Sony Clie Pef-H770C, Arabada Dolby Kalite, Yeni Intel ifllemciler, DVD yerine Blu-Ray...

KAPAK KONUSU 20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilir ve ifllerinizi kolaylaflt›rabilirsiniz

DONANIM 34 40 50 54 62 64 68 82 86 90
Donan›m Haberleri Donan›m Testi: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: GeForce4’e rakip SIS’in yeni chipseti ve 64 bit’lik AMD’nin yeni ifllemcisine ilk bak›fl Network Kurulumu: Basit bir a¤›n kurulumu ve PC’leri ba¤lamak için alternatifler Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› kazanan Arri Lazer’in hikayesi Serial ATA Arabirimi: Yeni disk arabiriminin sunduklar› Test: Ekran Kartlar›: GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl› Alternatif Girifl Ayg›tlar›: Fare ve klavye alternatifi, ileri teknoloji ürünü, ergonomik girifl ayg›tlar› incelemede Donan›m Günlü¤ü: Donan›m dünyas›nda geçen ay... CHIP TOP 10 Testleri: Donan›m ürünlerinde en iyi 10

20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilirsiniz.

68

Test Ekran Kartlar›
GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl›

Yeni Ürünler: Donan›m
41 ‹fllemci: ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart: Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek: Easy Disk 42 DVD, VCD, CD Player: Mustek DVD-V560 Anakart: Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek: Netac Bootable OnlyDisk 44 19” Monitör: Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c›: Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu: KAAN Twin 46 PDA Modülü: Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk: Samsung SP80A4H Anakart: ChainTech CT-7VJDA 48 All in One: Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk: SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart›: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

Yeni Ürünler: Yaz›l›m
105 Grafik Tasar›m Yaz›l›m›: Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m›: Adobe Photoshop 7.0 Beta CAD Yaz›l›m›: Auto Cad 2002 114 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m›: Astrosell Professional FTP Yaz›l›m›: Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m›: LapLink Gold 11 116 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m›: Mcafee Internet Security 4.01 Video Düzenleme Yaz›l›m›: Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m›: Adobe GoLive 6

CHIP | MAYIS 2002

ücretsiz cep hizmetleri. Reklam Pencerelerine Son: Sörf yaparken istek d›fl› aç›lan reklamlardan kurtulma yöntemleri SUXXESS VB Kursu: Form nesnesi özellikleri..5 YAZILIM 98 102 104 110 112 120 134 176 Yaz›l›m Haberleri Ay›n Shareware’leri: Güncel shareware yaz›l›mlar ve araçlar Yaz›l›m ‹nceleme: Ticari yaz›l›mlar›n k›sa tan›t›mlar› eCHIP CD: May›s 2002 CD’sinin içeri¤i ve önemli programlar Yeni Windows Kurulumu: 10 ad›mda eski sistemini yedekleyip. okur sorular›. gizli download’lar. oyunlar. MP3’ler. konigürasyonu ve ayarlar› XP Powertoys: Windows XP için faydal› ve e¤lenceli araçlar paketiyle iflletim sisteminizin özelliklerini gelifltirebilirsiniz ‹nternette Her fiey Bedava En yeni filmler. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi. eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet çözümü Sharepoint’un kurulumu. eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler INTERNET 170 174 176 ‹nternet Haberleri Servis Testleri: En yeni ve en iyi web servislerinin incelemesi ‹nternette Her fiey Bedava: En yeni filmler. sorunsuzca yeni bir iflletim sistemi kurmak isteyenler için kurulum rehberi Test Dosya Kurtarma Araçlar›: Sistem kurtarma. 120 Dosya Kurtarma Araçlar› Sistem kurtarma.. gizli download’lar. donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar 142 PRAT‹K 150 152 162 164 Pratik Girifl: Ay›n bug’› ve ay›n ipucu Excel Grafikleri: Excel belgelerinize ve diyagramlar›n›za etkileyici grafikler ekleyerek verilerinizi daha baflar›l› bir flekilde sunabilirsiniz 6 Ad›mda Word’den PDF’e: Word dokümanlar›n› PDF dokümanlar›na dönüfltürün ‹puçlar›: Windows.. oyunlar. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi. ücretsiz cep hizmetleri. uygulamalar. donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c› medyalar›n tafl devrinden uzay ça¤›na geliflim evreleri ve dayan›kl›l›k sorunu Tatil Siteleri: Yaz gelmeden tatil rezervasyonunuzu flimdiden internet üzerinden yapt›rabilirsiniz E-Mail Listeleri: POP3 ve web tabanl› hesaplar için mailing-list’ler oluflturmak 192 200 eCHIP Editoryal ‹çeri¤inden Seçmeler Computer Easy Bilgisayar Sözlü¤ü: D Harfindeki Onlarca Terim PC ONLiNE Ay›n Web Siteleri: Yerli ve yabanc› ilginç web sitelerinin aç›klamalar› ve linkleri. MP3’ler. yöntemler Access Kursu: Veri taban› arayüzü XML Kursu: Bölüm 4: XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD 204 VE D‹⁄ERLER‹ 3 8 208 212 233 234 Seyir Defteri OkurYorum Vizyon: Gelecek Senaryolar› Abone Formlar› Künye Gelecek Say› CHIP | MAYIS 2002 ..

şu anda hemen hemen normal satış fiyatı kadar. Flash.. Eda Narl› Masaüstü yay›nc›l›k Merhaba. Ayr›ca ayn› safyada TOP 10 testimizde do¤ru olmas›na ra¤men. (212) 230 89 80. CHIP | MAYIS 2002 . Firmalar›n telefonlar› s›ras›yla.tr Sayfa say›n›z düfltü Derginizi 1999’dan beri takip eden gerçek bir fanatik CHIP’çiyim. Ben sizden bir ricada bulunacağım. Gerçekten birçok dergiden kapsamlı ve bol içerikli. Benim naçizane katılım sebebim. Kont. ancak tabii ki benim de bir ricam olacak: Derginin sayfa sayısı geçen yıllara göre bir hayli düştü (gene dopdolu olmasına rağmen). Nisan sayınızdaki “Sisteminize Doping” yazısından sonra sistemimde belirgin bir hızlanma kaydettim. yazılım) küçük bir kitapçık olarak yayınlasanız ya da sitede yeni bir link oluştursanız memnun olurum. CHIP PUAN ve Fiyat/Performans de¤erleri de yanl›fl girilmifltir. Buraya kadar her şey iyi güzel de her sayınız mesela Kasım 2001 kadar kaliteli olabiliyor mu? Eski dergilerinizi önceden yarı fiyatına yakın bir değerde satarken. Excel e¤itimleri Merhaba.. Altı aydır okuduklarımdan bayağı bir bilgi edindiğimi fark ettim. ama fiyatının yüksek olması sürekli takibimizi zorlaştırıyor. Bu tür faydalı pratik yazıları daima görmek istiyoruz. Do¤rusu için TOP 10 testimize bakabilirsiniz.com.. World. 1997 yılından beri çok samimi bir okuyucunuzum. Gerçekten çok başarılısınız. derginizi yaklaşık 6 ay önce okumaya başladım. onlara her konuda destek çıkmayı da unutmuyor.. Abdülkadir Bayrak Hatalar kitap盤› Sayın CHIP çalışanları.. Başarılarınızın devamını diliyorum ve benim gibi bir çok fanatiğinizin olduğunu tahmin ediyorum! Tuna Pehlivano¤lu Merhaba CHIP. böyle olması gerekiyor muydu? Acaba bu rakipsiz kalmanın verdiği bir rehavet mi? Kaldı ki sizin sloganınız “en yüksekten uçan. sayfas›nda yer alan Donan›m Testi bölümünde Samsung SP8004H sabitdiski tan›t›m›nda vermifl oldu¤umuz firma bilgileri hatal›d›r. özür dileriz. Başarılar dilerim.. eCHIP CD’lerindeki bir yıl öncesinin sayılarını PDF formatında okuyabilirsiniz. derginizi büyük bir ilgi ile okuyorum. Tartışmasız Türkiye’nin en iyi dergisi. Ufotek’tir. en yakın takipçisi yarınız kadar satıyor. donanımlar hakkında daha detaylı bilgi vs. örneğin eskiden en az 240 olan bu sayı. DÜZELTME 2002 Nisan say›l› dergimizin 46. “PC’nizi H›zland›r›n” CHIP 4/2002 yorum@chip. Bu hatalardan dolay› okurlar›m›z ve ilgili firmalardan özür dileriz. Bir de bu konuyu (bolca karşılaşılan hatalar) bulabileceğim eski sayılarınıza internet ortamında nasıl ulaşırım? Yardımcı olursanız sevinirim. (216) 522 99 00. Excel gibi programların her ay dergide 1-2 sayfa eğitimini verirseniz sevinirim. Bundan sonra derginizde bir tane bile olsa bilgisayar veya onunla ilgili posterler vermenizi istiyorum. CHIP insanlara bir bilgisayar kültürü sağladığı gibi. gibi. Ayrıca haber sayfalarınız da bilişim dünyasındaki gelişmelere hızlıca bir göz atmamıza çok yardımcı oluyor. ancak daha yeni olan dergileri normal fiyatının biraz altında satmayı daha doğru buluyoruz. şimdilerde 190’ı geçmiyor. Mükemmel bir çizginiz ve seviyesi yüksek bir yayıncılık anlayışınız var. derginizi iki yıldır takip ediyorum. Bir ricam olacak: Photoshop.. Düzeltir. Önerimi dikkate almanız dileğiyle. Murat Ahmetbeyo¤lu Ch›p: Bu yazılara maalesef internet üzerinden ulaşma şansınız yok. en uzağı görendir” gibi yüksekten uçarken uzağı görmenin yan etkileri mi var? Türkiye’nin içinde olduğu bu kriz ortamında biraz daha sağ duyulu olmak gerekmez mi? Türkiye’nin en iyi dergisine saygılarımla. masaüstü yayıncılık ile ilgili yazı çıkmaması ve çok Fiyat elefltirisi Derginizi 2 yıldan beri takip ediyorum. Haber sayfalarının sayısını arttırmanızı öneririm. Verdiğiniz yararlı bilgilerden ötürü teşekkür etmek isterim. Pratik sayfalarımızdaki Tipps&Tricks bölümümüzde de işinize yarayacak ipuçları bulabilirsiniz.. başarınızın devamını dilerim. Ch›p: Sayfalarımızda her ay mümkün olduğunca Office programlarıyla ilgili eğitici yazılara yer vermeye çalışıyoruz. İçeriğiniz beni oldukça tatmin ediyor ama benim gibi bilgisayar hastalarının ufak bir sıkıntısı var. CHIP’in yıllardır kalitesinden ödün vermediği açıkça ortada ve bence de bu nedenle ona bağlanan okurlar gün geçtikçe artıyor. Bence bu boşluğu doldurmak için yeni köşeler açabilirsiniz. Ben herhangi bir cihaz almadan önce mutlaka Top 10 listelerini ve arşivimi inceliyor ve her an bilgisayarım hakkından CHIP’e danışarak hareket ediyorum. o kadar ki. Koyuncu. (216) 499 62 99 ve (212) 336 61 00. Word. dergide yayınlanan bilgi hatalarını (donanım. Yücel Naz›m Kurtel Poster istiyorum Sevgili Chip yetkilileri. Burak Uçan Ch›p: Çok eski dergilerimizi daha ucuz bir fiyattan satıyoruz. 3 yıldır bana kazandırdıklarınız için çok teşekkürler. Bu yüzden sizleri kutlarım.8 okuryorum Daha H›zl› Bir Sistemim Oldu. Yer almas› gereken firmalar Armada.

Adnan Kay›kç› Ch›p: Öneriniz için teşekkür ederiz. Dünyanın sahip olduğu devasa bilgi birikimini. çalışma yöntemlerimiz artan deneyimle birlikte sürekli değişiyor. Ayrıca.. Sizden ricam. ama kullandığım İngilizce Windows ve ben Türkçe Explorer kullanmak istemiyorum. İşlerimin yoğunluğu nedeniyle ancak akşamları boş olduğum için CD’lerden çalışmanın ya da derginizden takip etmenin. Page Maker vs. derginizde ya da CHIP CD’sinde winamp skini yapmayı anlatabilir misiniz? Bunu birçok arkadaşım da istiyor. aygıt sürücülerin hangi programlama dilleri ile yazıldığına dair pek fazla bilgi de verilmemiş. Yalnız. Benim istediğim CHIP CD’lerinde bu seminerlerin derslerinin verilmesi. Şunu da unutmadan söyleyeyim. Ve bunların demo veya shareware sürümlerini vermenizi rica ediyorum. Bu programları tanıtırsanız memnun olurum. programlarının dışında kalan programları geniş bir biçimde (yalnız freeware programları değil. Osman Sani Gelifl Türkçe işletim sistemleri kullandığı için biz de Türkçe Internet Explorer vermeyi uygun buluyoruz. Doç. önümüzdeki sayılarda bu programlarla ilgili bir karşılaştırmalı testimiz olabilir. Harun Ça¤layan Seminerler ve sertifikalar Sayın CHIP Dergisi. In design. Sizden mümkünse bunu rica ediyorum. (www. hangisi kullanışlı. içine birkaç reklam koyup dergi ücretini biraz düşürürseniz biz okurları çok memnun edersiniz. bu zamana kadar elde edilmiş tüm kişisel deneyimlerin bir bütünü olarak görmemiz mümkündür. fiyatları çeşitli olabilir.. Derginiz sayesinde bilgisayar konusunda kendimi aştığıma BA ve Macro Media sertifikalarını alabildim. satırlarıma bir teşekkür ile başlamak istiyorum. Ayhan Ergün Winamp Skin’leri İyi günler.gelecek.. Eğer mümkünse. A’dan Z’ye Network say›s› Merhaba CHIP çalışanları.tr) ile temasa geçip Gelecek Linux işletim sisteminin en son sürümüne ait kurulum paketini verirseniz.10 okuryorum bilinen programların dışında kalan programların tanıtılmaması üzerine. 2001 yılının Aralık ayında tarafınıza gönderdiğim ve Aralık sayısında yayınladığınız. son zamanlarda. Şu ana kadar MCP. konusu aygıt sürücüleri olan e-posta iletimden sonra bu ay (2002 Mart) ilgili konuya değindiğiniz için çok teşekkürler. İleride MCT sertifikasını almak istiyorum. Gerçekten bu konuda (diğer konularda olduğu gibi) 1 numarasınız ve profesyonelsiniz. Linux ve Gelecek Linux işletim sisteminin tanınmasına önemli ölçüde yardımcı olursunuz. MCSE. MCD- Ch›p: Okurlarımızın büyük bir çoğunluğu Saygıdeğer CHIP Dergisi yetkilisi/yetkilileri.’den Sayın Görkem CHIP | MAYIS 2002 . Yazılım İnceleme sayfalarımızda mümkün olduğunca değişik programları incelemeye çalışıyoruz. ister böyle bir özel sayı olsun ister dergi eki olsun. Gelecek A. Bu öneriyi. Çünkü deneyim. Linux işletim sistemini de kapsamasını rica etmiştim. Yardımcı olursanız çok seviniriz. Ayrıca şu çok tanınan Photoshop. Eminim ki bu genel bir problemdir. Masaüstü yayıncılık ülkemizde bilgisayar kullanıcıları arasında oldukça ileri bir düzeyde. aralarındaki farklar nedir? Bilgisayarın kullanım alanlarına baktığımız zaman masaüstü yayıncılık ülkemizde hiç de öyle yabana atılacak bir seviyede değil. Saygılar.Ş. CD içinde verdiğiniz shareware seçiminiz bir harika. arkamızda bıraktığımız çeyrek asırlık deneyimin tüm dünyayı etkileyen sonuçlarını açık olarak görüyoruz. Biraz dilekçe gibi oldu.) anlatamaz mısınız? Çok büyük bir ihtiyaç olduğu kanaatindeyim.com. Sadece BT olarak baktığımızda. Sizden isteğim. Eğer böyle bir sayı çıkartmayı düşünürseniz. Bu nedenle derginizi çok yakından takip ediyorum. Zira herkesin alım gücü ve ihtiyacı farklı. PC sorunlarına artık daha uzmanca yaklaşmaya başladım. bir nebzede olsa daha kolay olacağına inanıyorum. Yalnız bu verdiğiniz programların bir çoğunu çalıştırıp kullanmak oldukça zor. programlar ve genel olarak grafik ve masaüstü yayıncılığın püfleri konusuyla ilgilenmiyorsunuz? Bu programlar oldukça pahalı... Gelecek A. Ben. sertifika eğitimleri ve sınavları oldukça pahalı olmaya başladı. Derginizi çok başarılı buluyorum. Dr. ‹ngilizce Internet Explorer Merhabalar. konu anlatılırken ağırlıklı olarak Windows işletim sistemi tercih edilmiş. gelişiyor ve yeniden şekilleniyor. CHIP dergisinin CD’sinde İngilizce versiyon Internet Explorer verilmesini istiyorum. Macromedia. derginizi yaklaşık 1 yıldır çok beğenerek takip ediyorum ve bundan sonra da imkanım oldukça takip etmeye çalışacağım. Hasan Çelik Ayg›t Sürücüleri inanıyorum.Ş. Bu konuda büyük bir eksikliği doldurduğunuza inanıyorum. Yaşam biçimimiz. yaşam biçimini şekillendiren bir eylemdir. A’dan Z’ye Network: Özel say›m›z sizlerden büyük ilgi gördü. A’dan Z’ye donanım sorunları ve çözümleri ile ilgili bir ek çıkartmanızdır. Norton vs. Siz niçin mesela QuarkXpress.. Hangisi daha iyi. derginizi iki yıldan beri takip etmekteyim. Geçen ay çıkarttığınız A’dan Z‘ye network özel sayısını aldım ve çok beğendim. Sizlere başarılar diliyorum. Bu konuda okuyucu sorularına rastlamıyorum ve bu bana oldukça ilginç geliyor.

Son olarak hatırlatmak istediğim bir şey var. “kendisi aleyhine açılan davaların görüldüğü mahkemeler de dahil olmak üzere…” olmalıdır. Zira mahkeme. Saygılar sunuyorum. eğer ufak Hukuki hata. Bu ayın kapak konusu her zamanki gibi mükemmel.com. Ayni zamanda CD’leri de oldukça beğeniyorum. Tüm ekibe teşekkür ederim. bilgisayar konusunda uzman olan bir okuyucunuzum. Arda Baflaran Elektronik kursu CHIP dergisini uzun süredir izlemekteyim. Gerçekten teknik olarak çok şey katıyor bilgilerimize ve hiç bilmeyenlerin de anlayabileceği bir dille yazılıyor. Yalnız eskisi gibi programlamaya pek önem vermiyorsunuz. dava kaybedilir... Bir de. Aziz Muslukçu Programlama. Öncelikle böyle bir dergi hazırladığınız için size minnettarım. Artık CD’lerde oyun için pek yer ayırmaz oldunuz.. Yayın hayatınızda başarılar dilerim. “. yani cep telefonlarıyla ilgili bölümlerinize daha az.. Av. davanın görüldüğü merciidir. Gerek içeriği. U¤ur Gürel Film Fragmanlar› Bu kadar güzel ve kaliteli dergi çıkardığı için öncelikle CHIP dergisine teşekkür ederim. iletişimle ilgili. “…davayı kaybetmeleri halinde…” olması gerekir.. Bu nedenle bu hataların düzeltilmesi gerektiğini.. Buket SARAN Ch›p: Düzeltmeleriniz için teşekkür ederiz. ben dahil. Derginizin bu ay ki sayısında Yazı İşleri Müdürünüz Sayın Mahmut Karslıoğlu’nun yazısındaki hukukla ilgili hatalar dikkatimi çekti. Bu pahalılıkta içerik olarak dolgun bir dergi hazırlıyorsunuz. Oysa bunun da doğrusu. Derginin pek çok kişi tarafından okunması nedeniyle bence önemli olan bu yanlışların düzeltilmesi gerektiği CHIP | MAYIS 2002 . Bir diğer yanlış...tr adresine gönderebilirsiniz. Donan›m incelemeleri 2 senedir her ay severek okuduğum dergilerden biri olan CHIP için yaptığınız çalışmalara teşekkür ederim. iki CD verdiğiniz ayların birinde Linux’un yeni sürümünü de verirseniz sevinirim. ben derginizi Şubat 1996’dan beri severek okuyan. Türkiye’de DVD yazıcı alabilecek kaç kişi var sizce? Daha CD yazıcısı bile olmayan birçok insan var.” şeklinde başlayan cümlede mahkemenin dava açtığı gibi bir anlam yaratılmaktadır. aşırı gereksiz bir sayfa işgali. Diğer tüm konu ve köşelerden ayrı bir içeriğe sahip olması ve diğer bilgisayar dergilerinde bu tür konuların olmaması da cabası. gerekse CD-ROM’u çok güzel. Halen süren mahkeme değil davadır.. aşırı gereksizdi. Gelecek ay. Sizden bir ricam olacak. bilgisayar kültürü için alıyor. Derginizde vizyondaki filmlerin fragmanlarını daha geniş içerikle verseniz daha güzel olur diye düşünüyorum.tr adresine iletin.com... Derginizi 5 senedir alıyorum.. emin olun birçok sorularıma yanıt buldum. ben 14 yaşında bir okurunuzum. sizi yaklaşık üç yıldan beri takip ediyorum ve okuyucularınıza çok kaliteli bilgiler verdiğinize inanıyorum. Size soruyorum.. Mehmet Ali CANAL YORUM VE YARDIM 3Dergideki yaz›larla ve genel olarak dergiyle ilgili görüfllerinizi yorum@chip.Microsoft… mahkemeyi kaybetmeleri halinde…” denilmektedir. Mahkemenin dava açması gibi bir durum söz konusu olamaz.tr adresine gönderece¤iniz e-mail’lerde isminizi yazmay› unutmay›n. Şu anda çok gereksiz. Yazıda. Yalnız dergimizde daha çok donanıma ve incelemesine girerseniz memnun olurum. Levent Alt›n kanısındayım. Gerek mesleki yaşamımda gerekse bilgisayarcılık hayatımda sizin yorumlarınızdan ve derginizden çok şeyler öğrendim. Madem sayfanız kısıtlı niye daha ipe sapa gelir konulara yönelmiyorsunuz? Daha ekonomik ve piyasada rahat bulunabilen konulara yönelirseniz daha iyi olur. bence programlamaya biraz daha önem verirseniz daha iyi olacak. Şubat derginizdeki DVD yazıcı testi. Birkaç ay önce Computer Easy’de yayımlamaya başladığınız elektronik ve bilgisayar konuları ile ilgili yazılar oldukça ilgimi çekti. bilgisayar konusuna daha fazla önem verirseniz sevinirim. Önümüzdeki sayılarda eski bir bilgisayarı olanlar için “upgrade” konulu bir yazı yazarsanız sevinirim.. Merhaba sevgili CHIP. 3Lütfen bilgisayarla ilgili sorular›n›z› yardim@chip. Değerlendirmenizi ve gereğini yapmanızı rica ederim. İyi çalışmalar. Dergideki yazıların yanı sıra CD’deki edergiler de oldukça ilgi çekici. daha iyi bir dergi ve CD’siyle görüşmek üzere hoşçakalın. Beğenerek okuyorum dergiyi...12 okuryorum Çetin’e de gönderdim. Bu durumda doğru ifadenin. Haluk Polat çaplı oyunlara yer verirseniz ben ve benim gibi CHIP okurları için hiç de fena olmaz sanırım. Bilgisayarı oluşturan temel konuların sürmesini diliyorum. 3Ayr›ca yorum@chip. Hukuk davalarında davayı kişiler. Ayrıca tavsiye ettiğiniz web sitelerini çoğaltmanızı ve içerikleri hakkında bilgi vermenizi diliyoruz.. Sezer Mansur Upgrade rehberi Merhaba. Sizlere CHIP hayatınızda başarılar dilerim. Bu köşeyi hazırlayan ve yayınlayan herkese teşekkür ediyorum.. Saygılarımla. Yani derginizi çok iyi tanıyorum. dolayısıyla mahkeme kaybedilmez.. çünkü derginizi çoğu okuyucu cep telefonları için almıyor..com.. ayrıca uzmanlık gerektiren bir dal olduğu için hukukla ilgili bir yazı yazılacak ise bunun derginin avukatına danışılarak yazılması gerektiğini düşünüyorum.. Yeni Linux sürümü Derginizin sürekli takipçisiyim. İyi çalışmalar Ahmet Bar›fl Gereksiz yaz›lar Merhabalar. “Kendisine dava açan mahkemeler de olmak üzere. ceza davalarında kamu adına savcı açar.

Yaz›l›m korsanl›¤› ciddi bir suç oldu¤u için BSA. BSA. savc›lar yaz›l›m korsanl›¤›n› önemsiz bir suç olarak gördükleri için çok daha fazla” sözleriyle dile getiriyor. IFPI sözcüsü Hartmut Spiesecke. Üretici birli¤i Business Software Alliance (BSA). internetteki download sunucular›n› arad›klar›n› ve bulduklar›n›. Gfk taraf›ndan yap›lan pazar analizine göre. Bu uyar›lar›n nedeni ise “Telif haklar› ve benzeri koruma kanunlar›n›n belirli noktalarda harmanlanarak biliflim alan›nda uygulanmas›” direktifi ve söz konusu direktif bu sene içerisinde Almanya kanunlar›nda uygulanmaya bafllanacak. Bir baflka tedbir ise de¤iflim borsalar›n›n baflka bir formu olan internetteki paylafl›m araçlar›ndan olufluyor. Bu durumda çocuk hapishaneleri oldukça kalabal›klaflabilirdi. Peki borsa olmadan nas›l pay- güncel CHIP | MAYIS 2002 NE YASAKLANACAK? Almanya’daki kullan›c›lar flu ana kadar özel amaçlarla maksimum yedi tane kopya ç›kartabiliyorlard›. kopyac›lar› orada görmekten memnun kalacak ve adaleti göreve ça¤›racak. Bir an önce d›flar› ç›k›n ve yeteri kadar bofl CD temin etmeye çal›fl›n. Ancak yeni kanunla beraber büyük de¤ifliklikler olacak: 3 Söz konusu donan›m ve yaz›l›ma sahip arkadafl›n›z›n üçüncü flah›slar için kopya oluflturmas› yasaklanacak! Sert numara: Kopyalama yasak En kötü durumda. fiu ana kadar gri bölge olarak adland›r›lan ifllemler bir anda kara pazara dönüflecekler. Bu noktada Phono endüstri birli¤i (IFPI) karfl› ata¤a geçmifl durumda. daki bilgisayar›nda dinlemek için kopyalayanlar hapse at›lma tehlikesi yaflayacaklar. karfl›lafl›labilecek sonuçlar› aç›kl›yor. Örne¤in Clone CD gibi kopyalama araçlar› kanun d›fl› olacak ve baz› firmalar iflas edecek. üreticiler ve sunucular oldu¤u yönünde bir aç›klama yapt›. hedeflerinin özel kullan›c›lar de¤il. habersiz ev bask›nlar› yapabilmeyi isterdi. kullan›c›lar›n haklar›n› dramatik flekilde s›n›rland›rd›lar. çal›flmalar›n› dijital olarak kopyalamaya karfl› koruyacak ve söz konusu koruma kesinlikle atlat›lamayacakt›r. Avrupa Merkez Bölge Yöneticisi Georg Herrnleben düflüncelerini “Yaz›l›m korsanlar›na karfl› yap›lan harcamalar. Çünkü Avrupa Birli¤i yaz aylar› içerisinde iflinize çomak sokabilir. MatriksII’de oynar m›? IBM’den Microdrive Mini sabitdisk ceplerde Sony Clie Pef-N770C Sony’den yeni avuçiçi Arabada Dolby Kalite Hareketli sinema keyfi Yeni Intel ‹fllemciler Mobil ifllemcilere 6 saat ömür Mikroifllemci Pazar›nda ‹ttifak Intel’e savafl açt›lar Yeni Teknoloji DVD yerine Blu-Ray AB Telif Haklar› Direktifleri Kopya Yüzünden Hapse Girilebir mi? Yasa koyucular. tüm imkanlar ortaya serilerek müzik ve yaz›l›m endüstrisi. s Madonna’n›n yeni CD’sini araban›zdaki CD çal›c›da dinlemek için kopyalad›n›z m›? Peki ya Brosis’in? Veya Heather Nova? DVD’leriniz veya Office paketleriniz için haz›rlad›¤›n›z yedek kopyalar›n›z var m›? E¤er bu sorulara cevab›n›z “Hay›r”sa art›k zaman› geldi demektir. kiflisel CD kopyalama kavgas›na müdahale ederek. Bu rakamlar müzik endüstrisinin yeni kanunlar ç›kart›lmas› yolunda Brüksel’de lobi faaliyetlerine bafllamas› için yeterli nedeni teflkil ediyor. Buradaki problem ise. . Türkiye’ye yans›mas› da uzun sürmez. Daha sonra CHIP arflivinizdeki film ve müzik kopyalama tekniklerini uygulayarak özel kullan›m amac›yla tafl›nabilir ortamlardaki tüm bilgilerinizi yedekleyin. Sevdi¤i CD’leri arabas›nda veya bürosun- 3 Pahal› orijinal CD’leri korumak için. CHIP. 2002 y›l›nda yaklafl›k olarak 247 milyon CD yaz›lm›fl ve bunlar›n yaklafl›k olarak yar›s› müzik CD’siymifl. kopya korumal› yaz›l›m ve müzik CD’lerinin özel güvenlik kopyalar›n›n ç›kart›lmas› yasaklanacak! 3 Kopya korumas›n› k›rabilen Clone CD gibi kopyalama yaz›l›mlar› yasaklanacak! 3 CD kopyalamak ve hediye etmek a¤›r bir flekilde cezaland›r›labilecek. Avrupa Birli¤i’nin kendisinin telif haklar›n› nas›l koruyaca¤›n› kesin olarak bilememesi ve müzik veya yaz›l›m korsanlar›na karfl› gösterilecek tepkiyi (sert veya yumuflak) ulusal yasa koyuculara b›rakmas›.14 ‹Ç‹NDEK‹LER 16 16 16 18 18 19 19 Nokia’dan yeni modeller 8910.

kalite kayb› da bir sorun teflkil etmeyecektir. fiayet bu oyunu dinleyiciler kaybedecek olursa. GEMA taraf›ndan senelerdir dile getirilen bir yöntem olarak kat›l›mc› ülkelere yaz›c› ve diskler üzerindeki vergi ile zarar›n toptan tahsil edilmesi imkan›n› sunacak. Peki ne zaman uygulanmaya bafllanacak? Top. son derece masum olarak. fiu anda komple CD imajlar›n›n download edilebildi¤ini düflünürsek. di¤erleri çalm›yor Tüm CD’leri k›r›yorum CD’ler hiçbir çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›flm›yor CD’ler tüm çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›fl›yor s s s %29 %30 CHIP | MAYIS 2002 . Ancak bu durumda endüstri. laflabiliriz? Bu durumda çok büyük bir kesim kanun d›fl› yollara baflvuracak. karfl›laflma yer alt›nda kald›¤› yerden devam edecek. Dijital ortam s›n›r tan›maz ve güncel müzik elde etmek isteyen. bu durumda. s %5 %36 Baz›lar›n› dinliyorum. Bu durumda ülkemizdeki ünlü hal› ma¤azalar› da kopya ma¤azalar›na dönüflebilir. IFPI ve BSA’n›n kiflisel kopyalamaya hak tan›mak istememesine karfl›l›k GEMA sözcüsü Elfriede Oberhofer. AB.GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 15 Sadece Korumal›: Alternative Moments CD’sini arabadaki CD çal›c›n›zda dinleyemezsiniz. Ayr›ca. yeni bir sistem kurarken veya hatalara karfl› sabit disklerini düzenli yedekleyerek CD’lere kaydeden kullan›c›lar da büyük zararlar edebilecekler. Bu yöntem ile yaz›c› ve disk fiyatlar› flu ana kadar oldu¤undan çok daha fazla artacak ve kullan›c›lar böylece özel kopyalar›n›n lisans hakk›n› ödemifl olacaklar. kopya korumal› Müzik CD’lerini tüm çal›c›larda çal›flt›rabiliyor. Tabii ki bu tür bir sonuca karfl› da tedbir al›nacakt›r. ? AYIN ARAfiTIRMASI Müzik CD’lerindeki kopya korumas› ile nas›l bafla ç›kabiliyorsunuz? CHIP Online okuyucular›n›n sadece yüzde befli. VHS kasetlerinden farkl› olarak kopya korumalar›ndan centilmence vazgeçmek zorunda kalacak. internetten bir flekilde temin edebilir. kopya turistleri için aç›k E¤er Avrupa Birli¤i ülkeleri tek bir kanun üzerinde uzlaflamazlarsa ne tür bir durumla karfl›lafl›labilir? Böylece yurt d›fl›na ç›kan turistlerden art›k yerel bir hat›ran›n yan›nda Madonna CD’sinin kopyas› da istenebilir. Yollar. Yumuflak çözüm: Yazmak pahal›laflacak fiayet ikinci kanun varyasyonu uygulanacak olursa kullan›c›lar hapis tehlikesinden kurtulacaklar. “Kiflisel ço¤altma sorun de¤il” aç›klamas›n› yapt›. müzik endüstrisi ile dinleyiciler aras›nda gidip geliyor.

Ünlü Matrix filminde. konferanslar yap›lacak. Bir klavye ve internet al›c›s› ile gelen televizyonun özellikleri flöyle: E-mail okuma. Böylece sadece müzik dinlemek de¤il. yeni ifl çözümlerinin. KISA. e-mailler’e ses ve görüntü ekleyebilme. dijital foto¤raf makinesi ve kameralar için tasarlanan üç buçuk santimlik boyutu ve 16 gram a¤›rl›¤›yla bir devrim niteli¤i tafl›yan mini sabit disk Microdrive. Avrupa Birli¤i Umutlar› IBM’den Microdrive Bilimsel Ortakl›k Süreci Bafll›yor Avrupa Birli¤i’ne girmekte zorlanan ve görüflme tarihleri devaml› ertelenen Türkiye. yeni fikirlerin ve yeni ekonominin hayat bulmas›n› planl›yor.com Sony Clie PEF-N770C Sony’den Yeni Avuçiçi Bilgisayar Sony’nin yeni avuç içi bilgisayar› Clie PEG-N770C hem üstün avuç içi bilgisayar özellikleri. 10’un önündeki çift haneli say› büyüdükçe fiyat›n ve hitap etti¤i yafl›n büyüdü¤ü ürünler olarak dikkat çekerken.profilo. avuçiçi bilgisayarlar. Bilig için: ww. 8910 modeli de ayr› bir ilgi gördü. otomobiller için yüksek kalite ve kapasiteli müzik dinleme olana¤› sa¤l›yor. GPS sistemine yeni bir harita yüklemek de mümkün olacak. haberleflme sistemleri. Bir ifl platformu olarak tan›mlanan Hepbizz ile HP. portal›n herkese aç›k olan bir düflünce platformu gibi çal›flmas›n›.tr Mini Sabitdisk Ceplerde IBM. en üst yöneticisinin de¤iflti¤i ve Ça¤la fiikel ile Beyaz’›n s›k s›k mesajlaflt›¤› yolundaki “televole” haberlerine konu olan gecesinde ünlü mankenler ve konuklarla yeni ç›kan ürünlerini tan›tt›.16 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. Cihazla birlikte standart olarak özel kulakl›¤› ve uzaktan kumandas› geliyor.com lemeyi mümkün hale getiren Microdrive elektronik firmalar›n›n otomobiller için üretti¤i cihazlara yerlefltirilecek ve tak ve kullan mant›¤› ile çal›flacak cihazlar portatif microdrive’lar› tan›yacak. Bilgi için: www. MP3 çalarlar. Microdrive üç buçuk santimlik boyutlar› ile otomobil sahiplerinin müzik CD’lerini ve yol haritalar›n› art›k yanlar›nda tafl›maktan kurtarmaya haz›rlan›yor. Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun son toplant›s›nda Avrupa Birli¤i Araflt›rma ve Teknoloji Gelifltirme Alt›nc› Çerçeve Program›’na kat›lma karar› ç›kt›. Tüm kat›l›mc›lar›n belirli bir bütçe deste¤inde bulunmas› gereken teknolojik iflbirli¤i projesine Türkiye’nin kat›l›m pay› olarak ödemesi öngörülen miktar ise 375 milyon euro. karizmatik Genel Müdürü fiahin Tulga’n›n tan›t›m›nda rol ald›¤› yeni portal› Hepbizz’i tan›tt›. 7610. hem fl›k ve ince tasar›m› hem de MP3 çalara dönüflebilmesi özelli¤i ile kullan›c›lar›n be¤enisini kazan›yor.nokia.. müflterilerinden gerifikir almay› umut ederken. 22-24 May›s tarihleri aras›nda ‹stanbul Hilton’da düzenleniyor. network’ün dijitallefltirilmesi. Clarion.. Nokia’n›n üretimini çoktan durdurdu¤u 8110 modelinin yeni versiyonu kabul edilebilecek 8910 modeli ise yak›nda kullan›c›lar› ile buluflmaya haz›rlan›rken merak edilen soru.ozel.com 3 Müflteri Daima Hakl›d›r HP Türkiye. Hazar ülkelerinin iletiflim bakanlar›n›n da kat›laca¤› toplant›lar› ITECA düzenliyor. Bilgi için: www.com Yeni Modeller: Nokia’n›n yeni modelleri görüntüleriyle de cezbediyor. Böylece Avrupa ile teknolojik entegrasyon sa¤lanmas› ümit ediliyor ve haz›rl›klar›n Haziran ay›na kadar tamamlanmas› hedefleniyor. flarj istasyonu üzerindeyken uygun ses ç›k›fl›na ba¤land›¤›n da minik bir müzik setine de dönüflebiliyor. Cihaz.. Blaupunkt. 3410. Yaklafl›k 18 saat kesintisiz müzik din- 3 Profilo ‹nternet TV’si Profilo hem televizyon olarak kullan›lan hem de inernet ba¤lant›s› sa¤layan ve bilgisayara gerek b›rakmayan yeni ürünü Web Box’u tan›tt›. Daha çok dizüstü bilgisayarlar. tafl›nabilir cihazlar için üretti¤i mini sabit diski Microdrive’› flimdi de otomobillerde kullan›lacak biçimde flekillendirildi¤ini aç›klad›. e-mail gönderme. internette sörf.hepbizz. elektronik bankac›l›k sitelerine eriflim. mobil üretimi ve internet teknolojileri. Bilgi için: www. anket ve oylamalara kat›lma. 6310. interkatif yar›flma. bu modelin Matrix 2 filminde boy gösterip göstermeyece¤i.. Özel Bilgi ‹fllem’in Türkiye’ye getirdi¤i renkli ekranl› cihaz 11 saat aral›ks›z müzik dinleme imkan› tan›yor. Cassio ve Navman gibi dev isimlerle ortakl›k içine giren IBM’in çal›flmalar› ile. Bilgi için: www. 3510. fiber optik kablo.tubitak. GSM kapasitesinin yay›lmas› konular› baflta olmak üzere tüm telekominükasyon endüstrisini ilgilendirecek bafll›klarda görüfller sunulacak. Avrupa Birli¤i ile siyasi entegrasyondan önce bilim ve teknoloji birli¤ine girme karar› ald›.gov. Bilgi için: (212) 246 17 08 Nokia Yeni Modellerini Tan›tt› 8910 ve MatrixII s Nokia Türkiye. 3 Telekom Konferans› Caspian Telekoms Conferance. sanal market düzenlemelerine uygun olarak elektronik al›flverifl. 8910 ve 9210i modelleri. Konferansta uydu iletiflimi ve teknolojileri. Bilgi için: www. filmin kahramanlar› Nokia’n›n efsanevi 8110 modelini kullanarak gündeme oturmufllard›. yeni tasar›lar›n..ibm.com CHIP | MAYIS 2002 ..

Prologic II’nin yeni Surround algoritmalar› sayesinde radyo.tr Yurt Çap›nda ve D›fl Temsilciliklerde ‹nternet Bayram› Kutland› Türkiye’de ‹nternet haftas› nedeniyle yap›lan etkinliklerle birlikte. Bilgi için: www. 140 watt gücünde güçlü bas ç›k›fl›n› garanti eden bir subwoofer mevcut.” CHIP | MAYIS 2002 . Saati.com Mobil ‹fllemcilere 6 Saat Ömür Intel... Pocket-PC Phone Edition Yeni ‹ntel ‹fllemciler 3 StarOffice Art›k Paral› Sun Microsystems. MS iflletim sistemine sahip ak›ll› telefonlardan sonra flimdi de telefon fonksiyonu PDA’lara entegre edildi. Ulaflt›rma Bakan› ile birlikte kutland›. Dolay›s›yla firma ürünün güvenli¤ini kan›tlamak için hacking yar›flmas› düzenlemifl oldu. Lisans sahibi Dolby laboratuvarlar›ndan yap›lan aç›klamaya göre çok kanall› sesi tüm arabalarda mümkün k›lacak ek paketler k›sa bir süre içerisinde piyasaya sunulacak. 20 e-data girifl haf›zas› (@. müflterilerinin ve ifl ortaklar›n›n yapt›¤› geri dönüfller çerçevesinde ünlü yaz›l›m› Star Office’i ücretlendirmeye karar verdi. Vural’›n aç›klamas› flöyleydi: “Dijital haklarla ve siber suçlarla ilgili yeni bir düzenleme yap›lmas› gerekiyor.. 2 kg’dan hafif ve 2. Bilgi için: www.com TV Radyo Hoparlör ( H ) Dolby Kulakl›k Güçlendiricisi H Kulakl›k Dolby Kuvvetlendirici TV H 3 Ödüllü Hacker Yar›flmas› Bilgisayar güvenli¤i konusunda faaliyet gösteren bir Kore flirketi.century21. Ersa ithalat getiriyor. yeni ürününün tan›t›m› için 100 bin dolar ödül koydu. Bakan Vural. Site emlak arayan veya satmak isteyenlere hizmet verece¤i gibi. Bu e¤lence sisteminde 13 kuvvetli hoparlör ve 20 cm büyüklü¤ünde.com PDA.org Subwoofer CD De¤ifltirici Volvo’nun yeni modeli XC90 Sport Utility Vehicle (SUV) Dolbys Surround Technik Prologic II ses teknolojisinin entegre edildi¤i seri olarak üretilen ilk oto- Araba Sinemas›: Volvo’nun yeni modeli XC90 ses ç›k›fl› için Dolby teknolojisini kullan›yor. hafif ve ince dizüstülerin performans›n› art›rman›n yan›nda. UMTS ayg›tlar› multimedya özellikleri kazan›rken Phone Edition ile de komünikasyon ön plana ç›k›yor.tr Arabada Dolby Kalite Hareketli Sinema Keyfi mobil. Bilgi için: www. url) ile her zaman yan›nda bulunmas›n› isteyebilece¤iniz önemli e-mail ve web adreslerini yan›n›zda tafl›man›za olanak veriyor. yafl günü Tübitak merkezinde.com. 3 Yeni Bir Emlak Sitesi Dünya çap›nda 7200 ofisinde 120 binden fazla çal›flan› bulunan emlak firmas› Century 21’in Türkiye pazar›na yönelik web sitesi yay›na girdi. “Mobility” anahtar kelimesini kullanan Hewlett Packard. Bilgi için: www. Türkiye’de internetin 10. Bilgi için: www. düflük güç harcayarak pil ömrünü de büyük oranda uzat›yor. Tabii ki internette de gezinmek mümkün.ersa. Ayr›ca düflük ›s›da çal›flmalar› da fan kullan›m›n› ortadan kald›rarak enerji tasarrufunu ve sessiz çal›flma ortam›n› sa¤l›yor. Bilgi için: www.com 3 Casio “e-data bank” Casio’nun yeni saati. fioför yan›ndaki ve arka taraftaki yolcular›n seyahat esnas›nda 5. KISA. Bugüne dek internet üzerinden bedava indirilebilen ve kullan›labilen yaz›l›m. Sun’›n son Star Office paketi üç ay içinde bir milyon kez download edilmiflti. kaset veya CD’den elde edilen her türlü stereo sinyal çok kanall› hale dönüfltürülebiliyor. 48 içinde siteye girecek ilk hacker’›n ismini b›rakmas› olarak aç›kland›.com. Pocket PC 2002 ile hareketliyken bile hiçbir ileti ve ça¤r› gözden kaç›r›lmayacak.18 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. Yeni M serisi ifllemciler bu.woksdome.microsoft. Microsoft’un Office paketi karfl›s›ndaki en ciddi rakip kabul ediliyordu. Century 21 sisteminde yer alarak yat›r›m yapmak isteyenler için de bilgi içeriyor. Lütfen Cevapla! Microsoft telefon pazar›n› keflfetti. Ancak ödülü kazanman›n flart›.1 ses ç›k›fl›na sahip filmleri zevkle izleyebilmeleri için bir audio/video donan›m› bulunacak. Baz› dizüstü bilgisayar modelleri bu ifllemcilerle 6 saat süreyle flarj edilmeden çal›flabiliyor.volvo. Ancak bu paketin fiyat› henüz belli de¤il.sun. mecliste bekleyen RTÜK Yasas›’na internetin de kat›lmas› hakk›ndaki sorular üzerine internetle ilgili yeni bir yasadan yana oldu¤unu söyledi.. Outlook entegrasyonu ile de hem e-posta hem de SMS iletileri tek bir çat› alt›nda toplanm›fl.intel. Bilgi için: www.5 cm’ den ince ‘mini-notebook’ ve ‘sub-notebook’lar için çok düflük voltajl› befl adet yeni ifllemcisini tan›tt›. dünyada 27 ayr› bölgenin saatini haf›zas›nda tutabilirken. Microsoft ile ortakl›¤›n› ilerleterek HP Jornada 900 modelini cep telefonu fonksiyonu ile donatt›.

com CHIP | MAYIS 2002 . Yeni teknoloji ile üretilen ürünlerin 2003 bafl›ndan itibaren piyasada olmas› bekleniyor.com Yeni Teknoloji DVD Yerine Blu-Ray Dokuz büyük elektronik flirketi art›k halka yay›lan ve her köfle bafl›nda sat›lmaya bafllanan DVD’nin halefini belirlediler. Philips ve STMicroelectronics aras›nda var olan iflbirli¤ine Motorola’n›n da kat›l›m› ile yank› bulan ittifak. Pioneer.motorola. Bilgi için: www. Üç flirket. cep bilgisayar›) kullan›lacak ucuz ve yüksek teknoloji ürünü mikroifllemciler üreteceklerini ve ihtiyaç duyduklar› çok say›da ifllemciyi baflka üreticilerden yüksek fiyatla almak zorunda kalmayacaklar›n› belirttiler. Hitachi. Yeni formattaki CD’ler 27 GB büyüklü¤ünde bilgisayar verisi depolayabilecekken. befl sene içinde flu anda 90 nanometre olan devre geniflliklerinin 32 nanometreye düflmesini planl›yor. DVD veya VCD gibi yayg›nlaflana kadar yüksek fiyat isteyecek olsa da kullan›c› aç›s›ndan olumlu bir geliflme kabul ediliyor ancak yeni yeni ucuzlamaya bafllayan DVD kay›t sistemlerine yat›r›m yapan kurulufllar› da zor durumda b›rakma olas›l›¤› tafl›yor. Motorola. Motorola’n›n projeye kat›lmas›n›n 300 milimetre silikon wafer teknolojisiyle tasarlanan yeni chiplerin üretim aflamas›na geçilmesini h›zland›raca¤›n› belirttiler. LG. Sadece üst düzey gelir grubu için üretilecek yeni teknolojiyle CD’ler 27GB veri depolayabilecek. 13 saatlik TV yay›n› veya 2 saatlik çok yüksek çözünürlüklü video görüntüsü de saklayabilecekler. Blu-Ray ad› verilen teknoloji.4 milyar dolar›n üzerinde bir yat›r›m yapacaklar›n› aç›klayarak dört y›l içerisinde gelece¤in hafif elektronik araçlar›nda (cep telefonu. Sharp. Philips ve STMicroelectronics bir araya gelerek Intel’in hakimiyeti alt›ndaki mikroifllemci pazar›na ucuz ve yüksek teknoloji ürünü ifllemciler üretme karar› ald›lar. Matsushita (Panasonic). Philips ve STMicroelectronics firmalar› birlikte 1. Sony ve Thomson taraf›ndan desteklenecek olan Blu Ray’e so¤uk bakan ise DVD’nin ana mucidi olan Toshiba ve VHS sistemlerine büyük yat›r›m yapan JVC.panasonic. Bilgi için: www.Mikroifllemci Pazar›nda Üçlü ‹ttifak Intel’e Savafl Açt›lar Motorola. Samsung.

20 Zaman Tasarrufu Sa¤layan ‹puçlar› Her Saniye CHIP | MAYIS 2002 .

bekleme sürelerini oldukça kısaltacaktır. AeDebug’ı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basın. Ağdaki bu sürücü kaynağına bir kısayol oluşturmanız. Watson’u özleyecek olursanız. kilitlenme sı- rasında Word programı açıktı ve çok önemli bir içeriğe sahip bir doküman üzerinde çalışıyordunuz. açılış çok uzun sürebilir. Windows XP altında ise. RAM içeriklerini kaydeden dosyalar da sabitdisk üzerinde hiç de azımsanmayacak kadar gereksiz disk alanı işgal ediyorlar. Bu bilgileri Bill Gates’e sızdırmayı herhalde kimse istemez. bazı problemler size yabancı olmayacaktır. kullanıma hazır olmadığı bir anda bilgisayarınızı açarsanız ya da kısayol adı mevcut olmayan bir link’e işaret ediyorsa. CHIP | MAYIS 2002 . Ancak kimse daha onu işbaşında görmüş değil ve beyaz önlüğü de herhalde sadece bir efsane: Dr. onu tekrar göreve çağırabilirsiniz. Ancak bu fonksiyonun da bir dezavantajı var: Ağdaki bu kaynak. Microsoft sizin tahmin etti¤inizden daha fazla bilgiye ulaflabilir. Bunun nedeni ise Windows’un login sırasında bu k 1 Dikkat: Bir hata raporunu gönderirken. Mini Atölye: Aç›l›fl optimizasyonu Kolay ‹nce Ayar: Tweak-XP ile ince ayarlar Office Trick’leri: En iyi hileler ve ipuçlar› Mini Atölye: Biçim flablonlar› kullan›m› Windows & Office: En önemli k›sayol tufllar› Windows Trick’leri Microsoft’un iflletim sistemlerinde asl›nda daha çok konfigürasyon seçenekleri mevcut. Kısaca Dr. CHIP. kullanıcıya hata raporunu Microsoft’a göndermek isteyip istemediğini soruyor. Böylece çift tıklamayla ilgili verilere hemen erişebilirsiniz. Start/Run altında drwtsn32 -i girmeniz yeterl . aynı zamanda kullanıcının sinirlerini de bozabiliyor. zira her bilgisayarda daha h›zl› çal›flmak konusunda bir potansiyel vard›r. İlerde herhangi bir nedenden dolayı Dr. i 2 Windows 98/Me/NT/2000/XP A¤ ba¤lant›s›n› h›zland›rmak %70 daha h›zl› Bilgisayarınızı ağdaki diğer bilgisayarlarla bağladıysanız. Watson’a güvenmemek için iyi sebepleriniz olabilir. Zira bir kilitlenmeden sonra Windows. “Watson” hizmetini iptal etmek için Start menüsünden Run ile regedit girin. Hata raporunda elbette bellek içeriği de mevcut. Gizli fonksiyonlarla ve registry kay›tlar›yla Windows alt›nda de¤erli zaman›n›zdan tasarruf edebilirsiniz. profesyonel kullan›c›lar›n sistemlerini h›zland›rmak için uygulad›klar› en iyi ipuçlar›n› aç›kl›yor. Çoğunlukla ağdaki belli bir kaynağa erişmeniz gerekir. Bay Watson’un kendisi bir güvenlik açığı teşkil ediyor. 1 Windows NT/2000/XP Dr. Diyelim ki. Çıkan soruya Yes cevabını verin. Watson’dan bahsediyoruz! Windows NT. 2000 veya XP altında bir program kilitlendiğinde Watson ortaya çıkıyor ve o anki bellek içeriğini bir dosyaya yedekliyor. Açılan pencerede HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion anahtarına girin. Watson’u emekliye ay›r›n %60 daha h›zl› Windows NT piyasaya çıktığından bu yana onu birçokları tanıyor. Bu sadece çok uzun sürmekle kalmıyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 21 157 ‹Ç‹NDEK‹LER Kolay ‹nce Ayarlar: Microsoft Powertoys WinXP’nin Sistem Hizmetleri: ‹ptal edebilirsiniz Daha H›zl› Windows ve Office 22 24 26 27 28 29 31 De¤erli De¤erli Bilgisayar›n›z›n asl›nda daha h›zl› çal›flmas› gerekti¤ini düflündü¤ünüz oldu mu hiç? Sab›rs›zlanmakta hakl›s›n›z.

9 Windows 98 Takas dosyas›n› önbelleklemek %20 daha h›zl› Sisteme tam olarak yüklenilmemesine rağmen Windows. Monitör bu fonksiyonu desteklemiyorsa boot işlemi çok uzun sürebilir. 7 Windows 98 5 4 Windows 98/Me/NT/2000/XP Windows 98/Me/NT/2000/XP Daha h›zl› yeniden bafllatma %60 daha h›zl› Windows’u arada bir yeniden başlatmanız gerektiğinde bunu normalde Başlat/Bilgisayarı kapat/Yeniden başlat ile yaparsınız. 8 10 WINDOWS 98/ME/NT/2000 Windows 98 Aç›l›fl mesajlar›n› kapatmak %10 daha h›zl› Boot sırasında her defasında “Windows başlatılıyor” mesajı görüntülenir. Windows hemen yeniden başlar. Sistemi yeniden başlattığınızda [Shift] tuşuna basılı tutun. işletim sisteminin açılışı sırasında otomatik olarak yüklediği programları içerir. Dosyayı Birlikte aç menüsünden izlemek ise oldukça zahmetli olabilir. “Gönder” ile dosya açmak %50 daha h›zl› Bilinmeyen dosyalar çoğunlukla Notepad gibi bir text editörü ile açılmaya çalışılır. Bunu önlemek için C:\WIN- CHIP | MAYIS 2002 . Program›n General bölümünde flu ayarlar›n önündeki iflaretleri kald›r›n: 3 Combo box animation 3 Menu animation 3 Smooth scrolling 3 Tooltip animation 3 Window animation Burada sadece Windows’un görsel güzellikleri söz konusu. BIOS’tan geçen dolambaçlı yollara gerek kalmaz. microsoft. Şimdi dosyaları hemen ilgili editörle açabilirsiniz. Küçük bir ipucuyla bu mümkün. Ancak bu fonksiyonu Registry’den iptal edebilirsiniz. Windows böylece açılacak.com/ntworkstation/downlo ads/powertoys/networking/NttweakUI. Bu yüzden en iyisi kısayollarınızı masaüstünde (desktop) oluşturun. İlgili ağ dizinini sağ fare tuşu ile masaüstünüze sürükleyip bırakın ve bağlam (kısayol) menüsünden Burada kısayol oluştur (Create shortcut) seçeneğini seçin. [Shift] tuşuna basılı tutarsanız. Takas dosyasını Denetim Masası’nda Sistem/Başarım/Sanal Bellek simgelerine tıklayıp geçici olarak iptal edin. ancak Startup dizinini dikkate almayacaktır.SYS dosyasında değişiklik yapmanız gerekiyor. “BootDelay=2”de “2” değeri yerine “0” girin. 6 Windows 98/Me/NT/2000/XP [Shift] tufluyla Startup iptali %40 daha h›zl› Windows’un Startup (Başlangıçta) grubu. bunu kolayca iptal edebilirsiniz. Ad olarak Sendto girin.asp adresinde bulabilirsiniz. Takas dosyas›na defrag %20 daha h›zl› Normalde Windows’un Disk Birleştiricisi (Defrag) programı takas dosyasını optimize etmez. » Powertoys: En önemli ayarlar Windows 98/Me/NT/2000 için Microsoft’un “Powertoys” ad›nda faydal› bir ince ayar program› mevcut. 3 Windows 98 Aç›l›fltaki beklemeyi geçmek %80 daha h›zl› Eski bir monitörünüz varsa Windows altında problemler çıkabilir. Bu gereksiz mesajı iptal etmek için sabitdiskin kök dizinindeki MSDOS. Defrag ile diskinizi birleştirdikten sonra sanal bellek ayarlarınızı tekrar eski haline getirin. Windows’un arama fonksiyonunu [F3] tuşu ile açın. Ancak bazen bu programlara hiç ihtiyaç duyulmaz ve bu araçlar olmaksızın sisteminizi başlatmayı ve bir sonraki açılışta ise yine her şeyin eskisi gibi olmasını istersiniz. Bulunan dizine çift tıklayın. Kurulumdan sonra program› Denetim Masas›’ndaki Tweak UI simgesinden çal›flt›r›n.22 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office bağlantıları kontrol etmesidir. Ancak bilgisayar bu durumda komple yeniden başlar. Bu arac› bu ayki eCHIP’te Freeware bölümünde veya www. Mesela Bafllat menüsünün etkileyici bir animasyonla aç›lmas›ndan vazgeçebiliyorsan›z. Şimdi de Başlat menüsünü açın ve Programlar/Donatılar’a girin. Windows açılışta bunları kontrol etmez. Ancak küçük bir hile ile bu büyük dosyanın da birleştirilmesini sağlayabilirsiniz. Windows DDC (Data Display Channel) üzerinden monitörün aygıt türünü okumaya çalışır. Bunun daha basit bir yolu var: Kullandığınız editör için Gönder menüsüne bir kısayol ekleyin. verileri sabitdiske takas eder. 4 Kolayca: Bir k›sayolla dosyalar›n›z› do¤rudan Gönder komutuyla açabilirsiniz. “HKEY_LOCAL_MACHINE\System \CurrentControlSet\Services\Class\Display\0000\Default” anahtarında DDC için “0” değerini girin. Editörü (Notepad veya Wordpad) sağ fare tuşu ile “Sendto” dizinine sürükleyip bırakın ve Burada kısayol oluştur’u seçin. bu da performansın düşmesine neden olur.

INI dosyasına çift tıklayın. En iyisi takas dosyasının boyutunu kendiniz sabit bir değere ayarlayın. ek servislere de ihtiyac›n›z olabilir. Advanced altında Performance için Settings düğmesine tıklayın. Dikkat! Bilgisayar›n›z› iflyerinizde kullan›yorsan›z. Daha sonra Advanced Change’e basın. Burada SCANREG. Administrative Tools’dan Services bölümüne girin. Startup type’› Manual olarak ayarlay›n. Değer olarak “Y” girin. ‹lgili servise çift t›klay›n. Explorer web sitilini iptal etmek %20 daha h›zl› Windows.INI dosyasını açın. 3Com+: Login servisinin bir parças› 3Print Spooler: Yazd›r›lan veriler için arabellek 3Event log: Protokol hizmeti 3IPSEC: IP transferlerindeki güvenlikten sorumlu 3Plug and Play: Donan›mlar›n otomatik olarak tan›nmas›ndan sorumlu 3Remote Access Connection Manager: Çevirmeli a¤ ba¤lant›lar›n› yönetir 3Remote Procedure Call: Çeflitli RPC hizmetleri için önemli 3Security Accounts Manager: Kullan›c› hesaplar› için güvenlik bilgilerini yönetir 3Speed Disk Service: XP’nin önbellek ayarlar›n› sa¤lar 3Windows Audio: Windows’ta ses çal›nmas›ndan sorumlu 3Windows Management Instrumentation: Ço¤u Windows program› bu servisi kullan›r. Start menüsünden Run’a girin. 15 Windows XP 17 WINDOWS XP Disk önbelle¤ini ayarlamak %20 daha h›zl› Microsoft.000 10.24 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office DOWS dizininde SYSTEM. Bu sayede sistem açılışı daha hızlı gerçekleşebiliyor. bu değişiklikle daha büyük bir dosya önbelleği oluşturacak ve Kernel’ın bazı parçalarını sabitdiske kaydetmeyecektir.BAT dosyasını arar. 12 Windows XP » ‹htiyac›n›z olmayanlar› kapat›n NT4’ten beri NT tabanl› iflletim sistemlerinde sistem hizmetleri (services) bulunuyor. Bu yeni içerikler bilgisayarı yavaşlatabiliyorlar. Start menüsünden Run ile regedit girin. NT teknolojisini temel alan işletim sistemlerinde. Bu yüzden bu dosyayı C:\WINDOWS dizini altında arayın. HKEY_LOCAL_MACHINE\ SYS TEM\CurrentControlSet\Control\Ses-sionManager\MemoryManagement anahtarında DisablePagingExecutive’e çift tıklayın ve değer olarak “1” girin. Böylece bilgisayar bu dosyaya daha çabuk erişebilir. Bafllang›ç dosyalar›na defrag %20 daha h›zl› Windows XP’deki hoş özelliklerden biri de açılış dosyalarını sabitdiskin başlangıcına yerleştirme imkanı. Aynı şeyi LargeSystemCache için de yapın. HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Dfrg\BootOptimizeFunction anahtarına girin. Registry’yi otomatik olarak küçültmek için bir olanak var. Burada Enable’a çift tıklayın. Bu sayede bilgisayar. Di¤er tüm sistem hizmetlerini iptal etmeyi deneyebilirsiniz. Windows 98 veya Me kurulu haline göre biraz daha hızlı çalışıyor. Bunlar mesela ClipBook veya Network DDE gibi ne oldu¤u belirsiz programlar› çal›flt›r›yorlar. mesela Explorer pencerelerindeki web içeriklerinde. RAM Bellek Registry’deki büyüklü¤ü (MByte) optimum de¤er 64 128 256 512 veya üstü 1. 13 Windows XP 16 Windows 98/Me Cache ayarlar›n› de¤ifltirmek %20 daha h›zl› Microsoft. Windows dosyayı 500 KB’tan daha fazla sıkıştıracaktır. Registry’yi s›k›flt›rmak %20 daha h›zl› Windows 98 ve Me altında. Start menüsünden Run ile regedit’i çalıştırın. Bunun için Start menüsünden Control Panel’e girin. Dosya adı olarak da “winstart. Windows işletim sistemini önbellek değerleri için standart değerlere ayarlayıp öyle sunar. Sisteminizden maksimum verim almak için bu değerleri sisteminize göre kendiniz ayarlayabilirsiniz. OK ile onaylayın. Bunun için de şunları yapın: Sağ fare tuşu ile My Computer’a ve Properties’e tıklayın.000 CHIP | MAYIS 2002 . Mutlaka ihtiyaç duyaca¤›n›z servislerin listesini burada bulabilirsiniz.bat” girmeniz gerekiyor.000 4. Bunları iptal etmek için Windows Explorer’da Araçlar/Klasör Seçenekleri/Genel simgelerine ve Windows klasik klasörlerini kullan’a tıklayın. Ancak bu her zaman iyi bir şey değildir.000 40. cache (önbellek) parametrelerini değiştirmiş. özellikle de eski sayılabilecek sistemleri. yani XP’de de. [386Enh] bölümüne “ConservativeSwapfileUsage=1” satırını ekleyin. 14 Windows XP 18 Windows 98/Me Takas dosyas› optimizasyonu %20 daha h›zl› Windows normalde takas dosyasının özelliklerini yönetir. Di¤er tüm servisleri deneme amaçl› olarak bir kereli¤ine iptal edebilirsiniz. Microsoft’a göre giderek daha çok internetle ilişkilendiriliyor. IoPageLockLimit ’e çift tıklayın ve yandaki listeden uygun değeri buraya girin. Bu durumda sistem yöneticinizle temas kurun. Windows 98’te bile bu stratejinin ilk belirtilerini görmek mümkündü. Ancak bu parametrelerle oynayarak sisteminizden biraz daha yüksek bir performans elde etmeniz mümkün. Custom size seçeneğini etkinleştirin ve her iki durumda yeni değer olarak “300” girin. “Optimize=” seçeneğini arayın ve “=” ifadesinin yanına “1” değerini girin. Bu dizin altında bu dosya mevcut değilse sağ fare tuşu ile yeni bir metin dosyası oluşturun: Yeni/Metin dosyası. regedit ile registry editörünü (kayıt düzenleyicisi) çalıştırın. k 11 Windows 98 Aç›l›fl› h›zland›rmak %50 daha h›zl› Windows 98 boot sırasında standart olarak WINSTART. HKEY_LOCAL_MACHINE\ System\CurrentControlSet\Control\SessionManager\Memory Management anahtarına girin. Windows. Bu özelliği etkinleştirmek için My Computer’ı açın ve C:\WINDOWS dizinine girin. Bu dosya yoksa sistemin açılışı normalden daha uzun sürer.

Yeni değere ad olarak “IRQ[IRQ’nun numarası]Priority” girin. Sağ tarafta güncel IRQ yerleşimini görebilirsiniz.INF dosyasını kaydedin. fiimdi Trace menüsünde Optimize System’e t›klay›p sistemi optimize edin. sünden Replace komutu ile Find what: alanında “. Bilgisayar ço¤unlukla yüzde 50 daha h›zl› aç›lacakt›r.hide« kay›tlar›n› silerek sistem programlar›n› da kolayca silebilirsiniz. SYSOC. Burada SYSOC. Boot Activity alt›nda de¤iflik bileflenleri. Anahtara çift tıklayın ve “1” değerini girin. Bu problem değil gibi görünür. Sistem yeniden bafllad›ktan sonra Bootvis otomatik olarak aç›lacakt›r. Aç›l›fltan sonra Trace menüsünde Next Boot + Driver Delays’e t›klay›p sistemi yeniden bafllat›n. Microsoft Messenger gibi sistem araçlarını kolayca silmek maalesef mümkün değil. zira programı beğenmezseniz istediğiniz anda hemen silebilirsiniz. Replace All düğmesine tıklayarak dosyanın içindeki tüm “. hangi IRQ’yu kulland›¤›n› Ayg›t Yöneticisi’nde de görebilirsiniz.26 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 16 19 Mant›kl›: Küçük bir h›z art›fl› için Windows Explorer’›n web tabanl› görünümünü iptal edebilirsiniz.hide” ifadelerini silmiş olursunuz. Tuning’den sonra kendinizi Windows masaüstünde bulacaks›n›z.hide” aratmak. Açılan pencerede Hardware Resources/IRQs’i seçin. Yeni bir boot iflleminden sonra bir pencere aç›lacak ve optimizasyonun ilerleyiflini görebileceksiniz. Ancak Windows 2000 veya XP altında bu olay geçerli değil. 20 Farkl›: Hangi ayg›t›n. Bunun için de şunları yapmanız gere- Programlar› kald›rmak %20 daha h›zl› Programlar ve uygulamalar. My Computer’a ve C:\WINDOWS\INF dizinine girin. Registry Editor’u açıp HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Control\PriorityControl anahtarına girin. az ya da çok diskinizde yer işgal ederler. mesela Wordpad. Her yükleme ifllemi için gereken süreyi ve bu esnada ifllemciye ne kadar yük bindi¤ini gösterir. fiimdi Bootvis’i açabilir ve de¤iflikliklere bakabilirsiniz.INF dosyasını bir text editörü ile açın. Bu programların listesini Start/Settings/ Control Panel/Add or Remove Programs/ Add/Remove Windows Components altında bulabilirsiniz. %60 daha h›zl› Çoğu bilgisayar stand-by modunu destekler. Ancak bu moda geçince sisteminizin 21 WINDOWS XP: M‹N‹ ATÖLYE » Bootvis ile sistem aç›l›fl›n› h›zland›rmak 1 Bilgi toplama 2 Gözetlenen bilgisayar 3 Sistem optimizasyonu Bootvis program› (bu ayki eCHIP’te Windows Tuning bölümünde) boot ifllemi s›ras›nda bilgisayar›n tüm bileflenlerini analiz eder. Bunun da en kolay yolu Edit menü- kiyor: Öncelikle ilgili bileşenin hangi IRQ’yu kullandığını öğrenmeniz gerekiyor. Replace with alanını boş bırakabilirsiniz. Elbette birkaç küçük ipucu ile istemediğiniz bu tip programlardan da sonsuza dek kurtulma şansınız var. Microsoft burada kullanıcıların özgürlüğünü kısmen ellerinden almış. mesela ekran kart› veya sabitdisk ve Windows’un aç›l›fl› s›ras›nda bunlar›n kullan›m›n› görebilirsiniz. Windows bunların hepsini aynı öncelikle kullanır. Ancak mesela ekran kartına öncelik hakkı olan bir IRQ atamak mantıklı bir davranış olacaktır. 20 Windows 2000/XP Windows 2000/XP IRQ’lere öncelikler vermek %30 daha h›zl› Yeni bilgisayarlar da ses kartı veya modem gibi donanımları halen IRQ’lerle (kesme istekleri) yönetiyorlar. CHIP | MAYIS 2002 . 22 Windows 2000/XP PC “Hibernate” modunda 19 Tasarruf: Tüm ». Start menüsünden Run ile “msinfo32” girin. Dosyadan tüm “. Pencerenin sağ tarafında sağ fare tuşu ile boş bir yere tıklayın ve New/DWORD Value simgelerine tıklayın.hide” ifadelerini silin. şimdi istediğiniz programları silebilirsiniz.

22 24 H›zl›: Basit bir k›sayolla menü üzerinden geçen dolambaçl› yollara girmenize gerek yok. Bu fonksiyonu iptal etmek için My Computer’a girin. En önemli temel ayarlar› sizin için yapan Tweak XP gibi ince ayar programlar› da var. Allow Indexing Service to index this disk for fast file searching seçeneğini iptal edin ve OK ile onaylayın. Daha sonra bilgisayarı komple kapatabilirsiniz. bağlam menüsünden Properties’i seçin. 3 Önce Memory Optimization’a t›klay›n ve burada Clear the clipboard on every optimization of the RAM seçene¤ini iflaretleyin. Windows 2000’de Start/Shut down’a tıkladıktan sonra. Bir sonraki açılışta bilgisayar daha hızlı açılacaktır. Hangi seçeneklerin önemli oldu¤unu burada aç›kl›yoruz. ifllemci ve sürücülerle ilgili özel ayarlar. Windows XP’de bilgisayarı Hibernate moduna geçirmek için Start/Turn Off Com- 23 Windows 2000/XP Indeks sunucusunu kapatmak %20 daha h›zl› Microsoft işletim sistemi altında bir dosya araması başlattığınız zaman. son olarak çalıştığınız programların tekrar yüklenmelerine gerek yoktur.. Gizli: Ancak [Shift] tufluna bast›¤›n›zda »Hibernate« modu görünecektir. 25 WINDOWS XP » Tweak-XP: En önemli ayarlar Sisteminize ince ayar yapmak istiyorsunuz. listeden Hibernate’i seçin. Ayarlar› Optimize RAM! dü¤mesine t›klayarak etkin hale getirebilirsiniz. Hibernate altında Enable hibernate seçeneğini işaretleyin. Tweak XP’yi çal›flt›rd›ktan sonra sol tarafta çeflitli bölüm bafll›klar› ç›kacak. Windows 2000’den itibaren güç seçeneklerinde bir alternatif daha var: Hibernate (hazırda beklet) modu. 3 Hardware Tweaks alt›nda sisteminizin biraz daha h›zl› çal›flmas›n› sa¤layacak baz› ayarlar bulabilirsiniz. ancak her fleyi kendi elinizle yapmaya üfleniyorsan›z. alternatifler var. Şimdi Stand By düğmesinin yerini Hibernate düğmesi alacaktır. puter simgelerine tıklayın. alt›nda ilgili ayarlar› kendi sisteminize göre seçin. Bunlar ekran kart›.. Daha sonra [Shift] tuşuna basılı tutun. Sağ fare tuşuyla sabitdiskinizin simgesine tıklayın. Windows bu modda bellek içeriğini sabitdiske kaydeder. Tweak XP’nin deneme sürümünü bu ayki CD’de Windows Tuning bölümünde bulabilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 CHIP | MAYIS 2002 . 3 Daha sonra Cache Optimization bölümüne girin ve Cache optimization. 3 Force Windows to unload DLL’s from memory seçene¤ini de iflaretleyin. Start menüsünden Control Panel/Power Options’a girin. gücünü kesmemeniz gerekir. Windows dosya yapısını kaydeder.

27 Windows 2000/XP Windows’u h›zl› kapatmak %40 daha h›zl› Bilgisayarınızı daha hızlı mı kapatmak istiyorsunuz? Problem değil. Burada {D6277990-4C6A11CF-8D87-00AA 0060F5BF} anahtarını bulacaksınız. Farenin sol tuşuyla bu anahtarı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basıp silin. Shortcut key: alanına da istediğiniz bir kısayol tuş kombinasyonunu girin. MDM.EXE dosyasına tıklayın. PC’nizin güç düğmesine basın. 26 Bellek Canavar›: XP alt›nda System Restore’u iptal ederek disk alan›n›zdan önemli ölçüde tasarruf edebilirsiniz. Anahtarı gerçekten silmek isteyip istemediğinizle ilgili soruya Yes cevabını verin. Boflluklar› tab’larla de¤ifltirmek 40% daha h›zl› Bazı metinler tab’sız (imlecin bir satırda belirli bir yere kaydırılması) biçimlendirilmiştir. HKEY_LOCAL_MACH I N E \ S o f t w a re \ Mi c ro s o f t \ Wi n dows\CurrentVersion\RunServices anahtarını arayın. Bu metinler üzerinde bazı değişiklikler yapmak isterseniz. “Aranan:” alanına {2. Tab’ların yerine çoğunlukla bu tip metinlerde boşluklar kullanılır.EX_ olarak değiştirin. Ayrıca çalıştırılabilir dosyanın adını değiştirmeniz gerekiyor. Korkmanıza gerek yok. önemli verilerinizi kaybettiğinizde kurtaramama riskini göze almış olursunuz.EXE kaydını sol fare tuşu ile işaretleyerek ve [Delete] tuşuna basarak silin.}girin.28 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 24 Windows 2000/XP Ba¤lant›y› tuflla kesmek %80 daha h›zl› İnternet bağlantılarını normalde Windows altında dolambaçlı fare tıklamalarıyla kesmeniz gerekir. ancak yedekleme işlemi uzun sürer ve alı- 28 Windows 2000 A¤ eriflimini iyilefltirmek %20 daha h›zl› Network çoğu sistemde performansı frenleyen darboğaz olarak karşımıza çıkar. bu boşluk işaretleri yüzünden gereksiz yere zaman kaybına uğrayacaksınız. Daha sonra Tüm Seçenekler’e tıklayın. Bu yüzden transfer hızını mümkün olduğunca verimli kullanmak gerekiyor. Ancak bunun daha hızlı bir yolu var. Target: alanında komut satırına /disconnect ifadesini ekleyin. Bu yüzden bu boşluk işaretlerini tab’larla değiştirmek daha mantıklı olacaktır. Oluşturulan dosyaya yine sağ tıklayın ve Properties’i seçin. 26 Windows 2000/XP System Restore’u iptal etmek %20 daha h›zl› Yeni bir sürücünün kurulumundan sonra Windows artık açılmıyor. “Yeni değer:” alanına da “^t” girin. Bu fonksiyon önemli tüm dosyaları yedekler. 29 Office 2000 Frontpage Debugger’› silmek 20% daha h›zl› Frontpage web tasarım programı Office 2000’de tek başına yolunu bulamıyor. Sağ fare tuşu ile RASDIAL. iki veya daha fazla arka arkaya boşluk karakteri içeren paragraflardaki boşluk işaretlerini bir tab’la değiştirecektir. Donanım bileşeni üreticileri giderek daha hızlı ve daha yüksek kapasiteli diskleri piyasaya sürüyorlar. CHIP | MAYIS 2002 . Diğer tüm kullanıcılar için bu araç sadece kay- nak tüketen bir fazlalıktır. My Computer (Bilgisayarım)’a ve C:\WINDOWS\ SYSTEM dizinine girin ve MDM. Dikkat! Bu değişiklikle. My Computer’a ve sonra da C:\WINDOWS\SYSTEM32 dizinine girin. Bu durumda XP’nin System Restore’u (Sistem Geri Yükleme) imdadınıza yetişebilir. Listeden Create Shortcut’ı seçin. Bir tuş kombinasyonu sayesinde internet bağlantınızı kolayca kesebilirsiniz. Tümünü Değiştir düğmesine tıkladığınızda Word. Windows 2000’de bunu kolayca gerçekleştirebilirsiniz: Registry Editor’u Start/Run altında regedit girerek çalıştırın. HKEY_LOC A L _ M AC H I N E \ S o f t w a re \ M i c ro soft\Windows\CurrentVersion\Explorer\RemoteComputer\NameSpace anahtarına girin. Start menüsünden Control Panel’e girin ve System’i seçin. Zamandan tasarruf etmek istiyorsanız System Restore’u iptal edebilirsiniz. Aslında iyi düşünülmüş bir fonksiyon bu. 30 Office 2000/XP Office Trick’leri Sadece Windows’ta zaman tasarrufu sa¤lanabildi¤ini düflünenler yan›l›yorlar. Excel gibi Office programlar›nda da daha verimli ve h›zl› çal›flmak için ipuçlar› var. Ancak network kartlarının hızı 10 veya 100 Mbit/s’de kalıyor. Debug (hata ayıklama) yazılımının bir parçası olan MDM (Machine Debug Manager) tarafından eşlik ediliyor ve bu sadece programcılar için ilginç bir özellik. nan yedekler disk üzerinde çok fazla yer işgal eder. Word. Bunun için dokümanı açın ve Düzen menüsünden Değiştir komutunu seçin. Joker karakter kullan seçeneğini işaretleyin.EXE dosyasının adını MDM. Frontpage ile hata ayıklayan ve bu yüzden bu araca ihtiyacı olan pek az kişi vardır. MDM’e ihtiyacınız olmadığını düşünüyorsanız Registry Editor’ü Start/Run ile “regedit” komutunu girerek çalıştırın. bilgisayarınız normal bir şekilde kendi kendine kapanacaktır. System Restore sekmesi altında Turn off System Restore seçeneğini etkinleştirin.

İstediğiniz metin pasajını işaretleyin. Ancak fare ile birlikte klavye tuşları kullanıldığında bu işlemler daha hızlı gerçekleşebiliyor. fiimdi ilgili biçimler gösterilecektir. dokümanların indekslenmesinden sorumludur. Gösterilen büyüklük size uymuyorsa. Araç çubuklarının yanındaki alana çift tıklamanız yeterli. Ço¤u Zarar: Bir fonksiyonla boflluk karakterlerini tab’larla de¤ifltirebilirsiniz. Hızlı Bul bu 33 Office XP Metinleri h›zl› kaydetmek %50 daha h›zl› Klavye ile kopyalama. 32 Office XP “Özellefltir” menüsünü açmak %80 daha h›zl› Araç çubuklarınız için Özelleştir komutunu sıkça kullanıyorsanız. 34 Office 97/2000/XP “H›zl› Bul”u iptal etmek %20 daha h›zl› Office paketiyle birlikte “Hızlı Bul” arama fonksiyonu da bilgisayarınıza yüklenir. Bu özelli¤i etkinlefltirmek için Araçlar menüsünden Seçenekler’e t›klay›n ve burada da Görünüm sekmesine girin. bunu da kolayca kendinize göre özellefltirebilirsiniz. Office 97’den beri bir biçim flablonunu normal görünümde göstermek için daha iyi bir seçenek mevcut. yap›n. Fonksiyonu iptal etmek için geniflli¤i “0” cm. Bu fonksiyon. tıklamaktan daha hızlı gerçekleşiyor. Stil alan› geniflli¤i’nde “2” de¤erini girin. bu komutu menü seçenekleri üzerinden dolambaçlı bir şekilde çalıştırmanıza gerek yok. CHIP | MAYIS 2002 . Bunun için fare imlecini format görünümü ile metin penceresi aras›ndaki dikey ay›rma çizgisi üzerine getirip iki ok haline gelmesini bekleyin. fiimdi sol fare tuflunu bas›l› tutup sütunu istedi¤iniz gibi hareket ettirebilirsiniz. Outlook düzgün olarak açılabilmek için Messenger’a ihtiyaç duyar. Bunun nedeni. 30 Az› Karar. Elektronik postalarınızı almak için Outlook’u her açtığınızda. programın açılışı 30 saniyeden fazla sürüyor.31 Office XP Outlook’u daha h›zl› bafllatmak %50 daha h›zl› Bilgisayarınızda Windows XP ile beraber Outlook 2002 çalıştırıyorsunuz. Bu işlemde sabitdiskte bilinen dosyalar aratılır. kesme ve yapıştırma işlemleri menü seçeneklerine fare ile 36 M‹N‹ ATÖLYE: OFFICE 97/2000/XP » Biçim flablonlar› elinizin alt›nda 1 Görünümü etkinlefltirmek 2 Büyüklü¤ü ayarlamak Biçim flablonlar›n›n yard›m›yla eski Word sürümlerinde ilgili metin pasaj›n›n güncel format› görüntüleniyordu. Şimdi bu metin bloğunu fare ile sürüklediğinizde bunu taşımış olursunuz. Windows XP ile birlikte gelen Messenger’ı iptal etmiş olmanızdır. Aynı anda [Ctrl] tuşuna basarsanız kopyalamış olursunuz. Messenger’ı etkinleştirdiğinizde Outlook tekrar sorunsuz olarak çalışmaya başlar.

Simgeyi tamamen silmeye karar verdiyseniz [Alt] tuşuna basılı tutarak simgeye tıklayın ve Word’ün metin alanına simgeyi taşıyın. Bu komutu sol fare tuşuyla herhangi bir araç çubuğuna sürükleyip bırakın. Ancak son kelimeleri yazarken Word yeni bir sayfadan başlıyor.30 35 Mant›kl›: Basit bir t›klamayla metninizi bir sayfa say›s›na s›¤d›rabilirsiniz. Bir metin içinde hareket edip bir kelimeye çift tıklarsanız o kelime işaretlenir. Daha sonra da iki defa Tamam düğmesine tıklamalısınız. Satır başına çift tıklarsanız Word tüm paragrafı işaretler. Normalde bu değişiklikleri zahmetli bir şekilde Özelleştir menüsü üzerinden yapmanız gerekir. Ancak bu iş sırasında da bazen değişik simgeleri taşımak. Bu yüzden bu hizmeti iptal etmek daha mantıklı olacaktır. Sorunun çözümü çok daha basit olabilir! Word. Ancak bu servis sistem performansını önemli ölçüde düşürebilir. 40 Office 97/2000/XP dosyaların nerede kayıtlı olduklarını kaydeder ve böylece bir sonraki Office açılışında dosyaları daha hızlı bulup yükleyebilir. Bu aracı araç çubuğunda Sola Hizala düğmesinin yanında bulabilirsiniz. Ancak Word’deki bir fonksiyon bu işi daha iyi. Neyin bu kadar yer tuttuğunu aradınız ama bulamadınız. Değişiklikleri Tamam düğmesine tıklayarak onaylayın. Bunun için de şunları yapın: Araçlar menüsünden Özelleştir simgesine tıklayın ve Komutlar sekmesine girin. 41 Office 97/2000/XP Yeni tablo oluflturmak %80 daha h›zl› Excel’de bir çalışma kitabına yeni bir tablo eklemek istiyorsunuz. Yani yazılar sadece yatay olarak değil. Metinleri h›zl› iflaretlemek %50 daha h›zl› Word metin işaretlendirmeleri için bazı kısayolları hazırda sunuyor. bu simgeyi başka bir araç çubuğuna taşıyabilirsiniz. kopyalamak veya tamamen silmek istediğiniz durumlar olabilir. Bir sonraki pencerede dizin menüsünden sabit diskinizi seçin ve Dizin Sil komutunu çalıştırın. Normalde bunun için Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’nı seçmeniz gerekir. Dikey hizalama: alanında Ortadan seçeneğini seçin. 41 K›sayol: Çal›flma kitab›n› geniflletmek için de¤iflik simgeler seçebilirsiniz. bir metni otomatik olarak belirli bir sayfa sayısına göre biçimlendirebilir. Normalde bunu Ekle menüsü üzerinden yapmanız gerekir. yeni yerleştirdiğiniz bu simgeye tıklayarak sorunun çok çabuk bir şekilde nasıl çözüldüğüne şaşırabilir ve tasarruf ettiğiniz zamana sevinebilirsiniz. Problemsiz bir şekilde tüm bunları klavye ve fare yardımıyla da yapabilirsiniz. 38 Hizalama: Birkaç fare t›klamas›yla Word’de metinlerinizi dikey olarak hizaland›rabilirsiniz. Şimdi metni hizalandırma aracının yardımıyla düzenlemelisiniz. 37 Office 97/2000/XP Simgeleri h›zl› yönetmek %60 daha h›zl› Bazen araç çubuğunu yeniden düzenlemek mantıklı bir işlemdir. Bir simgeye tıklarken [Alt] tuşuna basılı tutarsanız. Çok aceleciler için daha hızlı bir alternatif de var: Sol taraftaki cetvele çift tıklayın. aynı zamanda dikey olarak da sayfaya ortalanmalıdır. Bu fonksiyondan faydalanmak için bunu simge olarak araç çubuğuna eklemelisiniz. Ancak bunun başka bir yolu da var. Kategoriler altında Araçlar’ı seçin. değil mi? Bir metin yazdınız ve işiniz neredeyse bitti. Çoğu kullanıcı bu işi çözmek için üst kenara birçok boş satır 35 Office 97/2000/XP Otomatik sayfa biçimlendirme %80 daha h›zl› Şu durum size çok tanıdık gelecektir. Fare ile bir satırın soluna tıklarsanız tüm satırı işaretlemiş olursunuz. [Ctrl]+[Alt] tuşlarına birlikte basarak da bu simgeyi kopyalamış olursunuz. CHIP | MAYIS 2002 . Şimdi bir sonraki sayfaya birazcık olsun taşan bir metniniz varsa. Tüm paragrafı işaretlemek için üç tıklama gerekecektir. Üç defa tıkladığınızdaysa. [Ctrl] tuşuna basılı tutup kelimeye tıklarsanız tüm satır işaretlenecektir. 38 Office 97/2000/XP Metinleri dikey ortalamak %60 daha h›zl› Word’deki belirli bazı metin türleri. tüm doküman işaretlenmiş olur.. Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’na ve sonra da Anahat sekmesine girin. sadece bir iki satır eksik kaldı. Komutlar altında Bir Sayfa Daralt komutunu bulacaksınız. Başlat/Ayarlar ile Denetim Masası’na girin ve “Hızlı Bul”a çift tıklayın. hızlı ve kesin çözebilir. Çalışma kitabını genişletmenin daha hızlı ve kolay yolu fare tuşlarıyla tıklamak. ekler. Sağ fare tuşu ile Standart araç çubuğuna tıklayın ve Özelleştir kısayol menüsünü açın. metnin sayfaya tam olarak ortalanmasını gerektirir. sağ tarafta tabloları çalışma kitabına eklemek için kullanabileceğiniz 39 Office 97/2000/XP Sayfa Yap›s›’n› ça¤›rmak %90 daha h›zl› Özellikle uzun metinlerde sıkça dokümanın her bir sayfasını ayrı ayrı ayarlamak istediğiniz durumlar olabilir. Ekle kategorisinin simgelerine göz attığınızda.

Bu simgeyi farenin sol tuşunu basılı tutarak araç çubuğuna taşıyın. Kategoriler ve Komutlar alanlarından istediğiniz fonksiyonu seçin. Yine de endişelenmenize gerek yok: Hemen her + Space Alt + Print + Pause +M + +E +F +R +Q + F4 42 Pratik: Office’de hemen her fonksiyona bir k›sayol tuflu atayabilirsiniz. Şimdi sadece Ata düğmesine tıklamanız gerekiyor. 44 Kes EN ÖNEML‹ WINDOWS KISAYOL TUfiLARI Ctrl + C Ctrl + X Ctrl + V Ctrl + Z Del + Del F2 Alt + Alt + F4 Alt +Space Alt + Alt + Esc F4 +F10 Alt +Space Ctrl + Esc Alt +alt› çizili harf Aç›k pencereyi güncelle Bir üst dizin seviyesine geç CD’yi otomatik olarak açma Sekmeler aras›nda ilerle Sekmeler aras›nda geri git Seçenekler aras›nda ilerle Seçenekler aras›nda geri git Kontrol kutusunu etkinlefltir / iptal et Aç›k pencereden ekran görüntüsü al Bafllat menüsü aç / kapa Sistem Özellikleri penceresini aç Tüm pencereleri küçült (minimize) Küçültülen pencereleri büyüt (restore) Bilgisayar›m’› aç Dosya veya dizin ara Çal›flt›r penceresini aç Win XP: Kullan›c›lar aras›nda geçifl Sürücüye CD yerlefltirirken Kopyala F5 Yap›flt›r Geri al 42 Ctrl + Ctrl + + Office 97/2000/XP Sil Seçili nesneyi kal›c› olarak sil Seçili nesnenin ad›n› de¤ifltir Nesnenin özelliklerini göster Aç›k program› kapat Aç›k pencere için ba¤lam menüsü Aç›k programlar aras›nda geçifl Aç›k pencereler aras›nda geçifl Bilgisayar›m’da adres çubu¤unu göster Nesne için ba¤lam menüsünü göster Aç›k pencere için sistem menüsü göster Bafllat menüsünü göster ‹lgili komutu çal›flt›r Kendi k›sayol tufllar›n›z %80 daha h›zl› Office’in menü yapıları biraz karışık ve bazen istediğiniz fonksiyona menü seçeneklerinin karışıklığında ulaşabilmek hayli uzun sürebilir. Ancak istediğiniz her fonksiyonun da bir kısayol tuşu olmayabilir. Yeni tuş kombinasyonunuzu artık kullanabilirsiniz. FK / Ufuk Yamank›l›ço¤lu. Araçlar menüsünden Özelleştir’e tıklayın. Kısayol tuş kombinasyonlarını kullanmak daha kolay bir çözüm olacaktır. 45 EN ÖNEML‹ OFFICE KISAYOL TUfiLARI Ctrl + N Ctrl + O Ctrl + F4 Ctrl + Ctrl + M Ctrl + Ctrl + B Ctrl + L Ctrl + R Ctrl + E Ctrl + P Ctrl + Alt + +M Yeni doküman Doküman aç Doküman› kapat Yeni sayfa ekle Soldan girintiyi artt›r Soldan girintiyi azalt Blok cümle Sola dayal› Sa¤a dayal› Ortala Yazd›r Sayfa düzeni (layout) görünümü Normal görünüm Yazd›r›lamayan karakterleri aç/kapa Sayfa görünümü Kaydet Farkl› kaydet Dur Paragraf sonuna/ bafl›na kadar iflaretle Kelime sonuna/bafl›na kadar iflaretle Tüm doküman› iflaretle Paragraf› yukar›/ afla¤› tafl› Bul ve de¤ifltir Ctrl + Alt Ctrl + Ctrl + F2 Ctrl + S F12 + + N + 43 Office 97/2000/XP Esc + Ctrl + + Ctrl + fiablonlar› geniflletmek %50 daha h›zl› Windows NT/2000/XP altında Office şablonlarınızı (templates) genel görünümde kullanmak istiyorsanız bunları şu dizine kopyalamalısınız: C:\DOCUMENTS AND SETTINGS\<Kullanıcı Adı>\APPLICATION DATA\MICROSOFT\TEMPLATES. uyaman@chip. Daha sonra Özelleştir penceresinden Kapat düğmesiyle çıkın.tr Ctrl + A + Alt + Ctrl + H Alt + F4 L Word’ü kapat CHIP | MAYIS 2002 .com. Komutlar sekmesinde Klavye düğmesine tıklayın. İlerde ilgili simgeye tıklayarak çalışma kitabınıza yeni bir tabloyu kolayca ekleyebilirsiniz. fonksiyonu bir kısayol tuşuna atayabilirsiniz. Yeni kısayol tuşuna bas: alanına tıklayın ve istediğiniz kısayolu bu alanda girin.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 31 Daha H›zl› Windows ve Office bir simge göreceksiniz: Çalışma Sayfası.

Ancak burada. E¤er düflüncelerimizi tek bir cümle ile özetlememiz gerekirse. Hewlett-Packard. donan›m CHIP | MAYIS 2002 Rakip DVD Standartlar› Plus Yar›fl› Bitirdi DVD üzerine yazmak da art›k mümkün. televizyonunuzun karfl›s›ndaki koltu¤unuza yaslan›p film seyredemezsiniz. Philips. Bunun sonucunda teknik olarak daha yüksek ve gelece¤i daha parlak bir disk ortaya ç›kt›. Tüm sinema severlerin en büyük hayali. Sonuç olarak Plus disklerinin daha uyumlu olduklar› ortaya ç›kt›. CHIP Test Merkezinde test edildi. yeni diskler üzerinde DVD+R ifadesi bulunuyor. Böyle bir durumda. daha önce de oldu¤u gibi. Siemens. Bunun için.... Sony ve Yamaha gibi çok etkili bir dizi isme sahip olan DVD+RW (DVD+R. fiimdi. s Bilgisayar endüstrisi. DVD-R ve DVD+R diskler tüm oynat›c›lar›n yaklafl›k yüzde doksan›nda sorunsuz olarak çal›flt›lar. Ricoh.. her yenilikte oldu¤u gibi aday standartlar aras›nda yar›fl yafl›yor. DVD yazma biçimi konusunda da tek bir standart üzerinde karara varamam›flt›. JVC. DVD yaz›c›n›n ne anlam› olabilir ki? Pazara giren DVD yaz›c›s› say›s› devaml› art›yor ve yak›n bir zaman içerisinde de ayg›t ve yaz›labilir DVD fiyatlar›n›n uygun fiyatlara düflmesi kesin görünüyor. DVD+RW iyi bir de¤er say›labilecek yüzde yetmifl. DVD Council ve gelifltirdikleri Minus standard› (DVD-R. Test sonras›nda ilginç sonuçlar ile karfl›laflt›k. Standartlar konusundaki en önemli kriter olan uyumluluk ise. Samsung ve Toshiba gibi dünya devleri yer al›yor. DVD-RW ise sadece yüzde k›rk olumlu sonuçlar verebildi. Ancak kullan›c›lar hangi standard› kullanacaklar›ndan emin de¤iller. CHIP TOP 10: May›s ay›n›n en iyi ürünleri Aç›l›fl: Henüz yaz›c›lar› olmasa da. hangi standard›n kullan›laca¤› konusu çok daha önemli. Bu birlik içerisinde Hitachi. bir test filmi ile DVD+R standard›n›n sürücü uyumlulu¤unu test etme imkan› buldu. CHIP. Karfl› köflede ise benzer flekilde. flu s›ralar. Tabii ki bu kopyalar›n tüm oynat›c›lar ile uyumlu olmas› gerek! DVD oynat›c›n›z söz konusu standard› desteklemiyorsa. yukar›da söz edilen standartlara sahip yaz›labilir DVD medyalar farkl› DVD sürücüler ve sabit oynat›c›lar ile denendi. DVD+RW) birli¤i yer al›yor. kolay ve hesapl› bir flekilde. DVD-RW) bu yar›flta birinci s›rada yer al›yorlar. Sony’nin asl›nda Minus grubuna dahil olmas›na ra¤men bir DVD+RW yaz›c› haz›rlamaya karar vermifl olmas› gibi ilginç bir durum söz konusu. Fujitsu. DVD kopyalar haz›rlamak. Ancak. Panasonic. yaz›labilir DVD standartlar› yar›fl› sona erdi ve galip olan Plus! .34 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER 40 50 54 62 64 68 82 86 90 Yeni Donan›mlar Testte: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: Donan›m dünyas›na yeni soluk Network Kurulumu: Yeni bir a¤›n kolay kurulumu Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› alan bulufl Serial ATA Arabirimi: Yeni arabirimin sunduklar› Ekran Kartlar› Testi: Dünyan›n en h›zl› ekran kart› Veri Girifl Ayg›tlar›: Delikli karttan lazer klavyeye Donan›m Günlü¤ü: CHIP Test Merkezi’nden. DVD+RW birli¤i söz konusu standard› gelifltirmek için daha çok zaman ve emek harcad›. Endüstri.

6x zum (2x optik ve 3x dijital). CHIP | MAYIS 2002 Kaynak: IDC Gartner Dataquest . bu özellikleri ile dünyadaki en yüksek saat h›z›na sahip masaüstü ifllemcisi unvan›n› kazan›yor. Daha büyük yonga plakas› ve daha küçük kal›p boyutu. saniyede 2.4 milyar döngü h›z›na sahip olarak ve 30 mm yonga plakas› kullan›larak üretiliyor. Pentium 4 ifllemcisi yüzde 10 daha küçük kal›p alan›nda üretilmeye bafllanm›fl oldu.13 mikron teknolojisi ile üretiliyordu.com % De¤erler yüzde cinsindendir DONANIMLAR NEREDEN ALINIYOR? Büyük ABD firmalar›n›n pazar paylar› 52 1995 2001 43 20 19 8 10 10 11 10 17 di¤er Dell Üstün: Dell pazar pay›n› yüzde 43’e yükselterek sabit duran di¤er büyük Amerikan donan›m sunucular› aras›ndan s›yr›lmay› baflarm›fl.com. Pentium 4 ifllemci. 4. Bilgi için: www. Kodak EasyShare Camera dock’a tak›labilir olan bu ürünün son kullan›c› fiyat› 528 dolar olarak aç›kland›.1 megapixel çözünürlük.ufotek. Bilgi için: www. Intel’in yüksek miktarlardaki üretimlerinde mümkün olan en son s›n›r olan 0.EasyShare DX4900 Kodak’tan 4 Milyon Piksel H›zla geliflen ve klasik foto¤raf makinelerinin sat›fl adedini 2001’de geride b›rakan dijital kamera pazar›n›n önemli markalar›ndan Kodak’›n yeni ürünü EasyShare DX4900 modeli Türkiye’de de sat›fla sunuldu. Ancak flimdi üretim tekni¤ine 30 mm’lik yonga plakas› kullan›m› eklenince.4 GHz Masaüstünde H›z S›n›r› Intel’in yeni Pentium 4 ifllemcisi. verimin artmas›n› sa¤l›yor. Pentium 4. CFC slot. üretim masraflar›n› azaltarak.tr P4 2.intel. fiimdi s›ra Avrupa Dell’de.

bu ifllemcilerin farklar›. fiu anda piyasada özellikle ev sinemas› amac›yla pazarlanan de¤iflik projeksiyon seçenekleri mevcut.1 hoparlör seti Dolby Digital ses için gerekli tüm bileflenlere sahip: Bir subwoofer. isteyenler için grafiti (el yaz›s›n› tan›yan ekran) seçene¤i ile geliyor. Bilgi için: www. Ancak. Geliflmifl Intel SpeedStep teknolojisi ile bir araya geldi¤inde. May›s ay›nda ülkemizde piyasaya sürülecek Amilo M ile kullan›c›lar.2 GHz'a kadar h›zlara sahip Intel Mobil Celeron ifllemci ve May›s 2002'de piyasaya sunulacak olan 1. Cihaz›n Handspringtürk taraf›ndan Türkiye’ye ithal edilmesi sayesinde. Amilo M. Türkiye pazar›na distribütörler vas›tas› ile da¤›t›laca¤› da gelen haberler aras›nda yer al›yor. sahip olduklar› tahta kasalar sayesinde tüm oturma odalar›nda rahatl›kla kullan›labilirler. Fujitsu Siemens Computers taraf›ndan üretilen ve en son Mobil Intel Pentium 4 ifllemci-M kullan›lan ilk tüketici dizüstü bilgisayar› olma özelli¤ine de sahip. CHIP Haber Editörü Ev Sinemas› Üretici firmalar›n. bir merkez ve ön ve arka taraflar için de ikifler tane hoparlör. çok say›da dijital depolama ayg›t›n› destekleyen bir Multimedya yuvas› içeriyor. plazma televizyonlarla kurulan ev sinemas› sistemlerine alternatif olarak projeksiyon cihazlar›n›n tercih edildi¤i seçenekler sunmaya bafllad›¤›na tan›k oluyoruz. al›fl›lagelmifl. tüm donan›m ürünlerinde.tr 5+1 Surround Hoparlör Kendisine ait bir Dolby Decoder’› bulunmayan kompakt 5. AMD ürünlerinin ise bundan böyle.13 mikron ifllemci teknolojisi. tek cümlelik kapatma haberini e-postayla ald›¤›n› belirtti. Amilo M dizüstü bilgisayar serisinin. KISA. yerli telefon operatörlerin kullan›m›na aç›lan Handspring Treo’lar› kullan›c›lar KVK bayilerinden elde edebilecekler. Bilgi için: www. Bilgi için: www. kullan›c›lara daha uzun bir pil ömrü de garanti ediliyor.com. s Fujitsu Siemens Computers. tam web eriflimi.com ! IN & OUT n ! Ergonomi Klavyeden fareye. 60 saat bekleme süresi ve titreflim özelliklerini avuç içinden küçük bir communicator formunda sunan cihaz›n Türkiye sat›fl fiyat› ise KDV hariç 699 dolar. Cep (Telefon+Bilgisayar)= Treo Terratec HomeArena 5. her bir hoparlörün ses durumuna uygun olarak denetlenmesine izin veren bir kablosuz kumanda yard›m›yla yerine getirilebiliyor. fiyat aç›s›ndan da cazip olabiliyor ancak tüketicilerin de iyi görüntü alabilmek için evlerinin yap›s›na uygun.kvk. “ekran” karfl›s›na geçmektense. USB gibi ba¤lant›lar›n yayg›nlaflmas›yla demode oldular CHIP | MAYIS 2002 .. Paralel Kablolar Yaz›c› gibi d›fl donan›mlar› bir dönemler bilgisayarlara ba¤layan paralel kablolar. 3 AMD Türkiye Ofis’ini Kapatt› AMD.1’in ses kontrolü ise.amd. en h›zl› Palm OS.36 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Haberler » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. 1 Eylül 1999’den beri faaliyet gösteren Türkiye ofisini kapatt›¤›n› aç›klad›. sistemlerini kurarken bilinçli davranmalar› gerekiyor. do¤ru projeksiyon cihaz›n› seçmeleri.com Fujitsu Siemens AmiloM Mobil Pentium4’lü Dizüstü Fujitsu Siemens Computers Intel’in ilk mobil Pentium4 ifllemcisini kullanan dizüstü bilgisayarlar› Türkiye pazar›na sundu. Amilo M dizüstü bilgisayar serisi. Yeni ifllemci. 12 MB haf›za. en son gelifltirilen Mobil Intel Pentium 4-M ifllemci aras›ndan seçim yapabilecekler. Kullan›c›ya.8 GHz h›zlara ç›kabilen. PDA’dan monitöre.. yüksek performans› daha ince ve daha hafif sistemlerde sunabilmek üzere mümkün olan en küçük transistorlar› kullan›yor.fujitsu-siemens. Bilgi için: www. hem el bilgisayar› hem de GSM telefonu olarak kullan›labiliyor. Mobil Pentium4: Pentium4’ün gücünü dizüstüne tafl›yan özel tasar›ml› mobil chip bu kasan›n içinde. Üzerinde bir klavye bulunan Treo. Handspring’in yeni modeli Treo ise tümleflik cihaz özelli¤ine sahip olarak.terratec. Intel Mobil Pentium III-M sürümüne k›yasla yüzde 68 daha iyi bir 3D performans› ve yüzde 40 daha yüksek bir görüntü performans› sunuyor. “perde”karfl›s›na geçme imkan› tan›yan ve gerçek sinema hissi yaratan bu sistemler.1 Treo Türkiye’de Daha önceki Handspring modellerinde PDA'ya bir modül eklenerek GSM özelli¤i kazand›r›l›yordu. Full Range Satellite’lar. 1. hem ev hem de profesyonel multimedya kullan›c›lar›na yeni bir esneklik ve performans düzeyi sunacak flekilde yeniden tasarlad›¤›n› aç›klad›. Ayr›ca duvar montaj› veya sabit kullan›m için uygun olan Terratec HomeArena 5. sadece daha yüksek performans sunuyor olmalar›nda de¤il! Intel’in 0. ergonomiye uygunluk ön plana ç›k›yor. AMD Türkiye Genel Müdürlü¤ü görevini sürdüren Zehra Erem. iki buçuk saat konuflma.tr ED‹TÖR’DEN NOTLAR Cem fianc›. genifl ekranl›..com. dünya çap›ndaki yeniden yap›lanma sürecinde.. Yeni kuflak Pentium 4 ifllemciler.

Bilgi için: www. yaklafl›k 50 resim tutabilen Camstick uzak/yak›n seçenekleri sayesinde motife yak›nlafl›p uzaklaflabiliyor.dnt CamStick 1. 128 MByte RAM. Bilgi için: www.html Waitec HipHop Küçük Diskler ‹çin Küçük Oynat›c› Waitec’in ultra mobil CD oynat›c›s› HipHop’un büyüklü¤ü. vibrasyon. yazma kalitesini daha da yükseltmek için lazer ›fl›¤›n›n bir k›sm›n› emiyor. Burn Proof özelli¤i sayesinde CD yazma ifllemini daha güvenli hale getiriyor. düflme. 8. sahip oldu¤u entegre ara haf›zas›nda 480 saniye MP3 ve 160 saniyelik CD Audio bilgilerini saklayarak. USB kablosu ile beraber sunulan CamStick sabit aya¤› sayesinde web kameras› olarak da kullan›labiliyor. toz.be Itronix GoBook MAX Her fiart›n Bilgisayar›! Polis. Belçikal› üreticinin E-IDE yaz›c›s›. Nero Burning ROM ve Power DVD gibi yaz›l›m araçlar› bulunuyor. Üretici. Bilgi için: www. su ve yüksek s›cakl›klara karfl› dayan›kl› oldu¤unu duyurdu. H›zl› Aduio Extraction’a sahip olan sürücü. flarj aleti. asker ve uçak firmalar›n›n ihtiyaçlar›n› karfl›layabilecek flekilde sa¤lam olarak gelifltirilen GoBook’u her tür zor durumda kullanmak mümkün. Ayg›t›n kutusunda uzaktan kumandas›. kablo.dnt. CD’leri 20x ve CD-RW’leri 10x h›zlar›nda yazabilirken 40x okuyabiliyor. çald›¤› 8 cm’lik diskler (CD Audio ve MP3) ile ayn› ve a¤›rl›¤› ise sadece 150 gram.waitec. Tekrar flarj edilebilir iki pili ile toplam 7 saatlik müzik keyfi sunan HipHop. Bilgi için: www. Sahip oldu¤u Flash haf›zas›nda 640x480’lik 160. ilk Combo sürücüsünü piyasaya sundu. 20 GByte sabitdisk ve bir kablosuz a¤a sahip.de/english/ index. bu notebook’un Amerikan askeri standard› MILSPEC 810E çerçevesinde çarp›flma.plextor. müzi¤in koflarken bile kesilmesini engelliyor. itfaiyeci.248x960’l›k.co.2 milyon piksel de¤eri ile tam anlam›yla bir dijital kamera.uk CHIP | MAYIS 2002 . Gücünü bir Pentium III 700 ifllemciden alan GoBook.itronix. Siyah çekmecesi. CD Yaz›l›r Yaz›c› uzman› Plextor k›sa bir bekleme süresinin sonunda.2 Megapiksellik Mini Kamera CamStick.5 cm’lik uzunlu¤una ra¤men ulaflt›¤› 1. Ürün kutusunda ise bir CD-R ve CD-RW haricinde çok dilli bir el kitab›. 1.com Plextor PlexCombo 20/10/40-12A DVD Okunur. Ulaflabildi¤i maksimum DVD okuma h›z› 12x. ses kablolar› ve el kitab› bulunuyor.

38

KISA... KISA...
3 Philips Teknik Destek Veriyor
Türk Philips, yeni bafllatt›¤› uygulama ile multimedya ürünlerinin servis hizmetlerini art›k kendisi vermeye bafllad›... Philips, Multimedya Ürün Grubu’nda bulunan dahili CD yaz›c›lar, harici CD yazici ve MP3 çalarlar, DVD yaz›c›lar, hoparlörler, PC kameralar ve ses kartlar›nda müflterilerine yerel teknik servis noktalar›yla hizmet veriyor. Uygulama ile Philips, Türkiye çap›ndaki mevcut 200 servis noktas›nda söz konusu ürünlerin her türlü teknik deste¤ini kendisi üstlenmifl durumda. Bilgi ‹çin: www.philips.com.tr

Philips TV Monitör

JVC GY-DV300

Yeni Teknolojili Düz Ekran
Philips 150MT, sahip oldu¤u entegre tuner sayesinde normal bilgisayar monitörü fonksiyonlar› haricinde, tam anlam›yla bir televizyon olarak kullan›labiliyor. 500:1 oran›ndaki yüksek kontrast, 310 cd/m2’lik ayd›nl›k de¤erleri ve panelin 25 milisaniyeden daha k›sa sürede kullan›labilir hale gelmesi sayesinde, her iki kullan›m amac› için de yeterli resim kalitesi elde edilebiliyor. Te-

DV ve MPEG-4 Destekli Özel Video Kamera
fiu ana kadar piyasaya ç›kan dijital kameralarda, DV veya MPEG4 kayd› aras›nda seçim yapmak zorunda kal›n›yordu. Yeni JVC kamera ilk defa her iki seçene¤i de tek bir ayg›t üzerinde kullan›ma sunuyor. Görüntüler bir mini DVD kaset içerisine kaydedilirken ayn› zamanda MPEG-4 biçimindeki görüntü, bir web sayfas›nda kullan›lmak veya e-posta ile gönderilmek üzere bir Compact Flsh kart üzerinde saklan›yor. Söz konusu MPEG-4 Stream, kablosuz a¤ ile donat›lm›fl bir notebook veya masaüstü bilgisayar›na kamera üzerinden direkt olarak aktar›labiliyor. Yüksek kalitede bozulmam›fl net görüntü elde etmek için, optimum kay›t flartlar›n›n mutlaka yerine getirilmesi gerekiyor.

3 IBM’den Elektronik ‹fl Zirvesi
IBM, May›s ay›nda düzenleyece¤i Futurebusiness Summit 2002 etkinli¤i ile uçtan uca e-business çözümlerini, yeni trendleri ve en son teknolojileri, çözüm ortaklar› ile birlikte ifl dünyas›yla paylaflmay› planl›yor. 13 May›s 2002’de Lütfi K›rdar Kongre Saray›’nda tüm gün sürecek Futurebusiness Zirvesi’nin, ifl ve e¤lencenin bulufltu¤u, Türkiye’nin bu alanda yap›lan en kapsaml› etkinli¤i olmas› bekleniyor. Bilgi için: www.ibm.com.tr

JVC sözcüsü, model ajanslar›n›, sigorta ve turistik firmalar› ve tabii ki hobi kullan›c›lar›n› hedef kitle olarak göz önünde bulundurduklar›n› dile getiriyor. Bilgi için: www.jvcpro.com

Native Serial ATA
levizyon ekran› monitörün normal kullan›m› esnas›nda ekstra bir pencere içerisinde görüntülenebilirken 150 MT, sahip oldu¤u tuner sayesinde bilgisayar kapal› dahi olsa televizyon olarak da çal›flt›r›labiliyor. Tam fonksiyonlu uzaktan kumanda ise kanallar aras›nda dolaflmay› sevenleri mutlu edecek bir ayr›nt›. Bilgi için: www.philips.com

Seagate Demosu Etkiledi!
Seagate, gelecekte ç›karaca¤› ürünlerine entegre olmaya haz›r bulunan, sektörün ilk tam sürate sahip (full speed) sabit sürücü teknolojisini tan›t›rken, daha basit, esnek ve daha güçlü PC’ler, konut network hub’lar›, ve tüketici elektroni¤i (CE/Consumer Electronics) araçlar›na olanak tan›yacak Serial ATA ürünlerini bu y›l›n sonuna do¤ru pazara sürece¤ini aç›klad›. Seagate’in yeni tasar›m›, gelen Serial ATA sinyallerini Parallel ATA protokollerine çevirmeye gerek duymayan native Serial ATA teknolojisini board’un içinde ilk kullanan tasar›m konumunda bulunuyor. Bu ise, tasar›m›n saniyede 150 Mbyte’l›k Serial ATA transfer oran›n› ilave bir maliyet veya performans eksikli¤i olmadan sa¤lamas›na imkan tan›yor. Seagate ayr›ca daha önce fiziksel kademeli chip, link ve tafl›ma kademeli chip ve ATA kontrolcü chip gerektiren fonksiyonlar› tek bir chip’te top-

3 Yeni Bir CD Writer
Optik depolama pazar›n›n önemli isimlerinden LG, yeni ürünü, 40-12-40 CD yaz›c›s›n› piyasaya sundu. 40(cd-r’a yazma), 12(cd-rw’a yazma), 40(okuma) h›z›ndaki yeni cd-writer Türkiyede ise LG’nin Türkiye temsilcisi UFOTEK taraf›ndan pazara sunulacak. Bilgi için: www.Ufotek.com.tr

3 Philips Projektör
Philips, en zorlu toplant› odas› gereksinimlerinin yan› s›ra büyük konferans salonlar› ve amfilerde yap›lan sunumlar için yeni projektörü PXG2 ile iddial›. Uzak mesafeli yans›tmalarda canl› renkler ve parlakl›k vaad eden cihaz, yüksek kontrastta dahi netlik sa¤lamak için 3000 lümen ç›kt› yans›t›yor... 200W’l›k Philips UHPTM lambas› ise PXG20’ye tam gün ›fl›¤›n›n rahats›z edici etkisini tamam›yla gidermesi avantaj›n› sa¤l›yor. Bilgi için: www.Philips.com.tr

Disk On Module

IDE Portu ‹çin Flash Haf›za
Transced, sürücü veya özel bir yaz›l›ma ihtiyaç duymadan direkt olarak IDE portuna tak›labilen bir Flash Disk sunuyor. Hareketli bir parçaya sahip olmad›¤› için ömür boyu garantiye sahip olan diskin haf›za seçenekleri 16 MByte ile 512 MByte aras›nda de¤ifliklik gösteriyor. Bilgi için: www.transcendusa.com

layan bir tasar›m› da gerçeklefltirmifl oldu. Intel Developer Forum’da yap›lan demo daha süratli, daha basit, daha fazla maliyet verimlili¤i sunan ATA disk sürücü teknolojisi yönünde at›lan önemli bir ad›m olarak kabul ediliyor. Bilgi için: www.seagate.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

40
‹Ç‹NDEK‹LER
‹fllemci ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek Easy Disk

41

Yeni Donan›m
TESTLER‹
Bilgisayar piyasas›na her ay yeni ürünler kat›l›yor. CHIP Test Merkezi olarak, bu ürünleri mümkün oldu¤unca tan›tmay› hedefliyoruz. Her ay bu sayfalarda yeni ve ilginç donan›m ürünlerinin incelemelerini bulabilirsiniz.
s May›s say›m›zda yine birbirinden ilginç ürünlerle karfl›n›za ç›k›yoruz. CeBIT fuar›n›n bitifliyle birlikte, ülkemizdeki distribütör firmalar da fuarda görüp ülkemize getirmeyi düflündükleri yeni ürünlerini bize yollad›lar. Bu ürünlerden öncelikle bahsetmeyi düflündü¤ümüz, taray›c›lar›yla tan›d›¤›m›z Mustek firmas›n›n televizyona ba¤lanan DVD player’›... Cihaz›n en ay›rt edici özelli¤i, DVD, SVCD, audio CD ve MP3 CD’leri oynatabilmesi. 5.1 analog ve dijital girifle sahip olan cihaz uygun fiyat› ile de göze çarp›yor. Anakart alan›nda yine hareketlilik yaflan›yor: Okuyucular›m›z, her ay oldu¤u gibi bu ay da, çeflitli firmalara ait anakart incelemelerini bulabilirler. Bu incelemelerden biri Asus’un yeni nesil AMD ifllemciler için üretti¤i A7V333’e ait. Via KT333 chipsetine sahip olan anakart, DDR-333 bellek modülleri ile birlikte çal›flabilmesi sayesinde göze çarp›yor. RAID özelli¤ini de destekleyen anakart, çok iyi bir performans sergiliyor. Di¤er bir anakart incelemesi ise Abit’in yeni nForce chipsetli anakart› olan NV7133R’ye ait. Ad›ndan da anlafl›laca¤› gibi NV7-133R, Ultra DMA 133 ve RAID teknolojisini destekliyor. K›saca bu anakartta neredeyse yok yok. Bu ay›n ilginç ürünlerinden bir di¤eri de, Lifeview’un iPAQ PDA’lar için gelifltirdi¤i FlyJAcket modeli. FlyJacket, iPaq ürünlerine entegre edildi¤i zaman onlara ek özellikler kazand›ran bir cihaz. Cihaz› monitöre veya bir projeksiyon cihaz›na ba¤layarak görüntü aktarabilirsiniz. Son olarak ilginç buldu¤umuz bir di¤er üründen bahsetmek istiyoruz. Netac Bootable Onlydisk ad›n› tafl›yan bu ürün, 128 MB kapasitesi ve Dual Boot özelli¤ine sahip olan bir tafl›nabilir bellek modülü. Yani bu ürün istendi¤inde bir aç›l›fl disketi ya da bir sabitdisk gibi davranabiliyor…
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

42

DVD, VCD, CD Player Mustek DVD-V560 Anakart Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek Netac Bootable OnlyDisk

44

19” Monitör Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c› Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu KAAN Twin

46

PDA Modülü Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk Samsung SP80A4H Anakart ChainTech CT-7VJDA

48

All in One Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart› Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

DE⁄ERLEND‹RME
Donan›m test sayfalar›nda, ürünler hakk›nda detayl› bilgi ve ürünleri puanland›ran bir not sistemi bulabilirsiniz. Puanlama sisteminin karmafl›k olmamas› için iki kategori oluflturduk. Bunlar "CHIP Puan›" ve sat›n almada önemli bir rol oynayan "Fiyat/Performans Oran›". Tüm ürünleri daha önce belirledi¤imiz test platformu ve test kriterlerine uygun olarak inceleyip de¤erlendiriyoruz. Böylece önceki aylarda yer alan benzer ürünleri de birbirleri ile karfl›laflt›rma f›rsat›n› yakalayabilirsiniz. Bu yeni puan sistemini ürünleri daha kolay de¤erlendirip s›raland›rmak için uygun gördük. Böylece puanland›rd›¤›m›z ürünleri baflka ürünler ile k›yaslay›p size göre bir alternatif oluflturup oluflturmad›¤›n› belirleyebilirsiniz. Ürünlerin teknik verilerini ayr›ca bir kutu halinde vermemizin sebebi ise, ürünler aras›nda karfl›laflt›rmay› kolaylaflt›rmak. Burada test edilen ürünler, e¤er puanlar› tutarsa her ay güncelledi¤imiz TOP 10 listelerimizde yer alabilecekler. Bu sayede piyasada bulunan en iyi 10 ürünü bir bak›flta görebilirsiniz. Top 10 listelerinin tamam›na www.chip.com.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

CHIP ONLINE
Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www.chip.com.tr/ donanim adresinde bulabilirsiniz.

TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM
Donan›m Testi

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

41

A

Ü YIN

5|2 2 00

NÜ RÜ

‹fllemci

Anakart

Tafl›nabilir Bellek

0

INTEL PENTIUM4 2,4 GHZ
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER ‹fllemci frekans› FSB L2 ön bellek Yap› Teknoloji

ASUS A7V333
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.

EASY DISK
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mikrobeta (312) 467 75 04 52 $ + kdv

Datagate, Armada (212) 282 98 80, (212) 230 84 80 600 $ + kdv
2,4 GHz 400 MHz 512 KB Socket 478 0.13-µm

F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipseti ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Slot say›s›

Bo¤aziçi, Çizgi Elektronik (212) 217 29 29, (212) 356 70 70 180 $ + kdv
ATX VIA KT333 Socket A 266 MHz 5 PCI, 1 AGP

TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1.1 Bellek 32 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 81 x 23 x 12.5 mm Di¤er Tafl›ma çantas› ve USB kablo veriliyor ‹flletim S. Win98/ME/2000/XP, Mac OSX

Intel’in son bombası: Intel Pentium4 2.4 GHz, northwood çekirdeğine sahip olup, masaüstü bilgisayarlar için tasarlanmış son teknoloji ürünü bir işlemci. 512K’lık level-two cache’e sahip olan bu işlemci, üzerinde 55 milyonun üzerinde transistor barındırıyor ve 142 adet gelişmiş SSE2 komutlarını içeriyor. Bu işlemcinin önemli bir özelliği, 200 mm wafer yerine 300 mm wafer kullanması. Bu sayede yüksek performanslı bir işlemci düşük maliyetle elde edilebiliyor. Diğer bir önemli özellik de, Pentium III sistemler ile birlikte P6 mimarisinin sonuna gelen Intel’in yeni işlemcilerde Intel NetBurst mimarisini kullanması. SSE-2 optimizasyonunu kullanan bu işlemci, office uygulamalarında çok iyi bir performans sergiliyor. Güç tüketimi de işlemcide oldukça iyi. Oyun uygulamalarında ise rakiplerine göre geride kaldığını söylemeliyiz. Buna karşın SSE2 uyumlu uygulamalarda Pentium 4 2.4 GHz fark atmayı başarıyor. Aynı başarıyı dijital video işleme uygulamalarında da görebildik. Sonuç: Bu işlemci stabil çalışma, düşük güç tüketimi ve yüksek performansı ile oldukça başarılı bir çizgi izliyor.
P 0.13-µm teknolojisini destekliyor P Multimedya uygulamalar›nda yüksek performans M Düflük güç tüketimi

VIA’dan yeni bir chipset: KT333 chipsetinin piyasaya çıkmasının en önemli nedenlerinden biri, daha yüksek bir performansta çalışan DDR-333 bellek modüllerini desteklemesi. Durum böyle olunca, anakart üreticileri de kollarını sıvadılar. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Asus’un A7V333 modeli de, bu chipsetini destekleyen ilk ürünler arasında yer alıyor. Asus A7V333, bu yeni chipset ile kullanıcıya bir çok özelliği beraberinde getiriyor. Bunlardan biri kuzey köprüsünün 166 MHz DDR belleklerle çalışabilmesi. Diğer bir özellik ise, güney köprüsünün de ATA-133 arabirimini desteklemesi. A7V333’ün üzerinde bulunan chipset 133 MHz değeri ve FSB hızı ile senkron çalışabilmesinin yanı sıra asynchron modunda 166 MHz’e ulaşabiliyor. Bu anakarttan çok iyi bir performans alabilmek için, FSB hızını 166 MHz’e yükselterek senkron çalışmaya geçmek gerek. Yalnız bu işlem profesyonellik gerektiriyor, çünkü AMD işlemcilerin resmi olarak 166 MHz FSB’yi desteklemedikleri unutulmamalı! Sonuç: Asus entegre ettiği Q-Fan özelliği sayesinde, işlemcinin ısınma durumuna göre soğutma işlemi yapıyor.
P Çok iyi bir performans sergiliyor P RAID özelli¤i ile yüksek h›z P 6 kanal audio ses destekliyor

Taşınabilir belleklerde yeni bir standart: EasyDisk, USB arabiriminden bağlanan ve üzerinde bir flash bellek barındıran bir mini elektronik yedekleme ünitesi. Oldukça hafif ve gömlek cebine sığacak kadar ergonomik olan bu cihaz, hiçbir kablo, güç kaynağı ve pile ihtiyaç duymadan çalışıyor. Yapmanız gereken tek şey, cihazı sisteminizin USB portuna bağlamak ve otomatik kurulumunun bitmesini beklemek. EasyDisk, işletim sisteminde çıkartılabilir disk olarak tanınır ve aynen bir sabitdisk gibi işlemleri gerçekleştirir. Yani, EasyDisk için ayrıca bir yazılıma ihtiyaç yoktur. Günümüzde bu tür ürünlerin çok yaygınlaşması ve birbirine çok benzemesinden dolayı, hangisinin daha uygun olduğuna karar vermek oldukça zor. Bu yüzden ergonomi ve birlikte gelenler puanlandırmada ağır basıyor. EasyDisk’in, bir taşıma çantası ve uzun bir USB kablosu ile gelmesi bir avantaj. Fakat EasyDisk’in yazma ve silme korumasına sahip olmaması ise önemli bir dezavantaj. Sonuç: Kolay kurulabilen ve tıpkı bir sabitdisk gibi davranan EasyDisk, güvenle yanınızda taşıyabileceğiniz yedekleme ünitelerinin en başında geliyor.
P Ergonomik yap›s› P USB kablo ve tafl›ma çantas› ile geliyor M Yazma ve silme korumas› yok

CHIP | MAYIS 2002

üzerinde bulunan üç adet DIMM yuvası ile toplam 1. Üzerinde bulunan HPT 372 kontrolörü ile Ultra DMA 33/66/100/133 desteğini sunan Abit. MPEG 2 ve MPEG 1 sıkıştırmasını kullanan Mustek. P Boot edilebilme özelli¤i P Kolay kurulum ve kullan›m M Yüksek fiyat CHIP | MAYIS 2002 .0 ve dört adet USB 1. Ama bu sizi endişelendirmesin. Bu sayede sisteminizi bir hataya karşı test işleminden de geçirebiliyorsunuz. Chipsetinin içinde entegre edilen MCP-D chip’i sayesinde 6 kanal ses çıkışına da sahip olabiliyor. Cihazın üzerinde birçok bağlantının olması ve özellikle AC3 decoder’ın entegre olması. Fakat.. Kopya CD’leri rahatlıkla okuyabilen Mustek. Yalnız bu ürün kendisini bazı özelliklerden dolayı diğerlerine göre farklılaştırıyor. Yani cihaz hem bir disket sürücüsü hem de bir sabitdisk gibi davranabiliyor. sabitdiskleri RAID 0. kalitesi ve uygun fiyatı ile kaçırılmaması gereken ürünlerden biri. USB arabirimini kullanan Netac istendiğinde bir açılış disketine dönüşebiliyor.1 decoder’› var P MP3 CD’leri çalabiliyor P Uygun fiyat Tam teşekküllü nForce: Abit yeni nForce modeli olan NV7-133R ile piyasaya çok iddialı olarak girmeye hazırlanıyor.1 portuna sahip. Ürün Windows Me/XP ve Windows 2000 işletim sistemlerinde kendisini otomatik olarak kurabiliyor. İddialı olması çok normal. birçok profesyonel kullanıcıya büyük bir avantaj sağlayacağını düşünüyoruz. Mustek DVD V560’ı sadece bir DVD oynatıcısı olarak adlandırmak yanlış olur. Yeni nesil Athlon XP işlemcilerini destekleyen NV7-133R.5 GB’lık bir bellek büyüklüğüne çıkabiliyor. büyük bir avantaj. Ürünün resim ve ses kalitesine baktığımızda.. piyasadaki markalı DVD ve Hi-Fi cihazlarından geride olduğunu söyleyebiliriz. Üzerinde bulunan küçük bir mandal sayesinde Netac’ı bir disket sürücüsü gibi gösterip sistemi bu sürücüden açabiliyorsunuz. Bu özellik sayesinde anakarta istendiğinde toplam 8 adet IDE cihazı bağlanabiliyor. Sonuç: Netac’ın hem bir açılış disketi hem de bir yedekleme ünitesi gibi kullanılabilmesinin. CD Player Anakart Tafl›nabilir Bellek MUSTEK DVD-V560 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Okyanus (212) 356 70 70 140 $ + kdv F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 205 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Video girifl S-Video/Scart/Composite Ses girifl Audio stereo/5. Anakartın özellikleri bununla bitmiyor. Dolayısıyla NV7-133R. Çünkü bu cihaz DVD filmlerinin yanı sıra SVCD.1 Bellek 128 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 80x24x11 mm Di¤er Yazma ve silme korumas›na sahip ‹flletim S. kullanıcılara güvenli ve hızlı bir veri taşıma sağlıyordu. 1 ve 0+1seviyelerinde çalıştırabiliyor. benzer ürünler ile karşılaştırıldığında. Win98/ME/2000/XP. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Netac Bootable OnlyDisk de yukarda bahsettiğimiz ürünler gibi bir taşınabilir bellek modülü. çünkü internetten yapacağınız küçük bir araştırma ile bu bölge kodunun üstesinden rahatlıkla gelebilirsiniz. 1 AGP TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1. yüksek de bir performans sergiliyor. AC3 ve gerçek zamanlı Dolby Digital desteği ile DVD tutkunlarına iyi bir ses deneyimi sunmayı hedefliyor. aynı zamanda DTS ve Dolby Digital ses teknolojilerini de destekliyor. DVD bölge koduna (Regionalcode 2) sahip.1-analog/digital optik/digital coaxial Video formatlar› VCD/S-VCD/DVD/DVD-R Boyutu 430x90x302 mm Bölge kodu 2 ATX nForce 415-D Socket A 266 MHz 3x184 pin DDR-SDRAM 5 PCI. VCD. P Ultra DMA133 ve RAID deste¤i P Entegre 10/100 LAN chip’i var P Entegre ses chip’i ile DolbyDigital uyumu Açılış ve yedekleme ünitesi bir arada: Taşınabilir bellek modüllerini önceki aylarda incelemiştik. Bu bellek modülleri ergonomik yapıları ve dış etkenlerden etkilenmemeleri sayesinde. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› NETAC BOOTABLE ONLYDISK CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. sahip olduğu ek özellikler sayesinde bir çok alandaki uygulamalara rahatlıkla cevap verebilmekle kalmıyor. video CD ve MP3 desteği bir arada: DVD-V560 olarak adlandırılan bu yeni ürün. bir DVD player cihazı. dört adet USB 2. P 5. 10/100 LAN chip’inin yanı sıra NV7-133R. Ama bu kullanıcıların film ve müzik keyfini bozacağı anlamına gelmez. Mac OS DVD. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mascom (212) 321 17 00 180 $ + kdv ABIT NV7-133R CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Audio CD ve MP3 CD’leri de okuyabiliyor. çünkü bu anakartta neredeyse yok yok. Sonuç: NV7-133R.42 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET DVD. Sonuç: Çok işlevli bir cihaz olan Mustek DVD V560.

KAAN TWIN CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Ekran Görüntü alan› Nokta aral›¤› Maksimum çözünürlük A¤›rl›k XEROX PHASER 3400 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Cihazın sorunsuzca çalışabilmesi içinse. masanızın üstünde geniş bir alana sahip olmalısınız. ayrıca Mac Os 8. Phaser 3400.S›ra CHIP TOP 10 | 6. Baskı kalitesinde Xerox ortalama değerlerde.24 1600x1200 piksel 25. KAAN Twin.5 kg F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Bask› h›z› Bask› çözünürlü¤ü Belle¤i Boyutu Albim. 1 USB giriş ve 4 USB çıkışı ile kullanıcıya iyi bir ergonomi sunuyor. Ama sıra grafikleri basmaya geldiğinde. Arena (216) 349 33 51 (212) 360 07 07 849 $ + kdv Paralel.6 ve Red Hat linux 6. Sonuç: Geometrisinde çeşitli zayıflıkları olan monitör. I2C HBCI Class 1 Standart EMV 3. P Ergonomik yap›s› P Hem SIM hem de chip kartlar› okuyor P Yaz›l›m deste¤i ve kolay kullan›m› CHIP | MAYIS 2002 . 3-wire. Empa. Ya da gün geçtikçe yaygınlaşan ev ya da internet bankacılık işlemlerini chip kart yardımı ile gerçekleştirebiliyorsunuz. internet üzerinden alışverişlerinizi yapabilirsiniz. 130 watt maksimum güç tüketimi ve ürünün geometrisinde bazı zayıflıkların olmasıysa ürünün dezavantajlarını oluşturuyor.6 cm’ lik görülebilir bir alana sahip olan Sony G420. fiyatlarının indiğini ve böylece artık ev kullanıcıları tarafından da tercih edildiklerini görüyoruz. Windows işletim sistemlerini destekleyen yazıcı. Bu ay sizin için Sony’nin yeni 19 inç ürünü olan G420 serisini inceledik. Güç ihtiyacını ise PS/2 bağlantısı üzerinden gideriyor. yatayda ulaşabildiği 170 Hz ve düşeyde ulaşabildiği 110 KHz değerleri ile parlak ve canlı görüntüler verebiliyor. cihazın özelliklerinde yapılabilen bir ayar sayesinde oldukça kaliteli çıktılar alabildik. Linux ve Solaris Ergonomide Sony farkı: Günümüzde 19 inç monitörlere baktığımızda. kullanıcı için bir avantaj.com. P USB hub’u var P ‹ki adet VGA girifli var M Geometrisi zay›f Office uygulamalarının yeni yardımcısı: Lazer yazıcıların kullanımı geçtiğimiz yıllarda önemli ölçüde arttı. Örneğin Verisign’dan alacağınız bir sertifika ile cihaza takılı olan chip kartına güvelik kodunuzu yükleyebilirsiniz. Ayrıca. Fakat ev kullanıcıları için bu monitörlerin boyutları epey büyük. Bu gelişmenin en önemli nedeniyse. birlikte verilen yazılımları yüklemeniz gerekiyor. üreticilerin bu ürünleri çok uygun fiyatlarla piyasaya sürmesi. Metin baskıda ise.S›ra 19” Monitör Lazer Yaz›c› Kart Okuyucusu SONY MULTISCAN G420 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. özellikle office uygulamalarında iyi bir performans sergiliyor. 2-wire. her tür işletmede rahatlıkla kullanılabilecek şekilde tasarlanmış bir lazer yazıcı. adres defterinizi bilgisayar vasıtasıyla değiştirebiliyorsunuz. Fakat.tr (212) 239 32 00 600 $ + kdv FD Trinitron 19 inç 0. T=0. Yani bu yöntem ile alışverişlerinizi güvenli bir şekilde yapabiliyorsunuz. ISO 7816 Güç ihtiyac› PS/2’den ‹flletim sistemi Windows. USB 16 sayfa/dak 600x600 dpi 16 MB 362x299x409 mm F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Kobil Data (216) 274 82 38 30 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim Seri Protokol T=1. seri port üzerinden bilgisayara bağlanıyor. Bu yüzden bu tür bir monitör seçerken.44 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET CHIP TOP 10 | 7. genellikle büyük network yazıcıları tercih etmiyorlar. P Office uygulamalar›nda yüksek bask› h›z› P Birçok iflletim sistemine uyumlu M Grafik bask›da zay›f Güvenli alışveriş için yeni çözümler: KAAN Twin hem SIM kartlarını hem de kredi kart formatındaki chip kartlarını okuyabilen bir cihaz. Arena www. yazıcının hızı belirgin bir şekilde düşüyor.1. Convergence ise orta değerlerde seyrediyor. Çünkü küçük ve orta boy işletmeler. Onscreen menünün kullanım kolaylığı ve kontrast ayarının rahatlıkla yapılabilmesi. Xerox Phaser 3400’ün metin baskı hızı oldukça iyi. T=14. Resimli baskıda çıktının çok iyi olmadığını gördük.empa. 45. Piyasadaki bu ihtiyacı kapamak için de Xerox kollarını sıvayarak. Bu yüklemeden sonra Verisign’ı destekleyen alışveriş sitelerinden. iyi bir ergonomi ve görüntü kalitesi ile bu açığını kapatmaya çalışıyor.0 işletim sistemleri ile de uyumlu çalışabiliyor. Tüm bu bağlantılar dallandırılmış tek bir kablo ile yapılıyor. Phaser 3400 ürünü ile karşımıza çıktı.1. Bu sayede SIM kartınızı bu cihaza takarak. Sonuç: Cihaz ile SIM kartlarınızdaki bilgilerinizi yedeklemenizin yanı sıra internet üzerinden güvenle alışveriş yapabilmeniz mümkün. Sonuç: Kurulumu ve kullanımı oldukça basit olan Phaser 3400.

7 cm A¤›rl›¤› 159. Bu hareket esnasında veriler kayıt edilir ya da okunur. P 6 kanal onboard ses ç›k›fl› P Farkl› slot seçeneklerine sahip M Anakart›n yap›s›ndaki bileflenlerin yeri CHIP | MAYIS 2002 . Kafalar. yeni ürünü olan FlyJacket ile. performans değişimini olumsuz yönde etkileyebiliyor. Böylece bu Pointer ile sunumları hem kontrol edebilirsiniz hem de lazer ile önemli noktaları işaretleyebilirsiniz. Sonuç: Chaintech CT-7VJDA. üzerinde CNR slotunun yanı sıra Asus tarafından geliştirilen ACR slotuna da sahip olduğunu gördük. F‹RMA Koyuncu. Kont. Gördüğünüz gibi sabitdisklerin iç yapısı çeşitli mekanik aksamlardan oluşuyor. Bu jumper takımı sayesinde işlemci frekansı arttırılabiliyor. dönen disk üzerinde merkez noktasından içe veya dışa doğru hareket ederler. bir sabitdiskin hızını belirler.6V Ba¤lant›lar VGA ç›k›fl›. Video In/Out Di¤er K›z›lötesi al›c›s› ve Laser Pointer var Maksimum Çöz. 37xx ve 38xx modellerine çok kullanışlı bir aksesuar sunuyor. PC1600/PC2100 uyumlu 3 adet DIMM yuvasına sahip olmasına rağmen. sadece iPAQ ürünlerle birlikte çalışması. 1 AGP. Samsung yeni modeli olan SP80A4H ile bu gürültüden rahatsız olan kullanıcılar için bir çözüm geliştirdi. daha hızlı bir kafa yerleştirme düzeneği ve bundan dolayı track başına daha fazla sektör birleştiğinden. Fakat değişik bileşenlerinin farklı bir yerleşimde olması. Compact Flash Slot (Type I und II) ve kızılötesi bağlantıya da sahip olan bu cihaz. Ayrıca yeni nesil AMD XP işlemcileri desteklemesi de bir avantaj.S›ra PDA Modülü IDE Sabitdisk Anakart LIFEVIEW FLYJACKET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. P Karmafl›k olmayan sunumlar için uygun P Yaz›l›m deste¤i yeterli M VGA ve video ç›k›fl› sayesinde sistem performans› düflüyor Mekanik gürültüye son: Bir sabitdisk sürücüsü. Ama Chaintech CT-7VJDA’ya dikkatlice baktığımızda. P Ortalama veri transfer h›z› yüksek P Veri eriflim h›z› iyi P FDB motoru sayesinde sessiz çal›flma KT266A ile AMD XP desteği: Birçok anakart üreticisinin Via’nın KT266A chipsetine yöneldiğini görüyoruz. Örneğin FlyJacket’in üzerinde bulunan VGA çıkışı sayesinde 24 bit renk ve 800x600 dpi’lık bir çözünürlükte bağlı olan bir monitöre görüntüleri aktarabilirsiniz. Bundan dolayı da sabitdisklerin yüksek dönüş hızlarından dolayı bir gürültü oranı da oluşuyor. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 105 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Boyutu 12. Samsung bu sorunun derinine inerek ürünlerinde Fluid Dynamic Bearing Spindle motorunu kullanmaya başladı. kullanımını daha da zevkli hale getirebiliyor. Bu sayede 9. iPAQ’in 36xx. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 240 $ + kdv SAMSUNG SP80A4H CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.6 ms’lik veri erişim hızı ve ortalamanın üzerindeki veri transfer hızı ile oldukça sessiz çalıştığını gördük. Overclock tutkunlarını düşünen Chaintech’in anakart üzerinde bir jumper takımı mevcut. 1 ACR iPAQ’inize ek özellikler kazandırın: Lifeview. 1 CNR. (212)336 61 00. iPAQ’e bir ceket gibi giydiriliyor ve bu sayede iPAQ’lere üstün özellikler kazandırıyor. (216) 499 62 99.6x1. Çünkü birlikte verilen Laser Pointer ürünü aynı zamanda bir kızılötesi modülüne de sahip.4 Pil fiarj edilebilir 1400mAh.48 46 CHIP TOP 10 | 4. (212) 230 89 80 F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› CHAINTECH CT-7VJDA CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Plakaların yüksek dönüş hızları. Sonuç: Samsung yeni nesil sabitdiskleri ile sessiz çalışmanın yanı sıra yüksek bir performans da yakalamayı başarmış. üzerinde kafalar hareket eden ve çeşitli verileri track ve sektörlere kayıt eden birden çok sert ve disk şeklinde plakalardan oluşur. Sonuç: Kullanıcıya birçok üstün özellikler sunan bu ürünün bir dezavantajı. Bu ay ise Chaintech’in yeni ürünü olan ve CT-7VJDA olarak adlandırılan anakartını incelemeye aldık. Ufotek. Ultra DMA-100 destekli olan anakart. 3. cihazın üzerinde bulunan Video In/Out girişi sayesinde de görüntüler kayıt edebilirsiniz ya da sunumlarınızı bir projeksiyon cihazı üzerinden çalıştırabilirsiniz. adından da anlaşılacağı gibi. Armada B‹LG‹ ‹Ç‹N (212) 522 99 00. diğer ürünlerle kıyaslandığında ilk görünüşte bir avantaj sağlamıyor. Geçen aylarda da bu chipsetine sahip değişik anakart modellerini inceledik. kullanıcıya sunduğu farklı slot seçenekleri ve 6 kanal ses çıkışı ile eksiklerini kapatmasını iyi biliyor. Bu ürün.8x8. Ayrıca. XVGA 1024x768 / 256 renk 175 $ + kdv Ultra ATA/100 80 GB 2 MB 7200 rpm ATX Via KT 266A Socket A 266 MHz 3 x 184 pin DDR-SDRAM 5 PCI.

Sonuç: Genel olarak ortalamanın üstünde bir performans sergileyen cihaz. Sonuç: Billionton’un hem notebook hem de handheld PC’lerde çalışıp.4 GB 4 MB 10000 rpm 4 8 TEKN‹K VER‹LER Arabirim CF+ ve PCMCIA Ethernet standart› IEEE 802. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Albim. Bu cihazı özel kılan ise. direkt e-mail yolu ile gönderebilmemizi sağlaması.0.6/15. 1200x1200 dpi çözünürlükte baskı yapabiliyor. Mürekkep püskürtmeli yazıcı özelliğine sahip olan M940. ST373405LW’de dikkat etmeniz gereken bir konu ise. Çünkü 50 pin’i 68 pin’e çeviren bir adaptör yardımı ile bu cihazı dizüstü bilgisayarınızın PCMCIA yuvasına rahatlıkla entegre edebiliyorsunuz. haklı olarak Top10 tablomuzda üst sıralarda kendisine bir yer ediniyor.3 Mbyte’lık veri transfer oranı ile dakikada 10 bin dönüm yapan diskler arasında iyi bir performans sergiliyor. yüksek kapasite ve dakikada 10 bin dönüşlük hızı ile sunucular için düşünülmüş olan SCSI arabirimli bir sabitdisk. yazma ve veri kopyalama testlerinde de iyi sonuçlar verebiliyor. profesyonel kullanıcıların isteklerine cevap verebildiğini söyleyemeyeceğiz. 3. Sonuç: Cheetah 73LP SCSI diskler arasında kendisine iyi bir yer edindi. yüksek bir kapasitenin yanı sıra yüksek de bir performans sergilemeyi başarıyor. Bu diskin adından da anlaşılacağı gibi LP.3 10 Base H›z 10 MBps Boyutu 88 mmx42. Tabii bu ürünün önemli özellikleri bununla bitmiyor: Handheld PC’nin yanı sıra bir notebook’a da sahip olan kullanıcılar bu ürün ile ağ bağlantılarını gerçekleştirebilirler. normal bildiğimiz diskler ile aynı yükseklikte. Fakat. ayrıca dakikada 12 sayfa renkli ve dakikada 7 sayfa siyah beyaz çıktı alabiliyor.3 mm Di¤er Çevirici adaptör var ‹flletim S. Seagate Cheetah 73LP. 10 MBps’lik hıza rağmen.S›ra All in One SCSI Sabitdisk Ethernet Kart› XEROX WORKCENTRE M940 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.0. P Yüksek bir performansa sahip P Veri eriflim h›z› iyi M Çok fazla ›s›n›yor Handheld ve notebook’a uyumlu ethernet: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet. Bu yeni nesil disk ise. Çünkü bu disk. resim veya metin belgelerini 30 bit renk derinliğinde tarayıp. Bu ürünün diğer bir marifeti de. saniyede 53. Ayrıca okuma.3/6. P Bir çok ifli ayn› anda yapabiliyor P Yaz›l›m deste¤i M Tarama kalitesi zay›f O bir performans canavarı: Seagate Cheetah 73LP (ST373405LW). CF+ ve PCMCIA arabirimini kullanan ve plug and play özelliğine sahip olmasından dolayı Windows’a tanıtılması çok kolay olan 10 MBps’lik bir ethernet adaptörü. Arena (216) 349 33 51. WorkCentre M940 olarak adlandırılan bu cihaz. sistem soğutmasını iyi yapmış olmanız. Ekonomik olsun diye birleşik yerine tek renkte mürekkep kullanan cihaz. birçok cihazın yapabildiği işi tek başına yapabiliyor. P CF ve PCMCIA arabirimlerini destekliyor P Birçok iflletim sistemini destekliyor P A¤ ba¤lant› durumunu gösteren ikili led tak›m›na sahip CHIP | MAYIS 2002 . Burada önemli bir unsur ise yüzde 24 ile yüzde 400 arasında küçültmeli veya büyütmeli çıktılar verebilmesi. Billionton’un en önemli özelliği Compact Flash I/O ya da CF+ diye adlandırılan arabirimi sayesinde Windows CE işletim sistemini destekleyen handheld PC’lerle uyumlu olması. oldukça başarılı bir performans sergilediğini söyleyebiliriz. (212) 360 07 07 249 $ + kdv SEAGATE CHEETAH 73LP CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. CE 2. Yani daha önce testlerimize katılan yüksek kapasiteli diskler. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› Disk say›s› Kafa say›s› BILLIONTON COMPACT FLASH 10 BASE ETHERNET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.48 CHIP TOP 10 | 1. 2000. 10MBps’lık hız. Kopyalama işlemi baskı işleminin özelliklerine çok benziyor. Win95/98/NT. Veri erişmesi için geçen zamanda 6.89 mmx3. Hepsi bir arada: Ofis içi kullanımda baskı ve tarama işlemlerini sıkça yapan kullanıcılar için Xerox. dizüstü bilgisayarlar için yeterli olmayabilir ama handheld PC’ler için bu değer gayet yeterli. kopyalama ve tarama gibi fonksiyonlara sahip olması. Çünkü bu disk çok fazla ısınabiliyor. Low Profile anlamına geliyor. Datagate F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 90 $ + kdv (212) 282 98 80 759 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB ve IEEE 1284 paralel Bask› çözünürlü¤ü 1200x1200 dpi Tarama çözünürlü¤ü 300x600 dpi Boyutu 480x404x285 mm A¤›rl›¤› 12 kg Ultra 160 SCSI 73.40. ev kullanımı ve küçük boy işletmeler için uygun.8 milisaniye olan bu disk. baskı. yeni bir cihaz geliştirdi. yükseklikleri ile göze çarpıyordu.

50

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

SIS 3D Pazar›na da El Att›!

GeForce4 Katili: Sis 336
Tayvanl› chip üreticisi SIS, yeni grafik chip’i SIS336 ile 3D pazar›n›n alt›n› üstüne getirmeye kararl›. CHIP, CeBIT’te ilk grafik kartlar›n›n prototiplerini mercek alt›na ald›.
DDR-SDRAM belleği destekleyebiliyor. Örneğin bizim gördüğümüz modelde 3.3 nanosaniye hızında ve 275 MHz’lik (efektif 550 MHz) bir bellek frekansına sahip olan video bellekler kullanılmıştı. SIS 325 gibi daha önceki modellerde de rastladığımız T&L ünitesinin yanı sıra, yeni SIS 3D hızlandırıcısında Pixelizer adını verilen bir Pixelshader fonksiyonu da dahil edilmiş. da (DAC) entegre etmiş. CHIP bu yeni grafik kartının modellerini ve özelliklerini sizin için sıraladı...

SIS’in gelecekle ilgili plan›: Yeni kat›l›mc›lar yolda
Sis saldırıya geçti: Tayvanlı üretici SIS, chipsetlerinde (SIS 735 ve SIS 745) yaptığı gibi bir fiyat politikası izlerse rakiplerini çok zor durumda bırakacağa benziyor. Tabii bunun tutması için en önemli etken 2D/3D performans değerinin söylendiği gibi olması. Kendi chip fabrikasına sahip olan SIS, diğer üreticilere göre büyük bir avantaj yakalayabilir. Çünkü bir chip geliştiricisi olan nVidia, fabrikasyon işlemini yine Tayvanlı chip üreticisi TMSC’de yapıyor. Bu chip’lerin üretiminin, gerçekten 0.15 mikron teknolojisiyle yapılmaları durumunda, tüm SIS 33x ailesi çok uygun bir fiyat/performans oranı ile 3D piyasasına sürülür.

S

IS, CeBIT fuarında yeni grafik chip ailesini tanıttı. Tayvanlı üretici, SIS 332, SIS 334 ve SIS 336 olmak üzere toplam 3 adet yeni grafik denetleyicisini (controller) yakın zamanda piyasaya sürmeyi planlıyor.
SIS 33x serisinin 3D özellikleri: • AGP 8x (AGP 3.0 uyumu) • SIS Pixelizer (Hardware-Pixelshader) • DirectX-8.1 uyumu (Volume Texture, Bump Mapping, Cubic Mapping, Shadow Mapping) • Hyper FSAA (Full-Scene Anti-Aliasing) • De-Interlacing ve MPEG-h›zland›r›c›s› • Maksiumum 128 Mbyte DDR bellek • Dual Display (SIS 301B Video Bridge) Kart, model ve GPU özelli¤i: SIS, bu üç yeni

Harici chip ile Dual Display deste¤i: ATI ve nVidia’ya engel
SIS, harici opsiyonlar ile de atağa geçmiş durumda. Her üç modele entegre edilen harici video bridge chip sayesinde dual display özelliği etkin hale getirilebiliyor. Yani SIS301B adını taşıyan bu chip ile dijital düz kare ekranlara bile görüntüler aktarılabiliyor. SIS, Video Bridge 301B’ye bu işlemleri gerçekleştirmek için TMDSTransmitter’in yanı sıra TV çıkışı için PAL ve NTSC uyumlu video encoder ile ikinci analog çıkış için digital analog converter

SIS GPU: Fiyat politikas› ile göze çarp›yor
SIS, bu üç grafik ürünü ile daha çok yeni başlayanlar, normal ve yarı profesyonel bilgisayar kullanıcılarını hedefliyor. Bunun nedeni ise bu alanda bu tür ürünlerinin çok fazla bir talebe sahip olması. SIS’ in ürün seçenekleri hakkında bilgi edinebilmeniz için 2002’nin sonuna kadar olan planlama tablosunu resimde gösterdik. SIS’in grafik kartlarındaki para politikasını biz de merakla izliyoruz. Çünkü bu sayede ATI ve nVidia da ürünlerinde bir fiyat indirme politikası izleyebilirler. Bu tabii en çok bu kartları kullanacak olan kişilerin işine yarayacak.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

3D Turbo modeli ile öncellikle mainstream alanında etkili olmayı hedefliyor: Bu hedefin etkili olması için, 33x ürünlerinin birçok ek özellik ile donatılması ihmal edilmemiş... Bu üçlü çetenin en etkili elemanı SIS336 modeli. AGP 8X GPU (Graphic Processing Unit) desteği sayesinde bu kartlar, anakartın üzerinde yer alan kuzey köprüsü ile saniyede 2.1 Gbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşıyorlar. Kartlar, ayrıca, 300 MHz altında çalışıyorlar. Grafik denetleyici, bu sayede toplam 128 Mbyte

Ürün Planlama Tablosu: Bu tabloda yak›n zamanda ç›kacak olan DirectX-9 destekli SIS 340 kart›n› görebilirsiniz.

GRAF‹K CHIP’LER‹N VE ÖZELL‹KLER‹N KARfiILAfiTIRMASI
Chip SIS332 SIS334 SIS336 Mimari 0.15 mikron 0.15 mikron 0.15 mikron AGP tipi/veri transfer h›z› 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye Maksimum bellek 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM Chip/bellek frekans› 200/200 MHz 250/250 MHz 300/275 MHz Bellek bant geniflli¤i 6.4 Gbyte/saniye 8 Gbyte/saniye 8.8 Gbyte/saniye

CHIP | MAYIS 2002

52

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

AMD Hammer, Athlon XP’den Yüzde 25 Daha H›zl›

AMD’den 64 Bit’lik Balyoz!
AMD, yeni ifllemcisi Hammer’i CeBIT’te gün ›fl›¤›na ç›kard›. Bu ifllemci, AMD’nin 64 bit ifllemci ailesini temsil ediyor. 32 bit yaz›l›mlarla da çal›flabilen ifllemci, CeBIT’te ilgi oda¤› olmay› baflard›.
25 daha hızlı olduğu belirtiliyor. Performans artışının etkili olması için, Hammer işlemcilere saniyedeki tekrar sayısı başına daha çok komut (instruction) entgre edilmiş. Yani AMD burada farklı bir strateji izliyor: Amaç, yüksek performansı sistem frekansını artırmak yerine iyi yapılandırmış ve daha düzgün çalışan bir mimari ile elde etmek. Buna ek olarak Sledgehammer olarak adlandırılan büyük kardeşin ilk örneklerini de görme fırsatımız oldu. Bu işlemci ilk olarak üzerinde bulunan 940 pin ile gözümüze çarptı. Sledgehammer küçük kardeşine kıyasla fazladan iki adet HyperTransport bağlantısına sahip ve 128 bit DDR-RAM belleklerini destekliyor. Clawhammer ise, sadece 64 bit RAM belleklerini destekleyebiliyor. Hammer işlemciler Dresden’deki fabrikada SOI (Silicon on Insulator) tekniği ve 0.13 mikron teknolojisi altında üretiliyor. Söylenenlere göre AMD bu işlemcileri 2002’nin sonlarına doğru piyasaya sürecek. çalıştırmak için de uyumlu hale gelecekler. Bu sayede bu yeni AMD işlemcisi, tıpkı bir İngiliz anahtarı gibi davranarak, güncel yazılımlarla gelecekte çıkacak yazılımları rahatlıkla çalıştırabilecek. Hammer işlemciler kendilerini günümüzdeki işlemcilere kıyasla x86/64 genişlemesi ile farklılaştırıyorlar. Yani AMD kendisine, Intel’in 32 bit Pentium ve 64 bit Itanium

H

ammer’ı iki adet işletim sisteminde görme fırsatımız oldu. Bunlar, Windows XP (32 bit) ve 64 bit’lik bir sürümde çalışan bir Linux sistemi idi. Hammer, bu işletim sistemlerinde sorunsuzca çalışıyordu ve herhangi bir takılma meydana gelmiyordu. Bize tanıtılan Hammer ise, kod adı Clawhammer olan işlemciydi. Bu Hammer’ların bir seviye düşük işlemcisinin en önemli özelliği, üzerindeki 754 adet pin sayesinde Socket 754 yuvalı bir sistem ile birlikte çalışabilmesiydi. Platform olarak, HyperTransport özelliğini destekleyen AMD 8000 chipseti kullanıldı. Bu chipset, AMD’nin kendi geliştirdiği ve Solo olarak adlandırdığı anakart üzerinde yer alıyordu. AGP 3.0 portunda, Intel Developer Forum’da gösterilen PCI grafik kartlı 64 bit sistemin aksine Radeon 8500 ekran kartı yer alıyordu ve Clawhammer sisteminde basit bir Office Script çalışıyordu.

Hammer: 32 ve 64 bit uygulamalar›n ‹ngiliz anahtar›
Register yazılımları desteklediği sürece, 64 bit programları rahatlıkla çalıştırabilen Hammer işlemciler, 32 bit uygulamaları
Hammer’in Yap›s›: L1 ve L2 Cache ile Memory Controller.

‹lk performans de¤erlendirmesi: Athlon XP ifllemcisine yüzde 25 fark
AMD, Hammer işlemcilerinin sistem frekansları hakkında bir yorumda bulunmuyor. Ama bu iki sistemle gerçekleştirilen tanıtımlarda, işlemcinin önemli bir performans artışı sergilediğini gördük. AMD, işlemcinin sistem frekansıyla da ilgili bir açıklama yapmıyor. Ama 32 bit ve 64 bit uygulamalarda iyi bir performans artışı olacağını da söylemeden edemiyor. Sistem frekansları aynı olan Clawhammer işlemcisi ile bir Athlon XP işlemcisi karşılaştırıldığındaysa, Clawhammer’in yüzde

Küçük ve Büyük Kardefl Bir arada: Soldaki Clawhammer, sa¤daki Sledgehammer.

ailesinden farklı bir yol çiziyor. AMD işlemcilerinin en önemli avantajı uyumluluklarında gizli. Yani Hammer işlemci kullanacak olan kullanıcılar, günümüz uygulamaları çalıştırabilmekle kalmayacaklar, gelecekte çıkacak olan 64 bit uyumlu yazılımların da işlemci tarafından desteklenip desteklenmeyeceği konusunda endişelenmeyecekler. Söylentilere göre Intel, AMD’nin bu konseptine sessiz kalmayarak Yamhill kod adını taşıyan 32/64 bit’lik bir işlemci geliştirmiş. Ayrıca bu işlemcide, Intel’in SSE2 genişlemesinin lisansına karşılık AMD’nin x86/64 genişlemesinin yer aldığı söylentiler arasında.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

CHIP | MAYIS 2002

54
‹Ç‹NDEK‹LER

55 56 58 60

Dosya Al›flverifli: A¤da dosya transferi Veri Senkronizasyonu: PC-Organizer iletiflimi Ortak Altyap›: Donan›mlar›n paylafl›m› Çal›flma Gruplar›: A¤da ortak çal›flma

‹ki Bilgisayar Bir A¤da

Bilgisayarlar›n Ortakl›¤›
Bilgisayarlar› birbirileriyle ba¤lamak ve veri transferinde bulunmak, art›k her kullan›c›n›n ihtiyaç duyaca¤› ifllemlerden. CHIP, basit bir a¤›n nas›l kurulaca¤›n› aç›kl›yor.

E

ğer evinizde birden fazla bilgisayar varsa, her seferinde ya aynı bilgisayarı kullanmalısınız ya da farklı çözümler bulmalısınız: Örneğin A PC’sinden B PC’sine veriler nasıl transfer edilir? Eğer bilgisayarlardan biri dizüstü bilgisayarı ise, bu durumda veri kaynaklarının senkronizasyonu da gündeme gelir. Kısacası bir ağ bağlantısının kurulması zorunluluk halini alır. Ancak kurulacak ağın altyapısını belirlemek oldukça önemlidir. Bir odadaki iki bilgisayarı birbirine bağlamak için kullanılan veri kablosu da, bir ağ bağlantısı sayılabilir mi?

Yoksa sadece büyük işletmelere yüzlerce PC'yi birbirine bağlayabilecek sistemler mi ağ olarak kabul ediliyor? Bir ağ kurulumunun ardından mutlaka bir de ağ yöneticisi belirlemeniz gerekir mi?

Veri okyanusundaki bal›klar: Hangi sularda hangi a¤lar kullan›l›r?
Öncelikle kişisel kullanım amaçlı olarak bir mini ağ üzerinde bilgisayarları iki veya üç adet ile sınırlasanız da, ağların sayısı sonsuza kadar arttırılabilir. Bu işlem iki bilgisayar arasında 10 dolarlık bir kablolama ve Windows ayarlarında birkaç deği-

şiklikle başlayıp birçok bilgisayar arasında 500 doları aşan kablosuz çözümler ve yüksek yönetim ihtiyaçlarına kadar uzanabilir. Hangi durumda hangi çözümün tercih edilmesi gerektiğini ilerideki sayfalarda göreceksiniz. Burada tanımlanan problemler için, iki farklı çözüm öneriyoruz. İster iki bilgisayar arasında dosyaların orda oraya iletilmesi, ister veri senkronizasyonu veya birçok bilgisayardan oluşan bir sistem kurulması hedeflesin, kuşkusuz bir ağ ortamı yaratılması ve burada verileri akışının sağlanması gerekecektir.
Murat Karsl›o¤lu, muratk@chip.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

Ancak bu durumda iletişim hızı onda bir oranına düşer ve transfer yaklaşık saniyede 90 kilobyte olarak ölçülür. Eğer bağlantı kurulacak bilgisayarlardan birisi bir dizüstü bilgisayarı ise Bluetooth tercih edilebilir. her seferinde sadece bir bilgisayarın diğerindeki kaynaklara erişimine izin verilmesidir. Paylafl›m: A¤ ba¤lant› ile di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdaki kaynaklara ulaflabilmeleri için öncelikle bunlar› paylafl›ma açman›z gerekir. Bu bağlantı tipinde bilgisayarların rolleri değiştirilerek birbirine erişim sağlanabilir. Bu teknoloji PC’ler ve çevre donanımları arasında kablosuz veri transferini sağlayan bir tekniktir. Kablosuz bağlantıya alternatif olarak kızılötesi bağlantı tipi de önerilebilir (s56’da “Veri senkronizasyonu”na bakın). Bu ucuz çözümün en büyük dezavantajı. Küçük bir a¤da çal›flma gruplar›n›n ortak olmas› eriflim aç›s›ndan önemlidir. 10 dolar civarında satılır. Masaüstü PC’niz için ise bir Bluetooth adaptörüne ihtiyaç duyulur. Bağlantı kablosuz gerçekleştirildiği için. Çözüm: Bluetooth teknolojisi ile kablosuz a¤ (Maliyet yaklafl›k 400 dolar) Eğer yerel ağ için daha fazla masraf yapmayı göze alabiliyorsanız. ileride ağınıza sorunsuz olarak yeni katılımcıların (örneğin sekiz farklı PC. Bu işlemlerin oldukça basit bir biçimde ve olabildiğince kısa sürede tamamlanması gerekiyor. Yani kısacası 1 Megabyte boyutundaki dosya 11 saniyede iletilebilir. Kablolamak ya da kablolamamak? ‹ki bilgisayar aras›nda en kolay ba¤lant›. Bu mini ağın maliyetini kablonun uzunluğu belirler. TEMEL AYARLAR Yapmak istedikleriniz: İki bilgisayarınız var ve biri üzerinden diğerindeki dosyalara erişmek ya da verileri değiş tokuş edebilmek istiyorsunuz. yeni alternatifinizin adı Bluetooth. Ayrıca. Üstelik oldukça ucuz bu çözümün h›z› sizin için yeterli de¤ilse pahal› ve h›zl› bir teknik olan Bluetooth tercih edilebilir. bilgisayarların özgürce yer değiştirilmesine ve hareketine de olanak tanınır. Bu tan›mlar› A¤ simgesine t›klad›ktan sonra Tan›mlama kart›ndan gerçeklefltirebilirsiniz. Çözüm: Paralel kablo ile veri iletiflimi (Maliyet yaklafl›k 10 dolar) İki bilgisayar arasındaki en basit çözüm. Hemen bu işlemin ardından her iki bilgisayarda da Doğrudan Kablo Bağlantısı’nı kurun. Ortak Çal›flma: A¤ üzerinde tüm kullan›c›lar›n kusursuz tan›mlanmas› gerekir. Kabloyu bilgisayarınızın hemen arkasında yer alan paralel port’a takın. Bunun için Denetim Masas›'ndaki A¤ simgesine ve aç›lan pencerede Dosya ve Yaz›c› Paylafl›m› tufluna t›klay›n. paralel bağlantı kablosuyla sağlanır. Bunun için Windows Gezgini'nde bir sürücü üzerine sa¤ tuflla t›klay›n. DİKKAT! Paralel doğrudan kablo bağlantısı yerine seri kablo ile 2. Ancak bu durumda kablo uzunluğunun ne kadar olacağını önceden bilmelisiniz. Bluetooth sayesinde. Bunlardan biri “Konuk” diğeri ise “Ana” bilgisayar olarak tanımlanır. Bluetooth teknolojisinin sağladığı en önemli avantajlardan birisi. ‹letiflim: Temel ayarlar›n son ad›m›nda sürücülerinizi veya klasörlerinizi paylafl›ma açabilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 . Örneğin üç metre uzunluğundaki bir paralel kablo. Öyleyse. Di¤er taraftan az bir masrafla bir mini a¤ ya da daha fazla yat›r›mla konforlu çözümler üretilebilir. 1. yazıcı. paralel kablo ile kurulur. kaynaklar›n›z› di¤er kullan›c›lar›n eriflimine açabilirsiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 55 Network Kurulumu Dosya Al›flverifli E¤er zaman›n›z varsa iki bilgisayar aras›nda dosyalar› disket arac›l›¤›yla da tafl›yabilirsiniz. ağ kurulumu sırasında en büyük sorun olan kablo karmaşasına da son verilebilir. Paylafl›m seçene¤i üzerine t›klayarak. Eğer dosyalarınızı masaüstünü PC ve dizüstü bilgisayar arasında paylaşacaksanız dizüstü bilgisayarınız için de Sphinx firmasının Pico Card modeli benzeri bir PC-Card modülüne ihtiyaç duyulur. Bunun için her bilgisayar için bir ad ve çal›flma grubu belirlenmelidir. tarayıcı ve benzeri donanımlar) eklenebilmesi olanağını sağlamasıdır. Bu yüzden her iki bilgisayarın da rollerinin belirlenmesi gerekir. karar almadan önce bilgisayarlarınızı kullanmak istediğiniz yere yerleştirin. de bağlantı kurulabilir. Konuk bilgisayarın her iki bilgisayara erişimine olanak tanınırken ana bilgisayar kendi kaynaklarına erişebilir. Örneğin Sphinx firmasının Pico Plug modeli 200 dolar civarında satılıyor.

USB veya seri modeller aras›ndaki seçim ise size kalm›fl. örneğin Outlook’taki adres defteri üzerinde çalışmak için hem masaüstü PC’nizde hem de dizüstü bilgisayarınızda zaman zaman ayı konuma getirilmesi anlamında kullanılıyor. artık kızılötesi bağlantı arabirimine yer veriliyor. artık el bilgisayarlarıyla da iletişim kurulabilir. Bu işlem kızılötesi bağlantı ile en kolay ve hızlı biçimde gerçekleştirilir. Bunun için gerekli olan kızılötesi simgesini Denetim Masası’nda bulabilirsiniz. tüm adres veritabanını eşitleyebilirsiniz. Donan›m›n kurulmas›n›n ard›ndan aktif hale getirilmesi gerekir. Bu işlemin ardından Bilgisayarım klasöründe PC’nizin veri senkronizasyonuna hazır olduğunu belirten kızılötesi alıcı simgesi belirir. Örneğin Visor Prism cihazıyla (Handsprig. maraları. Bazı donanımlarda kızılötesi arabirimin tanıtılmasında zorluklar yaşanabilir. Çözüm: PC’nize k›z›lötesi modülü (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Genelde PC’lerde kızılötesi arabirime standart olarak yer verilmiyor. Programlar menüsünden çal›flt›r›ld›¤›nda verileriniz otomatik olarak güncellenir. Ancak örneğin adresler ve ajanda verileri çok fazla yer kaplamadığından senkronizasyon için iletişim hızı yeterli olacaktır. Büyük ofislerde kar›fl›kl›¤› önlemek için Computer Description sat›r›na k›sa bir aç›klama yazabilirsiniz. telefon nu- Etkinlefltirme: K›z›lötesi ba¤lant› otomatik olarak çal›flmaz. Bu durumda veri kaynaklarının zaman zaman masaüstü PC’niz ile eşitlenmesi gerekir. PC kızılötesi arabirim ile donatıldıktan sonra. Bu durumda kullanım kılavuzlarından yardım alabilirsiniz. Denetim Masas›'nda bu ifllem için Infrared simgesi yer al›r. Her iki durumda da yaklaşık 65 dolara kızılötesi bağlantıya sahip olabilirsiniz (örneğin Tekram’ın IRMate IR410U modeli). 1. seri bağlantı kadar yavaş gerçekleştirilir (maksimum 14. Yani bu durumda ek donanımlara ve kablo bağlantısı kurulmasına ihtiyaç duyulmaz. 2. çünkü kurulum basit bir biçimde tamamlanıyor. Kızılötesi bağlantıda iletişim. Tan›mlama: ‹ki ya da daha fazla bilgisayar›n iletiflimi için kat›l›mc›lar›n birbirlerini tan›mlamalar› gerekir. bir dizüstü bilgisayar veya organizer sahibi.56 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu DOSYA SENKRON‹ZASYONU Veri Senkronizasyonu Seyahatlerinizde dizüstü bilgisayar›n›z› kullan›yor musunuz? Vakit nakittir! Peki ama evinize döndü¤ünüzde tüm bu çal›flmalar›n›z masaüstü PC’nize nas›l aktar›lacak? Ajandan›zdaki planlar›n da eflitlenmesi gerekir. Burada eşitlemek. Dosya senkronizasyonu için Windows masaüstünde yer alan “Evrak Çantası”nı kullanabilirsiniz. Dizüstü bilgisayarınızda kızılötesi arabirimini aktif hale getirmeniz yeterli olacaktır. adaptör kulla- Senkronizasyon: Masaüstü ve el bilgisayar›n›z aras›nda verilerin senkronizasyonu için el bilgisayar›n›zla birlikte verilen yaz›l›ma ihtiyaç duyulur. Bu pencerede Options kart›na geçin ve Enable infrared communication seçene¤ini iflaretleyin. Havadan Eriflim: Tüm bilgisayarlarda bir k›z›lötesi adaptörü ile kablosuz iletiflim gerçeklefltirilebilir. Eğer sürücülerin kurulumu sorunsuz bir biçimde tamamlanırsa. Kızılötesi adaptörleri artık USB port’undan da bilgisayarınıza bağlanabiliyor. Bu tip programlar aras›nda en popüleri Hot Sync arac›d›r. notlar ve takvim planları gibi dosyalar olmadan. Böylelikle sadece bir tuşa basarak. içerisinde dizüstü bilgisayarınızla eşitlenmesini istediğiniz dosyaları saklayabileceğiniz Windows Gezgini benzeri bir klasör göreceksiniz.4 kilobyte). nıma hazır hale gelir. yaklaşık 400 dolar) birlikte sisteminize Hot Sync yazılımı kurulur. CHIP | MAYIS 2002 . Kuşkusuz seri bağlantı için de piyasada farklı modellere rastlamak mümkün. Kuşkusuz bu bağlantı biçiminde alıcı ve göndericinin bağlantı noktalarının birbirini direkt olarak görmesi gerekir. Bu simgeye tıkladığınızda. Çözüm: Notebook ve Organizer k›z›lötesi ile ba¤lanabilir Tüm yeni mobil donanımlarda. Infrared Monitor’de Identifaction kart› alt›nda iletiflim partneriniz için bir isim belirleyin. Yapmak istedikleriniz: Adresler. Ancak korkmanıza gerek yok. Bu yüzden her iki bilgisayar da birbirine yakın yerleştirilir. görev listeleri. seyahat sırasında dosyalar arasında kaybolabilir.

Örneğin Empire Earth veya Civilization3 gibi oyunlar ruhsuz bilgisayarlar yerine canlı rakiplere karşı çok daha büyük bir zevkle oynanabilir. örneğin Vobis Highscreen Fast Etheret. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi s60’da “Çalışma Grupları” bölümünde bulabilirsiniz. Üstelik bu tip bir mini USB ağı basit bir biçimde yeni katılımcılarla genişletilebilir. Bunun için TCP/IP gibi bir ağ iletişim kuralı temel alınır. Büyük elektronik marketlerinde ihtiyacınız olabilecek tüm parçalara sahip komple setler bulabilirsiniz. Ancak bu tip bir bağlantı tabii ki diğerlerine göre daha masraflı olacaktır. Windows veya sürücü CD'nize ihtiyaç duyulabilir. Bu donanımlardan iki tane almak yerine bilgisayarları birbirine bağlayabilirsiniz. A¤ yaz›c›s›ndan faydalanabilmek için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar üzerinden Yaz›c› Ekle simgesine t›klay›n.. lı bir biçimde çalışma grupları oluşturulabilir. Kurulan altyapı her iki bilgisayar tarafından da kullanılabilir. Üstelik bu çözüm ile sağlanan iletişim hızı ağ oyunlarının oynanması için de yeterli olur. ancak iletişim beklediğiniz kadar hızlı olmayabilir. Çözüm: PC’leri a¤ bileflenleriyle ba¤lamak (Maliyet yaklafl›k 40 dolar) İki bilgisayarın birbirine bağlanması sırasında kullanılabilecek en uygun çözümlerden birisi de ağ kartlarıyla sağlanır (Cat 5 Corss-Over kablo).” ‹yi donat›lm›fl bir büro ayn› zamanda performans› yükseltir. Kurulum do¤rulu¤unu Ayg›t Yöneticisi'nden kontrol edebilirsiniz. Do¤rudan Ba¤lant›: ‹ki PC'yi birbirine ba¤lamak için a¤ kart› ve bir kablo yeterli olur. veri alışverişinde bulunan tarafların anlaşmasını sağlar. Her iki bilgisayarın anakartı üzerindeki boş bir slot’a ağ kartını yerleştirdikten sonra kasayı kapatın. Çözüm: PC’lerin USB arabirimiyle ba¤lanmas› (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Bir USB ağının kurulumu oldukça basit gerçekleştirilir. Yapmak istedikleriniz: Eğer evinizdeki iki bilgisayar farklı kişiler tarafından kullanılıyorsa. Bu sayede ağ üzerinde çok kolay ve hız- 2. 1. üç adet USB Netlinks satın almanız gerekir. Kurulum: Kartlar›n bilgisayara tak›lmas›n›n ard›ndan Windows sürücü kurulumu uyar›lar›yla aç›l›r. Yeni Yaz›c›: E¤er bir bilgisayar üzerindeki kaynaklar paylafl›ma aç›lm›flsa (s55’teki Temel Ayarlar’a bak›n) di¤erlerinin yaz›c› sürücülerini kurmalar› gerekir. Ağ kartları kutusundan çıkan disket ya da CD üzerinden donanım sürücülerini kurmanız gerekir. Örneğin üç PC'yi birbirine bağlamak için 60 doları gözden çıkararak. E¤er burada görünmüyorsa Ekle/‹letiflim Kural›/Ekle/ Microsoft/TCPIP'yi iflaretledikten sonra Tamam'a t›klay›n. Kartların kurulumu diğer tüm ek kartların kurulumuna benzer biçimde gerçekleştirilir. 1 megabyte veri transferi gerçekleştirilebilir. Üstelik USB ağları ağ kartlarıyla erişilebilen iletişim hızını sağlayamazlar ve saniyede maks. Bunun haricinde yazıcı ve tarayıcılar da ortak kullanılarak ek tasarruf sağlanır. Bu standart. ağ kablosunu ağ kartı üzerine takın ve her iki bilgisayarı da başlatın. CHIP | MAYIS 2002 . Kablo uzunluğu ve dış etkenlere bağlı olarak. İki bilgisayar için bir komple paketi 40 dolara satın alabilirsiniz. dosyalarınızı saniyede 3 ile 7 megabyte arasında değişen hızlarla transfer edebilirsiniz. Örneğin 3Com gibi kaliteli bir markanın tek başına ağ kartını ise yaklaşık 20 dolara edinebilirsiniz. Lindy firmasının USB Netlink modeli (yaklaşık 60 dolar) ve ek bir USB kablosuyla (yaklaşık 5 dolar) iki PC'yi birbirine bağlayabilir ve kaynaklarınızı paylaşabilirsiniz (s55’e bakın). Böylelikle kullanıcıların bilgisayar kasasını açması ve anakart üzerine ağ kartlarını yerleştirmek için vakit kaybetmeleri gerekmez. Her iki PC üzerinde de sadece sürücünün kurulması yeterli olur. kablolar ve sürücüler do¤ru biçimde kurulduktan sonra Denetim Masas›/A¤ üzerinden TCP/IP iletiflim kural›n› kontrol edin. ‹letiflim Kurallar›: Kartlar. her iki bilgisayarda da yazıcı veya tarayıcı gibi donanımlara ihtiyaç duyulabilir. Bilgisayar›n›z yeniden bafllat›ld›ktan sonra TCPIP iletiflimine haz›r hale gelir. E¤er a¤ kart› görünüyorsa her fley yolunda anlam›na gelir.. Windows gerekli ayarların tamamlanmasında size yardımcı olacaktır. Ancak iki bilgisayar için iki yaz›c› veya iki taray›c› gerekli mi? Kuflkusuz küçük bir a¤ ayn› zamanda tasarruf sa¤lar.58 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu A⁄ KURULUMU Ortak Altyap› K›sacas› “Birimiz hepimiz için. Kablonun maliyeti ise 7 ile 15 dolar arasında değişir. Ancak bu yöntemle ikiden fazla bilgisayar ba¤lanamaz.

büronun yapısına ve bilgisayarlar arasındaki duvarlara bağlı olarak onlarca metreye kadar çıkabilir. CHIP | MAYIS 2002 .60 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu GÜVENL‹K ÖNLEMLER‹ Çal›flma Gruplar› Özellikle de profesyonel kullan›c›lar üç ve daha fazla PC ile bir a¤ kurmak isteyebilirler. kablo temelli ağlar ile aynı fonksiyonları sunar. ancak kurulumu ve yönetimi çok daha pratiktir. Ailenin yeni fertleri de artık bilgisayar sahibi oldu ve tüm bilgisayarların birbirine bağlanarak dosya paylaşımına imkan sağlanmasını istiyorsunuz. Pencerenin alt›ndaki alana tam eriflim ve salt okunur durumlar› için farkl› parolalar belirleyin. Ağın kapsama alanı. Teknik olarak bu altyap› da oldukça basittir. Komple A¤: Hub olarak adland›r›lan da¤›t›m merkezleri ile bir a¤ sistemi prensipte birçok bilgisayar› birbirine ba¤layabilir. Üstelik maliyeti oldukça yüksektir. Bu yatırım ile birlikte örneğin saniyede 750 kilobyte ile 1 megabyte arasında veri transferi ile 10 megabyte'lık bir dosya. Eğer çok sayıda küçük dosya transfer ediliyorsa. Hub gönderilen paketlerin doğru alıcıya ulaştırılmasını sağlar. iletişim hızı orantılı olarak düşer. ancak önceden planlanmas› gerekir. Her bilgisayarın konumunu ve kabloların izleyeceği yolu belirleyin. Çözüm: PC'leri klasik bir a¤ ile ba¤lay›n (Maliyet yaklafl›k 100 dolar) Hub merkezi dosya dağıtımı için kullanılır ve tüm bilgisayarlar kablo ile bu cihaza bağlanırlar. S›n›rlama: Eriflimi engellemek için "Kullan›c› düzeyi eriflim denetimi" de kullan›labilir. Böylelikle dosyalar›n›z aç›labilir ancak kimse taraf›ndan de¤ifltirilemez. Çözüm: Birçok PC aras›nda kablosuz ba¤lant› (Maliyet yaklafl›k 1500 dolar) Eğer siz de evin dört bir yanını saran kablo karmaşasından nefret edenlerdenseniz. yaklaşık 70 dolar karşılığında sahip olabilirsiniz. ancak çok daha zahmetli olacağını kabul etmek gerekir. yaklaşık 20 dolar ödemeniz gerekir. Her bir ek ağ kartı içinse. Yapmak istedikleriniz: Evinizdeki bilgisayar Yazma Korumas›: Paylafl›ma aç›lan klasörlerinizdeki dosyalar›n de¤ifltirilmesini veya silinmesini önleyebilirsiniz. Örneğin 500 megabyte'ın üzerinde dosya bulunan bir klasörün. ve kullanıcı sayısı zamanla artıyor. Cisco. Ardından temel ayarları düzenleyin (s55’e bakın). Parola: Eriflim kontrolü parola ile de sa¤lanabilir. İhtiyacınız olan ağ donanımlarına. Denetim Masas›'ndaki A¤ seçeneklerinden Eriflim Denetimi kart›na geçin ve burada kullan›c› ve grup listelerinin al›naca¤› sunucuyu belirtin. Böylelikle ağınızı bir bina içerisinde farklı katlara da paylaştırabilirsiniz. her bilgisayarda donanım kurulumunu tamamlayın. WLAN'da veri iletişim hızının klasik ağlarla karşılaştırıldığında düşük olduğu görülür (saniyede 300 ile 600 Kilobyte). Bu işlem kuşkusuz kablo ağları ile de gerçekleştirilebilir. Elektronik cihazlar ya da elektrik kabloları ağ kabloları üzerinden iletişimi olumsuz etkiler. WLAN. ağ üzerinden kopyalanması 15 dakika kadar sürebilir. yaklaşık 50 dolar civarında satılan ekstra bir hub daha satın almanız gerekir. Ek olarak güvenlik amaçlı bazı düzenlemeler yapabilirsiniz (soldaki kutucuğa bakın). 3Com. Bu cihaz hub'ların zeki ve biraz daha gelişmiş bir türüdür. ÖNERİ: Birçok bilgisayarın (altı veya daha fazla) veya yüksek veri alışverişinin bulunduğu durumlarda switch satın almanız önerilir. Baz istasyonu için yaklaşık 700 dolar ve her bir bilgisayara takılacak olan adaptörler için ise 200-300 dolar masraf yapmanız gerekebilir. Eğer hub üzerinde mevcut bağlantı noktalarından daha fazla sayıda PC'yi birbirine bağlamak istiyorsanız. Paylafl›m kart›nda Parolaya Ba¤l› seçene¤ini iflaretleyin. Wireless LAN ile bilgisayarlarınızı birbirine bağlayabilirsiniz. Compaq ve Intel gibi firmaların kablosuz ağlar için geliştirdikleri çözümlerden faydalanabilirsiniz. 1. Switch içinse 15 dolar daha fazlasını gözden çıkarmalısınız. Örne¤in bu durumda sürücülerinizin veya klasörlerinizin salt okunur hale getirilmesi mümkün olur. Önceki bölümdeki gibi bileşenleri anakarta yerleştirip sürücülerini kurarak. yaklaşık on saniyede ağ üzerinden iletilir. 2.

iki uzun koridorun sonundayız.. tüm hırsı. Johannes Steurer’ı Oscar ödülünün verilmesi için davet etme şerefine nail oluyor.and the winner is: Arri-Laser Münihli Johannes Steurer ve ekibi. ara yolların birinde. sabahları Münih’teki geleneksel firma Arri’deki (www. Ar- CHIP | MAYIS 2002 . “Başka bir şey de beklemiyorduk zaten” diyor bilgin. meslektaşı Franz Kraus ve ekibin öteki üyeleri...com) bürolarına geliyor ve akşamları Los Angeles’ta yaşanacak görkemli bir akşama bir parça daha yakınlaşmış oldukları umutlarıyla bürolarını terk ediyorlardı. ikinci katta. film endüstrisi için devrimci bir ›fl›kland›rma lazeri gelifltirdiler.. nihayet Los Angeles’a bir uçak bileti ile Johannes Steurer oturuyor. Ard›ndan da ödüllerini ald›lar: Y›l›n teknoloji alan›ndaki Oscar’› onlar›n oldu.. bir adamın tüm bilgisi.. Karşımızda hiç de çekici olmayan bir büro.62 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Teknoloji Oscar’lar› . sonra temize çekilmiş çizimler. elinde bir klasör. daha yukarıda planlar. Arri kameralardan sonra Arri lazeri.. en aşağıda kurşun kalemle yapılmış eskizler.arri. Ama bu büroda. İki yıl boyunca o. belirleyici ve aynı zamanda esrarengiz ve banal bir “nasıl?” sorusu üzerinde yoğunlaşıyor: “Nasıl bir Oscar kazanırız?” Orada. M ünih-Schwabing’te. kahve makinesini geçtikten sonra. en arkada sağda. Burada günler çoğunlukla “nasıl?” sorusuyla başlıyor. Pierson. Bun- ların altında Frank Pierson adlı bir kişinin teknoloji dalındaki Oscar’ın kazanılmasına ilişkin tebrik mektubu bulunuyor. Bunu nasıl yaparız? Bunu nasıl başarırız? Bunlar dünyanın tüm geliştirme laboratuvarlarındaki mühendislerin kendilerine sordukları sorular.. Pierson ünlü Academy of Motion Picture Arts and Sciences başkanı.

GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 63 Teknoloji Oscar’lar› ARRI LAZER‹N ÇALIfiMA ‹LKES‹ Dijital resim verilerinden bir film kopyas› oluflturmak Bir filmi sinemada oynatabilmek için hala selüloyt üzerine bir film kopyas› gerekiyor.112 piksel) 3. elektroteknik doktoru ve sinema tutkunu Johannes Steurer. yeşil ve mavi için katı çizim lazerleri ile çalışıyor. Bu tümüyle olağan bir durum.096x3. Steurer düşünüyor. 11. “Bu rakamlarla her bir üreticiyi mutlu kılmanın olanaklı olduğunu” biliyor mühendis. resimlerin çok mükemmel bir hal alması. “Tabii ki bunu görmek olanaklı. 90 dakikalık bir film için 135 bin adet olmak üzere her bir resim tek tek taranıyor. çünkü sinemalar hala bu eski. Bu durum resim başına 12 milyon piksel. masasının üzerindeki klasöre parmaklarıyla dokunuyor.” diyor. Her zaman olduğu gibi.” Arri buluşunu Los Angeles’ta sunduğunda. film tekelinin üretim sonrası alanı için ilk buluşu olan Arri-Laser’a veriliyor. enerji canavarı Gas-Laser’lar ile gerçekleştiriliyordu. “Filmler ruhunu kaybetmemeli” Buna karşılık Arri-Laser.7 saniye ›fl›kland›rma süresine ihtiyaç duyuyor. “bu kadar basit. Şimdiye kadar. Saniyede 25 adet. Yani birbuçuk saatlik bir film için beş günden daha az bir zamana ihtiyaç duyuluyor. Film bittiğinde tüm kayıtlar sabitdiskten 35 mm’lik malzeme üzerine geri ışıklandırılıyor. Steurer bir filmin Arri-Laser kökenli olup olmadığını teşhis edebiliyor. Bunları çekildikten sonra işlemek. üç ana renkte tan›mlanm›fl ›fl›k yay›yor. Dijital resim verilerinin bu kopya üzerine ›fl›kland›r›lmas›n› Arri-Laser hallediyor. ND filtre seti Nötr yo¤unluklu filtreler. “Film branşında üretim yapanlar Arri-Laser’ı görmezden gelemez” diyor bilgin. hemen hemen hiçbir kalite kaybı olmaması ve kayıt başına üç saniyelik işleme süresi anlamına geliyor. agaro@chip. bir film için yedi haftaya ihtiyaç duyan ve kalite kaybından dolayı CHIP | MAYIS 2002 . Oscar. Şimdiye kadar bunun için 10 Oscar kazanılmış. Schwabing’ten gelen buluş 12’ye 0 üstün gelmiş. Kombine lazer ›fl›n› (RGB) Döner befl köfleli prizma Film ›fl›kland›rma Lazer resim bafl›na (4. kapağı açılır açılmaz “Harry Potter” ya da “Yüzüklerin Efendisi” gibi filmlerin harika bir kalitede beyazperdeye yansımasını sağlayan bir teknik içerdiğini gözler önüne seriyor. PH / Garo Antikac›o¤lu. Akşamdan sabaha derin dondurucu büyülü kutu halini almış bulunuyor. yani sözde dijital çağda bile 35 mm’lik film üzerine çekiliyor. 12 rejisör bir kere Arri-Laser tekniği ile bir kere de Arri-Laser tekniği olmaksızın işlenmiş bir sahneyi birbiriyle karşılaştırmış. cazibesini yitirmesi tehlikesini içinde barındırıyor. Sinyal modülasyonu AOM’de akustik dalgalarla titrefltirilen bir kristal resim verisi sinyali lazer ›fl›nlar üzerine modüle ediliyor. ›fl›ma yo¤unlu¤unu tam olarak ›fl›kland›r›lacak film malzemesi ile uyumland›r›yor. analog ama emektar teknik ile çalışıyor. Ana Bilgisayar Resim verileri (50 MByte/resim) Yönlendirici ayna Akust-optik modülatör Kat› cisim lazeri Yüksek derecede etkili üç lazer. efektler eklemek için resimler taranıyor. bu geriye transfer. Bu ilk bakışta bir derin dondurucu izlenimi uyandıran cihaz.tr Hollywood’a destek: H›zl› Arri-Laser Neredeyse tüm filmler bugün de. Düşünür Steurer “Filmlerin ruhunu kaybetmemesi için dikkatli olmalıyız.com. Filmin ilerleme yönü Ifl›kland›r›lmam›fl film Objektif Gelifltirme Ifl›kland›r›lm›fl film Gelifltirilmifl film Lazer ›fl›n›n›n yazma yönü ri film kameraları alanında dünya piyasasında lider ve 1917 yılında kurulmuş işletmede üretilen ürünler dünyanın dört bir yanındaki kameramanların gözünde bir efsane. ana renkler olan kırmızı. Yeni proje de gizli ve tabii ki Oscar adayı.” her bir kameramanın sinirini bozan. bir şaheser oluşturuyor. Johannes Steurer bu kutuyla ve şimdiden parça başına 400 bin euro’luk fiyatıyla 75 kez satılmış olmasıyla gurur duyuyor. Dijital tekniğin sunduğu olanaklar.

4 GB adreslenebiliyordu. ST-506’nın devamı olan bu arabirim. INT 13’ün BIOS’a eklenmesi ile bu sorun çözüldü. Bu sayede hız ve güvenirlilik artırıldı. ATA yani Advanced Technology Attachment olarak da adlan- dırılan bu arabirim. Tek sorun bu değildi. Günümüzde yaygın olarak Ultra ATA-100 kullanılıyor. saniyede 33 MB’lık bir hıza sahipti. Çünkü bu özellik sayesinde BIOS adreslemesi 64 bit’e çıkarıldı. Gelifltiricilerden oluflan büyük bir grup.. Sonra Maxtor tarafından ESDI oarak adlandırılan yeni bir arabirim geliştirildi. Bu arabirim 20 ve 34 pinlik iki kabloya sahipti ve verileri seri formatta iletirdi. yazılması gereken verinin yazmadan önce kontrol edilmesi ve hata bulunursa yazma işleminin tekrardan başlatılması işlemine denir. Fast ATA ya da ATA 2 olarak adlandırılan bu arabirim. ATA-2 ile uyumlu olan bu arabirim. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›nda ek güç Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Serial ATA Teknolojisi Teknolojinin Dünü. iki adet cihaz bağlanabiliyor. diğer bilgisayar donanımları ile iletişim kurmak için arabirimleri kullanırlar. Bu arabirim ile birlikte Cyclical Redundancy Check Error kontrolü getirildi. S abitdiskler veya optik cihazlar. CHIP. controller’ın diskin içine girmesi ile ünlenmişti. Bu arabirim ile birden çok cihaz aynı kablo üzerinden desteklenebiliyordu.. teknolojik gelifliminin son noktas›na gelmifl gibi görünüyor. Günümüzde IDE arabirimi anakartın üzerinde geliyor. BIOS 24 bit adreslemeyi kullanıyordu ve ancak 8. Hepimizin bildiği master/slave olarak adlandırılan arabirime. 0. Bir işlemde bir bitlik bir bilgi aktaran bu arabirim.6 MB’lık hız değeri ile göze çarpıyordu.1 GB’lık partisyonlara ayrılmak zorundaydılar.2 MBps arasında değişen bir hız değerine sahipti. saniyede 16. Fat 16 siste- mi sadece 2. bu ihtiyac› Serial ATA arabirimi ile çözmeyi baflard›.64 ‹Ç‹NDEK‹LER 65 66 67 Serial ATA’ya Geçifl: Paralel ATA geliflimi.625 MBps-1. Dolayısıyla büyük kapasiteli diskle 2. daha h›zl› bir arabirim gerekiyor. IDE cephesinde gelinen sonraki nokta ise Ultra Ata arabirimi. Ama pek tutulmadı ve yerini SCSI arabirimine bıraktı. İlk arabirim IBM bilgisayarlarda bulunuyor ve ST-506 olarak adlandırılıyordu.4 GB limiti idi.1 GB’ı adresleyebiliyordu. Adlarından da anlaşıldığı gibi bu arabirimlerin hızları 66 MBps ve 100 MBps. Durum böyle olunca da. Hatta bazı anakart üreticilerinin Ultra ATA133’ü desteklemeye başladıklarını görebi- CHIP | MAYIS 2002 . Ama üreticiler durmak bilmediler ve Enhanced IDE arabirimini geliştirdiler. aynı kablo sistemine sahipti ve 3 MBps’lik bir veri transfer hızına çıkabiliyordu. teknolojideki bu son de¤ifliklikleri sizler için araflt›rd› ve yorumlad›. Zamanla bu arabirim de geliştirildi ve sırayla ATA-66 ve ATA100 arabirimleri geldi. Integrated Device Electronics veya kısaca IDE olarak bildiğimiz arabirim bir sonraki gelişme idi. Yalnız 40 pinlik bir kablo ile bağlanan bu cihazlara jumper ayarı yapmak gerekiyor... ATA arbiriminin 28 bit adresleme kullanılmasına karşın. 2 GB’nın üstündeki kapasiteye sahip olan diskler için üretilen arabirimin sorunu ise 8. CRC. Ama FAT 32’li Windows sürümünün çıkması ile birlikte bu sorun da çözülebildi. Bugünü Paralel ATA.

hepimizin bildiği 40 lerde birçok veri transfer uygulaması seri bağlantıyı tercih ediyor. master/slave konseptini de destekliyor. farklı veri yollarından yapılıyor. Paralel ATA ile k›yasland›¤›nda. Böylece CD-ROM ve sabitdiskler için ATA kabloları geliştirildi. Serial ATA’n›n teknik özellikleri: SCSI arabirimine rakip Bu teknolojinin performans değerlerinin ne olduğu hakkında çok net bilgi§ yok. ANSI (American National Standarts Institude) tarafından bir standart haline getirildi. ATA’n›n geliflimi: SATA/1500 kullan›ma haz›r İlk zamanlarda bir ATA standardından söz edilmezdi. Bu yeni arabirim Ultra Serial ATA 1500 ya da SATA/1500 olarak adlandırılıyor. Paralel ATA versiyonlarında sinyal iletim kabloları ile güç kabloları farklıydı. Çünkü yıldız topolojisinde de olduğu gibi sistemler bire bir bağlanıyorlar. daha çok yıldız topolojisine benziyor. Bu da en çok paralel ATA arabirimini etkiliyor. optik sürücü/yazıcı ve sabitdisk gibi cihazlara yüksek bir bant genişliği sunacak. Bugün- ğin. sinyal kablosu ile güç kablosunun aynı kanalı kullanmadığını söyleyebiliriz. IDF (Intel Developer Forum) ve CeBIT fuarındaki izlenimlerimizden yola çıkarak. Ve sonunda Serial ATA standardı geliştirildi. Bu ekstra damar sayısı yüksek veri transfer hızlarının güvenli yapılabilmesi için geçerli. Serial ATA k Kabloda De¤ifliklik: Serial ATA kablosunun. Kablonun ince olması sayesindeyse. Hatta Serial ATA cihazlarının güç girişi farklı olduğu için. Çünkü gerilim iletimi ile veri aktarımda sorunlar yaşanabilir. Serial ATA’nın teorik olarak saniyede 600 Mbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşılması gerekiyor. Bu arabirim sürekli geliştirilerek standartlaştırıldı. Ayrıca veri iletimi ve gönderimi.. Yeni standart sayesinde yeni nesil sabitdiskler daha yüksek bir performansla çalıştırılabilecek. Bu arabirim. Yeni seri I/O mimarisi. Bu gelişmeden sonra Small Form Factor komitesi ATAPI arabiriminde standartlaşmaya gitti. Bu da sistem kasalarını daha küçük boyutlara indirebilecek. ATA 100 arabiriminin teknolojik gelişmenin sonuna yaklaşması sonucu yeni bir arabirim için kollar sıvandı. LVDS’nin. Çünkü saniyede 100 Mbyte’lık bir hız ile veri transferi gerçekleştirebilen bu arabirim teknolojisinin sınırına dayandı. piyasada bulunan işletim sistemleriyle ve yazılımlarla uyumlu olmakla kalmıyor. Ardından. Serial ATA’da sinyal iletim kabloları ile güç kablolarının aynı hat üzerinden iletilmesi öngörülüyor. 4 pin’i 15 pin’e çeviren basit bir kablo dönüştürücüsü de kullanılıyor. Serial ATA’ya geçifl: Paralel ATA geliflimini tamamlad› Serial ATA. Bunu Paralel ATA’nın BUS topolojisi ile karıştırmamak gerek. Intel ve AMD işlemcileri de bu hız artışından faydalanabilecekler. APT. En son değişiklik ise. yani simetrik veri iletim tekniğinin kullanılması. IBM ve Maxtor’un yanı sıra Seagate de bu yeni arabirimi ürünlerine entegre etmeye başladı bile. IDE ATA’nın bir sonraki adımı olarak görülüyor. veri transfer hızının en az saniyede 150 Mbyte olacağını garanti ediyor. Serial ATA. kart üreticileri de destek vererek ATA özellikleri geliştirildi. arabirimi geliştiren grup.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 65 Serial ATA Teknolojisi liyoruz. günümüzde kullanılan paralel I/O yapısının yerini aldıktan sonra.0 olarak adlandırılan bu yeni standart. Yeni arabirimi geliştiren grup geçtiğimiz aylarda bu yeni endüstri standardının son rötuşlarını tamamladı. Yeni arabirimin bir çok üretici tarafından desteklenmesi de önemli bir avantaj. Dell. Buna karşın. Örne- Güç Dönüfltürücüsü: Eski sistemler için düflünülmüfl olan bu kablo sistemi ile Serial ATA arabirimine geçilebiliyor. Seagate’ten Bir ilk: Seagate ürünlerinde Serial ATA arabirimini kullanan ilk disk üreticilerinden biri.. Örneğin çok önemli olan BUS terminasyonu bu standarda sonradan eklendi. Ama IDE arabirimi yerini daha geniş bir desteğe sahip olan Serial ATA’ya bırakıyor. Çeşitli firmaların tavsiyeleri ve tecrübeleri sonucunda zamanla ana- damarlı kablodan 80 damarlı kabloya geçiş ile yapıldı. çok daha ince bir yap›da oldu¤unu söyleyebiliriz. kasa içindeki hava sirkülasyonu daha etkili hale gelebilecek ve kasa içi ısı değeri düşebilecek. CHIP | MAYIS 2002 . ATA 1. Ama. Intel Developer Forum’da ilgili kişilere tanıtıldı. Nedeni ise. Yani amatörce bir yol izlendi. Intel.

Bu nedenle de. Sisteme entegre ettiğiniz bir IDE cihazı. 40 veya 80 iğneli paralel kablolar kalın olduklarından dolayı. bu yüzden kullanıcıya dertli anlar yaşatabilir. paralel bağlantının aksine sin- arabiriminin yüksek veri transfer hızına sahip olmasından dolayı hata düzeltme fonksiyonu entegre edilmiş. bir karmaşanın meydana gelmesiydi.0 arabirimi ile doğru düzgün tanışılmadan. Buna ek olarak özel sürücüler kurmak da gerekmiyor. hatta Ultra ATA 66 ve 100’lerin çıkması ile birlikte damar sayısı da 80’e çıktı. diğer cihazdan bağımsız bir şekilde çalıştırılıyor. Böylece host adaptörüne cihaz başına bağlantı yapılıyor. Jumper ayarı yok. nesil) Ultra Serial ATA 6000 (3. Bu nedenle günümüzün anakartlarında toplam dört adet IDE cihaz sisteme bağlanabiliyor. SATA protokollüne dönüşebiliyorlar.66 Serial ATA II Hub: IDF fuar›nda server sistemler için düflünülmüfl yeni hub teknolojisini görme f›rsat›m›z oldu. İğne sayısının düşük olduğu bu bağlantıda. Çünkü seri bağlantıda. Kablo ba¤lant›lardaki de¤ifliklik: Kablo karmaflas›na son Paralel veri iletiminde hız sadece kısa mesafeli uzaklıklarda etkiliydi. Yeni bağlantının bir diğer özelliği de. Dolayısıyla yeni bağlantının pin sayısı da diğer bağlantıya göre daha düşük. Ayrıca işletim sistemleriyle uyumsuzluk da söz konusu değil. Serial ATA II arabiriminden söz edilmeye başlandı. harici bağlantılar için yerlerini SATA’ya bırakmıyorlar. Bu arabirim çok daha hızlı olduğundan dola- PARALEL ‹LE SER‹ ARAB‹R‹MLER‹N HIZ DE⁄ERLER‹ Arabirimler Ultra ATA 66 Ultra ATA 100 Ultra Serial ATA 1500 Ultra Serial ATA 3000 (2. yeterince esnek bir yapıda değillerdi. günümüzün sabitdisklerinde bulunan register setlerini emule ediyor. bit sayılarının uzun mesafede rasgele hızlarda gitmesi ve bundan dolayı yal iletimi tek bir kanaldan yapılıyor. nesil) H›z De¤erleri 66 Mbyte/saniye 100 Mbyte/saniye 150 Mbyte/saniye (1. yazılım kurulum sürecinin azalması ve kablo maliyetlerinin düşürülmesi. Seri bağlantıda zaman gecikmesinin yaşanması mümkün değil. Bu register seti. Kullanmaya Haz›r: CeBIT fuar›nda tan›t›lan yeni nesil sistemlerde. Yani USB/USB2 ve Firewire arabirimleri. sadece dahili veri transferler için düşünülmüş olması. alıcı ve verici tarafından senkronizasyon bozulmuyor ve veri iletim yolu da güvenlik altına alınıyor. Bu gerilim değeri SCSI arabiriminde kullanılan değer ile aynı. Serial Ata kablosundaki aşırı yüklemeyi kaldırmak için 8B/10M kodlaması kullanılıyor. Sistem çalışırken cihaz dahil etmek veya çıkarmak veya çok yüksek kapasiteli disklerin bu arabirim ile çalıştırılmasına yönelik fonksiyonların ise gelecekte entegre edileceği söyleniyor. Bu da SCSI arabirimini tehlikeye sokuyor. kasanın içindeki hava sirkülasyonunu da etkiliyorlardı. her bir cihaz kendi kablosu üzerinden ve tek bir port üzerinden bağlanıyor. Bunun nedeni ise. Kısaca burada master/slave ilişkisi yok. özel geliştirilmiş bir adaptör sayesinde SATA controller üzerinden çalıştırılabilirler. Bu kodlamada bir byte 10 bit’lik bir gruba dönüştürülüyor. Yani. bu arabirim kullan›lmaya bafllanm›fl. her bir cihaz. Yine dört adet cihaz destekleyen bu bağlantı. SATA Host Adaptörü. Paralel ATA iki adet master mimarisine sahipti. Serial ATA için 6 ya da 8 damarlı bir kablo yeterli. Bu standardı destekleyen cihazları konfigüre etmek gerekmiyor. paralel bağlantıdan alıştığımız kalın kablo yerine çok daha ince bir kablo kullanılması. shadow register setine sahip. hava sirkülasyonu da olumsuz yönde etkilemiyor. Bu master mimarisine iki adet de slave dahil ediliyordu. Low Voltage Different Signal tekniği sayesinde elektro manyetik voltaj sorunları minimuma indirgeniyor ve dolayısıyla veri transfer performansı da önemli ölçüde artıyor. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›na ekstra güç Henüz Serial ATA 1. ses kartı ile CD-ROM arasında bağlanan kablo gibi incecik bir kablo kullandığından dolayı. SATA bu soruna teke tek bir çözüm getiriyor. Yeni arabirimin bir diğer önemli avantajı ise. bu teknik sayesinde oldukça başarılı sonuçlar verebiliyor. Bu protokolün bir diğer önemli yanı ise. Eski bir diske sahip olan kullanıcılar. SATA’nın fiziksel veri iletimi için. Ayrıca. Paralel kablolarda bu damar sayısı 40 idi. Çünkü SCSI arabirimi. ama hız önemli derecede düşüyordu. Bu teknik sayesindeyse. Bu özellik sayesinde ATAPI ve ATA komutları. Yani Serial ATA’da LVDS tekniği kullanılıyor. Bu sayede jumper ayarlaması ve Bus terminolojisi tarihe karışıyor. Bu sayede yüksek hızdan dolayı oluşan hatalar minimuma indirgeniyor. Uzun mesafelerle veri iletimi gerçekleştiriliyor. Geçen aylarda katıldığımız IDF’de bu konseptin ilk ürünlerini görme fırsatımız oldu. +250 mV ile -250 mV’luk bir gerilim uygulanıyor. Master/Slave sorununu ile çoğumuz karşılaşmışızdır. paralel arabirimden farklı olarak peer to peer tekniği ile çalışıyor. Yani. Master/Slave desteği de bu tür bir emulasyon ile yapılıyor.5 GB/s) 300 Mbyte/saniye (3 Gb/s) 600 Mbyte/saniye (6 GB/s) CHIP | MAYIS 2002 .

SATA adaptörleri geliştirildi.0 arabirimi için üretilmiş çeşitli ürünler tanıtılmıştı. sistem tarafından otomatik olarak tanınıyor ve çalıştırılması sağlanıyor. Dileriz Firewire’ın başına gelen Serial ATA’nın da başına gelmez! Ecevit B›kt›m.0 gibi Serial ATA II de yüksek bir bant genişliğe sahip. Ayrıca jumper ya da değişik ayarlamalara da gerek kalmıyor. Bildiğimiz gibi Firewire ya da IEEE1394 diye adlandırılan arabirim. Serial ATA arabirimine göre çalıştırılabilir. Bu tür bir gelişme çok güçlü bir arabirim olan Firewire cephesinde yaşanmıştı ve halen yaşanmaya devam ediyor. Firewire arabirimi tarafından rahatlıkla desteklenebilir. Bu sayede.0’da olduğu gibi Serial ATA II de.00-12.00-15. Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Yeni arabirime geçiş için bu arabirimi destekleyen ürünlerin fazlaca piyasada bulunması gerekir. ikinci dönem devreye girecek.0’ı geliştiren grubun aynısı. seriye geçiş için maliyeti artırması. (MCP+MCSE) yard›m ÜCRETS‹Z CHIP DESTEK HATTI 0800 211 6117 yardim@ Bilgisayar ve internet ile ilgili tüm sorunlar›n›z için. Paralel ATA arabirimli bir disk. Seagate ise Serial ATA sabitdisklerini tanıtmıştı. Serial ATA 1. İlk dönemden..com. İkinci dönemde. Serial ATA 1.com. Geçtiğimiz ayda gezdiğimiz CeBIT fu- Disk Transfer H›zlar›: Y›llara göre veri transfer h›zlar›n›n art›fl›. üst mertebelere taşınacak. sabitdiskler veya optik sürücüler. geniş bir ürün seçeneğine sahip değil.tr Pazartesi. Dolayısıyla bu arabirimin de optik cihazlar ve veri depolama ürünlerinde kullanılması düşünülüyor. Serial ATA Controller ve PCI RAID kartlarını tanıtmıştı. Çalışabilmesinin nedeniyse.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 67 Serial ATA Teknolojisi yı. incecik bir kablo ile veri aktarımı yapıyor. Bu arabiriminin gelişmesini sağlamakla görevli olan Serial ATA II Working Group.tr. senelerdir piyasada olmasına ve çok hızlı bir arabirim olmasına rağmen. Serial ATA II. Bu yüzden olsa gerek. IDF fuarında. Serial ATA 1. Oysa. Bu adaptörler sayesinde. Serial ATA II. CHIP YAZI ‹fiLER‹ EMR‹N‹ZDE. bir dezavantaj gibi gözükebilir. Serial ATA II arabiriminin 2003 yılının 2. yarısında tamamlanması hedefleniyor. arında Maxtor’un da Serial ATA diskleri ürettiğini görme fırsatını bulduk.0 arabirimine de uyumlu olacak. yani bant genişliği. Arabirimin iyice oturması sonucundan da. Cuma 10. paralel sinyal iletiminin bu adaptörler sayesinde seri sinyal iletimine dönüştürülmesi.00 / 13... Örneğin Adaptec. Bu adaptörlerin.00 .. ağ donanımları ve sunucular için düşünülmüş bir teknoloji. ecevitb@chip. Ama paralel kullanımda çok önemli bir yer tutan bellek ihtiyacının minimuma indirilmesi çok büyük bir avantaj. Serial ATA 1. . Serial ATA 1. iki dönemde gelişimini tamamlayacak. sunucu ve ağ donanımlar etkilenecek. ücretsiz telefon hatt›m›z› arayarak ya da e-posta’yla CHIP’e dan›flabilirsiniz. Bu da doğal olarak geçiş süresini kısaltır. daha yüksek bir transfer oranı. Çarflamba. entegre ettiğiniz her bir cihaz.

Peki bu gerçekten gerekli mi? Test: Ekran Kartlar› Devlerin Sa CHIP | MAYIS 2002 .68 ‹Ç‹NDEK‹LER 69 70 72 72 76 78 Oyunlardaki Grafik Kalitesi: Donan›m ihtiyaçlar› art›yor Testin Birincisi: MSI GeForce4 Ti4600 Overclock Ne Getiriyor? Fazladan FPS’ye mi ihtiyaç var? Fiyat/Performans Birincisi: Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Nas›l Test Ettik?: Test ve puanlama yöntemleri Sonuç ve Teknik Tablo: Son karar bütçenizin Sürekli yeni ekran kartlar› ç›k›yor ve fiyatlar› da çok pahal›. Dolay›s›yla daha fazla performans için kesenin a¤z›n› açmak gerekiyor.

Ne kadar yüksek FPS o kadar yüksek frag Her ne kadar insan gözünün saniyede 20 ve üzeri kareyi ayırt edemeyip akan bir görüntü olarak gördüğü söylense de. FPS’yi yüksek tutmak için neler yapmak gerekli? Aslına bakarsanız bir iki artık herkesin bildiği nokta dışında ekran kartını değiştirmeden FPS’yi yükseltmek için yapacak pek bir şey yok.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 69 N Vidia sürekli yeni grafik chip’leri üretiyor. Peki ama tatminkar bir performans için ille de birkaç yüz dolar ödemek mi gerekiyor? Aslında bu sorunun cevabı biraz uzun. Abit’se 105FPS vermişti. Konfigürasyona ve ilgili uygulamaya bağlı olarak en az 40-45 FPS. Testimizin Fiyat/Performans ödülünü kazanan Abit GF3 Ti 200 128MB ise aynı testte 36 FPS’lik bir değer elde etti. Değişen sahneler farklı poligon sayıları ve farklı miktarlarda doku anlamına gelir. siz sözkonusu oyunlar olunca buna inanmayın. farklı konfigürasyonlar için farklı performanslar ortaya koyuyor. Ekran kartınızdaki sürücü ayarlarından görüntü kalitesini düşürebilirsiniz. Tam binaya giren rakibinizin yanına gelip ona ateş edecekken bina içindeki dokular ve yüksek poligon sayısı yüzünden ekran görüntünüzde bir yavaşlama olsa ve bu sırada rakibiniz ayak seslerinizi duyup dönerek sizi vursa herhalde hoşunuza gitmez. Gördüğünüz gibi aslında hiç de yüksek değerler değil bunlar. Ya Aquamark’a ne demeli? Grafik kartlarını zorlayacak bir görüntü kalitesine sahip olan demo. hesaplanması gereken daha fazla poligon ve sahneye aktarılması gereken daha fazla texel (dokuyla kaplan- vaşlaması ve FPS’nin düşmesi tüm keyfinizi kaçıracaktır. daha gerçekçi ve etkileyici ortamlarla kullanıcıları etkilemeye çalışıyorlar. Yani en hızlı grafik kartını alsanız bile görüntü kalitesi ayarlarını sonuna kadar açınca performans oldukça düşüyor. Testteki kartlardan örnek vermek gerekirse testin birincisi olan GF4 Ti4600 işlemcili ve 128MB belleğe sahip olan MSI. Bu “belli bir süre” nin ne kadar olduğu en başta sizin oyun oynama alışkanlıklarınıza bağlı.5 yıl önce almış bir oyun tutkunu kullanıcı. Fakat mevcut oyunlar ve P4 işlemcili bir bilgisayar dikkate alınırsa kabaca bir tahminle GeForce3 Ti 200 işlemcili bir grafik kartı size belli bir süre yetecektir. Aquanox adlı oyun kullanılarak üretilmiş ve bir anlamda yakın bir zaman içinde piyasaya çıkacak oyunların PC’leri ne kadar zorlayacağının göstergesi sanki. Zira grafik kartları. Tamam Aquamark yeni grafik kartlarını zorlamak için yapılmış ama 1 ay sonra böyle bir dolu oyunun çıkmayacağını kim garanti edebilir? Yüksek bir grafik kalitesi. mış pixel) anlamına geldiği için grafik kartlarının işlem kapasitesinin artmasıyla paralel olarak oyun geliştiriciler. Aquamark testinde ancak 72 FPS elde edebildi. Monitör tazeleme hızınızı mümkün olduğu kadar yüksek tutmak ya k vafl› CHIP | MAYIS 2002 . akıcı sayılabilecek bir oyun için şarttır. Tabii ekran kartını 1-1. Counter-Strike. QuakeIII’te 1280x1024x32 bit ve 4x Antialiasing ile 65FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) gibi bir sonuç verdi. Tabii FPS’nin daha yüksek olması. Tabii burda testte kullandığımız PC’de P4 2 GHz ve 256MB DDR bellek olduğunu hatırlatmakta fayda var. Hareket ederken oyunun aniden ya- Sadece PC’sine Güvenenler ‹çin: Grafik kart›n›z›n sürücü ayarlar›ndaki Antialiasing sekmesi görsel kaliteyi artt›r›r fakat e¤er h›zl› bir grafik kart›n›z yoksa bu özelli¤i kullanmay›n Oyunlardaki grafik kalitesi gittikçe yükseliyor Haydi Antialiasing’i bir kenara bıraktık diyelim. her zaman için iyidir. Quake ya da benzeri bir oyun oynadığınızı düşünün. Zira oyunlarda sahneler sürekli değişir. Yine testimizden örnek verirsek belirttiğimiz grafik ayarlarıyla fakat Antialiasing kapalıyken 128MB GF4 4600. 169. Örneğin oyunlarda 1280x1024x32 bit ayarlarında Antialiasing açıkken sisteme oldukça fazla yük biner ve PC’nizin kaynaklarını sonuna kadar sömürürsünüz. Oysa Antialiasing kapalıyken aynı ayarlarla MSI. 128MB GF3 Ti 200 ise bu konuda oldukça dramatik bir tablo çizerek 28FPS’de kaldı. böyle bir durumda mecburen ekran kartını hatta bazen tüm sistemi terfi ettirmek zorunda kalıyor.

Bir oyun her ikisini de destekliyorsa deneyerek hangisinin daha hızlı olduğunu bulmanız iyi olacaktır. KDV hariç 405 dolarl›k fiyat›yla kesinlikle orta ve girifl seviyesi kullan›c›lar için bir lüks. her zaman en yüksek performansı elde edeceksiniz anlamına gelmez. havan›n so¤utucu kanatlar aras›ndan daha h›zl› ve etkili bir flekilde ç›kmas›n› sa¤lad›¤›n› gördük. Tabii sürücü ayarlarında Antialiasing’in devre dışı olması. Öte yandan MSI GeForce4 Ti 4600 kesinlikle s›rt›n› h›zl› ifllemcisine dayam›fl niteliksiz bir ürün de¤il. En son sürücüleri yüklemek sisteminizdeki olası sorunları çözmek için iyidir fakat en son sürücüleri kullanmanız. Oyunda herhangi bir FPS sınırlaması olabilir.msi. ilgili oyunun grafik seçenekleri menüsünden ayarlayabilirsiniz. Eğer yeni yüklediğiniz sürücülerle mutlu değilseniz eski sürücülerinizi tekrar yüklemekten çe- T TB‹ ES R » TEST B‹R‹NC‹S‹ CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS MSI GeForce4 Ti4600 5| 20 02 ‹NC‹S‹ 0 Best of the best orta nVidia’n›n en h›zl› ifllemcisi olan GF4 Ti 4600’lü bu kart›n birincili¤i bizi flafl›rtmad›. henüz piyasaya yeni ç›km›fl olan Ti 4600 ifllemcisini tafl›yor. Zira bazı oyunlar farklı API’larla (Application Programming Interface-Uygulama Programlama Arabirimi) farklı FPS sonuçları verebiliyor. Ek olarak video girifline sahip olmas› ise hofl bir sürpriz. Böylece kart sayesinde farkl› kaynaklardan gelen analog video sinyallerini bilgisayar›n›za aktarabilirsiniz. PC’nizde yeterince bellek yoksa. Kartta bizi rahats›z eden tek fley. Win Producer ve WinCoder yaz›l›mlar›. + Yüksek performans + Video yakalama özelli¤i + Beraberinde gelen yaz›l›mlar CHIP | MAYIS 2002 . Kullan›c›lara ise terfi yollar› görünüyor. F‹YAT B‹LG‹ 405 dolar www. Neredeyse bilgisayar fiyat›na sat›lan kart. Bu ba¤lamda performans testlerinde harikalar yaratmas›nda bir tuhafl›k yok. 256MB bellek bu konuda şu an için kesinlikle sizi tatmin etmeye yetecektir. Oyun gelifltiriciler daha hofl grafikler için tüm becerilerini ortaya koyuyor. da VSync’i devre dışı bırakmak da işe yarayabilir. Kart. ‹lginç olan MSI’›n ürünü tasarlarken sadece performans› de¤il.tw GF4’lere Özel Fan Tasar›m›: Grafik ifllemcisinin so¤utucusu üstündeki plastik örtü. Kart›n kutusundan PCB’sine ve beraberinde gelen yaz›l›mlara kadar her bilefleni gerçek anlamda yüksek kaliteye iflaret ediyor. ekran kartınızın olanaklarını sonuna kadar kullanmanızı sağlayabilir. s ‹flte testin tart›flmas›z flampiyonu. sadece video capture yapmak için de¤il ayn› zamanda bu yakalanan görüntüleri VCD ya da farkl› formatlarda CD’ye yazmak için oldukça baflar›l›. MSI GeForce4 Ti 4600. Kartta ifllemci fan›n›n üzerindeki fleffaf plastik örtüyü ilk baflta yad›rgad›k. havan›n kanallardan daha etkin bir flekilde ç›kmas›n› sa¤l›yor. “max fps 100” ya da benzeri bir komut. DVD izleme yaz›l›m› ve video yakalama/iflleme programlar› geldi¤ini de belirtelim. Yeri gelmiflken kartla beraber 3 popüler tam sürüm oyun. tahmin edebilece¤iniz gibi testteki en yüksek fiyatl› kat›l›mc›. fan›n ç›kartt›¤› gürültünün di¤er kartlara nazaran biraz daha yüksek olmas›yd›. Zira MSI GeForce4 Ti 4600. Oyunlar. grafik kartınız hızlı bile olsa oyun sırasında zaman zaman yavaşlamalar (hatta durmalar) görülebilir. özellikle grafik kartınıza güvenmiyorsanız kesinlikle tavsiye edilir. FPS’ye direkt olarak etkir. Fakat daha sonra bu örtünün. çok amaçl› kullan›m› da dikkate alm›fl olmas›. Eğer oyunda konsol varsa komutları araştırın. OpenGL’de Direct 3D’ye nazaran çok daha hızlı. hem Direct 3D hem de OpenGL platformlarını destekleyebilir. Kartla beraber gelen. En az›ndan flu an için.com. Örneğin Counter-Strike. Bunların dışında tabii ki oyun içindeki çözünürlük ve renk derinliği. tüm GF4 kartlar gibi büyükçe bir yap› arz ediyor. S-Video ve Composite video girifllerine sahip.70 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› Acaba PC’nizde yeterince bellek var m›? Kalitenin Bedeli: Oyunlardaki gerçekçilik geliflen donan›m olanaklar›yla gittikçe art›yor. Bunun d›fl›nda 128 MB DDR belle¤e sahip olan kart. Eğer sevdiğiniz oyunu 800x600 çözünürlük ve 16bit renk derinliğinde akıcı bir şekilde oynayamıyorsanız terfi zamanı gelmiş de geçiyor demektir. Hızdan ödün vermeden grafik kartınızın gücünün yettiği optimum renk ve çözünürlük ayarlarını.

F‹YAT B‹LG‹ 180 dolar www. kartla beraber sadece DVD izleme yaz›l›m›n›n gelmesi. 128 MB DDR bellekle donatılmış ve tahmin ettiğimiz gibi MSI’ın arkasından testi ikinci olarak tamamladı. En az›ndan fiyat›n›n daha uygun oldu¤u kesin. GeForce4 Ti 4400 işlemcisini taşıyan bu model. KDV hariç 180 dolarl›k fiyat›yla bu kart tam size göre. çekirdek ve bellek h›z› olarak tipik 175/400MHz’te çal›fl›yor. bir soru ve sadece donanıma değil yazılıma da bağlı.72 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kinmeyin. Tabii bunu yapmadan önce düzgün bir uninstall prosedürü izlemelisiniz.abit. Ya da bazı sürücülerdeki özel overclock ayarları bu konuda işinize yarayabilir. Tabii bu kaba tahmin.tw DVI-I Deste¤i: Yeni ekran kartlar›n›n ço¤unda dijital flat panel için gerekli ç›k›fl da bulunuyor. Bu aflamada Abit Siluro GF3 Ti200 128MB. Teste gelen Abit ekran kartlarına bakınca aklımıza kalitesiyle ün yapan Elsa grafik kartlar geldi. belle¤in fazla olmas› tabii ki tercih sebeplerinin bafl›nda gelmeli. Bu kart.com) ya da RivaTuner gibi minik programlar kullanabilirsiniz. Peki elde edeceğiniz sonuç buna değecek mi? Bu cevabı uzun NVidia’n›n Son Bombas›: GeForce4 Ti serisi ifllemcili kartlar sadece yüksek performanslar›yla de¤il 400 dolar’› aflan fiyatlar›yla da kendilerinden sözettirmeyi baflar›yor. Hatta duruma göre aradaki fark›n azl›¤› yüzünden bazen 64 MB bellekli olanlar az farkla öne geçebiliyorlar. Kendine göre riskleri olan bu işlem. s GF3 ifllemcili ekran kartlar› art›k zor bulunuyor. Bu aflamada testteki Abit Siluro GF3 Ti200’ün (hele 128MB DDR belle¤i de dikkate al›n›rsa) gayet mant›kl› bir çözüm oldu¤unu söyleyebiliriz. Bunu Denetim Masası/Program Ekle Kaldır penceresinden yapabilirsiniz. oyun tutkunu kullan›c›lar› biraz üzebilir. fakat fiyat› da el yak›yor do¤rusu. Bu durumu test sonuçlar›ndan da görebilirsiniz. Grafik kartınızı overclock etmek için PowerStrip (www. Öte yandan arada fiyat fark› çok azsa ya da hiç yoksa. Bunun dışında bazı grafik kartları overclock için gerekli programlarla satışa sunuluyor (Örneğin: Leadtek kartlar). bazı durumlardaysa önemsiz performans artışları sağlayabilir. Abit’in özellikle son zamanlarda piyasaya sürdüğü ürünlerde kalite çıtasını yükselttiği gözden kaçmıyor. CPU’nun yada grafik chip’inin üreticinin önerdiğinden daha yüksek saat hızında çalıştırılmasıdır. Öte yandan overclock sadece sistemle değil çevre şartlarıyla da ilgilidir. Overclock. 1024x768 çözünürlük ve 16bit renk için geçerli. Seçim size kalmış. Kartla beraber S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› geliyor. Uygun fiyat› bu durumu biraz af ettirse de. Yasad›fl› yollara saparken dikkatli olun Overclock kelimesini duymayan kaldı mı? Biz yine de anlamını söyleyelim. Abit Siluro GF4 Ti 4400: Abit artık sadece anakartlarda değil ekran kartlarında da söz sahibi bir marka haline geldi. DVI-I ve S-Video ç›k›fl› olan ürün. 64MB bellekli ekran kartlar›yla ayn› ifllemciyi tafl›yan 128MB bellekli olanlar aras›nda pratikte “hayati” say›labilecek bir performans fark›n›n olmad›¤› biliniyor.Beraberinde oyun gelmiyor CHIP | MAYIS 2002 U UN YG 5|2 02 0 AT F‹Y 0 . Fakat basitçe Overclock ile P4 işlemcili bir sistemde GF3 Ti 200 ile QuakeIII’te fazladan bir 8-10FPS ya da üzeri elde edebilirsiniz. Havanın çok sıcak olduğu bir gün sorun çıkarmayan overclock’lu ekran kartınız aniden kilitlenmeye yolaçar hale gelebilir. + Fiyat/performans oran› çok iyi + Yüksek bellek miktar› . fiyat ve performans› dengeli bir flekilde size sunuyor. Öte yandan GF3 Ti 200 nispeten fiyat/performans oran› olarak daha cazip gibi. Konuyu daha fazla uzatmadan 11 ekran kartının katıldığı testimize geçelim. genel hatları itibariyle KDV hariç 325 dolarlık satış fi- » UYGUN F‹YAT CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Uygun fiyata yüksek performans çok iyi En yeni nVidia ifllemcilerine sahip ekran kartlar› pek çok kifli için lüks. H›zl› bir ekran kart› almay› düflünüyorsan›z ve performanstan ziyade fiyat/performans oran› sizin için önemliyse. Bu kartlar yerlerini GF3 Ti 200 ve Ti 500 ifllemcili kartlara b›rakt›lar. GeForce 3 Ti 500 gerçekten h›zl› bir ifllemci. 150 dolar üstü ekran kartlar› aras›nda dikkate de¤er bir fiyat/performans oran› çiziyor. dikkatli yapılırsa bazı durumlarda çok. Grafik kartlarının hem çekirdek hem de bellek hızlarını arttırmak bu yazılımlarla kolayca mümkün.entechtaiwan.com. Abit Siluro GF4 Ti 4400.

performans testlerinde Abit Siluro GF4 Ti 4400’ün epey arkasında olmasına rağmen. Leadtek Ti 500’ün üzerindeki minik LED’ler yardımıyla kartın çalışma durumu hakkında bilgi almak mümkün. MSI DVD. Zira kart. 4x FSAA (Smoothvision) testlerinde başarılı olamayınca sıralamada kendisinden beklediğimiz kadar iyi bir derece elde edemedi. fakat video-in özelliği yüzünden fiyatının yüksek olduğunu görüyoruz. dikkatli olmak kayd›yla yükseltebilirsiniz. acele etmenizde fayda var. Leadtek Winfast Ti 500 TDH: Üçüncü sırada yer alan Leadtek Winfast Ti 500 TDH’nin oldukça yüksek fiyatlı olduğunu görüyoruz. 64 MB DDR bellekle satışa sunulmuş olan kart. yazılımları çıkıyor. fiyatı düşünce daha cazip olacak. Performans testlerinde başarılı sayılabilecek puanlar alan kartla beraber. Leadtek Winfast GeForce3 TDH ya da genel ola- Abit Siluro GeForce3: Video girişi olan ekran kartlarına sempati duymamak mümkün değil. Öte yandan KDV hariç 315 dolarlık fiyatıyla kartın video girişine sahip olan MSI Ti 500’den bile yüksek fiyatlı olmasını yadırgadık doğrusu.74 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› yatıyla. Zira kısa bir süre sonra bu kartları bulmak zorlaşacak. MSI G3 Ti 500 Pro-VTG’yle beraber Sacrifice. Fakat gerek 3D gözlükle beraber gelmesi gerekse video girişine sahip olması. rak GF3 işlemcili kartlar şu aşamada çok fazla bir şey ifade etmiyor gibi görünse de bu kartlar. hem 3D gözlük hem de video girişiyle donatılmış. Fakat her halükarda her iki kart da bütçesi sınırsız kullanıcılara hitap ediyor. Cool3D için ek program kullanman›za gerek kalmaz. Ürünün kutusundan Ulead ViSürücü Üzerinden Overclock: Baz› sürücü versiyonlar› içindeki özel ayarlar sayesinde overclock deo Studio. birkaç tam sürüm oyun da gelse hoş olurdu doğrusu. bunu zengin donanım özelliklerine borçlu. Zira ürün. video girişi olmamasına rağmen 330 dolarlık fiyatıyla bir üst sıradaki Ti 500 işlemcili MSI’dan daha pahalı. genel olarak oldukça başarılı. Kartın genel toplamda en başarılı GF3 olarak öne çıkmasını tek engelleyen nokta. ek özellikler açısından kartın çok zengin olmamasıydı. Kartın satış fiyatı KDV hariç 223 dolar. Beraberinde DVD izleme yazılımıyla gelen ürün. Ürün. Aslına bakarsanız. Dronez ve Gunlok oyunlarının tam sürümleri ve DVD izleme yazı. Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE: Çoğu performans testinde GeForce3 işlemcili kartları az farkla geçen Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE. gerek performans gerekse fiyat açısından. birinci olan MSI’a (aradaki fiyat farkı dikkate alınca) alternatif olabilir. örneğin el kameranızla çektiğiniz görüntüleri VCD olarak kaydetmek için de kullanabiliyorsunuz. olağanüstü donanım özellikleri sayesinde onunla aynı toplam puanı elde etti ve genel toplamda ikincilik kürsüsünde kendine yer açtı. Daha doğrusu aynı işlemcili Abit’in bu konuda daha başarılı olmasıydı diyelim. İyi hazırlanmış bir kitapçıkla satışa sunulan kartla beraber. WinDVD. 64 MB DDR bellekli ve GF3 işlemcili Abit Siluro da böyle bir kart. Dronez ve Gunlok oyunlarının yanında WinFast DVD. bu bir gerçek. diğer testlerde GeForce Ti500 ayarında sonuçlar ortaya koymuştu. kartın kutusundan çıkan yazılımlar arasında. ikinci sıradaki GF4 Ti 4400 Abit’ten bile yüksek bir fiyata satılıyor. Karta fiyat açısından baktığımızda KDV hariç 305 dolarlık satış fiyatı kesinlikle kelepir sayılmaz. 64MB DDR belleğe sahip. pahalı GF4 modelleri ile daha uygun fiyatlı GF3 Ti200’ler arasında bir noktada oldukları için bazı kullanıcılara ilginç gelebilir. Hatta ürün. özellikler puanının yüksekliği sayesinde genel toplamda onu geçiyor. Tabii ürünün sıralamadaki başarısızlığının bir sebebi de CHIP | MAYIS 2002 . MSI G3 Ti 500 Pro-VTG: Teste katılan kartlar arasında müstesna bir yere sahip olan MSI G3 Ti 500 Pro-VTG. GF3 Ti 500 işlemcisi ve 64MB DDR belleğe sahip olan ürün. Sonuç itibariyle 150 dolar üstü 11 adet ekran kartının katıldığı testimizde geniş bir kullanıcı profiline hitap eden bu kart. Oysa kart. performans testlerinde burun farkıyla aynı işlemcili Leadtek’e geçilse de. WinCoder/Win Producer yazılımları geliyor. testteki GF4 işlemcili kartlar olmasaydı bu kart açık arayla birinci olacaktı. Böylece onlarca (asılnda birkaç yüz) dolar ödeyerek satın aldığınız grafik kartınızı sadece oyunlarda değil. kartın değerini yükselten ve “fiyatını hak ettiren” etkenler arasında. bütçesi elverenler için cazip bir seçenek. Dolayısıyla kartın fiyat/performans oranı pek başarılı değil. Leadtek Winfast GeForce3 TDH: NVidia GeForce3 işlemcili bu kart. Abit Siluro GF3 yeni bir kart sayılmaz. Eğer böyle bir kart almayı planlıyorsanız.Ekran Kart›n›za Doping: Riva Tuner ve benzeri programc›klarla ekran kart›n›z›n çekirdek ve bellek h›z›n› lımı geliyor.

Aquamark skoru da toplam puan› %17. j QuakeIII Arena (OpenGL) Ne söyleyebiliriz ki? QuakeIII. Ayrıca distribütör şirket olan Ufotek’in ücretsiz 0800’lü tüketici destek hatları da kartın artıları arasında. Puanlama. Dronez sonucu da toplam CHIP puan›n› %17.5 oran›nda etkiledi. Fiyatları oldukça yüksek olan bu devlerin arasında ezilmemek kolay değil. Video girifl/ç›k›fl özellikleri. Fakat. Program toplam CHIP puan›na %17. Kısaca Leadtek GF3 Ti 200 TDH de tıpkı Abit gibi kabul edilebilir bir fiyata gayet yeterli performans sunuyor. fiahin Ekflio¤lu. ürünün sıralamadaki yerini olumsuz yönde etkiledi. Datron GeForce3 Ti 500’ün testteki diğer GF3 Ti 500 işlemcili kartlar arasındaki en yüksek fiyatlı seçenek olduğunun altını çizmekte fayda var. Aquanox adl› oyundan türetilen Aquamark ekran kartlar›n›n sundu¤u grafiksel algoritmalar› yo¤un bir flekilde kullanmas›yla ve kartlar› çok zorlamas›yla ünlü. j Aquamark (Direct3D) Direct3D 8. bu şartlar altında GF3 Ti 500 işlemcili bir grafik kartı almayı düşünen kullanıcılar için uygun fiyatlı bir alternatif olmaya aday. Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH: 64MB belleğe sahip olmasına rağmen aynı işlemciye ve 128MB belleğe sahip olan Abit Ti 200’le başa baş bir mücadele ortaya koyan Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH. Testteki diğer Leadtek kartlar gibi DVD izleme yazılımının yanında Gunlok ve Dronez oyunlarının tam sürümleriyle satışa sunulmuş olan ürün fiyat/performans oranını önemseyen kullanıcılar için testteki iyi alternatiflerden biri. Yani örne¤in Aquamark’tan 1024x768-16 bit grafik ayarlar›yla ald›¤›m›z sonuç. Tabloda görece¤iniz fiyat/performans oran› kriteri puanlamaya kat›lmad›. ekran kartlar›n›n OpenGL performans›n› ölçmek için kulland›¤›m›z bir di¤er yaz›l›m oldu. farklı olarak nedense daha yüksek bir fiyatla satışa sunulmuş.5 oldu. Program Direct 3D alt›nda farkl› detay seviyesinde demolar göstererek ortalama FPS say›s›n› al›yor ve genel bir puan veriyor. önce her bir program›n alt bafll›klar› içinde gerçeklefltirildi. Bu bilgi sadece ayd›nlatma amac› güdüyor.com. beraberinde gelen yaz›l›mlar. Kartın 3 yıllık garanti sertifikası kutudan çıkan az sayıda bileşenden biri olarak karşımıza çıkıyor. j 3D Mark 2001 SE (Direct 3D) Madonion’›n efsanevi benchmark programlar› dizisi. 3D Mark serisinin sonuncusu olan 3D Mark 2001 SE. ne bir kitapçık ne de ek yazılım var.tr EKRAN KARTLARINI NASIL TEST ETT‹K? Test kadar puanlama da dikkat isteyen bir konu Kartlar› test ederken hem OpenGL hem de Direct 3D platformlar›nda yetkin yaz›l›mlar kulland›k. Açıkçası KDV hariç 331 dolara satılan bir ekran kartı için alışılmadık bir durum bu. j Dronez (OpenGL) Oldukça büyük dokular (Texture) kullanan Dronez. Kartın kutusu üzerindeki yazılar Türkçe.5 Aquamark CHIP | MAYIS 2002 .5 %17. Gainward Ti 200 128MB: Performans testlerinde diğer GeForce3 Ti 200 işlemcili kartlarla aynı değerlere imza atan ve 128MB DDR belleğe sahip olan Gainward Ti 200. kaç y›l geç- TEST KR‹TERLER‹ 3DMark 2001 SE Yaz›l›m/ Donan›m Özellikleri %30 %17. Fakat sonuç olarak.5 oran›nda etkidi. Her ne kadar testimizin son sıralarında yer alsalar da her iki kartın da aslında 150$ üstü kategorisinde yarıştığını hatırlatmakta fayda var.76 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kutudan sadece DVD izleme yazılımı ve S-Video kablosu çıkması. 200$+KDV’lik satış fiyatıyla fiyat/peformans oranı açısından pek cazip olmayan ürünün kutusundan. Benzeri ifllem tüm test programlar›n›n farkl› çözünürlük ve renk derinliklerinden elde edilen skorlar için tekrarland›. Dual Display/nView benzeri özellikler ve hatta bellek miktar› da bu kategoride dikkate ald›¤›m›z özellikler aras›ndayd›.5 Quake III Dronez %17. Zira kart TruForm ve Dual Display gibi aslında hoş özelliklere sahip. Performans testlerinde Ti500’ün şanına yakışır puanlar elde etse de genel özellikler açısından başarılı bir tablo ortaya koyamaması. 184$+KDV’lik fiyatıyla Abit’ten 4 dolar daha pahalı.5 %17. kablolar ve dönüfltürücüler. el kitap盤›. aslında genel toplamda daha iyi bir derece alabilirdi. Böylece sadece test yap›p skorlar› kar›fl›k bir flekilde vermek yerine. Test için oyun içindeki Demo1’i 1024x768-16 bit ve 1280x1024-32bit grafik ayarlar›yla kulland›k. Böylece 4 ayr› QuakeIII skoru elde etmifl olduk. ciddi ve sofistike bir puanlama metodolojisiyle sa¤l›kl› bir s›ralama elde etmeye çal›flt›k. Antialiasing kapal› olarak gerçeklefltirdi¤imiz bu testlerin ard›ndan 4x Antialiasing’i açarak ayn› testleri tekrarlad›k. KDV hariç 229 dolardan satılan Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE.5 oran›nda etkiledi. Yaz›l›m/Donan›m özellikleri puan› CHIP toplam puan›na %30 oran›nda etkidi. Krass adl› yeni ve geliflmifl bir grafik motoru kullan›yor. tüm ekran kartlar›n›n sonuçlar› gözetilerek puanland›. Öte yandan kart için söyleyebileceğimiz iyi şeyler de var. WinDVD programı ve S-Video/Composite dönüştürücüsü çıkıyor. mesine ra¤men hala ekran kart› testlerinde en s›k kullan›lan Benchmark yaz›l›m›. varsa ek donan›m (3D gözlük gibi). j Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri Ekran kartlar›n› test ederken sadece ölçülebilir performans› de¤il di¤er özellikleri de puanlamaya dahil ettik. QuakeIII’ün toplam puana etkisi %17. Datron GeForce3 Ti 500: GeForce3 Ti 500 işlemcili ve 64 MB DDR belleğe sahip olan bu kart. Fakat Utopia ürüne biraz daha ilgi gösterebilirmiş doğrusu. esahin@chip.0 destekli Aquamark. bir önceki versiyon olan 3D Mark 2001’e nazaran baz› optimizasyonlar ve bir iki ufak de¤ifliklik içeriyor. Ayn› ifllem 1280x1024-32 bit ayarlar›yla yap›larak bu iki de¤erin ortalamas› al›nd› ve bir toplam Aquamark puan› oluflturuldu. Programla mütevazi say›labilecek bir grafik kalitesiyle 1024x76816 bit grafik ayarlar›yla yapt›¤›m›z teste ek olarak tüm kalite ayarlar› maksimumdayken 1280x1024 çözünürlükte ve 32 bit renk derinli¤i kullanarak bir test daha yapt›k. Testleri 1024x768-16bit ve 1280x 1024-32bit olmak üzere 2 farkl› grafik ayar›yla gerçeklefltirdik. Ayr›ca ürünle birlikte gelen yaz›l›m/donan›m da ayr› bir kategoride puanlanarak toplam CHIP puan›na eklendi.

Öte yandan seçim s›ras›ndaki tek kriter tabii ki fiyat ya da performans de¤il ve olmamal›. Fiyat›n›n Ti4600 kadar yüksek olmamas› da önemli bir avantaj Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce4 Ti 4600 AGP 4x 128 MB DDR 300/650 nVidia GeForce4 Ti 4400 AGP 4x 128 MB DDR 275/550 • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95. S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar›. CHIP Test Merkezi Editörü MSI GeForce4 Ti 4600 405 dolar Datagate. 2.5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 100 Puan 0 50 100 88 Puan 0 50 100 100 99 100 100 98 87 92 91 93 80 orta NVidia’n›n en yeni ifllemcisine sahip. Bu kartlar aras›ndaki Abit Siluro Ti 200 128MB.) s Ekran kartlar›n›n çok genifl bir fiyat yelpazesine sahip olmas›. Aquanox. DVI-I/VGA Dönüfltürücüsü SiluroDVD Birlikte Gelenler Donan›m TEST PLATFORMU Pentium 4 2GHz (Northwood) CPU MSI 845 Ultra anakart 256 MB RDRAM Seagate ATA IV 60 GB sabit disk Creative SB Live! Value Windows XP Professional Yaz›l›m No one Lives Forever.com. Sacrifice.li¤i Abit GF4 4400 ile paylaflan MSI GF3 Ti 500 ise bunu büyük ölçüde hem video girifline hem de 3D gözlü¤e sahip olmas›na borçlu. rakipleri aras›ndan s›yr›larak bizden ödül almaya hak kazand›. Bütçesi genifl kullan›c›lar›n çok sevebilece¤i bir kart orta Oldukça h›zl› bir kart.5) Dronez (%17. Ayr›ca video girifli de var. MSI DVD • = evet – = hay›r CHIP | MAYIS 2002 . Bir ekran kart›ndan daha fazla ne isteyebilirsiniz ki? Takip eden s›ralamadaki birkaç GeForce varyasyonundan sonra Radeon 8500LE ifllemcili Utopia gözünüze tak›labilir. Kart GF Ti 500 ifllemcili kartlara alternatif olarak düflünülebilir. CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17. video girifli olmas› yüzünden de takdirimizi kazand›.tw Firma Telefon Faks Web (www. Özellikle birinci olan MSI. (212) 212 98 50 (212 282 98 79).5) Quake Arena III (%17. Zira testimizin birincisi ile sonuncusu aras›nda tam iki kat fiyat fark› var. testi 150$ alt› ve üstü olarak iki ayr› kategoride gerçeklefltirmemizin en önemli sebebiydi. Akabinde s›ralamaya giren GF3 Ti 200 kartlar. Bu aflamada sat›n alma karar›n›z› verirken son sözü bütçeniz söyleyecek. Multimedya (212) 282 98 80. Sonuçlardan da kolayca görebilece¤iniz gibi ayni grafik chip’ini tafl›yan kartlar (do¤al olarak) performans testlerinde neredeyse ayn› sonuçlara imza at›yorlar.tw Abit Siluro GF4 Ti 4400 325 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit.com. Linux Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port. Win Producer/WinCoder.5) Aquamark (%17. (212) 2129857 msi. 150$ üstü kategorisinde 11 grafik kart›n› konuk etti¤imiz bu ay ki testimizi.78 T TB ES ‹R ‹NC‹S‹ Sonuç 5| 2 002 1 2 0 Son karar bütçenizin Ürün Fiyat (yaklafl›k) fiahin Ekflio¤lu. önümüzdeki ay yapaca¤›m›z 150$ alt› ekran kartlar› testi izleyecek. uygun fiyatla “yeterli” performans›n nVidia taraf›ndan öngörülmüfl dengesi olarak ön plana ç›k›yor. NVidia hükümranl›¤›ndan flikayeti olan var m›? Testimizde tabii ki GeForce4 kartlar do¤al olarak ilk iki s›raya yerleflti. 7 oyun demosu.

com.com. S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez. WinFast DVD • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port.tr (212) 671 10 30 empa. Multimedya (212) 282 98 80. Gunlok. 75-89 Puan = 4 Kutu. MSI DVD. Yüksek performans ve çok amaçl› kullan›m bir arada orta Fiyat›n›n bu kadar yüksek olmas› anlams›z.com. S-Video/ Composite dönüfltürücüsü Dronez. Ayr›ca fiyat/ performans aç›s›ndan da mant›kl› bir tablo çiziyor çok iyi Pek çok testte Ti500 ayar›nda bir performans ortaya koydu.tw Leadtek Winfast Ti 500 TDH 330 dolar Kont. 60-74 Puan = 3 Kutu. SVideo/Composite dönüfltürücüsü Sacrifice.com.tw Leadtek Winfast GeForce3 TDH 223 dolar Kont.tw Abit Siluro GF3 315 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit.tw Utopia Trinity Ti ATI R. WinCoder/Win Producer • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90.tr Datron Speed Force Ti 500 331 dolar Ufotek (212) 336 61 00 (212) 336 61 12 ufotek. WinDVD. (212) 2129857 msi. Fiyat/ Performans oran› aç›s›ndan da baflar›l› kötü Beraberinde ne yaz›l›m ne de kablo gelmemesi toplam puan›n› olumsuz etkiledi. S-Video kablosu. 8500LE 229 dolar Empa www. Performans olarak baflar›l› orta Video girifline sahip olmas›n› takdir ettik ama fiyat› çok yüksek çok iyi Performans› gayet iyi. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . SVideo/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› Ulead Video Studio. Multimedya (216) 499 62 99. Cool3D • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. (212) 2129857 leadtek. (212) 212 98 50 (212 282 98 79). WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 - ATI DVD - De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu.com.tr 88 Puan 0 50 100 81 Puan 0 50 100 79 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 75 Puan 0 50 100 81 88 89 72 100 81 87 89 69 78 69 79 86 61 90 69 78 85 66 78 78 63 90 68 78 76 87 88 71 60 iyi GF3 Ti 500 gibi h›zl› bir ifllemciye sahip üstelik video girifli var. (212) 2129857 leadtek.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 79 Test: Ekran Kartlar› 3 4 5 6 7 8 MSI G3 Ti 500 Pro-VTG 305 dolar Datagate. 45-59 Puan = 2 Kutu. Multimedya (216) 499 62 99.empa. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. Fiyat› çok yüksek nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/460 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/400 ATI Radeon 8500 LE AGP 4x 64 MB DDR 250/500 nVidia GeForce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 3D Gözlük.com.com. Gunlok.

Gunlok.com. S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez.com.tw Leadtek Winfast GF3 Ti 200 TDH 184 dolar Kont. iyi Fiyat› biraz daha düflük olsayd› çekici olabilirdi Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 64 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›.80 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› UN YG AT F‹Y U 5|2 2 00 9 10 11 0 Ürün Fiyat (yaklafl›k) Firma Telefon Faks Web (www. Dikkate al›nmas› gereken bir alternatif.5) Dronez (%17.tw CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17. 60-74 Puan = 3 Kutu.5) Quake Arena III (%17. (212) 2129857 leadtek. WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü Birlikte Gelenler Donan›m Yaz›l›m WinDVD • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. 45-59 Puan = 2 Kutu.com.5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 69 Puan 0 50 100 69 Puan 0 50 100 67 Puan 0 50 100 63 65 83 53 78 62 70 81 53 78 63 64 82 54 70 çok iyi Gayet uygun fiyata tatminkar bir performans sunuyor. Multimedya (216) 499 62 99.S-Video/ Composite dönüfltürücüsü WinDVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›.5) Aquamark (%17. Özellikle 128MB belle¤e sahip olmas›na ra¤men fiyat›n›n düflük olmas› dikkat çekici çok iyi Testteki baflar›l› Fiyat/Performans oran› sunan kartlardan biri.tw Gainward Ti 200 128 MB 200 dolar Albim (216) 349 33 51 (216) 347 59 34 gainward. 75-89 Puan = 4 Kutu. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 .) Abit Siluro GF3 Ti 200 128MB 180 dolar Okyanus (212) 356 70 69 (212) 356 70 69 abit. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90.

sanat. Geliflen yapay zeka ile birlikte. veri girifl yöntemlerinin bilgisayarlarla sohbet etmeye kadar uzayaca¤› görünüyor. ‹ nsanların kendilerini ifade edebilmeleri. Yüzyılımızın ikinci yarısında bilgisayarla tanışan insanoğlu sanki diğer insanlara düşündüklerini anlatabilmek konusunda çok başarılıymış gibi bu kez de bilgisayarlara “laf ” anlatma çabasına girdi. savaşlar. Doğru anlatım yöntemi ile buluşamayan fikirler ya yok olup gitmiş ya da zorla anlatılmaya çalışıldığı için kavgalar. çatışmalar. fiimdilik klavyenin ve farenin taht›n› sarsabilecek bir alternatif ortaya ç›kmad›.82 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri Bilgi Giriflinin Yeni Yollar› Delikli kartlardan sesle kontrole. Delikli Kartlar Joystick 1940 1950 Klavye ‹lk klavyeler görünmeye baflland›. daha sonra elektronik yapıya kavuşan ve dört işlem dışında insan hayatında önemli olan neredeyse her işi yapmaya Söz Dinleyen Bilgisayarlar Bilgisayarlar icat edildikten sonra. Çok ilkel makinelerde kay›t tutmak için daktilodan esinlenerek yarat›lan klavyeler hala vazgeçilmez yöntemler aras›ndalar. İnsanların kendilerini başarı ile ifade edebildiği durumlarda ise edebiyat. tarih boyunca en önemli sorunlardan biri olmuştur. birer mekanik mucizesi olarak hızlı dört işlem yapmak üzere tasarlanan. acılar getirmiştir. bilim gibi artı değerlerin ortaya çıktığı açıktır. 1960 1970 Mouse ‹nsanlar›n fareye benzetti¤i bir kontrol cihaz› endüstriyel çizimlerle u¤raflanlar›n iflini kolaylaflt›rmak amac›yla ortaya ç›ksa da bir süre sonra vazgeçilmezler aras›na girdi. lazer hologram klavyeye kadar uzayan veri girifl tarihinde insanlar pek çok cihaz› denediler. onlar›n “söz”den pek anlamad›klar› anlafl›ld›. Önce astronatlar›n elinde görülebiliyorlard› ama bugün bildi¤imiz anlamda oyun cihazlar› halini henüz almam›fllard›. CHIP | MAYIS 2002 . ölümler. İlk önceleri. Veri Girifl Yöntemleri Savaflta Alman mesajlar›n› çözmek için icat edilen bilgisayarlar matematiksel ifllemleri delikli kartlarla yapabiliyorlard›.

Alternatif yöntemlerin sayısı artarken.. masaüstü sistemlerde de kullan›labilecek.. 500 sayfalık bir kitabı daktilo kullanır gibi harf harf yazmak ile bir mikrofona okumanız. klasik. yazı yazacaksanız her çeşit klavye: ergonomik. Aerosmith’in bir klibinde de rol alan eldivenler gençlerin gönlüne oturdu. her kullanıcının kendisine uygun seçenekleri veya kombinasyonları belirlemesi de uzun bir süreç oluşturabiliyor. Bir roman veya kitap yazdığınızı veya yazılı bir metni yeniden bilgisayara geçirdiğinizi düşünün. giyilebilen kıyafetler. 2002 Mart ay›nda CeBIT fuar›nda tan›t›lan lazer hologram klavye. Sanal Klavye: Lazer ›fl›nlar›yla oluflturulan bir hologram ayn› bir klavye gibi çal›fl›yor. Teknoloji yayg›nlafl›rsa. direksiyonlar. oyunlar ve internet sayesinde ilgi oda¤› oldu. CHIP | MAYIS 2002 . pedallar. Bilgisayara komut vermeyi kolaylaştırmak isteyenler için ses tanıyan özel sistemler. Cem fianc›. eksik yönlerine rağmen bir yönteme alışıldığında. Yapay zekayla sohbet önce yaz›flma sonra ses ile mümkün. Veri giriş alışkanlıkları ise bilgisayar başındaki üretkenliği. menin bilgisayar tarafından tanınıp yazıya dönüştürülmesi arasındaki fark insanların yaşam şekillerini etkileyecek kadar büyüktür. kısaca veri girişi yapmak. okunan her keli- Dokunmatik Ekranlar: ‹nsanlar›n kiosk’larla tan›d›¤› dokunmatik ekranlar bugün ceplerimize kadar girdiler. Çok s›n›rl› da olsa sesle komut vermek mümkün. Bilgisayarla sabah yapt›¤›n›z sohbete göre gün içinde sizi uyarabilecek. Günümüzde kullanılan alternatif veri giriş yöntemleri nedir? Bu günün teknolojisinde değişik amaçlar için bilgisayara “laf ” anlatmanın değişik yolları mevcut.com.. Kimi oyunlar ses kontrolünü desteklediler. mikrofonlar. bilgi sahibi olabilirsiniz. Arka sayfadaki tabloda ihtiyaçlarınıza uygun veri giriş cihazlarını inceleyip. ‹srail’li bir firma taraf›ndan. diğer yöntemi kullanan kişi kırda piknik yaparken minik bir cep bilgisayarı ile bile işini gerçekleştirebilir. padlar.. daha iyisine ulaşmak amacıyla yeni veri giriş yöntemleri geliştiriliyor. “Çocu¤u okuldan almay› düflünmüyorsun galiba!” Dokunmatik Ekranlar Ses Kontrolü Yapay Zeka 1990 1990 Eldivenler 1990 2000 Virtual Keyboard 2010 Sanal eldivenler geliflen 3D teknolojisi.tr Halk›n bankamatiklerle tan›d›¤› okunmatik ekranlar›n üzerine bir armakla dokunmak veri girifli için eterli oluyordu. bez. yeni bir yönteme başlamanın veya alışmanın zor olması. sanal eldivenler. katlanabilir. tahmin edildiği gibi bir sorun haline gelmiş durumda. Karar vermek zor: Art›lar ve eksiler birarada Veri girişi konusunda ulaşılan her teknolojinin zayıf bir noktası olduğundan. Önemli sorunlardan biri. PDA kullan›m›na yönelik gelifltirildi ve hala herkesin merak›n› üzerine çekiyor. zamanı ve dolayısı ile tüm hayatı doğrudan etkileyen bir faktör. yazılımsal hatta hologram. Klavye kullanan kişi ofiste masa başında mesai saatleri içinde çalışmak zorundayken.aday olan bilgisayarlara “laf ” anlatmak. çok hareket etmek istemeyenler için göz bebeğini takip eden gözlük şeklinde fareler. cemsanci@chip. joystickler. Oyun oynayacaksanız.

com) Avuçiçi bilgisayarlar. Harici PDA klavyeleri ise masa üstü klavyelerle ayn› ifli görmelerine ra¤men PDA’lara monte edilebilecek flekilde dizay edilmifllerdir.co.com) Robot kollar›n› an›msatan iri elektronik eldivenler kullanmak. P Sadece iflaret parma¤›n› küçük hareketlerle oynatman›n yeterli olmas› M H›zl› hareket edildi¤inde kontrolün kaybedilmesi. el yaz›s› tan›yan graffiti yaz›l›mlar› ve harici donan›msal klavye tak›labilmesi seçeneklerine sahipler. Essential Reality isimli bir firma taraf›ndan piyasaya sürülmeye haz›rlanan sanal eldiven P5 ile el ve parmaklar› bofllukta hareket ettirerek bilgisayar ekran›nda kontrolü sa¤lamak mümkün.com/keyboard): Uzun saatler masa bafl›nda bilgisayar kullanan çal›flanlar›n bileklerinde ortaya ç›kan a¤r›lar nedeniyle çal›flt›klar› flirketlere açt›klar› tazminat davalar›n›n sonucunda ergonomik klavyeler art›k iyice yayg›nlaflt›.84 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri A KLAVYELER Ergonomik Klavyeler (www. Cihaz›n içindeki alg›lay›c›lar el kaslar›ndaki hareketleri hissederek parmaklar›n hangi harfe dokunmak istediklerini tahmin ediyor. hassasiyet sebebiyle elin çok fazla hareket etmesi.fellowes. Bir mikrofon ve uygun bir yaz›l›m sayesinde bilgisayara çok temel komutlar› (dosya aç. Ucunda alg›lay›c›lar bulunan modelleri veya dokunmatik bir pad üzerinde çal›flan çeflitleri bulunuyor. bilim kurgu filmleri için üretilmifl bir dekor gibi görünse de gerçekten çal›fl›yor ve flimdilik PDA’lara ba¤lan›yor.com) En ilginç mouse modeli olan pedal mouse. h›zl› metin girifli sa¤lamas›. P Normal mouselardan daha hassas yap›s›n›n oyunlarda rahatl›k sa¤lamas› M Standart uygulamalarda. P Yer kaplamamas› M Küçük ve düflük çözünürlüklü ekranlarda yanl›fl harfe basma sorunu. Eldivenin parmak uçlar›ndaki yüzüklerde ve üzerindeki fleritlerde al›c›lar bulunuyor. Dokunmatik ekranlar›.palmgear. normal mouselar›n iki kat› kadar çözünürlü¤e sahip olduklar›ndan oyunculara hassas niflan alma. P Geleneksel mouse’lar›n neden oldu¤u a¤r›lar› ve masadaki kalabal›¤› önlemesi. P Ellerin serbest kalmas›. P Klavyenin boyutlar›n›n ayarlanabilmesi ve tafl›ma sorununun azalmas› M Harflerin üzerine dik basmay› gerektirmesi ve düzgün yüzeyler üzerinde çal›flmas›. bilim-kurgu filmlerindeki fantezilerden biridir. E ELD‹VENLER Sense Board (www. P PDA’lara veri giriflinde geleneksel klavye hissini yaratmalar›. telaffuzun yanl›fl anlafl›lmas›.palmgear.com) Mouse gerektirmeyen dokunmatik ekranl› bilgisayarlar. ‹ki pedall› sitem normal bir mouse’un bütün ifllevlerini gerçeklefltiriyor. Ancak yine de çok uzun süreli çal›flmalarda eklemlerdeki a¤r›lar›n önüne geçmek mümkün de¤il. Yeni tasar›mlar›n›n masaüstü sistemlerde kullan›lmas› da zaman meselesi.com/mouse) Oyun oynamay› sevenler için gelifltirilen özel mouselar. imleci kontrol etmek mümkün olabiliyor. B MOUSE VE JOYSTICKLER Kalem Mouse Mouse kullan›m› özellikle dijital ortamda çizim yapanlar için kullan›m zorluklar› ç›kard›¤›ndan kalem fleklinde dizayn edilen mouselar ortaya ç›kt› ancak sadece belirli meslek gruplar›na hitap eden bu cihazlar yayg›n kullan›m alan› bulamad›lar. Sadece konuflarak h›zl› komut verilmesi M Henüz yeterli olmayan teknoloji. P Eklem a¤r›lar›n› azaltan tasar›m›. M Tafl›nma sorunlar› ve her ortamda rahatça kullan›lmamalar›. el eklemlerinde ortaya ç›kan a¤r›lar› (Carpal Tunnel Sendromu) tamamen ortadan kald›r›yor çünkü sadece ayaklarla çal›fl›yor.com) Avuçiçi bilgisayarlarda metin giriflini kolaylaflt›rmak için dizayn edilen cihaz iki ele birden tak›l›yor. Gaming Mouse (www. P Esnek kullan›m aç›lar›.il) ‹srailli bir firma taraf›ndan gelifltirilen hologram. M Eli çabuk yormas› veya özel bir mouse pad’e ihtiyaç duymas›. Düzgün yatay bir yüzey üzerinde lazerle hologram klavye yaratan cihaz. P Klavye ve mousa gerek b›rakmayan özgür yap›s› M A¤›r. M Ayak bileklerinde a¤r› oluflmayaca¤›n›n garantisinin bulunmamas› ve zor al›fl›lmas›. Harici PDA Klavyeleri (www.. Son y›llarda diz üstü bilgisayarlarda yayg›n kullan›m alan› bulan teknolojinin mouse fleklinde dizayn edilmifl ve masaüstü sistemlere kullan›lan versiyonlar› da var.microsoft. özel LCD ekranlar› sayesinde yaz›l›msal bir klavye ile de çal›flabiliyorlar. hareket etme imkan› sa¤l›yorlar. üzerinde uzun zamand›r çal›fl›lan bir fikir.vkb. Hannover CeBIT2002’de tan›t›ld›.senseboard. Ancak kaydedilen ilerleme henüz istenilen seviyede de¤il. Çal›flma prensibi insan mant›¤›n› zorlasa da cihaz ifle yar›yor ve her pozisyonda el bilgisayar›na metin girifli yapmak mümkün oluyor.hunterdigital.microsoft.com) Üzerinde küçük dokunmatik bir pad bulunan bu cihaz›n üzerinde bir parma¤› gezdirerek mouse kullan›r gibi. Yaz›l›msal Klavyeler (www. M Al›flman›n zaman almas› ve eldivenleri tafl›man›n zor olmas›. D SES Mikrofon (www. kaydet. fiimdilik sadece oyunlar için tasarlanan ürünün metin girifli yapmak.microsoft. tehlikeli görevlerde robotlar› yönlendirmek gibi ifl uygulamalar› için de kullan›lmas› için çal›flmalar sürüyor. Virtual Keyboard (www. s›n›rl› kullan›m alan›. hantal görünümü ve sadece oyunlarda kullan›l›yor olmas›. yaz›l›msal klavyeleri. veri girifli konusunda tart›flmalar›n en fazla oda¤›na yerleflen cihazlar oldular.com) PDA’lar›n.palmgear. CHIP | MAYIS 2002 . P Çizim yapmay› kolaylaflt›ran uygun yap›s›. ) vermek olas› ama henüz bir metni okuyarak yaz›ya geçirmek mümkün de¤il. P Donan›msal klavye ve mouse gerektirmeyen kompakt yap›lar› M Yüksek enerji ihtiyac› ve günefl ›fl›¤›nda kullan›m zorlu¤u. M Al›fl›lmam›fl flekilleri nedeniyle parmaklar›n tufllar›n yerlerini bulmakta zorlanmas›.com/hardware) Ses kullanarak veri girifli yapmak. C DOKUNMAT‹K EKRANLAR Dokunmatik Ekranlar (www. Dokunmatik Mouse (www. Pedal Mouse (www. Sanal Eldiven P5 (www.essentialreality. kiosk’lar›n veya dokunmatik ekranl› herhangi bir bilgisayar›n ekran›nda beliren minik bir klavye simülasyonudur. El yaz›s› da tan›yan bu sistemler özellikle gelece¤in standart PC sistemleri olarak kabul edilen Tablet PC’lerde ve avuçiçi bilgisayarlarda kullan›m alan› buluyorlar.

Şirketin aybaşında test merkezimize yolladığı basın örneği 512 KB önbellekli 2. Yaklaşık 3 yıl önce Yavuz Ahıska’yla bir röportaj yapmış ve şirketin ilginç kuruluş öyküsünü ilk ağızdan dinlemiştim. 3D Labs. 3D Labs’ın rotasını tekrar tamamen üst-uç pazara çevirmesine sebep oldu. CHIP | MAYIS 2002 . Fakat bu arada Intel de daha yüksek saat hızlarına sahip P4’leri piyasaya sürmüş olacak.13 mikron AMD işlemcilerin (Thoroughbed 2200+) Mayıs sonunda piyasaya sürüleceği tahmin ediliyor.4 GHz P4.com. nVidia’n›n GF4 ata¤›na karfl› flimdilik sessiz. 3D Labs (ünlü GLINT chip’inin yaratıcısı). fakat bu kadarını beklemiyorduk.13 mikron üretime taşıyacağını iddia ediyorsa da geçtiğimiz günlerde duyurulan ve 1. bu durumda 3D Labs’ın olanaklarını nVidia GeForce/ATI Radeon benzeri bir işlemci üretmek için seferber edebilir. Şu aşamada Creative’in tam olarak ne planladığını kestirmek güçse de şirketin “ses kartı üreticisi” pozisyonunu çoktan aştığını görmemek imkansız. özellikle WildCat serisi grafik kartlar›yla profesyonel üst-uç pazar›n tek hakimiydi. Tam bu sırada ortaya çıkan nVidia. Bu aşamada 2002 sonuna doğru işlemci arenasının epey karışacağını söylemek mümkün. Bu gücü nasıl kullanacağını ise zaman gösterecek.73 GHz çekirdek hızında çalışan AthlonXP 2100+ 0.18 mikron teknolojisiyle üretilmiş. Oxygen serisiyle giriş ve orta seviye grafik profesyonellerine seslenen şirket. 2 Nisan: Intel’den 2. bu işlemcinin Nisan ortasında piyasada olacağının bir göstergesiydi. 1 Nisan: Creative 3D Labs’› sat›n ald› Creative’in güçlü olduğunu biliyorduk. belirtildiğine göre Ar-Ge çalışmalarına ve varolan ürünlerini satmaya ve destek vermeye devam edecek.86 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET fiahin Ekflio¤lu. esahin@chip. Creative’in 3D Labs’› sat›n almas›yd›. Osman Kent ve Yavuz Ahıska adında iki Türk tarafından kurulan ve profesyonel grafik pazarında en fazla sözü geçen şirketlerden biriydi.13 mikron üretim teknolojisinin keyfini çıkarıyor. AMD ise her ne kadar 2002 sonuna kadar tüm işlemci ailesini 0. Şu an için WildCat serisi grafik kartlarıyla üst-uç profesyonel grafik pazarına. 0. zamanla güçlenerek rakiplerine üstünlük sağladı. hatta Oxygen ve Intergraph gibi bazı rakiplerini satın alarak gücüne güç kattı. Sonuç itibariyle Creative bir devi yuttu ve daha da devleşti.tr Creative’den Sürpriz Var! fiüphesiz geçti¤imiz günlere ait en ilginç geliflme. Creative. 3D Labs Art›k Creative’in Creative’in 170 milyon dolara sat›n ald›¤› 3D Labs. Şirket yaklaşık 170 milyon dolar gibi bir ücret karşılığında 3D Labs’ı satın aldı. zamanında Permedia chip’li ekran kartlarıyla ev kullanıcılarını şöyle bir yoklamıştı. fiirket a¤›r ve sa¤lam ad›mlarla ilerlerken ATI.4GHz ata¤› Intel 0.13 mikron üretim teknolojisine geçmesi önemli bir performans artışı anlamına gelecek. Kesin olan tek şeyse yeni fiyat indirimleri. Kuşkusuz AMD’nin 0. 3D Labs. Öyle ki Intel’in 2002 içinde 3 GHz’e ulaşması hatta geçmesi bekleniyor. Aslına bakarsanız Creative’in 76 milyon transistor içerecek olan süper hızlı bir grafik işlemci üretmeyi planladığına dair söylentiler var.

Microsoft üretimi PDA işletim sistemleri için oyun üretmeye başladı. Sürekli yanlarında taşıdıkları bir cihazdan (boyutları küçük de olsa) daha fazla şey beklediği için kimseyi suçlayamayız.5 Nisan: Amiga-Microsoft iflbirli¤i Amiga’yı kim hatırlamaz? Ev bilgisayarı kavramının yerleşmesine önemli katkıda bulunan şirket. Çünkü bu sayede PDA’nızı bir MP3 player ya da ses kaydedicisi olarak kullanabiliyorsunuz. ise genişleme modülleri kullanmadığınız sürece henüz bu olanaklardan yoksun. işletim sisteminin yaratıcısı Microsoft olduğu için. zamanın en iyi ses ve grafik özelliklerine sahip bilgisayarlarını uygun sayılabilecek fiyatlarla satarak şu anda PC sahibi pek çok kullanıcının ilk göz ağrısı olmuştu. Palm ve Handspring PDA’larda beklentiler art›yor PocketPC PDA’lar›n geliflmifl özellikleri pek çok kiflinin özellikle üst modellerde nispeten fiyat avantaj› olmayan Palm ve Handspring PC’lerden so¤utuyor. kullanıcılar çok daha az yabancılık çekiyor. Fakat insanlar artık PDA’ları sadece hayatlarını organize etmek için kullanmak istemiyorlar. Amiga oyunları oynamış olanlar bilirler. Pocket PC platformu bu bağlamda PDA pazarında yerini daha da sağlamlaştırdı. Ayrıca Intel StrongARM işlemcisini de unutmamak gerek tabii. Zira bu cihazları kullanırken. Aslına bakarsanız PocketPC kullanan kişiler bu konuda daha şanslı. Daha sonra iflas eden ve çeşitli kereler el değiştiren Amiga bir şekilde hep varlığını sürdürdü. Zira Amiga uygulamaları genel yapı itibariyle PocketPC’ler için biçilmiş kaftan. Habere göre Amiga. bu oyunlar az yer kaplamalarına rağmen görsel ve işitsel bir şölen gibidirler. Bu arada PocketPC platformunun gittikçe güçlendiğini de hesaba katarsak Palm ve Handsp- CHIP | MAYIS 2002 . 7 Nisan: Palm ve Handspring kan kaybediyor Daha fazlasını istemenin sonu yok. Son zamanlarda Amiga’dan gelen haberler şirketin Microsoft ile flört ettiği yönündeydi. Bu doğrultuda gelen bir haberse beni şaşırtmadı. Daha doğrusu zaten varolan Amiga oyunlarını Microsoft uyumlu hale getirdi. Her iki şirket de giriş seviyesi için hesaplı ürünlere sahipse de üst seviye modeller (renkli ekranlı olanlar) hem fiyat olarak cazip değil hem de özellik itibariyle PocketPC konseptinin altında eziliyor.

2 adet de vertex shader ünitesine sahip olacak. nVidia ve Intel gibi devler var. Abit Max serisi anakartlar. Bu ay da Abit’in MAX adını verdiği yeni anakart serisini görünce acaba anakart konsepti değişiyor mu diye düşünmeden edemedim. X-Box’ın zengin donanım özellikleri doğrultusunda yazılan oyunlar oldukça cezbedici. yak›nda ç›kacak olan Condition Zero ve benzeri aksiyon oyunlar›nda FPS ve görüntü kalitesi “hayati” önem tafl›yor. Dolayısıyla anakartlarda daha önce de Dual Celeron ya da Softmenu gibi bazı ilklere imza atmış olan Abit. her birinde ikişer doku ünitesi bulunan 8 rendering pipeline’a ve 2 adet piksel. Fakat artık sadece yazılım değil donanım da üreten Microsoft.88 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Donan›m Günlü¤ü ring’in yeni bir şeyler yapmak zorunda olduğunu yoksa önemli ölçüde pazar kaybedeceklerini söylemek mümkün. Öte yandan pek çok kullanıcı için ses ve ethernet kartı üzerinde bir anakart oldukça cazip. ATI yetkililerinden Pierre Laine’ya bakılırsa R300 ile Radeon 8500 arasındaki performans farkı. Kısaca X-Box için farklı anlamlara gelebilecek göstergeler varsa da yorum yapmak için erken. oyun gelifltiricilerin ifltah›n› kabart›yor. 6 tahmin edebileceğiniz gibi R300’ün bir miktar “kırpılmış” hali. fiahin Ekflio¤lu. hatta duruma göre satın alma sırasında belirleyici rol oynayabiliyor. CPU’su üzerinde olağanüstü küçük chipset/anakart tasarımını hatırlayacaksınız. Zira gelişmiş özellikleriyle X-Box’ın PS2’yi gölgede bırakacağından çok az kişinin şüphesi var. Hatta satışların geçen yılki PS2’satışlarına nazaran düşük olması. R200 ise X-Box oyunlar› harika! X-Box’›n donan›m özellikleri. Yani ciddi bir artış söz konusu. esahin@chip. GF4’e değil bir sonraki nVidia işlemcisi olan NV30’a rakip olacak gibi. 12 Nisan: ATI’dan yeni bir bomba NVidia GF4’ün keyfini süredursun. Grafik işlemcileri böyle gelişe dursun. ATI da boş durmuyor. MAX serisiyle belki de yeni bir anakart konsepti oluşturuyor. 4 adet USB 2. Epeydir beklenen Halo piyasaya ç›kar ç›kmaz büyük ilgi gördü. 4 adet ATA 133 RAID destekli IDE portu. Zira entegre ses ya da entegre ethernet desteğinin üreticilere maliyeti. Eh Diğer anakart üreticilerinin bu “ALL IN ONE” konseptine ne kadar mesafeli yaklaşacağı merak konusu. bu durum kullanıcılara gelecekte daha güzel grafikli oyunlar ya da varolan oyunların daha güzel bir görünümle oynanması olarak yansıyacak.1. Bu oyunlar arasındaki Halo’nun çok kısa bir sürede ulaştığı 1 milyonluk satış rakamı X-Box’un geleceğinin parlak olduğunu gösteriyor. Radeon ile Radeon 8500 arasındaki kadar olacak. 2 adet Firewire portu. FSAA (Full Scene Antialiasing) ve Anisotropic Filtering gibi özellikler. 10 Nisan: Anakart konsepti de¤ifliyor mu? Geçen ay ki donanım günlüğünde değindiğim VIA’nın Mini ITX yapıdaki.tr Conditon Zero Geliyor Counter Strike tutkunlar›n bekledi¤i. Eh donanım üreticisi olunca ister istemez eski defterleri kapamak durumunda kalan Microsoft böylece Mac kullanıcılarını da kucaklamış oldu. 4 adet USB 1. R300. Zira her ne kadar CPU’su üzerinde değilse de. 2 adet ATA 133 destekli IDE portu.com. Yüksek çözünürlük/renk derinliği. kanallı entegre ses ve entegre ethernet desteği gibi özelliklere sahip ki bu saydıklarıma opsiyonel özellikler dahil değil. Epeydir sözü edilen ATI R300 ve R200 grafik işlemcileri hakkında nihayet elle tutulur bazı bilgiler sızmaya başladı. Zira ürünün arkasında Microsoft.0. Bakalım Mac kullanıcıları daha sonra bu durumdan şikayet edecekler mi? 17 Nisan: X-Box sat›fllar› beklenenin alt›nda (m›?) X-Box’un ilk gelen satış rakamları öyle hayret uyandırıcı oranda yüksek değil.1 uyumlu bu yeni ATI grafik işlemcileri. Kısa vadede satışların düşük olması. piyasanın doygunluğuyla açıklanabilir. Tabii bu uzun vadede bir ölçü olmayacaktır. birkaç doları geçmiyor. lüks olmaktan çıkacak. Yüksek bir FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) oranı ve güzel grafiklerin hele hele online oyunlarda kişisel başarıyı arttırdığını kim yadsıyabilir? 16 Nisan: Microsoft’tan Mac OS için sürücüler Microsoft’un bir gün Mac OS için sürücü yazacağını duysanız herhalde gülüp geçerdiniz. ürünlerinin Mac sistemler tarafından da kullanılabilmesi için gerekli sürücüleri piyasaya sürdü bile. Sonbaharda piyasaya sürülmesi beklenen DirectX9. pek çok kişiyi şaşırtsa da bence bu durum çok normal. CHIP | MAYIS 2002 .

Burada donanım editörlerimiz her bir ürünü tek tek ve test prosedürlerine sadık kalarak en ince ayrıntılarına kadar test ediyorlar. CHIP Test Merkezi taraf›ndan bu ayki ve daha önceki say›larda yer alan testlerle de¤erlendirilip s›ralamaya konmufltur. Hatta aydan aya eklenen yeni ürünleri güncel fiyatları ile bu listede bulabilmek de mümkün. Bunlar Performans ve Fiyat/Performans olarak s›n›fland›r›ld›. Bu tablolarda. Bu liste her ay güncellendi¤inden. 12 kategorilik TOP 10 tablolarımızda test edilen donanımlarla ilgili her türlü bilgiye rahatlıkla ulaşabilirsininiz. DE⁄ERLEND‹RME » Kendi kriterlerinize göre de¤erlendirin Test tablolar›na dergiden oldu¤u gibi www. fiyat/performans s›ralamas›n› tabloya bakarak kendinizin oluflturmas› gerekiyor. o zaman Fiyat/performans oran› belirleyici faktörünüz olacakt›r. CHIP | MAYIS 2002 . CHIP CD’sinde yer alan CHIP TOP 10 bölümündeki irtibat telefonunu arayarak fiyat alırsanız. Yani performans puanı yüksek olan bir ürünün fiyatı da uygunsa. Fiyat/performans sadece TOP 10 tablosunda yer alan o ayki ürünler için geçerli bir puanlama. Tabloya bakıp bir ürünü seçip beğendiğinizde. Yeni bir donan›m almaya karar verdi¤inizde TOP 10 tablolar› size rehberlik edecektir.com. diğer ürünlerin fiyat/performans oranlarını da değiştirebiliyor.90 MAYIS 2002 CHIP TOP 10 En ‹yi Donan›mlar Donan›m piyasas›na güncel bir bak›fl! Burada yer alan ürünler.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. Fakat fiyat›n test kriterleri içinde bir ayr› bir bafll›k olmamas›ndan dolay›. TOP 10 s›ralamas›n› yaparken ürünler performans puan›na göre en iyiden en kötüye göre yer al›yorlar. Böylece sizinle paylaşabileceğimiz çok büyük bir donanım veritabanı oluşuyor. nasıl puanlandırdığımıza ve ürünlerle ilgili firmalara ait bilgileri bulabilirsiniz. Her sene yaklaşık 1000 tane ürün Test Merkezimize gelerek incelemeye alınıyor. C HIP donanım ürünlerinin en iyilerini yayınlamaya devam ediyor. size hitap edecek olan performans puanland›rmas›d›r. Bu tabloda ürünler performans puanlarına göre sıralandırılıyorlar. Fakat yine de satın alma aşamasında. Satın almada etkili olması için her ürün için ek olarak fiyat/performans puanı da yer alıyor. Sizin için ürünün fiyat›ndan çok performans› önemli ise. onun hangi ayda incelemesinin yayınladığını da anında görme imkanına sahipsiniz. TOP 10 listesine girmeyi hak eden yeni ürünlerle birlikte de performans puan› yüksek olan ürünleri ayn› anda görebilirsiniz.chip. Tablolarda iki ayr› puan türü yer al›yor. herhangi bir sürprizle karşılaşmamış olursunuz. Dergimizle birlikte verilen CD’ de TOP 10 listelerimizde ürünleri hangi kriterlere göre test ettiğimize. Kategorilere ayırdığımız ürünlerin her biri ayrı bir tabloda bulunuyor. fiyatlar›n de¤iflmesi fiyat/performans oran›n› da her ay de¤ifltiriyor. Ama e¤er bir ürünün performans›ndan çok fiyat›na önem veriyorsan›z.

Ultra160/m SCSI. 8 MB 73. 8 Mb 18 GB. 83 100 71 69 65 74 54 49 47 94 95 98 57 71 90 95 38 74 29 100 Marka . Ultra160/m SCSI.Model Epson Perfection 1640SU Epson 1240U Microtek Scanmaker 4700 Epson Perfection 640U HP Scanjet 3400C HP Scanjet 4300C Acer ScanPrisa 640BU Genius ColorPage HR7 Acer ScanPrisa 1240UT HP Scanjet 3300C 600 dpi R. H. USB 600 x 1200 dpi.T. U-DMA/100.7 GB. Ultra160/m SCSI. 36 bit.T. Fiyat/ Perfor. Seagate ST373405LW: TOP 10’un en de¤erli ürünü.36 GB. USB 600 x 1200 dpi. U-DMA/100. IDE Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 48 bit. 2MB 10. 36 bit. (rpm) 99 100 95 94 94 94 86 84 82 65 100 89 89 90 97 96 77 78 76 82 96 100 96 95 88 87 98 82 80 89 92 96 98 96 90 90 100 99 99 98 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 Marka . USB 1200 x 1200 dpi. SCSI 1200 x 2400 dpi. 2MB 20 GB.9 GB.R. 4 MB 36. 4 MB CHIP 4/02 6/01 6/01 3/02 6/01 9/01 6/01 6/01 9/01 6/01 99 98 90 89 78 77 77 75 74 74 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. USB 1200 x 2400 dpi. 42 bit. 36 bit. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans. 2MB 80 GB.T. Epson Perfection: Yüksek tarama çözünürlü¤üne sahip. 600 dpi 300 dpi R.R.T.4 GB.Model Seagate ST373405LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST173404LW Seagate ST336706LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST318451LW Quantum Atlas V Quantum Atlas V Seagate ST1181677LW Fujitsu MAH3182MP Fiyat› ($ + kdv) 759 1130 975 505 500 389 476 274 1999 263 Teknik Veriler 73. U-DMA/100. Ort.K 100 96 70 76 73 75 92 81 94 70 300 dpi R.2 GB U-DMA/100. Fiyat/ Perfor. 42 bit. P. 4 MB 36. 42 bit. USB. Paralel. 2MB 80 GB. 4 MB 180 GB. Ultra160/m SCSI. SCSI Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. Ultra160/m SCSI. U-DMA/100. H. Trans. 36 bit.7 GB.R. Ultra160/m SCSI. 4 MB 36. U-DMA/100. Yaz. USB 600 x 1200 dpi. 2MB 40 GB. USB 600 x 1200 dpi.2 GB. 2MB 20 GB. Trans. P. Ultra160/m SCSI. 2MB CHIP 6/01 6/01 4/02 5/02 10/01 11/01 6/01 2/02 6/01 6/01 96 96 95 94 92 91 90 86 84 84 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 2MB 30 GB. U-DMA/100.R. 2MB 80 GB. U-DMA/100.K 100 96 91 78 84 89 69 82 73 87 Dokümantasyon 100 100 88 100 84 80 84 100 94 77 Fiyat› ($ + kdv) 255 141 205 104 96 108 67 126 151 82 Teknik Veriler 1600 x 3200 dpi. 4 MB 18. H. Yaz. H›z› Okuma H. Paralel.H. U-DMA/100. Ultra160/m SCSI. CHIP | MAYIS 2002 . 2MB 40 GB. (rpm) 100 100 93 91 85 67 71 83 69 69 98 97 100 95 32 72 74 78 73 70 100 100 84 90 96 81 71 57 66 70 98 99 88 88 100 94 98 87 97 96 10000 10000 10000 10000 10000 10000 7200 7200 7200 7200 Marka . Ultra160/m SCSI. U-DMA/100. 16 MB 18. Fiyat/ Perfor. Ultra160/m SCSI. Taray›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top.4 GB.4 GB.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 91 Samsung SP80A4H: Yüksek yazma transfer h›z› ile dikkat çekiyor. Ort. USB 600 x 2400 dpi. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans. R.Model Seagate Baracuda ATA III Seagate Baracuda ATA III Samsung SP8004H Samsung SP80A4H Seagate Baracuda ATA IV Seagate Baracuda ATA IV Quantum Fireball Plus AS Samsung SP4001H Quantum Fireball Plus AS Western Digital WD200BB Fiyat› ($ + kdv) 114 140 174 175 99 249 115 105 70 90 Teknik Veriler 30 GB. USB CHIP 08/01 01/01 01/01 08/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 94 89 82 80 80 80 79 79 78 78 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 42 bit. Oku. Ort. H. 4 MB 73. P. Ort. Oku. 48 bit. H›z› Okuma H. USB 1200 x 2400 dpi.H.

Tube. 17” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 0. P. 0. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik DVD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. Fiyat/ Perfor. Tron. 0.24 mm. 0. Tray 16X.24 mm. 1600 x 1200 dpi Flat S. 0. 0. CHIP | MAYIS 2002 . D. 1600 x 1200 P.Model Sony CPD-G220P Sony CPD-G200P ADI Microscan G700i Samsung SyncMaster 757 DFX Miro 17F95 Viewsonic GS773 Iiyama VisionMaster Pro 410 Sony CPD-E220E Philips 107B Acer P791 Kontrol Renk Skala Seviyesi De¤erlen. CRT. 48X. 40X. 50 26 52 95 100 20 18 26 4 21 Beraber. 40X. 1280 x 1024 P. 40X. 1280x1024 P.24 mm. 93 100 94 85 74 82 77 55 78 55 Audio Grabbing 49 57 57 60 44 59 74 98 100 26 Hata Düz. T. Tray 16X. Fiyat/ Perfor. Conv.26 mm.92 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Samsung 757 DFX: 0. Tray 16X. (kHz) Fre. (Hz) 96 96 95 100 92 96 87 86 77 83 100 94 94 92 83 83 95 82 77 68 30-96 30-96 30-110 31-110 30-97 30-96 30-96 30-96 30-95 30-95 48-120 50-160 50-160 55-160 50-160 48-120 48-120 50-160 50-160 50-160 Marka . 1600x1200 P.25 mm. 0. 40X.24 mm. P. 0. 0. Slot 16X. 40X. 40X. DVD Perfor. 0. 1920 x 1440 dpi Grill Pitch.24 mm. 1600 x 1200 P.20 mm. D.Model Pioneer DVD-105SZ Acer DVP1640A Aopen DVD-1640PRO LG DRD 8160B LG DRD 8120B Aopen DVD-1240 BTC BDV 316B Sony DDU1621 Lite-On LTD-163 Nec DV-5800A CD Perfor. Slot 16X. 99 100 87 80 73 72 65 65 44 59 Marka .26 mm.20 mm nokta aral›¤› ile göze çarp›yor. Pitch. 1600 x 1200 dpi 11/00 Trinitron. Puan› Fre. CRT. Pitch. P. 1600 x 1200 P. CRT. 0.24 mm.22 mm. 1600 x 1200 dpi 3/01 5/02 Flat S. 1600 x 1200 dpi 11/99 Trio D. 1600 x 1200 Pixel CHIP 4/02 10/01 10/01 11/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 94 92 80 79 78 77 76 76 76 76 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. D. 1920 x 1440 dpi 11/99 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.Flat. Tray 16X.24 mm.25 mm. P. 0.25 mm. Tray 16X. Fiyat/ Perfor. 1600 x 1200 P. Gelenler 100 90 95 87 87 85 90 85 90 85 Fiyat› ($ + kdv) 111 79 75 74 63 55 67 69 59 75 Teknik Veriler 16X. LG 995FT: Bu ürünün üzerinde 4 USB port’u var. 48X. Perfor.25 mm. 40X. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik . Convergence 76 71 74 75 74 90 43 57 71 60 Marka . 1600 x 1200 dpi Flat S. D. 40X. 0. A.25 mm. Tray CHIP 9/01 9/01 9/01 12/01 9/01 9/01 9/01 10/01 9/01 9/01 87 87 83 83 74 69 67 63 60 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 0. 1920x1440 P.Grille. 1920x1440 P.: Pixel 19” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 1600 x 1200 dpi Trinitron.+ Ergonomi Yatay Düfley Geo. 0. T. T. LG DRD 8160B: Hata düzeltme performans› ile dikkat çekiyor. Slot 12X. 0.P. Tray 12X.26 mm.25 mm. CRT. Tube. 0.24 mm. 0.Pitch.25 mm.Model Sony G400 LG 995FT Philips 109P NecFP950 ViewSonic PF790 Sony E400 Sony G420 Eizo FlexScan F 67 AD‹ Microscan G66 Philips 109B Boyutlar› (GxYxD) 446x464x461 470x480x470 456x469x438 442x456x447 470x470x477 446x464x461 446x464x461 452x455x478 470x483x425 452x462x420 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 629 465 535 759 575 460 600 490 489 466 Trinitron. 1600 x 1200 dpi 11/99 Dot Pitch. 100 100 50 50 50 50 50 50 50 50 97 98 95 93 91 83 100 98 84 94 Ergonomi 100 97 89 88 89 83 91 86 90 88 Geometri 95 94 93 90 87 81 100 92 88 88 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 339 379 302 240 225 280 364 301 285 299 T. 0.Pitch. 0. 1600 x 1200 dpi CHIP 3/01 6/01 1/01 1/00 98 95 95 97 91 91 90 84 77 77 Perfect Flat. Tube. D.

Aopen CD-948E: Fiyat/performans oran› en iyi olan ürün. Paralel. Bask› H. USB 1440x720 dpi. USB 2400x1200 dpi.Model HP 2250 TN Epson Stylus Photo 2000P Epson Stylus Color 980 HP 1220C Epson Stylus Photo 1270 Epson Stylus Color 680 Lexmark Z42 HP 930C HP 970 Cxi Xerox Docuprint M760 CHIP Top. Fiyat/ Perfor. USB 600x600 dpi. USB 600x600 dpi. Office Resim Bask› H. Xerox PHASER3400: Dakikada 16 sayfa bask› yapabiliyor. Paralel. 93 64 100 90 76 55 66 36 42 42 100 54 100 60 78 42 64 60 46 22 Grafik Kalitesi 86 100 73 87 84 80 75 90 77 89 Ergono. 32 MB 600 x 1200 dpi. IDE Ultra DMA 33 52X.9 X 7. Düz. P. IDE Ultra DMA 33 52X. 8 MB 1200x1200 dpi. Paralel. 100 69 53 47 62 51 47 54 50 50 25 52 55 51 44 86 100 85 35 70 80 70 65 65 65 70 60 60 60 60 Marka . USB 2880x720 dpi. Paralel. IDE Ultra DMA 33 48X. Paralel. Office Grafik Bask› H.8 X 7. 4 MB 1200x1200 dpi.6x 7. P.8 X Bellek 2 MB 128 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 256 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 512 Kb Fiyat› ($ + kdv) 79 34 32 32 38 48 35 40 35 48 Teknik Veriler 72X. Ethernet 2880x720 dpi.Model Kenwood UCR-421 Asus CD-S520 Aopen CD-948E Aopen CD-952E Asus CD-S550 Creative CD5233E Samsung SC-152 Sony CDU4811 LG CRD-8520B Sony CDU4821 Audio Ripping 12. 4 MB CHIP 4/01 4/01 4/01 4/01 3/02 1/02 3/02 4/01 4/01 4/01 94 87 80 79 79 74 72 68 64 61 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.8 X 13. USB CHIP 5/01 8/01 12/00 10/00 10/00 8/01 3/01 10/00 10/00 2/01 95 91 91 87 85 83 80 80 77 75 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 512 Kbyte 600x600 dpi. IDE Ultra DMA 33 CHIP 4/00 4/02 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 3/01 8/00 75 69 64 60 60 58 58 58 53 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. IDE Ultra DMA 33 50X. Gelen 93 100 84 93 70 76 50 53 76 80 Fiyat› ($ + kdv) 1272 1340 1245 2107 759 759 310 385 389 751 Teknik Veriler 1200 x 1200 dpi. 16 MB 1200 x 1200 dpi.Model Lexmark Optra T614 Xerox Docuprint N2125 Oki Okipage 24 HP Laserjet 4100 DTN Lexmark Optra T520 Xerox Phaser 3400 Lexmark Optra E320 Canon LBP-800 Lexmark Optra E312 Canon LBP-1000 CHIP Top. IDE Ultra DMA 33 52X. + B. IDE Ultra DMA 33 52X. CHIP | MAYIS 2002 . 32 MB 1200x1200 dpi. IDE Ultra DMA 33 48X. 4 MB 600x600 dpi. P. Fiyat/ Perfor. 2500 $’›n Alt›ndaki Lazer Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Resim Kalitesi 95 97 84 100 80 74 78 88 93 99 Marka . Mürekkep Püskürtmeli Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Grafik Bask› K. Perf.9 X 7. CD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. USB 1440x720 dpi. Fiyat/ Perfor. Bask› H. Paralel. IDE Ultra DMA 33 52X.4 X 17X 20 X 19. Paralel.1X 13. Paralel. CD Tach Hata Ergonomi Perfor. IDE Ultra DMA 33 48X. 4 MB 1200x1200 dpi. Paralel USB 1200x1200 dpi. Paralel USB 600x600 dpi.94 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Epson Photo 2000P: Çok yüksek çözünürlükte bask› yapabiliyor. 78 62 88 58 100 55 47 54 57 52 Marka . 16 MB 1200 x 1200 dpi. 89 63 57 100 52 60 51 44 55 52 97 75 85 35 100 61 54 53 53 47 Resim Kalitesi 94 dpi 100 dpi 94 dpi 94 dpi 76 dpi 92 dpi 91 dpi 100 dpi 83 dpi 77 dpi Grafik Kalitesi 100 dpi 97 dpi 97 dpi 94 dpi 82 dpi 87 dpi 95 dpi 96 dpi 94 dpi 86 dpi Fiyat› ($ + kdv) 1035 689 218 362 347 73 116 128 246 111 Teknik Veriler 1200x600 dpi.

Quake III 98 100 98 98 97 95. AGP 4X.2 87. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. GF4 MX 440. AGP 4X. Süresi Süresi 86 82 79 81 80 68 70 67 100 83 86 88 90 85 71 67 65 49 100 84 65 75 45 65 40 55 60 55 40 55 Marka . AGP 4 X. AGP 4X. Ergonomi OpenGL 100 99 99 94 96 93 93 92 91 92 90 100 90 95 90 90 95 87 85 93 Fiyat› ($ + kdv) 135 118 130 85 111 84 148 127 82 59 Teknik Veriler N. P. 2 MB 32/10/40.28 83. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. GF2 GTS 400. CHIP | MAYIS 2002 . TDK 24/10/40: Yüksek yazma performans› ile göze çarp›yor.42 83.8 84. 64MB SDRAM N. Ort. AGP 4X. GF4 MX-440 Pro/600TV GS MSI G4MX440-T Abit Siluro GF4 MX Abit Siluro T400 Leadtek Geforce 2 MX SH MAX MSI MX400 Pro-TC64S Cardex GF2 MX Golden Sample Guillemot Prophet II-MX Cardex CardExpert GF2 MX 400 Leadtek Geforce 2 MX CHIP Top. Fiyat/ Perfor. Eriflim Hata Düz. 150$’›n Üstündeki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II. Ergonomi OpenGL 97 100 95 59 96 94.42 79. AGP 4X. AGP 4X. 64 MB DDR Nvidia Geforce3.21 84. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. 64MB SDRAM N. 64MB DDRAM N. GF2 GTS 400.96 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET MSI MX400: Uygun fiyat› ve multimedya özelli¤i ile dikkat çekici. 2 MB 16/10/40. 64MB DDRAM N. Fiyat/ Perfor. H.55 73. AGP 4X. Veri Ort.08 91. 64 MB DDR CHIP 1/02 12/01 12/01 12/01 9/01 7/01 6/01 2/01 2/01 6/01 98 96 95 93 92 88 85 81 78 77 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. AGP 4X.54 Marka .06 84. GF2 GTS. 32MB SDRAM CHIP 4/02 4/02 4/02 8/01 6/01 1/02 2/01 2/01 98 95 93 92 92 91 89 87 87 85 N.45 3D Mark 2000 98 100 95 99 95 92.39 89. 2 MB 24/10/40. 2 MB 16/10/40. 32MB SDRAM 2/01 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.GF4 MX 440. 64 MB DDR GF3 Ti 500.5 79. P. 8 MB 16/10/40. 150$’›n Alt›ndaki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II. AGP 4X. 99 100 96 97 97 95. AGP 4X. AGP 4X.Model MSI G3Ti 500-VTG Leadtek Winfast GF 3 Ti 500 TD Abit Siluro Geforce3 Vio Utopia Ati Radeon 8500 Leadtek Geforce 3 Gigabyte GF-3000 Leadtek Geforce 2 GTS Ultra Elsa Gladiac Geforce2 Ultra Creative Geforce 2 Ultra Cardex GF 2 Pro 400 Golden S. 64 MB DDR GF2 GTS Pro. 8 MB 24/10/40.24 82. AGP 4X. GF2 GTS 400. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. 100 94 95 89 90 92 87 93 87 88 Marka .06 90. AGP 4X. GF2 GTS. P. 4 MB 24/10/40.Model Asus CRW-3212A LG GCE-8320B Asus CRW-2410S Samsung SW-224 Plextor Plexwriter 24/10/40A Yamaha CRW3200-VK TDK CyClone 24/10/40 Plextor Plexwriter 16/10/40A Yamaha CDRW 2100E LG GCE-8160B Audio CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 95 95 91 Data CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 93 95 91 Fiyat› ($ + kdv) 135 140 141 90 155 180 175 121 126 108 Teknik Veriler 32/12/40. CD Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. CHIP Top. MSI G3Ti500: Testteki kartlar aras›nda en iyi ergonomiye sahip. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. AGP 4X.Model G. 8 MB 24/10/40. 64MB DDRAM N. 64MB SDRAM N. Fiyat/ Perfor. AGP 4X.36 89. 32MB SDRAM N. Quake III 100 96 96 91 92 92 83 92 85 87 3D Mark 2000 100 92 91 92 93 91 89 84 89 81 View Perf. 2 MB CHIP 4/02 3/02 3/02 3/02 10/01 2/02 12/01 4/01 3/01 12/01 99 99 97 97 96 95 95 95 92 89 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 2 MB 24/10/40. AGP 4X. GF4 MX 440. AGP 4X.39 83. GF2 GTS 400. Trans. AGP 4X. 64 MB DDR Ati Radeon 8500.15 85. 64MB SDRAM 12/01 N. AGP 4X.52 100 81 97 83 81 73 81 81 48 81 Fiyat› ($ + kdv) 325 330 319 198 280 303 185 356 288 237 Teknik Veriler GF3 Ti 500. GF2 GTS.15 View Perf.

Ancak hiç kimse. sistemlerin güvenlik sorununun flu anda gündeme getirilmesi de baz› çevrelerce bu nedenle samimi bulunmuyor. Tabii ki yeni fonksiyonlar eklemek için her seferinde yaz›l›m›n kurulum CD’sini aramak ve kullanmak zorunda kalmak da sinir bozucu olabilir. Bu da Gates’in muhtemel güvenlik sorunlar› bulundu¤u sürece ürünlerin gelifltirilmemesi iste¤i ile paralel bir yöntem olarak karfl›m›za ç›k›yor. Kullan›c› söz konusu fonksiyona bir kere dahi ihtiyaç duyacak olsa bile zor durumda kalabilir. Bunun üzerine aç›klama yapan Avrupa Sat›fl ve Pazarlama Baflkan Yard›mc›s› Simon Witts. Söz konusu ek fonksiyonlar›n. Microsoft ürünlerindeki ek özelliklerin ileride standart kurulum ayarlar› içerisinde bulunmayaca¤›n› dile getirdi. tüm çal›flanlar›na gönderdi¤i yaz›d. program›n hangi parçalar›n›n CD veya etkinleflmemifl halde sabitdisk üzerinde sakland›klar›n› bilmiyor olmalar› da göz önünde bulundurulmal›d›r. yeni programlardaki risk yaratabilecek ek fonksiyonlar. kalmayacaklar› sorusunu dile getiriyorlar. art›k güvenli¤i sekteye u¤ratabilecek Microsoft fonksiyonlar›n›n ana ürüne entegre edilmeyece¤ini duyurdu. otomatik olarak etkinlefltirilmeyecekler. s Yaz›l›m devi Microsoft. Kullan›c›lar ihtiyaç duymayacaklar› ve hatta sistemlerine zarar verebilecek bir fonksiyonu neden kurmak zorunda kals›nlar ki? Bir de madalyonun öteki yüzü var. sadece Bill Gates’in . Microsoft’un bu çabalar›na müflterilerin nas›l tepki gösterece¤i ise yöntemlerin uygulanma flekline ba¤l›. firma kurucular›ndan Bill Gates’in bir e-postas› ile ortaya ç›kan “Trustworthy Computing” kampanyas›n› ciddi bir flekilde faaliyete soktu. Ayr›ca Witts.NET stratejisinin yarar›na olacak bu yöntemin kullan›lmas›ndan yana de¤il. Tecrübesiz kullan›c›lar›n. özellikle güvenlik aç›klar›na neden olan ve eriflim alanlar› sunabilen fonksiyonlar için geçerli. Hatta. varolan ve gelecekte yay›nlanacak yaz›l›mlar›n güvenlik aç›s›ndan iyilefltirilmesini istemiflti (CHIP Nisan 2002/Güncel Haberler). Gates. Öncelikle. Asl›nda bu düflünce olumlu olarak de¤erlendirilebilir. Bu durumda söz konusu üründen. hangi fonksiyonun ne ifle yarad›¤›n› ve nas›l etkinlefltirilebilece¤ini aç›klamas› beklenecektir. . Bu güvenlik önlemi.98 ‹Ç‹NDEK‹LER 102 104 110 112 120 134 142 Ay›n Shareware’leri: Sizin için seçti¤imiz yaz›l›mlar Yeni Yaz›l›mlar Testte: Yaz›l›m incelemeleri eCHIP ‹çeri¤i: Programlar ve bölümler Yeni Windows Kurulumu: Windows’unuzu yenileyin Dosya Kurtarma Araçlar›: Recovery yaz›l›mlar› testi Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet XP Powertoys: Faydal› eklentiler ve araçlar Bill Gates’in Güvenlik Stratejisi yaz›l›m CHIP | MAYIS 2002 Budanm›fl Windows Microsoft ürünlerinin güvenli¤ini art›rmak istiyor. Bu konu üzerinde etrafl›ca düflünenler ise Microsoft’un art›k ek özellikleri ürünler ile beraber sunmayaca¤›n› ve kullan›c›lar›n bunlar› iste¤e ba¤l› olarak internet üzerinden yüklemek zorunda kal›p. art›k ilk olarak kullan›c›lar taraf›ndan etkinlefltirilmesi gerekecek.

Bilgi ‹çin: www. Bilgi için: www. yaz›l›m gelifltiriciye standart bir uygulama için en s›k ihtiyaç duyulan çözümleri sunup. ifl uygulamalar›n›n da¤›t›lmas›. Avusturalya.. Kullan›c›lar. KISA. DVD’leri Video CD’lere dönüfltürebiliyor ve daha sonra bu VCD’leri. Daha fazla s›k›flt›rma ve kaliteli görüntü sa¤layan Divx5 yükseliyor. Programdaki en büyük engel ise al›c›n›n postay› açabilmesi için flifreyi bilmek zorunda kalmas›d›r.com ED‹TÖR’DEN NOTLAR Mahmut Karsl›o¤lu CHIP Yaz› ‹flleri Müdürü Cebinde akrep olanlara duyurulur! olarak gönderebilirler. sürümü ç›kt›ktan sonra Divx’in 4. Movie Ripper. Flash MX..macromedia. Bu y›l içinde de 6000 sitenin kapat›lmas› hedefleniyor. bu iki ortam› geriden takip ediyor.. 3 Ulead DVD Picture Show Koleksiyonlar için ideal olan bu program. Bilgi için: www. CD’lere yazabiliyor. sürümü gözden düflmeye bafllad›.sybex. daha önce Avusturya. Art›k nesneler ve özellikleri. Hong Kong ve ABD’nin de içinde yer ald›¤› 20 ülkede yay›n yapan korsan sitelerine yönlendirme yap›l›yordu. Divx4 5. Fransa.progress. Bilgi için: www.ulead.. Almanya. MP3 dosyalar› ve JPG resimleri çal›flma s›ras›nda Flash projesine yüklenebiliyorlar.at’nin kapat›lmas› en büyük baflar›.e-cryptor. Bu sitelerin müdavimleri. iflletim sistemlerinden kelime ve grafik iflleme yaz›l›mlar›na kadar çeflitli popüler yaz›l›mlar yasa d›fl› bir flekilde sunuluyordu. kaynak kodun içinde de¤il bir yaz›l›m deposunda (repository) bar›nd›r›l›yor. Flash 5 versiyonun takipçisi olarak adland›r›yor. gelifltirilmesi. hofl görünüm. Kaynak: marketagent ! IN & OUT n ! Güvenlik Microsoft bile. bir araya getirilmesi ve piyasaya sürülmesi sürecinin h›zland›r›lmas› için tasarlanm›fl.tr ? MÜZ‹⁄‹ NEYLE D‹NL‹YORUZ? CD ve Radyo MP3’den daha popüler CD Radyo MP3 Canl› E¤lenceler Internet Plak %87 %81 %42 %25 %21 %7 De¤erler yüzde cinsindendir. ‹yilefltirilmifl renk yönetimi ve daha anlafl›l›r ve kullan›m› daha kolay hale getirilen zaman çubu¤u da yenilikler aras›nda say›labilir. Bunlar içinden özellikle Warez sitesi warez. Koreli firma Honestech’in gelifltirdi¤i ve MPEG 1 için en iyi Encoder olarak adland›r›lan teknolojiyi kullanan Movie Ripper ad›ndaki yeni program› ile kalite sözü veriyor. May›s ay› içerisinde piyasaya sunaca¤› yaz›l›mda ilk olarak sadece bir dizi dönüfltürme arac›n› yay›nlayacak. h›zl› yenilenme gibi özellikler yerine yaz›l›mlar›n önce güvenli olmas› gerekti¤ini kabul etmifl bulunuyor. Bilgi için: www. Böylece Flash bulunan internet sayfalar› daha seri olabilecekler. MX serisinin Macromedia’n›n di¤er yaz›l›mlar› ile daha uyumlu çal›flmas› bekleniyor. tekrarl› tan›mlamalar mümkün. OpenEdge™ ifl platformunun uygulama çat›s› olan Progress Dynamics. Bilgi için: www.com E-postalar Güvenle Aç›l›yor E-cryptor.com 3 Adobe After Effects 5. MP3. gelifltirme süresini ve maliyetini k›saltmas›n› sa¤lama iddias›n› tafl›yor. Ancak bir y›la yak›n bir süredir s›k› çal›flan BSA’n›n giriflimleriyle 1800 Warez sitesi kapat›ld›. yaz›l› gizli iletilerinizi 128 Bit’Lik bir anahtar yard›m›yla kodluyor. Flash MX’i piyasaya sürdü. Bu program›n en büyük avantaj›. Ses Kaynaklar›: Marketagent taraf›ndan yap›lan bir kamuoyu yoklamas›na göre CD ve radyo halen en çok sevilen müzik ortamlar›.com Progress Dynamics Yaz›l›m Gelifltirme Dili! Progress’in yeni uygulama gelifltirme ürünü Dynamics. art›k Windows XP ve MacOS X platformlar›n› da destekliyor. Sybex. yeni bir yaz›l›m gelifltirme paradigmas›n› da beraberinde getiriyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET 99 Macromedia Flash MX SoftClan e-cryptor Animasyonlara MX Dopingi H›zl› ve internet üzerinden oynat›labilen animasyonlar yaratmak amac›yla kullan›lan Flash program›n›n üreticisi Macromedia. Avrupa’daki yaz›l›m korsanl›¤›n›n ana buluflma noktalar›ndan biri olan siteden.com Warez sitelerinde flimdiye kadar.adobe.5 Animasyonlar ve resimler için görsel efektler haz›rlayan program. Bu s›ray› bozmayan Sybex de. resimleri CD veya DVD ortamlar›nda arflivleyebiliyor. tüm e-posta istemcileri ile uyumlu olmas›na ra¤men kullan›lan e-posta program›ndan ba¤›ms›z olarak çal›flabilmesi.com. art›k elinizi cebinize atman›n zaman› geldi! Movie Ripper VCD Kodlay›c› DVD Arac› Tüm büyük yaz›l›m sunucular› s›rayla tek bir t›klama ile DVD kopyalayan araçlar sunuyorlar. Dynamics. flifrelenen iletileri Sürükle&B›rak yöntemini kullanarak EXE veya CAB dosyalar› biçiminde posta programlar›na tafl›yabilir ve eklenti KISA. CHIP | MAYIS 2002 .

anti tekel davas›n›n ilk aflamas›nda Bill Gates’in duruflmada ifade vermekten kaç›nd›¤› için flirketin zarar ederken spam postalara karfl› gelifltirilen önlemler. akademik çal›flmalar ve Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi’ne olan deste¤ini de ortaya koymufl oldu. e-Sa¤l›k Mayo Clinic’e IBM Deste¤i IBM ve uluslararas› bir sa¤l›k kuruluflu Mayo Clinic. Anlaflmada IBM’in e-server ailesinden pSeries sunucular› ve veritaban› yönetim yaz›l›m› DB2 kullan›lacak. T›p bilimiyle dijital teknolojiyi birlefltirecek anlaflma sonucunda. k›smen ayr› bir standart haline geldi¤inde bu sistemlerin baflka iflletim sistemi kullan›c›lar›n›n bafl›na problem açabilece¤inden endifle ediliyor. Bilgi için: www. Virüs. hastalar›n genetik yap›lar›n›. Tek say›yla bafllayan aylar›n (Ocak. Free BSD ve Windows için CLI ve C# ile ilgili 1 milyon sat›r kaynak kodunu akademik çal›flmalar için kullan›ma sundu. spam mesajlar›n belirleyerek kullan›c›lar› bu mesajlardan kurtarmay› hedefliyor. Bilgi için: www. onlar› uyarmas› mant›¤› ile çal›fl›yor. UNIX iflletim sisteminin IBM versiyonu olan AIX iflletim sistemi üzerinde çal›flacak sistem ile Mayo Clinic’lerde tedavi gören kanser. Tan›t›lan yaz›l›m.E isimli bir virüsün do¤rudan antivirüs programlar›na sald›rd›¤› belirlendi. artan bir yo¤unlukla elektronik posta sahiplerinin bafl belas› olmaya devam tirilen Napster benzeri bir P2P yaz›l›m›. mahkemede bulunmayan Bill Gates’in bu iddialara cevap verememesi.100 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET Spam Karfl›t› Napster Klez. Mart. ast›m ve di¤er sebeplerden muzdarip hastalar›n (yaklafl›k 6 milyon kifli) bilgilerinin ifllenmesi mümkün olacak. Söz konusu veri taban› sayesinde t›bbi araflt›rma uzmanlar›. Paylafl›ml› Kaynak Ortak Dil Altyap›s›’n›n kaynak kodu. aile ve t›bbi geçmifllerini inceleyerek kesin tan› ve do¤ru tedaviler üzerinde yo¤unlaflabilecekler.E Son Dakika ‹lac›n› Buldular m›? Spam postalar. ECMA Ortak Dil Altyap›s›’n› ve C# standartlar›n› kullan›yor ve Microsoft Windows XP ve FreeBSD iflletim sistemleri için kullan›ma sunuyor. gönüllü kullan›c›lar›n kat›l›m›yla denendi ve Spam mail’lerin önüne baflar›yla geçebildi¤i gözlendi. Microsoft. Temmuz.com Japonya’y› Virüs Vurdu Japonya’da flimdilik 712 bilgisayar› etkileyen Klez. Çal›flmalar do¤rultusunda tedavisi bulunamayan hastal›klarla mücadelede önemli ad›mlar›n at›lmas› bekleniyor. Böylece bilmsel çal›flmalara kolay eriflim ve dolay›s›yla yeni çal›flmalar›n h›zlanmas› sa¤lanacak.trendmicro. Sistem. ‹stenmeyen ticari tan›t›m e -postalar›ndan kurtulmak için kurulan bir network. baflta genetik rahats›zl›klar olmak üzere birçok hastal›¤a karfl› gelifltirilecek yeni ilaçlar›n çal›flmalar›n›n yer alaca¤› genifl bir veri taban› oluflturalacak. Kullan›c›lar›n ço¤u enfekte olduklar›n› da fark etmiyorlar. Bilgi için: www. kullan›c›lar›n Napster’da oldu¤u gibi birbirine ba¤l› olmas›n› ve ald›klar› spam mailleri di¤er üyelerle paylaflarak. di¤er bilgisayar virüslerinin aksine gönderildi¤i bilgisayar›n adresini sakl›yor. Ancak Napster’in de mucidi olan iki yaz›l›m mühendisi taraf›ndan gelifl- Wireless LAN’a Yaz›l›m Çözümü Yaz›l›mla Gelen H›z Microsoft. dünya çap›nda genifl bir veritaban› oluflturmak için anlaflma imzalad›klar›n› duyurdular. Microsoft’un aleyhine geliflmelerin oluflmas›na sebep olmufltu. Trend Micro fiirketi’nin web sitesinde bulunan ücretsiz yamay› indiren kullan›c›lar virüsten kurtulabiliyorlar. Seattle da düzenlenen Windows Hardware Engineering Conference’da (WinHEC)’de Wireless LAN için yaz›l›m çözümlerini sundu. Dolay›s›yla Japonya’da yarat›ld›¤› veya yay›lmaya bafllad›¤› san›lan virüsün Japonya d›fl›nda da görülmesi bekleniyor. kolit. Fakat ayn› zamanda.ibm. ‹ki üst düzey yetkili bu kez mahkeme ile yüzleflmeye haz›rlan›yorlar.com/turkiye CHIP | MAYIS 2002 . Eylül.napster.com gördü¤ünü düflünüyor.com Gates ve Ballmer Mahkemede Microsoft’un en üst düzey iki yöneticisi Bill Gates ve Steve Ballmer anti tekel davas›n›n yeni duruflmas›nda ifade verecek.microsoft. Adalet Bakanl›¤› avukatlar› Gates’in kasetlerdeki ifadesinin inand›r›c› olmaktan uzak bulundu¤unu savunduklar›nda. bilgisayarlar›n e-posta programlar›nda bulunan adres defterindeki isimlere kendini yayarak geniflliyor. Bu nedenle virüsü yayan bilgisayar› tespit etmek zorlafl›yor. Bilgi için: www. spam olmayan baz› önemli mailleri de “yanl›fll›kla” silebildikleri için kullan›m alan› bulam›yorlar. Duruflmalar›n ilk safhas›nda Bill Gates ifadesini video kasetle yollam›fl.com Microsoft’un Bafl›na Ne Düfltü Kaynak Kodunu Açt›lar Microsoft. May›s. Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi uygulamas› için kaynak kodunu kullan›ma açan Microsoft. Bilgi için: www. Wireless LAN sisteminin iflinin bir k›sm›n› üstlenerek h›z›n artmas›n› sa¤l›yor. Bu sayede donan›m üreticileri verimli yeni Wireless Lan ürünleri gelifltirebilecekler.microsoft. Kas›m) alt›nc› gününde aktif olan virüs. Bir milyon sat›r kaynak kodunu sunan Paylafl›ml› Kaynak CLI uygulamas›n›n programlama dili alan›na ve XML Web hizmetleri araflt›rmalar›na destek olmas› hedefleniyor.

Türkiye’nin ise e-devlet ko- nusunda hükümet düzeyinde özel komisyonlar› ve milyonlarca dolarl›k yat›r›m› bulunurken.sbs. SOAP (Simple Object Access Protocol) ile sistemin internet ile ba¤lant›s› kurulabi- amaç gütmeyen yaz›l›m.com Dijital Vatandafll›k Yaklafl›yor e-Devlet Uygulamalar› 1974’den beri hayata geçirilmeye çal›fl›lan elektronik kimlik kart› ve nüfus kay›tlar›n›n elektronik ortama geçirilmesi çal›flmalar› “tüm h›z›” ile sürüyor.com. “servisin kiflisel ve ticari amaç gütmeyen yaz›l›mlarda kullan›lmas›” yönünde oldu¤u aç›kland›. Güney Afrika’n›n vatandafllar›n›n on sene içinde bürokratik ifllemleri elektronik ortam üzerinden gerçeklefltirebilecekleri düzeye ulaflmak üzere hedef koydu¤u belirtildi. Ticari lendirme paketi download etmenize izin veriliyor. Google servisine kay›t olduktan sonra. Bilgi için: www. çal›flmalar›n› h›zland›rmas› gerekti¤i vurguland›. SOAP ve WSDL standartlar› ile uygulama programlama arayüzleri (API'ler) yarat›labiliyor. Ancak. web programc›lar› için kendi sitelerinden Google ile arama yapmalar›n› ve sonuçlar› görüntülemelerini sa¤layacak yeni bir servisi test etmeye bafllad›.Google Arama Araçlar›n› Test Ediyor Yaz›l›m ‹çinden Arama Dünyan›n en geliflmifl arama motoru olarak gösterilen Google. trafik cezas› ö¤renmek gibi bürokratik ifllemlerin internet üzerinden gerçeklefltirilmesini sa¤layan e-devlet uygulamalar›n› gelifltiren Siemens Business Services yekililerin yapt›¤› aç›klamada e-devlet uygulamalar› konusunda yeni bir at›l›m içinde olan Güney Afrika’dan örnek verildi. WSDL (Web Services Description Language) ile mesajlaflma teknolojisi kullan›labilir.google. Yeni servis uygulama programlama arayüzleri için Google Web APIs ad›n› tafl›yor. vergi numaras›. bir tan›t›m ve bilgi- lirken. Bilgi için: www. üreticilerine ve web programc›lar›na sitelerinde 2 milyardan fazla web doküman›n› direkt olarak kendi programlar›ndan aramalar›na olanak sa¤l›yor. Web sitesinde arac›n kullan›m›n›n flimdilik ücretsiz oldu¤u belirtiliyor. Bu aflamadan sonra yaz›l›mc›lar günde en fazla 1000 otomatik arama yapmakta serbestler. Servise getirilen k›s›tlamalar›n ise.tr CHIP | MAYIS 2002 .

kitab›n dikkat çekici köflelerinden birini oluflturuyor. internet ile ilgili filtreler ve engellenecek web sitelerini ayarlamak mümkün oluyor. hangi zamanlarda. oyun oynayan ve sohbet odalar›nda çok fazla zaman harcayan çocuklar› ile sorunlar yaflayan ebeveynler bu yaz›l›mdan yararlanabilirler. 5. Design for Web Accessibility 1. alt tag’lar› ve di¤er HTML bileflenleri konusunda kod örneklerine de yer veren bu ücretsiz e-kitab› okumak için kendi görüntüleyicisini kullanman›z gerekiyor. 6. bunlar üzerinde tam kontrol sa¤laman›za imkan tan›yor. Hikayeler ise Beatles’›n f›rt›na gibi esti¤i y›llarda yazar›n haf›zas›nda kalan hat›ralardan olufluyor. ❿¤ Implanted Chips&Dips 1. 7. web tasar›m›ndan kendinizi gelifltirmeye kadar genifl bir yelpazede birbirinden ilginç 5 e-kitap yer al›yor. Buradan kullan›ma kapat›lacak programlar. Jon Merz ve Scott Nicholson’a ait. WinZip En popüler dosya s›k›flt›rma yaz›l›m›n›n yeni sürümü PC Monitor 2. hangi ifllemleri yapabilece¤ini belirlemek ve bunu kontrol alt›nda tutmak istemez misiniz? PCMonitor adl› bu yaz›l›m. Kitab›n içeri¤inde. John Lennon’un en k›flk›rt›c› flark› sözleri üzerine yaz›lm›fl tamamen uydurma bir hikaye de. E¤er ‹ngilizce biliyorsan›z bu kitaplara mutlaka bir göz at›n. idealleriniz do¤rultusunda daha mutlu bir hayat yaflayabilirsiniz. Birçok insan üzerinde baflar›ya ulaflm›fl bu kitap ile. 4.0: Genç yazarlar Brandon Massey. Program›n Windows Gezgini’ne benzeyen yönetim arabirimi sayesinde.tr Morpheus Preview Edition 1. belirli tufl kombinasyonlar›n› kullanmak ve ayr›ca bu aflamadan sonra güvenlik için de bir flifre girmek gerekiyor. bu kullan›m› kolay kontrol yaz›l›m› epey iflinize yarayacakt›r. fiiirlerin hemen hemen hepsi Rock n’ Roll’un en büyük isimlerinden biri olan John Lennon’dan esinlenerek kalema al›nm›fl.0: Drop Forged Lennon. Üstelik. 2. onlar›n internet üzerindeki zararl› içerikten uzak olmas›n› istiyorsan›z. hiç zorlanmadan daha önce gerçeklefltirilmifl ifllemlere ve di¤er ayarlara ulafl›labiliyor.0: Son günlerde ad›ndan s›kça bahsedilmeye bafllanan flu yeni ID chip’leri hakk›nda neler biliyorsunuz? Bu HTML tabanl› otobiyografi kitab›.5 h iMesh Multimedya dosyalar›n› indirmeye yarayan bir yaz›l›m Kontrolü Elden B›rakmay›n Bilgisayar›n›zda kimin. 8. fliirden korku hikayelerine. Gnutella tabanl› en popüler P2P yaz›l›mlar›ndan biri PC’nizdeki Ajan: Bilgisayar›n›z› baflkas› kullan›yorken neler yapt›¤›n› bu seçenek sayesinde rahatl›kla izleyebilirsiniz. korku romanlar›ndan oluflan bir koleksiyon.0: Bu e-kitap size nas›l daha baflar›l› HTML kodlar› yazabilece¤inizi en iyi flekilde sunuyor. k›sa hikayeler ve fliirlerden oluflan bir e-kitap. Özellikle internet üzerinde fazlaca sörf yapan. Son olarak. çocuklar›n neyi ne zaman yapmas› gerekti¤ini ayarlayabilece¤iniz bu program›n kullan›m› da oldukça kolay. belki siz de hayat›n›zda büyük de¤ifliklikler yapabilirsiniz. k›sa hikayelerin yan› s›ra yazarlar›n romanlar›ndan al›nm›fl pasajlar da mevcut. insan tan›ma ve izleme teknolojisinin gelifltirilmesi ve kullan›lmas› s›ras›nda ortaya ç›kan sosyal. Self Improvement Unleashed 2.chip.102 SHARE WARE Top Downloads www. DivX 5 Pro Video Bundle DVD kalitesinde filmleri izlemek için gerekli codec’in son sürümü Ad-aware ‹stenmeyen reklamlara karfl› koruma sa¤layan bir yaz›l›m ICQ 2002a Arkadafllar›n›z ile sohbet için en tan›nm›fl iletiflim arac› Download Accelerator Ba¤lant› kopmadan h›zl› bir flekilde dosya transferi için ZoneAlarm Internet üzerinde güvenli¤i sa¤layacak firewall yaz›l›m CD’DE YER ALANLAR H eCHIP Code SHAREWARE Elektronik Kütüphaneniz ‹çin ‹lginç E-Kitaplar Bu ayki e-kitaplar›m›z aras›nda. teknik ve finansal meydan okumay› esprili bir dilde inceliyor. ❿¤ Drop Forged Lennon eBook 3.com. CHIP | MAYIS 2002 . bilgisayar›n›zda gerçekleflen tüm ifllemleri izleyerek. büyük bir Beatles fanati¤i olan Sharon Richards taraf›ndan yaz›lm›fl. E¤er çocuklar›n›z›n yan›nda de¤ilken bile.0: Özel teknikler ve stratejilerle kendi kiflisel potansiyelinizi ve kendinizi gelifltirmenizi amaçlayan bu kitab› kullanarak. 3. Tablo bafll›klar›. New Voices from Kensington 1. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan bu yaz›l›m›n yönetim ekran›na ulaflmak içinse.

. Kimden. Konu. yerel a¤ üzerindeki herhangi bir bilgisayar ile senkronize etmeniz de mümkün oluyor. Bilgisayar›n›zda bulunan herhangi bir görüntü yakalama cihaz›n› ya da web kameran›z› kullanarak bir foto¤raf stüdyosu oluflturman›za olanak tan›yan bu yaz›l›m ile ekranda istedi¤iniz görüntüyü seçtikten sonra foto¤raf çekmeniz mümkün oluyor.0. Dolay›s›yla ancak bu ifllemlerden sonra tekrar dosyalar›n›za ulaflmak mümkün oluyor. Gelen postalar›. Maksimum 20 POP3 posta hesab›n› kontrol edebilen program. Tüm bunlar›n yan› s›ra kullan›c›lara uzaktan web yönetimi için çok kolay bir arabirim de sunan Abyss Web Server ile PHP ve Perl script içeren sitelerinizin sorunsuz olarak kullan›ma aç›lmas› sadece birkaç dakikada gerçekleflebiliyor. Çok güçlü bir flifreleme algoritmas›na sahip olan program.. Program› kullanabilmek için sitesinden KISA. tüm yedekleme ifllemini ve CD yazmay› gerçeklefltirebilece¤iniz yaz›l›m› kullan›rken. heyecanla bekledi¤iniz bir e-mail’in gelip gelmedi¤ini merak ediyorsan›z. Stealth Folder 6. klasörlerinizi de baflar›l› bir flekilde saklayabiliyor. ‹stenirse resimler arka arkaya otomatik olarak da birbirini takip eden dosya isimleri ile saklanabiliyor.0 Tamamen ücretsiz bir web sunucusu olan Abyss Web Server 1. size DVD filmlerinizi. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan program›n ayarlar›na ulaflabilmek içinse.1. araç ve görev çubu¤unda. eski Print Screen tuflu komutunu daha kullan›fll› hale getiriyor. SVCD ya da VCD’lere kaydetmek için gerekli tüm güçlü araçlar› sunuyor. Ancak. neredeyse tüm dosyalar ile uyumlu çal›flan Vital Desktop ile statik masaüstü görüntüleri tarihe kar›fl›yor. bofl bir CD’yi de CD yaz›c›n›za koyman›z yeterli oluyor. SMS4Mail adl› bu yaz›l›m. sadece DVD filminizi DVD okuyucunuza. Bafllat menüsünde. Cep telefonunuz yan›n›zda olmas› flart› ile bu program› kullanarak. Böylelikle art›k bu tufla bas›ld›¤› zaman yakalanan ekranlar. gelen postalar› kontrol edip filtreledikten sonra SMS olarak cep telefonunuza gönderebiliyor. Ancak deneme amaçl› olarak kullan›c›lara 3 bedava SMS de sunuluyor. Stealth Folder 6. 3 ABf Photo Camera 1.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 103 Ay›n Shareware’leri SMS4Mail 1. elektronik postalar›n›za her yerden ulaflman›z mümkün oluyor.0 Görsel olarak ekran›n›z› renklendirecek ve daha da canland›racak olan bu program. Klasörlerinizin güvenli¤i sizler için önemliyse ve dosyalar›n›za di¤er kullan›c›lar›n ulaflmas›n› istemiyorsan›z.0 h Size Özel Klasörler çal›flan bu yaz›l›m› bilgisayar›n›za kurabilirsiniz. özel bir tufl kombinasyonunun kullan›lmas› gerekiyor. Manual. HTTP proxy sunucu deste¤i ve takvim için gelifltirilmifl yard›m seçenekleri de bulunuyor.0 h PC’den Cebe Elektronik Posta DVD Backup 6.4 h Bir ifl toplant›s›nda ya da tatildeyken. Pragram ekle/kald›r ve hatta CTL-ALT-DEL menüsünde bile yer almayan Stealth Folder. kimden geldi¤i ve konular›na göre filtreleme imkan› da sunan program. böylece istenen mesaj›n size ulaflt›r›lmas›n› da kolaylaflt›r›lm›fl oluyor.0 Oldukça basit ama bir o kadar da kullan›fll› bir sistem eklentisi olan Capture Pro. bunlar› ayn› anda birden fazla cep telefonuna da gönderebiliyor. belirli bir periyoda ba¤l› ya da sadece ba¤lant› sa¤land›¤›nda bir kere ayarlama yapacak flekilde farkl› modlara sahip olan programda. Bu flekilde korunmufl dosyalar›n daha sonradan silinmesi. DVD’lerinizi Yedekleyin Backup DVD. sabitdiskinizde 4 GB bofl disk alan›n›z›n bulunmas› gerekiyor. ayr›ca bir flifre ile de korunmufl. belirli bir miktarda SMS için kredi sat›n alman›z gerekiyor. NIST’de bulunan atomik saat sunucucular› ile ba¤lant›l› olarak 3 Vital Desktop 1. Daha önce sadece ekran koruyucu olarak kulland›¤›n›z. Chronograph 2.0’a mutlaka bir göz atman›z gerekiyor. Gizli dosyalara ulafl›ld›ktan sonra otomatik olarak bu izleri de yok eden program. Zaman ayarl› foto¤raf çekebilmenizi de sa¤layan ABF’nin kullan›c› arabirimi de iste¤e ba¤l› olarak de¤ifltirilebiliyor. 3 Capture Pro 1. Ancak tüm popüler CD yaz›c›lar› da destekleyen program› kullanabilmek için.0 ABF Photo Camera gerçekten de oldukça yararl› bir görüntü yakalama uygulamas›. 3 Abyss Web Server For Windows 1. Detayl› yard›m menüsüne ulaflmak içinse F1’e basmak yeterli! CHIP | MAYIS 2002 . Ek olarak bir saat sunucusu olarak çal›flan Chronograph ile PC’nizin saatini sadece NIST atomik saat sunucular› ile de¤il. herhangi bir grafik program›na gerek kalmadan do¤rudan sabitdiske resim olarak kaydediliyor. masaütünüzde sabit görüntüler yerine hareketli ekran koruyucular›na da yer vermenize olanak tan›yor. Tek bir tufla t›klayarak.2 h Dünyan›n En Kusursuz Saati! E¤er PC’nizin saatini en do¤ru flekilde ayarlamak istiyorsan›z. ayr›ca gizli klasörlere eriflme giriflimlerinin de bir kayd›n› tutuyor.. KISA. izlenmesi ya da de¤ifltirilmesi kesinlikle mümkün olmuyor. bu programdan yararlanabilirsiniz. CGI script. parçal› download’lar ve daha birçok ek özellik ile oldukça dikkat çekiyor.. küçük dosya boyutuna ra¤men HTTP/1. Tarih de dahil olmak üzere mesaj›n kendisi 160 karakterden daha fazla olam›yor. Ayr›ca günlük maksimum SMS say›s›n› s›n›rlayarak SPAM postalara karfl› önlem al›nmas› da mümkün.

. Bu de¤erlendirme yaz›l›ma verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor.chip. ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor. Mcafee ve Ulead’›n yaz›l›mlar›n›n yan› s›ra Astrosell’in kullan›m› kolay e-ticaret uygulamas›. kullan›c›larda bir merak uyand›rsa da. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor. sadece deneme sürümlerine göz atmakla yetiniyorlar.0 Beta CAD Yaz›l›m› Auto Cad 2002 105 Yeni Yaz›l›m TESTLER‹ Yaz›l›m dünyas›nda firmalar her geçen gün daha fazla özellik içeren yaz›l›mlar ile kullan›c›lar›n karfl›s›na ç›k›yorlar. yaz›l›m›n konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor. mkars@chip. yaz›l›mlar›n kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik.104 ‹Ç‹NDEK‹LER Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m› Adobe Photoshop 7.01 Video Düzenleme Yaz›l›m› Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› Adobe GoLive 6 DE⁄ERLEND‹RME CHIP. Art›k say›lardan b›kan Macromedia’n›n Flash MX ad›yla piyasaya sundu¤u Flash 6 ise. Laplink’in PC’ler aras› kolay ba¤lant› kurmak için haz›rlad›¤› Laplink Gold ve son olarak da Ipswitch’in meflhur ve en eski FTP programlar›ndan biri olan WS_FTP Professional’›n en son sürümü ilginizi çekece¤ine inand›¤›m›z yaz›l›mlar aras›nda yer al›yor.com. Bu ay inceledi¤imiz Autocad 2002 ise maalesef bu olay›n en büyük örne¤i. Di¤er taraftan Adobe da Photoshop 7 ile resim düzenleme ile u¤raflanlar için pek bir yenilik sunmuyor. Mahmut Karsl›o¤lu. Autodesk. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü CHIP ONLINE Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www. Kriterlerden ifllevsellik. TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) CHIP | MAYIS 2002 . gibi sorulara cevap aran›yor. Çünkü oldukça güçlendirilmifl çizim araçlar›. Macromedia. Neredeyse bir önceki sürümüyle ayn› olan yaz›l›m. baz› durumlarda bu heyecanlar› geçtikten sonra eski sürümlerin de kendilerine yetti¤i gerçe¤i daha a¤›r bast›¤›ndan. yeni sürümlerin asl›nda yeni sürüm olmay› hak edecek kadar çok yeni özelli¤e sahip olmamalar›. Bunlar aras›nda en dikkat çekenleri yaz›l›m testi sayfalar›m›zdan inceleyebilirsiniz. yaz›l›m›n dokümantasyon ve kullan›fll›¤›n›n kalitesi de¤erlendiriyor.tr/ yazilim adresinde bulabilirsiniz. yeni sürümü gerçekten çarp›c› k›l›yor. Burada ne kadar az hata yapt›¤› ve ne kadar fazla özelli¤e sahip oldu¤u de¤erlendirmeye giriyor. Bunun en önemli sebeplerinden biri. Ergonomide ise CHIP. Kullan›m kitap盤› ne kadar anlafl›l›r ve kapsaml›? Online yard›m al›nabiliyor mu? Asistanlar mevcut mu?. Her ne kadar popüler yaz›l›mlar›n yeni piyasaya sürülmüfl en son sürümleri. s Bu ay›n yaz›l›m inceleme bölümünde a¤›rl›kl› olarak yaz›l›m devlerinin en popüler yaz›l›mlar›n›n yeni piyasaya ç›km›fl son sürümleri bulunuyor. Kaynaklarda ise donan›mla aras›ndaki uyumlulu¤a puan veriliyor. Adobe. bu ay›n en ilgi çeken yaz›l›m› olmay› baflar›yor.com. yeni özelliklerin azl›¤› ile bu sürümü bekleyen tasar›mc›lar› hayal k›r›kl›¤›na u¤ratacak gibi duruyor.tr 106 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› Astrosell Professional FTP Yaz›l›m› Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m› LapLink Gold 11 108 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Mcafee Internet Security 4. Ancak tabii ki bu baflar›s›z bir sürüm oldu¤u anlam›na gelmiyor.

Yeni başlayanlar düşünülerek programa eklenmiş bir başka yenilik ise. Birincil görevi resim düzenleme olan programa bu konuda eklemiş en çarpıcı araç ise “Healing Brush” adını taşıyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. Programın 15 günlük deneme sürümünü http://pointa. Dreamweaver'in arabiriminden programa uyarlanmış. Yeni sürüm. yağlı boya ya da kurşun kalem gibi standart fırçalar için değişken hue ve opacity değerleri kullanmayı mümkün hale getiriyor. ilk etapta dikkat çeken ve oldukça da üzücü olan farklılık daha önceki sürümlerde yer alan kartlardan oluşan paletlerin yer almaması. P Express tools ve VIP program eklentisi P XML çizim dosyalar› oluflturabiliyor M Çok az yeni özellik bulunuyor CHIP | MAYIS 2002 . bu konudaki benzerlik dolayısıyla. Bu zeki sistem. Bundan sonra sayı yerine MX kod adıyla üretilecek yazılımlar arasında Fireworks.tr Firmay› aray›n›z Win ME/98/NT/2000/XP Macromedia’nın yeni web uygulama serisinde ilk olarak piyasaya sürdüğü Flash MX aslında popüler vektör canlandırma yazılımının 6. Dimension. Sonuç: En iyisini isteyen geliştiriciler için mutlaka yapılması gereken bir güncelleme. Ayrıca nesneler. VIP program ve Autodesk'in beta sitesindeki beta ürünlerden programa dahil edilmiş birkaç özellik dikkat çekiyor. hep çarpıcı ve akılda kalan bir yenilik ve gelişmeyle birlikte karşımıza çıkmıştı. Sonuç: Eğer hali hazırda AutoCAD 2000i sahibiyseniz. Böylelikle tüm çalışma alanından tam verim alınması mümkün oluyor. yeni sürümü bekleyen kullanıcılar arasında tam bir hayal kırıklığına yol açıyor. kullanıcılara hızlı erişim bölümünde yer alan araçlar için kişisel ayarları kaydetmeye olanak tanıması ile gerçekten etkileyici. İlk bakışta.com Firmay› aray›n›z Windows 98/ME/2000/XP www. Photoshop’un yeni sürümü bir gereklilikten çok lüks sayılabilir.com/local/ enu/portal/asp/index. Aksi taktirde bir önceki sürüm de işinizi görecektir. Sadece yeni özellikler ve gelişmiş özellikler listesine bakmak bile bunu anlamak için yeterli. P Genifl video format deste¤i P Geliflmifl scripting araçlar› M Yeni bafllayanlar için zor arabirim H eCHIP Code FlashMX Şimdiye kadar Photoshop’un her sürümü. Aslında. ImageReady 7. Flash’ın tüm video formatları için sunduğu destek ise. semboller ve video klipler de artık kendilerine has bağımsız özelliklere kavuşmuşlar. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www.com. P Güçlendirilmifl çizim motoru P Gelifltirilmifl GIF saydaml›k kontrolü M Çok fazla yeni araç içermiyor Aslında yeni bir sürüm olmayı hak etmeyecek kadar az özellik ve yenilikle karşımıza çıkan Autocad 2002.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET 105 A Ü YIN 5|2 2 00 NÜ RÜ Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Resim Düzenleme Yaz›l›m› CAD Yaz›l›m› 0 MACROMEDIA FLASH MX CHIP TOP.sayisalgrafik.0 BETA CHIP TOP. “Auto Color adjustment” aracı ise fotoğraflardaki çeşitli ışık kusurlarını düzeltebiliyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. arabirim olarak program çok fazla değişmiş gibi durmuyor. en büyük yenilikler içinde yer alıyor. AutoCAD 2000i ile hemen hemen aynı. Katman dönüştürücü ve CAD standartları gibi özellikleri sunan VIP programı ve "True Associative Dimensioning" ile metin boyutlandırma gibi yeni özelliklerle AutoCAD karşımıza daha üretime dönük bir modül olarak çıkıyor.0 ise artık GIF dosyalarında saydamlığa izin veriyor. Yeni sürümün araç çubuğuna ise Modify I. Flash yazılımına baktığımız zaman. Diğer taraftan yeni geliştirilmiş olan Tool Presets seçeneği.jsp adresinden indirip deneyebilirsiniz. Wblock komutu ile XML çizim dosyalarının oluşturulması ise başarılı bir özellik. PUANI F‹YAT/PERFOR.autodesk. Freehand ve Dreamweaver da bulunuyor. Text ve CAD Standards şeklinde 4 yeni araç daha eklenmiş. sürümü.net Firmay› aray›n›z AUTOCAD 2002 CHIP TOP. Tabii ki daha önceki sürüme “i” eklentisini veren internet araçları da yeni sürümde halen yerini koruyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT - ADOBE PHOTOSHOP 7. Ayrıca aynı Corel'ın Procreate Painter’ında olduğu gibi Photoshop'un gelişmiş araçları da artık pastel.medyasoft.evet. yeni sürüme geçmeden önce eklenen az sayıdaki özelliğin işinize yarayıp yaramayacağını düşünmekte fayda var. Sonuç: Eğer profesyonel bir fotoğrafçıysanız ve doğal çizim araçlarına ihtiyaç duyuyorsanız 7. Program içinde sadece Express Tools. Ama diğerleri yeni player’ın biraz daha yaygınlaşmasını bekleyebilirler. Ancak firma bu açığını kapatmak için araçların yer aldığı panelleri birbirinden bağımsız hale getirmiş. Bu şekilde örneğin resimdeki insan yüzünde bulunan kırışıklıklar. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win ME/2000/XP www. Yeni sürüm içinse aynı şeyi söylemek pek de mümkün değil. Adobe ile mahkemelik olan Macromedia’nın bu kararına hak vermemek de elde değil. ufak cilt kusurları ya da benzeri sorunlar kolaylıkla temizlenebiliyor.0 sürümünü mutlaka edinin. Actions panelinde yer alıyor.

Sonuç: Diğer bazı yazılımlarda olduğu gibi yazılım sürümü ilerledikçe Laplink gereksiz bir sürü özellikle boğulmamış ve hala sadece yapması gerekeni yapıyor.com 350£ IPSWITCH WS_FTP PRO 3 CHIP TOP. Program içinde katalogdaki her nesne için renk ve boyut gibi sınırsız seçenek belirlemesi mümkün oluyor ve bunlar orijinal ürünün fiyatını etkileyebiliyor. Yazılım aynı Actinic’de olduğu gibi kullanıcıya bir off-line katalog hazırlayıcı.com 180 $ Piyasaya sunduğu oldukça başarılı sanal mağaza oluşturma yazılımı ile bir anda dikkatleri üzerine çeken Astrosell aslında daha önce incelediğimiz konusunda lider yazılım Actinic Catalog ile büyük benzerlikler taşıyor. SSl ile güvenli transferi de destekleyen program. PUANI F‹YAT/PERFOR.com 45 $ LAPLINK GOLD 11 CHIP TOP. 4 ve 5. ağ bağlantısı ve hatta infra-red gibi kablosuz bağlantı da bunlar içinde yer alıyor. dosya boyutu ve tipine göre de sıralanabiliyor. P Kullan›m› kolay arabirim P Browser ile birlikte çal›flabilme P SSL ve Firewall seçenekleri H eCHIP Code WS FTP LapLink yıllardır.astrosell. Başarılı bir güvenlik ve kodlama ayarlarına sahip olan program. Ancak eğer SSL ve Firewall seçenekleri ilginizi çekiyorsa bu yazılıma bir şans verebilirsiniz. PUANI F‹YAT/PERFOR. Bu da kullanımı çok kolaylaştırıyor. Sonuç: Hazır tema sayısı az ve tasarım ile planlama özellikleri Actinic’e göre daha zayıf. Yazılı ve sesli sohbet desteği de sunan program ile karşı taraftaki kullanıcı ile bağlantıya geçmeniz mümkün oluyor. Sonuç: Genelde FTP yazılımları kullanıcıları kolay kolay alışkanlıklarından vazgeçip programlarını değiştirmezler.106 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› FTP Yaz›l›m› PC Ba¤lant› Yaz›l›m› ASTROSELL PROFESSIONAL CHIP TOP. Ayrıca aynı Windows pencerelerinde olduğu gibi dosyaların küçük ya da büyük simgeler ile görüntülenmesi de mümkün oluyor. Programın tüm fonksiyonlarına ana pencere üzerinden ulaşılabiliyor. Ancak program orta fiyatlı bir çözüm arayanları tatmin edecek kadar da başarılı özelliklere sahip. Actinic’in 3.laplink. Netscape ya da Internet Explorer içinde ftp:// ile başlayan satırlarda otomatik olarak devreye girebiliyor. Uzak bilgisayarlara bağlantıda LapLink Gold 11. sürümleri için dönüşüm seçenekleri de sunuyor. dosya transferlerini belirlenen sürelerde otomatik olarak yapabiliyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000/XP www. Yine de taslakların Macromedia Dreamweaver ya da Microsoft FrontPage gibi harici bir yazılımla da düzenlenebiliyor olması ile Astrosell bu açığını kapatıyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. WS_FTP. çeşitli aygıtların birbirine bağlanmasını sağlayan farklı yazılımlarla karşımıza çıkıyor. LapLink Gold 11 paketinin en büyük problemi ise içinde USB bağlantı kablosunun yer almaması. P Çok fazla ba¤lant› seçene¤i sunuyor P Uzaktan eriflim destekliyor M USB kablosu pakete dahil de¤il CHIP | MAYIS 2002 . Özellikle web sayfalarınızı güncellemek için kullanabileceğiniz bu programın kullanımı da oldukça basit.ipswitch. tüm 32 bit Windows sürümlerini destekliyor ve uzaktaki bilgisayarlara bağlantı için çok güçlü araçlar içeriyor ve çok geniş bir yelpazede seçenek sunuyor. S‹STEM Win 95/98/Me/NT/2000/XP B‹LG‹ F‹YAT www. tarihe. Programın bu en son sürümü. uzaktaki PC’nin tüm masaüstünü görüntüleyebiliyor ve karşıda uygulama çalıştırabilmenize de izin veriyor. Hatta Astrosell. P Actinic’den dönüflüm seçenekleri P Fiyat› çok uygun M Haz›r tema say›s› az H eCHIP Code ASTROSELL FTP yazılımlarının atası olarak nitelendirilebilecek bir program olan WS_FTP. Birebir aynı olmasa da görünüş ve kullanım alanındaki bu benzerlikler bir karşılaştırma yapmayı da zor hale getiriyor. Programda yer alan hem yerel hem de remote diskler rahatlıkla isme. Modem. karşı tarafta LapLink kurulu olmaması durumunda bile LapLink Web sitesi yardımıyla bağlantı sağlayabiliyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/Me/NT/2000/XP www. iki bilgisayar arasında dosya transferi gerçekleştirmek için bir kullanıcının ihtiyaç duyabileceği her şeyi sunuyor. Dosya transferlerinde güvenliği sağlamak için firewall ayarları kullanılabiliyor ve istenirse WS_FTP. Sanal mağazanızın hazırlanması sırasında program size bir kurulum sihirbazı ile yardımcı oluyor. Yani bağlantıyı sağlıyor. Her BT destek uzmanının sahip olması gereken bir yazılım. birden fazla seviyede ürün veri tabanı hazırlayıcı ve e-business ayarları da sunuyor. paralel ya da USB bağlantının yanı sıra. doğrudan seri. sabitdiskinizdeki başlangıç klasörünün belirlenebilmesi ve her FTP sitesi için bir remote sürücü yaratabilmesi ile dosyalara erişim için gereken zamanı oldukça kısaltıyor. Ancak dahili olarak çok fazla hazır tema bulunmaması bir dezavantaj.

com 100 $ ADOBE GOLIVE 6 CHIP TOP. frame’ler arası sürükle bırak ile tüm içeriğin taşınması ve cookie yazmak için kullanılabilecek yeni akıllı araçlar ise gerçekten başarılı eklentiler. Çünkü paket içindeki yazılımlar ayrı ayrı alındıklarında dahi neredeyse aynı fiyata geliyor.evet. Sonuç: Video Studio 6 birçok mükemmel özellikle birlikte geliyor. P Pratik ak›ll› araçlar P Dahili workgroup server M Frame kullan›m› karmafl›k CHIP | MAYIS 2002 . Daha önce Internet Guard Dog adıyla anılan bu yazılım. GoLive içinde yer alan dahili Workgroup Server programı. bu bölümdeki en dikkat çekici özelliklerden birini oluşturuyor. klavye kullanıcıları düşünülerek hazırlanmış. Her ne kadar sadece parlaklık ve renkle ilgili olanlar işe yarar olsa da genel olarak filtreleme özelliklerinin tümünün kullanımı oldukça kolay. Ek olarak DVD hazırlama işlemini de sürükle bırak ile yapılacak kadar basitleştiriyor. size Dreamweaver’da yetecektir. PUANI F‹YAT/PERFOR.108 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Video Düzenleme Yaz›l›m› Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› MCAFEE INTERNET SECURITY 4. seçiminiz için bir neden olabilir. Ayrıca yine bu bölümde yer alan Hawk (Hostile Activity Watch Kernel) teknolojisi ise sürekli sisteminizi şüpheli hareketlere karşı gözlem altında tutuyor.com 75 euro ULEAD VIDEO STUDIO 6 CHIP TOP. Sadece Virusscan almak da yeterli olabilir. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www.wlead. P Uygun fiyat P Çok fazla yeni özellik M Karmafl›k arabirim H eCHIP Code VIDEO STUDIO Adobe’un web yayıncılığı yazılımı olarak ürün yelpazesindeki yegane programı olan GoLive. PUANI F‹YAT/PERFOR. Video düzenlemeye başlamak için cazip bir seçenek. PUANI F‹YAT/PERFOR. artık Windows XP ile de sorunsuz çalışabiliyor. yeni worm ve virüsleri tespit etme yeteneği sağlayacak yeni özellikler eklenmiş. Yeni sürüm Norton Internet Security 2002 ile benzer bir şekilde. Video Studio’nun yeni sürümüyle yine dikkatleri çekiyor. Ancak eğer bir tasarım ekibinin parçasıysanız. tesadüfi resim seçimi. Baştan aşağı elden geçirilmiş ve yenilenmiş arabirim. fiyat olarak da fazla bir avantaj sunmuyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www. Norton’la aynı isme sahip bir şekilde karşımıza çıkıyor. üretim zamanını gerçekten oldukça azaltıyor. VCD ve SVCD hazırlamak için de kullanılabiliyor.01 CHIP TOP. Sonuç: Program birçok profesyonel tasarımcıya çekici gelebilecek bir ürün. Belirli IP adreslerin artık bloklanabiliyor olmasıysa. Ancak ücretsiz Firewall yazılımları da var. Font’larla çalışırken zaman zaman beceriksizce davranıp kodun şişmesine yol açan GoLive’da kod girme penceresi de fare kullanıcılarından çok.mcafee.0’a. Her ne kadar bunları internet ya da kitaplar üzerinde bulmak mümkün olsa da el altında bulunuyor olması verimi artırıyor. Kötü değil. DVD hazırlama plug-in’i ile de bir adım öne geçiyor. Kullanıcının browser’ına göre en uygun style sheet’in seçimi. Aynı plug-in. ister tek bir sayfa hazırlıyor olun ister geniş bir elektronik ticaret sitesi. Diğer taraftan tabloların kontrolü ise mükemmel olarak nitelendirilebilir. Ancak bu sefer de arabirim biraz kullanılabilirliğini yitirmiş. PDA senkronizasyonu ile virüslerin taşınabilir bilgisayarlarınıza geçmesini de engelleyebilen yeni Virusscan’in yanı sıra pakette yer alan diğer bir program olan Firewall ise güvenlik ile ilgili her türlü hareketi izleyip kaydını tutabiliyor. yeni sürümünde de maalesef frame’lerle olan kullanım problemlerinden kurtulamamış. Ayrıca buradan bölümlerin seçiminin yapıldığı menü için arka plan belirlenmesi de mümkün oluyor. Eğer tek başınıza çalışıyorsanız. Rakiplerinden daha ucuz olan Video Studio 6. Video Studio içinde 3D efektler de dahil olmak 122 efekt ve geçiş bulunuyor. Ancak Dreamweaver’ın sadeliğini aratıyor. Programın ilk parçası olan McAfee Virusscan 6.net Firmay› aray›n›z Win 98/ME/NT/2000/XP Norton Internet Security 2002 ile başabaş bir rekabet sürdüren McAfee'nin en son internet güvenlik paketi. daha önceki sürüm ile karşılaştırıldığı zaman çok daha profesyonel görünüyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www. Sonuç: Web filtreleme ve ebeveyn kontrolü de sunan oldukça yeterli bir güvenlik paketi. 3 DVD formatını da destekleyen yazılımdaki DVD plug-in’i bir MPEG dosyası açıldığı zaman otomatik olarak devreye giriyor ve kullanıcılara sahne seçimi ve etiketleme seçenekleri sunuyor. P Hawk teknolojisine sahip P Kurulum ve kullan›m› kolay M Firewall yaz›l›m› ücretsiz de al›nabilir Video düzenleme yazılımları arasında sunduğu uygun fiyatlı çözümler ile her zaman adından söz ettiren Ulead. Program içinde yer alan diğer yenilikçi araçlar da.

110
eCHIP ‹ÇER‹⁄‹

» » » » »

Jet Audio Kendi çap›nda home studio eCHIP May›s eCHIP içeri¤i Sandra 2001 Sisteminizi elden geçirin Talisman Yepyeni temalar Paraliz Paray› köleniz yap›n

Jet Audio

Kendi Çap›nda Home Studio
Audio CD’den VCD’ye, MP3’ten MIDI’ye kadar birçok format› ayn› arayüz içinde kullanabilirsiniz.
Jet Audio, hemen hemen tüm multimedya formatlar›n› destekleyen bir multimedya player. Streaming Media, dijital audio ve video deste¤ine sahip. Home studio fleklindeki arayüzü oldukça gerçekçi olan Jet Audio’yu kolayca kullanabilirsiniz. Bu arayüz ses efektleri, mixer, audio CD, digital audio (MP3, RA, WAV), MIDI ve video çal›c›s› gibi 6 parçadan olufluyor. Ana bölümde di¤er parçalar› kontrol etmenizi sa¤layan butonlar bulunuyor. Kullanmak istemedi¤iniz bölümü görünmez yapabiliyorsunuz. Ayr›ca buradan ayarlara da ulaflabiliyorsunuz. Ses Efektleri: Dinledi¤iniz veya izledi¤iniz film ya da flark›lar›n geliflmifl ses ayarlar›n› buradan yapabilirsiniz. POP, ROCK, JAZZ, CLASSIC, VOCAL ve FLAT kategorilerinde equalizer seçenekleri bulunan bu bölümde, isterseniz kendi equalizer ayarlar›n›z› da yapabiliyorsunuz. Ayr›ca 4 adet 3D ortam ve 11 adet ses efektiyle de¤iflik sesler yaratabiliyorsunuz. Mixer: Ses, balans, gibi ayarlar›n yap›ld›¤› bu bölümde Windows’un ses kontrolü kullan›l›yor. Play ve record seçeneklerin-

de ayarlar da de¤iflim gösteriyor. Audio CD: E¤er bilgisayar›n›z internete ba¤l›ysa 100 binden fazla arflivi bulunan CDDB özelli¤inden yararlanabiliyorsunuz. ‹nternet ba¤lant›n›z yoksa, program›n albüm yapma fonksiyonuyla parçalar›n bilgilerini kendiniz girebilirsiniz. Ayr›ca bu bölümde audio CD’leri dijital müzik format›na çevirebiliyorsunuz. Digital Audio: MPEG (MP3, MP2, MP1), Real Audio (RA, RM, RAM), SUN Audio (AU, SND), MAC Audio (AIF) ve Windows Audio (WAV) formatlar›n› çal›flt›rabilece¤iniz bu bölümde parçalara efektler verebilir, flark› sözlerini görebilir, MP3’ü WAV format›na çevirebilir veya audio CD’ler yapabilirsiniz. MIDI: MIDI d›fl›nda bu bölümde Karaoke (KAR) ve Module

De¤iflik Arayüzler: Program›n içindeki birkaç arayüzü kullanabilece¤iniz gibi internetten de çeflitli arayüzler seçebilirsiniz.

(MOD,S3M, XM, MTM, IT) dosyalar›n› çalabilirsiniz. Yine Digital Audio bölümünde oldu¤u gibi flark› sözlerini görebilir, kullan›lan enstrümanlar› de¤ifltirebilir ve tempoyu artt›rabilirsiniz. Digital Video: AVI, MOV (QT or AM), MPG (AM), DAT (AM), RealVideo formatlar›n› destekleyen program ile ayr›ca Real Video 5.0 makinan›zda yüklüyse RM dosyalar›n› da izleyebilirsiniz. Video fonksiyonlar› aras›nda, track’ler aras›nda h›zl› geçifl, tam ekran izleme, de¤iflik ses efektleri ekleme, h›z› artt›rma, kare kare izleme ve BMP format›nda ekran görüntüsü alma bulunuyor.

May›s eCHIP CD ‹çeri¤i
Her ay oldu¤u gibi bu ay da dergideki kapak konusu ve yaz›l›m bölümünde ad› geçen programlar› eCHIP içerisinde sizlere sunuyoruz. Bu ay›n konu bafll›klar›; Windows Tuning, XP Power Toys ve dosya kurtarma programlar›... Ayr›ca TOP Freeware bölümünde onlarca en iyi ücretsiz yaz›l›mlar bulunuyor. Yerli programc›lar›n yazd›¤› amatör veya profesyonel programlar› da bu ay CD’de bulabilirsiniz. Desktop, Sistem, Multimedya, ‹nternet ve Müzik gibi her ay yer alan program kategorilerinde ise çok say›da shareware ve freeware yer al›yor. Ayr›ca, Bilgisayar Sözlü¤ü ve profesyonel programc›lar için “Marjinal” bafll›kl› makalemizi de incelemenizi tavsiye ederiz.

Web Siteleri: Birkaç ayd›r devam ettirdi¤imiz web siteleri tan›t›mlar› ve linkleri eCHIP’te.

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK » DONANIM »

YAZILIM
eCHIP ‹çeri¤i

» PRAT‹K » INTERNET

111

SANDRA 2001

Talisman

Sisteminizi Elden Geçirin
SiSoft SANDRA (System ANalyser, Diagnostic and Reporting Assistant), bilgisayarlar için bilgi alma ve analiz program›. Bilgisayar›n›zdaki tüm donan›m ve yaz›l›mlar hakk›nda tam anlam›yla genifl aç›klamalarla bilgi alabilirsiniz. Program 32 bit Windows 95/98/Me ve 2000 uygulamalar› yan›nda 16 bit Windows ve DOS deste¤i de veriyor. Sisoft Sandra Standart ile 50 ayr› konuda test ve benchmark yapabilir, sonuçlar› listeleyebilirsiniz. Program›n VESA, VBE, ACPI, APM, BIOS SMB, tak çal›flt›r ve WinG, DirectX (DirectDraw, Direct 3D, DSound, DMusic, DPlay, DInput), OpenGL, Glide deste¤i bulunuyor. Ayr›ca Intel Pentium MMX/Pro/II/III/4, Celeron, Xeon /III/4, OverDrive; Cyrix 6x86, 6x86MX, MII, MIII, AMD K5, K6, K6-2/III, Athlon/Duron ifllemcileri de tan›yabiliyor.

Yepyeni Temalar
Talisman herhangi bir masaüstü temas›ndan farkl› olarak, masaüstünüzü ele geçiriyor ve kendi yönetmeye bafll›yor. Program› çal›flt›rd›¤›n›zda karfl›n›za klasik arayüz geliyor. Daha sonra QNXi WindowsXP veya golden arabirimini seçebiliyorsunuz. XP arabirimi birebir ayn› yap›lm›fl ve istedi¤iniz takdirde renklerini de olive ve metallic olarak de¤ifltirebiliyorsunuz. Bilgisayar›m, e-mail ve Belgelerim gibi çok kullan›lan Windows uygulamalar› daha çok göz önüne al›nm›fl. Ayr›ca, ekran›n tam ortas›nda sisteminizin tüm özelliklerine ulaflabilece¤iniz ayarlar menüsü bulunuyor. Windows oyunlar› ve Bafllat menüsündeki programlar da bu bölümden ulaflabilece¤iniz di¤er uygulamalar aras›nda yer al›yor.

D‹J‹TAL DERG‹LER
3 PCONLiNE
Her ay oldu¤u gibi onlarca web sitesinin tan›t›m› PCONLINE içerisinde yer al›yor. Sitelerin k›sa aç›klamalar›n› okuduktan sonra, bulunan linklerine t›klay›p browser’›n›zdan izleyebilirsiniz. Ayr›ca, internette karfl›n›za ç›kan istemedi¤iniz pencere ve gereksiz yavafllatmalardan kurtulman›z için yararl› bir makale de bu ayki dergimizde yer al›yor.

3 Computer Easy
Bilgisayar ve Elektronik kursumuzda, FET’ler (Field Effect Transistor/Alan Etkili Transistor) hakk›nda ayr›nt›l› bilgi bulabilirsiniz. fiekiller ve örneklerle anlafl›l›r bir flekilde aç›klanan konular her ay devam ediyor. Bilgisayar sözlü¤ünde ise D harfindeki bilgisayar terimlerinin aç›klamalar› bulunuyor. Ayr›ca A, B ve C harflerine de ulaflman›z mümkün.

Çeflitli temalar
Temalar sadece renk de¤iflimi sa¤lam›yor. Arayüz tamamen de¤ifliyor ve yeni menüler eklenebiliyor. Program›n web sitesinde (www.lighttek.com) oldukça renkli temalar yer al›yor. Fakat bu temalar› kullan›rken yine de al›fl›lm›fl Windows arayüzünü özleyebilirsiniz.

3 Suxxess

Paraliz

Paray› Köleniz Yap›n
ParaLiz’le birlikte kiflisel finans yönetimiyle ilgili konularda bilgilenebilir; gelir, gider ve yat›r›mlar›n›z› izleyip, bütçenizi yapabilir ve gelece¤inizi planlayabilirsiniz. Program sayesinde, tüm gelir, fatura ve ödemelerinizi kolayca izleyebilirsiniz. Hisse senedi, fon gibi yat›r›m araçlar›n› izleyebilir, kredi veya borç ödeme planlamas› yapabilir ve diledi¤iniz finansal hesaplamalar›n üstesinden gelebilirsiniz. Takvim ve an›msatma sayesinde, faturalar›n›z› zaman›nda ödeyebilir, 50’ye yak›n rapor ve grafikle tüm verilerinizi kolayca izleyebilir, tek t›klamayla birçok rapora an›nda eriflebilirsiniz. likleri “Nas›l Kullan›l›r?” bölümünden ö¤renebilirsiniz. Görsel anlat›ml› derslerle kolayca kavram ve kullan›m e¤itimleri alabilirsiniz. Tüm menüler ayr›nt›l› olarak anlat›l›yor. Program ekran› üzerinde video e¤itiminden yararlanabiliyorsunuz ve kaç›rd›¤›n›z bir bölüm olursa geri alabiliyorsunuz.

Birkaç ayd›r devam eden kurslar›m›za geçen ay Visual Basic kursu da kat›lm›flt›. Visual Basic’in bu ayki konusu ise form nesnesi, özellikler, yöntemler ve olaylar. ASP kursumuzda ise, ASP’de sunucu istekleri aç›klan›yor ve VB Script’e girifl yap›l›yor. Veritaban› arayüzünün tan›t›ld›¤› Acces kursu ve XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD konular›n› kapsayan XML kursu, SUXXESS içerisinde yer al›yor. Ayr›ca ActiveX hakk›ndaki makalemizin de profesyonel programc›lar›n ilgisini çekece¤ini düflünüyoruz.

B‹R SORUNLA KARfiILAfiIRSANIZ
E¤er videolarda görüntü ve ses alamama gibi bir sorununuz olursa, eCHIP Basic Kit içinden QuickTime’› kurabilirsiniz. Bilgisayar›n›z CD-ROM’u bir audio CD gibi görüyorsa, muhtemelen CD-ROM’unuzun sürücüleri DOS’tan yükleniyordur. Sorunu gidermek için Config.sys ve Autoexec.bat dosyalar›ndaki CD-ROM sürücüsü yükleme ile ilgili sat›rlar›n bafl›na REM ekleyerek, bilgisayar› yeniden bafllat›n›z. E¤itim videolar›n›n izlenmesinde sorun ile karfl›lafl›rsan›z, CD’nin Tools klasörü içindeki Tscc.exe dosyas›n› çal›flt›r›p, ilgili codec’i bilgisayar›n›za kurunuz.

3 LEVEL ÖZEL
Command&Conquer: Renagede’in inceleme yaz›s› LEVEL’dan Berker Güngör taraf›ndan yap›ld›. Oyunun puan›, özellikleri, art› ve eksilerini Berker Güngör’ün yaz›s›ndan takip edebilirsiniz. Ayr›ca, bu bölümden, oyunun multiplayer demosunu kurabilir ve tan›t›m filmini izleyebilirsiniz.

Kurulum ve kullan›m
Program› kurduktan sonra dosya ifllemleri, planlama, raporlar ve geliflmifl eklentiler gibi özel-

CHIP | MAYIS 2002

112
‹Ç‹NDEK‹LER

113 114 118

Yedekleme: Önce yedekleyin sonra silin Yeni Sistem: Sorunsuz kurulum için disk bölümlemesi Bar›flç›l Çözüm: Paralel Windows XP ve 98/Me kurulumu

10 ADIMDA YEN‹ S‹STEME

Planlama Yedekleme Sürücüler Ayarlar Aç›l›fl disketi Silmek Bölümleme Formatlama Kurulum ‹nce ayarlar

10 Ad›mda Temiz Windows

Windows’unuzu Yenileyin
Eski sistemlerinden memnun olmayanlar ve PC’sini komple yeniden kurmak isteyenlerin aflmas› gereken birçok engel var. CHIP, 10 ad›mda eski sistemi ve ayarlar›n› yedekleyerek yeni bir sistemin problemsiz bir flekilde nas›l kurulacaca¤›n› aç›kl›yor.

H

emen umutsuzluğa kapılmaya gerek yok! Hangi kullanıcı, şimdiye kadar en azından bir kere olmak üzere, PC’sini öfkeden pencereden dışarı fırlatmak istememiştir ki? Sistemde oluşan hatalar çoğu kez sinir bozucu bir hal alabilir, ama yine de sakin olun. Bu gibi durumlarda, muhakkak yapılabilecek bir şeyler vardır. Artık bilgisayar kullanıcılarının çoğu, Windows kurulumundan bugüne kadar geçen zamanla, problemlerle karşılaşma sıklığının doğru orantılı olduğunun bilincinde... Hiçbir şey yolunda gitmediğinde ne yapmak gerekiyor? En iyi seçim, sistemi baştan aşağı temizlemek ve Windows’u

yeniden kurmak. Çünkü bu yol çökmelerin ve hata uyarılarının sıklaştığı durumlarda yapılabilecek en iyi şey. Planımız size çok fazla sıkıntı yaşamadan yepyeni bir sisteme nasıl ulaşabileceğinizi gösterecek.

1

Kolları sıvamadan önce, amaç tam olarak belirlenmeli... Çünkü yeni bir kurulum süreci, sistemi kişisel gereksinimlerinize uygun hale getirmek için en ideal zaman. Bu sırada dosyaları korumak ve daha iyi güvenlik önlemleri alabilmek için sabitdiskinizi yeniden bölümlendirebilir ve

I

Planlama: XP veya 98/Me? Belki de ikisi birden

hatta yeni bir sistem deneyebilirsiniz. Şu sıralar Windows XP Home Editon’ın tam sürümünü yaklaşık 100 dolar karşılığında temin edebilirsiniz. Bir süredir hissedilir derecede daha stabil olan yeni Windows’a ilgi gösteren kullanıcılar, sistemin yeniden kurulumu öncesinde önemli bir karar aşamasından geçmekteler. Yeni işletim sistemi, özellikle mesleği gereği bilgisayar başında çalışanlar için tasarlanmış ve birden fazla kullanıcının aynı sistemi paylaşması gerektiği durumlara uygun. Ancak öncelikle bilgisayarınız, yazılımın donanım gereksinimlerini karşılayabilmeli: XP; 233 megaherz ve

CHIP | MAYIS 2002

. ne kadar fazla kaynağa sahipseniz. Sürücü Sorusu: Sürücü Microsoft kaynakl› m›. Outlook’ta Dosya/Arşiv’den Outlook Express’de Dosya/Ver’den erişilen bu özelliği her yeni sistem kurulumundan önce kullanmalısınız. AYARLAR » Kendi üretim CD’niz Sürücüler: Bu s›n›fa Windows CD’sinde yer almayan her fley dahil edilebilir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 113 Yeni Windows Kurulumu üzeri işlemcili en az 128 megabayt bellek sahibi sistemlerde 1 gigabayt sabitdisk alanına ihtiyaç duyuyor. yeni kurulumun ruh sağlığınızı korumaya yardımcı olacak bir çalışma ortamı yaratmak için mükemmel bir başlangıç noktası olduğunu unutmayın.Me) Denetim Masası’nı açın. silme ifllemi öncesinde mutlaka sürücü sa¤lanmal›. Bu değerler en düşük gereksinim seviyesini temsil ettiğinden. E-mailler ve Adres Defteri: Outlook ve Outlook Express’de. I Yedekleme: De¤erli dosyalar›n›z› koruyun 3 Windows’un kurulum CD’sinde çok sayıda sürücü yer alıyor. genellikle sorun yaratmaz. Ayrıca sürücülerin hiçbirinin en güncel versiyonlarının olmadığı da kolaylıkla tahmin edilebilir. Kurulum I Sürücüler: Hiçbirini unutmad›¤›n›za emin olun sırasında ISDN kartınızın çalışmadığını fark etmek kadar sinir bozucu pek az duruma düşülebilir. Başlat/Ayarlar’dan (98. de¤il mi? De¤ilse. Sistem’e iki kez tıklayın ve (XP’de Hardware) daha sonra Device Manager’ı seçin. ARAÇLAR. PC’nizi baştan aşağı yenilerken çifte işletim sisteminin ön koşullarını zaten yerine getireceksiniz. Bu kategoriye yalnızca Word.ME) veya Documents and Settings\<Kullanıcı Adı>\ Favorites’den(XP) ulaşabileceğiniz bu verileri de saklayın. Her defasında ilgili bileşene iki kez tıklayın ve Sürücü kartını kontrol edin. k SÜRÜCÜLER. internet bağlantısı olmadan güçleşecektir. Office templates yeni kurulumun ardından kendi şekillendirdiğiniz belge şablonlarını yeniden yaratmak zorunda olmak can sıkıcı. S›k Kullan›lanlar: Internet Explorer’da sık kullanılan adresler listesi oluşturduysanız. Dikkat edilmesi gerekenler her şeyden önce görüntü. e-maillerinizi ve adres defterinizi bir arşiv dosyasında saklayabilirsiniz. Ayarlar: En önemli ayarlar› screenshot yoluyla ve/veya belgelemeyle kaydedebilirsiniz. işiniz o kadar kolaylaşacaktır. Nero benzeri CD yazma programlar›yla bir bafllang›ç CD’si elde etmek mümkün. Belgelerim: Kullanıcı farklı saklama dizinleri kullansa da pek çok program dosyalarınızın tümünü standart olarak bu sistem klasöründe saklar. en güncel sürümlerin üretici kaynakl› olarak do¤rudan internetten temin edilmesidir. Office 2000 ve XP’deyse onları C:\Windows\Application Data\Microsoft\Templates’de bulabilirsiniz. ses ve network gibi ek kartlar ve modem. tüm gerekli dosyaları dikkatle kaydetmelisiniz. tarayıcı ve yazıcı gibi harici bileşenler. Fare ve CD-ROM sürücüsü gibi sistem bileşenleri ve standart donanımlar. Oyunlar: Oyun severler en son değiştirilen dosyaları da diğer önemli dosyalarla birlikte arşivleyebilir. Aç›l›fllar: Bafllang›ç disketinin içeri¤ini CD’ye aktarmak. Bu dosyalara ya Windows CD’sinden ya da ayrı bir CD’den ulaşılabilmeli. Konfigürasyon dosyalar› kullanmalar› halinde di¤er yaz›l›mlar da bu kategoriye dahil edilebilir. Bunlara ek olarak taray›c›. aynı zamanda ilk anda akla gelmeyen pek çok dosya da dahil edilmeli. Ancak bunlar gerekebileceklerin tümü değil. Eski işletim sistemini saklamak istemeniz halinde. Windows 2000 veya XP’de templateler \Documents and Settings dizininde o anki kullanıcı adı altında Application Data\Microsoft\Templates’de saklı. En iyi seçim. 2 Sabitdiski temizlemeden önce. sistemin her bileşeni için bir sürücünün el altında olduğundan emin olmalısınız. Excel dosyaları veya fotoğraflar değil. Windows XP’yi Windows 98 ve Me’ye paralel olarak kurmak mümkün. İşlemin nasıl yapıldığını s118’deki “Çifte Windows” kutusunda bulacaksınız. Office 97’de dosyalar C:\Program Files\Microsoft Office\Templates’de yer alıyor. Net’ten kısa sürede sürücü temin etmek. C:\Windows\Favorites’den (98. Acrobat Reader ve Internet Explorer’›n en yeni sürümü.. Bu fırsatı kullanmayı istemeseniz dahi. CHIP | MAYIS 2002 . Araçlar: Hiçbir bilgi sayarda eksik olmamal›: S›k›flt›rma program›. modem ve dijital kamera için özel yaz›l›mlar dahil edilebilir. Sabitdiski formatlamadan önce.

Diğer önemli ayarlar için de aynı yöntemi uygulayın ve onları Word’de tanımlayın. Windows 98 ve Me: Başlangıç disketini sürücüye yerleştirin ve PC’yi başlatın. Çünkü onlar olmaksızın sistemi eski haline getirmek çok zor. Tecrübeli kullanıcılar kurulum öncesinde güncel bir sürücü CD’si oluştururlar (bkz. Word’de yeni bir belge oluşturun ve resmi [Ctrl]+[V] tuş kombinasyonuyla belgeye ekleyin. sistem için tek bir koruma (Recovery CD) içerir. Çevirmeli Ağ. Pek çok PC. kişisel sistem ayarları da son derece önemli. Sonradan eklenen aygıtların tümü için. en iyi çözüm. Zorunlu lisans sözleşmesinin ardından. Boş bir disket ve Windows CD’sini sürücülere yerleştirin. PC’nin temel ayarlarının yer aldığı BIOS’dan başlatma sırasını değiştirin. Yeni bir kurulum s›ras›nda manuel konfigürasyon mümkün de¤ildir. XP) kısmında Microsoft ibaresinin yer alması halinde. User (XP’de) ve kurulan yazılımlardan oluşan bileşenleri kaydedin. Ancak bu şekilde ekran görüntüsü sonradan en iyi şekilde ayarlanabilecektir. Aygıt yöneticisi’nden Monitör’deki kaydı kontrol edin. Söz konusu olan sonradan satın alınan bir Microsoft ürünüdür. [Alt]+[Print Screen] tuşlarına eş zamanlı tıklayın. Windows sistemde kurulu işletim sistemlerini tarayacaktır. I Kaybolmamalar› için ayarlar› kaydedin 5 Windows 98/Me altından kolaylıkla başlangıç disketi oluşturabilirsiniz. Bu adımı da gerçekleştirin. sabitdiskin yeniden bölümlendirilebilmesinin yolu açılmış olacaktır. Burada Standart Monitör ifadesini görürseniz. CD-ROM sürücüye daha sonraki aşamalarda ihtiyaç duyacaksınız. CD’yle PC sadece ilk haline döndürülebilir. [Esc] tuşuna tıklayın ve tüm partition’ların listesine ulaştığınızda herhangi birini seçip silin. Başlat/Ayarlar/Denetim Masası ve Program Ekle/Kaldır’a tıklayın. Üçüncü sıradaki Bölüm veya mantıksal DOS sürücüsü sil’den tüm mevcut sürücüleri kaldırın. I Sistem disketi olmadan ifller yolunda gitmiyor [Enter]’a tıklayın. internetten gerekli yardımı alabilirsiniz. 4 Yalnızca sürücü ve yazılımlar değil. Ağ. CHIP | MAYIS 2002 . Büyük boyutlu sabitdisklerin desteklenmesiyle ilgili soruyu Evet ile yanıtladığınızda kendinizi Fdsik yardımcı programının ana menüsünde bulacaksınız. sürücüler Windows CD’sinde mevcut demektir. Buna ra¤men pek çok durumda. Başlangıç Disketi kartından Disket Oluştur’a ve Tamam’a tıklayın. Daha sonra karşınıza çıkan menüden sistemi CD-ROM desteği olmaksızın başlatın. içindeki tüm dosyaları silmek üzere olduğunuz. Burada da güvenlik sorularıyla uyarıla. Hangi ayarları kaydetmeniz gerektiğinden emin değilseniz. Kaydetmek istediğiniz iletişim penceresini açın. PC’nin CD’den boot edilememesi durumunda burada da BIOS’daki başlatma sırasını az önceki örnekteki gibi silmelisiniz.k WINDOWS YEDE⁄‹ » Recovery CD’leri biraz problemli Recovery CD’leriyle ilgili problemler. üreticinin modele en uygun konfigürasyon dosyasını netten indirmek. Ardından belgeyi diğer dosyalarınızda birlikte kaydedin. aklınızda tutmanız gereken partition’la birlikte. E-mail hesapları. Windows XP: Windows CD’sini sürücüye yerleştirin ve bilgisayarı başlatın. beraberlerinde gelen sürücülere ihtiyaç duyarsınız. Tüm başlangıç dosyaları yüklenene dek bekleyin ve [Enter] tuşuyla Windows kurulumunu onaylayın. 6 Bafllang›ç Disketi: Bu sayede bilgisayar Windows olmaks›z›n da bafllat›labilir. Karşınıza çıkan güvenlik sorularını yanıtlarken. Önemli Ayarlar: Kaybetmemeniz için Çevirmeli A¤ gibi önemli ayarlar›n›z› bir dokümana kaydedin. Sistemin disketten başlatılamaması durumunda. Partition’ları sildiğiniz takdirde. s113’teki “Kendi Üretim CD’niz” kutusu). Karşınıza çıkan komut satırına “fdisk” yazın ve I Disk partitionunu silmek: Art›k geri dönüfl yok Sinir Bozucu Bir Durum: Recovery CD’leri Windows CD’sinin yerine konam›yor. sabitdiski burada tan›mlanan yöntemlerle önceden bölmek mümkündür. önceden kurulan yaz›l›mlar dahil olmak üzere. ekran görüntüsü olarak hafızaya alınacaktır. Windows XP’de bu disket oluşturulamadığından sistemi kurulum CD’sinden başlatmalısınız. Ancak bunlar elde yoksa veya eskiyse. Ayarların saklanabilmesinde aşağıdaki ipucu yardımcı olacaktır. Pencere.114 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni ????????????????? Windows Kurulumu Burada Sağlayıcı (98) veya Driver Provider (Me. Sabitdisk üzerinde yalnızca bir partition olması halinde (C: sürücüsü) 1’i tuşlayarak ilk partition’ı silin. Seçeneğe bilgisayarın başlatılmasının ardından genellikle [Delete] tuşuna tıklayarak erişebilirsiniz. Örneğin Çevirmeli Ağ için arama parametrelerinin yer aldığı pencere. (tarihleri Sürücü kartından kontrol edebilirsiniz). Bu disket sabitdiski bölmek (Fdsik) ve formatlamak (format) için gerekli programları içermeli.

Windows 98 kullan›c›lar›n›n ifli biraz daha kolay. Yüzde veya megabayt cinsinden bir değer girin. Windows 98 ve Me: Yeniden Fdsik’in ana menüsüne yönelin ve birinci satırdan birincil bölüm oluşturun. Explorer’da ise sürücü simgesinin üzerine sağ tıklayıp Biçimlendir’i seçerek gerçekleştirilebiliyor. İşlem ana menünün birinci satırında gerçekleştiriliyor. en azından birincil partition’ın formatlanması gerekli. onu bizden saklamak istemesi inan›l›r gibi de¤il.116 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Sürücü Bölme Yaz›l›mlar›: Windows 98 ve ME kurulumu öncesinde Fdisk yard›mc› yaz›l›m› sabitdiski bölümleyebiliyor. Windows XP’de dosya “ntbackup. 8 XP’nin Profesyonelli¤i: Microsoft’un en yeni iflletim sistemi XP ayn› ifli setup rutinindeki bir araçla gerçeklefltiriyor. Özel Durum: Backup programlar› Anlafl›lmaz ama gerçek: Dosya yedekleme (backup) yaz›l›m›. Mantıksal sürücülerde bu adım Windows altından. yas›n› kurulum CD’sinin “add-ons/msbackup” dizininden çal›flt›rabilirsiniz. İlkinin ardından dosyalarınız için genişletilmiş bir partition oluşturun. kullanılabilir alanın tümünden yararlanmak isteyip istemediğinizi soracaktır. Sabitdiski ikiye ayırmak için % 50 değerini kullanabilirsiniz. k I Formatlama: FAT ve NTFS dosya sistemi uyuflmazl›¤› KURULUMLA B‹RL‹KTE ANINDA » Kurulum CD’sindeki gizli cevherler Standart kurulum s›ras›nda gerçekten faydalanabilece¤iniz baz› yaz›l›mlar›n yolu kesiliyor. caksınız. hangi dosya sistemini kullanmak istediğiniz: FAT veya NTFS. bir bölümün aktive edilmesi gerekiyor. Arta kalan sabitdisk alanını değer olarak girin. CHIP | MAYIS 2002 . silmeyle aynı menüden gerçekleştiriliyor. do¤rudan kablo ba¤lant›s› ve pano (clipboard) da yer al›yor. 7 Şimdi yeni bir partition oluşturmalısınız. Sabitdisk alanını her iki partition arasında paylaştırabilirsiniz. Bu partition için örneğin Dosyalarım adını kullanın. Burada iyi planlama önem kazanıyor. “Format d:” ile veri bölümünü formatlayın. Bunlar›n aras›nda evrak çantas›. Fdiskin 2 numaralı menüsünden Etkin Bölümü Ata’yı kullanın.msi ad›yla “valueadd/msft/ntbackup” klasöründe XP CD’sinde yer al›yor.Me) Denetim Masas›/ProgramEkle/Kald›r/Windows Kur (98/Me) veya Add Remove Windows Components (XP) üzerinden sonradan kurabilirsiniz. Olumsuz yanıt verdikten sonra birincil partition’ın kapasitesini belirleyin. Soruları onaylayın ve sistem bölümüne kendini ifade eder özellikte bir ad verin. Windows 98 veya Me üzerinden partition’lara ulaşmak niyetindeyseniz daha eski olan FAT’i kullanmanızı öneririz. Bu durumda. Neyse ki bu araçlar›n tümünü Bafllat/Ayarlar (98. Bir örnek: Windows için bir sürücüye ve kendi dosyalarınız içinse bir başka sürücüye ihtiyaç duyuyorsanız iki bölüm oluşturmalısınız. PC’nin sabitdiskten başlatılabilmesi için. sonra da veriler için kullanılacak bölümü oluşturun. Windows XP: Formatlama Windows XP’de yeni bir partition’ın oluşturulmasının ardından kendiliğinden başlayacaktır. Windows XP: Bölümlendirme. Komut satırına “format c:” komutunu girin. Windows ME s›k›flt›r›lm›fl klasörlerin (ZIP dosyalar›) kurulumunu da es geçiyor. Windows Me’deyse “msbexp. Burada dikkat edilmesi gereken. exe” dos- Dosya Yedekleme: Windows’un. Yeni bir Kuruluma başlamadan önce. Fdsik genişletilmiş partition’da mantıksal sürü- I Do¤ru bölümlemek: Sisteme temel oluflturmak cü oluşturmalısınız. partition oluştururken burada da az önceki örnek geçerli: Önce Windows için. Ancak Windows genişletilmiş olan kısma henüz onu sürücü olarak tanımadığından erişemiyor. taramanın ardından. Buna karşın kullanıcı hakları ve şifreleme gibi yeni XP fonksiyonlarından faydalanmak için NTFS daha iyi bir seçim olacaktır. Bölümlendirilmemiş bir alan kalana dek partition’ları kaldırın. Windows 98 ve Me: Sistemi disketle yeniden başlatın. Fdisk. çünkü onlar bu arac› az önce aç›klanan flekilde kurabilirler. iflletim sistemiyle birlikte kendili¤inden kurulmuyor. Artık eş boyutlu iki bölüme sahipsiniz.

Son olarak Windows. Bazı sürücülerin eksikliği ve görüntü ayarlarının minimum düzeyde tutulması genellikle bu duruma yol açan etkenlerdir. Özel kurulum modunu işaretleyerek hangi Windows bileşenlerinin kurulacağını belirleyebilirsiniz. firma ismi ve kayıt numarasıyla ilgili. Şimdi önceden kaydettiğiniz tüm ayarları yeni sisteme aktarın. 30 gün sonra başlatılamayacaktır. tüm aygıtları tanıması gereken donanım sihirbazını başlatacaktır. Windows 98 ve ME: Başlangıç disketiyle sistemi yeniden başlatın ve bu kez CDROM destekli seçeneğini seçin. 9 Tüm hazırlıkların tamamlanmasının ardından asıl kurulum başlayacaktır. Renk’ten mümkün olan en yüksek sayıyı. Bir sonraki adım.. Göz sağlığınızı korumak için. örneğin True Color(32Bit)’i ve monitöre uygun bir çözünürlüğü seçin. Örneğimizde “f:\setup” komutunu verin.Me) Denetim Masası/Sistem/Hardware (XP) ve Aygıt Yöneticisi (Device Manager) kullanılabilir. klavye dizilimi ve saat dilimini belirleyin. Ayrıca kullanıcı tarafından yönlendirilecek bir kurulum aramak boşuna. Windows XP: Microsoft’un yeni işletim sistemi. donanımın doğru tanımlanamadığı ve uygun sürücünün kurulmadığı anlamındadır. Parola kullanımı gerçek bir koruma sağlamadığından bundan kaçınabilirsiniz. Sihirbaz burada da işlemler boyunca size eşlik ediyor. Kurulum. bilgisayar bafllat›l›rken iki sistem aras›nda seçim yapabilece¤iniz program› otomatik olarak bafllatacakt›r. riyor.. Daha sonra ekran kartı ve monitör için de. (bkz. Daha sonra kurulumu Windows 98/ME’den do¤rudan bafllat›n. Kurulum klasörü için C:\Windows’u seçin. Artık. 10 Basit Bir ‹pucu: Yaln›zca bu onay iflaretiyle. Windows daha sonra parola girmenizi isteyecektir. Firma alanını boş bırakabilirsiniz. ek olarak. New Installation (Advanced)’› seçin ve sihirbaz› takip edin. Etkinleştirme işlemi online ya da telefon vasıtasıyla gerçekleşiyor. Bu nedenle son detaylar için biraz el mahareti gerekli. Asıl kurulum işlemi PC’nin özelliklerine göre 30 ile 60 dakika arasında vakit alır. sistemlerini etkinleştirme yükümlülüğüyle karşı karşıyalar. Lisan. Sihirbazın direktiflerini takip edin ve lisans sözleşmesini onaylayın. XP. ‹pucu: Online-etkinleştirme yalnızca üç kez kullanılabiliyor. TF / Ozan Ali Dönmez. Di¤er bölümü her iki sistem için de verilerin saklanaca¤› bir partition olarak kullanabilirsiniz. Sistem bileşenlerinin listesinde sarı soru işaretlerinin varlığı. Windows görünümü sisteme yeniden hakim olacak ve grafik arabirimli. Sağ fare tuşuyla masaüstündeki herhangi bir boşluğa tıklayın ve açılan nesne menüsünden Özellikler/Ayarlar’ı seçin. Bunlardan biri birincil. PC’yi tek başınıza kullanıyor olsanız dahi. XP’yi mant›ksal sürücülerden herhangi birine kurabilirsiniz. Windows XP kullanıcıları. 98 veya Me ile birlikte kurmak istiyorsan›z. Sürücü daha sonra yeniden E harfini alacaktır. Asıl fark. Saat dilimi ve bölgesel ayarlar Windows’un diğer sürümleriyle benzerlik gösteriyor. bazı tehlikeleri beraberinde geti- Kurulumun tamamlandığında dahi. Windows CD’sini sürücüye yerleştirin. CD-ROM sürücüsü için sürücü harfi bir ileriye kayacaktır. onu manuel olarak kurabilirsiniz. En Uygun ayarıyla genellikle en sağlıklı seçimi yapmış olursunuz. Gelişmiş/Monitör’den ekran tazeleme oranını gözden geçirin. ancak sistemde bir network kartının olması halinde gerekiyor. Diğer kurulum soruları ad. Genellikle bu değer 1024X768dir. Öncelikle Aygıt Yöneticisi’ni başlatmalısınız. Telefonla etkinleştirme sırasında. öncülü kadar çok seçeneğe sahip değil. izlenecek en iyi yol üç partition oluflturmak. administrator olarak bilinen süper bir kullanıcıya olan ihtiyaç. çünkü bu adımı çok önceden gerçekleştirdiniz. konumlarını sizin belirtmeniz gerekir. Windows XP arayüzüyle ›fl›ldayacak. Yeni bir başlangıç disketi oluşturmanıza gerek yok. görüntü özellikleriyle ilgili. Gerekli sürücünün CD’de yer alması halinde. bu değer 75 hertz’in üzerine olmalıdır. Kurulum Bafll›yor: Yaklafl›k yar›m saat sonra PC. Windows’un disketin başlatılması sırasında diyagnoz sürücüsü oluşturduğuna dikkat edin. ozand@yahoo.118 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Ç‹FTE WINDOWS » XP ve 98/Me’yi paralel kurmak Windows XP’yi. fare destekli bir kurulum sihirbazı başlatılacaktır. adım 4). Windows hala eksik bir görünüme sahip olabilir. Gerekli sürücü- I Kurulum: Sabitdisk için yepyeni bir Windows lerin kurulum CD’sinde bulunamaması durumunda. Bunun için hatalı kayda iki kez tıklayın ve Sürücü kartından Sürücüyü Güncelleştir düğmesini kullanın. Güncelleme asla reddedilmeyecektir. kurulum s›ras›nda serbest seçim hakk›na sahip olursunuz. gerçeklere sadık kalarak sisteminizi yeni kurduğunuzu belirtmelisiniz.com I ‹nce ayarlar: Son rötufllar ve pratik ipuçlar› CHIP | MAYIS 2002 . Aksi halde Windows. ülke. günlük işleriniz için daha sınırlı haklara sahip ikinci bir kullanıcı belirlemelisiniz. Bunun için Başlat/Ayarlar (98. di¤er ikisi de iki mant›ksal sürücüye sahip geniflletilmifl bölüm olmal›. ‹lk bölüme 98 veya Me’yi kurun. PC üzerindeki tüm haklara sahip. Ağın tanımlanması. formatlamanın ardından otomatik olarak başlatılıyor. daha fazla kullanıcıyı hemen atayabiliyor olmanız. standart sürücüler yerine uygun olanların kurulduğundan emin olun. Bir kaç iletiflim penceresinin ard›ndan Advanced Options’a t›klay›n ve “I want to choose the install drive letter and partition during Setup”› seçin.

CHIP | MAYIS 2002 .120 ‹Ç‹NDEK‹LER 121 122 122 124 126 126 127 128 Dosya Kurtarma: Veri kayb›na elveda AutoSave: Gerçek zamanda yedekleme Sistem Kurtarma: Zaman› geriye döndürme Mini Atölye: XP’nin geri yüklenmesi Image Araçlar›: Komple sistem yedekleme Mini Atölye: Drive Image 5. bozulan partisyonlar› ve kaybolan verileri yeniden oluflturan programlar mevcut.0 Sonuç Profesyonel çözümler Tablolar Kazananlar Test: Kurtarma Araçlar› Windows Veri kayb› ve mavi ekran gibi sorunlar. Neyse ki bilgisayar kendini ask›ya ald›¤›nda. hiçbir Windows kullan›c›s›na yabanc› de¤ildir.

ellerinizin terlemesi ve tırnaklarınızı kemirmeniz geçmişte kalıyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 121 Kurtarma Yaz›l›mlar› ‹pin Ucunda Dosya Kurtarma M icrosoft. Final Data’nın silinmiş dosyaları kurtarmada ulaştığı iyi nota gölge düşürüyor. Ontrack RAW-Scan’i tavsiye ediyor. Final Data 1. Normal arama işlemi tüm silinmiş dosyaları yeniden oluşturamadığında. Ancak Personal Edition NTFS dosya sistemini desteklemediği için XP ile tamamen uyuşmuyor. Acil durumda Windows kullanıcısının üç programa ihtiyacı var: Geri Dönüşüm Kutusu’ndan bile silinmiş dosyaları yeniden oluşturan bir dosya kurtarma aracı. Programların deneme sürümlerini eCHIP’te bulabilirsiniz. optimal sonuçlara ulaşabilirsiniz. ancak yazın Final sü. (heCHIP-Code DOSYA KURTARMA) Yanl›fll›kla önemli bir dosyas›n› silmifl olanlar›n. ama aynı zamanda bu kategorinin en iyi aracı.k CHIP | MAYIS 2002 . CHIP. Kullanım kolay: Kullanıcı bir sürücü seçiyor ve Final Data tarama işlemine başlıyor. bu üç yazılım kategorisinde en iyi programları sıkı bir teste tabi tuttu. EasyRecovery’ye ayak uydurabilen iyi bir ürün. Scan örneğinde belirginleşiyor: Seçilmiş partisyon sektör sektör inceleniyor ve normal kontrolden uzak ara daha esaslı. Ama disket ile kurtarma bir hayli zaman alıyor. İşte şimdi kurtarma araçlarının ve Image programlarını kullanma zamanı gelmiş demektir. kalite noktasında. Şu sıralar piyasaya sürülmesi planlanan 2. Geri Dönüşüm Kutusu’ndaki veriler silindiğinde. EasyRecovery 5. Bu işlemde 500 MByte için 40 saniyelik süre 40 dakikaya kadar uzayabiliyor. Windows XP’de yalnızca arayüze yeni bir tasarım kazandırmakla kalmamış. İçeriği az ve öz: Windows’un bir sorun saptadığı ve şimdi kapanmaya yüz tuttuğu şeklinde bir mesajdan ibaret. Bunlarla birlikte. Yalnızca kafanızı çalıştırarak ve doğru araç kombinasyonuyla. ama bu yeni formatlamada ya da virüs bulaşmasında uyuşmak zorunda. Yazılımın hakim olduğu bir alan da sabitdisk tanısı: Bir analiz ile diskin nerelerde fiziksel hasarlara sahip olduğu açıklığa kavuşturuluyor. Aracın yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) şahane. yanlış konfigüre edilmiş sürücüler ya da virüs bulaşması yüzünden oluşan hasarları tamir edebilen bir sistem kurtarma yazılımı ve önceden optimal bir biçimde konfigüre edilmiş bir sistemi depolayıp. ya sa¤lam bir sinire ya da verileri yeniden oluflturan özel bir araca sahip olmas› gerekiyor. Sonuç bölümünde bu soruna değiniyor ve çöküşe karşı güvenli bir Windows için iki strateji öneriyoruz. kullanıcı scan işlemini durdurabiliyor. Ancak acil durum disketi ve XP desteği gibi özellikler eksik. EasyRecovery pas geçmek zorunda kalıyor. Artı bir özellik de acil durum disketi üzerinde bir DOS sürümünün bulunması. İkinci kritik nokta kullanım kılavuzunun çok kısa tutulmuş olması. beta aşamasında olmasına rağmen CHIP testine dahil ettik. Kullanım kılavuzunda RAW-Scan’e nasıl geçileceği açıkça belirtilmemiş. Basic sürümü edinebilir. aç›ld›ktan hemen sonra tüm diskleri inceliyor. CHIP size bunları tanıtıyor ve programların zayıf ve güçlü yanlarını gözler önüne seriyor. Ancak üç test galibini kombine etmek.0 sürümü XP uyumlu olacak ve böylelikle EasyRecovery’yi geride bırakabilecek. FAT (File Allocation Table) bozuk değilse. Asıl scan işlemi sabitdiski sektör sektör tarıyor.0 Standard: Yüksek fiyat ve Disk Kontrolü: EasyRecovery. Tutumlu olmak isteyenler.04 Professionell Beta: Bu sürümü. Bu RAW- ne yazılmışsa.12 Personal Edition: 105 dolarlık fiyatıyla gerçi en pahalı. Bu harika seçenek için özel bir menü bile anlamlı olurdu. Toplam olarak. Recover4all 2. Şimdi silinmiş verileri yeniden oluşturmak için size artık yalnızca kurtarma uzmanları yardımcı olabilir. ancak bu yalnızca yeni bir formatlamadan veya virüs bulaşmasından sonra zorunlu bir hale gelebilir. Bu ekran iş işten geçtiğinde beliriyor. Üreticinin açıklamasına göre. Sonuç olarak işletim sistemi artık start almıyor. Araç çok kısa bir süre içersinde silinmiş dosyaları buluyor. Luna stilinde bir mavi ekran da yerleştirmiş. otomatikman güvenli bir yapı sağlamıyor. gerektiğinde yeniden geri yükleyen bir image programı. Windows onların yerini veri yazmaya açıyor. Yalnızca eğer verilerin üzeri- eksik olan NTFS desteği.

Araç yavaş. o oranda stabilitesini yitiriyor. CHIP bu tür araçların en ilginçlerini teste tabi tuttu. işlevsellik noktasındaki açıkları örnek bir ergonomi ile dengeliyor. Windows hemen veda ediyor. Buna karşılık yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) çok iyi. yalnızca registry (kayıt düzenle- dırılmış kontrol noktalarını maalesef yitiriyor. Bu onu gerçi işletim sistemi ile ilgili kazalara karşı duyarsız kılıyor.122 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› rümü piyasaya çıkabilecek. kurulum sırasında gözetleme dışında bırakılamaması yazılımın kusurları olarak göze çarpıyor.k AUTOSAVE »Yedekleme Otomat› AutoSave dosyalardaki ya da belgelerdeki de¤ifliklikleri saptayan ve depolayan bir yedekleme arac›.7: Freeware (http://home. bu da birkaç saat sürebiliyor. testteki yegane Windows XP ve NTFS desteğine sahip bir ürün..0: Recovery Genius. bir sistem ve sabitdisk analizi sunuyor. Oysa. En yici) yüzde yüz yeniden oluşturulamıyor. Programın bazı püf noktaları var. Araç.de/christian_grau/rescue/). İkinci scan. Esaslı bir formatlamada araç pas geçmek zorunda kalıyor. ama dizin yapısını değil. GoBack gerektiğinde seçici de çalışıyor ve tek tek dosyaları ve dizinleri yeniden oluşturma kapsamı dışında bırakıyor. Bu durum formatlanmış bir NTFS partisyonu için geçerli değil. Böylelikle Word ya da Excel dosyalar›n›n eski sürümleri muhafaza edilmifl oluyor. Drive Rescue 1. Fiyat›: Yaklafl›k 30 dolar Bilgi için: www. ama antivirüs yazılımıyla uyuşmazlıklara yol açabiliyor. ama esaslı çalışıyor. Recovery Genius 21st 5. kontrolü sektör sektör gerçekleştiriyor. büyük bir dezavantaj sergiliyor. “Good” ise kullanıcının iyi bir şansa sahip olduğunu belirtiyor. Tayvan kökenli yazılım. Dosya kurtarma. sürekli gözetleme. Yine bir zaaf: Recover4all gerçi dosyaları yeniden oluşturuyor. Standart kurulumda ise aracın bir partisyonun yüzde 10’unu kendine ayırması ve tek tek sürücülerin. işletim sisteminin en son pürüzsüz çalıştığı ana kadar saati bir zaman makinesi gibi geriye döndüren sistem kurtarma programları sunuyor. Recovery Genius her zaman parola korumalı.. Öteki araçlarla çalışırken. Bu durumda size en önemli yardımı. Drive Rescue’nun hasara uğramış bir FAT sonucunda ne Windows ne de PartitonMagic tarafından tanınan partisyonların izini sürmesi. Eksik olan acil durum disketi. bu noktada elde edilen başarı sıfır. Eski Final 1. Önceden ayarlanmış parolanın kulla. AutoSave’in Backup’lar› otomatikman ve gerçek zamanda oluflturmas›: Arka planda çal›fl›yor ve gözetlenen tüm dosyalar› güvence alt›na al›yor.. İlk tarama pek bir başarı sağlamadı.com CHIP | MAYIS 2002 . formatlanmış partisyondan da sistemi yeniden oluşturuyor. değişiklikleri depoluyor ve tek tek dosyaların ve dizinlerin yeniden oluşturulmasında bunlara başvuruyor. başta gelen ilke. Bu parola olmadan kullanıcı programda hiçbir ayar gerçekleştiremiyor.04’ün aksine Beta. Bir freeware için bağışlanabilir bir günah! Sistem Kurtarma Windows ne kadar uzun çal›fl›rsa. GoBack. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri ayr›nt›lar›na dek kaydediyor.. çünkü program yalnızca tek bir kontrol noktası depoluyor. Yeniden oluşturma neredeyse mükemmel çalışıyor.. Drive Rescue’yu başlatıyor ve tıklamalarla birçok seçenek içinden geçiyor. En önemli özellik. kendine özel bir DOS’ta çalışıyor. Püf noktas›.arcor. yalnızca kullanıcı Quick format seçeneğini seçtiğinde gerçekleşiyor. GoBack 3. Master Boot Record’u okuyan ya da sabitdiskin partisyon tablosuna yazan Drive Image gibi araçlar. Bulunan dosyaların değerlendirilmesi uyuşuyor: “Poor” Drive Rescue’nun hiçbir olanak göremediği anlamına geliyor. hatta formatlanmış bir FAT partisyonunda bile.v-com. konfigüre edilebilme noktasında kötü notlar alıyor. Toplam olarak araç çok az sayıda konfigürasyon olanağı sunuyor. Bu ikilemden zorlu bir çıkış yolu var. sisteme derinlemesine müdahale ediyor ve son derece efektif çalışıyor. Sabitdiskinin durumu hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak isteyenler. Sanal bir sürücüde araç. programla birlikte çalışmıyor. Stabilite yerinde: Beta sorunsuz çalışıyor. Dosyalarda ve registry kayıtlarında yeniden oluşturma oranı teste katılanlar arasında en iyisi. Bir kez yanlış yazılım kurulsun.. Ancak sistem kurtarma araçlar› zaman› geriye döndürüyor. GoBack’te de olduğu gibi. kılı kırk yararak oluşturulmuş gözetleme rutini. GoBack’i devre dışı bırakın! Bu kez de GoBack iptal edilmeden önce konumlan- Kontrol Saati: GoBack. Daha eski kontrol noktası (checkpoint) üzerine sorulmadan yazılıyor.1 Deluxe: Roxio ürünü prog- ram.

Program kütüphaneleri (. Basitçe Create üzerine bas›n. Kullanıcı sistemi yeniden oluş- M‹N‹ ATÖLYE »Bedava: Windows XP ile sistemi geri yükleme 1 Mükemmel konfigürasyon 2 Kontrol noktas› düzenlemek 3 Sistemi yeniden oluflturmak Sistemi yeniden oluflturma için gerekli ayarlar› Control Panel’de System/System Restore alt›nda bulacaks›n›z. kullanıcının ConfigSafe’i ihtiyaçlarına göre şekillendirebilmesi. sistem kurtarma da başarısızlığa uğruyor. De¤eri azalt›rsan›z.08. Kontrol noktas›ndan bu yana gerçeklefltirdi¤iniz gözetlenen sürücülerle ilgili tüm de¤iflikliklerin kaybolaca¤› yönündeki bir uyar›dan sonra.. Ama. Sistemi geri yüklemek için. System Restore’da Restore my computer to an earlier time seçene¤ini seçin. Testte araç güvenilir olmaktan uzaktı. CHIP | MAYIS 2002 .39: Kurtarma araçları kervanına yeni katılan bu araç. ConfigSafe 3. Program böylelikle her zaman yalnızca bir bilgisayar üzerinde çalışıyor. çünkü birçok kurulum rutini eski DLL’lerin üzerine turmaya geçmeden önce. Bir sonraki pencerede kontrol noktas›na bir ad verebilirsiniz. Aksi takdirde 85 euro’yu da unutabilirsiniz. eski kontrol noktalar›n›n vadesi daha önce dolar. disket olarak sunuluyor. Bir kez düğmeye basın. Dosyalarda ise durum farklı: Dosyalar sabitdisk üzerinde enkaz parçaları halinde varlığını sürdürüyor. Hatta “Prevent HDD I/O” işlevi üzerinden kullanıcı gözetlenen partisyonlar üzerine bir yazma erişimini önleyebiliyor. Kullanıcı onları elle silmek ve bu yüzden de nerede olduklarını bilmek zorunda. Eğer BIOS’un CMOS ayarları değişmişse. anahtarı yeniden PC’den disket üzerine geri almayı unutmayın.DLL) söz konusu olduğunda ConfigSafe sorunlu. kontrol noktas›n›n tarihi ve ad›yla bir pencere göreceksiniz. sistemin yeniden oluşturulmasını zorunlu kılan sorunlar için ideal. ConfigSafe’in “report” işlevinden yararlanmalı. k Ayr›nt› Tutkunu: Advanced Settings’de ConfigSafe tüm de¤iflikliklerin protokolünü sunuyor. Bu işlev. registry’yi gözetliyor ve onun kayıtlarını neredeyse tümüyle tamir ediyor. çünkü anahtar artık elinizde olmayacaktır. Kontrol noktas› tamamsa. “Advanced Settings”de belirli alanları gözetleme dışında bırakan profiller tanımlanabiliyor. Windows sistem geri yüklemeyi gerçeklefltirecek ve bafltan bafllayacakt›r. ne kadar bellek yeri tahsis edece¤inizi girin. yazılım bunu kaydediyor ve başlangıçtaki durumu yeniden oluşturmak ya da yeniyi depolamak seçeneklerini seçiminize sunuyor. önce kaldırılmak zorunda. 85 euro’luk fiyatına rağmen. Kurulum sırasında araç. yeni sürümlerini yazıyor. Registry. Windows’un kendisi her bir çal›flma günü için ve önemli sistem olaylar›nda bir kontrol noktas› düzenliyor. Create a restore point seçene¤ini seçin ve Next üzerine t›klay›n. araç sizden talep ettiğinde. Bunlardan biri. Ama bu ayar yalnızca saf veri partisyonları için tavsiye ediliyor. Bu durumda birkaç yüz dosyalık bir Office kurulumunda kontrolü kaybetmek işten bile değil. Bir sonraki pencerede bir takvim belirecektir. Kullanıcı kurulumu yalnızca bu disket üzerinden başlatabiliyor. ama yerden tasarruf etmifl olursunuz. Eğer bunlar yeniden oluşturulamazsa. pcShadow’un şifrelendirilmiş olması. kötü konfigürasyonlu bir yazılım olabilir. ‹stenilen kontrol noktas›n› içeren tarih üzerine t›klay›n. PC’ye bir anahtar aktarıyor. Karmaşık olan. Orada ifllevi tümüyle devre d›fl› b›rakabilir ya da tek tek sürücüleri gözetleme d›fl›nda tutabilirsiniz. Windows çalışmadığında da işliyor. Bunun için s28’deki ipucuna da bak›n›z. sistem yeniden oluşturulacaktır.02: Program Windows’a özgü. Bu da aynı şekilde bu kütüphanelere erişen öteki programlarla sık sık çatışmalara (çakışmalara) yol açıyor. Sonra ilgili kontrol noktas›n› seçin ve Next üzerine t›klay›n.. örneğin PC’yi frenleyen. pcShadow tarafından tümüyle yeniden oluşturulamadı. son kontrol noktasından bu yana yürütülmüş sistem değişikliklerine dair bir rapor yaratıyor. Yazılım başka bilgisayarlarda da kullanılacaksa. azami sürücünün yüzde 12’si olmak kayd›yla. Yazılım işletim sisteminden önce başladığı için. pcShadow 2. ConfigSafe. Windows ifle koyulacakt›r. System Restore’u Start menüsünde All Programs/Accessories/System Tools alt›nda bulacaks›n›z.124 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› nım kılavuzunun derinliklerinde saklı olması ise sinir bozucu bir durum. Pozitif olan.

Bu ifllem birkaç dakika alabilir. Programın grafik arayüzü çok eski ve Luna tarafından şımartılmış Windows havarilerinin buna alışması gerekiyor. Drive Image 5. Bu arada GoBack (s122) gibi araçlarla sorunlar yaşanıyor.com /sabu/ghost/compatible_drives. Bunu kullanıcı bağlantı olarak masaüstüne yerleştirebiliyor. Plan task üzerinden kullanıcı zaman planına göre Image dosyaları yaratabiliyor. kullanıcının Windows’un görev zamanlayıcısını araması. Bunun istisnası. Image’lar HD (sabitdisk) ve mobil veri tafl›y›c›lar› üzerinde depolanabilir.html internet adresinde bir uyumluluk listesi bulabilirsiniz. DriveImage Open üzerinden tüm önemli verileri yükleyecektir. Gelecek pencerede bir ad belirlemelisiniz. birkaç dakika içinde yeniden çalışır bir işletim sistemi oluşturabileceğinizden emin olabilirsiniz. Bunun kurulumun- dan sonra Drive Image ile Windows altında çalışma denemesi hata mesajlarına yol açıyor. Image’ini CD üzerinde güvence altına almak isteyenlerin. çünkü GoBack tüm partisyonları “saklıyor”. Önce Open üzerine bas›n ve sonra önceden yarat›lm›fl Image tan›mlamas›na t›klay›n. image’i önce sabitdisk üzerinde güvence altına almak ve sonra başka bir yazıcı programıyla yazmak zorundasınız.symantec. Kurulumdan sonra kullanıcının emrine Windows altında birçok program sunuluyor. Bunun zamanla DOS altında optimal disk bölümlenmesini sağlayan antika FDISK’in yerini alması planlanmış. Ama bu yalnızca Windows’la birlikte hazır gelen Görev Zamanlayıcı’da kurulmuş ve bir Windows parolası girilmişse işliyor. Depolamak istedi¤iniz partisyonu seçin ve OK üzerine t›klay›n. Bir Image ile. OK üzerine bast›ktan sonra bilgisayar›n›z kapanmaya bafllar ve Image’i yarat›r.126 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› Image Araçlar› Windows art›k bafllam›yor. Dosyay› kendisinden Image’i oluflturdu¤unuz partisyon üzerinde depolayamazs›n›z. Save üzerine bas›n. Sık sık program kuranlar. Bill’in en çok sevdiği çocuğunun stabilitesini yitirmesi tehlikesi ile karşı karşıya kalıyor. Norton Ghost 2002: Ghost 2002 de iyi bir izlenim uyandırıyor. Yazılımı DOS modunda başlatmak da işe yaramıyor. Bu sorunu yeni bir kurulum olmaks›z›n da halledebilirsiniz. Image Filename alt›nda Image için yol ve ad saptay›n. com/driveimage/cdlist. CHIP | MAYIS 2002 . M‹N‹ ATÖLYE »Drive Image 5. Mavi ekran ve çöküşler. Donanımınız bu listede yoksa. Pulldown menüsü Actions’da Restore image now üzerine gidin ve gelecek mesaj› onaylay›n.. Orada kullanıcının önce bir parola girmek zorunda olduğu vurgulanıyor.. Bunlardan ilki Ghost aracına sahip zorunlu Boot (açılış) disketlerini yaratıyor. öyle ki Drive Image artık yeniden oluşturabileceği hiçbir Image dosyasını bulamıyor. kendisiyle partisyonların yönetilebildiği küçük DOS aracı Gdisk. Image’i yaratmak için Create Image üzerine t›klay›n.0 ile mükemmel Image’lar 1 Image konfigürasyonu 2 Image yaratmak 3 Image’› geri yükleme QuickImage’i bafllat›n. Zaman zaman olduğu gibi Windows artık başlamıyorsa. QuickImage’i yeniden bafllat›n. Bir Image-Explorer olan ikincisi ile kullanıcı Image dosyalarını Windows altında işleyebiliyor. Aksi takdirde Drive Image çıtını çıkarmıyor ve kullanıcı bunun farkına bile varmıyor. Ancak araç her yazıcıyı desteklemiyor. Kurulum sırasında oluşturulan boot disketleri pratik. kullanıcı yazılımı emektar DOS’ta başlatabiliyor ve image’ini orada yeniden oluşturabiliyor. Araç flimdi DOS moduna (kipine) geçecek ve Image’i geri yazacakt›r.html adresinde bulabilirsiniz. Ghost’ un desteklediği bir yazıcıya ihtiyacı var. Orada Image’i s›k›flt›rmak isteyip istemedi¤inizi de sapt›yorsunuz. Bunların bir listesini.01: PowerQuest aracı ile image dosyaları oluşturmak düşünülebilir en basit şey. Bir başka önenmli özellik. öyle ki gelecekteki image’ler artık yalnızca bir çift tıklama gerektiriyor. Bu yüzden baflka bir partisyon ya da yaz›c›y› seçin. www. fiimdi Drive Image’in DOS moduna (kipine) geçece¤i fleklinde bir mesaj belirecektir. Kullanım tatminkar: Tüm konfigürasyon ayarlarını yapmak ve bir image tanımlamasında depolamak için az sayıda fare tıklaması yeterli. Bundan sonra rutin Windows’u yeniden bafllatacakt›r.powerquest. Reboot üzerine t›klamayla Windows yeniden bafllayacak ve her fley yeniden bir zamanlar oldu¤u gibi olacakt›r. Image dosyalarını ister sabitdisk isterseniz de CD üzerinde depolayabilirsiniz. Advanced Options alt›nda Drive Image’in ince ayarlar›n› gerçeklefltirin. Image olayı DOS altında konfigürasyonda olduğu gibi cereyan ediyor. Windows’un yine iflas ettiğini gösteren belirtilerdir. Bir image birkaç dakikada “taze” bir sistem yüklüyor. Select Partitions üzerine t›klay›n. Sürüm 5’te geliştiriciler programı tutarlı bir biçimde XP için optimize etmiş ve üzerini şık bir arayüz ile sarmış. topyekun veri kaybından sonra bile. www. Standart ayarlar zaten anlaml›.

01. Testte Ghost. yalnızca Boot diskinin tek bir partisyondan ibaret olduğu zaman anlam kazanıyor.03: Windows XP çağında. GoBack ile de sorunlar yaşadı. Her iki araçla da çal›flabilirsiniz. agaro@chip. Image’larıdoğrudan CD üzerine yazma olanağının eksikliğine katlanılabiliyor. ancak pahal›. Roxio aracını güvence altına alma sırasında diskten silip süpürmeyi bile başarıyor. Ghost ilk bakışta Drive Image’den daha karmaşık görünüyor. çünkü HDCopy “fiziksel” image sırasında öteki partisyonları da birlikte diskten temizliyor. Çözüm image’larla çal›fl›rken GoBack’i kald›rmak. DİKKAT! Norton ürünü SystemWorks Professional Edition’da Ghost ve GoBack. Bir Enter tuşuyla ilerleniyor. Temel ayarlar da istenen her şeyi içeren cinsten. Test galiplerimiz Drive Image. programlar›n bir arada çal›flmas›n› her zaman göz önünde bulundurmak zorunda. GoBack ve EasyRecovery kendi bafllar›na her bir acil durum için optimal koruma sa¤l›yor. sonra Tab tuşu ile. Bunun nedeni. Windows XP’nin System Restore’u ve Drive Image. Ama HD Tronic’in geliştiricileri bunu tümüyle umursamazmış gibi görünüyor. Güvence altına alınmış image’lara sahip değişik partisyonlara erişim başarısızlığa uğradı. Sadece klavye üzerinden gerçekleşen kullanım noktasında da geliştiriciler zamanın gerisinde. Kullan›c›. aksi takdirde sorunlar›n bafl göstermesi iflten bile de¤il. CHIP testinin kan›tlad›¤› gibi. Image’leri CD boyutuna ayırmak yoluyla. Köklere Göre Dönüfl: Yaln›zca Boot (aç›l›fl) disketi Windows’ta yarat›l›yor. Ama kısa süren bir çalışmadan sonra araç sıkı bir kullanıcı dostu olduğunu kanıtlıyor. küçük fareler ne için var ki? DOS gazisi güvenilir bir biçimde Image dosyaları yaratıyor ve onları emin bir biçimde yeniden oluşturabiliyor. bir ve aynı CD üzerinde yer alıyor.com. programlarda optik de önem kazanıyor. Ancak bu durum.tr Sonuç ‹deal kombinasyon s Üç kategorinin galiplerinden ibaret basit kombinasyonun otomatikman optimal sonuçlar do¤uraca¤›n› sananlar yan›l›yor. Oysa Ghost ile çalışmaya başlamadan önce.‹ç Görünüm: Ghost Explorer Image’lar› bir dosya yöneticisi gibi yönetiyor. GoBack sisteme öylesine derinlemesine gömülüyor ki. Yine de. dolambaçlı da olsa kullanım kılavuzunda sorunun çözümü için bir yöntem açıklanıyor. kullan›c›n›n aktif çal›flmas›n› talep ediyorlar. ‹flin püf noktas› da bu zaten. TB-MM / Garo Antikac›o¤lu. gerçi Windows art›k bafllamad›¤›nda sorun yarat›yor. Ghost. Peki bu CHIP | MAYIS 2002 . gerçekten de göz alıcı olmaktan bir hayli uzak. Bundan sonra DOS’a geçiliyor. kurulu bir Bootmanager’i güvence altına almadı. bunları başka araçlarla CD üzerine yazmak ve böylelikle de HDCopy ile geri yazmak olanaklı oluyor.. ‹lk ikisi. DriveImage’in güvenlik konseptine zarar veriyor. Bu yüzden hesab›n› bilenler için baflka bir çözüm tavsiye ediyoruz: Drive Rescue. ancak ayn› anda de¤il. Rakibi PowerQuest’ten daha fazla konfigürasyon olanakları sunuyor. farkl› sistem araçlar›n›n birbirine uymas› gerekiyor. sistem kurtar- şık.. HDCopy Home Edition 1. DOS temelli araç. ma aracı GoBack’i kaldırmak daha basit bir yol. öyle ki bunun yeniden kurulması zorunlu bir hal aldı. Oysa kombine olarak kullan›ld›klar›nda. harmonik bir biçimde. Buna karfl›l›k EasyRecovery sorun ç›karm›yor. Kurulu GoBack olmaksızın bu tip bir “fiziksel” image’i (partisyonun sektör sektör kopyalanması) yaratan ve CD üzerine yazan program. DOS altında güvenilir bir biçimde yazmayı olanaklı kılacak hiçbir makul uygulamanın olmaması. kısmen de ok işaretli tuşların devreye girmesi zorunlu oluyor. ama o zaman Drive Image size yard›m edebiliyor.

Kay›p partition’lar› bulabiliyor. 75-89 Puan = 4 Kutu.com 69 Dolar Drive Rescue 1. soru iflaretleri kal›yor sabitdiskler hakk›nda önbilgi faydal› • • • problemsiz Explorer görünümü ek özellikleri yok kullan›m› çok kolay ayr›nt›l› kitapç›k. FAT 16/32 problemsiz flans› yok FAT 12 (disket).12a Ontrack ontrack.0 Standard SNRTEC snrtec. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . NTFS sorunlu Explorer görünümü kurtarma tahmini kullan›m› çok kolay yetersiz yard›m dosyas›. bu yüzden biraz pahal›.) Fiyat› EasyRecovery 5. problemsiz flans› yok FAT 12 (disket). yard›m dosyas› Teknik önbilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri kurtarma ifllemi hakk›nda bulunan dosyalar›n bir rapor haz›rl›yor say›s›n› gösteriyor taramalarda el iflleri gerekiyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 (NTFS yok) birlikte veriliyor Hotline (yurtd›fl›). NTFS problemsiz flans› yok – FAT 12 (disket).com 105 Dolar Final Data 1. Acil durum disketi yok ve deste¤i iyi de¤il. NTFS deste¤i var.128 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Dosya Kurtarma Bu programlar kaybetti¤iniz dosyalar› bulman›z› ve kurtarman›z› sa¤l›yorlar.’ci sayfaya bak›n›z Ücretsiz Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 81 Puan 0 50 100 73 Puan 0 50 100 72 Puan 0 50 100 66 Puan 0 50 100 79 78 95 80 74 95 50 50 74 85 55 50 63 90 55 50 vasat Bu programla iflinizi garantiye al›yorsunuz. silinen dosyalar›n görüntülenmesi Explorer görünümü Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Silinen dosyalar›n kurtar›lmas› Üzerine yaz›lan dosyalar›n kurtar›lmas› Dizin yap›s›n› yeniden oluflturmak H›zl› tarama / FAT okuma Esasl› tarama / RAW-Scan Formatlanm›fl partition’lar›n kurtar›lmas› Ek özellikler FAT 12 (disket). E-Mail Hotline ücretli (yurtd›fl›) entegre hepsi otomatize bulunan dosyalar›n hangi bulunan dosyalar›n durucluster’da oldu¤u munu de¤erlendiriyor hepsi otomatize hepsi otomatize Kurulum Genel ak›fl / Sistem analizi Desteklenen iflletim sistemleri Acil durum disketi problemsiz Win 9x/Me problemsiz problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Win 9x/Me/NT/2000/XP (NTFS yok) – sadece E-Mail online maliyetler – sadece Enterprise sürümü – sadece E-Mail online maliyetler – sadece E-Mail online maliyetler – Destek Türü Maliyetler Güncelleme fonksiyonu • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. ama NTFS deste¤i ve acil durum disketi yok. 45-59 Puan = 2 Kutu.com 85 Dolar Recover4all Pro 2. orta Kullan›m› kolay. NTFS sadece Prof. iyi aç›klanm›fl – • • – sadece Quick Format’ta Explorer görünümü bozuk FAT’te diski buluyor kullan›m› kolay yetersiz yard›m dosyas›. vasat ‹yi kurtarma oran›. FAT 16/32 problemsiz flans› yok • • • RAW-Scan’da çok iyi Hex editörü kullan›m› kolay yetersiz kitapç›k. PDF format›nda – • • FAT’te OK.04 Beta Advanced Utilities recover4all. FAT 16/32.7 Alexander Grau 122. 60-74 Puan = 3 Kutu. örneklere dayan›yor önbilgi mutlaka gerekiyor “Sanal”. FAT 16/32. ancak fiyat› biraz pahal›. Ürün Üretici Internet (www. çok iyi Ücretsiz bu yaz›l›m kolay kullan›m›yla dikkat çekiyor.

co. her registry/dosya de¤iflikli¤i geri yükleme için basit ve kullan›fll› asistanlar. dü¤me t›klama eksik. sürücü ve yaz›l›m kuru. CP koruacil durum disketi yok mal› Web formuyla. Sonuç ‹fllevsellik Basit sistem geri yükleme Defrag sonras› Seçimli geri yükleme Formatlamadan sonra Çal›flma prensibi Checkpoints (CP) Sistem yedeklemesi için yer ihtiyac› Ek özellikler Sistem de¤ifliklikleri hakk›nda rapor Zaman planlay›c›s› mükemmel restore. kötü Kullan›m› kolay bir araç. Mail E-Mail ile Destek Türü • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. Ürün Üretici Internet (www. 75-89 Puan = 4 Kutu. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri sürekli gözetliyor. ama anlafl›l›r tek tek partitio seçimi hepsi otomatik Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. ince ayarlar el ifli gerektiriyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP – Windows aç›l›fl›nda pratik.CP sadece elle ayarlanlumundan önce otomatik abiliyor. dosyalarda çok iyi büyük problemler.kr 85 Euro Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 95 Puan 0 50 100 80 Puan 0 50 100 68 Puan 0 50 100 65 Puan 0 50 100 97 94 90 85 81 76 85 80 65 75 65 70 63 76 60 60 çok iyi Baflar›l› tasar›m. kitapç›k çok iyi ayr›nt›l› hepsi otomatik. 60-74 Puan = 3 Kutu.1 Deluxe Roxio roxio. Geri yükleme sadece registry seviyesinde sorunsuz gerçeklefliyor.tw 79 Dolar ConfigSafe 3. önce otomatik olarak sadece bir aktif CP konfigürasyona ba¤l› 100 MB’›n üzerinde tek tek dizinler ve dosyalar birçok iflletim sistemiyle geri yüklenebiliyor paralel çal›flabiliyor ayr›nt›l›. fonksiyon zenginli¤ine ra¤men kullan›m› kolay. Recovery Genius ile do¤ru bir seçim yapm›fl olurlar. Website-Board elle.com 30 Dolar Recovery Genius 21st 5. ince ayarlara genifl olanaklar problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor 90 gün ücretsiz (OEM d›fl›nda)) – Windows aç›l›fl›nda basit. DEFRAG yapmay›n – – Windows alt›nda. kullan›c›n›n iflini kolaylaflt›r›yor. Registry’de ufak hatalar h›z kayb› yok dosyalar› ve Registry’yi mükemmel geri yüklüyor h›z kayb› yok – – Windows alt›nda Snapshot’larla çal›fl›yor Registry’de güçlü. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . Ancak bu fiyata çok az fley sunuyor.) Fiyat› GoBack 3. orta Küçük kazalar için ideal.39 Comjoa pcshadow. temel konfigürasyon çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor Mail. sadece bir snapshot mümkün • • sürekli gözetliyor ve her de¤iflikli¤i kaydediyor her sistem de¤iflikli¤inden elle ve Timer üzerinden. 45-59 Puan = 2 Kutu.0 Goldensoft goldensoft.com 40 Dolar pcShadow 2. Windows alt›nda. iyi En yüksek güvenli¤i isteyenler. kullan›m› kolay. dosyalarda zay›f h›z kayb› yok – – Sistem dosyalar› ve Registry’de Snapshot’lar Registry’de zay›fl›klar. yard›m dosyas› Ayarlanabilirlik ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri CP’de ilerlemeyi gösteriyor bilgi yok Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Sistem çökmesinde çözüm kurulum disketten Win 9x/Me SOS-Utility DOS program›.130 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› T TB ES ‹R 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Sistem Kurtarma Veri kay›plar›ndan sonra SystemRecovery araçlar› çaresiz kullan›c›n›n Windows’u tamir etmesini sa¤l›yorlar. bir tane mümkün düflük minimum Install Guard kurulumdan BIOS’taki CMOS ayarlar›n› önce sistemi yedekliyor gözetliyor dosya sistemi ve registry de¤iflikliklerinde rapor Windows aç›l›fl›nda basit iyi kitapç›k CP tam tan›mlanabiliyor hepsi otomatik. çok otomatize çok iyi kitapç›k CP konfigüre edilemiyor ayr›nt›l› de¤il hepsi otomatik.08.02 imagine LAN imaginelan.com.

ayr›nt›l› partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4. NTFS.01 PowerQuest powerquest. FAT32. Araçlar ne gibi performanslar getiriyor? Yapmay› planlad›klar›n› kullan›c›ya bildiriyorlar m›? Kullan›c› sistemini kurtarmak istedi¤inde onu yüzüstü mü b›rak›yorlar? iyi Drive Image sorunsuz çal›fl›yor ve h›zl› image almak için ideal bir program iyi ‹yi bir program. acil durumda kendisini Windows’tan ba¤›ms›z k›lan bir Boot (aç›l›fl) disketi sunuyor mu? • • • •. disket Win’de – FAT. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon Windows’ta. image DOS’ta FAT. bir y›l ücretsiz Kurulum Destek Türü Güncelleme fonksiyonu %20 Ergonomi • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu.de/english. kilitlenmiyor kendili¤inden aç›lan im. telefon. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta. Ürün Üretici Internet (www. FAT32. Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 92 Puan 0 50 100 85 Puan 0 50 100 83 Puan 0 50 100 90 95 100 85 86 84 100 70 79 84 95 90 j Ergonomi Kurtarma araçlar› sisteme derinlemesine müdahale ediyor. yoksa bir de dan›flma hatt› mevcut mu? Çok önemli bir nokta: Bu yard›m ona ek maliyet getiriyor mu? Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. Linux ext2/swap problemsiz.0/ 2000/XP/DOS mükemmel. yaz›c›y› destekliyorsa iyi. XP’yi desteklemeyenler eksi puanlar ald› ve Me üzerinde test edildi. Linux ext2/swap problemsiz. 45-59 Puan = 2 Kutu. iyi Norton ve Powerquest gibi devlerin karfl›s›nda HDCopy ezilmiyor ve baflar›l› bir ürün sunuyor. faks sadece web. NTFS.’ler basit de¤il iyi partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/2000/XP/ DOS j Destek Kullan›c› nerede tatminkar bir yard›m elde ediyor? Yaln›zca internette mi. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) •. Birkaç dakika sonra yeni bir Windows’unuz olacak. Eyleme geçmeden önce programlar kullan›c›y› sistem ve durumu hakk›nda bilgilendirmek zorunda. kilitlenme yok Data Keeper (Backup) mükemmel çok iyi. bir y›l ücretsiz • web. OS2 – • • • •. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . 60-74 Puan = 3 Kutu. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta.01.0/ 2000/XP/DOS. Bu yüzden örne¤in formatlanm›fl bir sabitdisk gibi felaket senaryolar› simülasyonuna gittik.132 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 1 2 3 NASIL TEST ETT‹K? k Image Araçlar› Her fley için çok geçse bir Image dosyas›na ihtiyaç var. yaz›c›y› destekliyorsa – iyi.com 70 Dolar Norton Ghost 2002 HDCopy Home Edition 1. 75-89 Puan = 4 Kutu. testte yaklafl›k %50 •. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) • (opsiyonel) •. mail. iki defa kilitlendi GDisk (FDISK benzeri) iyi k›smen kötü aç›klanm›fl partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4. güncellemeler ücretsiz • web. NTFS problemsiz.com 70 Dolar HDTronic EDV-Service hdtronic.htm 50 Euro j ‹fllevsellik Programlar kriz durumlar›nda kendilerini kan›tlamak zorunda. Uzman kullan›c›lar için bir çok konfigürasyon seçene¤i mevcut.) Fiyat› Drive Image 5. Öteki kategorilerdeki programlarla uyumluluk için de art› puan verildi. FAT32. telefon program›n içinde. disket Win’de – j Kurulum Program. Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Partition geri yükleme GoBack’le problemler DOS/Windows arayüzü Görev zamanlay›c› Image’i sonradan düzenlemek Image bölmek (split) Image s›k›flt›rmak fiifre korumas› Do¤rudan CD’ye yedekleme Stabilite ve çal›flma Ek özellikler FAT. daha kurulum s›ras›nda donan›m ve iflletim sistemine dair bir analiz sunuyor mu? Araç. telefon web’den.03 Symantec symantec. 0 Windows çal›flmak zorunda Testlerde Windows XP kullan›ld›: Araçlar›n gelecekte de ifle yaray›p yaramayaca¤›n› görmek istedik. yard›m dosyas› Teknik bilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Temel konfigürasyon TEST KR‹TERLER‹ Destek ‹fllevsellik Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Boot disketi %10 %60 %10 • web.

NET konusunda gözle görülür adımlar atmaya başladı. Yani bir çok yeni teknoloji artık kapımızda.NET.NET teknolojisi planları içindeki bu yönde çalışmalar yapması planlanan ilk . Açıklamalar. hatta bir çoğunu şu an bile yapabileceğinizi söylemeliyiz. yine internet üzerinden bir alışveriş mağazasına girerek sipariş verebiliyor olacaksınız. Çok kısa .NET den bahsetmek gerekirse. “Her zaman. kullanım için pilot bölgeler bekleyen bir proje.. “Her eve bir bilgisayar. Her Yerde Sizler için toplam iki bölümden oluflan Sharepoint dosyas›n› aç›yoruz. ilerideki .NET konusu çok büyük bir yer kaplıyor bilgisayar dünyasında. İlk kısmı ise çalışmaları tamamlan- mış.. yeni bir anlayışın. Son Compex Fuarındaki akıllı evleri görenler. Bunlarla ilgili bazı somut veriler yakın zamanlarda görülmeye başladı bile. beklenen ve hayal edilen bir çok konudan sonra. Bunların hiç de hayal olmadığını. Yani Microsoft’un .134 ‹Ç‹NDEK‹LER 135 136 140 Sharepoint Team Services: Intranet ve internet ortam› Sharepoint Kurulumu: Office veya Frontpage XP CD’sinden Hizmetlerin Kullan›m›: Linkler ve listeler Kolay ‹nternet ve Intranet Çözümü Her Zaman. ısıyı uzaktan ayarlayabileceğinizi düşünün. Çünkü hep filmlerde gördüğümüz o teknolojiler artık yakınımızda gibi gözüküyor.NET konuşmalarından önce Microsoft tarafından söylenen bir slogan vardı. Buzdolabınızda Windows CE işletim sistemi olduğunu düşünün. Verdiğimiz örneğin. B ilindiği gibi Microsoft. kulaktan dolma bilgiler. İşte . uzun zamandır yeni bir teknolojinin. Bahsettiğimiz konu . Ve söylenen söz tamamıyla değişti. Konumuz ise Sharepoint. her yerde bilgisayar!” Bu gerçekten de heyecan verici bir slogan.NET CHIP | MAYIS 2002 . son kısmını zaten yapabiliyorsunuz. Veya yine internet üzerinden evinizdeki kombiniz içinde bulunan Windows CE’ye bağlanarak ev sıcaklığına bakarak. Kolay Intranet ve internet web yap›s› oluflturman›n ideal yollar›n› hep beraber inceleyece¤iz.NET örneklerinden biri. Örneğin işyerinizden evinizdeki buzdolabınıza bağlanarak eksik olan malzemeleri listeleyip. nihayet Microsoft son bir yıldır bahsedilen . organizasyonlar ve çalışmaların yapıldığını çoğu kişi bilmekteydi.” Bugünlerdeyse . Bilindiği üzere Microsoft’un en son çıkardığı . yeni bir oluşumun duyurularını yapıyor. Bu konuda uzun zamandır planlamalar.NET teknolojisinin gelebileceği noktaları gözlerinde canlandırabilmişlerdir.NET bu teknolojileri barındıran bir olgu. bilindiği gibi .

k visinin yanında bu servisi de vermek için çalışmalara başlamış. satmak istemeniz durumunda lisanslamada bir soru işareti doğuyor. gerekli başka bir lisans bulunmuyor. 70MB ve her farklı web için artı 5MB. Bu şekilde tüm veritabanı bağlantı ve kullanım işlemlerini kurulum sırasında otomatik olarak yaparak sizin ek bir işlem yapmanıza gerek bırakmıyor. Sharepoint konusuna kesin bir dönüş yapacak olursak. sadece kendi makinenize kendi Harddisk: En az.) Dikkat! Lisanslama ile ilgili belirgin olmayan bir nokta mevcut. Sharepoint Portal Server En başta da söylediğimiz gibi. Sharepoint Team Services uygulamas› nedir? Sharepoint Team Services uygulamasının amacı. Ancak bu hizmeti bir servis olarak vermek ve bu işden para kazanmaksa amacınız. kendi ser. Bunun dışında başka bir uygulamanız yoksa. O zaman bu ürün lisansı için sadece Frontpage XP lisansı olması yetmiyor. ‹flletim sistemi: Microsoft Windows XP Professional. Bizim Önerimiz 256Mb Ram nize bir SQL Server kurmuşsanız. cewsharepoint.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 135 Sharepoint Team Services uygulaması ise Visual Studio . kurulum sırasında SQL Serverı algılayarak direk onun üzerine.NET üzerine uygulama geliştirmeyi sağlayan bir çok programlardan oluşuyor. Office 2000 ve üstü.0 Sharepoint Team Services nerelerde kullan›labilir? Microsoft Sharepoint Team Services. http://www. Windows 2000 Server. Netscape Communicator 4. 1. 5. yazımız iki bölümden oluşacak. kesin rakamı siz belirleyebilirsiniz. o zaman SQL Server’ın daha CHIP | MAYIS 2002 . kurulumu Internet Information Server olan bir makine üzerine yapılıyor.microsoft. makinede bir SQL Server göremezse. Bu gereksinimlere bir göz atalım: Bilgisayar: En az Pentium 200. net/hosting/sharepoint. Genel anlamda takım çalışması yapan departmanlar için düşünülmüş olan bu uygulama. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını bir web sunucusunda çalıştırabilmek için.com/svcpage..NET. iki farklı şekilde karşımıza çıktığını söyleyerek sözümüze başlayabiliriz. Geliştirme yaparken çok açık olmayan bu teknoloji yüzünden çok büyük sıkıntılar çekmek mümkün. Bizim Önerimiz Pentium III Bellek: En az 128Mb RAM. sayfalarınızı yapmak için getirilmiş bir lisanslama.0 ve üstü.Exe: ‹lk kurulum ekran› STS. Sharepoint Team Services. Programlar: Microsoft Internet Explorer Kurulum Bilgileri: STS CDKEY ekran›. Örneğin http:// myhosting. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını çalıştırabilmemiz için iki önemli noktaya göz atmalıyız. (SQL Server istiyorsanız. Microsoft Data Engine (MSDE) veya Microsoft SQL Server 7. Bizim önerimiz. İkinci önemli nokta ise sistem gereksinimleri. Beraberinde ise IIS üzerine Frontpage Server Extensions 2002 uygulamasını da zorunlu olarak yüklüyor. Bu konu hakkında daha detaylı bilgiye http://www. ASP veya JAVA değil. üzerinde biraz değişiklik yaparak istediğiniz tüm amaçlar için kullanabileceğiniz bir hale gelebiliyor. Belki de Sharepoint Team Services’ın en büyük dezavantajı da bu. Eğer kurulum sırasında Sharepoint Team Services. Gelecek ay ise ayrıntılı bir şekilde ücretli olarak satılan Sharepoint Portal Server’dan bahsedeceğiz.hostinguk. web Sayfalarının ihtiyacınıza göre değişmekte.htm adresinden ulaşabilirsiniz.asp. Eğer kurulumdan önce makine- küçük bir sürümü olan MSDE sürümünü makinenize kurarak. ancak daha önce belirttiğimiz gibi SQL Server yerine beraber ücretsiz olarak gelen MSDE sürümünü kullanabilirsiniz. Bu ayki yazımız sadece Frontpage XP veya Office XP satın aldığınızda CD ile beraber yanında ücretsiz olarak gelen Sharepoint Team Services ile ilgili detayları içerecek. Microsoft’un yeni geliştirmeye başladığı ve yeni yeni ürünlerine entegre ettiği “webbot” teknolojisi. Diğer bir özelliği de tamamen veritabanı üzerine çalışan bir uygulama olması. http://www. çalıştırdığınız makinedeki Windows İşletim sisteminin lisansının olması ve de bir adet Frontpage XP lisansının olması yeterli.75 ve üstü. çok hızlı bir şekilde çok kolay kullanımlı bir intranet veya internet ortamı sunmak. (verdiğimiz adresler şu an o şekilde çalışıyorlar).. IIS 5.htm gibi internet sayfalarından bu tür servisler veren şirketleri ziyaret edebilir ve ayrıntılarına göz atabilirsiniz. İlki lisans konusu. Kullanmış olduğu teknoloji.com/frontpage/ sharepoint/WPP. yurtdışında gittikçe yaygınlaşan bir servis. Bu ürün de .com/. Windows 2000 Professional. onun da lisanslı olması gerekiyor. SharePoint Team Services kullanarak biraz geliştirme çalışması ile neler yapılabileceğine dair internette örnek bir site görmek isterseniz. Windows 2000 Advanced Server. kullanacağı tablo ve detaylı kayıtları onun içinde saklıyor. Microsoft Windows 2000 Datacenter Server.. Profesyonel olarak geliştirme yapıp satmak istiyorsanız ne gibi bir lisanslama kullanacağınızı ve projenizi satarken bir telif ücreti ödeyip ödemeyeceğinizi ne yazık ki biz tam olarak bulabilmiş değiliz. Sharepoint Team Services 2. Web Presence lisansı denen bir lisans çeşidi için Microsoft ile anlaşmalısınız.. bize göre Türkiye’de Setupse.0 ve üstü. Bu da ticari anlamda Sharepoint Team Services programını kullanarak bir web projesi yapıp. Bir çok yurtdışı internet servis sağlayıcı ve web servisi veren firma. çalışacağı tabloları ve diğer kayıtları yaratıp kurulumu bitirebiliyor. Microsoft ile özel bir anlaşma yapmanız gerekiyor. Bahsedilen sadece Windows ve Frontpage XP lisansları.

eğer makinede SQL yoksa.EXE dosyasını çalıştırarak kuruluma başlayabilirsiniz. Onay: STS konfirmasyon ekran›. örneğin www. o sitenin adının hemen yanında bulunan Administration yazısını tıklamamız gerekiyor. Daha önce de belirttiğimiz gibi. Bu adresten Microsoft Sharepoint Team Services ile. Ancak buradan yapılabilecekler. Buradan Backup and Restore Database seçeneğine tıkladığımızda.turkdestek. aynı şekilde diğer makineler de CI- Sunucu Yönetimi: STS ana sayfas›. Eğer bu makine bir network ortamındaysa. MSDE bu tip bir uygulama için ne kadar yeterli görünse de ve ücretsiz bir ürün olsa da. Burada site yedeklemesinden ve SQL’den bahsetmişken önemli bir noktaya deyinmek istiyoruz. otomatik olarak Microsoft Data engine olarak adlandırılan MSDE kurulmaya başlanıyor. MSDE’ye çok fazla güvenmemeniz ve daha önceden SQL’i kurmanız.com. Aç›l›fl: STS’mizin ilk sayfas›. Burada backup satırına c:\trweb. mevcut ana sitelerimizin yönetim konsollarına erişebileceğiSanal Sunucu: Site ana yönetim konsolu. Biz makinemizin ismini “CIHANXP” koyduk ve Internet Explorer’da CIHANXP yazdığımızda bu sayfa geliyor. Bilgisayar Hastanesi: http://www. Şu anda bulunduğumuz sayfa. Dosyaların kopyalanması sırasında eğer sistemde Microsoft Sharepoint Team Services tarafından SQL Server bulunmadıysa. Bu ekranda CD-ROM üzerinde veya lisans üzerinde yazan 25 haneli numarayı girip bir sonraki adıma geçebilirsiniz. neler yapılabileceğinizi görmeniz mümkün. dosyaadı. yine genel olarak bu sitelerin yönetimi ile ilgili. karşımıza hem yedek alabileceğimiz hem de bir sorun durumunda yedeklerden dönebileceğimiz bir ekran geliyor. Sharepoint Team Services kurulumu? Kurulum için Office XP veya Frontpage XP CD’sine ihtiyacımız bulunuyor. geliştirme aşamasından sonra.136 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint ????????????????? Team Services ve dünyada yapılmış ilk ve tek SharePoint Team Services Commerce sitesini size öneriyoruz. CD’nizin içinde bulunan \SHAREPT dizini altındaki SETUPSE. Mevcut sitemizin yönetim sayfasına girdikten sonra. nelerin makinenize kurulacağını belirten konfirmasyon ekranı görüntüleniyor. Belirli bir siteye ait özel ayarları yapmak içinse. son zamanlarda bir çok uygulama gibi web tabanlı. eğer SQL Server kurmazsak kurulum sırasında otomatik olarak MSDE kurulacak ve bütün bilgiler bunun içine yazılacak. HANXP yazdığında Internet Explorer içinden bu sayfaları görüntüleyebilecekler. Bir sonraki ekranımız cdkey ile ilgili. Şimdi SharePoint içinden nasıl yedek alındığına bir göz atalım. direk MSDE’yi kuruyor. sitemize ait yönetim sayfası.bak gibi yedek alacağımız dosyanın adını. Sitemizin yedeğini alabilir. internette de bizim gördüğümüz kadarı ile sorunsuz çalışıyor. Daha öncede bahsettiğimiz gibi. asla SQL’in sağlam database yapısı ile yarışamayacağı açıktır. Kısacası Sharepoint Team Services sadece intranette değil.bilgisayarhastanesi. Internet Information Service yüklü olan makinemizde kurulumdan önce SQL Server kurup kurmayacağımıza karar vermeliyiz. Ve işte kurulduktan sonra Internet Explorer’da görünen ilk sayfanız. Sizlere bu noktada tavsiyemiz. hayatınızı kurtaracağını rahatlıkla söyleyebiliriz. kurulum sırasında STS.com. Sharepoint Team Services yönetimi de web tabanl› Microsoft Sharepoint Team Services yönetimi. dosyaların kopyalanması işlemi için Install dememiz yeterli.. eğer sizin için önemli bilgilerin tutulacağı bir web sitesi hazırlıyorsanız. SQL ile ilgili bağlantılarını sağlayabiliriz. burada normalde mönülerde görmeye alıştığımız tüm ayarlara ulaşmamız mümkün. Ardından gelen lisans sözleşmesi adımını da geçtikten sonra. makinede bulunan Internet Information Server herhangi bir domain ismini host ediyor diye düşünürsek. Administrative Tools’dan Microsoft Sharepoint Administrator linkine tıkladığımızda karşımıza gelen ilk ekranda. Bu hareketinizin sitenizde bir problem olduğu ve yedeklerinizden geri dönmeniz gerektiği durumlarda.bak gibi bir k CHIP | MAYIS 2002 . ileride sık sık kullanılacak olan rolleri tüm web siteleri için belirlemek.. Microsoft Data Engine: MSDE kurulumu. bu sharepoint standart sayfaları görebilecekler. Yedek alırken de birazdan SharePoint içinden göreceğimiz yedeğin dışında SQL’in içinden de kullandığınız database’in yedeğini almanız en önemli tavsiyelerimizden. Bu adımla beraber. o zaman bu makineye Sharepoint Team Services kurulduğu anda bütün internete bağlı olan kişiler. Burada üst tarafta göreceğiniz üç seçenek de. Diğer yandan. miz bir ekran görülüyor.

Her türlü ayarı yaparken göz önünde bulundurmamız gereken bir ayrıntı daha var. sitenizin çalıştığı makinenin ve hattınızın hız durumuna göre Sunucu Montrolü: Web sunucusundaki problemleri bu ekrandan tespit edip çözebiliyorsunuz. yedek alınacak ve en baştaki yönetim konsolu ekranımıza geri döneceğiz. bozulmuş ya da çalış- Sa¤l›k Raporu: Server Health raporu. Ayrıca değiştirilmiş ve devreye girmemiş bazı spesifik ayarların da devreye girebilmesi için bu seçenek kullanılıyor. sitemize kimlerin hangi roller ile bağlanabileceğini belirliyoruz. ayrıntı gibi dursa da önemli olabilecek bir ayar. Yedekleme: Ayn› ekrandan hem yedek alabilir hem de yedeklerinizi geri yükleyebilirsiniz. Ancak istersek de Click here to add or delete accounts butonuna tıklayarak. şirket içinde oluşacak projeler ya da takımlar için bir bilgi paylaşma ve ortak çalışma alanı olarak düşünülmüş. Aynı database’in yedeğini SQL’in içinden aldığınızda dosya boyutunun çok daha büyük olduğunu göreceksiniz. başka kimsenin bağlanamaz hale gelmesine sebep olmak eski bir atak şeklidir. o makine üzerindeki tüm siteler için genel ayar diyebileceğimiz nitelikteki. Bu ekran. Karşımıza bir çok yönetim ekranı çıkıyor. Şimdi ise yine o seçtiğimiz sitenin ince ayarlarını yapabileceğimiz bir ekrana giriyoruz. önemli gördüğümüz Server Health bölümünden bahsetmek ve sonra da subweb dediğimiz alt web sitesinin nasıl yaratıldığını göstermek istiyoruz. üstteki web sitesinden tamamen bağımsız ayarlarla. Recalculate web. Burada belirtmek istediğimiz başka bir ayrıntı ise. aynı anda sitenize kaç kişinin bağlı kalabileceğini belirliyor. hem yedek alırken. Diyelim ki şirketiniz için bir intranet sitesi düşündünüz.138 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services formatta yazıyoruz. şirket içi web çözümleri için düşünülmüş. bu sitenin yönetimini o kullanıcıya devredebiliriz. CHIP | MAYIS 2002 . kontrol etmekte fayda var.k Merkezi: Site yönetim sayfas›. Burada vereceğimiz rakam. User and Roles kısmında. pazarla. Bu yüzden nistration for (Site Adı) yazan yere tıklıyoruz. İlk karşımıza çıkan ekran. database bağlantılarının belirlenmesi gibi ayarları içeriyor. Buradaki tüm ayarları açıklamaya yerimiz müsait olmadığından. Alt web yaratmak: En başta da dediğimiz gibi. sitemiz için daha önce IIS’in mönülerinden yapmaya alışık olduğumuz tüm ayarları içeriyor. site içindeki tüm linkleri kontrol ederek. şirketteki satış. Dolayısıyla her ne kadar ürün sınırlarını kodlar ile geliştirsek de. Bu düşünceden yola çıkılacak olursa alt web’ler çok anlamlı geliyor. Bunun için Go to site Admi- da haklar verebiliriz. Restore: STS içinden yede¤i al›nm›fl dosya. karar vermek en iyisi. o siteye ait yerel kullanıcılar yaratıp onlara kullanıcı rollerinin kontrol edilmesi gibi bazı önemli görevleri gerçekten taktir edilecek derecede başarı ile gerçekleştiriyor. User Account Limits ise. karşımıza. onlara çeşitli görevler vererek sitemizin yönetimini de paylaştırabiliyoruz. Bir çok kişi bilir ki. yani istersek bir ağ içindeki kullanıcılarımızı buraya ekleyip.. Dosyanın gerçekten oluşturup oluşturulmadığını. kullanıcı olarak hak yaratılmamış kimselerin siteye bağlantı kurmasına izin verilip verilmeyeceğini Anonymous dediğimiz ayar ile belirliyoruz. database’in senkronizasyonu. hem güvenlik aşamasında çok daha dikkatli olmakta fayda var. Bu ürün daha çok intranet dediğimiz. İstersek açtığımız alt web sitesinin yöneticisi olarak başka bir kullanıcıyı seçip. Dosya adını yazdıktan sonra backup butonuna bastığımızda.. önceden aklımıza gelmeyen bir çok problem bir anda çıkabilir. Az önce inceldiğimiz ekran ise. STS aslında. server’a kaldırabileceğinden daha fazla sayıda bağlantı kurup bunları kapatmayarak. STS’in Windows’un güvenlik ayarlarını kullandığı. Server Health bölümü alt web sitelerin kontrolü. bu açıklamalarımız alt web siteleri için de geçerli. Alt web sitelerinden bahsetmiştik. seçtiğimiz siteye ait olan yedek alma. Bu rakama. Burada vereceğiniz sayı ile bu sorunun önüne geçilebileceği düşünülmüş olmalı. bu ekranların kafa karıştırmaması için şöyle bir açıklama yapmak istiyoruz. Yine yönetim ekranından ulaşacağımız. Yine. kullanıcı rollerinin belirlenmesi gibi ayarları içeriyordu. mayan linkleri bulmanızı ve hatta düzeltmenizi sağlıyor.

Örneğin listeniz çok kabardı ve çok fazla kaydınız var. Şekilde de görüldüğü gibi Modify Settings And Columns linkinden geldiğimiz ekranda Add a new Column seçeneği bizi şekildeki gibi bir ekrana getiriyor. custom list seçeneği ile kendi listemizi de oluşturma şansımız var. Artık. Yeni listeler: Yeni liste oluflturma. Ekranda istediğimiz verilerin girişini yaparak Save and Close seçeneği ile verilerimizi kaydedebiliyoruz. Sharepoint Team Services kullan›m› Kullanımı çok basit olan Sharepoint Team Services uygulamasının genel kullanım bilgilerine bakacak olursak ilk ekran üzerinde çalışmak yeterli olacaktır. Böylece bir newsgroup gibi web üzerinden tartışma odaları açabilme özelliğini de kullanabiliyorsunuz. Sharepoint Team Services uygulaması bir çok listeden oluşuyor. Ekranda gördüğünüz Filter seçeneğine tıkladığınız anda her başlığın üstünde birer combobox’lar çıkıyor. Telefon Listesi olduğuna göre bu yolla. istersek ana sayfada sol tarafta bulunan Quick Lunchbar’da bu listenin bir kısayolunun link olarak gözüküp gözükmemesini belirleyebiliyoruz. Bu seçeneği de YES diyerek OK dediğiniz anda. Bunun için OK dedikten sonra. Duyurular zaten ana sayfada standart olarak Anouncement adı ile geliyor. Son olarak vermemiz gereken karar ise. boş bir liste yaratmış oluyorsunuz. tekrar Modify Settings And Columns linkine tıklamamız gerekiyor.com / MCSE. Yeni Sayfalar: Liste görüntüleri. Fax başlıklarını oluşturuyoruz. Telefon Listesi veya başka istediğiniz bir isim verdikten sonra. gibi her bir grup için bir alt web sitesi açabilir ve o alt sitenin yönetimini o gruptan bu işi yapabilecek bir arkadaşa. Cihan Baykal. Bir sonraki işlemimiz ise. Bu bölüm içinde istediğimiz isimlerde başlıklar oluşturarak. Alt A¤lar: Subweb yaratmak. Bu site içinde kendine ait kullanıcı bilgileri ve görevleri oluşturabileceğimiz gibi. Sadece o isimlerle başlayan kayıtlar anında karşınıza gelebiliyor. Subweb’i yarattıktan sonra bu sitenin de. listemizin içinde bulunan başlıkları oluşturmak. blank web seçip Frontpage’de istediğimiz gibi dizayn edebiliriz. güvenlik ayarlarının bağlı bulunduğu site ile aynı olup olmamasına karar veriyoruz. ana sayfada üst bölümde bulunan Create butonuna tıklayarak Custom List’i seçmeniz gerekiyor. tarih içerikli. her türlü dosyayı bu Documents bölümünde istediğimiz şekilde bölümler oluşturarak içlerine yerleştirebiliyoruz. Örneğin ana sayfada duyurular ve sizin kendi hazırladığınız telefon listenizi göstermek istiyorsunuz. Sharepoint Team Services yönetimini bir önceki konumuzda açıklamıştık. E-Mail. Bir diğer seçenek ise Discussion Board. cin@turkdestek. verilerinizi daha anlamlı bir şekilde diğer kullanıcılarla beraber sizin de görebilmeniz mümkün oluyor. Listelerin en güzel özelliklerinden biri ise. uygun yetkilerle verebilirsiniz. Soyad. Ve örneğin siz İsim bölümünde istediğiniz bir ismi seçiyorsunuz. Telefon. Tabii bu ismi değiştirmeniz sizin elinizde. Bunu da özel filtrelerle yapabiliyor. Daha sonra. çoktan seçmeliler gibi. kullanım için gerekli tüm linkler bulunuyor. Eğer SharePoint dersek en başta gördüğümüz ana SharePoint ekranına çok yakın bir ekran ile karşılaşacağız. verinize çok kolay ulaştırabilmesi. kendine ait daha önce incelediğimiz site yönetim sayfaları ile aynı özelliklerde bir yönetim sayfası olacaktır. Örneğin para içerikli. isterseniz de ana sayfada yukarı bölgede bulunan Site Settings linkine tıklayarak ulaşmanız mümkün. bu sitenin sharepoint tabanlı mı yoksa (boş) blank bir web sayfası olmasını mı istediğimiz. Çünkü ilk gelen ekranda. Yeni bir telefon listesi tarzında liste yaratmak içinse. Yaratabileceğimiz tüm listeleri şekilde de görebiliriz. Bu listeler sayesinde. Documents bölümü de çok işe yarayabiliyor. Eğer internette veya intranette belli tartışma grupları yaratmak istiyorsanız. seçilebilir başlıklar (Combo Box). Excel. Bunu yapmak için Ana sayfada Anouncements yazısı üzerine tıkladıktan sonra gelen pencerede Modify Settings And Columns bölümüne tıklayıp Change General Settings bölümüne girip. ismi istediğiniz şekilde değiştirebiliyorsunuz. Alt web yaratmak için bulunduğumuz yönetim sayfasından create subweb’e tıklıyoruz. bağlı bulunduğu web sitesinden tüm ayarları almasını da sağlayabiliriz. MCP+I CHIP | MAYIS 2002 . İsim.140 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services ma vs. Telefon Listesine tıkladığımızda gelen ekranda New Yeni Bafll›klar: Yeni bafll›k oluflturma. butonuna tıklayabiliriz. Eğer ihtiyacımız olan liste kayıtlı seçenekler arasında yoksa. Eğer bu alt web’in tüm tasarımını biz yapmak istiyorsak. bu alt web’in adının. Ve yaratacağımız başlık değişik formatlarda değişik tiplerde olabiliyor. Böylece ortak dosyalara intranet veya internet üzerinden çok kolay bir şekilde ulaşmak mümkün. bu alanı kullanmanız mümkün. Varolan Word. Ana sayfadaki seçeneklere devam edecek olursak. Acrobat vb. Bu yönetim sayfalarına ister Administrative Tools altından girebilir. giriş yapacağımız bilgileri bu başlıklar al- tında görebilme ve kaydedebilme şansını kazanmış olacağız.

General: General penceresi üzerinde bulunan liste yardımıyla Başlat menüsü animasyonlarını kapatarak ve menülerin yavaş yavaş ekrandan kaybolmalarını engelleyerek Windows’un biraz daha hızlı çalışmasını sağlayabilirsiniz. dosyalar. CHIP. Windows XP ile yeni bir görünüm kazanan Tweak UI aracında sıkça karşılaşmak zorunda kalabileceğiniz en önemli fonksiyonları aşağıda görebilirsiniz. Program penceresinin altında yer alan açıklamalar sayesinde. Powertoys ve PlusPack’i eCHIP’ten PC’nize yükleyebilirsiniz. Yine buradan Windows’un çok seyrek kullandığınız menü öğelerini kaldırdığınızda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . Çünkü yeni işletim sisteminin piyasaya sunulmasından kısa bir süre sonra kullanıcıların çalışmasını kolaylaştıran ve XP’nin çalışma konforunu artıran küçük araçlar geliştirdiler. istenilen değişiklikler rahatlıkla gerçekleştirilebiliyor ve yapılan değişikliklerin sonuçları önceden kestirilebiliyor. Bu nedenle. Tweak UI ile Windows XP için ince ayarlar Menüler. alternatif Plus paketi Windows XP ‹çin Ek Araçlar Ücretsiz XP Araçlar› Microsoft. P owertoys for Windows XP paketi. kullanışlı ve basit arayüzü ile kullanıcıların işletim sistemi ayarlarına rahatlıkla ulaşabilmelerini sağlıyor. klasörler ve sistem ile ilgili ayarlar eski versiyonlara kıyasla Windows XP’de daha fazla gizlenmişler. Powertoys for Windows XP Powertoys paketindeki programlar› ve bunlar› kullanarak neler yapabilece¤inizi bu yaz› içerisinde bulabilirsiniz. Windows XP Powertoys paketinin en önemli parçalarından biri olarak göze çarpıyor. Bu yazı içerisinde tanıtılan tüm programlar ücretsizdir. Windows XP’nin yay›nlanmas›ndan k›sa bir süre önce Powertoys paketini ücretsiz olarak kullan›ma sundu. Microsoft çalışanlarının hazırladıkları işletim sistemlerinden pek de memnun olmadıklarının en büyük kanıtı olarak gösterilebilir. bu paketle neler yapabilece¤inizi ve çeflitli XP araçlar›n› sizler için inceledi. Söz konusu araçların bir arada bulunduğu Powertoys paketi. Windows 95’den itibaren her işletim sistemi için özel olarak sunulan Tweak UI aracı. artık ücretsiz olarak kullanıma sunuluyor. söz konusu gizlenmiş ayarlara daha rahat ulaşılmasını sağlayan Tweak UI for Windows XP aracı. Ayrıca ilerleyen sayfalarda Windows XP’nin haberiniz olmadan sisteminizin bilgilerini Micorosft’a göndermesini engellemek için kullanabileceğiniz ücretsiz yazılım XPAntispy’ı yakından tanıyacak ve Plus! for Windows paketi için alternatif bir paket oluşturacaksınız.142 ‹Ç‹NDEK‹LER 143 148 148 XP Powertoys: Ücretsiz Microsoft araçlar› XP Antispy: ‹zinsiz veri ak›fl›n› engelleyin Plus! for Windows XP Ücretsiz.

Bunun sonucunda ekrana gelen liste üzerinden kayıtlı kullanıcıları ve k Explorer: Windows masaüstünün bir web sayfası gibi görüntülenmesini sağlayan Active Desktop fonksiyonunu buradan çalıştırabilir ve Windows’un son kullanılan dosyaların bir listesini tutmasını sağlayabilirsiniz. Bunlar haricinde Desktop altından. olabilecek tüm eski versiyonları kaldırmalısınız. dosyalar› açmadan de¤ifltirebilirsiniz. Mouse: Denetim masası içerisinde yer alan Mouse öğesinden farklı olarak fare imlecinin bir nesne üzerine taşındığındaki algılama hassasiyetini ve süresini belirleyebilir veya fare imlecinin üzerine geldiği pencerenin aktif olmasını sağlayan XMouse yani “Activation follows mouse” fonksiyonunu aktif hale getirebilir ve gerekli ayarları yapabilirsiniz. Bu nedenle problemlere neden H›zl› Eriflim: Bir Shell eklentisi sayesinde DOS komut penceresi istenilen konumdan çal›flt›r›labilir. imlecin üzerinde bulunduğu nesneler) dosyaların daha kolay fark edilmelerini sağlamak için görüntülenecekleri renkleri belirleyebilir. Templates penceresinden sağ tuşla açılan nesne menüsündeki New alt menüsündeki dos- Otomatik Çal: Tweak UI ile tak›lan CD’nin hangi program kullan›larak çal›flt›r›laca¤›n› belirleyebilirsiniz. Control Panel penceresindeki listeden Denetim Masası’nda görüntülenmesini istemediğiniz simgeleri kaldırabilir. CHIP | MAYIS 2002 . Internet Explorer penceresinden Browser ve Windows Gezgini penceresindeki araç çubuklarında kullanılacak pencere art alanlarını belirleyebilirsiniz. ilk defa tek başına çalıştırılabilir bir dosya içerisinde sunuluyor. DVD MP3 dosyaları veya fotoğrafların hangi programlar kullanılarak açılacağını belirleyebilir ve Special Folders penceresini kullanarak “Favorites” veya “My Documents” gibi sistem dosyalarının konumlarını değiştirebilirsiniz. Ayrıca Powertoys paketi içerisinde yer alan Super Fast User Switcher (Süper hızlı kullanıcı değiştirici) ve nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” araçları sayesinde XP altında kullanıcı değiştirme işlemi daha da hızlandırılabilir. İlk olarak Windows XP Home ve Professional sürümlerinde karşımıza çıkan Fast User Switching fonksiyonu sayesinde bir domain’e dahil olmayan bilgisayarlarda. Resmin Büyüklü¤ü: ‹stedi¤iniz resmin büyüklü¤ünü. yer almalsını sağlayabilirsiniz. çeşitli özelliklerdeki (sıkıştırılmış ve şifrelenmiş dosyalar. Bu sayede çalışan programları kapatmadan. Taskbar: Görev çubuğu üzerindeki benzer pencerelerin tek bir düğme üzerinde toplanmasını Grouping altından kontrol edebilir ve XP Start Menu penceresinde bulunan “Frequently Used Programs” (Sık Kullanılan Programlar) listesindeki öğelerden istediğinizin Başlat menüsünde ya şablonlarını kaldırabilir veya yenilerini ekleyebilir. birden çok kullanıcı. Super Fast User Switcher’ın kullanılabilmesi için kullanıcıların kayıtlı olması yeterlidir. sistemi kapatmaya gerek kalmadan aktif kullanıcıyı değiştirmek mümkündür. bir seferde atlayacağı satır sayısını belirleyebilir veya bunun yerine sayfa kaydırılmasını sağlayabilirsiniz. normalde hiçbir simge bulunmayan Windows XP masaüstünde görüntülenmesini istediğiniz özel simgeleri işaretleyebilir. Yeni bir Login işlemi ve kayıt animasyonundan tasarruf etmek için Başlat menüsünde yer alan Log Off düğmesine ve ardından ekrana gelen pencere üzerindeki Switch User düğmesine tıklayın veya [Windows]+[L] tuş kombinasyonunu uygulayın. Powertoys paketiyle XP’de kolay kullan›c› yönetimi Windows XP altında kullanıcı profilleri için masaüstü.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET 143 “Where is my favorites?” gibi açıklama pencerelerinin artık görüntülenmesini engelleyebilirsiniz. Başlat menüsü ve verilerin saklanacakları ortamlar özel olarak belirlenebilir. tek bir bilgisayarı simültane olarak paylaşabilirler.exe” dosyası sayesinde istediğiniz konumdan çalıştırabilirsiniz. Bunun haricinde kısayolların önüne “Shortcut to” ön ekinin koyulmasını ve simgelerinde ok resminin bulunmasını engelleyebilir. resimlerin önizleme kalite ve büyüklüğünü değiştirebilir ve klavyenizdeki özel tuşlar için (şayet mevcutsa) çeşitli görevler atayabilirsiniz. My Computer: Autoplay altından CD. Microsoft Powertoys for XP paketi içerisinde yer alan Tweak UI. Bunun haricinde çift tıklama ve taşıma ayarlarını değiştirebilir ve eğer farenizin Scroll özelliği varsa. Daha önceleri sadece Denetim Masası içerisinden çalıştırılan Tweak UI aracını artık “TweakUI.

Powertoys ile sunulan iki yeni araç sayesinde bunun için gerekli fonksiyonlar direkt olarak Windows XP sistemine entegre olarak üçüncü parti yazılım ihtiyacını ortadan kaldırmayı planlıyor. dijital kamera bağlantı noktalarının entegrasyonu ve web sayfaları için resim hizmetleri sayesinde dijital fotoğrafçılık için uygun bir platform sunuyor. ‹nternet için resim ve dijital foto¤raf galerileri Çeşitli CD yazma programları ve HTML editörleri otomatik olarak dijital fotoğraf galerileri oluşturabiliyorlar. Beklenen Güzellik: Microsoft.jpg” Powertoys ile dijital resimler kontrol alt›nda Windows XP. Bu nedenle Powertoys programcıları. Bu sayede seçilen kullanıcının çalışma ortamı (masaüstü.jpg” resmi Small boyutlarına küçültüldüğünde ismi de otomatik olarak “Sunset (Small). biçiminde değişecektir. kaydedilecek resmin büyüklüğünü ve saklama yerini belirlemek de mümkün. ayrı bir adım olarak ortamdaki resimlerin ekrana getirilebilmesi için basit bir görüntüleme aracının da beraber CD’ye yazılmasını isteyip istemediğiniz sorulur. Örneğin “Sunset. İşletim sistemi olarak Windows XP kullanmasına rağmen halen DOS’tan kopamamış kullanıcıların ise. Ancak bu işlemi yapacak kullanıcının nü açın. CHIP | MAYIS 2002 . daha sonra bu resmi istenen şekilde ölçeklendiriyor ve bir web sayfası veya FTP sunucusu da dahil olmak üzere herhangi bir yere kaydedebiliyor. Dikkat! Fast User Switching fonksiyonunun kullanılabilmesi için Denetim Masası’ndaki Accounts aracı kullanılarak istenen kullanıcılar için aktif hale getirilmelidir. haz›rlad›¤›n›z sununun her ortamda görüntülenebilmesi için HTML biçiminde kaydetme imkan› sunuyor. Başlat menüsü ve özel ayarları ile) ekrana gelecektir. resimlerin otomatik olarak görüntülendikleri bir sunu haz›rlayabilirsiniz. XP arayüzünü dijital fotoğraf dostları için iki yeni özel eklenti ile geliştirmişler. XP içerisinde bulunan CD yazma fonksiyonuna dahil oluyor. Bunlardan bir tanesi olan CD Slide Show Generator. Web kameralarının otomasyonu için kullanılabilecek olan Timershot aracı ise kameranızla otomatik olarak fotoğraf çekiyor. Bunlardan ilki Dosya Nesne menüsüne eklenen ve resim boyutlarının hızlı bir şekilde değiştirilmesini sağlayan Image Resizer komutu. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinde bulunan aşağıdaki büyüklüklerden birini seçebilir ve daha sonra söz konusu dosyaların seçili büyüklük değerlerine sahip kopyalarını oluşturabilirsiniz. Ek seçenekler sayesinde çekilme zamanını. Large: 1024x768 piksel Medium: 800x600 piksel Small: 640x480 piksel WinCE: 240x320 piksel Custom: İstenen herhangi bir büyüklük Advanced düğmesine tıklayarak.144 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET ????????????????? XP Powertoys halen kaç tane program çalıştırdıklarını görebilir ve istediğiniz kullanıcı üzerine tıklayarak çalışmaya başlayabilirsiniz. Bu işlem sonrasında küçültülen veya büyütülen kopyaların isimleri de seçilen büyüklük değerine uygun olarak değiştirilecektir. na gelen seçenekler yardımıyla resimlerin kopyalarını oluşturmak yerine değişikliklerin orijinal dosyalar üzerinde yapılmasını sağlayabilir ve küçük resimlerin seçilen büyüklük değerine göre büyütülmesini engelleyerek sadece büyük resimlerin küçültülmesini de sağlayabilirsiniz. Özel Galeri: Slide Show arac›n› kullanarak. Explorer kabuk eklentisinden epey faydalanabilirler. Şayet bir Foto CD oluşturmak isterseniz. Bu sayede klasörlerin Nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” komutu ile açılan DOS penceresinden DOS oyun ve programlarını rahatlıkla çalıştırmak mümkün. k Administrator haklarına sahip olması gereklidir. Kullanıcılar. ekra- Pratik De¤iflim: Birden fazla kullan›c› tek bir bilgisayar ile aktif olarak çal›flabilir. Powertoys’un daha önceki versiyonlarında bulunan Nesne menüsü üzerinden DOS komut satırına ulaşması mümkün. Bu aracı kullanabilmek için bir veya daha fazla resmi seçin ve farenin sağ düğmesini kullanarak Nesne menüsü- Dörtlü Masaüstü: Sanal masaüstleri yaratarak çal›flma alan›n›zdan maksimum performans elde edebilirsiniz.

Bunun için Start/All Programs/Powertoys for Windows XP/Slide Show Wizard komutunu kullanarak. Bunun sonucunda ekrana gelen pencereyi kullanarak. görev çubuğu ve tüm kısayolları ile. Windows XP donatıları arasında yer alan ve sadece standart ve gelişmiş versiyonlarına sahip olan hesap makinesinin grafik fonksiyonları ile donatılmış hali. Powertoys paketi içerisinde yer alan Taskbar Magnifier ise görev çubuğuna ekleniyor ve ekranın herhangi bir alanını sekiz kata kadar büyütebiliyor. saklanacağı konumu. K›saltma: Powertoys paketindeki Timershot sayesinde Webcam ile istedi¤iniz zamanlarda foto¤raf çekebilirsiniz. Başlat düğmesi. Bu büyüteci etkinleştirmek için görev çubuğuna farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Toolbars/Taskbar Magnifier komutunu çalıştırın. resim büyüklüklerini ve sunu tipini belirleyin ve Next düğmesine tıklayarak sunuyu oluşturun. aslında tek bir masaüstünün kopyasıdır. Bu resim sunusunu ha- Görsel Fonksiyonlar: Windows. Son olarak sunu ismini.0 ve 2000’de de bulunan ancak Resource Kit içerisinde saklanan Virtual Desktop. Bunu özellikle tatil resimlerinizi arkadaşlarınıza veya akrabalarınıza göstermek için kullanabilirsiniz. sihirbazı çalıştırın ve ilk olarak sunuda kullanmak istediğiniz resimleri tek tek seçin veya resimlerin içerisinde bulunduğu klasörü seçerek tüm resimleri otomatik olarak ekleyin. farklı çalışma ortamlarını sanal masaüstü olarak kaydedebilir ve ister yine aynı pencereyi kullanarak önizleme görüntüleri yardımıyla istediğiniz masaüstüne geçebilir veya direkt olarak numarasının görüntülendiği düğmeye tıklayabilirsiniz. gelecektir. Aslında işletim sistemine entegre olarak da sunulabilecek paketin en önemli parçası ise Windows XP’nin ince ayarlarına rahatlıkla ulaşma imkanı sağlayan Tweak UI aracı. sıcaklık ve zaman birimleri ile de çalışabilirsiniz. Bunların her biri. narak görev çubuğu üzerine tıklayın ve Toolbars/Desktop Manager komutunu çalıştırın. ağırlık. Ayrı bir araç olarak kullanılabilen Slide Show Wizard ise HTML biçiminde dia şovlar hazırlamak için kullanılabilir. Windows NT 4. Powertoys paketinde kullanışlı araçların yanında bir dezavantaja sahip olduğunu söyleyebileceğimiz Task Switcher sayesinde [Alt]+[Tab] tuş kombinasyonuyla çalışan programlar arasında geçiş yapmak istediğinizde. Buralarda farklı programları çalıştırabilir ve sadece tek bir fare tıklaması ile söz konusu çalışma ortamları arasında gezinebilirsiniz. yeni hesap makinesi ile fonksiyon grafiklerini çizebiliyor. Söz konusu Powertoy’u kullanarak sadece bir tıklama ile maksimum dört farklı sanal masaüstü oluşturabilirsiniz. söz konusu programların simgesi ile beraber ekranların ön izleme resimleri de ekrana Son olarak profesyonel hesap makinesi Power Toy Calculator. Virtal Desktop Manager bir yüklendikten sonra farenin sağ düğmesini kulla- Mac’deki Gibi: Art›k Windows’ta programlar aras›nda gezinirken pencere ön izlemelerini görebileceksiniz. Virtual Desktop Manager yardımıyla çalışma alanınızı sanal da olsa genişleterek Windows XP masaüstünden daha etkili şekilde faydalanabilirsiniz. Daha sonra bu sunuyu izlemek için yapmanız gereken tek şey oluşturulan HTML dosyasını çalıştırmak olacaktır. Bu ekran görüntüleri gerçek zamanlı oluşturuldukları için Task Switcher sistemi oldukça yavaşlatıyor.146 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Tecrübeli kullan›c›lar için oyuncaklar Şu ana kadar tanıttığımız Powertoys araçlarını göz boyamak için hazırlanan eklentiler olarak düşünenler Virtual Desktop ve Windows XP ile çalışmayı daha da kolaylaştırmak için hazırlanan Task Switcher ve Taskbar Magnifier araçlarını incelemeliler. CD’ye yazılan resimleri söz konusu araç sayesinde bir dia şov halinde inceleyebilirsiniz. Windows ile beraber sunulan ve fare imlecini takip ederek ekran görüntüsünü büyüten aracı Start/All Programs/Accessories/Accessibility/Magnifier komutu yardımıyla çalıştırabilirsiniz. yani sanal masaüstü aracını tüm Linux kullanıcıları bilirler. k CHIP | MAYIS 2002 . Sorunsuz bir şekilde kurulan ve sadece 1 Mbyte büyüklüğündeki Powertoys paketi Windows XP’yi bir dizi kullanışlı yeni fonksiyon ile donatıyor. Ayrıca uzunluk. zırlarken resim büyüklüğü ve resim galerisinin tipini belirleyebilirsiniz. Bunun sonucunda görev çubuğu üzerinde ekrana gelecek küçük bir pencere üzerinde fare veya klavye hareketi takip edilecek aktif olan bölge büyütülerek görüntülenecektir. Bu sayede matematik fonksiyonlarının grafiklerini oluşturabilirsiniz.

1024x768 çözünürlüğündeki toplam 27 farklı arka plan Bowling Simülatörü: Winbowl ile arkadafllar›n›za bowlingde ne kadar iyi oldu¤unuzu gösterebilirsiniz. ancak shareware versiyonunda sadece 3 tür balığın bulunduğu SereneScreenAquarium’u deneyebilirsiniz. Kadir Tuztafl. Buradaki rahatsız edici durum ise söz konusu işlemin arka planda gerçekleşmesi ve Microsoft’a gönderilen bilgilerin içeriğinin ne olduğunun bilinmemesidir. en az paket içerisindeki oyunlar kadar eğlenceli ve üstelik ücretsiz olarak sunulan üç farklı oyunu sizler için araştırdı. gerekli ayarları sizin için yapıyor ve Windows XP’nin veri aktarmasını sağlayan söz konusu bileşenleri kaldırıyor. ktuztas@chip. sizin onayınıza ihtiyaç duymadan bilgisayarınız hakkındaki bilgileri Microsoft’a gönderiyor. XP bilgisayarınızın 3B özelliklerini tam olarak kullanan bu ekran koruyucuyu denemek için “TESTFISH” kayıt kodunu girmeniz yeterli olacaktır. Eğlenceli bir Bownling simülatörü olan Winbowl’u eCHIP’den yükleyebilirsiniz. CHIP’in önerileriyle ücretsiz olarak haz›rlayabilirsiniz. Daha sonra Special menüsündeki seçenekleri kullanarak. Çalıştırılabilir dosyası Ücretsiz Koruyucu: XPAntispy ile iflletim sisteminizin Microsoft’a bilgi s›zd›rmas›n› engelleyebilirsiniz. bu ekran koruyucuya alternatif olarak 20 dolar karşılığında 20 farklı balık türünün sunulduğu. Bunun için yapmanız gereken tek şey Microsoft Messenger başlığı altında bulunan “Disable Autostart” veya “Uninstall Completely” seçeneklerinden birini işaretlemektir. Plus! for Windows XP paketi içerisinde HyperBowl isminde bir oyun bulunuyor. Plus! for Windows XP paketi içerisinde işletim sistemi için yeni oyunlar. Kullanımı oldukça kolay olan araçtaki tüm seçeneklerin açıklamaları program penceresinin altında ekrana geliyor. Herhangi bir kurulum gerektirmeyen XPAntispy’ı çalıştırmak için yapmanız gereken tek şey. Windows XP. Windows XP masaüstünü renklendirmek için kullanabileceğiniz ücretsiz diğer bir eklenti ise XP’ye özel arka plan resimlerinin bir araya getirildiği Windows XP WallPaper paketidir. 3B özel- resmini 19 veya 21 inç monitör sahipleri de rahatlıkla kullanabilirler. size sormadan Microsoft’a çeflitli bilgiler gönderiyor.com sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Tam fonksiyonlu bu shareware versiyonu ile 10 tur yapmak mümkün. Ancak ücretsiz olarak temin edebileceğiniz XPAntispy adındaki araç. Söz konusu oyunlardan biri özel bir zeka oyunu olarak tanımlayabileceğimiz Bridge Builder. (HeCHIP Code Powertoys) üzerine iki kere tıklamak. ekran koruyucuları. Windows XP ile beraber farklı bir boyut kazanan masaüstü temalarından kullanmak istiyorsanız www. üzerinden bir tren geçtiği zaman yıkılmayacak kadar kuvvetli bir köprü inşa etmek. sistem durumunun otomatik olarak değiştirilmesini sağlayabilirsiniz.com.tr CHIP | MAYIS 2002 . Şayet Microsoft Messenger’ı kullanmıyorsanız. Plus! paketi içerisinde yer alan liklerine sahip bir ekran kartına ihtiyaç duyan başka bir ekran koruyucu da Microsoft tarafından sunulan ve Windows XP logosunun aklınıza gelebilecek tüm renklerde görüntülendiği ekran koruyucusudur. Theme paketleri ve yeni multimedya araçları bulunuyor. Bu oyunun amacı. Burada farklı kategoriler altında toplanmış onlarca masaüstü temasına ulaşabilirsiniz. XPAntispy bu programı sistemden tamamen kaldırabilir ve otomatik olarak çalışmasını engelleyebilir. Ekran koruyucular ve artalan resimleri Plus! paketindeki en çok göze çarpan araçlardan biri akvaryum ekran koruyucusu. Söz konusu veri akşını kesmek içinse Kayıt Düzenleyicisi ve sistem programları ile çalışmanız gerekmektedir.148 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Microsoft’a Bilgi Göndermeyin Windows XP. Ücretsiz bir araçla Microsoft ile aran›zdaki trafi¤i kesebilirsiniz. CHIP. Bridge Builder’ın devamı sayılabilecek bu Pontifex’de oynama stilinde çok büyük değişiklikler yok. Bilgisayarı boş bıraktığınızda. Bazen oldukça sinir bozcu olabilen Internet Explorer ve Media Player’ın otomatik olarak güncellenmeleri engellenebilir. ekranınızda çeşitli egzotik balıklar yüzmeye başlıyor.themeworld. CHIP’in sizler için hazırladığı paket içerisinde bulunan araçları ise PlusPack eCHIP Code’unu kullanarak CD’den yükleyebilirsiniz. Ücretsiz Plus Paketi Microsoft’un ücretli olarak sundu¤u Plus!’a alternatif olacak kendi paketinizi. Plus! for Windows XP paketi içerisinde Arcade türünde üç tane yeni oyun bulunuyor. ancak yeni yapı malzemeleri eklenmiş ve 3B görünüm oyunu daha eğlenceli hale getirmiş. Bride Builder’ın tüm bölümlerini geçtikten sonra artık Pontifex oynamaya başlayabilirsiniz. Ancak bu küçük aracın yapabilecekleri bu kadarla sınırlı değil.

Ancak Pentium II veya en az›ndan Celeron 400 ifllemcilere sahip notebook’lar›n güncellenmeleri mant›kl› olacakt›r. Bir Allorund Drive di¤er üç sürücünün yerini alabilir.150 ‹Ç‹NDEK‹LER 151 151 152 162 164 Sürpriz Yumurta: M.. r Ba¤lant›: Ç›kart›labilir özel yuva (Baymodul) sahibi sürücülerin güncellenmesi çok kolayd›r. Daha sonra yeni sürücünüzü söz konusu yuva içerisine yerlefltirin ve ard›ndan tekrar pratik CHIP | MAYIS 2002 H›zl› De¤iflim: fiayet eski sürücü ç›kar›labilir yuva içerisinde saklan›yorsa. s Notebook ile çal›fl›rken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri yer tasarrufudur. fiayet eski ve yeni sürücü ayn› üreticiye aitse. r Ön kapak E¤er tüm ifllemler baflar› ile sona erdiyse. Daha sonra sürücülerin ön yüzlerini dikkatli bir flekilde ç›kart›n. Bunlar yap›flt›r›lm›fl veya geçmeli olabilirler. Ay›n CHIPucu Notebook Güncellemesi: Hepsi ‹çin Bir Sürücü Çok küçük bir harcama ile notebook’unuzu teknolojik olarak daha güncel bir konuma tafl›yabilirsiniz. Do¤ru ba¤lant› için de bir adaptör kullan›l›r. IDE kontrolör için uygun olmayan güç/veri kablosu ba¤lant›lar› için bir çok ayg›tla beraber dönüfltürücü kablo veya adaptörü bulunan bir ç›kart›labilir yuva sunulur. notebook’unuza tak›n. Bu durumda genellikle notebook kasas›n›n aç›lmas› ve sabitlenmifl sürücünün aranmas› gereklidir. örne¤in Clevo modellerinde oldu¤u gibi modem kart›n›n alt›nda baflar›yla gizlenmifl olabilir. eski ön kapa¤› yeni sürücünüze takarak sonucu görsel olarak da iyilefltirebilirsiniz. Notebook’lardaki tüm CD/DVD/CD yaz›c›lar IDE ba¤lant› noktas› üzerinden Secondary Master veya çok seyrek olmakla beraber Primary Slave olarak ba¤lan›rlar. bu ifllem daha kolay . uygulamalar. DVD-ROM ve CD Writer’dan vazgeçmek istemiyorsan›z geriye hepsini sunan bir ayg›t sat›n almaktan baflka bir yol kalmaz. güncelleme ifllemi biraz daha karmafl›k bir hal alacakt›r. Dikkat! Ürün garantisi sona erdi. Yeni sürücünüzü ayn› flekilde tak›n ve daha sonra kasay› kapatt›ktan sonra güncelleme iflleminin baflar›l› olup olmad›¤›n› kontrol edin. Bu. fiayet sürücünüz iflletim sistemi taraf›ndan otomatik olarak tamamland›ysa operasyon sona ermifl demektir. Ancak üst s›n›fa dahil olan bu tür notebook’lar›n fiyatlar› oldukça yüksektir. Ancak yeni ve pahal› bir ürün almak yerine eski laptop’›n›z› güncelleyebilirsiniz. E¤er CDROM. fiayet eski sürücü ayg›t içerisine sabitlenmiflse. Farkl› firmalar›n sunduklar› ba¤l› noktalar› ayn› oldu¤u için söz konusu güncelleme oldukça kolay gerçekleflecektir. ön kapak her iki sürücü ile de uyumlu olaca¤› için. Fireworks çal›flanlar› Ay›n Hatas›: Yüksek gerilim sorunlar› Excel Grafikleri: Etkileyici sunumlar için 6 Ad›mda Kolay Çözüm: Word’den PDF’ye Tips&Tricks: Windows. Örne¤in Toshiba sürücülerinin ç›kart›labilmesi için sadece sekiz tane vidas›n›n sökülmesi yeterli olacakt›r.. Direkt olarak sürücü üzerindeki ba¤lant› noktas› standartt›r. yeni sürücü sorunsuz bir flekilde yüklenebilir. Bu. DVD filmlerinin oynat›labilmesi için gerekli olan minimum flartlar›n yerine getirilmesini sa¤layacakt›r. Yukar›da bahsi geçen sürücüleri içerisinde bar›nd›ran bir kombo sürücünün fiyat› 500 dolar civar›ndad›r.

radeonfaq. Problem: Heyecanl› bir flekilde ilk Duron sistemini kuran bir okuyucumuz. ekran kararmas›yla karfl› karfl›ya kalm›fl. iflletim sisteminin günlük yönetimi için h›zl› yan›tlar sa¤l›yor. Bu kartlardaki VIO gerilimi. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 S‹Z DE KATILIN! 3 Siz de komik bir hata veya sürpriz bir yumurta (easter egg) bulduysan›z. Jumper yard›m›yla bu gerilimi 3. ekran görüntüsü (screenshot) ile birlikte ktuztas@chip. Kitap.. Kitap ile isterseniz yaln›zca ihtiyaç duydu¤unuz dersleri çal›flabilir. Bunun sonucunda program gelifltiricilerinin isimleri ile beraber resimleri de ekrana gelecektir. Bilgisayar› kapat›p bir süre bekledikten sonra.30 volt olarak de¤ifltirdik ve sistem böylece ›s›nma sorunu yaflamadan uzun süreler çal›flmaya bafllad›. CHIP | MAYIS 2002 . sistemi ad›m ad›m yeniden kurun. Win XP. Kitab›n ekinde yer alan CD-ROM. özlü ve kullan›m› kolay bir baflvuru kitab›. Zincirlikuyu Cad. Yaklafl›k olarak 15 dakika çal›flt›ktan sonra sistemin bir anda ekran› karar›yormufl. baz› Athlon ifllemcileri yüksek IO gerilimlerinde daha güvenli çal›flt›klar› için. ATI ekran kart›n›n ›s›nmas›na neden oluyor. ifllemcinin çal›flmas›n› kolaylaflt›r›rken.. Gerilim De¤iflimi: 3.com web sayfas›nda bulduk. Kitap ile. 3 Windows XP Professional Microsoft Windows XP yöneticileri için k›sa.com. Word.. sistem yap›land›r›lmas›n› yönetmek ve sorun gidermek.. Radeon VE’den kaynaklanan bir hata oldu¤u aç›k. Bu sefer resimli: fiu ana kadar karfl›m›za ç›kan yumurtalar›n bir ço¤u program gelifltiricilerinin kendilerini tan›tmak amac›yla haz›rlad›klar› küçük sürprizlerdi.tr adresine sorular›n›z› gönderin. Ün ‹fl Merkezi N0:231/3 80380 Kas›mpafla/‹STANBUL veya ktuztas@chip.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K ‹puçlar› » INTERNET 151 Sürpriz Yumurta Macromedia Fireworks Programc›lar› AYIN K‹TAPLARI 3 Ad›m Ad›m Office XP Microsoft’un Office uygulamalar›n› kullanmay› ad›m ad›m ve h›zla ö¤retecek bir kaynak olan kitap. Bunun için ilk olarak program ana penceresinde Help/About komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki ilginç resmin üzerine [Alt] tuflu bas›l› durumdayken iki kere t›klay›n. Access. kullan›c› ve grup hesaplar›yla sistem eriflimini denetlemek. Nitekim ekran kart›n›n so¤utucu plakas› al›fl›lmad›k kadar s›cakt›. yine her fley sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›.. Masaüstü ayarlar›n› özellefltirmek ve kullan›c› çal›flma alan›n› en iyi duruma getirmek.45 volt’luk gerilim. listeleri ve ad›m ad›m yönergeleri ile Win XP’yi yönetirken gereksiz zaman ve emek harcamaman›z› sa¤layacak uygulamal› bir kaynak kitap. FrontPage. Ayr›ca günlük bak›m ve yedeklemeleri zamanlamak ve genel olarak sistem sorunlar›n› çözmek ve baflar›m› en iyi duruma getirmek konular›nda da ayr›nt›l› bilgiye ulaflabilirsiniz. ›s› yüksekli¤inden kaynaklanan bir hata oldu¤u anlam›na gelebilirdi. Excel. “Tüm bileflenleri kald›r›n. Bu.tr adresine gönderin. Donan›m Hatas› bafll›¤› ile Piyalepafla Blv. al›flt›rmalar› yaparken kullanaca¤›n›z uygulama dosyalar›n› içeriyor. Duron 900 ifllemci ve ATI Radeon VE ekran kart›ndan Sonuç: Karfl›laflt›¤›m›z bilmecenin cevab›n› www. Ancak yaklafl›k 15 dakika sonra ekran bir anda karard›. sistemde kullan›lan ATI kart için oldukça yüksek. isterseniz de kitab›n bafl›ndan sonuna do¤ru ilerleyebilirsiniz. Publisher ve Outlook programlar›n›n 2002 versiyonlar›n› içeriyor. oluflan sistem. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 AYIN HATASI Yüksek Gerilim Grafik Chip’ini Is›t›yor Bir donan›m hatas› sinirinizi mi bozdu? Bize iletin: CHIP Yaz› ‹flleri.. BIOS’u güncelleyin. donan›m ve a¤ ayg›tlar›n› yap›land›rmak gibi temel sorunlar› halledebilirsiniz. H›zl› baflvuru tablolar›.45 volt olarak ayarlanm›fl. Sistemi yeniden bafllatt›¤›m›zda ise ekran halen siyaht›. hem Office XP’yi kullanmaya yeni bafllayanlar hem de Office XP’ye geçifl yapan deneyimli kullan›c›lar için tasarlanm›fl. Sistemdeki ATI kart›n› sa¤lam bir Rage 128 ile de¤ifltirdik ve sistem sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›. Hata Tespiti: Asus-A7V133 ana kart.com.. dizüstü bilgisayarlara ve hareketli kullan›c›lara destek vermek gibi ekstra özellikler hakk›nda bilgi sahibi olabilirsiniz. standart olarak 3. ‹flte Macromedia Fireworks gelifltiricileri de isimleri ile yetinmeyip resimlerinin de bulundu¤u bir yumurta haz›rlam›fllar. fabrika ayarlar›n› kullan›n. önce sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›. PowerPoint. Yay›nlanan her ipucu için 10 milyon TL kazanabilirsiniz. Asus kartlar›n VIO (Volt Input Output) gerilimi.” gibi standart tavsiyelerimize ra¤men sorun çözülmemifl. Bu sürpriz yumurta için Can Gürbüz’e teflekkürler.

Şık tasarlanmış bir grafik ile düşüncelerinizi daha iyi yansıtabilir ve dinleyicilerin akıllarında yer edebilirsiniz. D inleyicilerin sahneye boş gözlerle bakması. bunun için harcanan zamana değecektir. istatistikler ve sayı kolonları sıkılan topluluğun üstüne gider. esnemesi ve yanındakilerle fısıldaşması konuşmacıların kabusudur. Ancak buna rağmen grafiği en uygun şekle getirmek için yeterince zaman harcanması gereklidir. Ancak bunlar›n mükemmel olmas› için bir tak›m de¤ifliklikler yapmak gerek. CHIP. Grafiklerin hazırlanması esnasındaki asıl görevi ise bir sihirbaz yerine getirir. Tüm dinleyicileri uyandırın ve sunumunuzu grafikler ile güçlendirin! Sesli açıklama veya yazılı raporlarla beraber kullanılması fark etmez. İyi hazırlanmış bir grafik ile bir çok gereksiz açıklamadan kurtula- bileceğiniz göz önüne alındığında. Bunun için “Grafik neyi ekrana getirecek/ne hakkında bilgi verecek?” sorusunu cevaplamalısınız. Ve tabii ki değerler olması gerektiği kadar iyi değillerse küçük birkaç hile sayesinde değerleri değiştirmeden grafiğin istediğiniz sonuçları göstermesini sağlayabilirsiniz. Verilerin düzenlenmesi ve grafiklerin hazırlanması için genellikle Excel kullanılır. Sorunun cevabının karmaşık olmamasına CHIP | MAYIS 2002 . Bilançolar. Grafik ön haz›rl›¤› İlk olarak grafiğinizi oluşturacak ana ifadeyi tanımlamalısınız. Güzel grafikler her zaman dinleyicilerin dikkatini çekecektir. grafikler ile ilgili en önemli ipuçlar›n› sizler için bir araya getirdi.148 152 ‹Ç‹NDEK‹LER 154 158 160 Mini Atölye: Grafik Sihirbaz›’n› kullanmak Verileri Düzenlemek: En ilginç ipuçlar› Grafik Kontrol Listesi: Grafi¤inizi kontrol edin Microsoft Excel Grafikler ‹çin Haval› ‹puçlar› Excel ile basit bir grafik haz›rlamak sorun de¤il.

bağlı olduğu grafik de otomatik olarak güncellenecektir. Tüm grafik türleri istenen bilginin görüntülenmesi için uygun değildir. Mart Nisan May. Şayet birden fazla ifade mevcutsa ikinci bir grafik oluşturmanız faydalı olacaktır. Bu. örne- Uygun grafik tipini seçmek Grafik oluşturma safhasında cevaplamanız gereken ilk soru olan “Hangi grafik türünü kullanmak istiyorsunuz?” aynı za- CHIP | MAYIS 2002 . Grafikte kullan›lacak verilerin türüne ve belirtilmek istenen de¤erlere göre farkl› türler aras›ndan uygun olan bir tanesi seçilmelidir.000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 20 Gün 15 Gün ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› pasta grafik 10 Gün 5 Gün 0 Gün Grafik tek bafl›na meydana gelmez. A¤u. Excel. Geniş bir zaman aralığındaki farklı kategorileri. tablodaki sütun ve satır başlıklarını grafikteki tanımlamalara dönüştürebilir. Birleflik görünüm Her bir verinin birbiri ile veya toplam de¤ere karfl› k›yaslamas› için çubuk. Aral›k çizgi grafik 1. Ocak fiub. Bu konu ile ilgili kısa bir atölye çalışmasını “Excel Grafik Sihirbazı” kutusunda bulabilirsiniz. Tem.000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 30 mm 50 100 150 200 250 300 sütun grafik ‹stanbul’da Ortalama Ya¤›fl Miktar› Ocak fiub. Aral›k y›¤›lm›fl sütun Su gücü Do¤al ⁄az Çekirdek enerji 20 Tage 15 Tage 10 Tage 5 Tage alan grafik ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› çubuk grafik Kömür 0 Tage Ocak fiub. A¤u. Tem.. Şayet ileride tabloda değişiklik yapacak olursanız. Eylül Ekim Kas. Ba¤lant› tam say›lar ile kurulur.. A¤u. Grafiğin oluşturulması sırasındaki her evrede söz konusu ifadenin uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmelisiniz. Haz. Tem. Özellikle belirli bir zaman aralığındaki değişimi göstermek veya değerlerin eksiksiz olarak karşılaştırılmasının söz konusu olduğu durumlar için uygundurlar. Bunun için hazırlanan kurallar sayesinde kullanmanız gereken grafik tipini rahatlıkla bulabilirsiniz. Excel grafiğinin temeli tablolara dayanır. alan ve çizgi grafikleri kullan›labilir. Mart Nisan May. Geliflim Belirli bir zaman aral›¤›nda de¤iflim gösteren verilerin karfl›laflt›r›lmas› için de sütun. Şayet söz konusu güncelleme gerçekleşmezse Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve Hesaplama kartındaki aynı isimli başlık altında bulunan Otomatik seçeneğini işaretleyin.A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 153 Mükemmel Sunum GRAF‹K TÜRLER‹ » Do¤ru grafik tipini kullanmak için Tam Say› Karfl›laflt›rmas› Örne¤in. Eylül Ekim Kas. sütun grafik Kömür Çekirdek enerji Do¤algaz Su gücü 0 çubuk grafik 150 mm 120 mm 90 mm 60 mm 1. Eylül Ekim Kas. elma ve portakal gibi ilk bak›flta ortak bir noktas› bulunmayan nesnelerin karfl›laflt›r›lmas›nda kullan›l›r. pasta ve y›¤›lm›fl sütun grafikleri kullan›l›r. manda grafiğin görünümünü etkileyecektir. Aral›k basamak grafik %90 %88 Enerji türlerinin elektrik üretimindeki paylar› %86 %84 %82 %80 %78 %76 Genel Seçimlere Kat›l›m Oranlar› 1957 1961 1965 1969 1972 1976 1980 1983 1987 1990 1994 1998 dikkat etmelisiniz.. Mart Nisan May. Tablodaki tüm veriler tamamlandıktan sonra Ekle/Grafik komutunu kullanarak Grafik Sihirbazı’nı çalıştırın. aslında sütun grafiklerin daha yaygın olarak kullanıldığı birleşik değerler görüntülenebilirler. Haz. Bu konu hakk›ndaki ayr›nt›l› aç›klamay› s153-158 aras›nda bulabilirsiniz. tam olarak amacına ulaşmayacak bir grafik için vakit kaybetmenizi engelleyecektir. Haz. Sütun ve çubuk grafikleri: Her iki grafik biçiminde de.

Yap›lan tüm ayarlar› grafik tamamland›ktan sonra istedi¤iniz zaman de¤ifltirebilirsiniz. örneğin elma ve armut birbirleriyle karşılaştırılabilirler. basamak grafikleri: Bu grafiklerin üçü de zaman dizilerinin görüntülenmesi için kullanılırlar. Örneğin hisse senedi değerleri veya ateşi çizgisi gibi soyut konular en etkili çizgi grafik ile görüntülenirler. Sütun ve çubukların genişlikleri görüntülenecek olan en büyük değere göre ayarlanır. Buna karşılık “Yığılmış Sütun” ile de bütünün parçalarını. Tasarım Kuralları: Tüm sütunlar ve çubuklar tek bir ana çizgi üzerinde yer almalı ve genişlikleri değil uzunlukları aracılığıyla birbirleriyle karşılaştırılmalıdırlar. Grafik Seçenekleri’ni kullanarak. Kaynak Verisi ile görüntülenecek verileri yeniden seçebilirsiniz. Bunun için sol taraftan grafik türünü sa¤ taraftan da tipini seçmelisiniz. Enine doğru yerleştirilen çubuk grafikler daha fazla metin alanlarına sahip olmalarından dolayı uzun ifadeler için daha uygundurlar. Alan grafik ise temel olarak verilerin daha yoğun olarak görüntülendiği bir çizgi grafikten başka bir şey değildir. Bunun sonucunda sihirbaz tek bir sat›r boyutuna indirgendikten sonra kullanmak istedi¤iniz verileri fare yard›m›yla seçebilirsiniz. Üçüncü ad›mda ilk olarak grafi¤in biçimlendirme özelliklerini ve tan›mlamalar›n› belirleyin. fiayet metinleri veya yaz› tiplerini de¤ifltirmek isterseniz istedi¤iniz metinlere t›klay›n ve de¤ifliklikleri yap›n. En yüksek sütun. Sadece tek bir grafik eleman›n›n özelliklerini de¤ifltirmek için söz konusu nesne üzerine iki kere t›klay›n veya grafik araç çubu¤unu kullan›n. Dikkat! Büyük değerler hiçbir şekilde kesilmemelidirler. Grafikte kullan›lacak verileri seçmek için Veri Aral›¤› kutusundaki ‹letiflim Daralt dü¤mesine t›klay›n. Şayet çubuk grafikler kullanılırsa çok sayıda dikkat noktası söz konusu olacaktır.154 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum M‹N‹ ATÖLYE: EXCEL GRAF‹K S‹H‹RBAZI » Befl ad›mda mükemmel grafik 1 Grafik türü seçmek 2 Veri aral›¤›n›n belirlenmesi 3 Grafik ayarlar› Excel ana penceresindeki araç çubu¤u üzerinde bulunan Grafik Sihirbaz› dü¤mesine t›klay›n. haz›rlanan grafi¤in Excel belgesine ayr› bir sayfa olarak m› yoksa bir tablo içerisine nesne olarak m› eklenece¤ine karar vermelisiniz. ‹lk ad›mda haz›rlamak istedi¤iniz grafik türünü ve tipini belirleyin. Bir sonraki pencereye geçmek için ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Yani ne yapaca¤›n›za tam olarak karar vermediyseniz acele etmenize gerek yok. Çizgi. Aralardaki boşluklar ise en az sütun ve çubukların genişlikleri kadar olmalıdır. Farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak çizim alan› üzerine veya grafi¤e t›klad›¤›n›zda aç›lan nesne menüsünü kullanarak grafik üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. Bu sayede ilk bakışta ortak bir noktaları yokmuş gibi görünen nesneler. yani burada meyvelerin sahip oldukları C vitamini oluşturmaktadır. örneğin parlamentodaki oturum dağılımlarını en uygun şekilde görüntülemek mümkündür. Bir arada bulunmayan verileri seçmek için [Ctrl] tufluna bas›l› tutmal›s›n›z. ğin birkaç aydan oluşan ev harcamalarını görüntülemek için “Kümelenmiş Sütun” grafik alt türü kullanılabilir. Son dü¤mesine t›klayarak sihirbaz› kapat›n ve haz›rlad›¤›n›z grafi¤i oluflturun. Benzer bir durum çubuklar için de geçerlidir. Bağlantıyı tam kısım. Grafik seçimi ile ilgili ipuçlar›n› yaz› içerisinde bulabilir ve Grafik Türleri kutusundaki örnek grafikleri inceleyebilirsiniz. Grafik Türü ile verileri farkl› bir grafik biçiminde görüntüleyebilir. Aksi takdirde aradaki fark gerçekçi bir şekilde görüntülenemez. örne¤in Gösterge’ler gibi yeni bileflenler ekleyebilir veya varolanlar› kald›rabilirsiniz. Şayet çizgi ve alan grafikler varo- CHIP | MAYIS 2002 . alan. Seri Yeri seçeneklerini kullanarak verilerin yerlefltirilme yönünü belirledikten sonra ‹leri dü¤mesine t›klay›n. genişliğinin en az on katı olmalıdır. 4 Grafi¤in belgeye eklenmesi 5 Grafik optimizasyonu Sihirbaz›n son penceresinde. Ayn› flekilde tüm bileflenler üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. Sütun ve çubuk grafiklerin özel bir biçimi de tam kısım karşılaştırmasıdır. ‹letiflimi Daralt dü¤mesine tekrar t›klayarak Grafik Sihirbaz› penceresine geri dönebilirsiniz.

mümkün olan en iyi şekilde ayırt edilmelidir. Kullanılacak tüm bileşenler. bulunamaz. çok fazla renk kullanılmamasıdır. Bunun tam tersi bir etki elde etmeniz ve verilerinizin asıl sonucunu nasıl engellemenizi sağlayacak olan hileleri ise “Grafik Biçimlendirme” kutusunda bulabilirsiniz. yani saat 12’den başlar ve buradan itibaren saatin dönüş yönünde hareket eder. hemen her tür görsel oyunu geçekleştirmenize izin veren Excel ile çalışırken yaratıcılığınızın dizginlerini çekmenizde fayda var. Sütun ve E¤ri: Farkl› veri s›ralar› gösterilmek isteniyorsa ikinci bir y ekseni kullanmak bilgileri daha anlafl›l›r k›lacakt›r. Şayet aynı veri- CHIP | MAYIS 2002 . Eğer üç boyutlu grafikler oluşturmak isterseniz “Grafik Biçimlendirme” kutusuna göz atmalısınız. alan ve basamak grafikleri çok az sayıda veri dizileri taşıyabilirler. Pasta grafikte kullanılan oranların toplamının yüzde 100 olmasına dikkat etmelisiniz. Her şeyden önce şayet çizgiler etkilenecek veya kesilecek olurlarsa iki veya üç taneden daha fazla çizgi 2B ya da 3B grafikler: Grafiğin ana türüne bağlı olarak iki boyutlu veya üç boyutlu grafik versiyonları arasında seçim yapabilirsiniz. Aksi takdirde grafik fazla yüklenecek ve okunması zorlaşacaktır. Eksenlerin ölçeklendirilmesini. Söz konusu üç grafik türünden de. Söz konusu çizgilerin görüntülenmesi için grafik üzerine sağ tuşla tıklanması sonucunda ekrana gelen Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. Bunun için özellikle arka plan üzerinden sıyrılması gereken önemli veriler için renkler. İlk olarak grafikler üstün körü incelenirken eksenlerin isimleri genellikle okunmaz. yığın değerinin mi yoksa tek bir çizginin mi söz konusu olduğu açık bir şekilde belirlenemeyeceği için. Ancak bu noktada. Tasarım Kuralları: Her bir daire parçası. Renkler: Buradaki ana kural. Uzun veri dizilerinde. Pasta grafik: Daire grafik olarak da adlandırılan bu tür ile bir bütünün parçaları ilk bakışta dikkat çekecek şekilde görüntülenebilirler. Aksi takdirde grafik görsel olarak yanlış bir etki bırakacaktır. Tasarım Kuralları: Çizgi. çimde görüntülemek için yardımcı olacaktır. Kullanıcılar ikinci bakışlarında birkaç ek faktörün farkına varmalı ancak ana tema üzerinde daha fazla durmamalıdırlar. Ancak verdiğiniz cevabı en iyi şekilde anlatan bir grafik oluşturmak için hazırlana bu grafik üzerinde birkaç değişiklik yapmak zorunda kalabilirsiniz. Her bir değer arasındaki zaman mesafesi düzenli olmalıdır. Buradaki ipuçları grafiğinizi görsel olarak daha iyi hazırlamak ve verileri mümkün olan en objektif bi- Çizgileri kartı üzerinden görüntülenmesini istediğiniz çizgi türlerini belirleyin. büyüklüklerine göre saatin hareket yönünde dizileceklerdir. benzer büyüklükteki dilimlerin karşılaştırılması zor olduğu için. en büyük değerin X eksenine olan uzaklığının beşte biri kadar olacak şekilde seçmelisiniz. Burada vurgulanmak istenen sonuca bağlı olarak tabii ki başka değerler de en üstte yer alabilirler. Ölçeklendirme: Miktarların doğru görüntülenebilmesi için eksenlerin sıfır noktalarına dikkat edilmesi gereklidir. logaritmik veya çok yukarıda belirtilmiş başlıkların kullanılması uygun değildir. Şayet verilerin tümü tek bir başlık altında toplanamıyorlarsa ikinci bir y ekseni eklemelisiniz. örneğin beyaz arka plan üzerine kırmızı veya koyu mavi kullanmalısınız. Bunun için söz konusu veri dizisi üzerine iki kere tıklayın ve ekrana gelen penceredeki Eksen kartında bulunan “İkincil Eksen” seçeneğini işaretleyin.169 156 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum lan ara değerleri yansıtamazlarsa söz konusu tek değerler bir basamak grafik yardımıyla görüntülenebilirler. Geri kalan diğer tüm bilgiler ise fazlalık olacaktır. Genellikle üç boyutlu grafiklerin daha estetik oldukları söylenebilir. Ayrıntıların farkına varmak için de son bir bakış yeterli olacaktır. Sektörlerin sayısı altıyı geçmemelidir. Ancak üç boyutlu görüntünün verilerin karşılaştırılmasını zorlaştırdığını ve grafiği daha karmaşık hale getirdiğini göz önünde bulundurmalısınız. başlarken sorduğumuz sorunun cevabını desteklemeli ve önemli bilgiler ilk bakışta göze Bilmece: Alan grafikleri y›¤›n olarak kullan›lmamal›d›rlar. Buradaki Kılavuz Grafik optimizasyonu Grafik sihirbazı istediğiniz grafiği birkaç dakika içerisinde hazırlamanıza yardımcı olur. Düzensiz ölçeklendirilmiş. Buna göre daha küçük değerler. çarpmalıdırlar. Grafikte kullanılacak en büyük değer genellikle dairenin en üstünden. yığın grafikler oluşturulamazlar. Bu durumda sütun veya çubuk grafik kullanılması daha iyi bir sonuç verebilir. Şayet değerler arasındaki mesafeler oransız kalmak zorundaysa veri dizisi ve eksendeki sıçrayışı işaretlemelisiniz. Örne¤in bordo alan›n ne kadar büyük oldu¤u belli de¤il. her bir veri noktası arasındaki mesafenin. eksen ölçeklendirmesini grafik alanının içerisine doğru uzatan kılavuz çizgilerinin kullanılmasında fayda vardır.

Sütunlar›n genifllikleri/uzunluklar› de¤iflmez. devamlı olarak aynı rengi kullanmalısınız. Tabii ki grafik üzerindeki say›lar› de¤ifltiremeyiz ancak birkaç küçük hile ile verilerimizi daha cazip hale getirebiliriz. veriler için üstün  Önemli renkler seçin Veri serisi üzerine iki kere t›klay›n ve yeni bir renk seçin. Asl›nda en küçük de¤er olan sar› daha büyük görünüyor. Yazıyı isteğe bağlı olarak büyütebilir. küçültebilir veya kalınlaştırabilirsiniz. Tüm açıklamalar verilerin yakınlarında yer almalıdır. Verilerin düzenlenmesi: Okuma alışkanlıklarına dikkat etmelisiniz. Benzer içeriklere sahip veriler için de tek bir rengin farklı tonlarından faydalanabilirsiniz. Etki: Küçük de¤erler kullan›ld›¤›nda veriler daha büyük. Do¤ru: De¤erler do¤ru görüntülenmifl ve tan›mlamalar arac›l›¤›yla k›yaslanabiliyorlar. CHIP | MAYIS 2002 . Zaman serileri soldan sağa veya yukarıdan aşağıya doğru hareket ederler. Etki: Veriler aras›ndaki farklar bak›fl aç›s› de¤ifltirilerek ortadan kald›r›labilir. Bunun sonucunda ekrana gelen penceredeki Veri Serisi kartını aktif hale getirin ve Yukarı Taşı. Aşağı Taşı düğmelerini kullanarak serilerin sırasını belirleyin. açıklama içermeyecek kadar küçükse tüm değerlerin dışarıda bulunması gerekir. Veri serisi sırasını değiştirmek için herhangi bir veri dizisi üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Veri Serisini Biçimlendir komutunu çalıştırın. En önemlileri solda bulunurlar. Çizgiler dik veya yüzeysel olurlar. De¤ifltirilmifl: 3D görünümünde farklar ortadan kalk›yor. Etki: Küçük de¤er. ‹ste¤e ba¤l› olarak zaman eksenini k›saltarak negatif geliflmeleri daha k›sa görüntüleyebilir veya elinizdeki de¤erlerin negatif hareketlerini daha genifl alanlarda görüntüleyebilirsiniz. Şayet yeterli alan mevcutsa metinleri nesnelerin altına taşıyabilirsiniz. Yazıları kaldırmak veya yeni yazılar eklemek için grafik alanı üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. Grafikte kullanılan renkleri değiştirmek için istediğiniz veri dizisi veya bölüm üzerine iki kere tıklayabilir ve ekrana gelen Veri Serisini Biçimlendir penceresini kullanabilirsiniz. ‹stedi¤iniz eksen üzerine iki kere t›klay›p Ölçek kart› üzerindeki de¤erleri de¤ifltirin.  Bak›fl aç›lar›n› ve yönlerini de¤ifltirin 3B grafi¤in üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve 3B Görünüm komutunu çal›flt›r›n. Ancak bunlar›n nas›l bir sonuç ortaya koydu¤una herkes kendi karar vermelidir. Etki: H›zl› göz gezdirmede ölçeklendirme dikkati çekmez. Muhtemelen veri dizilerini açıklayan bir göstergeye ihtiyacınız olabilir.158 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum GRAF‹K B‹Ç‹MLEND‹RME » Hileler ve ayarlar: Say›lar› önplana ç›karmak Çok az insan grafikleri ayr›nt›lar›na kadar inceler. farklı grafikler üzerinde değişik bakış açıları ile görüntülemek istiyorsanız. çizgileri:  E¤im Farkl› hesaplama yöntemleri Bunun için ilk olarak grafik üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve nesne menüsündeki E¤ilim Çizgisi Ekle komutunu çal›flt›r›n. Tepesi kesilen eksenler daha çok dikkat çeker ve böylece büyük de¤erler göze çarpar. ölçeklendirmede  Eksenleri tecrübe kazan›n Eksen üzerine iki kere t›klay›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ölçek kart›na farkl› de¤erler girerek sonucunu deneyin veya logaritmik ölçeklendirmeyi kullan›n. Biçim özelliklerini değiştirmek için nesne üzerine iki kere tıklayarak tasarım modunu aktif hale getirebilirsiniz. Ölçeklendirmelerdeki de¤ifliklikler. Başlık kısa olmalı ve okuyucuyu meraklandırmalıdır. İyi seçilirse eksen açıklamalarının bir kısmını gereksiz kılabilir. Şayet nesneler. Aç›klamalar: Grafiği inceleyen kişinin sahip olduğu ön bilgiye göre daha uzun veya kısa açıklamalar kullanabilirsiniz. kullanmaktan kaçınmalısınız. Etki: Verilerin birbirleri ile k›yaslanmalar› daha zor olacakt›r. de¤erler daha büyük görünürler. İtalik yazılar ve alt çizgiler. Dikkat çeken ilk yazı başlıktır. büyük de¤erler kullan›ld›¤›ndaysa veriler daha küçük görünecektir. Mümkünse tek bir yazı tipi kullanın. renkler veya bak›fl aç›lar› ise grafi¤in vermek istedi¤i etkiyi de¤ifltirebilir. Etki: Geliflmeler üst üste görüntülenebilir. ‹lk olarak görselli¤in dikkat çekti¤i söylenebilir. Veriler aras›ndaki farklar görsel olarak daha etkili flekilde sunulurlar. bayağı gözüktükleri için. güçlü bir renk ile daha büyük etki b›rak›rlar.  Farkl› zaman aral›klar› seçmek de¤erleri ile  Eksen oynayarak hile yap›n Eksenlerin s›f›r de¤eri ile bafllamas›na izin vermeyin. Tablo içerisine zaman aral›klar› için uygun de¤eler girin. Etki: E¤ilim çizgisi hesaplama yöntemine göre daha dik veya daha yüzeysel olarak ekrana gelebilir görüntülenmesi  Verilerinizin için 3B seçin Grafik alan›na farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve Grafik Türü komutunu kullanarak 3B bir grafik seçin. Öndeki leri.

Daha sonra İletişimi Daralt düğmesine tekrar tıklayın ve son olarak Tamam düğmesine tıklayarak grafiği güncelleyin. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Eksen kartını aktif hale getirin ve İkincil Eksen seçeneğini işaretleyin. veri serilerinin isimleri. Veri noktalar›n› tafl›yarak de¤ifltirmek: Değiştirmek istediğiniz değeri.Bunun için grafik alanı üzerine tıklayın ve Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden bakış açısını. Grafik türlerini birlefltirmek: Örneğin bir sütun grafik ile çizgi grafiğini birleştirmek için ilk olarak sütun grafiği oluşturun. Ön izleme güncel konumu gösteriyor. Yeni veriler eklemek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanı üzerine tıklayın ve nesne menüsündeki Kaynak Verisi komutunu çalıştırın.160 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum Tipps & Tricks Sahip olaca¤›n›z do¤ru bilgi ile grafiklerinizi ileride çok daha h›zl› ve etkili bir flekilde haz›rlayabileceksiniz. sütun ve hücreleri tek tek almak için [Ctrl] düğmesine basılı tutabilirsiniz. tablodan bağımsız olarak Kaynak Verisi penceresini kullanarak değiştirebilirsiniz. Bunun sonucunda Excel sütun veya çizgilere. Söz konusu veriler artık ne tabloda ne de grafikte görüntülenmeyeceklerdir. Buradan veri alanını tekrar seçin. kendiniz için özel bir şablon tanımlayabilirsiniz. Bofl sat›r görünümünü de¤ifltirmek: Tablo içerisindeki boş satırların grafik içerisinde kullanılmaları engelleyebilir veya sıfır değerleri olarak görüntüleyebilirsiniz. üzerine iki kere tıklayarak işaretleyin. Grafik şablonları hazırlamak: Birbirine benzeyen çok sayıda grafik oluşturmayı planlıyorsanız. Veri aralığı kutusunda bulunan İletişimi Daralt düğmesine tıklayarak Excel tablosunu aktif hale getirin. Ekle düğmesine tıklayarak Özel Otomatik Biçim Ekle penceresini çalıştırın. Daha sonra farenin sağ basamaklı olarak değiştirebilirsiniz. Son olarak Grafik İpuçları başlığı altında bulunan “Adları göster” ve “Değerleri göster” seçeneklerini işaretleyin. Daha sonra her bir veri serisine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve daha sonra Grafik Türü komutunu kullanarak görünümünü çizgi rafik olarak değiştirin. Söz konusu ipuçlarını etkinleştirmek için Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin. Veri serilerinin ismini de¤ifltirmek: Veri serilerinin isimlerini. ktuztas@chip. Tamam düğmesine tıklayarak yapılan değişikliklerin grafiğe uygulanmasını sağlayın. 3B grafi¤in görünümünü de¤ifltirmek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanına tıklayın ve nesne menüsündeki 3B Görünüm komutunu çalıştırın. Dikkat! Grafik üzerinde yapılan değişiklikler aynen tabloya da yansıyacaktır. Ekrana gelen pencere üzerindeki Özel Türler kartını aktif hale getirin ve Kullanıcı Tanımlı seçeneğini işaretleyin. Grafik ipuçlar›n› etkinlefltirmek: Eğer fare imleci grafik üzerinde hareket ettirilirse. İkinci Y eksenini görüntülemek: Veri serisi üzerine ikinci Y ekseni için iki kere tıklayın. değerleri büyütmek veya küçültmek için kullanabileceğiniz taşıma noktaları ekleyecektir. Hazırladığınız şablon için isim ve açıklama girdikten sonra Tamam düğmesine tıklayarak şablonu oluşturun. grafik eğimini ve perspektifi Veri Kaynaklar›: ‹smi girifl sat›r›na yaz›n ya da tablodaki bir hücreye k›sayol oluflturun. Ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin ve daha sonra istediğiniz seçeneği işaretleyin. CHIP | MAYIS 2001 . nusu seçili alan üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve İçeriği Temizle komutunu çalıştırın. AB / Kadir Tuztafl. Tek satır. Kaynak verisi penceresindeki Seriler kartını aktif hale getirin ve istediğiniz seriyi seçin. İlk olarak örnek grafiği tasarlayın. Ad kutusundaki tablo bağlantısı üzerine yazın ve Tamam düğmesine tıklayarak yaptığınız değişiklikleri onaylayın. aktif veri noktası ve veri değeri gibi grafik ipuçları ekrana gelir. Daha sonra söz ko- KONTROL L‹STES‹ » Grafi¤inizi kontrol edin Grafi¤i yazd›rmadan önce afla¤›daki noktalara dikkat etmelisiniz:           Grafik isteklerimi yerine getiriyor Çok fazla ek bilgi yok Do¤ru grafik tipi K›lavuz çizgileri verilerin karfl›laflt›r›lmas›n› kolaylaflt›r›yor De¤er ekseni s›f›rdan bafll›yor Tüm eksenler do¤ru ölçeklendirilmifl Zaman serisi soldan sa¤a do¤ru Tüm parçalar tan›mlanm›fl Basit metinler mevcut Renkler dikkat çekiyor Önden Yerine Yandan Bak›fl: Grafik tüm yönlere döndürülebilir.tr düğmesini kullanarak üzerine tıklayın ve Grafik Türü komutunu çalıştırın. Verileri engellemek: Grafik üzerinde görüntülenmesini istemediğiniz verileri tablo üzerinden işaretleyin.com. Şayet elde ettiğiniz sonuçtan memnun kalmazsanız Varsayılan düğmesine tıklayarak grafiği en baştaki biçimine geri döndürebilirsiniz.

Yaz›c› Ekleme Sihirbaz› penceresinden “Yerel yaz›c›” seçene¤ini iflaretleyin ve ‹leri dü¤mesine t›klay›n. bilgisayar dünyasında. PDF. Ancak Adobe’un orijinal yaz›l›m› için oldukça büyük paralar yat›rmak gerekiyor. Kurulumu tamamlamak için ilerleyin. Kurulum konumunu belirttikten ve Install Fonts seçene¤ini iflaretledikten sonra Install dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n. H Burada kullan›lacak olan programlar› eCHIP CD’sinden yükleyebilirsiniz. kopyalanmayacağından veya kişilerin kendileri için kullanmayacağından emin olamazsınız. (HeCHIP-Code WORDTOPDF) 1 Ghostscript ve Gsview kurulumu 2 Word dokümanlar›n› PDF biçimine dönüfltürebilmek için. CHIP. dosya boyutları oldukça küçüktür ve belki de daha da önemlisi ücretsiz Reader programını Adobe web sayfasından (ve eCHIP CD’sindeki Basic Kit bölümünden) ücretsiz olarak yükleyebilirsiniz. PDF dosyalarının oluşturulabilmesi için kullanılan Acrobat programının fiyatının çok yüksek olması. herkesin okuyabildi¤i. son zamanlarda bildiriler ve kullanım kitapçıkları için kullanılan bir standart haline geldi. ancak üzerinde de¤ifliklik yapamad›¤› dokümanlar›n kullan›m› her geçen gün yayg›nlafl›yor. bedava PDF dokümanlar› oluflturman›z için bir çözüm sunuyor. Acrobat ürün paleti ile kullanıcıların söz konusu sorunlarını ortadan kaldırmayı hedefliyor. Daha çok PDF dosyaları (Portable Document Format) olarak bilinen Acrobat dosyaları üzerinde değişiklik yapılamaz. Ghostscript’i kurmak için EXE dosyas› üzerine iki kere t›klay›n ve daha sonra aç›lan Winzip penceresindeki Setup dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n.162 » ALTI ADIMDA KOLAY ÇÖZÜM Word’den Acrobat’a Ücretsiz PDF Doküman› Oluflturmak Adobe’un PDF biçimi sayesinde. Word dokümanlarından PDF biçimlerini nasıl elde edebileceğinizi adım adım anlatıyor.. Kurulum esnas›nda sunulan dil seçeneklerinden istedi¤iniz birini seçebilirsiniz. Bunun için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar komutunu çal›flt›r›n ve Yaz›c› Ekle simgesine iki kere t›klay›n. Bunun için kullanacağınız Ghost Script yazılımları ile Word dosyalarını kısa bir süre içerisinde PDF biçimine dönüştürebilirsiniz. fiayet bu sürücü bulunamazsa daha eski bir model seçmelisiniz.. s Hazırladığınız HTML veya Word dokümanlarını sadece bilgilendirmek amacıyla bir çok kişiye gönderdiğiniz zaman. her programın olduğu gibi bunun da ücretsiz bir alternatifi mevcut. özellikle sadece bir veya iki kere kullanacağınız bir program için çok pahalı! Ancak. Bu noktada Adobe. CHIP | MAYIS 2002 . ilk olarak. Bu yaz›c›y› standart olarak atamay›n ve deneme sayfas› yazd›rmay›n. ancak bu durumda kullanıcıların pahalı Microsoft Office programlarını kullanmasını engelleyebilirsiniz. Daha sonra benzer flekilde GSView program›n› da kurun. bu belgelerdeki metinlerin değiştirilmeyeceğinden. Ancak bu dosya türünün en büyük dezavantajı. Gerçi Word dokümanlarını şifreleyebilirsiniz. CHIP. Postscript sürücüsü eklemek PDF doküman› yüklemek için ayr›ca bir de Postscript sürücüsüne ihtiyaç vard›r. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Üreticiler listesinden “HP” ve Yaz›c›lar listesinden de “HP Laserjet 6P/6MP Postscript” seçene¤ini iflaretleyin. Ghostscript ve asl›nda sadece komut sat›r› olarak kullan›labilen Ghostscript uygulamas›n›n grafik arayüzü olarak adland›rabilece¤imiz GSView programlar›n›n yüklenmeleri gereklidir.

Buradaki dosya iliflkilendirme ve bafllat menüsüne eklenme ifllemleri kurulum program› taraf›ndan otomatik olarak gerçeklefltirilir ancak dört seçene¤inde geri alma fonksiyonu mevcut de¤ildir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 163 Atölye: Doc’tan PDF’e 3 GSview konfigürasyonu Ghostscript’i kurmufl olman›za ra¤men.prn” olan dosya uzant›s›n› “.ps” uzant›s›na sahip olmas› için dosya ismini “test. bazen Gsview program›. renkli PostScript yaz›c›lar›n› deneyebilirsiniz. Ancak oluflturaca¤›n›z PDF dosyalar›ndan maksimum performans elde edebilmek için sayfa büyüklü¤ü. E¤er doküman içerisindeki tüm sayfalar›n dönüfltürülmesi gerekmiyorsa Pages listesinden de istedi¤iniz sayfalar› seçebilirsiniz. Söz konusu PDF dönüflüm iflleminin ilk ad›m› olarak biraz önce yükledi¤iniz PostScritp yaz›c›s› yard›m›yla sabit disk üzerinde “.ps” olarak de¤ifltirebilirsiniz. Son olarak OK dü¤mesine t›klay›n ve PDF dosyas›n›n oluflturulaca¤› ismi girin.ps” örne¤indeki gibi t›rnak iflaretleri aras›nda yazmal›s›n›z. Tamam dü¤mesine t›kland›¤›nda ekrana gelen pencere üzerinden dosyan›n oluflturulaca¤› yeri ve dosya ismini girmelisiniz. Dikkat! PDF dokümanlar›ndaki resimlerin kaliteleri kullan›lan yaz›c›ya ba¤l›d›r. Ayr›ca “Associate . GhostScript DLL ve yaz› tipi dosyalar›n›n yerini belirtmek için Options/Advanced Configure komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki kutulara dosyalar›n bulunduklar› adresleri girin. Bunun için Dosya/Yazd›r komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Yaz›c› listesinden PostScript yaz›c›s›n› seçin ve Dosyaya Yazd›r seçene¤ini iflaretleyin. Bu dosyay› PDF biçiminde kaydetmek için File/Convert komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki Device listesinden “pdfwrite” seçene¤ini iflaretleyin ve dosyan›n çok yer kaplamamas› için çözünürlük olarak “300” de¤erini seçin.pdf files with GSview” seçeneklerini iflaretleyerek söz konusu dosyalar›n GSview program› kullan›larak görüntülenmelerini sa¤layabilirsiniz. Söz konusu dosyan›n GSview program› penceresinde aç›lmas› için üzerine iki kere t›klay›n ve File/Open komutunu çal›flt›r›n. Oluflturulacak dosyan›n “. CHIP | MAYIS 2002 . Acrobat Reader ve GSview Art›k oluflturdu¤unuz PDF dosyalar›n›z› ister Acrobat Reader. ister GSview’da görüntüleyebilirsiniz. fiayet haz›rlad›¤›n›z PDF belgelerinin kalitesinden memnun de¤ilseniz daha güncel. Kullanmak istedi¤iniz yaz›c›n›n güncel sürücülerini üretici web sayfalar›ndan temin edebilirsiniz. gerekli dosyalar›n yerini bulamayabilir. 4 Word doküman› haz›rlamak 6 ‹lk olarak PDF dosyas› olarak kullanmak istedi¤iniz belgeyi Word alt›nda çal›flt›r›n. Bu tür bir durumda Gsview’in sa¤l›kl› bir flekilde çal›flabilmesi için söz konusu dosyalar›n yerinin manuel olarak girilmesi gereklidir. yaz› tipi gibi ayarlar› de¤ifltirerek PDF belgesi için en uygun de¤erleri elde etmeye çal›flmal›s›n›z. 5 GSview ile PDF dönüflümü fiayet dosyay› “.ps” uzant›l› bir dosya içerisine yazmal›s›n›z.ps files with GSview” ve “Associate .ps” uzant›l› olarak kaydedemedi¤iniz daha sonra gezgin yard›m›yla “.

Simgeyi istediğiniz konuma taşıyın ve son olarak farenin düğmesini bırakın. Bilgisayarım simgesini Başlat menüsünde istediğiniz yere ekleyebilirsiniz. Başlat menüsünde Bilgisayarım simgesi için kısayol oluşturma imkanı sunar. sahip olduğu DOS mirasını mümkün olan en iyi şekilde gizlemeye çalışıyor.164 ‹PUÇLARI MAYIS 2002 1 2 3 4 5 6 7 » WINDOWS Windows Me: Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat menüsü’ne eklemek Windows Me: Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows 98: Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98: Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek Windows 98: Windows Gezgini’nde büyük harfler Windows 2000: ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 98: Kapan›rken Yeniden Bafllat’may› engellemek » UYGULAMALAR Word 97. Aynı şekilde Bilgisayarım içeriğine de Başlat menüsü üzerinden erişmek isteyebilirsiniz.7: Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Windows 98: Kay›t Düzenleyicisi Geri Yükleme Taray›c›: HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Sabit Disk: Kaybolan verileri kurtarma CD Yaz›c›: Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek 164 164 165 165 165 165 166 Tips Tricks Donan›m ve yaz›l›m sorunlar› bilgisayar kullan›c›lar›n›n günlük hayatlar›n›n bir parças›d›r. 2000: Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Office: Word’den Excel’e veri aktarmak Outlook 98: Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek Internet Explorer: IE’nin komple çökmesini engellemek Internet Explorer 5: Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek » OKUR SORULARI DVD Sürücü: Filmin tak›lmas›n› engellemek Notebook: Harici CD. 1 CHIP | MAYIS 2002 . & 8 9 10 11 12 166 166 167 167 167 13 14 15 16 17 18 19 20 168 168 168 168 169 169 169 169 1 | Windows Me 2 | Windows Me Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat Menüsü’ne eklemek Windows Me’den itibaren Denetim Masası veya Çevirmeli Ağ klasörleri pencere yerine menü olarak görüntülenebiliyorlar. ‹pucu: Küçük bir hile ile Windows Me açılış disketinin DOS komut satırına (DOS moduna) izin vermesini sağlayabilirsiniz. Bunun için ilk olarak söz konusu açılış disketinin yazma korumasını kaldırdıktan sonra sürücüye yerleştirin. Bunun için DOS moduna sahip değil ve açılış disketi menüsünde bile “Sadece Komut Satırı” seçeneği mevcut değil.Yaz›c› ba¤lant›lar› Ses Düzenleme: Minidisk üzerinden ses iflleme Netscape 4. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Program Ekle/Kal- Direkt eriflim: Bilgisayar›m simgesini Bafllat menüsüne tafl›yarak. ‹pucu: Bunun için masaüstünde bulunan Bilgisayarım simgesi üzerine tıklayın. sürücü içeriklerine alt menüler üzerinden eriflebilirsiniz. Bunun yerine ilk olarak yeni bir açılış disketi hazırlamak isterseniz Başlat/Ayarlar/ Denetim Masası komutunu çalıştırın. CHIP size sorunlar› güvenli bir flekilde çözebilmeniz için önerilerde bulunuyor ve rehberlik ediyor. Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows Me. Farenin sağ düğmesini basılı tutun ve simgeyi Başlat menüsü üzerine taşıyın. Bunun sonucunda Windows Me. Bundan böyle sürücüler üzerindeki klasörler ve içeriklerine Başlat menüsünün alt menüleri olarak ulaşabilirsiniz.

SYS sistem dosyasını istediğiniz herhangi bir editör yardımıyla açın ve “[Menu]” başlığının altındaki “menuitem= QUICK. Aç›kça göremiyor: Denetim Masas› varolan TTF dosyalar›n› a¤ üzerinden yüklemek istemezse. Daha sonra komut satırına “Scandisk” komutunu girin ve [Enter] tuşuna basarak çalıştırın. İsterseniz söz konusu TTF dosyasını gezgin yardımıyla direkt olarak “Yazı Tipleri” klasörüne de kopyalayabilirsiniz. Ancak Windows Gezgini buna rağmen Windows’un standart Büyük/Küçük harf kurallarını uyguluyor.CAB arşiv dosyasından çıkartmalısınız. Windows 98 kurulumuna başlamadan önce MS-DOS komut satırını kullanarak çalıştırın.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 165 Tips&Tricks » Windows dır Özellikleri penceresindeki Başlangıç Disketi kartını aktif hale getirin.INF dosyası bulunur. Daha sonra dosyanın en sonuna “[MSDOS]” adında bir başlık ekleyin ve altına aşağıdaki satırları girin: [MSDOS] install=mode.com con cp –> select=850 install=keyb. Son olarak bir açılış disketi oluşturmak için Disket Oluştur düğmesine tıklayın.keyboard. Windos Gezgini yanlış gösterir. Daha sonra “Sadece Komut İstemi” seçeneğini çalıştırın. Dosyaları gezgin penceresin görmenize ve gerekli haklara sahip olmanıza rağmen Windows. Ağ üzerinden yazı tipi yükleme işlemleri için genellikle yerel sürücülerin kullanılmaları gereklidir. ‹pucu: “C:\WINNT\INF” klasörü içerisinde SYSOC. Yerden tasarruf etmek için söz konusu bölümü tamamen kaldırmalısınız. Ekrana gelen ve Yüzey taraması isteyip istemediğinizi soran mesaja “Evet” üzerine tıklayarak olumlu cevap verin. 3 | Windows 98 sonra bilgisayarı yeniden çalıştırın ve “setup /is” komutunu kullanarak Windows 98 kurulumunu başlatın. Scandisk aracı disket üzerinde ayrı bir dosya olarak bulunmadığı için ilk olarak “extract . Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırını ekleyin. dosya isimlerinin büyük harfle görüntülenmesini sağlayan seçeneği işaretleyin. Üzerinde değişiklik yaptığınız dosyayı disket üzerine tekrar kaydederek yeni açılış disketinizi çalışır hale getirebilirsiniz. ‹pucu: Bu durumla.ebd.com -> tr. geçerli bir yazı tipi bulunamadığı uyarısı veriyor. Şayet Yazı Tipi Ekle penceresi üzerinde bir ağ sürücüsü yerine adres olarak yerel bir sürücü veya disket adresi girecek olursanız Windows yüklemek istediğiniz yazı tipini anında bulacaktır. ‹pucu: Windows 98’in dosya isimlerini kendi içerisinde doğru yazım şekline göre kullanmasına rağmen. Örneğin oyunlar gibi gereksiz programları Denetim Masası’nı kullanarak kaldıramazsınız.sys install=sommand. Disketi sürücüye yerleştirdikten sonra CONFIG. Bu sayede Scandisk ön planda çalıştırılacak ve böylece sonuçları direkt olarak görebileceksiniz. Şayet Scandisk’in Windows 98 kurulumu sırasında neden kilitlendiğini görmek isterseniz. Bunun için ilk olarak bir ağ sürücüsü üzerinde bulunan yazı tipi dosyasını sisteminizdeki yerel bir sürücü veya disket üzerine kopyalayın.cab scandisk. Aksi takdirde yazı tipi dosyasının kullanılamadığına dair hata mesajları ile karşılaşabilirsiniz.. Bu görünümü düzeltmek için Windows Gezgini penceresinde Araçlar/Klasör Seçenekleri/Görünüm kartını aktif hale getirin ve burada bulunan.exe /1 4 | Windows 98 Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek TrueType yazı tiplerini Denetim Masası veya Explorer yardımıyla bir ağ sürücüsünden yükleyebilirsiniz.cpi) install=mode. Bundan böyle bilgisayarınızı yeni açılış disketi ile çalıştırdığınızda “Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırı Windows Me açılış menüsünde ekrana gelecek ve bu sayede Me altında bile MS komut satırı ile çalışabileceksiniz. Windows 98 kurulumunu “setup /ih” komutunu kullanarak çalıştırın. Scandisk çalışmasını tamamladıktan mevcuttur. Bilgisayarı minimum konfigürasyonla başlatır” satırından sonra “menuitem= MSDOS.com a:\” komutunu kullanarak EBD. Bunun için bilgisayarı Windows açılış disketi kullanarak yeniden çalıştırın ve Windows 98 açılış menüsü ekrana gelene kadar [Ctrl] tuşuna basılı tutun. 4 5 | Windows 98 Windows Gezgini’nde büyük harfler İsimlendirirken büyük harflerden de faydalandığınız yeni dosya ve klasörler oluşturdunuz. Yazı tipinin yüklenmesi için ağ üzerinde kullanılabilecek farklı çözümler 6 | Windows 2000 ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 2000 kurulumu sırasında hangi bileşenlerin sisteminize kurulacağını tam olarak belirleyemezsiniz. Bu CHIP | MAYIS 2002 . Windows 98 kurulumu tamamlanamıyor ‹pucu: Scandisk aracını. istediğiniz yazı tipini Denetim Masası’ndaki Yazı Tipleri simgesine iki kere tıklayarak veya gezgin üzerinden yüklediğiniz zaman karşılaşırsınız. Buradaki /is” parametresi sayesinde kurulum sırasında Scandisk çalıştırılmayacaktır. Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98 kurulumu esnasında Scandisk çalıştığında kurulum işlemi kilitleniyor.com con cp -> prepare=((850) ega. yerel sürücüleri kullanmak zorunda kalabilirsiniz.

‹pucu: Windows 98 SE kapanırken çeşitli sorunlara neden olabiliyor. Bu esnada sizi. Bunun sonucunda ekrana gelecek bir sihirbaz size yardımcı olacaktır. “Etiket yüksekliği” ve “Etiket genişliği”.games. Burada her iki virgülün de bulunduğuna dikkat etmelisiniz. Ancak siz etiketleri yatay biçimde yazdırmak istiyorsunuz. Kafa üstü: Standart etiket tiplerini yatay olarak yazd›rabilmek için tan›ml› ayarlar› de¤ifltirmelisiniz. kullanıcılarına önceden tanımlanmış çok sayıda etiket şablonu sunar. 9 | Office 97/2000/XP Word’den Excel’e veri aktarmak Her satırında sırasıyla bir sayı. Şayet istediğiniz etiketleri liste içerisinde bulamazsanız Diğer başlığı altındaki etiketleri de incelemelisiniz. Bundan böyle sisteminiz kapanırken yeniden başlatılmayacaktır. Son olarak yaptığınız değişiklikleri kaydederek dosyadan çıkın. 8 örneğinde olduğu gibi görünmelidirler. Son olarak sayfa biçimi açılır listesinden yatayı seçin ve oluşturduğunuz yeni etiket biçimi için Etiket adı kutusuna bir isim girin. ‹pucu: İlk olarak söz konusu Word dokümanını Dosya/Farklı Kaydet komutunu kullanarak “Salt metin” biçiminde bir metin dosyası olarak kaydetmelisiniz.7” programı “msconfig” ile çözülebilir. Bu ayarları kullanarak klasör etiketlerini yatay olarak yazdırabilirsiniz.. Söz konusu sorunun birçok nedeni ve buna bağlı olarak da bir çok çözümü olabilir.inf.games. 2000 Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Word. Daha sonra aşağıdaki alan çiftlerindeki değerle- ri birbirleri ile değiştirin: “Üst boşluk” ve “Yan boşluk”.Ancak klasör sırtlarında kullanılmak üzere sunulan tüm etiketler sadece dikey olarak yazdırılabilirler. Ancak bu sorun normalde Windows konfigürasyon 9 CHIP | MAYIS 2002 . Metin Alma Sihirbazı’nın ilk penceresinde bulunan “Özgün veri türü” başlığı altındaki sabit genişlikli seçeneğini işaretleyin ve İleri düğmesine tıklayın. Daha sonra “Etiket ürünleri” ve “Ürün numarası” açılır listelerini kullanarak istediğiniz etiket şablonunu seçin. İkinci adım olarak da biraz önce kaydettiğiniz metin dosyasını Excel ile açmalısınız. Ekrana gelen pencere üzerindeki listeden Donatılar’ın ayrıntılı görünümünü aktif hale getirin ve sisteminizden kaldırmak istediğiniz bileşenleri işaretleyin. Bu satırlarda bulunan “hide” seçeneklerini kaldırın Bunun sonucunda satırlar “Games=ocgen.dll. Bunu takip eden Al›flverifl: Excel’in sihirbaz› sayesinde Word belgelerindeki veriler Excel tablolar›na rahatl›kla aktar›labilirler. Bunun için Başlat/Çalıştır/msconfig/Tamam komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Genel kartını aktif hale getirdikten sonra Gelişmiş düğmesine tıklayın.166 dosyayı bir editör yarımıyla açın ve bunun içerisinde bulunan “old base components” başlığını arayın. ‹pucu: Bunun için Word ile beraber sunulan dikey etiketlerin ayarlarından faydalanabilirsiniz.hide. Belgeyi sütunlara bölmek için uygun iflareti ise deneyerek bulabilir veya kendiniz ay›rabilirsiniz. Bundan böyle istediğiniz zaman kullanabileceğiniz etiket şablonunu bitirmek için Tamam düğmesine tıklayın.7” gibi satırlar bulunur. OcEntry.inf. artık kullanılamaz hale gelen “Dikey aralık” kutusundaki eski değeri artık etkin hale geçen “Yatay aralık” kutusuna girin. İlk olarak Araçlar/Zarflar ve Etiketler komutunu çalıştırın. Burada bulunan hızlı kapanma özelliğini devre dışı bırakan seçeneği işaretleyin ve Tamam düğmesine tıklayın. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki tüm değerleri bir yere kaydedin.dll. tarih ve açıklama bulunan Word dokümanındaki sayı kısımlarını Excel’e aktarmak istiyorsunuz. 7 | Windows 98 Kapan›rken yeniden bafllatmay› engellemek Windows’u normal bir şekilde Başlat menüsünden kapatmak istiyorsunuz ve bilgisayarı artık kapatabileceğinize dair mesajın ekrana gelmesine rağmen sistem yeniden çalıştırılıyor. İstediğiniz etiketi seçtikten sonra Yeni Etiket düğmesine tıklayın. “Yatay sayı” ve “Dikey sayı”. OcEntry. 8 | Word 97. ekrana gelen pencere üzerindeki Etiketler kartını aktif hale getirin ve buradaki Seçenekler düğmesine tıklayın. biçim özelliklerinin kaybolacağına dair uyaran mesaja ise Evet cevabını verin. Şimdi Denetim Masası’nda bulunan Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Windows bileşenlerini değiştirmek için bir sonraki karta geçin. Daha sonra.Bu başlığın altında örneğin “Games=ocgen.

programın tamamen çökmesine ve hatta tek bir pencere ile yetinmeyen dağınık bir sörfçü iseniz tüm sistemin çökmesine neden olabilir. kullanılan DLL dosyasının bulunduğu klasörün içerisine kaydedin.DLL dosyasını aratın. Buraya değer olarak kaydettiğiniz dosyanın konumunu gösteren adresi (“file. 12 | Internet Explorer 5 10 | 11 Outlook 98 | Internet Explorer Kilitlenmeler Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek Eğer Internet Explorer penceresinde Sık Kullanılanlar menüsünü açacak olursanız program sadece en son kullanılan adresleri görüntüler. üzere tüm programı çökertmesinden şikayetçilerdir.//c:/Program Files/Microsoft Office/Office/outlook. İlk olarak Kayıt Düzenleyicisi’ni çalıştırmak için Başlat/Çalıştır komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutusuna “Regedit” yazdıktan sonra Tamam düğmesine tıklayın. Artık Outlook’un açılış sayfası olan “Outlook Bugün” Frontpage veya WordPad gibi bir editör kullanılarak düzenle- IE’nin komple çökmesini engellemek Bir tane Internet Explorer penceresinin kilitlenmesi. Bu dosyanın bulunduğu konumun adresini not alın ve daha sonra Internet Explorer’ı çalıştırın. standart biçimini kullanarak Excel’e aktarabilirsiniz. Adres çubuğuna biraz önce not aldığınız. gerekli HTML dosyası bulunamadığı için mümkün değildir. İstediğiniz sütunları ve bunların biçimlerini ayarladıktan sonra Son düğmesine tıklayarak aktarma işlemini bitirebilirsiniz. Örneğin birinci sütundaki sayıları.dll/outlook. Geri kalan öğelerin görüntülenmesi için ok simgesine tıklanması gereklidir.Anacak her bir pencere için ayrı bir Internet Explorer görevi çalıştırmak yerine Kayıt Düzenleyicisi içerisinde kü- daki listede Tarama başlığı altında bulunan “Kişiselleştirilmiş Sık Kullanılanlar menüsünü etkinleştir” seçeneğindeki işareti kaldırın. Bu anahtar altına “Url” isminde yeni bir dize değeri oluşturun. Ekrana gelen pencere üzerindeki “HKEY_LOCAL_ MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\explorer\BrowseNewProcess” anahtarını aktif hale getirin ve burada bulunana aynı isimli verinin değerini “No” olarak değiştirin. Internet Explorer’ın yapılan değişikliği algılaması ve tüm Sık Kullanılanlar öğelerini görüntülemesi için programı kapatıp yeniden çalıştırmalısınız. ‹pucu: Tüm adreslerin anında görüntülenebilmesi için Araçlar/Internet Seçenekleri komutunu çalıştırın. ‹pucu: Hemen hemen tüm kullanıcılar kilitlenen tek bir Internet Explorer penceresinin download’lar da dahil olmak 11 Herkes kendi için: Kay›t Düzenleyicisi’nde yap›lan bir de¤ifliklik ile farkl› IE görevleri açmaktan kurtulabilirsiniz. virgül.htm”) girin. özel) otomatik ayırma işlemini için kullanılacağını belirleyebilir ve sonuçlarını inceleyebilirsiniz. Bu sayfayı düzenlemek için normalde “Program Files\Microsoft Office\Office” klasörü içerisinde bulunan OUTLWVW. Şayet doğru ayırma işaretini bulduysanız bir sonraki adıma geçmek için İleri düğmesine tıklayın. çük bir değişiklik yaparak da bu sorunun üstesinden gelebilirsiniz. Eğer Office bilgisayarınızda farklı bir dizin içindeyse burada verilen adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirin. birinde yaşanan kilitlenme diğerlerini etkilemeyecek ve böylece zaman ve veri kaybı yaşanmayacaktı. Şayet söz konusu anahtar ve veriyi göremiyorsanız kendiniz oluşturmalısınız. noktalı virgül. Burada kullanılan “Outlook Bugün” sayfasının kendisine ait bir dosyası yoktur ve bir DLL dosyası içerisine gizlenmiş olarak saklanır. Sayfa üzerinde değişiklik yapmak için. OUTLWVW.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 167 Tips&Tricks » Uygulamlar pencerede söz konusu ayırma çizgisini yerleştirmelisiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Gelişmiş kartını aktif hale getirin ve bura- Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek ‹pucu: Outlook 98’in açılış sayfası HTML biçiminde olmasına rağmen içerisinde değişiklik yapmak. Şayet her bir pencere ayrı bir görev olarak açılsaydı.0\Outlook\Today” anahtarını aktif hale getirin. Bu adres çağrıldığı zaman Internet Explorer penceresinde “Outlook Bugün” sayfası ekrana gelecektir. Başlat/Çalıştır/Regedit/Tamam komutunu çalıştırın ve açılan Kayıt Düzenleyici penceresi içerisindeki “HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsof\Office\8. nebilir.htm” biçiminde girin. Buradan hangi noktalama işaretlerinin veya karakterlerin (Kesme. Son adımda her bir sütun için kullanmak istediğiniz veri biçimini belirleyebilirsiniz.DLL dosyasının konumunu bildiren adresini “res://c:\Program Files\ Microsoft Office\Office\outlwvw. Değişiklik yapılıktan sonra sayfanın yeni halini Outlook içerisinde kullanabilmek için Kayıt Düzenleyici’sinin derinliklerinde küçük değişikliklerin yapılması gerekmektedir. Eğer isterseniz “Sütundan veri alma seçeneğini işaretleyerek diğer sütunların Excel’e aktarılmasını engelleyebilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 . adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirmelisiniz. boşluk. Eğer bu adres sisteminizde farklılık gösteriyorsa.

Cevap: Bu sorun birçok nedenden kaynaklanabileceği için çözüme adım adım yaklaşmakta fayda var. Ancak minidisk yerden tasarruf sağlayan bu kayıt işlemi için ATRAC3 adında bir teknikten faydalanıyor. Çünkü Primary Slave olarak sabit disk ile aynı kablo üzerine bağlanan sürücülerde bu tür takılmalar meydana gelebilmektedir. Son olarak DVD sürücünüzün sabitdiskten ayrı bir kablo ile Secondary Master olarak bağlı olmasına dikkat edin. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı parçaları PC’ye aktarabilmek için yapılabilecek tek şey. Bu esnada yüklemeye çalıştığınız cihazı da silmenizde fayda var. monitörünüz mü titriyor. Sait Terekli Cevap: Sisteminizin kilitlenmesine yol açan birden çok neden olabilir. 14 | Notebook USB Portlar› Harici CD yYaz›c› ba¤lant›lar› Soru: Dell Latitude CPx 750J notebook'um Windows 98 SE ile sorunsuz çalışıyor. Son olarak birden çok USB aygıtına sahipseniz bu cihazı USB Hub’tan ayırmanızda fayda var. Sisteminizi tekrar çalıştırdığınızda söz konusu cihazı rahatlıkla tanıtabilirsiniz. İlk olarak Aygıt Yöneticisi listesindeki CD-ROM başlığı altındaki DVD sürücünüzü seçtikten sonra Özellikler düğmesine tıklayın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ayarlar kartını aktif hale getirin. Yeni aldığım Traxdata Mini CDRW 4x4x24 CD yazıcıyı USB üzerinden notebook'uma bağlıyorum. örneğin internetten temin edilen veya kendi oluşturduğunuz MP3 dosyalarını alabiliyor ve daha sonra bunları ek bir yazılma ihtiyaç duymadan kaydedebiliyor. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı olan parçalar dijital olarak okunamıyorlar.04’e yükselttim) yüklü. 15 Cevap: Bunun için Netscape penceresinde Edit/Preferences komutunu çalıştırın ve kategori listesindeki Navigator üzerine tıklayın. sistem dosyalarının bozulması ya da gerekli ayarlarının doğru yapılamamasıdır.02 (internet’ten 4. Geçen aylardaki en ilginç olaylar ve çözümlerini burada okuyabilirsiniz. Fakat bu takılma DVD'nin DMA’sını açtığımda azalıyor. Bunlardan en çok rastlanan. CD yazıcımı henüz tam olarak kullanamadım. Geforce256ve 128 MByte hafızaya sahibim. Buradaki DMA seçeneğinin işaretli olmasına dikkat edin. Bunun sonucunda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . 16 | Netscape 4.178 168 Okurlar Soruyor @ 13 Yaz›c›n›z çal›flmamak için grev mi yap›yor.tr adresine bekliyoruz. Daha sonra sistemin performansı açısından kullandığınız DirectX ve ekran kartı sürücülerini güncellemenizde fayda vardır. MD çalıcının (analog) Line Out çıkışını bilgisayarın Line In girişine bağlayarak klasik ses kaydı yapmaktır. 15 | Ses Düzenleme Sony Minidisk Minidisk üzerinden ses iflleme Soru: Sony MD-700 modeli aynı zamanda MP3 dosyalarını da kullanabilen taşınabilir bir minidisk çalıcı. Notebook'umu çalıştırdığımda kilitleniyor ve açılmıyor. Gerekli sürücüler ve Adaptec CD Creator 4. İlk olarak notebook’un BIOS’una girip USB portlarının aktif (Enable) olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Daha sonra ise sistemi güvenli kipte açın ve aygıt yöneticisinden başarısız sürücü yüklenmelerini silin. Acaba MD üzerinde kayıtlı bulunan parçalar da benzer şekilde direkt olarak PC’ye aktarılabilirler mi? Adem Tortop Cevap: USB üzerinden PC’ye bağlanan MD-700 sadece.Sorular›n›z› yardim@chip. Sizin anlattıklarınızdan yola çıkarak sistem dosyalarında herhangi bir sorun olmadığını varsayıyoruz. Windows’unuz zamanla çöküyor mu? CHIP Hotline çözümünü biliyor. | DVD Sürücü Tak›lmalar Filmin tak›lmas›n› engellemek Soru: DVDPioneer 106s’ı yeni aldığımda film izlerken "takılma" oluyor PentiumIII 800.com. Dolayısıyla sorununuz büyük bir ihtimalle USB portları ile ilgili.7 Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Soru: Netscape’in yazmak istediğim web adreslerini otomatik olarak tamamlamaya çalışmasını nasıl engelleyebilirim? Ahmet Durgun DMA eriflimi: DVD film izleme zevkinizin bozulmamas› için DMA baflta olmak üzere çeflitli ayarlar›n yap›lmas› gereklidir.

Başka bir marka ve modele ait sürücüler kurmuş olmanıza rağmen sahip olduğunuz tarayıcının tüm özelliklerini kullanabilirsiniz. Astra 1220P için Windows 2000 sürücülerini sisteminize yüklediğinizde HP 3200c tarayıcınızı da Windows 2000 altında sorunsuz bir şekilde kullanabildiğinizi göreceksiniz. Aksi takdirde sadece kurtulacak dosyaları görebilirsiniz ama kurtarma işlemini yapamazsınız. Sonuç itibariyle ne yaparsam yapayım 32x hızında CD yazmayı başaramadım. Cevap: Tweak-me Gold ve Flexy gibi yazılımlar ile sistem dosyaları değiştirebilirsiniz. işletim sistemi. özelliklerine baktığımda karşıma sadece “Genel” ve “Başarım” sekmeleri çıkıyor. sisteminizi geri yüklemeniz gerekecek. Web adreslerinin otomatik olarak tamamlanması ise bunun hemen altında bulunan Location Bar History başlığı ile ilgilidir. Kay›t Düzenleyicisi’ni geri yüklemek Soru: Windows 98 sisteminde Bilgisayarım simgesine sağ tuşla tıklayıp. Burada bulunan Clear History düğmesine tıklayarak da geçmiş bilgilerini anında silebilirsiniz. Ama kontrol işleminden sonra yazma hızı da düşeceğinden süre de artar. Diğer sekmeler maalesef görünmüyor.01 programını kullanarak CD yazıyorum. rağmen hiçbir bilgiye ulaşamıyorum. Özellikle OEM CD medyaları bu alanda başarısızlar. Ancak kaba bir hesapla normalde yaklaşık olarak 2 DK’da bitmesi gereken işlem toplam 16 dakika sürüyor. 19 | Sabitdisk Dosya Kurtarma Kaybolan verileri kurtarma Soru: Bilgisayarıma taktığım başka bir sabitdiskte partisyon oluşturmaya çalışırken asıl kullandığım sabitdiskimin birinci DOS bölümünü sildim. 20 | CD Yaz›c› Yazma H›z› Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek Soru: Yeni aldığım LG 32x CD ReWriter ile Easy CD Creator 5. Bunun için Başlat/Çalıştır komutu ile ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutucuğuna “msconfig” komutunu yazıp Cevap: Bunun için www. Nedeni. Diski biçimlendirmemiş olmama CHIP | MAYIS 2002 . Bu sayede sisteminizin performansını arttırabilirsiniz. çalıştırdığınızda ekrana gelen pencere üzerinde sistemi geri yüklemek için bir seçenek göreceksiniz. Kayıt Düzenleyicisi’ni geri yükledikten sonra bu yazılımları Denetim Masası’ndaki Program Ekle/Kaldır simgesini kullanarak sisteminizden silmelisiniz. Burada bulunan “Clear Location Bar” düğmesine tıklayarak da web adresleri hakkında toplanan tüm bilgileri silebilirsiniz. Derginizin mart sayısı CD'sinde vermiş olduğunuz ''Tweakme Gold'' ve/veya ''Flexy'' isimli programlar buna sebep olabilir mi? Kayıt Düzenleyicisi’nin yedeğini daha önce almıştım ve geri yüklediğim halde sorun çözülmedi. Ama üstüne bir kayıt işlemi yapmadığınızı varsayarsak. Buna ek olarak CD yazma programları da önce CD medyayı kontrol ederler ve uygun bir hızla yazmaya başlarlar. Ama bu programın tam olarak çalışabilmesi için orijinal olması gerek. Ama üzülmeyin bunun da bir çözümü var.com sayfasından Umax Astra 1220P için sunulan sürücüleri yükleyebilirsiniz. Beraber sunulan yazılımlar da HP tarafından kullanıma sunulan Windows 2000 güncellenmesinin kullanılmasına izin vermiyorlar. Ancak yine de Hewlett Packard yeni ve sorunsuz bir güncelleme çıkarttığında orijinal sürücülerin yüklenmesinde fayda vardır. Ancak yeni DOS bölümü oluştururken farkına vardım ve o an bilgisayarı yeniden kapattım.umax. www.download. Ama bu ayarları üstün körü yaparsanız bu tür sorunlarla karşılaşabilirsiniz. piyasada bulunan CD’lerin yüksek hızları desteklememesi. Hasan ÇOLPAN 18 | Taray›c› Alternatif Sürücü HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Soru: Sistemimi Windows 2000’e yükselttiğimden beri Hewlett Packard 3200c tarayıcım çalışmıyor. Yaklaşık 2 dakika süreceğini düşünmeniz yanlış. Daha sonra bilgisayarı yeniden çalıştırdığınızda sorun devam ediyorsa. 32 hızda 3 ile 4 dakika arasında CD’leri yazarsınız. Cevap: Bu ve benzeri CD yazıcıları yüksek hızda yazdırabilmek söylendiği kadar kolay değil. Aycan Topar 17 | Windows 98 Cevap: Haklısınız hatanız gerçekten çok büyük. Buradan sisteminizin en son ve temiz hali ile geri yükleyebilirsiniz. Çünkü.çözülmedi. Astra 1220P için hazırlanan Windows 2000 sürücüsünü bilgisayarınıza kaydedin ve daha sonra yüklemeye başlayın. Dolayısıyla aslında sildiğinizi düşündüğünüz bir çok veriyi kurtarabilirsiniz.A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 169 Tips&Tricks » Okur Sorular› CHIP Cevapl›yor penceredeki “History” başlığı altından kayıtlı web adreslerinin ne kadar süre saklanacağını ve daha sonra otomatik olarak silineceğini belirleyebilirsiniz. Burada doğru orantı yerine daha çok eğrisel bir artışı göz önünde bulundurmanızda fayda var. verileri tam olarak silmez. Bunun yerine sadece verileri değiştirir. Sistem donanımlarımın bazı sürücülerini acilen tekrar yüklemem gerekiyor ve bunu yapamıyorum.com sitesinden bulabileceğiniz EasyRecovery programı ile sorununuzu çözebilirsiniz. Yani hızın iki kat artması zamanın da yarıya düşmesi anlamına gelmiyor.

bir dal. KaZaA ve Grokster istemcilerinin temelini teflkil eden Fast Track a¤›nda dosya arayabiliyor. a¤ içerisindeki tüm bilgisayarlara gönderiyor. s Hacker grubu “Cult of the Dead Cow” (cDc). Almanya’n›n önde gelen sunucular›ndan T-Online müflterileri. Amerikan ilaç devlerinden GlaxoSmithKline. File Sharing hizmetlerinden faydaland›klar› için. P2P a¤lar›n kolayl›klar›ndan genifl topluluklar da faydalanmak istiyorlar. ‹çerikler merkezi bir sunucu üzerinde tutulmad›klar› için de kayna¤›n takip edilmesi mümkün olmuyor. Art›k sansürlenemeyen bir browser mevcut. KaZearch istenen sorguyu sadece tek bir santrale de¤il. Bearshare veya WinMX istemcilerinde oldu¤u gibi. dosya paylafl›m sistemini olumsuz yönde etkiliyor. KaZearch arama motoru. . bunu P2P a¤› içerisindeki baflka bir bilgisayara gönderiyor ve bundan ald›¤› bilgileri de sorguyu gönderen browser’a aktar›yor. Morpheus. sorgular›n merkezi bir sunucuda düzenlendi¤i Napster’dan farkl› olarak. Örne¤in. Bunun için Peek a Booty. Yani söz konusu bilginin sansürlenmesi mümkün de¤il. istemci (Client) program›n› indirmek. fiifreli iste¤i alan bilgisayar.170 ‹Ç‹NDEK‹LER 174 176 192 200 204 Internet Servisleri: Online hizmetler Web’deki Ücretsiz Kaynaklar: Ücretsiz download ve bilgiler Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c›lar›n evrimi Online Tatil Siteleri: Rezervasyonu flimdiden yap›n Mailing Listeleri: Kendi posta listenizi oluflturun internet CHIP | MAYIS 2002 Noktadan Noktaya A¤lar Sansürsüz Sörf Keyfi MP3 paylafl›m› ile karfl›m›za ç›kan Napster’›n çal›flma prensibi. Bunun için gerekli olan tek fley bir istemci ve internet ba¤lant›s›. iç yaz›flmalar›n› bir Peer to Peer istemci üzerinden gerçeklefltirmeyi planl›yor. Sörfçülerin internette s›n›rs›z olarak gezinmek için yapmalar› gereken tek fley. Hacker’lar böylece totaliter rejimlerde yaflayan sörfçülerin de sansürlenen web sayfalar›nda rahatl›kla gezinmelerini sa¤lamak istiyorlar. k›sa bir süre önce ihtar mektuplar› ald›lar. zaferini kutluyor. P2P a¤larda art›k herhangi bir istemciye gerek kalmadan da arama ifllemi gerçeklefltirmek mümkün. Böylece Peer to Peer kendi baflar›s›n› kendisi engelleyebiliyor. Ancak Peer to Peer üzerinden dosya paylafl›m›n›n da eksikleri mevcut: Sunucular. uzun süren çal›flmalar sonras›nda internet sansürünü ortadan kald›racak olan ilk Peer to Peer Browser “Peek a Booty”yi kullan›ma sundu. dosyalar›n› birbirlerini tan›madan de¤ifltirebiliyorlar. müflterilerinin ziyaret ettikleri sayfalar›n kayd›n› 80 gün tutmak zorundalar. Sörfçüler. yani internetteki bir santral noktas› ile ba¤lant› kuruyor ve flifrelenmifl bir sorgu gönderiyor. Ancak bu yaz›l›m herhangi bir dosya paylafl›m›na izin vermedi¤i ve a¤›n çal›flmas›n› etkiledi¤i için. dosya paylafl›m arac› Gnutella gibi bir merkezle ba¤lant› kurmadan çal›fl›yor. web sayfalar›n› direkt olarak web’den almak yerine çok say›da bilgisayar üzerinden temin ediyor. Peek a Booty. Browser.

Bilgi için: www.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler 171 Net Komedi Servisi DivX 5. daha rahat hat›rlanabilir kick-me. düflünürü bezdirmek konusundaki baflar›lar› dünya çainternette sayfas› olan özel veya tüzel kifliler.gov.ultra 1 ay 24 milyon TL Veezy mono p.int 4 milyonTL 12 milyon TL 29 milyon TL 75 milyon TL tr.to 2005 Y›l›n›n Net Protokolü Yap›lan araflt›rmalara göre 2005 senesinde internet adresleri (IP) çok azalacak. henüz Türkçe içeri¤in yayg›n olmay›fl› nedeniyle kullan›c›lar›n yaklafl›k üçte ikisinin e-book okumad›¤› anlafl›l›yor. Bu nedenle Avrupa Birli¤i yeni versiyonunun kullan›ma bafllanmas› için bir hareket plan› haz›rl›yor. gazete bayilerine koflturmak yerine internet üzerinden kontür yüklemeye bafllad›lar.1.net (312) 289 8060 14 milyon TL 38 milyon TL 73 milyon TL 140 milyon TL 400. paket 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay kontürlü saatlik anet vezy. bu rakam çok düflük. bu araflt›rma s›ras›nda web yönlendiricisinin korsan kopyalar›n kullan›m›n› destekledi¤ini gösteren kan›tlar bulmak istiyor.tr DiVX 5: H›zl›.com (212) 413 1414 p›nda taktir toplayan bürokrasimiz. Ancak BSA temyize gidecek. DivX5’in. “kick-me.213 gibi dört say›dan meydana geliyor. bundan böyle 12 milyon TL 30 milyon TL 100 milyon TL e-kolay. 234. bilim adam›n›. iftira.to URL’leri ile pratik olmayan uzun internet adreslerine yönlendiriyor. yarg›lanman›n mümkün olabilmesi için de sitenin kay›tlar›n›n resmi makamlar taraf›ndan zapta geçirilmesi gerekecek. BSA. bir baflar›ya daha imza atmak üzere. standart versiyonu ücretsiz olarak da¤›t›l›rken daha fazla seçene¤e sahip olan Pro versiyonu 30 dolardan sat›lacak. Bilgi için: http://europa. Meclise gelen yeni RTÜK yasas› ile. hatta ülkesini zenginlefltirmek isteyen yerli yabanc› her türlü giriflimciyi.net (212) 444 0077 net.net (312) 295 9000 7. Ipv6 ise yaklafl›k olarak 2 üzeri 128 tane adres görüntüleyebiliyor.tr ! IN & OUT PC’den okuyorum n ! PDA’dan okuyorum Kontür Yüklemek Ön ödemeli telefon hatt› sahipleri. Asl›nda yasa tasar›s›n›n ilk halinde yer alan bu uygulama daha sonra tepkiler nedeniyle geri çekilmiflti.chip. 1 ayl›k eko p.com (212) 478 0478 Korsan Kopyalar V6 ‹nternet Protokolü Korsan Avc›lar› için Servis Yaz›l›m üreticileri taraf›ndan haklar›n› korumak için kurulan Business Software Alliance’›n (BSA) bir dilekçe ile “kick-me. suç” oluflmas› durumunda bas›n yasas›na dahil edilip cezaland›r›lacak web sitelerine 10 milyar TL’den bafllayan inan›lmaz cezalar öngörülürken. Print al›p okuyorum 65 Yayg›nlaflmad›: Tan›t›m› için tek tük yar›flmalar düzenleniyor olsa da. Pahal› DivX 5’in Golden Master CD’si (Program kodunun bulundu¤u ilk CD) ve son model bir PC müzayade evi eBay taraf›ndan 6400 dolardan aç›k artt›rmaya ç›kar›ld›.5 $ 75 $ 0.com. Bilgi için: www. 12 ayl›k e-kolay 10 saat f›st›k 1 ay s›n›rs›z 3 ay s›n›rs›z 12 ay s›n›rs›z trnet ayl›k s›n›rs›z y›ll›k s›n›rs›z saatlik ba¤lant› iflnet s. Sansür Kullanc›lar›n hangi sitelere girip giremeyece¤inin belirlenebilece¤ini sananlar›n sansür giriflimleri insanlar›n tepkisini çekiyor.9 milyon TL 155 milyon TL ttnet. DivX 5’deki en önemli yenilikler ise AMD ifllemci deste¤inin iyilefltirilmesi ve videolar›n DivX biçimine daha h›zl› dönüfltürülebilmesi.eu.com. Küçük. Basit bir hesapla bu durumda dört milyar internet adresinin kullan›labilir oldu¤u söylenebilir.000 TL anet.divx. Bundan iki gün sonra da resmi versiyon geldi.to” Redirector’›n› arama çabas› bofla ç›kt›.net.25 $ ifl. Bu arama dilekçesi bir ‹sveç mahkemesi taraf›ndan ret edildi.0 art› PC Nufüs Sureti.7 milyon TL %61 24% %32 14% %4 %3 0 15 20 35 50 Kaynak: www. ‹kametgah! Halk›n›.9 milyon TL 49.to” gibi redirector yani yönlendirici kullan›c›lar›. sayfalar›ndaki içerik ile ilgili olarak resmi makamlar› düzenli bir flekilde bilgilendirmek zorunda kalacaklar. Sadece “Internet Protocol Version 6” (IPv6) sanal dünyadaki yer darl›¤›n› engelleyebilir.com BA⁄LANTI ÜCRETLER‹ superonline superonline. CHIP | MAYIS 2002 . Ancak yak›n gelecekte yeni jenerasyon cep telefonlar›n›n ve hatta web buzdolaplar›n›n da kendi internet adreslerine sahip olacaklar› göz önünde bulundurulacak olursa. Internet adresleri flu anda kullan›lan 4 versiyon numaral› protokole göre birbirlerinden nokta ile ayr›lan maksimum üç basamakl›. Söz konusu kanunun uygulanabilirli¤inin neredeyse imkans›z oldu¤unu da hat›rlatal›m.tr (212) 444 0145 6 milyon TL 14 milyon Tl 24 milyon TL 36 milyon TL 6 milyon TL 14 milyon TL 24 milyon TL 36 milyon TL turknet turk.kick-me. 3 ayl›k pro p.optima 1 ay 15 milyon TL net.tr (212) 336 1919 % D‹J‹TAL K‹TAP E-book okuyor musunuz? Okumuyorum S›n›rs›z internet 1 ay 15 milyon TL 3 ay 36 milyon TL 12 ay 119.19.com (212) 310 0000 superonline maxx 1 ay 23 milyon TL 3 ay 59 milyon TL 12 ay 189 milyon TL s›n›rs›z eriflim 1 ay 3 ay 12 ay tt net pstn 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay ›sdn-ba 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay 18. Bilgi için: ww. Ancak yasan›n son halinde “sadece yalan haber.tbmm.

söz konusu multimedya arac›ndaki bir veritaban› sorgusu sayesinde oynat›c› ile çal›flt›r›lan tüm DVD’lerin bir listesine ulaflabiliyor. Bu sayede ceketinizin cebinde bulunan telefonu kullanarak notebook’unuzu internete ba¤lanabilirsiniz. “CookieCooker” olarak adland›r›lan araç.com Kitaptan ev eflyas›na. gizli kullan›c› bilgilerini Microsoft’a gönderiyor.tu-dresden. ‹nternet ba¤lant›s›yla asl›nda sadece DVD’lerin isimleri gönderilecek. GÜNCEL V‹RÜS UYARILARI ancak Microsoft tüm kullan›c›lara bir tan›mlama numaras› (ID) at›yor. piyasan›n alt›nda fiyatlar sunan bir site. Bu çal›flmalar s›ras›nda son olarak iki tanesi Internet Explorer ve bir tanesi de SQL Server’da olmak üzere üç yeni güvenlik a盤› tespit edildi. Fisio 820 ile sunulan yaz›l›mlar yard›m›yla telefon ekran› için uygun hale getirebilir ve daha sonra Bluetooth üzerinden cep telefonuna aktarabilirsiniz. BU ID ve al›nan bilgiler bir arada saklan›yorlar. Bilgi için: www.de 3 Exchange S›n›rlar› Aç›yor Microsoft Exchange ve Outlook bulunan firma a¤lar›nda flifreleme arac› etkisiz kal›yor. nereye gideceklerini bilmemeleridir.ocm 3 www. Çünkü bilgiler flifrelense de flifrelenmese de dosya eklentileri istemciden sunucuya her zaman.kaspersky. BU eklentinin ne kadar tutulaca¤›n› bekleyip görmek laz›m. Bilgi için: www.com 3 www. Ayn› zamanda ikinci el bir dijital foto¤raf makinesi pazar› da oluflturan sitede. Philips Fisio 820 Bluetooth’lu GPRS Telefon Fisio 820’nin ekran› 112x112 piksel çözünürlü¤e sahip ve 256 renk görüntüleyebiliyor. Trustworthy Computing çal›flmalar› s›ras›nda da daha önce dört tanesi yine Internet Explorer’da olmak üzere toplam on tane güvenlik a盤› bulunmufltu.diginorm. Bilgi için: http://cookie.org CHIP | MAYIS 2002 . Sat›lan ürünleri ise sahiplerine kurye ve kargo flirketleri ile gönderiyor.inf. GPRS ba¤lant›s› ile elde edilebilen maksimum veri aktar›m h›z› ise veri al›rken 53.microsoft. Al›fl verifl yapt›kça üyelerine arma¤an puanlar› da kazand›ran site. elektirk sayaçlar› gibi pek çok ürünü online sat›n alabildi¤iniz gibi bu al›flverifller için kredi kart› kullanmak zorunda de¤ilsiniz. Fiso 820 her aadres defteri girdisi için befl farkl› telefon ve bir e-posta adresini haf›zas›nda saklayabiliyor. kullan›c›lara her internet gezintisinde yeni tan›mlamalar at›yor. Kurt.microsoft. ‹flte size sorunlarla karfl›laflmadan al›flverifl yapabilece¤inizi umdu¤umuz birkaç yerli site. firman›n “Trustworthy Computing” ifadesi çerçevesinde kendi ürünlerindeki aç›klar› bulmak için çal›fl›yorlar. Cep telefonlar›.B@mm mail kurdu bilgisayar›n›za bir spam iletisi ile geliyor. Bu flekilde elde edilen bilgiler tutars›z oluyor ve sadece dijital bilgi çöplü¤ü oluflturuyorlar. Microsoft. arad›¤›n›z modellerin ikinci ellerini bulmak veya makinenizi sat›l›¤a ç›karman›z da mümkün olabilir. bilgisayardan cep telefonuna kadar çok genifl bir yelpazede ürünlere ulaflabilece¤iniz.com. Onbefl ve 30 milyonluk ön ödemeli “online al›flverifl kart›” Morkart’lara sahipseniz. dizüstümasaüstü bilgisayar sistemleri. WEB GÖZCÜ Microsoft „Trustworthy Computing“ Casus Media Player Windows Media Player. Bilgi için: www.tr Pek çok elektronik ürünün bayili¤ini ve sat›fl›n› üstlenen KVK’n›n web sitesi ayn› zamanda bir online ma¤aza. telefon hatlar›. Bilgi için: www. Üzerlerine yaz›lan Word ve Excel dosyalar› da bu virüsün gazab›na u¤ruyorlar. Bilgisayar›n›zdaki resimleri. JavaScript yard›m›yla bilgisayara ulaflmak için Internet Explorer’daki bir güvenlik a盤›n› kullan›yor.estore. Takas Borsas› Cookie Paylafl›m› Kullan›c› profili ve veri toplayanlara karfl› Dresden Teknik Üniversitesi yeni bir projeye imza att›. yaz›c›lar.8 Kbit/s. Fisio 820 500 euro’dan sat›lacak. sarf malzemeleri.com 3 www. aksesuarlar. Bilgi için: www.symantec. KVK’n›n sitesinden morkart numaralar›n›z› girerek ödemelerinizi yapabilirsiniz. Tüm bug’lar›n yamalar› Microsoft web sayfas›nda mevcut. Ancak Microsoft bu potansiyelin kullan›lmad›¤›n› duyurdu.com 3 CoolNow Sohbetçileri Serinletiyor CoolNow virüsü. Peer to Peer paylafl›m araçlar›n› an›msatan bir teknikle kullan›c›lar aras›nda da¤›t›l›yorlar.philips. E¤er virüslü eklenti çal›flt›r›l›rsa kurt kendisini Windows adres defterindeki tüm girdilere gönderiyor. Microsoft Aç›klar›n› Kapat›yor Microsoft programc›lar›. rahatl›kla okunabilecek aç›k metin olarak gönderiliyor.172 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler EN ‹Y‹ S‹TELER ELEKTRON‹K ALIfiVER‹fi ‹nternet üzerinden al›flverifl yapmak isteyenlerin karfl›laflt›¤› ilk sorun. kredi kart› ifllemleri için Garanti Bankas› ve Finansbank ile iflbirli¤i yap›yor.first.com Özellikle dijital fotorafç›l›kla ilgilenenlerin ilgisini çekecek olan diginorm’da dijital foto¤raf makineleri hakk›nda arad›¤›n›z pek çok bilgiyi bulman›z mümkün olacak.kvk. burada MSN Messengers’daki kiflilere ulafl›yor ve buradaki kay›tl› tüm adreslere kendisini gönderiyor. Yaz›l›m devi bu bilgiler sayesinde pazarlama çal›flmalar› için yeni bulgulara ulaflabiliyor. Cookie’ler.com 3 E-posta Spam Bilgileri Siliyor W32.Alcarys.6 Kbit/s ve gönderirken de 26. Sonuç olarak bu flekilde toplanan bilgiler bir kullan›c› profili oluflturuyorlar. Bilgi için: www.

internet kullanıcıları arasında yeni tüketici ka- CHIP | MAYIS 2002 . Menüler yeterince anlafl›l›r m›? Al›nan servis için hangi ödeme flekilleri sunuluyor ve güvenilir mi? Bilgi istendi¤inde ne kadar h›zl› cevap al›n›yor? gibi sorulara cevap aran›yor. elektronikten turizme kadar geniş bir yelpazede hizmet veren siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin.com sitesinde yayınlanan tüm kuponlar "para" yerine de geçiyor. Ergonomide ise CHIP.duygorbil.superkupon. web sayfas›nda istenene ne kadar çabuk ulafl›labildi¤ini ve site yap›s›n›n kalitesini de¤erlendiriyor. geniş yelpazede kuponlara tek bir adresten ücretsiz ulaşarak karlı çıkabilirler. sayfas›nda kullan›lan web bileflenlerinin kullan›c›lar›n web browser’lar› ile uyumlulu¤una puan veriliyor.com 174 175 Yeni Internet SERV‹SLER‹ Bilgisayar kullan›c›lar› eskiden günlük yaflamlar›nda gerçeklefltirdikleri birçok ifllemi art›k internet üzerinden online olarak da yapabiliyorlar. sanal alışveriş sitelerinde kullanmalarını sağlıyor. Superkupon ile Türkiye’de de başarılı bir şekilde hayat buluyor. Bu de¤erlendirme servislere verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor. ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor. Burada servise online olarak gerçekten ne kadar ihtiyaç oldu¤u ve sunulan çözüm kalitesi de¤erlendiriliyor.com. PUANI F‹YAT/PERFOR. neredeyse 2 yıla yakın bir süredir indirim yelpazesini sürekli genişleterek kullanıcıların çeşitli ürün ve hizmetlere daha ucuza sahip olabilmelerini mümkün kılıyor. internet kullanıcılarının bu kuponları ister yazıcıdan bastırarak ister on-line. istedi¤iniz kuponu seçip yaz›c›dan bast›rmak ve kesip yan›n›za almak.com Bilgi Servisi www.174 ‹Ç‹NDEK‹LER ‹ndirim Kuponu Servisi www. superkupon.com 0 CHIP TOP.com Yemek Tarifleri Servisi: www. servisin konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor.com Online Haber Servisi: www.superkupon. Birçok farklı sektördeki önde gelen firmaların indirim ve promosyon içeren kuponlarını yayınlayan site. s Al›flverifl yapmay› seviyor musunuz? Peki. mkars@chip. servislerin kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik.com sitesinde sunulan sanal kuponları firma ile işbirliği olan diğer sanal mağazalarda on-line olarak anında kullanabilmeniz de mümkün! Sonuç: Yıllardır yurt dışında başarıyla işleyen sistem. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor. her kuponun tek bir ürün veya alışveriş için geçerli olduğunu da unutmamak gerekiyor.adanzye.com sitesinin avantajlarından yararlanmak için öncelikle üyelik işlemlerinizi tamamlamanız gerekiyor.com (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) Türkiye'nin ilk elektronik pazarlama ve promosyon hizmetleri sunan internet servisi olan Superkupon.tr DE⁄ERLEND‹RME CHIP. P Çok genifl indirim yelpazesi P Kuponlar sanal olarak da kullan›l›yor P Türünde en iyi site A S YIN E 5|2 2 00 RV‹S‹ www.com.tastesalike. her sektörden. marka bilinirliği yaratılmasını ve satışların artırılmasını hedefleyen Superkupon’da tüketiciler. kullan›c›lar›na çok genifl bir yelpazedeki ürün ve hizmetler için indirim kuponlar› sa¤l›yor. TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü ma¤azalar›n indirim günleri ilginizi çekiyor mu? Bu sorulara yan›t›n›z evet ise size çok sevindirici bir haberimiz var. Mahmut Karsl›o¤lu.com sitesinde yayınlanan çekilişlere katılabilmeniz ve hediyelerinizi teslim alabilmeniz için gerekiyor. Superkupon. bu sayfalar›m›zdan ulaflabilirsiniz. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz superkupon@superkupon. Superkupon. Ay›n servisi seçti¤imiz Superkupon’un d›fl›nda mutlaka genifl bir online haber servisi olan AdanZye’ye de bir göz at›n. Kaynaklarda ise web servisinin. Üstelik bunlardan istedi¤iniz kadar kul- AYIN SERV‹S‹ Online ‹ndirim Kuponu Servisi zanmasını. lanman›z mümkün. Aslında bu tamamen ücretsiz işlem. Dolayısıyla alışverişlerinizde harcayacağınız paranın bir kısmını kendiniz basmış oluyorsunuz. Gıdadan giyime. Bunlar aras›nda en fazla dikkat çeken internet servislerine. Superkupon adl› internet servisi. Servisten yararlanmak için tek yapman›z gereken. Kriterlerden ifllevsellik. Tabii ki. Ayrıca daha önce de belirttiğimiz gibi Superkupon. Firmaların.

PUANI F‹YAT/PERFOR. Sonuç: Gizli yemek tarifleri mutlaka herkesin ilgisini çeker. bazıları oldukça ilginç ve eğlenceli bu tür bilgilere ulaşmak için de “Bunları biliyor musunuz?” bağlantısına tıklamak yeterli oluyor. vergi kartı ve pasaport başvurunuzu yapabileceğiniz web sayfalarına ulaşabileceğiniz bağlantıları bulabilirsiniz. alışveriş. P Çok genifl yemek tarifi listesi P Güçlü arama motoru M Tasar›m› biraz zay›f CHIP | MAYIS 2002 .com webmaster@tastesalike. internetteki özellikle nitelikli Türkçe içerikli siteleri ve Türkçe bilgileri sunmaya çalışıyor. email’lerine ve gazetelerinin web sayfası bağlantılarına ulaşılabiliyor. turizm ve ulaşım gibi birçok farklı konuda bağlantılar da yer alıyor. Sitedeki tüketici köşesi de ilginç bölümlerden bir diğerini oluşturuyor. otomobil. Zamanla içeriği genişleyecektir. kültür. köşe yazarlarının yazdıkları yazılara.com CHIP TOP. Bu bölümün hemen üstünde yer alan çeşitli haber kategorileri ile de sadece belirli konulardaki haberlere ulaşılabiliyor. Ama gerçekten ilginç bir konsepte sahip. isterseniz çok sevdiğiniz bir fast food restoranının özel sosunu evde yapmak isteyin. cep. Sonuç: İster sadece gazetelerde manşetlerde yer alan haberler ilginizi çeksin. çevre. Ancak bunun yanı sıra sol tarafta yer alan menüden. PUANI F‹YAT/PERFOR.com Ülkemizde yaşayıp giderken. Buradan daha önce başkaları tarafından yaşanmış zor durumları okuyarak bu tür durumlara karşı önlem almanız ya da nasıl davranmanız gerektiğine karar verebiliyorsunuz. İstenirse bu tablo istenilen sütuna göre sıralanıp da izlenebiliyor. Arbys. bu site tümünü size tek bir sayfa altından sunabiliyor. Sitenin orta bölümünde tüm gazetelerin manşetlerinin yer aldığı bir bölüm bulunuyor. bu türden bilgileri sitede paylaşıyor. spor. Sitede. Sitede yer alan bilgiler ise yine kullanıcılar tarafından giriliyor ve yayınlanmaya uygun görüldüğü takdirde sitede yerini alıyor.com CHIP TOP. özellikle günlük gazete haberlerini çeşitli başlıklar altında derleyip sunuyor.adanzye. ister köşe yazarlarının yazıları. İster sadece gizli tariflerin içinde ne olduğunu merak ediyor olun. Siteye WAP üzerinden de erişilebiliyor.com CHIP TOP. çoğu gizli tariflerle üretilen fast food’lara olan ilgi de her geçen gün artıyor. Eğer bu gizli tariflerin neler olduğunu merak ediyorsanız size çok iyi bir haberimiz var.tastesalikez. bu site ihtiyaçlarınızı karşılıyor.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Internet Servisleri 175 Bilgi Servisi Online Haber Servisi Gizli Yemek Tarifleri Servisi www. Eğer sizin de böyle bir merakınız varsa. online telefon rehberine. Çok iyi bir veri tabanına sahip bu bölümden.com adanzye@membra. mutlaka üye olmanız gerekiyor. Bu bölümden TC kimlik kartı numaranıza. İşte bu yüzden “Duy Gör Bil” web servisi. Bu da sosyal yaşamlarından ve hatta yemek için ayırdıkları zamandan bile kısmalarına neden olabiliyor. internet vergi dairesine. eğitim. sağlık. Milli Eğitim Bakanlığına. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www. içerdiği konular hakkında ilgili bağlantılar bulunduran bir portal site olmasının yanı sıra. çok defa vaktimizin de heba olmasına neden olabilir. Sitenin en çarpıcı bölümünü ise Gazete Köşe Yazarları bölümü oluşturuyor. Sonuç: Henüz çok geniş bir içeriğe sahip değil. Tamamen ücretsiz olan üyelik işlemlerini tamamladığınız takdirde. maddi veya manevi kayba neden olabileceği gibi. A’dan Z’ye. P ‹lginç içerik ve forumlar P Yararl› ba¤lant›lar M ‹çerik çok genifl de¤il AdanZye. kullanıcıların faydalanabilmeleri için. her geçen gün yeni tariflerle zenginleşen bu siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin. sürücü ceza puanınıza. P WAP eriflimi mümkün P Baflar›l› köfle yaz›lar› arflivi P Çok zengin ve detayl› ba¤lant›lar Çalışma şartlarının zorlaşması ile çalışanlar hayatlarını kazanabilmek için artık zamanlarının çok daha fazlasını çalışarak geçirmek zorunda kalıyorlar. internet. yanlış olarak bildiğimiz veya yeterince bilgilendirilmediğimiz bir çok konu. posta kodlarına. tüketici hakları ve kanunlara. isterseniz kendiniz de bildiğiniz meşhur bir tarifi siteye ekleyebiliyorsunuz. İlgili konuya tıklandığında ise o gazetenin web sayfasına ulaşılıyor. Sonuç olarak ev yemekleri yerine içinde ne olduğu bilinmeyen. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www.duygorbil. Telekom fatura bilgilerinize. Sitede. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz duygorbil_irtibat@yahoo. çeşitli bilgileri derleyerek internet kullanıcılarına sunan geniş bir içeriğe de sahip. Türk internet kullanıcılarına. PUANI F‹YAT/PERFOR. KFC ve Burger King de dahil olmak üzere geniş tarif arşivinin yanı sıra en çok ilgi çeken ve en yeni eklenen tariflere ulaşmanızı sağlayan listeler de mevcut. Tastesalike web sitesi size en popüler tariflerin nasıl hazırlandığı konusunda her geçen gün genişleyen bir veri tabanı sunuyor.com. Tariflere ulaşmanız için. Kullanıcıların en çok ihtiyaç duyabileceği bağlantılar ise sağ bölümde yer alıyor.

176 CHIP | MAYIS 2002 .

Sadece nerede oldu¤unu bilmeniz yeterli. Ancak internet üzerinden say›s›z yasal ve yasad›fl› araca ücretsiz olarak sahip olabilirsiniz. Aynı durum tüm yeni yazılımlar için de geçerli. Örneğin cep telefonu operatörünün reklamlarını içeren ücretsiz SMS servisleri buna küçük bir örnek. Örneğin bir DVD’nin tamamen yasal bonus materyallerine de buradan ulaşabilirsiniz. CHIP sizlere internetin en yeni filmler ve flark›lar dahil olmak üzere ücretsiz imkanlar›n› gösteriyor. Yazıda tanıtılan programları eCHIP’te TOP Freeware bölümünde bulabilirsiniz. ürünlerin pazarlandığı sanal ticarethanelerden çok. karaborsa film ve şarkıların dağıtıldığı bir kaynak olmaya devam ediyor. İnternet üzerinde bugüne kadar fark etmediğiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER Müzik De¤ifl Tokuflu: KaZaA’n›n ideal ayarlar› Atölye: Ayr›nt›l› eDonkey ayarlar› 177 178 180 Muzik Filmler Oyunlar Bilgi PC Ayarlar› Telefon & Web Güvenlik her fley bedava Ço¤u zaman fiyat kalitenin göstergesidir. İnternet. CHIP | MAYIS 2002 . gerçekten değerli ve ücretsiz hizmetler bulunuyor. daha yüksek görüntü ve ses kalitesine sahip DVD sürümünü internetten bulmak mümkün olabiliyor. Web’de Y üzüklerin Efendisi gibi popüler bir filmin vizyona girmesinden kısa bir süre sonra. Ayrıca pop müziğin simgesi Madonna’nın şarkılarını bedava ve yasal olarak indirebileceğinizi biliyor muydunuz? Şimdilerde internet üzerinde reklam amaçlı birçok hizmetin ücretsiz olarak sunulduğunu görebilirsiniz.

Modem ile saniyede 64 KBit ve DSL ba¤lant›s›na sahip kullan›c›lar için ise 128 KBit önerilir.tunes.de/research/cc/glone/employees/ joerg. Bu durumda kuflkusuz SuperNode'lar. (Super) VideoCD’ler için VCD Easy (www. Değiş tokuş için gerekli 1. y›ld›zlar›n popüler parçalar›n› ücretsiz olarak indirme imkan› sunuyor. Ancak yaşanan değiş tokuşun profesyonelliği sizi şaşırtabilir.mp3.com adresinde de müzikseverleri bedava MP3’lerden oluşan ayrıntılı bir liste bekliyor. Napster yazılımıyla başlayan paylaşımın önünü açtı. Müzik endüstrisinin internet üzerinden alternatif satış yollarına gerekli önemi verememesi.vcdhelp. www.fokus. gmd.com adresinde yasal olarak sabitdiskinizde bulundurabileceğiniz ve başkalarıyla paylaşabileceğiniz parçalar bulunuyor. htm) ve CDRDAO (http://cdrdao. Ayn› zamanda Advanced kart› alt›nda "Do not function as a Supernode" seçene¤ini aktif hale getirme flans›na da sahipsiniz.6 MByte uzunluğundaki istemci yazılımını www. Media Desktop prensipte "kendi kendine beslenen bir a¤" olarak tan›mlan›r ve bu sayede desteklenir. Yasal müzik: Madonna ve popüler albümler Müzik paylaşımının büyük oranda yasal nedenler ve kanunlarla engellenmesine rağmen www. Ücretsiz ve Ünlü: “Rolling Stone” dergisi. 3 Filter kart› alt›ndaki seçenekler arama sonucunda potansiyel virüs tehdidi oluflturan dosyalardan korunmay› sa¤lar. birkaç küçük ayarı değiştirmesi gerekiyor (sağdaki kutucuğa bakın). Plak şirketlerinin açtığı savaş.net) doğru bir ikili oluşturuyor.schilling/private/cdrecord. Albüm satışları ve konserler bu durumdan büyük yaralar bağlantı hızını arttırmak isteyenlerin. Ek olarak ailenin küçük bireyleri için içerik korumas› sa¤lamak isteyenler Blocklist alan›na yasaklamak istedikleri kelimeleri tan›mlayabilirler. 3 Advanced kart› alt›nda maksimum arama sonucunu 90'a ç›karabilir ve Upload band geniflli¤ini saniyede 64 KBit ile s›n›rlayabilirsiniz. Ancak SuperNode'lar Fasttrack'›n s›kça kullan›lan dosya paylafl›m kural› için oldukça büyük önem tafl›rlar. www. Ancak kuşkusuz internet CD yaz›c›: Web’de ücretsiz CD kay›t yaz›l›mlar› CD kayıt fanatikleri için de web’de birçok ücretsiz hizmet sunuluyor. kullan›c›lardan gelen arama sorgular›n› üstlenirler ve normal sunucular›n yükünü hafifletirler. box. www. geçti¤imiz y›l Gnutella a¤›nda da gördü¤ümüz gibi sunucu yüklenmelerini azaltarak performans art›fl› sa¤larlar. KaZaA teorik olarak kurulumun hemen ardından kullanıma hazır hale geliyor. CHIP | MAYIS 2002 .sound-online.. Ayrıca http://mp3. DSL ba¤lant›s› çevirmeli a¤ ba¤lant›s›na göre daha yüksek upload band geniflli¤ine sahip olsa da tüm upload kanallar›n›n kullan›lmas› kendi download› yavafllatacakt›r.com adresine göz atmalısınız.sourgeforge.maximum number of simultaneous downloads here" ayar›n› 3 ile s›n›rlay›n.sk adresinde pek tanınmamış grupların parçalarını ücretsiz olarak sundukları web sayfalarına bağlantıların bulunduğu ayrıntılı listeye ulaşabilirsiniz.178 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA MÜZ‹K İnternetten ücretsiz müzik kaynaklarına ulaşmak profesyonel gezginler için bir yenilik değil. Ancak müzik endüstrisi halen derin uykusundan uyanabilmiş sayılmaz. Müzikseverlerin değiş tokuş borsasındaki yeni tercihi KaZaA Media Desktop. Kolayca dosyalarınızı CD’ye kopyalamanız için Burn Proof tekniğini destekleyen ve Buffer Underrun mesajlarını engelleyerek CD’lerinizin yanmasını önleyen freeware CDRecord yazılımını internetten (www.vcdhelp.com adresinde bulabilece- MÜZ‹K DE⁄‹fi TOKUfiU » KaZaA’n›n ideal ayarlar› 3 E¤er 56 Kbps'lik bir modem ile internete ba¤lan›yorsan›z Traffic kart› alt›nda ". Bir ADSL ba¤lant›s›nda ise 10 ile 15 aras› de¤erler tercih edilebilir. Engel: KaZaA ile arama sonucunda di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdan indirebilece¤i dosyalar›n transferine bir limit koyabilir ve iletifliminizi h›zland›rabilirsiniz.. aldılar. Buna karşılık tanınmış yıldızlar ve bunların albümlerinden faydalanmak istiyorsanız.com/vcdeasy. Ek olarak bu sitede yıldızların 300 Kbit/s Bitrate kalitesinde müzik kliplerini de bulabilirsiniz. SuperNode'lar son da¤›t›c› olarak. 3 Kuflkusuz her iki ba¤lant› tipinde de ayn› anda sadece iki adet dosyan›n gönderilmesine izin verilmeli.html) indirebilirsiniz. sitelerin ve sunucuların kapanmasına neden olsa da internet kullanıcılarının önüne geçmek şimdiye kadar pek mümkün olmadı. 3 Paralel upload say›s› Upstream h›z›n›za ba¤l› olarak de¤iflir. Bu ifllem esnas›nda dosyan›n kontrolü için download kanallar› da kullan›l›r.kazaa. Bu adres altında ulaşacağınız sayfalar ünlü “Rolling Stone” dergisi tarafından sunuluyor ve sitede denemeniz için Madonna’dan Neil Young ve Weezer’a kadar birçok ünlünün kesintisiz orijinal uzunluktaki parçaları bulunuyor.com adresinden kısa sürede indirebilirsiniz.

Bunun sonucunda di¤er kullan›c›lar›n daha h›zl› dosya indirmesi de engellenir.n3. 3 Di¤er kullan›c›lara gönderilen dosyalar. Bu say› istemcinin ayn› alanda kaç farkl› ba¤lant› yapabilece¤ini tan›ml›yor. Connections". eski filmlerin web’den indirilmesine olanak tanıyor. E¤er bu de¤er çok düflük seçilirse istemci daha az de¤ifl tokufl kaynaklar›yla yetinmek zorunda kal›r. Kuflkusuz internetten sürekli olarak sunucu listelerini kontrol etmeniz de gerekebilir. BEDAVA F‹LMLER Müzik endüstrisi internet üzerinde pazarlama konusuna geç uyansa da.html web sitesinde eDonkey kullan›c›lar› için en önemli sunucular›n listesine yer veriliyor. ‹natç› Eflek: eDonkey istemcisiyle h›zl› bir biçimde dosya indirmek için öncelikle ayarlar› ideal bir biçimde tamamlaman›z gerekir. http://home. albüm ve müzik parçası adlarını CDDB veritabanından çağırarak. Afla¤›da s›ralananlar›n her biri bir ba¤lant› olarak kabul ediliyor: 3 Sunucu sorgulamas›. Özellikle de eDonkey ağlarında filmler gösterime girdiği günden itibaren VCD veya DivX sürümleri halinde dolaşmaya başlıyor. 3 Di¤er kullan›c›lar›n sizden dosya indirmek için s›rada beklemesi.ca/~omaurice/serverlist/serverlist. Yeni Hollywood prodüksiyonları şimdilik sadece karaborsa yayılıyor.com gibi adreslerdeki listelerden faydalanabilirsiniz. E¤er bu de¤er yükseltilirse yaz›l›m ilgili dosyalar› daha fazla say›da kullan›c›ya sorar.sharereactor. Plak şirketlerinden farklı olarak web’de video satışıyla ilgili özellikle de Microsoft firmasının projeleri şimdilik plan aşamasında. Çevirmeli a¤ ba¤lant›s› için 3. Dosya- F‹LM DE⁄‹fi TOKUfiU » eDonkey ile yüksek performans elde etmenin yollar› Options tufluna t›klad›¤›n›zda üzerindeki baz› ayarlar› de¤ifltirerek program›n çal›flmas›n› ideal hale getirebilece¤iniz bir pencere aç›l›r. Bu sayfada Perlscript ile otomatik güncelleme gerçeklefltiriliyor ve sayfan›n sol alt›ndaki "add all" üzerine t›klayarak en güncel 350 kadar sunucunun eDonkey listenize eklenmesi sa¤lan›yor. eDonkey’nin yapısı (www. Bu de¤eri belirlemede farkl› etkenler de rol oynar: Kuflkusuz internet ba¤lant› h›z›yla birlikte kullan›lan iflletim sisteminin de de¤eri belirlemedeki önemli etkisini unutmamak gerekir.180 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava ğiniz ayrıntılı açıklamalar her türlü görüntü ve ses biçiminin CD’ler üzerine kaydedilmesine yardımcı oluyor.net) yazılımı ticari amaçlı ürünler kadar geniş bir fonksiyonellik ve yüksek hız sunuyor. eDonkey a¤›n›n en büyük sorunlar›ndan biri de fake olarak adland›r›lan ve dosyan›n ad›n› tafl›mas›na ra¤men gerçe¤iyle alakas› olmayan dosyalar. Bu gibi durumlarda fake dosyalara karfl› www. 3 "Line Speed Down" de¤erinin kullan›c›n›n gerçek dosya indirme h›z›n› göstermesi gerekir. Bunun haricinde ba¤lant› h›z› da önemli bir rol oynuyor. CHIP | MAYIS 2002 . Aynı filmin DVD sürümü piyasaya sunulduğunda ise o film için değiş tokuş alanlarında yeni bir hayat döngüsü başlıyor.cdex. Download Speed"in 0 olarak ayarlanmas› gerekir. CDex ile müzik dosyalarınızı WAV veya MP3 dosyası olarak sabitdiskinize kaydedebilir.com) diğer değiş tokuş programlarına göre farklılık gösteriyor. Windows'un pahal› sürümleri olan 2000 ve XP sahiplerinin ise bu de¤eri 500'e artt›r›p dosya indirme sürecini h›zland›rmalar› mümkün. Pencerenin hemen alt›ndaki ilginç bir seçenek de "Max. DSL ba¤lant›s› için ise bu de¤erin 12 KByte/s'ye yükseltilmesi gerekir. aynı durum film endüstrisini derin uykusundan uyandırmaya yetmiyor. Upload Speed" seçene¤i internet ba¤lant›n›za göre farkl›l›k gösterir. Örne¤in çevirmeli a¤ kullan›c›lar›n›n 200 de¤erini aflmamalar› gerekirken ADSL kullan›c›lar›n›n 700 ile 900 aras› bir de¤er tercih etmeleri tavsiye edilir. E¤er bir kullan›c› genifl bir sunucu listesine sahip ve çok say›da dosya indiriyorsa maksimum ba¤lant› say›s› limitini artt›rabilir. 3 Dosya indirmeden önce s›ran›n kontrol edilmesi (On Queue). "Line Speed Down" seçene¤i eDonkey'e daha fazla dosya indirme imkan›n›n bulunup bulunmad›¤› sorusu karfl›s›nda yard›mc› olur.filenexus. Satın aldığınız müzik CD’lerini kaydetmek içinse sabitdiskinizde farklı araçların bulunması gerekiyor: Örneğin CDex (www. 3 Sunucuya sorgu gönderilmesi. MPU parça listeleri oluşturabilirsiniz.mpg" dosyas›n›n bekledi¤iniz dosya olmad›¤›n› fark edebilirsiniz. Örne¤in dosya indirme ifllemi s›ras›nda sistemin çökmesini önlemek için Windows 98/Me kullan›c›lar›n›n istemciyi maksimum 250 ba¤lant› ile s›n›rlamalar› gerekir. 3 "Max. Örne¤in uzunca bir beklemeden ve zahmetten sonra 700 MByte uzunlu¤undaki "Episode2. Örneğin istemci sahip olduğu bazı farklı özellikler sayesinde büyük dosya gruplarının değiş tokuşunda kolaylıklar sağlıyor (alttaki kutucuğa bakın).edonkey 2000.cogeco. 3 Kullan›c›lardan indirilen dosyalar. 3 "Max. Art›k çal›flmayan sunucular›n eDonkey listesinden silinmesi için "Automatically remove dead servers" seçene¤inin de seçilmesi gerekir.com ve www. Buna rağmen Ancor ile birlikte birçok servis sağlayıcı.

“Killer Bean” uzun bir çalışmanın eseri. Yasal Filmler: Flash ile yap›lm›fl sanat eserleri En yeni Hollywood gösterilerinin haricinde sabitdiskinize siyah beyaz veya çizgi film benzeri videolar da gelebilir.com) dönüştürebilirsiniz. Aksiyon filmlerini beğenerek izleyenler için www. geocities.net/e_main. www.182 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava lar sabitdiskinize yüklendikten hemen sonra “Chunks” olarak adlandırılan küçük parçalara ayrılarak internet üzerinde tekrar paylaşıma açılıyor. VCD’ler ve SVCD’ler yaratabileceğiniz en iyi freeware araçlardan biri olan tmpeg (www.html) size yardımcı olacaktır.de/ netzwelt/netzkultur/0. ses ve basit görüntü efektleriyle web gezginlerinin ilgisini çekiyor.lemuria.com adresinde bulabileceğiniz kısa film.html adresine mutlaka bir göz atmalısınız. Streaming içeriğini sadece web’de izleyebilmekten ve sabitdiskinize kaydedememekten şikayetçiyseniz www.com/tinra04) programını kullanarak dosyaların AVI biçimine dönüştürülmesini sağlayabilirsiniz. E¤lence: Katil Fasulye ve Matrix taklitleri İnternet tarihini anlatan en eski filmlerde kahve makinesi de önemli rol oynar. DSL ve kablo modem kullanıcılarının çok daha yüksek transfer değerlerine ulaşmaları sağlanıyor.divx.spiegel.bmw-films. tmpegenc. Eğer kendi video CD’nizi hazırlamak istiyorsanız. Bu tarihi buluşun ardından webcam olarak bilinen internet kameraları geliştirilmeye başlandı. nuyor. Kuşkusuz bunlar arasında kaçırılmaması gereken ücretsiz ve yasal birçok sanat eseri de yer alıyor. Bu sayfada kopya korumalı Windows Media dosyalarını web’den sabitdiskinize kaydedebileceğiniz asf-Recorder yazılımı bulu- Basit ve Etkili: Maurice’nin sunucu listesi en güncel eDonkey sunucular›n› bulman›za yard›mc› oluyor. org/mirrors/asfrecorder/index_ger. Kuşkusuz bu durumda dosyanın oynatılması değil. Böylelikle büyük bir dosyanın transferi sırasında birçok farklı kaynaktan yararlanılarak.org) ile kayıtlarınızı yer tasarrufu sağlayan DivX dosya biçimine (www. Ayrıca adeta Matrix dünyasından çıkmış sahnelerin yer aldığı Katil Fasulye’nin maceralarına da web’den erişebilirsiniz. İnternet kullanıcılarının inanılmaz yaratıcılığı yeni kahramanların doğmasına yol açıyor: Bunlardan biri de Lego adamlar. En güncel sürüm olan Tinra 0. Yazılım.com web sitesinde internet gezginlerinin Flash’›n tüm tasar›m imkanlar›yla haz›rlanm›fl baflar›l› projelerine yer veriliyor. Video yaz›l›mlar›: Kendi videolar›n›z› düzenleyin Virtual Dub (www.flashforward2002.1741 46.05’de araç aynı zamanda DivX gibi codec’ler birlikte de çalışabiliyor. Önceleri çocuklara yönelik ola- Ücretsiz ve Etkileyici: flashforward2002.1518.com adresi altında çok değerli kaynaklar yer alıyor.html adresinden izleyebilirsiniz. Geçtiğimiz yıldan beri ünlü Alman dergisi Spiegel’in web sitesinde de bu tarihi ölümsüzleştirmek için görüntülenen Krups kahve makinesini www. CHIP | MAYIS 2002 .com web sitesi üzerinde Hollywood işçiliği için hiçbir bütçe kullanılmadan yaratılmış ve Flash dosya biçiminin en son olanaklarına tanık olmanızı sağlayacak filmlerin ayrıntılı bir listesini bulabilirsiniz. Ancak Real Media gibi popüler bir dosya biçiminin Real Networks tarafından diğer çalıcılarla uyumunun sağlanmaması dezavantaj oluşturuyor.jefflew. Artık her ne kadar farklı amaçlarla kullanılsa da streamig videonun ilk kullanım örneği olan kahve makinesini Cambridge Üniversitesi’nde görebilirsiniz. Tabii ki bu tür animasyonlar hızlı bir internet bağlantısı gerektirir: ADSL bağlantısına sahip kullanıcıların artan iletişim hızı sayesinde hızlı bir biçimde sonuca ulaşmaları mümkün olurken çevirmeli ağ bağlantısı ile modem üzerinden internete bağlanan kullanıcıların can sıkıcı bekleme süresi sırasında bilgisayarlarının yanına bir de kahve makinesi yerleştirmeleri tavsiye olunur.virtualdub.00. Bu durumda Tinra (www. Streaming: Web’de film izlemenin keyfini ç›kar›n ADSL ve benzeri hızlı bağlantı yöntemleri sayesinde Streaming içeriği. www. her geçen gün daha çok önem kazanıyor. sabitdiske kaydedilmesi işlemi gerçekleştiriliyor. sunucunun bir media player gibi kandırılmasını sağlıyor. Otomobil üretici firma burada John Frankenheimer ya da Guy Ritchie gibi ünlü yönetmenlerin elinden çıkmış kısa reklam filmlerini sunuyor.

CHIP | MAYIS 2002 .com internet sitesinde de oldukça ilginç görüntüler yer alıyor.com sitesinde de eğlenceli ve kaliteli kısa filmler mevcut. Ayrıca bu sitede her bir oyunu yaklaşık 200 dolara satılan ve halen oyun salonlarında görebileceğiniz NeoGeo konsol makinesinin oyunları da bulunuyor.freeloader. Web’de en popüler konulardan birisi de ünlü sinema filmi Matrix ile alay eden kısa filmler (www. www.mpg).com web sitesi ise oldukça değerli bir arşivin indirmesine olanak tanıyor. www.ifilm. Emulator olarak bilinen özel programlar daha da eskilere giderek nostalji yaşamanızı sağlıyor.de adresinde birçok ücretsiz oyun yer alıyor. Nostalji: Superkid bir zamanlar›n en sevilen Jump&Run tarz›n› yaflat›yor ve Java üzerinde C64’leri canland›r›yor. Burada çok miktarda fragman ve DVD’lerin ekstra materyallerinin yanında “Short Movies” kategorisi altında kısa ve tam sürüm internet filmleri sunuluyor.shtml).theforce.emuunlim.184 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava rak piyasaya sürülen bu meşhur oyuncaklar.net/theater/ animation/stardudes/index.fanfilms. Web’deki ‹nciler: Pearlmageddon bir Hollywood y›ld›z›n›n komik öyküsünü ekrana getiriyor. Bu sayede ve çok daha büyük eğlenceler sunan ücretsiz oyunlar yayıldıkça PC’lerine korkuyla ve sadece iş amaçlı yaklaşan kullanıcıların çekingenliği de azalıyor.com web sitesinde her biri en az 20 dakika uzunluğunda 100’ün üzerinde lego filmi bulabilirsiniz. Örneğin yine Almanca içerikli www. com siteleri de büyük seçim imkanları sunuyor.com ve www. Örneğin www. Browser pencerenizde vektör grafiklere tanık olmanızı sağlıyor veya SuperKid eski C64 zamanlarını yaşatarak oyun severleri Jump&Run oyunlarının renkli dünyasına geri götürüyor. Kuşkusuz Java tabanlı oyunların önemli sayılabilecek merkezlerinden birisi www. Örneğin Tailgunner.com sayfaları. Star Dude: “Y›ld›z Savafllar›” kadar klasik bir filmin mutlaka izlenmesi gereken e¤lenceli prodüksiyonu.brickshelf.javagameplay.freegames.freearcade. Web üzerinden ulaşabileceğiniz diğer eğlenceli filmlerde ise örneğin eşcinsel lego oyuncakları ve çubuklardan oluşan “Star Wars” kahramanları gibi ilginç karakterler de canlandırılıyor.pearlharborii.com/gallery/nubluez/youretoast2/youretoast. Özellikle de sonuncusu adeta bir oyun cenneti olarak tanınıyor.fre- efungames. Ayrıca web sitesi üzerinden oynanabilen birkaç Java oyununa ulaşmak da mümkün. BEDAVA OYUNLAR Bir Alman firmasının reklam amaçlı geliştirdiği Moorhuhn kendini ispatladı. Ayrıca www. Aynı şekilde www. Java oyunları arayanlar için www. Opera 6 Browser yazılımıyla web sitesinde gezinirken her seferinde browser’ın çökmesine neden olsa da Internet Explorer altında “Pearl Harbor II: Pearlmageddon” adlı bu kısa film Pearl Harbor ve Armageddon karışımı bir konuyu sergiliyor.com adresinde de ücretsiz olarak oyun oynayabileceğiniz bağlantılar bulunuyor.brickfilms. www. Film dünyasından esinlenerek hazırlanılan www. Burada eğlenceli gangster simülasyonu Grand Theft Auto ve klasik macera oyunu Beneath A Steel Sky gibi bir çok ücretsiz oyun yer alıyor.com sitesinde de sayısız film barındırılıyor. Bu web sitesinin yapımcıları meşhur “Star Dude” benzeri “Star Wars” klonlarıyla adından bahsettiriyor (www.com web sitesinde bulabileceğiniz programlar yakın zamana kadar piyasada satılan Arcon Archimedes’den ZX Spectrum’a kadar birçok popüler bilgisayarın PC platformuna taşınmasını sağlıyor. artık yetişkinlerin karşısına büyümüş kahramanlar olarak çıkıyorlar. Bu sitede aksiyondan reklam oyunlarına kadar kategorilere ayrılmış listede zorlu zeka oyunlarından RPG klasiği Betrayal at Krondor veya C64’lerden tanıdığımız Boulder Dash’a kadar birçok oyunu indirebilirsiniz.gratis-spiele.

borsa. com.net sitesi cılara iletilmesini sağlar. Fotomaç ve Yeniyüzyıl gibi yayınların arşivini tutan www.com sitesi altında online bir ansiklopediye yer veriliyor. Ne? Nas›l? www. meraklarınız ve hatta ücretsiz eğitimler için özel yaratılmış birçok mailing list’ten. Ancak hafta içi iş stresiyle sabahları gazete okumaya vakit bulamayabilirsiniz.186 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA B‹LG‹ Geleneksel bir cumartesi kahvaltısında. haber özetlerini arşivleyen www. son dakika haberlerini okumak. Bu sayede ister eski okul arkadaşlarınızla mesajlaşabilir isterseniz kendinizi sistem mühendisliği veya Cisco gibi uzmanlık sınavlarına hazırlamanız için gerekli olabilecek dokümanlara erişebilirsiniz.hurriyetim. Ayrıca oldukça geniş bir içeriğe sahip www.haberjet sitesinde günlük gazetelerin ilk sayfalar›na göz atabilir ve haberleri takip edebilirsiniz.moreover. en son yaşanan depremler ve şiddetleri gibi güncel bilgilere ve yüzlerce kullanıcı arasında bilgi alışverişi yapabileceğiniz birçok konuda foruma erişebilirsiniz. Ancak bu durumda e-mail hesabınızın limiti hızlı bir şekilde tükenebilir.com. Örneğin Computer üzerine tıklayarak erişebileceğiniz bilgisayar kategorisi altında bilgisayar donanımları. CD veya DVD sürümleriyle karşılaştırıldığında. Güncel Haber: www.yahoogroups. Gruplar ve Mailing-List'ler: Web’de tart›flan ve sohbet eden gruplar Özel ilgi alanlarınız.haberjet.ehow.tr adresinin açılış sayfasında anahtar kelimelerle konu taraması yaparak tüm bu yayınlarda 1997-2002 yılları arasında haber araması yapabilirsiniz. ücretsiz olarak yararlanabilirsiniz. Sitenin ana sayfasında ilgilendiğiniz konu başlıklarına tıklayarak istediğiniz gruplara kendinizi üye yapabilirsiniz. lig fikstürü. Eğer günlük haberler ve bilgiler sizin için bir vazgeçilmez ise. bunların tümüne internet üzerinden üstelik ücretsiz olarak erişebilirsiniz.com sitesi kullanıcılarına yemek tariflerinden sağlığa.tr adresinden yine aynı tarihler arasındaki Hürriyet Gazetesi arşivine erişilebilir. resi altında kullanıcılarına bu tür hizmetler veriyor. CHIP | MAYIS 2002 . Çoğu haber sitesi güncel haberlerin e-mail'inize gönderilmesini de destekler. Bu site üzerinde gazetelerin özetleri dışında. web üzerinde. Böylelikle oldukça geniş bir paylaşım ortamı yaratılır. harici elektronik cihazlar.com ve www.com ad- Günlük gazetelerin jet h›z›nda özeti: Haberjet Eğer saatlerce web’de vakit geçirmeden günlük gazetelerin ilk sayfalarına hızlıca bakmak.garildi.encarta.iyi. Haber ve gazete arflivleri: Gazetelerin eski say›lar›na ulafl›n Tüm dünya üzerindeki haber arşivlerine ücretsiz olarak erişim oldukça işinize yarayabilir. işletim sistemi temelleri. çay ve ekmek kadar gazete de vazgeçilmez bir yere sahiptir.msn. Bunun için Microsoft www. Ancak eğer e-mail’lerinizi sürekli olarak kontrol edemiyorsanız bu durumda gruba gönderilen e-mail yüzünden mesaj alışverişiniz yavaşlayabilir. son gelişmeleri de görebilir ve üzerlerine tıklayarak ayrıntılı bir biçimde okuyabilirsiniz. Ayrıca yabancı kaynaklı haber ajanslarının üzerinden en güncel haberlerle birlikte finans. Bill Gates de internet gezginlerini bilgilendirecek çözümler sunuyor. biraz kısıtlı olduğu görülen bu siteyi bilgiye hızlı erişmek isteyenlerin mutlaka ziyaret etmesi önerilir. Ek olarak site üzerinden en popüler Türkçe içerikli sitelerin kategorilere ayrılmış listesini bulabilirsiniz.ehow. Sabah. com gibi sitelerinin açılış sayfalarında en güncel haberleri hızlı bir biçimde okuyabilirsiniz. 1Numara. uygulamalar ve kullanım alanlarıyla ilgili alt kategorilere yer veriliyor. Örneğin meşhur arama makinelerinden biri olan Yahoo www. ağ bağlantıları.newshub. bahçe düzenlemeden finans ve bilgisayar konularına kadar birçok konuda yaklaşık 15 bin adet çözüm sunuyor.com sitesinden birçok sorunun ad›m ad›m çözümüne h›zl› bir biçimde ulaflabilirsiniz. tüm ulusal yayınların web sitelerine ve internet gazetelerine hızlıca erişmek istiyorsanız www. Örneğin Cumhuriyet.com sitesini ziyaret etmelisiniz. hobileriniz. Aynı zamanda http://arsiv. hava durumu. Bu durumda kesinlikle bir uzmana danışmanız gerekebilir. Örneğin www. Mailing list’ler bir e-mail adresine gönderilen e-mail’lerin tüm üye kullanı- Soru cevap: Sorunlar›n›z› bir uzmana dan›fl›n Çoğu zaman daha önceden hiç karşılaşmadığınız durumlarla ilgili çözümlere ve önerilere ihtiyaç duyabilirsiniz. internet.

com/ramidl. Örneğin Türkçe içerikli www.uk/sandra adresinden indirebilirsiniz.anandtech. Donan›m Uzman›: Darkhardware sitesi donan›m merakl›lar› için Türkçe içerikli genifl bir kaynak oluflturuyor. Ayrıca sitede komple bir bilgisayar sistemi satın almaya niyetli.tomshardware.html adresinden indirebileceğiniz Ramidle aracından yardım alabilirsiniz.hardoverclock. Donanım çözümlerinin üstünlüğüne rağmen telefon görüşmeleri için BuddyPhone aracı. Sistem belleğini tam performanslı olarak kullanmak için www. nın performansını arttırabilirler.com sitesinde de overclock ile ilgili ücretsiz öneriler bulabilirsiniz. Örneğin bazı donanımlar ve yazılımlar sayesinde Amerika’yla ücretsiz veya oldukça ekonomik bir biçimde görüşebilirsiniz.powertweak.aceshardware. Bu bölüm bilgisayar reklamlarında sık rastlanan kimi yanıltıcı ifadelerden de bahsediliyor.de adresine de mutlaka göz atmalısınız.net/index.com sitesinde de PC Tuning hakkında ücretsiz öneriler ve önemli bağlantılar bulunuyor. Web’deki telefonunuz: Tüm dünyayla ücretsiz görüflün www. http://www. İster analiz ister ince ayar konusunda olsun web’de istediğiniz yazılıma hızlı bir biçimde ulaşabilirsiniz. layabilir ve bu sayede kelimelerinizde vurgu sağlayabilirsiniz.net adresinde bulabilecekleri Radeontweaker yardımıyla ek olarak ekran kartı- BEDAVA TELEFON ve WEB Web’de birçok alternatif sunulurken normal telefon görüşmeleri artık pek de ucuz kabul edilemiyor. Her gün arkadaşlarıyla sohbet etmek isteyen kullanıcılar ise Instant Messenger’lardan yararlanabilirler.sourgeforge. Anand’ın yorumlarından tam puanla çıkabilen bir donanım hakkında hiç düşünmeden satın alma kararı verebilirsiniz. Sisteminizde bulunan donanımların analiz edilmesini sağlayan olağanüstü ve ücretsiz bir araç olan Sisoft Sandra yazılımını www. ICQ destekli bir internet telefonu yazılımı olarak tercih ediliyor.com adresine bir göz atın. Eğer benchmark’lar ile ilgileniyorsanız çok yakında Türkçeye de çevrilmesi planlanan www.tweaknow.com adresi üzerinden iki bilgisayar arasında ücretsiz telefon görüşmesi yapabilme olanağı sunuluyor.com).com adresi de aynı konu üzerine hazırlanmış İngilizce içerik sunuyor. Yeni başlayanlar için ayrıntılı açıklamaların yer aldığı www. Donanımlar hakkında kritik ve ayrıntılı tartışmalarla ilgilenenlere ise.freewebcall. Daha yüksek ses kalitesi ve kesintisiz görüşme içinse kuşkusuz halen donanım çözümleri tercih ediliyor.sisoftware. Hindistan asıllı Anand Lal Shimpi sitesinde test adayları hakkında çoğu zaman sert ve sık sık des- tansı uzunlukta yorumlarını sunuyor. Eğer donanım sürücülerini bulamamaktan şikayetçiyseniz Almanca içerikli www.darkhardware. Ek olarak site üzerinde donanım haberlerine yer veriliyor. Tartışma gruplarına ve eğitim bölümlerine de yer verilen www. Eğer sisteminizin diğer sistemlerle karşılaştırıldığında hangi sırada yer aldığını görmek istiyorsanız www.php web sitesinde sisteminizin ince ayarları için sayısız güncel araca da yer veriliyor.com web sitesinde bir bilgisayarın oluşturulmasında kullanılan tüm parçalar hakkında ayrıntılı bilgi.warp2search. Bunun haricinde bir webcam aracılığıyla görüntülü görüşme imkanı da bulunuyor. www. Web üzerinden hizmet veren başka bir sunucu ise PhoneFree firmasına ait (www. Burada üreticilerine göre sıralanmış bir türde yazıcıdan dizüstü bilgisayarlarına kadar birçok donanımın güncel yazılımlarına yer veriliyor.com adresinde işlemcilerin ve ekran kartlarının doğru biçimde hızlandırılması için detaylı bir anlatım ve açıklama bulunuyor. ama bilgisayar konusunda da çok fazla deneyimi olmayan kullanıcılara rehber olmayı amaçlayan “Sistem Satın Alma Rehberi” bulunuyor.188 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA PC AYARLARI Bir PC’den daha yüksek performans almak isteyenler için web üzerinde sayısız ve ücretsiz birçok ince ayar önerisi sunuluyor. PC’den PC’ye sesli bağlantı kurulmasını sağlıyor.demon. atölye bölümleri ve testleri bulabilirsiniz.co.hardwaremania.treiber. Üstelik “Punctuate Your Point” fonksiyonu sayesinde konuşmanıza ses efektleri uygu- Evinizi Aray›n: PhoneFree gibi araçlarla internet üzerinden ücretsiz olarak tüm dünyay› telefon ile arayabilirsiniz. Powertweaker PC’nizi analiz ederek kaynaklarınızın kullanımında size yol gösterecektir. Yine Türkçe içerikli www. CHIP | MAYIS 2002 . Telefon görüflmesi deste¤i sa¤layan yaz›l›mlar İnternet üzerinden sunulan birçok kullanışlı yazılım.com adresini ziyaret etmeleri tavsiye ediliyor. Ayrıca ATI Radeon ekran kartı sahipleri http://radeontweaker.phonefree. Burada kullanılan yazılım size telefon görüşmesi yapabileceğiniz kullanıcıların buddy-list’ini sunuyor.

Bu program birçok messenger üzerinde kaydı bulunan kullanıcılar için büyük kolaylıklar sağlıyor.vcatch.avirt.tr) ve Turkcell (www.com adresinden indirebileceğiniz program ayrıca gönderilen mesajlarınızın saklanmasını ve hazır mesaj arşivinizdeki SMS’lerin gönderilmesini sağlıyor.0 (www. www.com) ait GeVeZe Lan Messenger ile yerel ağınız üzerinde sohbet edebilirsiniz. Messenger Rapman aracı (www.zonealarm. com). Hepsi Bir arada: Trillian arac›yla ayn› anda tüm messenger yaz›l›mlar›n›n sunucular›na eriflebilirsiniz. Aria (www. com.free-av.antivirus. Ancak ICQ ve AOL gibi firmalar kendi araçlarının kullanımını etkileyen bu araca karşı önlemler almayı planlıyor.tr) cep telefonu operatörlerinin web sitelerinde sınırlı da olsa ücretsiz SMS hizmetinden faydalanmak mümkün oluyor.com).com. Bunun sebebi olarak ise yüksek maliyetler gösteriliyor.190 teği ile chat portalları ile internet dünyasına açılmanıza olanak tanıyor. MSN.com) ise ICQ ve MSN des- Ücretsiz Firewall’lar: Sald›r›lara karfl› güvenlik duvar›n›z Ücretsiz Firewall yazılımlarının en popüleri.com). Odigo önceki tüm Messenger yazılımlarını destekliyor ve ek olarak video konferans imkanı sunuyor. BEDAVA GÜVENL‹K Her geçen gün yeni virüsler dünyanın başına dert olmaya devam ediyor. PC’den telefona görüşme imkanı sağlayan NetYAK (www.icq.com adresi üzerinden sunuluyor. Bu dosyaları özel bir klasöre kaydedin ve virüs tarayıcısıyla sadece bu klasörü tarayın.aria. Ants yazılımı trojanlara karşı özel bir koruma sağlarken Vcatch internet ile PC arasındaki veri transferini gözetleyerek mevcut tüm mail yazılımları ve browser’lar ile ortak bir biçimde çalışabiliyor.tr).de/ants) ve Vcatch (www. Ancak web’de ücretsiz SMS gönderilmesine olanak tanıyan servisler sürekli olarak farklılıklar gösteriyor ve çoğu zaman Türkiye’deki cep telefonu operatörlerine hizmet vermeyi durduruyorlar. ancak örneğin www.cc adresinden indirebilirsiniz.semsoftware. Avirt Voice 4.com) gibi yazılımları da kendi internet siteleri üzerinden ücretsiz olarak indirebilirsiniz.comease. Ayrıca bir Türk firması olan SemSoftware’a (www.odigo.yahoo. Trillian da aynı amaç ile geliştirilmiş bir Instant Messenger aracı ve ICQ.com) gibi virüs tarama programlarının freeware sürümlerine de web’den ulaşabilirsiniz. Kuşkusuz bu tip koruma yöntemleri içinde web’de ücretsiz alternatifler sunuluyor.nikotel. MSN Messenger (http://messenger.fsecure. Yahoo ve AOL ile birlikte çalışarak tüm bağlantılarınızı bir buddy list altında topluyor. Ücretsiz SMS: Web servislerinin say›s› h›zla azal›yor Geleceğinden oldukça parlak hizmetlerden birisi de SMS servisleri olarak görülüyor ve internet üzerinde en çok aranan sayfalar arasında bedava SMS servisi hizmeti veren siteler her zaman üst sıralarda yer alıyor.rapmen. Bu araca www.esoft-tr. Tamamen bir Türk programcısı tarafından yazılan SMS TR aracı sürekli olarak kapanan ve takip edilmesi güç ücretsiz SMS sitelerine erişmenizi kolaylaştırıyor. İstemci yazılımı www. Tarayıcı özellikle de her seferinde posta eklentilerinin taranması sırasında oldukça kullanışlı.com adresinden ücretsiz olarak indirebileceğiniz bu aracın sağladığı ses kalitesi internet bağlantı hızına bağlı olarak değişiyor. Güvenlik açısından F-Prot’u çalıştırmadan önce Görev Yöneticisi (Task Manager) üzerinden tüm çalışan uygulamaları kapatmanız tavsiye edilir. PC’ler için sağlık sigortası bulunmadığından virüslerden korunmak isteyen kullanıcılar pahalı antivirüs yazılımlarını satın almak zorunda kalıyorlar. Telsim (www.msn.netyak. Ants (www. www.com) CHIP | MAYIS 2002 . AntiVir programının Personal Edition sürümü www. F-Secure firmasının F-Prot yazılımı Norton.turkcell. Bu program bilgisayarınızda veri transferi yapıl- Bedava SMS: SMS-TR ücretsiz SMS servislerinin takip edilerek bir arabirim alt›nda toplanmas›n› sa¤l›yor. Clickntalk 5.com adresinden sahip olabilir ve bilgisayarınıza erişimi ayrıntılı bir biçimde kontrol altına alabilirsiniz. F-Prot DOS tabanlı bir program olmasına rağmen Windows XP altında da sorunsuz olarak çalışıyor: Ancak bu durumda yazılımın sadece diğer programlar tarafından kullanılmayan veya paylaşılmayan dosyalar üzerinde tarama yapabildiğini göz önünde bulundurmalısınız.5 (www.de adresinden virüs taraması yapmak isteyen kullanıcılar için ücretsiz olarak sunuluyor.trillian.avnetwork.com) kullanılabilir. bir klasik olarak anılan ZoneAlarm aracı bilinir. Kuşkusuz ICQ en popüler sohbet aracı olma özelliğini koruyor. Her zaman bedava: Instant Messaging Web üzerinde metin tabanlı sohbet için Yahoo Messenger (http://messenger. (www.telsim. Bu durumda en popüler sohbet programı olarak kabul edilen ICQ’nun SMS iletimi fonksiyonunda da yararlanabilirsiniz.esoft-tr. com).com/tr) veya oldukça popüler ICQ yazılımları (www. Panda ve Kaspersky gibi firmalara alternatif olarak sunulan en ünlü ücretsiz virüs tarayıcısı olarak biliniyor ve www. PC-cillin (www.com adresinden indirebileceğiniz Odigo gibi araçlar gelişmiş çok fonksiyonel çözümler getiriyor. Bu tarayıcı yaklaşık 50 bin virüse karşı koruma sağlıyor ve bu sayı her geçen gün biraz daha artıyor.com.

SR . Güvenlik: eCHIP’te de bulabilece¤iniz AVP antivirüs program›n› ücretsiz ve sürekli olarak internetten güncelleyebilirsiniz. muratk@chip.org adresinden indirebilirsiniz.tr mak istendiğinde her seferinde sizi uyarır. Ayrıca http://mercan. Program üzerinden bi- . Diğer yöntemde ise ileti gönderici tarafından şifrelenir ve alıcıya da şifreli bir biçimde ulaştırılır.com) iyi bir seçim.tinysoftware.edu. fiifreleme ve saklama: Web’de güvenlik art›k daha önemli Eğer her gün çok sayıda mail alıp gönderiyorsanız mesajlarınızı meraklı gözlerden korumak için standart çözüm olarak kabul edilen Pretty Good Privacy’den (PGP) yararlanabilirsiniz. PGP şifreleme aracının en son sürümünü www.tr/~levi/AS97. Bu firewall üzerinde ActiveX dosyalarının. Yapılan ayarlar özel olarak farklı programlara kolaylıkla uygulanabiliyor. Bu araç web’de www. cmpe.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava 191 reysel ayarlar da yapılabiliyor ve bu sayede programın ağ port’ları hakkında bilgi edinmesi sağlanıyor.com adresinde yer alıyor ve yeni başlayanlar için başarılı bir koruma sunuyor.agnitum.pgpi.boun.MS / Murat Karsl›o¤lu. Bu sayede hangi uygulamaların internet üzerinden ne tür bir iletişim yapacağına karar verebilirsiniz. Ayrıca bu esnada web tabanlı ya da bilgisayar tarafından oluşturulan bir şifreleme arasında seçim yapmalısınız. JavaApplet’lerinin ve VisualBasic Script’leri- nin kontrol altına alınmasını sağlayan bir içerik süzgeci yer alıyor. Web tabanlı sürümde e-mail’iniz sadece gönderenden alıcıya uzanan yolda şifrelenir ve alıcıya açık bir biçimde iletilir. Eğer karmaşık ayarlarla uğraşmak istemiyorsanız Tiny Personal Firewall yazılımını tercih edebilirsiniz. Eğer önceden belirli kullanıcılardan sisteminize gelebilecek olan dosyaları engellemek istiyorsanız Outpost (www.HTM adresinde program hakkında ayrıntılı açıklamalara yer veriliyor.com.

Kayalara yapılan çizimlerin tersine. dijital bilgiler bir düğmeye basmak suretiyle silinebiliyor. Bunun sonuçlar› ölümcül olabilir! A ltmış gün geçiyor ve bilgelik adına hiçbir ilerleme kaydedilmiyor: Bir internet sayfası ortalama olarak her iki ayda bir değişiyor ya da hiçlikte yok oluyor. Eğer günümüz CD disklerinin zaman gelip de antik süs eşyası olarak değerlendirilmesi istenmiyorsa. bir disket on yıl kadar dayanıyor.. Atalarımız bilgilerine çok daha fazla özenli davranıyorlardı. Taş Devri’nin mağara resimleri 38 bin yıl sonra. Çünkü dijital verilerin kayalara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il. Bu veri taşıyıcılar.156 192 Avc› ve Veri Toplay›c›: ‹yi ki ilkça¤larda bilgisayar yoktu. Fiziksel bakımdan da modern bellek ortamları hızla eskiyor: Bir CD-ROM optimal depolandığında yüz yıl kadar. Verilerin Dayan›kl›l›¤› Tafl Devri ‹nternetten Üstün ‹lkça¤lardaki ma¤ara resimleri basit.. İnsanlığın bu en büyük ve en modern veri koleksiyonu. ama sonsuza dek kal›c›. bin web sayfasından daha fazla şey ifade ediyor: Taş Devri insanı hakkında biraz bilgi edinmek için. daha uzun ömürlü veri taşıyıcılarına ve sis- CHIP | MAYIS 2002 . meraklı gözler yeterli. kendisinden önceki başka her bir ortamdan daha düşük bir “yarılama müddeti”ne (atom fiziğinden bir kavram) sahip. Buna karşılık bizden sonra gelecek olanlar. bir web sitesinde ise durum daha da kötü. erken dönem Homo Sapiens’in bizonlar ve “satir”ler (mitolojiden bir figür) ile uğraştığını gözler önüne seriyor. Kayalara yapılmış bir resim. bugünün birçok verisinden feragat etmek zorunda kalacaklar. ancak bilgilerimize özensiz davran›yoruz. birkaç yıl içersinde teknik bakımdan geride kalıyor. Bugün bizler çok daha fazla fley biliyoruz. Kullanımı bundan kolay başka bir şey olamaz. onları okuyan cihazlarda da olduğu gibi. Dijital ça¤da önemli veriler bir daha geri gelmemecesine kayboluyor.

İçerikler yok oluyor. Tüm veri demirbaşları zamanın güncel sistemlerine kopyalanıncaya kadar. Bu işlerle ilgili uzmanlar. bunun umutsuz bir girişim olduğu ortaya çıkıyor. Böylelikle aya son inişten otuz yıl sonra NASA.300 Y›l Ma¤ara resimleri Orta Avrupa’daki en eski çizimler milattan 36 bin y›l önce yap›lm›fl. yeniden kullanılabilir SpaceShuttle lehine yok etmiş bulunuyor. Gelin görün ki. Oysa adı ayyuka çıkarılan bilgi toplumu. Ev bilgisayarı kullananlar emulatörleri kendileri için çoktan keşfetmiş durumda ve bunlarla Sinclair ZX81 ya da Commodore 64 gibi klasiklerden oyunları ve müzik dosyalarını güncel bilgisayarlarda çalıştırıyor. Birileri son maden galerisindeki en arkadaki fıçı içinden oriji.000 y›l en az 27. Papirüs ‹kibin y›ldan eski papirüs yapraklar›. fotoğraflar ve mikrofilmler halinde fıçılara tıkılıyor ve Oberried yakınlarında nükleer silahlara karşı dirençli bir gümüş madeninde depolanıyor. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi demirbaş muhafaza şubesi yöneticisi Roland Kamzulak. Bununla karşılaştırıldığında Gutenberg’in İncil’leri da- ha kalıcı. örneğin yazarların elyazmalarını disket üzerinde muhafaza etmelerinden hiç de hoşnut değil: “Biz bugünden kalanlarla uğraşmaya başlayana dek. Bu durum. yazarların yapıtlarını oluşturdukları zamanki dosya formatları artık varolmayacak” şeklinde endişesini dile getiriyor... bu sorunu görmezden geliyor.k VER‹ TAfiIYICILARININ DAYANIKLILI⁄I Kertik De¤ne¤i En önceki veri tafl›y›c›lar aras›nda avc› ve çobanlar›n üzerine bilgiler kertti¤i kemik ya da tahtadan ibaret çubuklar bulunuyordu.Ö. belgeler. Amerikan Havacılık ve Uzaycılık Bir kez daha aya gitmek zor: Dairesi NASA gözler önüNASA. milyonlarca manyetik bandı katalog oluşturmadan karton kutularda paketlemek. 2700) uzan›yor. işletim sistemleri. yüzy›ldan tafla kaz›nm›fl zaman tan›kl›klar› günümüze kadar gelmifl bulunuyor. sürücüler. 18. artık geriye dönüş olanaksız. yeni bilgisayarları ve sistemleri eskilerini taklit eder duruma getirecek emulatörler olabilir. doğal olarak. Bantlar üzerindeki manyetik katmanların taşıyıcı folyodan ayrılması ya da yer yer şerit üzerine kopyalanması için yeterince zaman geçmiş bulunuyor. NASA yedekleme yapmadığı için.000 Y›l en az 4. antik M›s›r’daki yaflam› gözler önüne seriyor. Aynı şekilde. Düflsel çözüm: Dünya arflivi olarak internet Almanya’da NASA’dan daha dikkatli ve daha ileri görüşlü olunduğu sanılıyor: “Birinci derecede önemli kültürel varlıklar” denilen şeyler. o zamanki tafl›y›c› ne seriyor: NASA gizlice raketle ilgili teknik verileri Wernher von Braun’un tek tahrip ederken bunu kullanımlık taşıyıcı raketikesinlikle göz önüne nin tüm yapı planlarını ve almam›fl olsa gerek. Sürekli yeni dosya formatlarına geçişe bir alternatif.700 Y›l en az 3. CD’lerde ve disketlerde eskime süreçleri uzun süre göze çarpmıyor.. aygıt sürücüleri vs. Hanedanl›¤›na kadar (M. CHIP | MAYIS 2002 . gerçekten dayanmak zorunda.Ö. önemli verilere nasıl davranılmaması gerektiğini. manyetik bantlarda. depolarda muhafaza etmek. ancak hasar oluştuktan sonra işe koyuluyor. aksine ilgili donanım ve yazılımın dayanıklılığına da bağımlı. Yani dijitalleşme ile birlikte arşivleme sorununun kendiliğinden çözüleceğine inanmak saflıktan başka bir şey değil.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 193 157 Verilerin Dayan›kl›l›¤› temlere ihtiyaç var. Üretim döngülerini gitgide daha fazla kısaltan Microsoft’un sabırsızlığı göz önüne alındığında. bellek ortamları için ölümcül bir hata! Kağıtta hasarlar oluşur ve önemli ölçüde tamir edilebilirken. Bantlar bir kere yapışkanlaştığında ya da İspanyol bilimcilerin yakın geçmişte keşfettikleri gibi CD’nin plastik muhafazası bir mantar tarafından kemirildiğinde..800 Y›l en az 2. en az 38. ve orada unutmak. Tüm bunlara bir başka sorun daha ekleniyor: Dijital verilerin yaşam süresi yalnızca ortamın dayanıklılığına değil. en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık alanındaki belgeler yok olmuş durumda. Parflömen Üzerleri yaz›l› hayvan derileri eski M›s›r 4. üretim teçhizatını. ihmalkarlığı daha az kötü sonuçlara yol açmış değil. bu dünyanın en güçlü taşıyıcı raketini yeniden üretmek ve böylece aya başka bir yolculuk düzenlemekten yoksun kalmış durumda. Tafl Levhalar M.

Ufukta online haber magazinleri ya da forumlar gibi. ZEIT gazetesinin On-line eki teknik yöneticisi Peter Buhr. İki milyondan fazla resme www. Filmin orijinali Federal Film Arflivi’nde bulunuyor. Buhr bu arada gazetelerde şimdilik yalnızca orta vadeli.archive. Cottbus’ta teknoloji felsefesi profesörü olan Klaus Kornwachs. Kahle’nin başvuru yapıtını “bir bin yılın sonunda bir bütün olarak toplumumuzun aynası haline getiriyor. 10 milyardan fazla web sitesi ile dünyanın en büyük veritabanı yönünde gelişmiş bulunuyor. ama bu benzersiz zaman tanıklarını basitçe dış etkilere karşı korumak ile yetinilseydi.” Aynı şeyi. O zamanlar resimler asfalt üzerinde ›fl›kland›r›l›yorlard›.corbis. Corbis. Geçen süre zarfında. Ünlü. uzun vadeli bir arflivleme için uygun görünüyor.org adresi altında online kullanıma sunduğu “Internet Archive”ine borçluyuz. devasa bir saçmalık. Görece eski kullanıcılar belki Tim Berners-Lee’nin ilk katkılarını ya da Linus Torvald’in Linux projesinde işbirliği çağrısını hatırlayacaktır. CD-ROM/DVD Eskime testleri par›lt›l› diskler için yüzy›ll›k bir yaflam süresi ortaya ç›kar›yor. Arşivciler her iki ayda bir kamuya açık interneti tarıyor ve yeni belgeleme malzemesi ekliyor. bu tip sıkı sıkıya depolama. Telif hakları hakkındaki tartışma ise başlı başına bir sorun. yüzy›la kadar bu yaz› ka¤›d›. CHIP | MAYIS 2002 . kendi buluşunun enginliğinde yitip gitmiş. ama ayn› rihsel bakımdan tümüyle zamanda gelecek hakikati içermek iddiasıneriflimlerden bir maden da bulunmadan. 1827’den kalma. taolup gitmekten. yabancı içeriğe işaret ediyor ya da sürekli değişiyorlar. Bugün www’nin başlangıç dönemlerinde nasıl olduğunu ve kendini nasıl geliştirdiğini biliyor olmamızı. bu yöntem makul görünüyor. yaklaşık 65 milyonluk fotoğraftan ibaret koleksiyonunu Pittsburgh yakınlarında eski bir maden ocağında de- poluyor. Corbis bunun yerine internetten resim arşivi olarak yararlanıyor. azami 15 yıllık bir web k Mikrofilm Hiç olmazsa bu analog bellek ortam›.com gibi projeler. Brewster oca¤› koruyor.com adresinden ulaşılabiliyor. arama makinesi Google da.194 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› nal yazılı belgeye ihtiyaç duymadığı sürece. bu sayı giderek artacak. Bu durumda kendisine bu tarihsel si- tenin kodundan bir çıktıyı muhafaza etmiş olan bir arkadaşı yardımcı olmuş. Ama web’in bir kere yuttuğu her şeyi. arşiv. bu yılın başında Deja’nın eski Usenet arşivini sayfasında yeniden açarken amaçlamış değildi. Bu dinamizmi hemen hemen hiçbir geleneksel bellek ortamında yansıtmak olanaklı değil. en az 550 Y›l yaklafl›k 500 Y›l en az 175 Y›l en az 107 Y›l yaklafl›k 100 Y›l Kaliteli Yaz› Ka¤›d› 19. firmanın sahibinin adı Bill Gates olmazdı herhalde. Brewster Kahle’nin koleksiyon tutkusuna ve 1996 yılında www. kullanıcıyı 1981 yılına kadar geri giden nostaljik bir geriye yolculuğa davet ediyor. Haber grubu katkılarından ibaret karışık koleksiyon.” ABD’deki Corbis firmasının planı bununla karşılaştırıldığında daha iyi düşünülmüş: Microsoft’un kardeş firması da. dili dışarıda Einstein resmi ya da Holocaust resimleri gibi hazineler yitip gitmeye karşı korunuyor. çürümüfl ve lapa olacak flekilde ezilmifl paçavralardan olufluyordu. dünya arşivi olarak internet düşünü ayakta tutuyor. çünkü “yorum için yardımcı araçlar olmaksızın. İnternet tarihçilerinin kafasını yalnızca verilerin çokluğu kurcalamıyor: Sayfalar ve içerikleri birbirleriyle bağlantılı. öyle ki sayfa yeniden yapılandırılabilmiş. kaçınılmaz bir biçimde yeniden tükürmediğini World Wide Web’in mucidi Tim Berners-Lee’nin kendisi saptamak zorunda kalmış: Onun ilk HTML sayfası. Selüloyt Film Almanya’daki ilk filmi 1895’de Stadanowski biraderler çekmiflti. Örneğin 11 Varillerdeki kültürel varl›k Eylül’deki terör saldırısıyla Alman kültürel varl›¤›n› yok ilgili özel koleksiyonlar. bu tip eylemlerin anlamını kuşkuyla karşılıyor. arşivleme sorununu “gelecek beş yılın en büyük zorluğu” olarak görüyor. öncelikle hareketli siteler için tatminkar bir çözüm görünmüyor. Foto¤raf Muhafaza edilmifl en eski foto¤raf.

gazetelerin 20 y›l içinde tahrip olmas›na neden oluyor. Süddeutsche Zeitung’un harici arşiv hizmeti w w w.tr Asitli Ka¤›t Bu ka¤›t 30-40 y›l sonra parçalan›yor. Veri depolama sorunundaki bu güvensizlik. Asitsiz ka¤›t yaklafl›k 300 y›l dayan›yor. daha s›k kullan›ld›¤›nda befl y›l içinde kaybediyor. ahflap malzeme ve doldurma maddelerinden ibaret kar›fl›m. Gazete Ka¤›d› Eski ka¤›t. yakmak oldukça büyük bir sansasyon yaratabilecekken. ğını kim garanti edebilir? Teknoloji filozofu Klaus Kornwachs kurumların “sabit değerleri esas alan ve seçimin bağlantılarını ve nedenlerini birlikte sunan” sıkı bir seçime gitmesini talep ediyor. aksine yoğun bir seçme ve filtreleme ile karşı karşıya bulunmamızda yatıyor. yalnızca bu haftalık gazeteye mahsus değil. Aynı fikir 1998’deki Almanya’daki hükümet değişikliğinden kısa bir süre önce başbakanlıktaki birinin de aklına gelmiş olsa gerek: FDP (Liberal Parti) politikacısı Burkhard Hirsch çevresinde oluşturulan bir özel araştırma komisyonunun raporuna göre. yalnızca bir katkının en güncel sürümünü hazır bulundurmakla yetinmiş oluyor. hangi dizaynda. Ancak bilginin yararının mı. Tarihin cilvesine bakın ki. Eksik olan. böyle olunca da söz konusu kurumlarda. Öncelikle şunu unutmamak gerekiyor: Dijital arşivleme yalnızca bilgileri muhafaza etme olanağı sunmuyor. Ancak. Açıklık yalnızca yasa tarafından verileri belirli bir zaman için muhafaza etmeye zorunlu kılınan meslek gruplarında hakim. günün birinde bilgilerin suretini otomatikman her seferki güncel dosya formatların- da oluşturan mekanizmaları harekete geçirecek sistemler tartışılıyor. agaro@chip. tam da doktora yapmış bir tarihçinin. kimlerin ebedi iddiaya sahip dünya bilgisinin ne olduğuna karar vereceği sorusu yanıtlanmış olmuyor. ZEIT-Online’dan Peter Buhr dile getiriyor: “Veri depolamada esas zorluk o kadar çok teknikle ilgili değil.de’nin gündelik sunumlarından yalnızca küçük bir kesit içeriyor. uzun ömürlü manyetik bellek ortamlar›. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi’ni. Helmut Kohl’ün başkanlığındaki bir federal yönetimin verileri silinmiş bulunuyor. neyin.4 terabyte sığdıran holografik veri bellekleri şimdiden start almaya hazırlanıyor. KK / Garo Antikac›o¤lu. . verilerini on y›l. kültürel varl›k m›? Üçüncü ve en büyük sorunu. elektronik olarak arşivlenmiş verilerde az sayıda göze çarpan işlem ve tıklamalar bu iş için yeterli oluyor. hangi tarzda ve ne kadar süreyle depolanacağını önceden belirleyen uygulanabilir bir sistem.” Bu yüzden bir kredi kartı boyutlarındaki alana 3. Internet sayfas› Ortalama olarak bir site her 60 ila 70 gün içinde de¤ifliyor ya da topyekun yok oluyor. ki tüm arşivleme uzmanları bu konuda hemfikir. Karar vermek zor: Veri çöpü mü. Kitap dağıtıcısı Amazon. Araştırma laboratuvarlarında. ZEIT şimdilik online içeriğinin backup güvenliği ile yetinirken. 540 bin kitabı ve 22 milyon tek sayfalık belgesiyle. Bunlar arasında kayıtlarını son röntgen çekiminden 30 yıl kadar sonra da sunmak zorunda olan radyologlar bulunuyor.cocm. bilgisayar verilerinin üçte ikisi “bilinçli ve koordineli olarak” silinmiş bulunuyor. talebin mi yoksa iktisadi bakış açısının mı öncelikli olduğuna Kitaplar›n kal›c›l›¤›: Asitsiz ka¤›t flimdiye kadar kim karar verecek? Bu dostüm dijital bellek yaların muhafaza edilmeortamlar›ndan daha uzun sinin ve iletilmesinin bin süre dayan›yor ve oynatma yıl içinde de anlamlı olacacihazlar›na gerek duymuyor. s u e d d e u t s c he. bu bağlamdaki tutumu hakkında bilgi bile veremiyor. Disket Yeniden yaz›labilir bu ortam. yaklafl›k 80 Y›l yaklafl›k 30 Y›l yaklafl›k 20 Y›l yaklafl›k 10 Y›l yaklafl›k 60-70 gün Manyetik bantlar ve diskler D›fl dünyayla iliflkisi kesilecek flekilde s›k› s›k›ya kapat›lm›fl sabitdiskler. aksine bilgileri rahatlıkla silmeye de izin veriyor. CHIP | MAYIS 2002 .196 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› arşivleme ihtiyacı teşhis edebiliyor.

Bunun için sadece herhangi bir il üzerine tıklamak yeterli oluyor. köyleri. onu planlamak her zaman en zor ve uzun süreli araştırmalar gerektiren sıkıcı bir iş olmuştur. Sakin ve serin do¤an›n kuca¤› m›? yoksa s›cak kumlar ve deniz mi? Eğer kafanızda çevreden duyduğunuz ya da daha önce gittiğiniz ve memnun kaldığınız bir tatil beldesi varsa seçim yapmak sizin için daha kolaydır. otel ve pansiyonların. Tatil yapmak ne kadar güzel olsa da.com adresini ziyaret edebilirsiniz. bunun için planlamaya bir tatil şekli belirleyip devam etmeniz daha iyi olacaktır. Gazetedeki onlarca ilan arasında dolaşırken ve tüm bu kriterlere dikkat etmek zorundayken istediğiniz doğru bir tatili seçebilmek de zorlaşabilir. İlk açılan ana sayfa üzerinde yer alan bölgelere ayrılmış harita üzerinden ise konaklama için tatil. Belki de tatil sizin için dinlenmek değil eğlenmek anlamına da geliyor olabilir. daha sonra da elinize bir kalem alıp gazeteden uygun kalitede . tercih ettiğiniz bölgede bir tatil köyü. Üstelik bu şekilde bir turizm şirketinden diğerine dolaşmadan. Dolayısıyla tüm yılın yorgunluğunu atmak için uzun zamandır beklediğiniz tatil için planlar yapmanın zamanı artık geldi.tatildergisi. Bundan sonra ısınan hava ile birlikte çalışmak da iyice zorlaşacak. A rtık mayıs ayı içindeyiz. ağzı sıkı laf yapan görevlilerin sizi yanlış yönlendirmesine maruz kalmadan ve tam anlamı ile özelliklerini bilmeden tatil yerini seçmek zorunda da kalmadan tatilinizi planlayabilirisiniz. Sitenin ana bölümünü oluşturan İller ve Turizm bölümü ise tüm illerimiz ve gezilecek yerleri hakkında çok geniş bilgiler sunabiliyor. Ancak farklı yerler keşfetmek ya da daha önce hiç yapmadığınız türden bir tatil özlemi kuruyorsanız. kaplıcalar ve kış turizmi üzerine çok detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz. Tabii ki bunu yaparken ayırdığınız bütçenizi aşmamaya da dikkat etmeniz gerekir. Yani kapıdan baktıran mart ve yağmur ayı nisan çoktan geride kaldı. İşte tüm bunlara karar vermek için internet üzerinde yer alan www. Art›k tatilinizi bilgisayar bafl›ndan planlayabilirsiniz. Ayrıca İstanbul içi tüm seyahat acentelerinin telefonları da yine bu sitede yer alıyor. Tatil Dergisi: Burada mavi tur. Bunun için önce istediğiniz tatil şeklini belirlemek.156 200 Online Tatil Rehberi Tatil ‹çin Sörf Yap›n! Bir turizm flirketinden di¤erine koflturmak gazete sayfalar› aras›nda küçük ilanlar içinde en uygun tatil seçene¤ini kovalamak eskide kald›. tüm detaylı bilgileri ile telefon ve CHIP | MAYIS EYLÜL 2002 2001 . Dolayısıyla bu se- ne bir değişiklik yapın ve klasik tatil planlama şeklinizle birlikte gazete. broşür ya da katalogları da bir kenara bırakıp bilgisayarınızın başına oturun ve tatilinizi online olarak planlayın. otel ya da pansiyon gibi bir konaklama yeri belirlemeniz gerekir. Ye- şillikler içinde serin çam kokularının içinde sakin bir tatilin ya da sıcak kumların serin denizlerle kucaklaştığı bir yerin özlemini çekiyor olabilirsiniz.

Aksi durumda zaten gideceğiniz büyük tatil köyleri ve lüks oteller size bu hizmeti sağlayacaklardır. Trenin rahatlığı. rek kendinize daha önceden bir yol haritası çıkartabilirsiniz. Yol bilgisi konusunda ise eğer zayıfsanız yine de endişelenmenize gerek yok. Bu bir bakıma ekonomik de olabilir.com’u rahatlıkla kullanabilirsiniz. Bu aşamada artık tatilinizi yurtiçinde mi yoksa yurt dışında mı geçirmek istediğinize kadar vermeniz gerekir.gezgin. Zaten diğer benzeri siteler de neredeyse 3 aşağı 5 yukarı benzer bir mantıkla hizmet verirler. deniz yollarının zevki ya da otobüsün konforu arasında bir seçim yapmakta zorlanıyorsanız ve nereye nasıl daha rahat gideceğinizi düşünüyorsanız bu Sadece ‹nternet De¤il! Sizlere Turk Nokta Net dünyas›n› sunuyoruz. Tüm bunlar›n d›fl›nda Turk Nokta Net. Türkiye'nin en iyi kategorize edilmifl bilgilerinin bulundu¤u.gezikolik. Bu durumda gittiğiniz yerde özgürce dolaşmanız da mümkün olur. www. Koltu¤unuzdan bile kalkmadan otel rezervasyonunuzu yapt›r›n Tabii ki daha önce de belirttiğimiz gibi ulaşımla ilgili yapacağınız ayarlamalar sadece ulaşımı kendiniz çözeceğiniz durumlarda gerekli olacaktır.dunyaturu.tr www.turk. Bu hizmetlerin yan›nda Turk Nokta Net'in internet eriflimini de denemek isterseniz tek yapaca¤›n›z fley kredi kart› bilgilerinizi bize bildirmek.gizlicennetler.WEB plan›ndan 4 milyon TL çekilerek devam ettirilecektir.net deneme aboneli¤inizi bafllatman›n en kolay yoludur. mutlaka oraya nasıl ulaşacağınız da verilmesi gereken kararlar içinde yer alacaktır. E¤er bir internet ba¤lant›n›z varsa bu numaray› www.tr sitesini ziyaret ede- durumda da www. Bu sayede bir ay içinde deneme amaçl› kullanabilece¤iniz 30 saat internet eriflimine kavuflmufl oluyorsunuz.tr bir seçim olarak belirlenebilir.net/netweb adresindeki kutucu¤a yazarsan›z aboneli¤iniz birkaç saniye içinde bafllam›fl olacakt›r.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 201 Online Tatil Rehberi adreslerine ulaşmanız da mümkün oluyor. Turk Nokta Net Net.turizm.net portal ile interaktif d nyan n par as olun! Bu evirdi iniz. Turk Nokta Net dünyas›.otelrehberim. Dilerseniz deneme aboneli¤inizi 212 337 77 77 numaral› ça¤r› merkezimizden de bafllatabilirsiniz. bu bilgilere telefonlar›n SMS ve WAP özellikleriyle. Internet hayat n z n yeni bir sayfas olsun. Karayollar› Genel Müdürlü¤ü: Ancak bu seçenekte gidiş ve dönüş tarihleri açısından tur şirketine bağlı kalacağınız gibi gittiğiniz yerde çeşitli tarihi ve turistlik yerleri gezmek için de oldukça yüklü bir ek seyahat harcaması yapmanız gerekebilir.seyahatname. tek fley bu güvenlik numaras›n› verirken yan›nda kredi kart›n› bilgilerinizi de bildirmeniz. su ya da hava! Her ne tür tatil seçmiş olursanız olun. Derginiz CHIP. Türkiye Ulafl›m Rehberi: Eğer hem bir tur ile anlaşmadınız hem de kendi arabanız ile gitmeyi düşünmüyorsanız bu durumda da bir toplu taşıma seçeneği seçmek durumunda kalacaksınız demektir.net www. www.turk.turk. www.com www.com.gov. özellikle de avuç içi bilgisayarlarla her yerden ulaflabildi¤iniz bir yap›ya sahip.gezi.com ve www.com exploreturkey. Çünkü çoğu şirket yapacağınız 1 haftadan daha uzun tatiller için ulaşım ücreti almayacaktır..com www. Bu hizmetlerin hepsi size bir ay süreyle s›n›rs›z olarak sunulmaktad›r.com. Bu siteden tüm ulaşım şekillerinde tüm şirket adlarına ve telefon numaralarına ulaşabilir ve istediğiniz güzergahlarda sefer yapıp yapmadıklarını öğrenebilirsiniz. hiç durmadan düzenli bir biçimde de¤ifliyor. Bu sitenin dışında aşağıdaki benzeri hizmet veren diğer sitelerden de yararlanabilirsiniz.tatilborsasi.com www.WEB aboneli¤i ile yukar›da sayd›¤›m›z tüm katma de¤erli hizmetlere ulaflabilir ve bunlardan faydalanabilirsiniz. uçağın hızı.com üzerinde yapacağımız örnek online rezervasyon işlemini diğer siteler üze- Ulafl›m için en do¤ru olan› seçin: toprak.com adresindeki Türkiye Ulaşım Rehberi sitesini ziyaret edebilirsiniz. Karayolları Genel Müdürlüğünün www. Bir ay›n sonunda e¤er kullan›m›n›z› sona erdirmek istedi¤inizi belirtmezseniz aboneli¤iniz net. Derginizin bu sayfas›ndaki bilgilerle bir ay boyunca ücretsiz olarak bu kat- Internete sadece ba lanmay n. bu renkli dünyan›n kap›lar›n› sizler için aralayarak en az›ndan içeride neler oldu¤unu görmenizi istiyor. Bu durumda 30 saat ücretsiz Internet ba¤lant›s›na kavuflacaks›n›z ve kredi kart›n›zdan bir ay ya da 30 saat internet ba¤lant›n›z bitinceye kadar hiçbir ücret al›m› yap›lmayacak. Eğer bir turizm şirketi ile anlaşacaksanız bu durumda ulaşımınızı da onlar sağlayacaktır. nterneti ya ay n. E¤er bir internet ba¤lant›n›z yoksa veya Turk Nokta Net'i denemek istiyorsan›z yapaca¤›n›z CHIP GÜVENL‹K NUMARASI: 001-892-891112 . yenileniyor. Deneme aboneli¤ini nas›l kullanacaks›n›z? Bu sayfada size vermifl oldu¤umuz güvenlik numaras›.com www. ma de¤erli hizmetlerden faydalanabileceksiniz.neredennereye.otelrehberim. Bu yüzden şimdi www. Dolayısıyla otomobilin ve uzun yol tecrübeniz varsa kendi arabanız ile tatile çıkmak da Seçiminizi Yap›n: Bu site seyahat konusunda bilmek istediklerinize sahip.kgm. Otel Rehberim: Tercihinizi yurt içi turizminden yana kullanmanız durumunda otel rezervasyonunuzu online olarak yapabilmeniz için güvenilir ve geniş bilgi içeriği kriterlerini de göz önüne aldığınızda www.

haftal›k turlar bulabilece¤iniz do¤a ve gezi sitesi. www. resini ziyaret edip gerekli bilgileri almak. www. Buradan da örneğin “Club Alantur” bağlantısına tıklayın.202 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Online Tatil Rehberi rinde de benzer şekilde uygulayabilirsiniz. www. Turizm Hekimli¤i: Dolayısıyla. rafting. Eğer otel adını biliyorsanız alfabetik listeden ulaşabilirsiniz. Ama yinede dikkat etmeniz gereken ve genelde gözden kaçan büyük bir problem daha mevcuttur. Karşınıza tüm şehirlerimizin ve popüler ilçelerinin bir listesi gelecektir. su ve doğalgaz musluklarını sımsıkı kapamış olabilirsiniz. Seyahat Sigortas›: Eğer tatildeyken başınıza gelecek sağlık sorunlarından ya da kazalardan çekiniyorsanız bunun içinse alabileceğiniz en iyi yöntem seyahat sigortası yaptırmak olacaktır. her tür gezi sırasında karşılaşabileceğiniz sağlık sorunlarında gezi öncesi ve süresince yapmanız gerekenler konusunda size yardımcı olması amacıyla tatile çıkmadan önce www.metur. Her yıl binlerce insan turistik gezi amacıyla yurtdışında ve yurt içinde geziye çıktıkları geziler sırasında sağlık sorunlarıyla karşılaşıyorlar. Hatta 1 haftal›k tatil bile bu kifliler için imkans›zd›r. ma¤arac›l›k konular›nda bilgiler içeren bir site. hafta sonu turlar›.deepnature.com) dikkate almadan tatil dönüşü için planlar yapmayın. Hava Durumu: Son olarak her ne kadar tüm tatilinizi çok iyi bir şekilde planlamış olursanız olun gideceğiniz ülkenin hava koşullarını da (weather.tr: Da¤c›l›k.sigortam. Karşınıza otelle ilgili detaylar ve fiyat bilgileri gelecektir. ma¤ara. trekking. Yurtdışı tatilleriniz içinse yine benzer şekilde rezervasyonlarınızı güvenle yaptırabilirsiniz. Bilgilerinizi verip en alttaki “Onayla” tuşuna bastığınızda artık yeriniz ayırtılmış demektir. yapay t›rman›fl. Özellikle ülke dışına çıkacaksanız ve gerek havasına gerekse hastalıklarına alışık olmadığınız bir ülkede sizi çok büyük sağlık problemleri bekliyor olabilir. Ancak yurtdışı için daha farklı web sayfalarını ziyaret etmeniz gerekir. www. hiking.com siteleri bu konularda size yardımcı olacaktır. Vizeleriniz.touristhealth. müşteri ve kredi kartı bilgilerinizin girilmesi istenecektir.net/seyahat/1. www. kaya t›rman›fl› gibi konularla ilgili bilgiler içeren bir site. bungee jumping.tr. Eğer bunlar sizin için uygunsa üstte yer alan “Anında Rezervasyon yaptırın” tuşu ile rezervasyon sayfasına geçebilirsiniz.net. Tarihi Seçin: Bofl oda olup olmad›¤›n› önceden kontrol etmeniz gerekiyor. kampl› turlar.tr GÜNÜ B‹RL‹K TURLAR » Tatile ay›racak zaman› olmayanlara Sa¤l›k Her fleyden Önemli: Tatildeykende sa¤l›¤›n›za dikkat edin. www.nolimits. Yoksa kim bilir belki de Pasifik kıyılarındaki rüya tatiliniz dünyanın en büyük fırtınası ile kesilebilir ya da Tibet’teki egzotik yolculuğunuz bir anda kum fırtınaları ile kabusa dönüşebilir! Mahmut Karsl›o¤lu.adrenalin. rafting yapabilece¤iniz. Seçtiğiniz ilçe içinde yer alan oteller karşınıza geldiğinde burada başında yeşil “check” işareti olan ve yanında Rezervasyon bağlantısı olan her otel online rezervasyon yapabileceğiniz anlamına gelir.com.org: Trekking. sağlık sorunu gibi risklerini seçmiş olduğu süre içinde belirlenmiş limitler dahilinde kapsam altına alan bir poliçe çeşidi ve bu tür bir sigortayı da online olarak yaptırmanız mümkün.detur.tourturkey.com. Web sayfası karşınıza geldiği zaman sol tarafta göreceğiniz menü. Şimdi seçimimizi Antalya’nın Alanya ilçesi olarak yaptığımızı varsayarak bu bağlantı üzerine tıklayın.ogzala. yürüyüfl ve spor malzemeleri ile ilgili bilgiler içeren bir site. İlk olarak buradan “Şehirlere Göre” Eksiksiz bir tatil için sadece otel rezervasyonunu yapt›rmak yetmez Tatile çıkmak için bavullarınızı eksiksiz toplamış. mkars@chip.com: Trekking.yahoo.com. bağlantısına tıklayın. climbing gibi aktiviteleri organize eden bir firma. Burada kalacağınız gün aralığını belirttikten sonra “Oda durumunu kontrol et” tuşu ile istediğiniz tarihlerde seçtiğiniz otelde oda olup olmadığını öğrenebilirsiniz. aradığınız oteli bulmanız için size çeşitli seçenekler sunacaktır. Tek yapmanız gereken www. da¤ turlar›. sakatlanma. www. Tabii ki herkes her zaman haftalarca tatil yapacak kadar zaman bulamayabilir. pasaportlarınız ve biletleriniz her şeyiniz de yanınızda olabilir.com. günübirlik yürüyüfller. yamaç paraflütü.com adresine bir göz gezdirip gideceğiniz yer hakkında bilgi almanız iyi Zatil Sigortas›: Tehlikeli aktivitelere kat›lmad›n önce mutlaka sigorta yapt›r›n. da¤c›l›k. Bu sitede gideceğiniz ülkedeki sağlık sorunları ve riskli ülkelerin dışında uçak yolculuğunda sağlık.tr: Do¤a ve macera turlar›. Bundan sonra artık tatildeyken gönül rahatlığı ile en tehlikeli aktivitelere bile dahil olabilirsiniz. paragliding.dsm. kampç›l›k. Şirketin güvenliği Thawte ve Garanti Bankası tarafından sağlandığından güvenle yararlanabilirsiniz. www. aslında kişinin seyahat esnasında kaza. trekking.asp ad- CHIP | MAYIS 2002 . kampç›l›k. Seyahat sigortası.com ve www. zamansal uyumsuzluk (JET-LAG) ve taşıt tutması hakkında bilgiler ve hamilelerin yaşlıların ve çocukların yolculuk sırasında dikkat etmesi gereken gibi konular yer alıyor. camping. olacaktır. Eğer yer varsa size ödemeniz gereken toplam tutar bildirilecek. Ancak eğer buna karar vermediyseniz harita üzerinden ya da şehirlere ve kategorilere göre aratmanız da mümkün olabilir.tr: Alternatif spor dallar›.com. Bu tür durumlarda hafta sonu yap›lacak do¤a kaçamaklar› rahatlaman›n en iyi yollar›ndan biri olabilir.tatilonline.

ders notları grup adresine gönderilerek tüm üyelerin bu bilgilerden faydalanması sağlanabilir veya toplantı saatleri ve görevler tüm çalışanlara tek bir eposta ile gönderilebilir. ‹pucu: Kullanıcıların kendilerinin kayıt olmasına izin verilen açık abonelik sistemindeki herhangi bir gruba dahil olmak için yapmanız gereken tek şey “grupismisubscribe@yahoogroups. ücretsiz e-posta hizmetinin haricinde bir de ücretsiz posta grubu hiz- meti sunuyor.com” biçiminde- CHIP | MAYIS 2002 . CHIP. Ancak online olarak gerçekleşen bu işlem sırasında vakit kaybetmemek için bazı kararları önceden vermenizde fayda vardır. Grup oluştur- mak istediğiniz alana karar verdikten sonra grubun amacına uygun olarak kısa ve açıklayıcı bir isim bulmalısınız. bu yazı içerisinde tasarım aşamasından başlayarak grupların nasıl oluşturulacağı. Grup oluşturulması ve yönetilmesi esnasında Yahoo’nun kendi hazırladığı ara yüz kullanıldığı için HTML veya özel başka bilgilere gerek yoktur. iş derken herkes kendi yolunu çizer ve bir şekilde aradaki bağlantı kaybolur. grup oluşturma yönünde ilk adımınızı atabilirsiniz. Bunun için ister Yahoo Gorup dizinini kontrol edebilir ister bu dizin içerisinde istediğiniz konuyu aratabilirsiniz. Posta grupları etkili bir şekilde kullanıldığında öğrencilerden. L ise öğrencilerinin üzerinde uzlaştıkları tek konu. Ancak günümüz teknolojisi ile bu bağlantıyı sanal da olsa yeniden kurmak mümkündür. İsterseniz kendi adres defterinizdeki kişileri Yahoo Groups’a aktarabilir veya isteyen her kullanıcının sizden davet beklemeden kayıt olmasına izin verebilirsiniz.groups. Grubu oluştururken göz önünde bulundurulması gereken diğer bir nokta ise grubun üyelerini belirlemektir. Örneğin önceki seneki sınav soruları. Ancak mezun olduktan sonra üniversite. Herkese açık olan posta grupları sayesinde eski arkadaşlar tek bir çatı altında toplanabilirler. Bir Yahoo ID ve bir e-posta adresine sahip olan herkes istediği başlık altında ve istediği içeriğe sahip gruplar hazırlayabilir.com adresindeki “Start a new group” bağlantısına tıklayarak. Dünyadaki en büyük portallardan biri olan Yahoo. kullanıcı ve grup yönetimi hakkında bilmeniz gerekenleri gösteriyor. benzer düflüncelerdeki insanlar› yak›nlaflt›rabilir veya çeflitli sorunlara çözümler arayabilirsiniz. ‹lk ad›m: Grup tasar›m›nda dikkat edilmesi gerekenler İlk olarak posta grubu oluşturmak istediğiniz alanda başka bir tartışma listesi olup olmadığını kontrol etmelisiniz. iş verenlere kadar çok geniş bir yelpazeye dahil kullanıcıların isteklerini karşılayacak ve hatta hayatlarını kolaylaştıracaktır. belki de hayatlarının sonuna kadar birbirlerinden ayrılmayacaklarıdır. Artık bir konuda grup oluşturmaya karar verdiyseniz ve bu sorumluluğu alabileceğinizi düşünüyorsanız www.yahoo. Çünkü halihazırda binlerce kurulu tartışma listesi vardır ve aynı amaçla daha önceden kurulmuş bir listenin benzerini veya aynısı hazırlamak da pek anlamlı olmayacaktır.156 204 Ücretsiz Posta Grubu Hizmeti: Yahoo Groups Online Tart›flma Siteleri Sanal bir tart›flma ve yard›mlaflama platformu oluflturan posta gruplar› ile eski arkadafllar›n›z› tekrar bir araya toplayabilir.

“Select membership type” başlığı altındaki Open (Açık). Söz konusu eposta adresinin daha önceden hazırlanmış olmasına gerek yoktur.” bağlantısına tıklayın. Maksimum 300 karakterden oluGruplar Elinizin Alt›nda: Yahoo Groups ana sayfas›ndan varolan tüm gruplar› görebilir. Yöneticinin görevi. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden. Sihirbazın ikini adımında ise oluşturduğunuz bu grup için grup sayfasında ve arama sonuçlarında ekrana gelecek bir isim yazmalısınız. tartışma listesinde moderator yani yöneticinin bulunup. ki bir adrese boş bir e-posta göndermektir. Burada bulunan Son Ad›m: Art›k grubunuzun sayfas›na gidebilir ve burada kullan›lacak renkleri de¤ifltirebilirsiniz. Kayıt işlemini tamamlamak için yapmanız gereken en son işlem ise size gelen onay mesajını geri göndermektir. Daha sonra yine aynı pencere üzerindeki “Describe your group” ku- altındaki “Listed” seçeneğini işaretleyerek hazırladığınız grubun tüm Yahoo grup üyeleri tarafından görünmesini veya Unlisted seçeneğini kullanarak bu grubun dizin içerisinde yer almamasını sağlayabilirsiniz. Grup oluşturmanın ilk aşamasında dört adımdan oluşan bir sihirbaz sizi karşılayacaktır. Düzenleyicisi olmayan liste tamamen aboneleri tarafından tanımlanır. Bu sihirbazın ilk adımda grubunuzu oluşturmak istediğiniz kategoriyi seçmelisiniz. Aslında bu soruya verilecek cevap tamamen listeye ayırmayı planladığınız zamanla ilgilidir. Şayet Newsletters seçeneğini işadaki “Select directory listing type” başlığı retlerseniz. Daha önce de bahsettiğimiz gibi grubun en önemli özellilerinden biri üye yönetimidir. oluflturdu¤unuz grubun ana sayfas› üzerinden yapabilir ve konuklar›n›z› burada a¤›rlayabilirsiniz. grup ismi ile uyumlu bir bir alt seçenek ise kullanıcıların kendi eposta adreslerini gizleme imkanı tanımaktadır ki bu kullanıcılar gruba e-posta ile mesaj gönderemezler. Yahoo buraya gireceğiniz e-posta hesabını otomatik olarak oluşturacaktır. Yani diğer üyeler sadece okuyucu olarak katılabilirler. Daha sonra tek bir eposta adresi üzerinden tüm üyelere mesaj göndermek için. daha önce değindiğimiz düzeltmen olup olmayacağını belirleyebilirsiniz. tüm mesajları gruba gönderilmeden önce incelemek ve uygun olmayanların üyelere gönderilmesini engellemektir.. Açık üyelik sisteminde isteyen herkes grubunuza üye olabilirken. ‹kinci ad›m: Posta grubunu oluflturma Artık grupla ilgili kararları kafanızda toparladığınız göre “Start a new group” bağlantısına tıklayarak yeni bir grup oluşturmaya başlayabilirsiniz. kontrollü sistemde kişilerin üye olabilmeleri için sizin onayınız istenmektedir. Grup oluş- tusuna. Moderated veya Newsüye yönetimi ve kullan›c› haklar› letters seçeneklerinden birini işaretleyebiGrubun temellerinin atıldığı ikinci adım. giden mesajları takip etme gereği duymayabilirsiniz. Söz konusu kararlardan en önemlisi. Buradaki grup ismi yerine dahil olmak istediğiniz grubun ismin. için Unmoderated. Birinci işlemin devamı niteliği taşıyan bu pencereden ise biraz önce seçilen kategoriye ait bir alt kısım seçmelisiniz. Bunun için istediğiniz kategori bağlantısına. örneğin “kal_mezunlari” yazmalısınız.lirsiniz. tıklayarak bir sonraki pencereye geçebilirsiniz. bulunmayacağıdır.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› 205 Kendi Eviniz: Grupla ilgili tüm ifllemleri. Daha sonra grup üyelerinin mesajlarını etkilemeyecek de olsa grupta kullanılacak dili seçmelisiniz. Yaptığınız kategori seçimlerinin doğruluğunu onaylamak için bir sonraki pencerede bulunan “Place my gorup in. buradaki örnekte School&Education kategorisini kullanacağız. CHIP | MAYIS 2002 . üye olanlar için bir hoş geldin mesajı hazırlayabilirsiniz. lar nitelikte olmalıdır. Eğer sizin tartışma listeniz çok belirli bir konuya sahipse gruba gelip. Restricted (Kontrollü) ve Closed (Kapalı) üyelik seçeneklerinden birini kullanabilirsiniz. Sihirbazın üçüncü adımında Yahoo profilinizi ve daha önce girdiğiniz e-postalardan birini seçtikten sonra grup oluşturma sürecinin son adımına geçmek üzere Continue düğmesine tıklamalısınız.. grup sayfanızın en üstünde ekrana gelecek olan kısa bir açıklama girin. Son olarak grupta. gruba katılmasını istediğiniz maksimum 50 tane e-posta girebilir ve gruba yeni.. Bunun Grup ve kullan›c› seçenekleri. Kapalı sisteminde ise sadece sizin davet ettiğiniz kişiler grubunuza üye olabilir ve bu seçimi ileride değiştirme imkanına sahip değilsiniz. e-posta adresi girmelisiniz. gruba sadece siz mesaj gönderebilirsiniz. şabilen bu mesaj grubun içeriğini ilginizi çekenlere kat›labilir veya kendiniz yeni bir ve amacını yeni kullanıcılara açıkgrup oluflturabilirsiniz.

Invites penceresini kullanarak istediğiniz kişilerin gruba üye olmalarını sağlayabilirsiniz. yani takvimdir. Kiflisel bilgilerin yönetimi ve posta seçenekleri Grup penceresinin sağ üst tarafında bulunan Edit My Membership bağlantısına tıklayarak kişisel bilgilerinizi güncelleyebilir ve ayarlarınızı değiştirebilirsiniz. Düzeltmenin kontrolü altında olmak kaydı ile her kullanıcı bu sayfaya istediği gibi dosya yükleyebilir veya alt klasörler oluşturabilir. aynı gün içerisinde gönderilen mesajların size tek bir ileti içerisinde. Files kısmı ile benzer özelliklere sahip. Kullanıcılar. Ancak buradaki en önemli nokta e-posta kutunuzun gereksiz yere işgal edilmesini engelleyecek olan Message Delivery. Örneğin Members penceresinden grup üyelerini inceleyebilir.com. ktuztas@chip. yani oylamadır. Son olarak da E-mail Notification seçenekleri ile de gruptan ayrılan veya gruba yeni giren kişileri veya onay bekleyen mesaj/üyelik olup olmadı- Kural Sihirbaz›: Gruplardan gelen iletilerin kurallar yard›m›yla özel klasörler içerisine otomatik olarak tafl›nmas› sa¤lanabilir. Daha sonra Araçlar/İleti Kuralları/posta komutunu çalıştırın. Ancak moderator isterse kullanıcıların bu servislere erişmesini engelleyebilir. Buradan Yahoo profilinizi ve grup içerisinde kullanılacak e-posta adresinizi değiştirebilir veya yeni adresler ekleyebilirsiniz. istemci gelen iletilerin kurallar yardımıyla otomatik olarak ayıklandıktan sonra özel bir klasör içerisine taşınmasını Grup ana sayfas› ve geliflmifl kullan›c› yönetimi Grup oluşturulduktan sonra grup ana sayfası ekrana gelecektir. Outlook 2000: İlk olarak Outlook Express’dekine benzer bir şekilde yeni bir klasör oluşturun ve daha sonra yeni bir kural oluşturmak için Araçlar/Kural Sihirbazı komutunu çalıştırın. Bir kural oluşturmak için Yeni düğmesine tıklayın ve birinci adımda koşul olarak “İletinin kimden satırı kişi adını içersin” seçeneğini işaretleyin. Kadir Tuztafl. sağlayabilirsiniz. Bunun için yerel klasörler altına farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve açılan nesne menüsündeki Yeni Klasör komutunu çalıştırdıktan sonra klasör için uygun bir isim verin. Sesli ve yazılı sohbet. Group Settings penceresini kullanarak da grubu oluştururken yaptığınız tüm ayarları kontrol edebilir ve memnun kalmadıklarınızı istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Bu sayede hazırlayacağınız sorular ile kullanıcıların belirli konulardaki düşüncelerini alabilir ve istatistikler tutabilirsiniz. Dikkat! Oluşturulan grup bir süre Yahoo tarafından takip edilecek. rıdır. sahip olduğu dosyaları saklayabilmesi için 20 MByte’lık bir alan atıyor. Böylece kullanıcıların dosyaları online paylaşarak gereksiz trafik oluşması engelleniyor. veritabanı. Buradan Yahoo Gorups’un sunduğu tüm fonksiyonlara ulaşabilir. Grup Ayarlar›: Grup isminden ana sayfa renklerine kadar tüm de¤ifliklikleri Group Settings penceresini kullanarak istedi¤iniz gibi gerçeklefltirebilirsiniz. Ancak Outlook Express veya Outlook kullanıyorsanız. Birbirinden oldukça uzakta yaşayan arkadaşların online bir fotoğraf albümü oluşturulmalarına imkan tanıyan Photos ise. ‹letiler için Outlook Express ve Outlook 2000 istemci ayarlar› Şayet çok aktif bir gruba üyeyseniz ve erişim adresi olarak da POP3 sunucusu kullanan e-posta hesabınızı verdiyseniz gelen kutunuz oldukça karışacak demektir. Outlook Express: İlk olarak söz konusu gruptan gelen iletilerin saklanacağı bir klasör oluşturmalısınız. Message Delivery altındaki seçenekleri kullanarak tüm mesajların ayrı ayrı. sık kullanılanlar listesi. Buradaki bir diğer kullanışlı fonksiyon ise grup toplantılarının online olarak planlanmasına ve böylece ortak kararlar alınmasına imkan tanıyan Calendar. Kural açıklaması kısmını kullanarak kimden gelen iletilerin nereye taşınacağını belirtin ve daha sonra İleri düğmesine tıklayın. grup ayarlarını ve kullanıcı özelliklerinizin tümünü değiştirebilirsiniz.206 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› turma sürecinde yazılan tüm mesajları ve ayarları ileride istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. Grubun sunduğu en önemli fonksiyonlardan biri ise Poll. Ekrana gelen direktifleri takip edin ve daha sonra kural için bir isim oluşturduktan sonra Son düğmesine tıklayarak kuralı tamamlayın. kullanıcıları silebilir ve gruba bir daha üye olmalarını engelleyebilirler. gereksiz veya hatalı bulunursa sistemden silinecektir. Message Format ve E-mail Notification ayarla- ğını bildiren mesajların hesabınıza gönderilmesini sağlayabilirsiniz. sadece yönetici tarafından hazırlanan özel notların gönderilmesini veya hiçbir şekilde e-posta gönderilmemesini sağlayabilirsiniz. takvim Yahoo’nun gruplar için sunduğu hizmetler arasında sayılabilir. Grup yöneticileri diğer kullanıcıların davranışlarından sorumludurlar ve kişilerin haklarını istedikleri gibi sınırlayabilirler. Ekrana gelen pencere üzerindeki Yeni düğmesine tıklayın ve takip eden penceredeki listede bulunan listeden “Bilinden gelen yeni iletileri taşı” türünü işaretleyin. İkinci adımda “Belirtilen klasörüne taşı” eylemini seçin ve son olarak üçüncü adımda da gönderen kişiyi (Grup ismi) ve iletinin taşınacağı klasörü seçin. Message Format başlığı altındaki seçenekler ise size gönderilen tüm mesajların HTML biçimine döndürülmesini veya olduğu gibi bırakılmasını sağlayabilir. Bunun haricinde Yahoo her gruba.tr CHIP | MAYIS 2002 . online chat aracını kullanarak birbirleri ile sesli veya yazılı olarak sohbet edebilirler. online dosya ve fotoğraf saklama.

Bana göre. özgür ve çat›flmas›z bir toplum söz konusu olamaz. Yeni cihazlar ve teknikler “endüstrileşmiş” toplum- larda kendini kabul ettirmeye başlayan göçebe yaşam stilini desteklemeyi sürdürecek. dijitalleşme. Aksine yeni kültür çat›flmalar› olacak ve toplumumuzu bölecekler.208 Peter Glotz’un Gelecek Senaryosu Dijital Kapital Gitgide artan dijitalleflme ça¤›nda. yerleşme ye- teneği ve hareketlilik değişiyor. 2 000 yılında yeni ekonominin iflasından sonra. ağlaşma nasıl bir etkide bulunuyor? Telematik mantığı noktadan çok noktaya yapısından noktadan noktaya yapısına gelinmesine neden oluyor ve böylelikle daha fazla özgürlük. emektar endüstri kapitalizminin yerini “dijital kapitalizm” almış olacak ve zamanı dört temel eğilim belirleyecek: Maddecilikten kopma. zaman duygusu.. birinci sınıf bir mobilleştirme aracı olan cep telefonu. Bu dönüşümün etkilerini ancak 2009 yılından itibaren hissedeceğiz. bu yüzden daha az para kazanır hale gelmeyecek. Ben tersini iddia ediyorum: Çünkü zamanında Gutenberg’in bulduğu hareketli harflerde olduğu gibi. merkeziyetçilikten kopma. bir “medya dönüşümü” içine giriyoruz. Bu ilk bakışta bir polemik izlenimi uyandırıyor. sabır. küreselleşme ve özellikle hızlanma. ancak çoğunluğun 90’lı yıllarda iddia ettiği kadar hızlı değil. sonuçta kültür çatışmaları doğacak. Dijitalleflmeyle birlikte mekan kavram› de¤ifliyor Peki elektronikleşme. çünkü yalnızca başka bir yerde olmak üzere aynı işi yapıyor olacak. Ama kapitalin serbest ekonomide belirleyici bir rol oynadığını itiraf etmenin artık zamanı gelmedi mi? Bugün paranın oluşan “telematik” toplumda ilişkiler yumağını en azından endüstri toplumunda olduğu gibi belirlediğini hala kabul etmeyen biri olabilir mi? CHIP | MAYIS 2002 . Şimdi tabii piyasa ekonomisinin yeni işleyiş biçiminin “dijital kapitalizm” olarak adlandırılıp adlandırılmayacağı konusunda tartışabiliriz. ama yer (mekan) hissi. Böylelikle gerçi “yeni bir insan” oluşmuyor. O zaman geldiğinde. Bu göçebe tip içinde programcılar ve web tasarımcıları bulunuyor: Biri göç ettiğinde. tinsel mevcudiyet. yeni iletişim ilişkileri insanın gerçekliğini gözlemcilerin bugün inandığından daha güçlü bir biçimde değiştirecek. ama daha fazla risk de getiriyor.. Bu iletişim devriminin bir simgesi. hayallerinden arınmış finans yöneticileri ve gelecek araştırmacıları her şeyin aşağı yukarı aynı kalacağını ilan ediyor. Ancak yüzde 100 herkesin yeni medyaları kabul etmeyeceği içindir ki.

Peter Glotz Çeviren: Garo Antikac›o¤lu. ivmenin tersi anlamında)” deniliyor. Ekonomik düzenin bu bölümünü gizlemek denemesi ya sinsiliktir ya da saflık. belki kanlı çatışmalar ortaya çıkabilir. Böylece devrim yapabilecek bir “sınıf ” olmayacak. Gallen Üniversitesi’nde ‹letiflim bilimleri profesörü 26 y›ll›k politik aktivite. üçüncü. dijital kapitalizm için bir emprezaryo oluşturacak. Milyonlar ruhun ve vücudun özel bakıma ihtiyaç duyacağı veya kıyametin yakında kopacağı. tıpkı endüstri toplumundaki sarı kasklı metal işçilerinin simge olduğu kadar. Simge analistleri için ekonomide lider olanlar. Politik sınıflar alıcılarını çalıştırmalılar. 2/3’lük blok endüstri toplumundan arta kalanları (çalışanların yüzde 15’inden ibaret) destek kuvvetler olarak içine alacak. Peki ama yar›n›n dünyas› nas›l olacak? CHIP size her ay biliflim ça¤›n›n öncü düflünürlerini vizyonlar› ve ütopyalar› ile tan›t›yor. 15 Haziran 2001’de Göteborg’daki Avrupa Birli¤i zirvesindeki ayaklanmalara de¤iniyor. Dijital kapitalizmin büyük toplumlarında bu durum böyle kalacak gibi görünüyor. Ortalıkta paçavralar uçuşuyor ve bugün yaşadıklarımız sadece bir başlangıç. Kitap Yazar›: H›zland›r›lm›fl Toplum (1999). Peter Glotz (62) Aktiviteleri St. Prof.tr CHIP | MAYIS 2002 . Günümüzde bu değer sistemleri arasında kavga iyice körüklenmiş durumda. ancak dramatik bir sonuç doğuracağı ortada. Peter Glotz. Dijital kapitalizm “sosyal piyasa ekonomisi” halini almış olan endüstri kapitalizminden biraz farklı olacak. Antirasyonel kültür kritiğinin yeni bir dalgası yükselecek. “ruhların katılaşmasının” karşısına yeni aile değerleri ve bir doz yeni dindarlık konulacak. Alttaki ve üçüncü üçlükteki sınıfta ise önemli ölçüde bilime dayalı bir topluma ayak uyduramayanlar yoğunlaşacak. İyi politikalar yapıp. siber uzayda aynı süreyi geçirip bedavaya bilgisayar oyunu programlayan birinin horlanıp bağımlı olarak görüldüğünü soruyor. 2/3’lük bloğun ideolojisi halen üçte birlik bloğun ideolojisi karşısında üstün görünüyor. Ancak yeni alt tabakanın militarizme kaydığına dair ilk belirtiler geliyor: Dünya Ticaret Örgütü’ne veya Davos’taki Dünya Ekonomik Forum’una karşı küreselleşme karşıtlarının protestoları. Bunların ideolojisine “yavaşlama (hızlanmanın. Sonuç ne olacak? Bu politik sınıfın tepkisine bağlı. sadece çatışma dolu gruplar dışarıda kalacaklar.com. “ekonomi terörü”ne veya dünya çapında “markalaşmaya” karşıydı. Böylece gö- Dijital kapitalizmin sonu ve antikapitalist 1/3’lük s›n›f MIT’te (Massachusetts of Technology) psikologluk yapan Sherri Turkle. Kaliforniyalı kapitalizm modelleri uygulamaya konulur. “daha mantıklı” yaşayabilmek için materyal etkilere açık yüklü gruplar eklenecek. rece daha iyi yaşayan bir çoğunluk bloğu oluşacak. eski SPD baflkan› izm Yalnızca enformasyon ya da bilgi toplumundan bahseden biri vicdan azabını sergilemiş oluyor. İvmenin ve yavaşlamanın arasındaki kültür çatışmasının en azından önümüzdeki 20 yıl boyunca devam edeceğini düşünüyorum. Dijital kapitalistler modernleflme karfl›tlar›na karfl› Bu ne mi demek? Çatışmaya yatkın gruplar bilinçli olarak alttaki üçte birlik dilime düşüyorlar ve burada modernleşme mağluplarına tosluyorlar. Gerçekte para üzerinden yürütülen takas ilişkileri planlı ekonominin kamuflajından daha şeffaf. Ancak kesin olan bir şey var: “Tarihin sonu” (Francis Fukuyama). Bu %62 durumda daha sert. BEN‹M V‹ZYONUM ‹nsanl›k tarihinin en ilginç yüzy›l›n›n bafl›nday›z. Berlin Bilim ve E¤itim senatörü. antikapitalist üçte birlik sınıfı sisteme dahil etmek (“Inclusion”) için çabalayabilir ve yaşam stillerine karşı toleranslı olurlar ya da neoliberalizmin bizlere gösterdiği gibi. Analogdan Dijitale (2001) Dijital kapitalizmde s›n›flar ve 2/3’lük blok Benim öngörüm şu: Avrupa’nın büyük toplumlarında 2/3’lük bir toplum düzeni oluşacak. Bu çatışma gerçi Marksizm gibi kapalı bir ideolojinin oluşumuna neden olmuyor. yeni parçacık hızlandırıcıları gibi yüksek teknolojilerin hiçbir anlamının olmayacağı gibi söylemlerle dejenere edilecek. liberalizmin “kesin zaferi” veya çatışmasız bir toplum söz konusu olamaz. neden günde 14 saat online olarak borsayı takip eden bir borsacının üstün görülüp de. Sistemin rafinesi de şu: Çatışmaya yatkın gruplar 2/3’lük bloğa dahil olacak.SER‹ 209 “Yeni alt tabakalar›n militarizmi”nde. agaro@chip. tabii eğer halen bunlara sahiplerse. Varolan işsizlere.

com.tr CHIP Online: Halil Selanik. Sena Kürflün. Ün ‹fl Merkezi 231/3 Kas›mpafla/‹stanbul Telefon: (212) 297 17 24 (pbx) Faks: (212) 297 17 33 Abone Faks: (212) 238 73 43 Yaz› ‹flleri Faks: (212) 238 73 26 Web Adresi: http://www.fi.tr Reklam Müdürü: Nurhan Ba¤c› Eyiip bnurhan@vogel.tr Pazarlama Müdürü: Güler Okumufl oguler@vogel. CHIP | MAYIS 2002 . (AB) Andrea Bauer) Görsel Yönetmen: Gökhan Koç.com. gokhank@chip.com.com.fi. (FK) Fabian von Keudell.tr CHIP Test Merkezi: fiahin Ekflio¤lu. Peter Glotz.com.: Piyalepafla Bulvar› Zincirlikuyu Cad.tr 3 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR Yeni bafllayanlar için bilgisayar ve internet rehberi Renk Ayr›m›-Film Ç›k›fl ve Bask› ASIR Matbaac›l›k Ltd.’N‹N D‹⁄ER YAYINLARI 3 LEVEL Türkiye’nin bir numaral› oyun dergisi www. Garo Antikac›o¤lu.tr Market Sorumlusu: Yeliz Koyun kyeliz@vogel. Paul Genel Müdür Yard›mc›s›: Beste Özerdem Finans Müdürü: Aylin Aldemir Halkla ‹liflkiler Müdürü: Özlem Cenker Pazarlama Sorumlusu: Ayten Çar Abone Bölümü Sat›fl Müdürü: Asu Bozyayla Abone Servisi: Ayten Akgüre Ebru Cinek Da¤›t›m Müdürü: Cem Cenker Da¤›t›m Asistan›: Mehmet Çil Üretim Koordinatörü: Turgay Tekatan VOGEL Medya Yay›mc›l›k A.fi.tr Yavuz fiahin.com.com.com. Cum.com Bilgisayar...com.tr Katk›da Bulunanlar: Murat Karsl›o¤lu.fi. sinema. chipyaz@chip. (TF) Thorsten Franke.com.chip.com.tr Ecevit B›kt›m.tr Haber Merkezi: Cem fianc› cemsanci@chip.tr Yaz› ‹flleri: Sevda K›l›ç.233 » KÜNYE REKLAM ‹NDEKS‹ Yay›n Koordinatörü (Sorumlu): Gökhun Sungurtekin sgokhun@chip.level.com.com. (PH) Peter Hummer.internetimiz.com.tr 3 www.itb. müzik. ecevitb@chip. (SR) Stefan Reinke.com.com. fiti. korcan@chip. ktuztas@chip.com. esahin@chip. kitap.tr Reklam Trafikeri: Aynur K›na aynur@vogel.tr 3 IT BUSINNESS WEEKLY IT profesyonellerinin güvenilir rehberi www.tr Yaz› ‹flleri Müdürü: Mahmut Karsl›o¤lu mkars@chip.com. (TB) Thomas Baur. Tel:(212) 283 84 38 Da¤›t›m: B‹RYAY A.com.tr CHIP CD: Korcan Meydan. Chian Baykal. Malezya Ukrayna Çin Polonya Yunanistan Merkezi Almanya’da bulunan ve Almanya’n›n en çok sat›lan ayl›k bilgisayar dergisi olan CHIP.tr Kadir Tuztafl. (MS) Markus Schmidt. webmaster@chip. DÜNYA’DA CHIP 3 CHIP’in yay›nland›¤› di¤er ülkeler: Endonezya Romanya Tayland Hindistan Rusya Italya Singapur Almanya Macaristan Slovakya Cumhuriyeti Çek. VOGEL Medya Yay›mc›l›k A.com. yavuz@chip.tr VOGEL MEDYA YAYIMCILIK A. haber. Ozan Ali Dönmez. (KK) Kim Kranz.tr Grafik Asistan›: Dilek K›rcan Genel Müdür: Hermann W. Ad›na Sahibi: Gökhun Sungurtekin VOGEL MEDYA YAYIMCILIK REKLAM GRUBU Sat›fl Müdürü: Gülcan Bayraktar gulcanb@vogel. Türkiye ile birlikte 17 ülkede yay›nlanmakta.tr Genel Yay›n Yönetmeni: Ufuk Yamank›l›ço¤lu uyaman@chip.

3 Webcam ile Gözetleme Evinizi otomatik olarak sürekli gözetleyin 3 Araflt›rma Laboratuvarlar›ndan Gelece¤in teknolojileri 3 En ‹yi E-mail ‹puçlar› Trick’ler ve spam’e karfl› önlemler ! Yaz›larda güncel geliflmelerden kaynaklanan de¤ifliklikler yap›labilir CHIP | MAYIS 2002 . Siz de kendi sisteminizi kendinizin terfi ettirmesinin gururunu yaflay›n. ekran kart› ve anakart problemlerinin çözümü için reçeteler sunuyor. ekran kart› ve bellek montaj›nda dikkat edilmesi gerekenleri ve ad›m ad›m montaj›n nas›l yap›laca¤›n› aç›kl›yoruz. CHIP.234 CHIP’TE GELECEK AY HAZ‹RAN 2002 Pratik Donan›m Problemlerine Son Bilgisayar›n›z kilitlenip kald›¤›nda ne yapman›z gerekti¤ini bilemezsiniz. Donan›m Test: CD Yaz›c›lar Giderek artan CD kopyalama ve veri kaydetme ihtiyaçlar›na cevap vermeyi amaçlayan piyasadaki en yeni ve en h›zl› CD yaz›c›lar›n karfl›laflt›rmal› testi ve CD kopyalamak için ipuçlar›. Kiflisel DVD’nizi menü ve dizin yap›lar›yla birlikte DVD’ye yazmak için en kullan›fll› yaz›l›mlar› test ediyoruz. sabitdisk. acil durumlarda kullan›lmak üzere ilkyard›m çantan›z› haz›rl›yor ve ses kart›. ‹puçlar› Upgrade Rehberi Terfi rehberimizin birinci bölümünde upgrade öncesi sistemi haz›rlamay›. D‹⁄ERLER‹ 3 Grafik Plug-in’leri Yaz›l›m Testi Süper efektler için ücretsiz eklentiler Kendi DVD’ni Kendin Yap Sadece Authoring yaz›l›mlar›yla DVD’nin nimetlerinden tam olarak faydalanabilirsiniz.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful