Windows XP Powertoys: ‹lginç ve faydal› ek araçlar

s142

2C

D’li

AYLIK YAYINDIR • MAYIS 2002 • ISSN: 1300-9419 • 112415 • SAYI: 2002/05 • 3.750.000 TL

Kolay ve H›zl› A¤ Kurulumu
5/2002 www.chip.com.tr

Basit bir ev a¤›n›n pratik kurulumu için ipuçlar›
s54

B‹LG‹SAYAR & ‹LET‹fi‹M KÜLTÜRÜ

2 CD!
Tam Sürüm

Windows ve Office

Paraliz 1.0
Kiflisel finans yönetim yaz›l›m› ile parasal ifllemlerinizi daha verimli ve h›zl› bir biçimde gerçeklefltirin

SON SÜRAT
k ‹PUÇLARI: Zaman tasarrufu sa¤layan pratik
ipuçlar›yla daha verimli çal›flabilirsiniz s20 k Gizli ve etkili 45 ipucuyla PC’nizi h›zland›r›n

CHIP CD: eCHIP
k TOP Freeware: Tamam› ücretsiz en iyi yaz›l›mlar k Dosya kurtarma araçlar›yla bilgilerinizi geri kazan›n k PC’nizi h›zland›racak Tuning yaz›l›mlar› k Windows XP Powertoys
eCHIP ‹çeri¤i s110

ÜCRETS‹Z
Kaynaklar
k En yeni filmler, MP3’ler ve oyunlar k Gizli downloadlar, ücretsiz cep hizmetleri k Donan›mlara ince ayar, yaz›l›mlara ipuçlar›
s176

Pratik
k Excel’de Grafik: Tablo ve
s152

Test: 3D Ekran Kartlar›

diyagramlar›n›za etkileyici grafikler k Sistem Kurulumu 10 ad›mda yeni iflletim sisteminin sorunsuz ve h›zl› bir flekilde kurulumu s112
K›br›s Fiyat›: 4.500.000 TL

H›z Yar›fl›nda
k GeForce4 ve rakiplerinin en h›zl›
ekran kart› olmak için k›yas›ya rekabeti
s68

S‹STEM‹N‹Z‹ YEDEKLEY‹N
En iyi sistem ve dosya kurtarma yaz›l›mlar› incelemede Windows’unuzu yedekleyin ve güvence alt›na al›n s120

Serial ATA
Yeni arabirim standard› neler sunuyor? s64

3

»

seyir defteri
Tafl Devri ‹nternetten Üstün
21. yüzyılda bilişim teknolojisinde gelinen nokta ilk bakışta hayranlık uyandırıcı. Bugün, taş devrine göre çok daha fazla şey biliyoruz, ancak düşündürücü olan değerli verilerimize gerekli özeni göstermememiz. Dijital çağda önemli veriler bir daha kurtarılamamak üzere kaybolabiliyor. Bu bağlamda taş devrinden kalma mağara resimlerinin günümüze kadar bozulmadan gelmesi bir anlamda bilişim teknolojisinin örnek alması gereken bir olay. İlkçağlarda bilgisayar kullanılıyor olsaydı; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacaktı; zira dijital verilerin kayalara, hatta kağıtlara yapılan çizimler kadar dayanıklı olması mümkün değil. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki bir CD-ROM en iyi koşullarda saklandığında en fazla 100 yıl, disketler ise 10 yıl dayanabiliyor. Konuyla ilgili en çarpıcı örnek, NASA’nın başına geldi: Kutularda paketlenen ve ihmal edilip oralarda unutulan milyonlarca manyetik bant yüzünden en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık arşivi yok olmuş durumda. Bununla ilgili bir anekdotu da sizlerle paylaşmak istiyorum: “Hoş geldin John! Yanında ne getirdin? – Mike, çok özel bir şey var yanımda. Dünya uzun süredir böyle bir şeyi bekliyordu. İnanılmaz, söyle çabuk, nedir bu? – Beyaz, dört köşeli bir materyal ve bir de tahta parçası var burada. Gerçekten heyecan verici John, hadi bizi daha fazla merakta bırakma, anlat... – Bu tahta parçasını beyaz materyal üzerinde hareket ettirdiğimde, tam olarak temas ettiği yerleri renklendiriyor. İnanılmaz bir şey bu... – Evet, ama hepsi bu kadar değil Mike. Bu tahta parçasıyla, bu arada buna kalem deniliyor, bir harfi, normalde bilgisayar ekranında gördüğümüz gibi, materyal üzerine çizdiğimizde... İnanılmaz, yavaş yavaş anlamaya başladım bunu. Yani birçok harfi yanyana çizdiğinde, monitör olmadan da okuyabiliyorsun. – Evet Mike, gerçekten de öyle, kavramaya başladın. Bu materyale kağıt deniliyor. İnanılmaz. Ve bunun için elektriğe de ihtiyaç duyulmuyor, öyle değil mi? – Hayır, hayır Mike, fantastik değil mi? Pil ya da aküye bile ihtiyacın yok. İnanılmaz John. Hey John, onu katladın. Notebook’umla da yapabilirim ben bunu. – Hayır Mike, bu başka, bunu istediğin boyuta gelene kadar katlayabilirsin. Hey, giderek küçülüyor bu. Şimdi hatta cebime sığacak kadar küçüldü. Bu gerçekten inanılmaz, şimdi bunu hep yanımda taşıyabilirim. Şuna bir dokunabilir miyim? – Elbette Mike. Dokun bak. Bu gerçekten inanılmaz John, bunun hiçbir ağırlığı yok nerdeyse. – Doğru Mike. Bu en küçük Notebook’tan 100 kat daha hafif. Aküsü yok, 100 kat daha hafif, inanılmaz, hayal görüyorum galiba. – Hayır, hayır Mike, hayal görmüyorsun. Bak şimdi ne yapacağım. Ama John, ne yaptın, ortadan ikiye ayırdın onu. – Bu materyal o kadar fantastik ki, bak Mike. İki parçayı yanyana tutuyorum ve halen okunabiliyor. İnanılmaz, bunu bir de disketle denemeli, ha ha ha. – Bu kadarla da kalmıyor Mike, bu kağıt çok daha dayanıklı, onu istediğin yere götürebilirsin, çok düşük ve çok yüksek sıcaklıklarda kullanabilirsin. Ve ona artık ihtiyaç duymazsan, onunla burnunu silebilir veya tuvalette..., anlıyorsun ya Mike. Evet John, inanılmaz... Söylesene, bu demek olmuyor mu ki, bir gün bilgisayar ve notebooklara hiç ihtiyacımız olmayacak. Yani John, çok etkilendim...

Ufuk Yamank›l›ço¤lu, Genel Yay›n Yönetmeni uyaman@chip.com.tr

‹lkça¤larda bilgisayar kullan›l›yor olsayd›; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacakt›; zira dijital verilerin kayalara, hatta ka¤›tlara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il.

CHIP | MAYIS 2002

4

‹Ç‹NDEK‹LER 5/2002
Kapakta yer alan konular k›rm›z› renkle yaz›lm›flt›r.

GÜNCEL 14
Güncel Haberler: Nokia’dan yeni modeller, IBM’den Microdrive, Sony Clie Pef-H770C, Arabada Dolby Kalite, Yeni Intel ifllemciler, DVD yerine Blu-Ray...

KAPAK KONUSU 20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilir ve ifllerinizi kolaylaflt›rabilirsiniz

DONANIM 34 40 50 54 62 64 68 82 86 90
Donan›m Haberleri Donan›m Testi: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: GeForce4’e rakip SIS’in yeni chipseti ve 64 bit’lik AMD’nin yeni ifllemcisine ilk bak›fl Network Kurulumu: Basit bir a¤›n kurulumu ve PC’leri ba¤lamak için alternatifler Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› kazanan Arri Lazer’in hikayesi Serial ATA Arabirimi: Yeni disk arabiriminin sunduklar› Test: Ekran Kartlar›: GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl› Alternatif Girifl Ayg›tlar›: Fare ve klavye alternatifi, ileri teknoloji ürünü, ergonomik girifl ayg›tlar› incelemede Donan›m Günlü¤ü: Donan›m dünyas›nda geçen ay... CHIP TOP 10 Testleri: Donan›m ürünlerinde en iyi 10

20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilirsiniz.

68

Test Ekran Kartlar›
GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl›

Yeni Ürünler: Donan›m
41 ‹fllemci: ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart: Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek: Easy Disk 42 DVD, VCD, CD Player: Mustek DVD-V560 Anakart: Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek: Netac Bootable OnlyDisk 44 19” Monitör: Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c›: Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu: KAAN Twin 46 PDA Modülü: Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk: Samsung SP80A4H Anakart: ChainTech CT-7VJDA 48 All in One: Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk: SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart›: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

Yeni Ürünler: Yaz›l›m
105 Grafik Tasar›m Yaz›l›m›: Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m›: Adobe Photoshop 7.0 Beta CAD Yaz›l›m›: Auto Cad 2002 114 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m›: Astrosell Professional FTP Yaz›l›m›: Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m›: LapLink Gold 11 116 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m›: Mcafee Internet Security 4.01 Video Düzenleme Yaz›l›m›: Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m›: Adobe GoLive 6

CHIP | MAYIS 2002

uygulamalar. ücretsiz cep hizmetleri. okur sorular›. donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c› medyalar›n tafl devrinden uzay ça¤›na geliflim evreleri ve dayan›kl›l›k sorunu Tatil Siteleri: Yaz gelmeden tatil rezervasyonunuzu flimdiden internet üzerinden yapt›rabilirsiniz E-Mail Listeleri: POP3 ve web tabanl› hesaplar için mailing-list’ler oluflturmak 192 200 eCHIP Editoryal ‹çeri¤inden Seçmeler Computer Easy Bilgisayar Sözlü¤ü: D Harfindeki Onlarca Terim PC ONLiNE Ay›n Web Siteleri: Yerli ve yabanc› ilginç web sitelerinin aç›klamalar› ve linkleri. 120 Dosya Kurtarma Araçlar› Sistem kurtarma.5 YAZILIM 98 102 104 110 112 120 134 176 Yaz›l›m Haberleri Ay›n Shareware’leri: Güncel shareware yaz›l›mlar ve araçlar Yaz›l›m ‹nceleme: Ticari yaz›l›mlar›n k›sa tan›t›mlar› eCHIP CD: May›s 2002 CD’sinin içeri¤i ve önemli programlar Yeni Windows Kurulumu: 10 ad›mda eski sistemini yedekleyip. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi.. MP3’ler. oyunlar. oyunlar. konigürasyonu ve ayarlar› XP Powertoys: Windows XP için faydal› ve e¤lenceli araçlar paketiyle iflletim sisteminizin özelliklerini gelifltirebilirsiniz ‹nternette Her fiey Bedava En yeni filmler. yöntemler Access Kursu: Veri taban› arayüzü XML Kursu: Bölüm 4: XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD 204 VE D‹⁄ERLER‹ 3 8 208 212 233 234 Seyir Defteri OkurYorum Vizyon: Gelecek Senaryolar› Abone Formlar› Künye Gelecek Say› CHIP | MAYIS 2002 . donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar 142 PRAT‹K 150 152 162 164 Pratik Girifl: Ay›n bug’› ve ay›n ipucu Excel Grafikleri: Excel belgelerinize ve diyagramlar›n›za etkileyici grafikler ekleyerek verilerinizi daha baflar›l› bir flekilde sunabilirsiniz 6 Ad›mda Word’den PDF’e: Word dokümanlar›n› PDF dokümanlar›na dönüfltürün ‹puçlar›: Windows.. gizli download’lar. ücretsiz cep hizmetleri. MP3’ler. gizli download’lar. eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler INTERNET 170 174 176 ‹nternet Haberleri Servis Testleri: En yeni ve en iyi web servislerinin incelemesi ‹nternette Her fiey Bedava: En yeni filmler. sorunsuzca yeni bir iflletim sistemi kurmak isteyenler için kurulum rehberi Test Dosya Kurtarma Araçlar›: Sistem kurtarma... eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet çözümü Sharepoint’un kurulumu. Reklam Pencerelerine Son: Sörf yaparken istek d›fl› aç›lan reklamlardan kurtulma yöntemleri SUXXESS VB Kursu: Form nesnesi özellikleri.

şu anda hemen hemen normal satış fiyatı kadar. eCHIP CD’lerindeki bir yıl öncesinin sayılarını PDF formatında okuyabilirsiniz. Ben sizden bir ricada bulunacağım. Gerçekten birçok dergiden kapsamlı ve bol içerikli. İçeriğiniz beni oldukça tatmin ediyor ama benim gibi bilgisayar hastalarının ufak bir sıkıntısı var. Yücel Naz›m Kurtel Poster istiyorum Sevgili Chip yetkilileri. o kadar ki. Bundan sonra derginizde bir tane bile olsa bilgisayar veya onunla ilgili posterler vermenizi istiyorum. CHIP’in yıllardır kalitesinden ödün vermediği açıkça ortada ve bence de bu nedenle ona bağlanan okurlar gün geçtikçe artıyor. (216) 522 99 00. Excel e¤itimleri Merhaba. Ben herhangi bir cihaz almadan önce mutlaka Top 10 listelerini ve arşivimi inceliyor ve her an bilgisayarım hakkından CHIP’e danışarak hareket ediyorum. Bence bu boşluğu doldurmak için yeni köşeler açabilirsiniz.. Bu tür faydalı pratik yazıları daima görmek istiyoruz. Nisan sayınızdaki “Sisteminize Doping” yazısından sonra sistemimde belirgin bir hızlanma kaydettim. Önerimi dikkate almanız dileğiyle. Altı aydır okuduklarımdan bayağı bir bilgi edindiğimi fark ettim. yazılım) küçük bir kitapçık olarak yayınlasanız ya da sitede yeni bir link oluştursanız memnun olurum. 3 yıldır bana kazandırdıklarınız için çok teşekkürler. başarınızın devamını dilerim. Verdiğiniz yararlı bilgilerden ötürü teşekkür etmek isterim. gibi... Firmalar›n telefonlar› s›ras›yla. Ayr›ca ayn› safyada TOP 10 testimizde do¤ru olmas›na ra¤men. Bir de bu konuyu (bolca karşılaşılan hatalar) bulabileceğim eski sayılarınıza internet ortamında nasıl ulaşırım? Yardımcı olursanız sevinirim. şimdilerde 190’ı geçmiyor. derginizi iki yıldır takip ediyorum. CHIP insanlara bir bilgisayar kültürü sağladığı gibi. “PC’nizi H›zland›r›n” CHIP 4/2002 yorum@chip. Word. Bir ricam olacak: Photoshop. (212) 230 89 80. Buraya kadar her şey iyi güzel de her sayınız mesela Kasım 2001 kadar kaliteli olabiliyor mu? Eski dergilerinizi önceden yarı fiyatına yakın bir değerde satarken. Excel gibi programların her ay dergide 1-2 sayfa eğitimini verirseniz sevinirim.tr Sayfa say›n›z düfltü Derginizi 1999’dan beri takip eden gerçek bir fanatik CHIP’çiyim. onlara her konuda destek çıkmayı da unutmuyor. böyle olması gerekiyor muydu? Acaba bu rakipsiz kalmanın verdiği bir rehavet mi? Kaldı ki sizin sloganınız “en yüksekten uçan. Ayrıca haber sayfalarınız da bilişim dünyasındaki gelişmelere hızlıca bir göz atmamıza çok yardımcı oluyor. Haber sayfalarının sayısını arttırmanızı öneririm. Gerçekten çok başarılısınız. Koyuncu. Bu hatalardan dolay› okurlar›m›z ve ilgili firmalardan özür dileriz. masaüstü yayıncılık ile ilgili yazı çıkmaması ve çok Fiyat elefltirisi Derginizi 2 yıldan beri takip ediyorum. Başarılarınızın devamını diliyorum ve benim gibi bir çok fanatiğinizin olduğunu tahmin ediyorum! Tuna Pehlivano¤lu Merhaba CHIP.. ancak tabii ki benim de bir ricam olacak: Derginin sayfa sayısı geçen yıllara göre bir hayli düştü (gene dopdolu olmasına rağmen). Do¤rusu için TOP 10 testimize bakabilirsiniz. DÜZELTME 2002 Nisan say›l› dergimizin 46.com. Başarılar dilerim. Abdülkadir Bayrak Hatalar kitap盤› Sayın CHIP çalışanları. World. özür dileriz. Murat Ahmetbeyo¤lu Ch›p: Bu yazılara maalesef internet üzerinden ulaşma şansınız yok. ama fiyatının yüksek olması sürekli takibimizi zorlaştırıyor. Tartışmasız Türkiye’nin en iyi dergisi. CHIP PUAN ve Fiyat/Performans de¤erleri de yanl›fl girilmifltir. Flash. en uzağı görendir” gibi yüksekten uçarken uzağı görmenin yan etkileri mi var? Türkiye’nin içinde olduğu bu kriz ortamında biraz daha sağ duyulu olmak gerekmez mi? Türkiye’nin en iyi dergisine saygılarımla.. Pratik sayfalarımızdaki Tipps&Tricks bölümümüzde de işinize yarayacak ipuçları bulabilirsiniz. dergide yayınlanan bilgi hatalarını (donanım.8 okuryorum Daha H›zl› Bir Sistemim Oldu. örneğin eskiden en az 240 olan bu sayı. Kont. Mükemmel bir çizginiz ve seviyesi yüksek bir yayıncılık anlayışınız var.. Ufotek’tir. 1997 yılından beri çok samimi bir okuyucunuzum. Benim naçizane katılım sebebim. ancak daha yeni olan dergileri normal fiyatının biraz altında satmayı daha doğru buluyoruz. Ch›p: Sayfalarımızda her ay mümkün olduğunca Office programlarıyla ilgili eğitici yazılara yer vermeye çalışıyoruz. derginizi büyük bir ilgi ile okuyorum. derginizi yaklaşık 6 ay önce okumaya başladım. Burak Uçan Ch›p: Çok eski dergilerimizi daha ucuz bir fiyattan satıyoruz.. en yakın takipçisi yarınız kadar satıyor. sayfas›nda yer alan Donan›m Testi bölümünde Samsung SP8004H sabitdiski tan›t›m›nda vermifl oldu¤umuz firma bilgileri hatal›d›r. Düzeltir. Yer almas› gereken firmalar Armada. Bu yüzden sizleri kutlarım. donanımlar hakkında daha detaylı bilgi vs. (216) 499 62 99 ve (212) 336 61 00.. CHIP | MAYIS 2002 . Eda Narl› Masaüstü yay›nc›l›k Merhaba.

Bu konuda okuyucu sorularına rastlamıyorum ve bu bana oldukça ilginç geliyor. Şunu da unutmadan söyleyeyim. içine birkaç reklam koyup dergi ücretini biraz düşürürseniz biz okurları çok memnun edersiniz. A’dan Z’ye Network: Özel say›m›z sizlerden büyük ilgi gördü.. Bu konuda büyük bir eksikliği doldurduğunuza inanıyorum. derginizi iki yıldan beri takip etmekteyim. Derginiz sayesinde bilgisayar konusunda kendimi aştığıma BA ve Macro Media sertifikalarını alabildim.. Linux ve Gelecek Linux işletim sisteminin tanınmasına önemli ölçüde yardımcı olursunuz.. Ayrıca şu çok tanınan Photoshop..gelecek. Macromedia. Bu nedenle derginizi çok yakından takip ediyorum. konu anlatılırken ağırlıklı olarak Windows işletim sistemi tercih edilmiş. Hasan Çelik Ayg›t Sürücüleri inanıyorum. In design. gelişiyor ve yeniden şekilleniyor. Ayrıca. Derginizi çok başarılı buluyorum.tr) ile temasa geçip Gelecek Linux işletim sisteminin en son sürümüne ait kurulum paketini verirseniz. Sizlere başarılar diliyorum. Siz niçin mesela QuarkXpress. ‹ngilizce Internet Explorer Merhabalar.’den Sayın Görkem CHIP | MAYIS 2002 .com. aygıt sürücülerin hangi programlama dilleri ile yazıldığına dair pek fazla bilgi de verilmemiş. konusu aygıt sürücüleri olan e-posta iletimden sonra bu ay (2002 Mart) ilgili konuya değindiğiniz için çok teşekkürler. Harun Ça¤layan Seminerler ve sertifikalar Sayın CHIP Dergisi. bir nebzede olsa daha kolay olacağına inanıyorum. sertifika eğitimleri ve sınavları oldukça pahalı olmaya başladı. Adnan Kay›kç› Ch›p: Öneriniz için teşekkür ederiz. Eğer mümkünse. Çünkü deneyim. Biraz dilekçe gibi oldu. aralarındaki farklar nedir? Bilgisayarın kullanım alanlarına baktığımız zaman masaüstü yayıncılık ülkemizde hiç de öyle yabana atılacak bir seviyede değil. MCD- Ch›p: Okurlarımızın büyük bir çoğunluğu Saygıdeğer CHIP Dergisi yetkilisi/yetkilileri.10 okuryorum bilinen programların dışında kalan programların tanıtılmaması üzerine. ama kullandığım İngilizce Windows ve ben Türkçe Explorer kullanmak istemiyorum. Dünyanın sahip olduğu devasa bilgi birikimini.Ş. Geçen ay çıkarttığınız A’dan Z‘ye network özel sayısını aldım ve çok beğendim. Masaüstü yayıncılık ülkemizde bilgisayar kullanıcıları arasında oldukça ileri bir düzeyde.Ş. derginizde ya da CHIP CD’sinde winamp skini yapmayı anlatabilir misiniz? Bunu birçok arkadaşım da istiyor. Sizden mümkünse bunu rica ediyorum. programlar ve genel olarak grafik ve masaüstü yayıncılığın püfleri konusuyla ilgilenmiyorsunuz? Bu programlar oldukça pahalı. Eğer böyle bir sayı çıkartmayı düşünürseniz. Hangisi daha iyi. bu zamana kadar elde edilmiş tüm kişisel deneyimlerin bir bütünü olarak görmemiz mümkündür. Osman Sani Gelifl Türkçe işletim sistemleri kullandığı için biz de Türkçe Internet Explorer vermeyi uygun buluyoruz. Sizden ricam. 2001 yılının Aralık ayında tarafınıza gönderdiğim ve Aralık sayısında yayınladığınız. Sadece BT olarak baktığımızda. son zamanlarda. önümüzdeki sayılarda bu programlarla ilgili bir karşılaştırmalı testimiz olabilir. Saygılar. fiyatları çeşitli olabilir. Benim istediğim CHIP CD’lerinde bu seminerlerin derslerinin verilmesi. Ve bunların demo veya shareware sürümlerini vermenizi rica ediyorum. Doç.. Linux işletim sistemini de kapsamasını rica etmiştim. Bu öneriyi. çalışma yöntemlerimiz artan deneyimle birlikte sürekli değişiyor. (www. ister böyle bir özel sayı olsun ister dergi eki olsun. hangisi kullanışlı. Gelecek A. Eminim ki bu genel bir problemdir. MCSE. Gerçekten bu konuda (diğer konularda olduğu gibi) 1 numarasınız ve profesyonelsiniz. Ayhan Ergün Winamp Skin’leri İyi günler. Gelecek A. CD içinde verdiğiniz shareware seçiminiz bir harika. PC sorunlarına artık daha uzmanca yaklaşmaya başladım. programlarının dışında kalan programları geniş bir biçimde (yalnız freeware programları değil. Yalnız bu verdiğiniz programların bir çoğunu çalıştırıp kullanmak oldukça zor. Bu programları tanıtırsanız memnun olurum. CHIP dergisinin CD’sinde İngilizce versiyon Internet Explorer verilmesini istiyorum. A’dan Z’ye Network say›s› Merhaba CHIP çalışanları. İşlerimin yoğunluğu nedeniyle ancak akşamları boş olduğum için CD’lerden çalışmanın ya da derginizden takip etmenin. İleride MCT sertifikasını almak istiyorum. A’dan Z’ye donanım sorunları ve çözümleri ile ilgili bir ek çıkartmanızdır.) anlatamaz mısınız? Çok büyük bir ihtiyaç olduğu kanaatindeyim. derginizi yaklaşık 1 yıldır çok beğenerek takip ediyorum ve bundan sonra da imkanım oldukça takip etmeye çalışacağım. yaşam biçimini şekillendiren bir eylemdir. satırlarıma bir teşekkür ile başlamak istiyorum. Norton vs. Page Maker vs. Şu ana kadar MCP. Yaşam biçimimiz. Sizden isteğim. Yardımcı olursanız çok seviniriz.. Dr. Yalnız. arkamızda bıraktığımız çeyrek asırlık deneyimin tüm dünyayı etkileyen sonuçlarını açık olarak görüyoruz. Zira herkesin alım gücü ve ihtiyacı farklı. Ben. Yazılım İnceleme sayfalarımızda mümkün olduğunca değişik programları incelemeye çalışıyoruz.

Bu nedenle bu hataların düzeltilmesi gerektiğini. iki CD verdiğiniz ayların birinde Linux’un yeni sürümünü de verirseniz sevinirim... Donan›m incelemeleri 2 senedir her ay severek okuduğum dergilerden biri olan CHIP için yaptığınız çalışmalara teşekkür ederim. davanın görüldüğü merciidir. Mahkemenin dava açması gibi bir durum söz konusu olamaz. aşırı gereksizdi. Yalnız eskisi gibi programlamaya pek önem vermiyorsunuz. Tüm ekibe teşekkür ederim.com. Öncelikle böyle bir dergi hazırladığınız için size minnettarım.12 okuryorum Çetin’e de gönderdim. bilgisayar kültürü için alıyor.. Yeni Linux sürümü Derginizin sürekli takipçisiyim. Halen süren mahkeme değil davadır. Mehmet Ali CANAL YORUM VE YARDIM 3Dergideki yaz›larla ve genel olarak dergiyle ilgili görüfllerinizi yorum@chip. Gelecek ay. Madem sayfanız kısıtlı niye daha ipe sapa gelir konulara yönelmiyorsunuz? Daha ekonomik ve piyasada rahat bulunabilen konulara yönelirseniz daha iyi olur.tr adresine iletin... Yayın hayatınızda başarılar dilerim. ceza davalarında kamu adına savcı açar. Bu pahalılıkta içerik olarak dolgun bir dergi hazırlıyorsunuz.” şeklinde başlayan cümlede mahkemenin dava açtığı gibi bir anlam yaratılmaktadır. daha iyi bir dergi ve CD’siyle görüşmek üzere hoşçakalın. Bilgisayarı oluşturan temel konuların sürmesini diliyorum... Gerek mesleki yaşamımda gerekse bilgisayarcılık hayatımda sizin yorumlarınızdan ve derginizden çok şeyler öğrendim. bilgisayar konusunda uzman olan bir okuyucunuzum. Oysa bunun da doğrusu. Değerlendirmenizi ve gereğini yapmanızı rica ederim. Yazıda. 3Lütfen bilgisayarla ilgili sorular›n›z› yardim@chip. Son olarak hatırlatmak istediğim bir şey var. çünkü derginizi çoğu okuyucu cep telefonları için almıyor. Dergideki yazıların yanı sıra CD’deki edergiler de oldukça ilgi çekici. ben 14 yaşında bir okurunuzum. “kendisi aleyhine açılan davaların görüldüğü mahkemeler de dahil olmak üzere…” olmalıdır. emin olun birçok sorularıma yanıt buldum. 3Ayr›ca yorum@chip.. Aziz Muslukçu Programlama. bence programlamaya biraz daha önem verirseniz daha iyi olacak. Merhaba sevgili CHIP. Haluk Polat çaplı oyunlara yer verirseniz ben ve benim gibi CHIP okurları için hiç de fena olmaz sanırım. Derginizin bu ay ki sayısında Yazı İşleri Müdürünüz Sayın Mahmut Karslıoğlu’nun yazısındaki hukukla ilgili hatalar dikkatimi çekti. Sizlere CHIP hayatınızda başarılar dilerim.tr adresine gönderebilirsiniz. Şu anda çok gereksiz.. Bu durumda doğru ifadenin. Saygılarımla. Diğer tüm konu ve köşelerden ayrı bir içeriğe sahip olması ve diğer bilgisayar dergilerinde bu tür konuların olmaması da cabası. Av. Sezer Mansur Upgrade rehberi Merhaba... Bir diğer yanlış. Arda Baflaran Elektronik kursu CHIP dergisini uzun süredir izlemekteyim.. “Kendisine dava açan mahkemeler de olmak üzere. Ayni zamanda CD’leri de oldukça beğeniyorum. İyi çalışmalar. Hukuk davalarında davayı kişiler. gerekse CD-ROM’u çok güzel. Buket SARAN Ch›p: Düzeltmeleriniz için teşekkür ederiz... Şubat derginizdeki DVD yazıcı testi. Yalnız dergimizde daha çok donanıma ve incelemesine girerseniz memnun olurum. Gerek içeriği. iletişimle ilgili.Microsoft… mahkemeyi kaybetmeleri halinde…” denilmektedir. Derginin pek çok kişi tarafından okunması nedeniyle bence önemli olan bu yanlışların düzeltilmesi gerektiği CHIP | MAYIS 2002 . U¤ur Gürel Film Fragmanlar› Bu kadar güzel ve kaliteli dergi çıkardığı için öncelikle CHIP dergisine teşekkür ederim. Saygılar sunuyorum. Önümüzdeki sayılarda eski bir bilgisayarı olanlar için “upgrade” konulu bir yazı yazarsanız sevinirim. İyi çalışmalar Ahmet Bar›fl Gereksiz yaz›lar Merhabalar.. Size soruyorum. ben dahil. Zira mahkeme. “. Artık CD’lerde oyun için pek yer ayırmaz oldunuz.. Derginizi 5 senedir alıyorum. Bu ayın kapak konusu her zamanki gibi mükemmel. Yani derginizi çok iyi tanıyorum. Türkiye’de DVD yazıcı alabilecek kaç kişi var sizce? Daha CD yazıcısı bile olmayan birçok insan var. Levent Alt›n kanısındayım.com. Bu köşeyi hazırlayan ve yayınlayan herkese teşekkür ediyorum. Birkaç ay önce Computer Easy’de yayımlamaya başladığınız elektronik ve bilgisayar konuları ile ilgili yazılar oldukça ilgimi çekti. yani cep telefonlarıyla ilgili bölümlerinize daha az.. Ayrıca tavsiye ettiğiniz web sitelerini çoğaltmanızı ve içerikleri hakkında bilgi vermenizi diliyoruz.. Beğenerek okuyorum dergiyi.. Sizden bir ricam olacak. eğer ufak Hukuki hata.. ben derginizi Şubat 1996’dan beri severek okuyan.. aşırı gereksiz bir sayfa işgali. dava kaybedilir. “…davayı kaybetmeleri halinde…” olması gerekir. sizi yaklaşık üç yıldan beri takip ediyorum ve okuyucularınıza çok kaliteli bilgiler verdiğinize inanıyorum. dolayısıyla mahkeme kaybedilmez. Bir de.tr adresine gönderece¤iniz e-mail’lerde isminizi yazmay› unutmay›n. bilgisayar konusuna daha fazla önem verirseniz sevinirim.. Gerçekten teknik olarak çok şey katıyor bilgilerimize ve hiç bilmeyenlerin de anlayabileceği bir dille yazılıyor. ayrıca uzmanlık gerektiren bir dal olduğu için hukukla ilgili bir yazı yazılacak ise bunun derginin avukatına danışılarak yazılması gerektiğini düşünüyorum.com. Derginizde vizyondaki filmlerin fragmanlarını daha geniş içerikle verseniz daha güzel olur diye düşünüyorum.

Bu durumda çocuk hapishaneleri oldukça kalabal›klaflabilirdi. Peki borsa olmadan nas›l pay- güncel CHIP | MAYIS 2002 NE YASAKLANACAK? Almanya’daki kullan›c›lar flu ana kadar özel amaçlarla maksimum yedi tane kopya ç›kartabiliyorlard›. fiu ana kadar gri bölge olarak adland›r›lan ifllemler bir anda kara pazara dönüflecekler. s Madonna’n›n yeni CD’sini araban›zdaki CD çal›c›da dinlemek için kopyalad›n›z m›? Peki ya Brosis’in? Veya Heather Nova? DVD’leriniz veya Office paketleriniz için haz›rlad›¤›n›z yedek kopyalar›n›z var m›? E¤er bu sorulara cevab›n›z “Hay›r”sa art›k zaman› geldi demektir. . Sevdi¤i CD’leri arabas›nda veya bürosun- 3 Pahal› orijinal CD’leri korumak için. Türkiye’ye yans›mas› da uzun sürmez.14 ‹Ç‹NDEK‹LER 16 16 16 18 18 19 19 Nokia’dan yeni modeller 8910. 2002 y›l›nda yaklafl›k olarak 247 milyon CD yaz›lm›fl ve bunlar›n yaklafl›k olarak yar›s› müzik CD’siymifl. Avrupa Birli¤i’nin kendisinin telif haklar›n› nas›l koruyaca¤›n› kesin olarak bilememesi ve müzik veya yaz›l›m korsanlar›na karfl› gösterilecek tepkiyi (sert veya yumuflak) ulusal yasa koyuculara b›rakmas›. Bu rakamlar müzik endüstrisinin yeni kanunlar ç›kart›lmas› yolunda Brüksel’de lobi faaliyetlerine bafllamas› için yeterli nedeni teflkil ediyor. Bu noktada Phono endüstri birli¤i (IFPI) karfl› ata¤a geçmifl durumda. savc›lar yaz›l›m korsanl›¤›n› önemsiz bir suç olarak gördükleri için çok daha fazla” sözleriyle dile getiriyor. Bu uyar›lar›n nedeni ise “Telif haklar› ve benzeri koruma kanunlar›n›n belirli noktalarda harmanlanarak biliflim alan›nda uygulanmas›” direktifi ve söz konusu direktif bu sene içerisinde Almanya kanunlar›nda uygulanmaya bafllanacak. Çünkü Avrupa Birli¤i yaz aylar› içerisinde iflinize çomak sokabilir. Bir baflka tedbir ise de¤iflim borsalar›n›n baflka bir formu olan internetteki paylafl›m araçlar›ndan olufluyor. Yaz›l›m korsanl›¤› ciddi bir suç oldu¤u için BSA. tüm imkanlar ortaya serilerek müzik ve yaz›l›m endüstrisi. kopya korumal› yaz›l›m ve müzik CD’lerinin özel güvenlik kopyalar›n›n ç›kart›lmas› yasaklanacak! 3 Kopya korumas›n› k›rabilen Clone CD gibi kopyalama yaz›l›mlar› yasaklanacak! 3 CD kopyalamak ve hediye etmek a¤›r bir flekilde cezaland›r›labilecek. Avrupa Merkez Bölge Yöneticisi Georg Herrnleben düflüncelerini “Yaz›l›m korsanlar›na karfl› yap›lan harcamalar. Gfk taraf›ndan yap›lan pazar analizine göre. çal›flmalar›n› dijital olarak kopyalamaya karfl› koruyacak ve söz konusu koruma kesinlikle atlat›lamayacakt›r. Buradaki problem ise. kullan›c›lar›n haklar›n› dramatik flekilde s›n›rland›rd›lar. Örne¤in Clone CD gibi kopyalama araçlar› kanun d›fl› olacak ve baz› firmalar iflas edecek. üreticiler ve sunucular oldu¤u yönünde bir aç›klama yapt›. Bir an önce d›flar› ç›k›n ve yeteri kadar bofl CD temin etmeye çal›fl›n. CHIP. BSA. daki bilgisayar›nda dinlemek için kopyalayanlar hapse at›lma tehlikesi yaflayacaklar. Daha sonra CHIP arflivinizdeki film ve müzik kopyalama tekniklerini uygulayarak özel kullan›m amac›yla tafl›nabilir ortamlardaki tüm bilgilerinizi yedekleyin. MatriksII’de oynar m›? IBM’den Microdrive Mini sabitdisk ceplerde Sony Clie Pef-N770C Sony’den yeni avuçiçi Arabada Dolby Kalite Hareketli sinema keyfi Yeni Intel ‹fllemciler Mobil ifllemcilere 6 saat ömür Mikroifllemci Pazar›nda ‹ttifak Intel’e savafl açt›lar Yeni Teknoloji DVD yerine Blu-Ray AB Telif Haklar› Direktifleri Kopya Yüzünden Hapse Girilebir mi? Yasa koyucular. kopyac›lar› orada görmekten memnun kalacak ve adaleti göreve ça¤›racak. Üretici birli¤i Business Software Alliance (BSA). habersiz ev bask›nlar› yapabilmeyi isterdi. Ancak yeni kanunla beraber büyük de¤ifliklikler olacak: 3 Söz konusu donan›m ve yaz›l›ma sahip arkadafl›n›z›n üçüncü flah›slar için kopya oluflturmas› yasaklanacak! Sert numara: Kopyalama yasak En kötü durumda. kiflisel CD kopyalama kavgas›na müdahale ederek. internetteki download sunucular›n› arad›klar›n› ve bulduklar›n›. karfl›lafl›labilecek sonuçlar› aç›kl›yor. IFPI sözcüsü Hartmut Spiesecke. hedeflerinin özel kullan›c›lar de¤il.

bu durumda. karfl›laflma yer alt›nda kald›¤› yerden devam edecek. internetten bir flekilde temin edebilir. laflabiliriz? Bu durumda çok büyük bir kesim kanun d›fl› yollara baflvuracak.GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 15 Sadece Korumal›: Alternative Moments CD’sini arabadaki CD çal›c›n›zda dinleyemezsiniz. Ayr›ca. yeni bir sistem kurarken veya hatalara karfl› sabit disklerini düzenli yedekleyerek CD’lere kaydeden kullan›c›lar da büyük zararlar edebilecekler. Bu yöntem ile yaz›c› ve disk fiyatlar› flu ana kadar oldu¤undan çok daha fazla artacak ve kullan›c›lar böylece özel kopyalar›n›n lisans hakk›n› ödemifl olacaklar. ? AYIN ARAfiTIRMASI Müzik CD’lerindeki kopya korumas› ile nas›l bafla ç›kabiliyorsunuz? CHIP Online okuyucular›n›n sadece yüzde befli. GEMA taraf›ndan senelerdir dile getirilen bir yöntem olarak kat›l›mc› ülkelere yaz›c› ve diskler üzerindeki vergi ile zarar›n toptan tahsil edilmesi imkan›n› sunacak. Dijital ortam s›n›r tan›maz ve güncel müzik elde etmek isteyen. fiayet bu oyunu dinleyiciler kaybedecek olursa. kalite kayb› da bir sorun teflkil etmeyecektir. son derece masum olarak. Bu durumda ülkemizdeki ünlü hal› ma¤azalar› da kopya ma¤azalar›na dönüflebilir. Yollar. Tabii ki bu tür bir sonuca karfl› da tedbir al›nacakt›r. Ancak bu durumda endüstri. fiu anda komple CD imajlar›n›n download edilebildi¤ini düflünürsek. AB. Peki ne zaman uygulanmaya bafllanacak? Top. “Kiflisel ço¤altma sorun de¤il” aç›klamas›n› yapt›. s %5 %36 Baz›lar›n› dinliyorum. di¤erleri çalm›yor Tüm CD’leri k›r›yorum CD’ler hiçbir çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›flm›yor CD’ler tüm çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›fl›yor s s s %29 %30 CHIP | MAYIS 2002 . IFPI ve BSA’n›n kiflisel kopyalamaya hak tan›mak istememesine karfl›l›k GEMA sözcüsü Elfriede Oberhofer. kopya korumal› Müzik CD’lerini tüm çal›c›larda çal›flt›rabiliyor. VHS kasetlerinden farkl› olarak kopya korumalar›ndan centilmence vazgeçmek zorunda kalacak. Yumuflak çözüm: Yazmak pahal›laflacak fiayet ikinci kanun varyasyonu uygulanacak olursa kullan›c›lar hapis tehlikesinden kurtulacaklar. müzik endüstrisi ile dinleyiciler aras›nda gidip geliyor. kopya turistleri için aç›k E¤er Avrupa Birli¤i ülkeleri tek bir kanun üzerinde uzlaflamazlarsa ne tür bir durumla karfl›lafl›labilir? Böylece yurt d›fl›na ç›kan turistlerden art›k yerel bir hat›ran›n yan›nda Madonna CD’sinin kopyas› da istenebilir.

profilo. Özel Bilgi ‹fllem’in Türkiye’ye getirdi¤i renkli ekranl› cihaz 11 saat aral›ks›z müzik dinleme imkan› tan›yor. Yaklafl›k 18 saat kesintisiz müzik din- 3 Profilo ‹nternet TV’si Profilo hem televizyon olarak kullan›lan hem de inernet ba¤lant›s› sa¤layan ve bilgisayara gerek b›rakmayan yeni ürünü Web Box’u tan›tt›. müflterilerinden gerifikir almay› umut ederken. anket ve oylamalara kat›lma.. 10’un önündeki çift haneli say› büyüdükçe fiyat›n ve hitap etti¤i yafl›n büyüdü¤ü ürünler olarak dikkat çekerken. Böylece Avrupa ile teknolojik entegrasyon sa¤lanmas› ümit ediliyor ve haz›rl›klar›n Haziran ay›na kadar tamamlanmas› hedefleniyor. haberleflme sistemleri. network’ün dijitallefltirilmesi. otomobiller için yüksek kalite ve kapasiteli müzik dinleme olana¤› sa¤l›yor. Blaupunkt. 8910 modeli de ayr› bir ilgi gördü. Clarion. 22-24 May›s tarihleri aras›nda ‹stanbul Hilton’da düzenleniyor. Böylece sadece müzik dinlemek de¤il. Bilig için: ww.. Bilgi için: www. Cihaz.. portal›n herkese aç›k olan bir düflünce platformu gibi çal›flmas›n›..com Sony Clie PEF-N770C Sony’den Yeni Avuçiçi Bilgisayar Sony’nin yeni avuç içi bilgisayar› Clie PEG-N770C hem üstün avuç içi bilgisayar özellikleri. karizmatik Genel Müdürü fiahin Tulga’n›n tan›t›m›nda rol ald›¤› yeni portal› Hepbizz’i tan›tt›. Bilgi için: www. Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun son toplant›s›nda Avrupa Birli¤i Araflt›rma ve Teknoloji Gelifltirme Alt›nc› Çerçeve Program›’na kat›lma karar› ç›kt›. 3410. internette sörf. 3 Telekom Konferans› Caspian Telekoms Conferance. Cassio ve Navman gibi dev isimlerle ortakl›k içine giren IBM’in çal›flmalar› ile. avuçiçi bilgisayarlar.com Yeni Modeller: Nokia’n›n yeni modelleri görüntüleriyle de cezbediyor. Bir ifl platformu olarak tan›mlanan Hepbizz ile HP. Avrupa Birli¤i ile siyasi entegrasyondan önce bilim ve teknoloji birli¤ine girme karar› ald›. yeni tasar›lar›n. hem fl›k ve ince tasar›m› hem de MP3 çalara dönüflebilmesi özelli¤i ile kullan›c›lar›n be¤enisini kazan›yor. MP3 çalarlar.nokia. Bilgi için: www. 7610.ozel. dijital foto¤raf makinesi ve kameralar için tasarlanan üç buçuk santimlik boyutu ve 16 gram a¤›rl›¤›yla bir devrim niteli¤i tafl›yan mini sabit disk Microdrive. 6310. Daha çok dizüstü bilgisayarlar. yeni fikirlerin ve yeni ekonominin hayat bulmas›n› planl›yor. GSM kapasitesinin yay›lmas› konular› baflta olmak üzere tüm telekominükasyon endüstrisini ilgilendirecek bafll›klarda görüfller sunulacak. Hazar ülkelerinin iletiflim bakanlar›n›n da kat›laca¤› toplant›lar› ITECA düzenliyor. Bilgi için: www. Konferansta uydu iletiflimi ve teknolojileri.hepbizz.com 3 Müflteri Daima Hakl›d›r HP Türkiye.com CHIP | MAYIS 2002 . KISA. interkatif yar›flma. mobil üretimi ve internet teknolojileri. 8910 ve 9210i modelleri. sanal market düzenlemelerine uygun olarak elektronik al›flverifl. Bilgi için: www. konferanslar yap›lacak. e-mail gönderme. Ünlü Matrix filminde. elektronik bankac›l›k sitelerine eriflim. fiber optik kablo. yeni ifl çözümlerinin. Bir klavye ve internet al›c›s› ile gelen televizyonun özellikleri flöyle: E-mail okuma. en üst yöneticisinin de¤iflti¤i ve Ça¤la fiikel ile Beyaz’›n s›k s›k mesajlaflt›¤› yolundaki “televole” haberlerine konu olan gecesinde ünlü mankenler ve konuklarla yeni ç›kan ürünlerini tan›tt›. flarj istasyonu üzerindeyken uygun ses ç›k›fl›na ba¤land›¤›n da minik bir müzik setine de dönüflebiliyor.tr Mini Sabitdisk Ceplerde IBM. Nokia’n›n üretimini çoktan durdurdu¤u 8110 modelinin yeni versiyonu kabul edilebilecek 8910 modeli ise yak›nda kullan›c›lar› ile buluflmaya haz›rlan›rken merak edilen soru. Cihazla birlikte standart olarak özel kulakl›¤› ve uzaktan kumandas› geliyor. GPS sistemine yeni bir harita yüklemek de mümkün olacak. bu modelin Matrix 2 filminde boy gösterip göstermeyece¤i. Bilgi için: (212) 246 17 08 Nokia Yeni Modellerini Tan›tt› 8910 ve MatrixII s Nokia Türkiye. filmin kahramanlar› Nokia’n›n efsanevi 8110 modelini kullanarak gündeme oturmufllard›. tafl›nabilir cihazlar için üretti¤i mini sabit diski Microdrive’› flimdi de otomobillerde kullan›lacak biçimde flekillendirildi¤ini aç›klad›. e-mailler’e ses ve görüntü ekleyebilme.tubitak.16 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA.. Tüm kat›l›mc›lar›n belirli bir bütçe deste¤inde bulunmas› gereken teknolojik iflbirli¤i projesine Türkiye’nin kat›l›m pay› olarak ödemesi öngörülen miktar ise 375 milyon euro.. Avrupa Birli¤i Umutlar› IBM’den Microdrive Bilimsel Ortakl›k Süreci Bafll›yor Avrupa Birli¤i’ne girmekte zorlanan ve görüflme tarihleri devaml› ertelenen Türkiye.gov. Microdrive üç buçuk santimlik boyutlar› ile otomobil sahiplerinin müzik CD’lerini ve yol haritalar›n› art›k yanlar›nda tafl›maktan kurtarmaya haz›rlan›yor.com lemeyi mümkün hale getiren Microdrive elektronik firmalar›n›n otomobiller için üretti¤i cihazlara yerlefltirilecek ve tak ve kullan mant›¤› ile çal›flacak cihazlar portatif microdrive’lar› tan›yacak.ibm. 3510.

com TV Radyo Hoparlör ( H ) Dolby Kulakl›k Güçlendiricisi H Kulakl›k Dolby Kuvvetlendirici TV H 3 Ödüllü Hacker Yar›flmas› Bilgisayar güvenli¤i konusunda faaliyet gösteren bir Kore flirketi. Microsoft’un Office paketi karfl›s›ndaki en ciddi rakip kabul ediliyordu. düflük güç harcayarak pil ömrünü de büyük oranda uzat›yor. 3 Yeni Bir Emlak Sitesi Dünya çap›nda 7200 ofisinde 120 binden fazla çal›flan› bulunan emlak firmas› Century 21’in Türkiye pazar›na yönelik web sitesi yay›na girdi. Ancak bu paketin fiyat› henüz belli de¤il.intel. UMTS ayg›tlar› multimedya özellikleri kazan›rken Phone Edition ile de komünikasyon ön plana ç›k›yor. Bakan Vural. mecliste bekleyen RTÜK Yasas›’na internetin de kat›lmas› hakk›ndaki sorular üzerine internetle ilgili yeni bir yasadan yana oldu¤unu söyledi. Bilgi için: www.century21.tr Arabada Dolby Kalite Hareketli Sinema Keyfi mobil. müflterilerinin ve ifl ortaklar›n›n yapt›¤› geri dönüfller çerçevesinde ünlü yaz›l›m› Star Office’i ücretlendirmeye karar verdi.com 3 Casio “e-data bank” Casio’nun yeni saati. Outlook entegrasyonu ile de hem e-posta hem de SMS iletileri tek bir çat› alt›nda toplanm›fl. Bilgi için: www. Pocket-PC Phone Edition Yeni ‹ntel ‹fllemciler 3 StarOffice Art›k Paral› Sun Microsystems. Türkiye’de internetin 10. Bilgi için: www. KISA. 2 kg’dan hafif ve 2.. hafif ve ince dizüstülerin performans›n› art›rman›n yan›nda. yafl günü Tübitak merkezinde. Vural’›n aç›klamas› flöyleydi: “Dijital haklarla ve siber suçlarla ilgili yeni bir düzenleme yap›lmas› gerekiyor. fioför yan›ndaki ve arka taraftaki yolcular›n seyahat esnas›nda 5. “Mobility” anahtar kelimesini kullanan Hewlett Packard. Yeni M serisi ifllemciler bu. dünyada 27 ayr› bölgenin saatini haf›zas›nda tutabilirken.. Lütfen Cevapla! Microsoft telefon pazar›n› keflfetti. Lisans sahibi Dolby laboratuvarlar›ndan yap›lan aç›klamaya göre çok kanall› sesi tüm arabalarda mümkün k›lacak ek paketler k›sa bir süre içerisinde piyasaya sunulacak. Ersa ithalat getiriyor. Bu e¤lence sisteminde 13 kuvvetli hoparlör ve 20 cm büyüklü¤ünde.. Site emlak arayan veya satmak isteyenlere hizmet verece¤i gibi.ersa.sun. Pocket PC 2002 ile hareketliyken bile hiçbir ileti ve ça¤r› gözden kaç›r›lmayacak. Prologic II’nin yeni Surround algoritmalar› sayesinde radyo.volvo. Microsoft ile ortakl›¤›n› ilerleterek HP Jornada 900 modelini cep telefonu fonksiyonu ile donatt›. Dolay›s›yla firma ürünün güvenli¤ini kan›tlamak için hacking yar›flmas› düzenlemifl oldu. Bilgi için: www.com.com PDA. Ancak ödülü kazanman›n flart›.org Subwoofer CD De¤ifltirici Volvo’nun yeni modeli XC90 Sport Utility Vehicle (SUV) Dolbys Surround Technik Prologic II ses teknolojisinin entegre edildi¤i seri olarak üretilen ilk oto- Araba Sinemas›: Volvo’nun yeni modeli XC90 ses ç›k›fl› için Dolby teknolojisini kullan›yor.5 cm’ den ince ‘mini-notebook’ ve ‘sub-notebook’lar için çok düflük voltajl› befl adet yeni ifllemcisini tan›tt›.1 ses ç›k›fl›na sahip filmleri zevkle izleyebilmeleri için bir audio/video donan›m› bulunacak. Ulaflt›rma Bakan› ile birlikte kutland›. kaset veya CD’den elde edilen her türlü stereo sinyal çok kanall› hale dönüfltürülebiliyor.com.” CHIP | MAYIS 2002 . url) ile her zaman yan›nda bulunmas›n› isteyebilece¤iniz önemli e-mail ve web adreslerini yan›n›zda tafl›man›za olanak veriyor. Tabii ki internette de gezinmek mümkün.microsoft. Sun’›n son Star Office paketi üç ay içinde bir milyon kez download edilmiflti. 48 içinde siteye girecek ilk hacker’›n ismini b›rakmas› olarak aç›kland›. Century 21 sisteminde yer alarak yat›r›m yapmak isteyenler için de bilgi içeriyor.tr Yurt Çap›nda ve D›fl Temsilciliklerde ‹nternet Bayram› Kutland› Türkiye’de ‹nternet haftas› nedeniyle yap›lan etkinliklerle birlikte. Bilgi için: www. Ayr›ca düflük ›s›da çal›flmalar› da fan kullan›m›n› ortadan kald›rarak enerji tasarrufunu ve sessiz çal›flma ortam›n› sa¤l›yor. Bilgi için: www. 140 watt gücünde güçlü bas ç›k›fl›n› garanti eden bir subwoofer mevcut. yeni ürününün tan›t›m› için 100 bin dolar ödül koydu. Baz› dizüstü bilgisayar modelleri bu ifllemcilerle 6 saat süreyle flarj edilmeden çal›flabiliyor.18 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. Saati.. MS iflletim sistemine sahip ak›ll› telefonlardan sonra flimdi de telefon fonksiyonu PDA’lara entegre edildi.com Mobil ‹fllemcilere 6 Saat Ömür Intel. Bilgi için: www.woksdome. 20 e-data girifl haf›zas› (@. Bugüne dek internet üzerinden bedava indirilebilen ve kullan›labilen yaz›l›m.

Bilgi için: www. 13 saatlik TV yay›n› veya 2 saatlik çok yüksek çözünürlüklü video görüntüsü de saklayabilecekler. Hitachi. Motorola.com Yeni Teknoloji DVD Yerine Blu-Ray Dokuz büyük elektronik flirketi art›k halka yay›lan ve her köfle bafl›nda sat›lmaya bafllanan DVD’nin halefini belirlediler. Samsung. Bilgi için: www.4 milyar dolar›n üzerinde bir yat›r›m yapacaklar›n› aç›klayarak dört y›l içerisinde gelece¤in hafif elektronik araçlar›nda (cep telefonu. Philips ve STMicroelectronics firmalar› birlikte 1. Pioneer. Sadece üst düzey gelir grubu için üretilecek yeni teknolojiyle CD’ler 27GB veri depolayabilecek. Yeni teknoloji ile üretilen ürünlerin 2003 bafl›ndan itibaren piyasada olmas› bekleniyor. Yeni formattaki CD’ler 27 GB büyüklü¤ünde bilgisayar verisi depolayabilecekken. Philips ve STMicroelectronics bir araya gelerek Intel’in hakimiyeti alt›ndaki mikroifllemci pazar›na ucuz ve yüksek teknoloji ürünü ifllemciler üretme karar› ald›lar. DVD veya VCD gibi yayg›nlaflana kadar yüksek fiyat isteyecek olsa da kullan›c› aç›s›ndan olumlu bir geliflme kabul ediliyor ancak yeni yeni ucuzlamaya bafllayan DVD kay›t sistemlerine yat›r›m yapan kurulufllar› da zor durumda b›rakma olas›l›¤› tafl›yor.Mikroifllemci Pazar›nda Üçlü ‹ttifak Intel’e Savafl Açt›lar Motorola. Sony ve Thomson taraf›ndan desteklenecek olan Blu Ray’e so¤uk bakan ise DVD’nin ana mucidi olan Toshiba ve VHS sistemlerine büyük yat›r›m yapan JVC. cep bilgisayar›) kullan›lacak ucuz ve yüksek teknoloji ürünü mikroifllemciler üreteceklerini ve ihtiyaç duyduklar› çok say›da ifllemciyi baflka üreticilerden yüksek fiyatla almak zorunda kalmayacaklar›n› belirttiler. Matsushita (Panasonic). befl sene içinde flu anda 90 nanometre olan devre geniflliklerinin 32 nanometreye düflmesini planl›yor. Sharp. Blu-Ray ad› verilen teknoloji. Üç flirket.panasonic.com CHIP | MAYIS 2002 . Motorola’n›n projeye kat›lmas›n›n 300 milimetre silikon wafer teknolojisiyle tasarlanan yeni chiplerin üretim aflamas›na geçilmesini h›zland›raca¤›n› belirttiler. LG. Philips ve STMicroelectronics aras›nda var olan iflbirli¤ine Motorola’n›n da kat›l›m› ile yank› bulan ittifak.motorola.

20 Zaman Tasarrufu Sa¤layan ‹puçlar› Her Saniye CHIP | MAYIS 2002 .

zira her bilgisayarda daha h›zl› çal›flmak konusunda bir potansiyel vard›r. 1 Windows NT/2000/XP Dr. Bu bilgileri Bill Gates’e sızdırmayı herhalde kimse istemez. Ancak kimse daha onu işbaşında görmüş değil ve beyaz önlüğü de herhalde sadece bir efsane: Dr. Açılan pencerede HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion anahtarına girin. Gizli fonksiyonlarla ve registry kay›tlar›yla Windows alt›nda de¤erli zaman›n›zdan tasarruf edebilirsiniz. Çoğunlukla ağdaki belli bir kaynağa erişmeniz gerekir. Çıkan soruya Yes cevabını verin. AeDebug’ı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basın. Zira bir kilitlenmeden sonra Windows. RAM içeriklerini kaydeden dosyalar da sabitdisk üzerinde hiç de azımsanmayacak kadar gereksiz disk alanı işgal ediyorlar. bazı problemler size yabancı olmayacaktır. “Watson” hizmetini iptal etmek için Start menüsünden Run ile regedit girin. kullanıcıya hata raporunu Microsoft’a göndermek isteyip istemediğini soruyor. onu tekrar göreve çağırabilirsiniz. Böylece çift tıklamayla ilgili verilere hemen erişebilirsiniz. profesyonel kullan›c›lar›n sistemlerini h›zland›rmak için uygulad›klar› en iyi ipuçlar›n› aç›kl›yor. aynı zamanda kullanıcının sinirlerini de bozabiliyor. Watson’dan bahsediyoruz! Windows NT. Bu sadece çok uzun sürmekle kalmıyor. Watson’u özleyecek olursanız. açılış çok uzun sürebilir. i 2 Windows 98/Me/NT/2000/XP A¤ ba¤lant›s›n› h›zland›rmak %70 daha h›zl› Bilgisayarınızı ağdaki diğer bilgisayarlarla bağladıysanız. kullanıma hazır olmadığı bir anda bilgisayarınızı açarsanız ya da kısayol adı mevcut olmayan bir link’e işaret ediyorsa. Start/Run altında drwtsn32 -i girmeniz yeterl . Ancak bu fonksiyonun da bir dezavantajı var: Ağdaki bu kaynak. Mini Atölye: Aç›l›fl optimizasyonu Kolay ‹nce Ayar: Tweak-XP ile ince ayarlar Office Trick’leri: En iyi hileler ve ipuçlar› Mini Atölye: Biçim flablonlar› kullan›m› Windows & Office: En önemli k›sayol tufllar› Windows Trick’leri Microsoft’un iflletim sistemlerinde asl›nda daha çok konfigürasyon seçenekleri mevcut. CHIP | MAYIS 2002 . Hata raporunda elbette bellek içeriği de mevcut. Watson’a güvenmemek için iyi sebepleriniz olabilir. İlerde herhangi bir nedenden dolayı Dr. Ağdaki bu sürücü kaynağına bir kısayol oluşturmanız. Bay Watson’un kendisi bir güvenlik açığı teşkil ediyor. Bunun nedeni ise Windows’un login sırasında bu k 1 Dikkat: Bir hata raporunu gönderirken. 2000 veya XP altında bir program kilitlendiğinde Watson ortaya çıkıyor ve o anki bellek içeriğini bir dosyaya yedekliyor. bekleme sürelerini oldukça kısaltacaktır. Microsoft sizin tahmin etti¤inizden daha fazla bilgiye ulaflabilir. CHIP. Diyelim ki. kilitlenme sı- rasında Word programı açıktı ve çok önemli bir içeriğe sahip bir doküman üzerinde çalışıyordunuz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 21 157 ‹Ç‹NDEK‹LER Kolay ‹nce Ayarlar: Microsoft Powertoys WinXP’nin Sistem Hizmetleri: ‹ptal edebilirsiniz Daha H›zl› Windows ve Office 22 24 26 27 28 29 31 De¤erli De¤erli Bilgisayar›n›z›n asl›nda daha h›zl› çal›flmas› gerekti¤ini düflündü¤ünüz oldu mu hiç? Sab›rs›zlanmakta hakl›s›n›z. Watson’u emekliye ay›r›n %60 daha h›zl› Windows NT piyasaya çıktığından bu yana onu birçokları tanıyor. Windows XP altında ise. Kısaca Dr.

Dosyayı Birlikte aç menüsünden izlemek ise oldukça zahmetli olabilir. Windows DDC (Data Display Channel) üzerinden monitörün aygıt türünü okumaya çalışır. BIOS’tan geçen dolambaçlı yollara gerek kalmaz. Takas dosyasını Denetim Masası’nda Sistem/Başarım/Sanal Bellek simgelerine tıklayıp geçici olarak iptal edin. Bu yüzden en iyisi kısayollarınızı masaüstünde (desktop) oluşturun. Mesela Bafllat menüsünün etkileyici bir animasyonla aç›lmas›ndan vazgeçebiliyorsan›z. Windows hemen yeniden başlar. “Gönder” ile dosya açmak %50 daha h›zl› Bilinmeyen dosyalar çoğunlukla Notepad gibi bir text editörü ile açılmaya çalışılır. ancak Startup dizinini dikkate almayacaktır. microsoft. » Powertoys: En önemli ayarlar Windows 98/Me/NT/2000 için Microsoft’un “Powertoys” ad›nda faydal› bir ince ayar program› mevcut. 4 Kolayca: Bir k›sayolla dosyalar›n›z› do¤rudan Gönder komutuyla açabilirsiniz.SYS dosyasında değişiklik yapmanız gerekiyor. Ad olarak Sendto girin. Program›n General bölümünde flu ayarlar›n önündeki iflaretleri kald›r›n: 3 Combo box animation 3 Menu animation 3 Smooth scrolling 3 Tooltip animation 3 Window animation Burada sadece Windows’un görsel güzellikleri söz konusu. Bunun daha basit bir yolu var: Kullandığınız editör için Gönder menüsüne bir kısayol ekleyin. Takas dosyas›na defrag %20 daha h›zl› Normalde Windows’un Disk Birleştiricisi (Defrag) programı takas dosyasını optimize etmez.com/ntworkstation/downlo ads/powertoys/networking/NttweakUI. verileri sabitdiske takas eder. Windows açılışta bunları kontrol etmez. Bunu önlemek için C:\WIN- CHIP | MAYIS 2002 . 8 10 WINDOWS 98/ME/NT/2000 Windows 98 Aç›l›fl mesajlar›n› kapatmak %10 daha h›zl› Boot sırasında her defasında “Windows başlatılıyor” mesajı görüntülenir. Monitör bu fonksiyonu desteklemiyorsa boot işlemi çok uzun sürebilir. Bulunan dizine çift tıklayın. Ancak bilgisayar bu durumda komple yeniden başlar. Windows’un arama fonksiyonunu [F3] tuşu ile açın. Windows böylece açılacak. İlgili ağ dizinini sağ fare tuşu ile masaüstünüze sürükleyip bırakın ve bağlam (kısayol) menüsünden Burada kısayol oluştur (Create shortcut) seçeneğini seçin. Ancak bu fonksiyonu Registry’den iptal edebilirsiniz. 6 Windows 98/Me/NT/2000/XP [Shift] tufluyla Startup iptali %40 daha h›zl› Windows’un Startup (Başlangıçta) grubu. “HKEY_LOCAL_MACHINE\System \CurrentControlSet\Services\Class\Display\0000\Default” anahtarında DDC için “0” değerini girin. işletim sisteminin açılışı sırasında otomatik olarak yüklediği programları içerir. [Shift] tuşuna basılı tutarsanız. Küçük bir ipucuyla bu mümkün. Bu gereksiz mesajı iptal etmek için sabitdiskin kök dizinindeki MSDOS. Şimdi de Başlat menüsünü açın ve Programlar/Donatılar’a girin. 3 Windows 98 Aç›l›fltaki beklemeyi geçmek %80 daha h›zl› Eski bir monitörünüz varsa Windows altında problemler çıkabilir. Ancak bazen bu programlara hiç ihtiyaç duyulmaz ve bu araçlar olmaksızın sisteminizi başlatmayı ve bir sonraki açılışta ise yine her şeyin eskisi gibi olmasını istersiniz. Defrag ile diskinizi birleştirdikten sonra sanal bellek ayarlarınızı tekrar eski haline getirin. Editörü (Notepad veya Wordpad) sağ fare tuşu ile “Sendto” dizinine sürükleyip bırakın ve Burada kısayol oluştur’u seçin. Şimdi dosyaları hemen ilgili editörle açabilirsiniz. bu da performansın düşmesine neden olur. 7 Windows 98 5 4 Windows 98/Me/NT/2000/XP Windows 98/Me/NT/2000/XP Daha h›zl› yeniden bafllatma %60 daha h›zl› Windows’u arada bir yeniden başlatmanız gerektiğinde bunu normalde Başlat/Bilgisayarı kapat/Yeniden başlat ile yaparsınız. “BootDelay=2”de “2” değeri yerine “0” girin.asp adresinde bulabilirsiniz. bunu kolayca iptal edebilirsiniz. Ancak küçük bir hile ile bu büyük dosyanın da birleştirilmesini sağlayabilirsiniz. Sistemi yeniden başlattığınızda [Shift] tuşuna basılı tutun. 9 Windows 98 Takas dosyas›n› önbelleklemek %20 daha h›zl› Sisteme tam olarak yüklenilmemesine rağmen Windows. Bu arac› bu ayki eCHIP’te Freeware bölümünde veya www.22 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office bağlantıları kontrol etmesidir. Kurulumdan sonra program› Denetim Masas›’ndaki Tweak UI simgesinden çal›flt›r›n.

cache (önbellek) parametrelerini değiştirmiş. Windows 98’te bile bu stratejinin ilk belirtilerini görmek mümkündü. Startup type’› Manual olarak ayarlay›n. 12 Windows XP » ‹htiyac›n›z olmayanlar› kapat›n NT4’ten beri NT tabanl› iflletim sistemlerinde sistem hizmetleri (services) bulunuyor. IoPageLockLimit ’e çift tıklayın ve yandaki listeden uygun değeri buraya girin. NT teknolojisini temel alan işletim sistemlerinde. Bunun için Start menüsünden Control Panel’e girin.000 CHIP | MAYIS 2002 . [386Enh] bölümüne “ConservativeSwapfileUsage=1” satırını ekleyin. Sisteminizden maksimum verim almak için bu değerleri sisteminize göre kendiniz ayarlayabilirsiniz. regedit ile registry editörünü (kayıt düzenleyicisi) çalıştırın. ‹lgili servise çift t›klay›n. Ancak bu her zaman iyi bir şey değildir.24 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office DOWS dizininde SYSTEM. Bunları iptal etmek için Windows Explorer’da Araçlar/Klasör Seçenekleri/Genel simgelerine ve Windows klasik klasörlerini kullan’a tıklayın. Windows dosyayı 500 KB’tan daha fazla sıkıştıracaktır. 14 Windows XP 18 Windows 98/Me Takas dosyas› optimizasyonu %20 daha h›zl› Windows normalde takas dosyasının özelliklerini yönetir. Advanced altında Performance için Settings düğmesine tıklayın. Daha sonra Advanced Change’e basın. Bu sayede bilgisayar. 15 Windows XP 17 WINDOWS XP Disk önbelle¤ini ayarlamak %20 daha h›zl› Microsoft.000 40. Burada SCANREG. Administrative Tools’dan Services bölümüne girin. Windows 98 veya Me kurulu haline göre biraz daha hızlı çalışıyor. Di¤er tüm sistem hizmetlerini iptal etmeyi deneyebilirsiniz. 3Com+: Login servisinin bir parças› 3Print Spooler: Yazd›r›lan veriler için arabellek 3Event log: Protokol hizmeti 3IPSEC: IP transferlerindeki güvenlikten sorumlu 3Plug and Play: Donan›mlar›n otomatik olarak tan›nmas›ndan sorumlu 3Remote Access Connection Manager: Çevirmeli a¤ ba¤lant›lar›n› yönetir 3Remote Procedure Call: Çeflitli RPC hizmetleri için önemli 3Security Accounts Manager: Kullan›c› hesaplar› için güvenlik bilgilerini yönetir 3Speed Disk Service: XP’nin önbellek ayarlar›n› sa¤lar 3Windows Audio: Windows’ta ses çal›nmas›ndan sorumlu 3Windows Management Instrumentation: Ço¤u Windows program› bu servisi kullan›r. yani XP’de de. Bu dosya yoksa sistemin açılışı normalden daha uzun sürer. Registry’yi otomatik olarak küçültmek için bir olanak var. Dosya adı olarak da “winstart. Bu özelliği etkinleştirmek için My Computer’ı açın ve C:\WINDOWS dizinine girin. Bu yeni içerikler bilgisayarı yavaşlatabiliyorlar. “Optimize=” seçeneğini arayın ve “=” ifadesinin yanına “1” değerini girin. Bu durumda sistem yöneticinizle temas kurun. Explorer web sitilini iptal etmek %20 daha h›zl› Windows. k 11 Windows 98 Aç›l›fl› h›zland›rmak %50 daha h›zl› Windows 98 boot sırasında standart olarak WINSTART.bat” girmeniz gerekiyor. Windows işletim sistemini önbellek değerleri için standart değerlere ayarlayıp öyle sunar. Dikkat! Bilgisayar›n›z› iflyerinizde kullan›yorsan›z. Bunlar mesela ClipBook veya Network DDE gibi ne oldu¤u belirsiz programlar› çal›flt›r›yorlar.INI dosyasını açın. Aynı şeyi LargeSystemCache için de yapın. mesela Explorer pencerelerindeki web içeriklerinde. Registry’yi s›k›flt›rmak %20 daha h›zl› Windows 98 ve Me altında. özellikle de eski sayılabilecek sistemleri. HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Dfrg\BootOptimizeFunction anahtarına girin. Bu sayede sistem açılışı daha hızlı gerçekleşebiliyor. Start menüsünden Run ile regedit girin. Start menüsünden Run’a girin. Bu dizin altında bu dosya mevcut değilse sağ fare tuşu ile yeni bir metin dosyası oluşturun: Yeni/Metin dosyası. Böylece bilgisayar bu dosyaya daha çabuk erişebilir.000 4. Windows. Custom size seçeneğini etkinleştirin ve her iki durumda yeni değer olarak “300” girin. Start menüsünden Run ile regedit’i çalıştırın.BAT dosyasını arar. 13 Windows XP 16 Windows 98/Me Cache ayarlar›n› de¤ifltirmek %20 daha h›zl› Microsoft. Burada Enable’a çift tıklayın. ek servislere de ihtiyac›n›z olabilir. RAM Bellek Registry’deki büyüklü¤ü (MByte) optimum de¤er 64 128 256 512 veya üstü 1. En iyisi takas dosyasının boyutunu kendiniz sabit bir değere ayarlayın. Bunun için de şunları yapın: Sağ fare tuşu ile My Computer’a ve Properties’e tıklayın.000 10. OK ile onaylayın. Değer olarak “Y” girin. Di¤er tüm servisleri deneme amaçl› olarak bir kereli¤ine iptal edebilirsiniz. Bafllang›ç dosyalar›na defrag %20 daha h›zl› Windows XP’deki hoş özelliklerden biri de açılış dosyalarını sabitdiskin başlangıcına yerleştirme imkanı. Ancak bu parametrelerle oynayarak sisteminizden biraz daha yüksek bir performans elde etmeniz mümkün. Bu yüzden bu dosyayı C:\WINDOWS dizini altında arayın. HKEY_LOCAL_MACHINE\ System\CurrentControlSet\Control\SessionManager\Memory Management anahtarına girin.INI dosyasına çift tıklayın. Microsoft’a göre giderek daha çok internetle ilişkilendiriliyor. bu değişiklikle daha büyük bir dosya önbelleği oluşturacak ve Kernel’ın bazı parçalarını sabitdiske kaydetmeyecektir. HKEY_LOCAL_MACHINE\ SYS TEM\CurrentControlSet\Control\Ses-sionManager\MemoryManagement anahtarında DisablePagingExecutive’e çift tıklayın ve değer olarak “1” girin. Mutlaka ihtiyaç duyaca¤›n›z servislerin listesini burada bulabilirsiniz.

INF dosyasını kaydedin. Tuning’den sonra kendinizi Windows masaüstünde bulacaks›n›z. Burada SYSOC. Elbette birkaç küçük ipucu ile istemediğiniz bu tip programlardan da sonsuza dek kurtulma şansınız var. Ancak mesela ekran kartına öncelik hakkı olan bir IRQ atamak mantıklı bir davranış olacaktır. mesela Wordpad. Boot Activity alt›nda de¤iflik bileflenleri. Bunun için de şunları yapmanız gere- Programlar› kald›rmak %20 daha h›zl› Programlar ve uygulamalar. zira programı beğenmezseniz istediğiniz anda hemen silebilirsiniz. Aç›l›fltan sonra Trace menüsünde Next Boot + Driver Delays’e t›klay›p sistemi yeniden bafllat›n. sünden Replace komutu ile Find what: alanında “. My Computer’a ve C:\WINDOWS\INF dizinine girin. Bu programların listesini Start/Settings/ Control Panel/Add or Remove Programs/ Add/Remove Windows Components altında bulabilirsiniz. fiimdi Bootvis’i açabilir ve de¤iflikliklere bakabilirsiniz. Her yükleme ifllemi için gereken süreyi ve bu esnada ifllemciye ne kadar yük bindi¤ini gösterir. Sağ tarafta güncel IRQ yerleşimini görebilirsiniz. az ya da çok diskinizde yer işgal ederler. Pencerenin sağ tarafında sağ fare tuşu ile boş bir yere tıklayın ve New/DWORD Value simgelerine tıklayın. Ancak bu moda geçince sisteminizin 21 WINDOWS XP: M‹N‹ ATÖLYE » Bootvis ile sistem aç›l›fl›n› h›zland›rmak 1 Bilgi toplama 2 Gözetlenen bilgisayar 3 Sistem optimizasyonu Bootvis program› (bu ayki eCHIP’te Windows Tuning bölümünde) boot ifllemi s›ras›nda bilgisayar›n tüm bileflenlerini analiz eder. Bu problem değil gibi görünür. fiimdi Trace menüsünde Optimize System’e t›klay›p sistemi optimize edin. Start menüsünden Run ile “msinfo32” girin. hangi IRQ’yu kulland›¤›n› Ayg›t Yöneticisi’nde de görebilirsiniz.hide” aratmak. Sistem yeniden bafllad›ktan sonra Bootvis otomatik olarak aç›lacakt›r. Yeni değere ad olarak “IRQ[IRQ’nun numarası]Priority” girin. 20 Farkl›: Hangi ayg›t›n. Registry Editor’u açıp HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Control\PriorityControl anahtarına girin. CHIP | MAYIS 2002 .hide” ifadelerini silin. Yeni bir boot iflleminden sonra bir pencere aç›lacak ve optimizasyonun ilerleyiflini görebileceksiniz. Replace All düğmesine tıklayarak dosyanın içindeki tüm “.INF dosyasını bir text editörü ile açın. %60 daha h›zl› Çoğu bilgisayar stand-by modunu destekler. Bilgisayar ço¤unlukla yüzde 50 daha h›zl› aç›lacakt›r. SYSOC.hide« kay›tlar›n› silerek sistem programlar›n› da kolayca silebilirsiniz. Anahtara çift tıklayın ve “1” değerini girin. Dosyadan tüm “. mesela ekran kart› veya sabitdisk ve Windows’un aç›l›fl› s›ras›nda bunlar›n kullan›m›n› görebilirsiniz. Replace with alanını boş bırakabilirsiniz. Windows bunların hepsini aynı öncelikle kullanır. Bunun da en kolay yolu Edit menü- kiyor: Öncelikle ilgili bileşenin hangi IRQ’yu kullandığını öğrenmeniz gerekiyor. Microsoft burada kullanıcıların özgürlüğünü kısmen ellerinden almış. 20 Windows 2000/XP Windows 2000/XP IRQ’lere öncelikler vermek %30 daha h›zl› Yeni bilgisayarlar da ses kartı veya modem gibi donanımları halen IRQ’lerle (kesme istekleri) yönetiyorlar. Ancak Windows 2000 veya XP altında bu olay geçerli değil. 22 Windows 2000/XP PC “Hibernate” modunda 19 Tasarruf: Tüm ». Microsoft Messenger gibi sistem araçlarını kolayca silmek maalesef mümkün değil.26 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 16 19 Mant›kl›: Küçük bir h›z art›fl› için Windows Explorer’›n web tabanl› görünümünü iptal edebilirsiniz. şimdi istediğiniz programları silebilirsiniz.hide” ifadelerini silmiş olursunuz. Açılan pencerede Hardware Resources/IRQs’i seçin.

Tweak XP’nin deneme sürümünü bu ayki CD’de Windows Tuning bölümünde bulabilirsiniz. Daha sonra [Shift] tuşuna basılı tutun. ancak her fleyi kendi elinizle yapmaya üfleniyorsan›z. Windows dosya yapısını kaydeder. 3 Önce Memory Optimization’a t›klay›n ve burada Clear the clipboard on every optimization of the RAM seçene¤ini iflaretleyin. 3 Force Windows to unload DLL’s from memory seçene¤ini de iflaretleyin. alt›nda ilgili ayarlar› kendi sisteminize göre seçin. Ayarlar› Optimize RAM! dü¤mesine t›klayarak etkin hale getirebilirsiniz. Windows 2000’de Start/Shut down’a tıkladıktan sonra. Windows XP’de bilgisayarı Hibernate moduna geçirmek için Start/Turn Off Com- 23 Windows 2000/XP Indeks sunucusunu kapatmak %20 daha h›zl› Microsoft işletim sistemi altında bir dosya araması başlattığınız zaman. puter simgelerine tıklayın. son olarak çalıştığınız programların tekrar yüklenmelerine gerek yoktur.. Allow Indexing Service to index this disk for fast file searching seçeneğini iptal edin ve OK ile onaylayın. Bir sonraki açılışta bilgisayar daha hızlı açılacaktır. Windows 2000’den itibaren güç seçeneklerinde bir alternatif daha var: Hibernate (hazırda beklet) modu. Hibernate altında Enable hibernate seçeneğini işaretleyin. 3 Hardware Tweaks alt›nda sisteminizin biraz daha h›zl› çal›flmas›n› sa¤layacak baz› ayarlar bulabilirsiniz. Sağ fare tuşuyla sabitdiskinizin simgesine tıklayın. Hangi seçeneklerin önemli oldu¤unu burada aç›kl›yoruz. listeden Hibernate’i seçin..22 24 H›zl›: Basit bir k›sayolla menü üzerinden geçen dolambaçl› yollara girmenize gerek yok. Start menüsünden Control Panel/Power Options’a girin. Gizli: Ancak [Shift] tufluna bast›¤›n›zda »Hibernate« modu görünecektir. En önemli temel ayarlar› sizin için yapan Tweak XP gibi ince ayar programlar› da var. gücünü kesmemeniz gerekir. Bu fonksiyonu iptal etmek için My Computer’a girin. Daha sonra bilgisayarı komple kapatabilirsiniz. bağlam menüsünden Properties’i seçin. 3 Daha sonra Cache Optimization bölümüne girin ve Cache optimization. CHIP | MAYIS 2002 CHIP | MAYIS 2002 . Tweak XP’yi çal›flt›rd›ktan sonra sol tarafta çeflitli bölüm bafll›klar› ç›kacak. Şimdi Stand By düğmesinin yerini Hibernate düğmesi alacaktır. Windows bu modda bellek içeriğini sabitdiske kaydeder. 25 WINDOWS XP » Tweak-XP: En önemli ayarlar Sisteminize ince ayar yapmak istiyorsunuz. alternatifler var. Bunlar ekran kart›. ifllemci ve sürücülerle ilgili özel ayarlar.

Burada {D6277990-4C6A11CF-8D87-00AA 0060F5BF} anahtarını bulacaksınız. Joker karakter kullan seçeneğini işaretleyin. CHIP | MAYIS 2002 . Dikkat! Bu değişiklikle. HKEY_LOC A L _ M AC H I N E \ S o f t w a re \ M i c ro soft\Windows\CurrentVersion\Explorer\RemoteComputer\NameSpace anahtarına girin.28 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 24 Windows 2000/XP Ba¤lant›y› tuflla kesmek %80 daha h›zl› İnternet bağlantılarını normalde Windows altında dolambaçlı fare tıklamalarıyla kesmeniz gerekir. Bir tuş kombinasyonu sayesinde internet bağlantınızı kolayca kesebilirsiniz. 26 Bellek Canavar›: XP alt›nda System Restore’u iptal ederek disk alan›n›zdan önemli ölçüde tasarruf edebilirsiniz. Korkmanıza gerek yok. Boflluklar› tab’larla de¤ifltirmek 40% daha h›zl› Bazı metinler tab’sız (imlecin bir satırda belirli bir yere kaydırılması) biçimlendirilmiştir. Donanım bileşeni üreticileri giderek daha hızlı ve daha yüksek kapasiteli diskleri piyasaya sürüyorlar. My Computer’a ve sonra da C:\WINDOWS\SYSTEM32 dizinine girin. Bu durumda XP’nin System Restore’u (Sistem Geri Yükleme) imdadınıza yetişebilir. Target: alanında komut satırına /disconnect ifadesini ekleyin. Diğer tüm kullanıcılar için bu araç sadece kay- nak tüketen bir fazlalıktır. 26 Windows 2000/XP System Restore’u iptal etmek %20 daha h›zl› Yeni bir sürücünün kurulumundan sonra Windows artık açılmıyor. 30 Office 2000/XP Office Trick’leri Sadece Windows’ta zaman tasarrufu sa¤lanabildi¤ini düflünenler yan›l›yorlar. nan yedekler disk üzerinde çok fazla yer işgal eder.}girin.EXE kaydını sol fare tuşu ile işaretleyerek ve [Delete] tuşuna basarak silin. MDM’e ihtiyacınız olmadığını düşünüyorsanız Registry Editor’ü Start/Run ile “regedit” komutunu girerek çalıştırın. Tümünü Değiştir düğmesine tıkladığınızda Word. Ayrıca çalıştırılabilir dosyanın adını değiştirmeniz gerekiyor. Frontpage ile hata ayıklayan ve bu yüzden bu araca ihtiyacı olan pek az kişi vardır.EXE dosyasının adını MDM. “Aranan:” alanına {2.EX_ olarak değiştirin. Debug (hata ayıklama) yazılımının bir parçası olan MDM (Machine Debug Manager) tarafından eşlik ediliyor ve bu sadece programcılar için ilginç bir özellik. bilgisayarınız normal bir şekilde kendi kendine kapanacaktır. Ancak network kartlarının hızı 10 veya 100 Mbit/s’de kalıyor. Bu fonksiyon önemli tüm dosyaları yedekler. Tab’ların yerine çoğunlukla bu tip metinlerde boşluklar kullanılır. System Restore sekmesi altında Turn off System Restore seçeneğini etkinleştirin. 27 Windows 2000/XP Windows’u h›zl› kapatmak %40 daha h›zl› Bilgisayarınızı daha hızlı mı kapatmak istiyorsunuz? Problem değil. Zamandan tasarruf etmek istiyorsanız System Restore’u iptal edebilirsiniz. iki veya daha fazla arka arkaya boşluk karakteri içeren paragraflardaki boşluk işaretlerini bir tab’la değiştirecektir. Excel gibi Office programlar›nda da daha verimli ve h›zl› çal›flmak için ipuçlar› var. PC’nizin güç düğmesine basın. Daha sonra Tüm Seçenekler’e tıklayın. Anahtarı gerçekten silmek isteyip istemediğinizle ilgili soruya Yes cevabını verin. Listeden Create Shortcut’ı seçin. Farenin sol tuşuyla bu anahtarı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basıp silin. önemli verilerinizi kaybettiğinizde kurtaramama riskini göze almış olursunuz. Bunun için dokümanı açın ve Düzen menüsünden Değiştir komutunu seçin. ancak yedekleme işlemi uzun sürer ve alı- 28 Windows 2000 A¤ eriflimini iyilefltirmek %20 daha h›zl› Network çoğu sistemde performansı frenleyen darboğaz olarak karşımıza çıkar. Oluşturulan dosyaya yine sağ tıklayın ve Properties’i seçin. Windows 2000’de bunu kolayca gerçekleştirebilirsiniz: Registry Editor’u Start/Run altında regedit girerek çalıştırın. Bu yüzden transfer hızını mümkün olduğunca verimli kullanmak gerekiyor. “Yeni değer:” alanına da “^t” girin. HKEY_LOCAL_MACH I N E \ S o f t w a re \ Mi c ro s o f t \ Wi n dows\CurrentVersion\RunServices anahtarını arayın. Shortcut key: alanına da istediğiniz bir kısayol tuş kombinasyonunu girin. My Computer (Bilgisayarım)’a ve C:\WINDOWS\ SYSTEM dizinine girin ve MDM.EXE dosyasına tıklayın. Start menüsünden Control Panel’e girin ve System’i seçin. MDM. Bu yüzden bu boşluk işaretlerini tab’larla değiştirmek daha mantıklı olacaktır. 29 Office 2000 Frontpage Debugger’› silmek 20% daha h›zl› Frontpage web tasarım programı Office 2000’de tek başına yolunu bulamıyor. Word. bu boşluk işaretleri yüzünden gereksiz yere zaman kaybına uğrayacaksınız. Sağ fare tuşu ile RASDIAL. Aslında iyi düşünülmüş bir fonksiyon bu. Bu metinler üzerinde bazı değişiklikler yapmak isterseniz. Ancak bunun daha hızlı bir yolu var.

Elektronik postalarınızı almak için Outlook’u her açtığınızda. Messenger’ı etkinleştirdiğinizde Outlook tekrar sorunsuz olarak çalışmaya başlar. 34 Office 97/2000/XP “H›zl› Bul”u iptal etmek %20 daha h›zl› Office paketiyle birlikte “Hızlı Bul” arama fonksiyonu da bilgisayarınıza yüklenir. CHIP | MAYIS 2002 . Outlook düzgün olarak açılabilmek için Messenger’a ihtiyaç duyar. tıklamaktan daha hızlı gerçekleşiyor. Bunun nedeni. İstediğiniz metin pasajını işaretleyin. Hızlı Bul bu 33 Office XP Metinleri h›zl› kaydetmek %50 daha h›zl› Klavye ile kopyalama. dokümanların indekslenmesinden sorumludur. Ancak fare ile birlikte klavye tuşları kullanıldığında bu işlemler daha hızlı gerçekleşebiliyor. kesme ve yapıştırma işlemleri menü seçeneklerine fare ile 36 M‹N‹ ATÖLYE: OFFICE 97/2000/XP » Biçim flablonlar› elinizin alt›nda 1 Görünümü etkinlefltirmek 2 Büyüklü¤ü ayarlamak Biçim flablonlar›n›n yard›m›yla eski Word sürümlerinde ilgili metin pasaj›n›n güncel format› görüntüleniyordu. Bunun için fare imlecini format görünümü ile metin penceresi aras›ndaki dikey ay›rma çizgisi üzerine getirip iki ok haline gelmesini bekleyin. Bu fonksiyon. fiimdi sol fare tuflunu bas›l› tutup sütunu istedi¤iniz gibi hareket ettirebilirsiniz. Windows XP ile birlikte gelen Messenger’ı iptal etmiş olmanızdır. Gösterilen büyüklük size uymuyorsa. programın açılışı 30 saniyeden fazla sürüyor. Araç çubuklarının yanındaki alana çift tıklamanız yeterli. Şimdi bu metin bloğunu fare ile sürüklediğinizde bunu taşımış olursunuz. bu komutu menü seçenekleri üzerinden dolambaçlı bir şekilde çalıştırmanıza gerek yok. yap›n. Fonksiyonu iptal etmek için geniflli¤i “0” cm. 32 Office XP “Özellefltir” menüsünü açmak %80 daha h›zl› Araç çubuklarınız için Özelleştir komutunu sıkça kullanıyorsanız. 30 Az› Karar. bunu da kolayca kendinize göre özellefltirebilirsiniz.31 Office XP Outlook’u daha h›zl› bafllatmak %50 daha h›zl› Bilgisayarınızda Windows XP ile beraber Outlook 2002 çalıştırıyorsunuz. Office 97’den beri bir biçim flablonunu normal görünümde göstermek için daha iyi bir seçenek mevcut. Stil alan› geniflli¤i’nde “2” de¤erini girin. Bu özelli¤i etkinlefltirmek için Araçlar menüsünden Seçenekler’e t›klay›n ve burada da Görünüm sekmesine girin. fiimdi ilgili biçimler gösterilecektir. Aynı anda [Ctrl] tuşuna basarsanız kopyalamış olursunuz. Ço¤u Zarar: Bir fonksiyonla boflluk karakterlerini tab’larla de¤ifltirebilirsiniz. Bu işlemde sabitdiskte bilinen dosyalar aratılır.

yeni yerleştirdiğiniz bu simgeye tıklayarak sorunun çok çabuk bir şekilde nasıl çözüldüğüne şaşırabilir ve tasarruf ettiğiniz zamana sevinebilirsiniz. Üç defa tıkladığınızdaysa. Kategoriler altında Araçlar’ı seçin. [Ctrl] tuşuna basılı tutup kelimeye tıklarsanız tüm satır işaretlenecektir. Çalışma kitabını genişletmenin daha hızlı ve kolay yolu fare tuşlarıyla tıklamak. değil mi? Bir metin yazdınız ve işiniz neredeyse bitti. tüm doküman işaretlenmiş olur. Simgeyi tamamen silmeye karar verdiyseniz [Alt] tuşuna basılı tutarak simgeye tıklayın ve Word’ün metin alanına simgeyi taşıyın. Normalde bu değişiklikleri zahmetli bir şekilde Özelleştir menüsü üzerinden yapmanız gerekir. Bunun için de şunları yapın: Araçlar menüsünden Özelleştir simgesine tıklayın ve Komutlar sekmesine girin. Fare ile bir satırın soluna tıklarsanız tüm satırı işaretlemiş olursunuz. Yani yazılar sadece yatay olarak değil. Daha sonra da iki defa Tamam düğmesine tıklamalısınız. Neyin bu kadar yer tuttuğunu aradınız ama bulamadınız. Metinleri h›zl› iflaretlemek %50 daha h›zl› Word metin işaretlendirmeleri için bazı kısayolları hazırda sunuyor. Bir sonraki pencerede dizin menüsünden sabit diskinizi seçin ve Dizin Sil komutunu çalıştırın. Değişiklikleri Tamam düğmesine tıklayarak onaylayın. Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’na ve sonra da Anahat sekmesine girin. 41 K›sayol: Çal›flma kitab›n› geniflletmek için de¤iflik simgeler seçebilirsiniz. Çoğu kullanıcı bu işi çözmek için üst kenara birçok boş satır 35 Office 97/2000/XP Otomatik sayfa biçimlendirme %80 daha h›zl› Şu durum size çok tanıdık gelecektir. bir metni otomatik olarak belirli bir sayfa sayısına göre biçimlendirebilir. hızlı ve kesin çözebilir. 41 Office 97/2000/XP Yeni tablo oluflturmak %80 daha h›zl› Excel’de bir çalışma kitabına yeni bir tablo eklemek istiyorsunuz. Ancak bu iş sırasında da bazen değişik simgeleri taşımak. Komutlar altında Bir Sayfa Daralt komutunu bulacaksınız. Başlat/Ayarlar ile Denetim Masası’na girin ve “Hızlı Bul”a çift tıklayın. 40 Office 97/2000/XP dosyaların nerede kayıtlı olduklarını kaydeder ve böylece bir sonraki Office açılışında dosyaları daha hızlı bulup yükleyebilir. Şimdi bir sonraki sayfaya birazcık olsun taşan bir metniniz varsa. CHIP | MAYIS 2002 . 38 Office 97/2000/XP Metinleri dikey ortalamak %60 daha h›zl› Word’deki belirli bazı metin türleri. ekler. Sorunun çözümü çok daha basit olabilir! Word. Bir metin içinde hareket edip bir kelimeye çift tıklarsanız o kelime işaretlenir. 37 Office 97/2000/XP Simgeleri h›zl› yönetmek %60 daha h›zl› Bazen araç çubuğunu yeniden düzenlemek mantıklı bir işlemdir. bu simgeyi başka bir araç çubuğuna taşıyabilirsiniz. Ancak bunun başka bir yolu da var. Çok aceleciler için daha hızlı bir alternatif de var: Sol taraftaki cetvele çift tıklayın. Ancak son kelimeleri yazarken Word yeni bir sayfadan başlıyor. sadece bir iki satır eksik kaldı. Ancak Word’deki bir fonksiyon bu işi daha iyi. Bu fonksiyondan faydalanmak için bunu simge olarak araç çubuğuna eklemelisiniz. Ancak bu servis sistem performansını önemli ölçüde düşürebilir. sağ tarafta tabloları çalışma kitabına eklemek için kullanabileceğiniz 39 Office 97/2000/XP Sayfa Yap›s›’n› ça¤›rmak %90 daha h›zl› Özellikle uzun metinlerde sıkça dokümanın her bir sayfasını ayrı ayrı ayarlamak istediğiniz durumlar olabilir. Normalde bunun için Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’nı seçmeniz gerekir.. 38 Hizalama: Birkaç fare t›klamas›yla Word’de metinlerinizi dikey olarak hizaland›rabilirsiniz. aynı zamanda dikey olarak da sayfaya ortalanmalıdır. Satır başına çift tıklarsanız Word tüm paragrafı işaretler. Bu aracı araç çubuğunda Sola Hizala düğmesinin yanında bulabilirsiniz. Problemsiz bir şekilde tüm bunları klavye ve fare yardımıyla da yapabilirsiniz. Dikey hizalama: alanında Ortadan seçeneğini seçin. kopyalamak veya tamamen silmek istediğiniz durumlar olabilir. Bir simgeye tıklarken [Alt] tuşuna basılı tutarsanız. Bu yüzden bu hizmeti iptal etmek daha mantıklı olacaktır.30 35 Mant›kl›: Basit bir t›klamayla metninizi bir sayfa say›s›na s›¤d›rabilirsiniz. Ekle kategorisinin simgelerine göz attığınızda. Bu komutu sol fare tuşuyla herhangi bir araç çubuğuna sürükleyip bırakın. Sağ fare tuşu ile Standart araç çubuğuna tıklayın ve Özelleştir kısayol menüsünü açın. [Ctrl]+[Alt] tuşlarına birlikte basarak da bu simgeyi kopyalamış olursunuz. Normalde bunu Ekle menüsü üzerinden yapmanız gerekir. Tüm paragrafı işaretlemek için üç tıklama gerekecektir. Şimdi metni hizalandırma aracının yardımıyla düzenlemelisiniz. metnin sayfaya tam olarak ortalanmasını gerektirir.

tr Ctrl + A + Alt + Ctrl + H Alt + F4 L Word’ü kapat CHIP | MAYIS 2002 . Daha sonra Özelleştir penceresinden Kapat düğmesiyle çıkın. Ancak istediğiniz her fonksiyonun da bir kısayol tuşu olmayabilir. Yine de endişelenmenize gerek yok: Hemen her + Space Alt + Print + Pause +M + +E +F +R +Q + F4 42 Pratik: Office’de hemen her fonksiyona bir k›sayol tuflu atayabilirsiniz. 44 Kes EN ÖNEML‹ WINDOWS KISAYOL TUfiLARI Ctrl + C Ctrl + X Ctrl + V Ctrl + Z Del + Del F2 Alt + Alt + F4 Alt +Space Alt + Alt + Esc F4 +F10 Alt +Space Ctrl + Esc Alt +alt› çizili harf Aç›k pencereyi güncelle Bir üst dizin seviyesine geç CD’yi otomatik olarak açma Sekmeler aras›nda ilerle Sekmeler aras›nda geri git Seçenekler aras›nda ilerle Seçenekler aras›nda geri git Kontrol kutusunu etkinlefltir / iptal et Aç›k pencereden ekran görüntüsü al Bafllat menüsü aç / kapa Sistem Özellikleri penceresini aç Tüm pencereleri küçült (minimize) Küçültülen pencereleri büyüt (restore) Bilgisayar›m’› aç Dosya veya dizin ara Çal›flt›r penceresini aç Win XP: Kullan›c›lar aras›nda geçifl Sürücüye CD yerlefltirirken Kopyala F5 Yap›flt›r Geri al 42 Ctrl + Ctrl + + Office 97/2000/XP Sil Seçili nesneyi kal›c› olarak sil Seçili nesnenin ad›n› de¤ifltir Nesnenin özelliklerini göster Aç›k program› kapat Aç›k pencere için ba¤lam menüsü Aç›k programlar aras›nda geçifl Aç›k pencereler aras›nda geçifl Bilgisayar›m’da adres çubu¤unu göster Nesne için ba¤lam menüsünü göster Aç›k pencere için sistem menüsü göster Bafllat menüsünü göster ‹lgili komutu çal›flt›r Kendi k›sayol tufllar›n›z %80 daha h›zl› Office’in menü yapıları biraz karışık ve bazen istediğiniz fonksiyona menü seçeneklerinin karışıklığında ulaşabilmek hayli uzun sürebilir. Şimdi sadece Ata düğmesine tıklamanız gerekiyor. fonksiyonu bir kısayol tuşuna atayabilirsiniz. Yeni kısayol tuşuna bas: alanına tıklayın ve istediğiniz kısayolu bu alanda girin. 45 EN ÖNEML‹ OFFICE KISAYOL TUfiLARI Ctrl + N Ctrl + O Ctrl + F4 Ctrl + Ctrl + M Ctrl + Ctrl + B Ctrl + L Ctrl + R Ctrl + E Ctrl + P Ctrl + Alt + +M Yeni doküman Doküman aç Doküman› kapat Yeni sayfa ekle Soldan girintiyi artt›r Soldan girintiyi azalt Blok cümle Sola dayal› Sa¤a dayal› Ortala Yazd›r Sayfa düzeni (layout) görünümü Normal görünüm Yazd›r›lamayan karakterleri aç/kapa Sayfa görünümü Kaydet Farkl› kaydet Dur Paragraf sonuna/ bafl›na kadar iflaretle Kelime sonuna/bafl›na kadar iflaretle Tüm doküman› iflaretle Paragraf› yukar›/ afla¤› tafl› Bul ve de¤ifltir Ctrl + Alt Ctrl + Ctrl + F2 Ctrl + S F12 + + N + 43 Office 97/2000/XP Esc + Ctrl + + Ctrl + fiablonlar› geniflletmek %50 daha h›zl› Windows NT/2000/XP altında Office şablonlarınızı (templates) genel görünümde kullanmak istiyorsanız bunları şu dizine kopyalamalısınız: C:\DOCUMENTS AND SETTINGS\<Kullanıcı Adı>\APPLICATION DATA\MICROSOFT\TEMPLATES. Kısayol tuş kombinasyonlarını kullanmak daha kolay bir çözüm olacaktır. İlerde ilgili simgeye tıklayarak çalışma kitabınıza yeni bir tabloyu kolayca ekleyebilirsiniz. Yeni tuş kombinasyonunuzu artık kullanabilirsiniz. Kategoriler ve Komutlar alanlarından istediğiniz fonksiyonu seçin. Bu simgeyi farenin sol tuşunu basılı tutarak araç çubuğuna taşıyın.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 31 Daha H›zl› Windows ve Office bir simge göreceksiniz: Çalışma Sayfası. uyaman@chip. Komutlar sekmesinde Klavye düğmesine tıklayın. FK / Ufuk Yamank›l›ço¤lu. Araçlar menüsünden Özelleştir’e tıklayın.com.

CHIP TOP 10: May›s ay›n›n en iyi ürünleri Aç›l›fl: Henüz yaz›c›lar› olmasa da. yukar›da söz edilen standartlara sahip yaz›labilir DVD medyalar farkl› DVD sürücüler ve sabit oynat›c›lar ile denendi. donan›m CHIP | MAYIS 2002 Rakip DVD Standartlar› Plus Yar›fl› Bitirdi DVD üzerine yazmak da art›k mümkün. Bunun sonucunda teknik olarak daha yüksek ve gelece¤i daha parlak bir disk ortaya ç›kt›. flu s›ralar. Karfl› köflede ise benzer flekilde. yeni diskler üzerinde DVD+R ifadesi bulunuyor. Ancak. kolay ve hesapl› bir flekilde. Bu birlik içerisinde Hitachi. JVC. DVD-RW ise sadece yüzde k›rk olumlu sonuçlar verebildi. Ancak burada. Ricoh. Endüstri. hangi standard›n kullan›laca¤› konusu çok daha önemli. yaz›labilir DVD standartlar› yar›fl› sona erdi ve galip olan Plus! . DVD+RW) birli¤i yer al›yor. Tüm sinema severlerin en büyük hayali. Tabii ki bu kopyalar›n tüm oynat›c›lar ile uyumlu olmas› gerek! DVD oynat›c›n›z söz konusu standard› desteklemiyorsa. Test sonras›nda ilginç sonuçlar ile karfl›laflt›k. DVD-RW) bu yar›flta birinci s›rada yer al›yorlar. daha önce de oldu¤u gibi. DVD Council ve gelifltirdikleri Minus standard› (DVD-R. Fujitsu. Siemens.. DVD kopyalar haz›rlamak... DVD yaz›c›n›n ne anlam› olabilir ki? Pazara giren DVD yaz›c›s› say›s› devaml› art›yor ve yak›n bir zaman içerisinde de ayg›t ve yaz›labilir DVD fiyatlar›n›n uygun fiyatlara düflmesi kesin görünüyor. bir test filmi ile DVD+R standard›n›n sürücü uyumlulu¤unu test etme imkan› buldu. Samsung ve Toshiba gibi dünya devleri yer al›yor. DVD-R ve DVD+R diskler tüm oynat›c›lar›n yaklafl›k yüzde doksan›nda sorunsuz olarak çal›flt›lar. s Bilgisayar endüstrisi. Sony ve Yamaha gibi çok etkili bir dizi isme sahip olan DVD+RW (DVD+R. Ancak kullan›c›lar hangi standard› kullanacaklar›ndan emin de¤iller. Sonuç olarak Plus disklerinin daha uyumlu olduklar› ortaya ç›kt›. her yenilikte oldu¤u gibi aday standartlar aras›nda yar›fl yafl›yor. DVD yazma biçimi konusunda da tek bir standart üzerinde karara varamam›flt›. DVD+RW birli¤i söz konusu standard› gelifltirmek için daha çok zaman ve emek harcad›. CHIP.. televizyonunuzun karfl›s›ndaki koltu¤unuza yaslan›p film seyredemezsiniz. E¤er düflüncelerimizi tek bir cümle ile özetlememiz gerekirse. Standartlar konusundaki en önemli kriter olan uyumluluk ise.34 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER 40 50 54 62 64 68 82 86 90 Yeni Donan›mlar Testte: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: Donan›m dünyas›na yeni soluk Network Kurulumu: Yeni bir a¤›n kolay kurulumu Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› alan bulufl Serial ATA Arabirimi: Yeni arabirimin sunduklar› Ekran Kartlar› Testi: Dünyan›n en h›zl› ekran kart› Veri Girifl Ayg›tlar›: Delikli karttan lazer klavyeye Donan›m Günlü¤ü: CHIP Test Merkezi’nden. Hewlett-Packard. Panasonic. Böyle bir durumda. Sony’nin asl›nda Minus grubuna dahil olmas›na ra¤men bir DVD+RW yaz›c› haz›rlamaya karar vermifl olmas› gibi ilginç bir durum söz konusu. CHIP Test Merkezinde test edildi. Philips. Bunun için. fiimdi. DVD+RW iyi bir de¤er say›labilecek yüzde yetmifl.

saniyede 2. Daha büyük yonga plakas› ve daha küçük kal›p boyutu. Pentium 4 ifllemcisi yüzde 10 daha küçük kal›p alan›nda üretilmeye bafllanm›fl oldu. Ancak flimdi üretim tekni¤ine 30 mm’lik yonga plakas› kullan›m› eklenince.com. üretim masraflar›n› azaltarak.1 megapixel çözünürlük. 6x zum (2x optik ve 3x dijital). fiimdi s›ra Avrupa Dell’de. verimin artmas›n› sa¤l›yor. Kodak EasyShare Camera dock’a tak›labilir olan bu ürünün son kullan›c› fiyat› 528 dolar olarak aç›kland›.4 GHz Masaüstünde H›z S›n›r› Intel’in yeni Pentium 4 ifllemcisi.13 mikron teknolojisi ile üretiliyordu.ufotek.intel. bu özellikleri ile dünyadaki en yüksek saat h›z›na sahip masaüstü ifllemcisi unvan›n› kazan›yor. Bilgi için: www. Pentium 4. Pentium 4 ifllemci.4 milyar döngü h›z›na sahip olarak ve 30 mm yonga plakas› kullan›larak üretiliyor. Intel’in yüksek miktarlardaki üretimlerinde mümkün olan en son s›n›r olan 0.EasyShare DX4900 Kodak’tan 4 Milyon Piksel H›zla geliflen ve klasik foto¤raf makinelerinin sat›fl adedini 2001’de geride b›rakan dijital kamera pazar›n›n önemli markalar›ndan Kodak’›n yeni ürünü EasyShare DX4900 modeli Türkiye’de de sat›fla sunuldu. CFC slot. Bilgi için: www.tr P4 2. 4.com % De¤erler yüzde cinsindendir DONANIMLAR NEREDEN ALINIYOR? Büyük ABD firmalar›n›n pazar paylar› 52 1995 2001 43 20 19 8 10 10 11 10 17 di¤er Dell Üstün: Dell pazar pay›n› yüzde 43’e yükselterek sabit duran di¤er büyük Amerikan donan›m sunucular› aras›ndan s›yr›lmay› baflarm›fl. CHIP | MAYIS 2002 Kaynak: IDC Gartner Dataquest .

Bilgi için: www. Üzerinde bir klavye bulunan Treo. do¤ru projeksiyon cihaz›n› seçmeleri. KISA.com. May›s ay›nda ülkemizde piyasaya sürülecek Amilo M ile kullan›c›lar.1 hoparlör seti Dolby Digital ses için gerekli tüm bileflenlere sahip: Bir subwoofer. plazma televizyonlarla kurulan ev sinemas› sistemlerine alternatif olarak projeksiyon cihazlar›n›n tercih edildi¤i seçenekler sunmaya bafllad›¤›na tan›k oluyoruz. hem ev hem de profesyonel multimedya kullan›c›lar›na yeni bir esneklik ve performans düzeyi sunacak flekilde yeniden tasarlad›¤›n› aç›klad›. Bilgi için: www.8 GHz h›zlara ç›kabilen. USB gibi ba¤lant›lar›n yayg›nlaflmas›yla demode oldular CHIP | MAYIS 2002 .tr ED‹TÖR’DEN NOTLAR Cem fianc›. 1 Eylül 1999’den beri faaliyet gösteren Türkiye ofisini kapatt›¤›n› aç›klad›. sistemlerini kurarken bilinçli davranmalar› gerekiyor. en son gelifltirilen Mobil Intel Pentium 4-M ifllemci aras›ndan seçim yapabilecekler. bu ifllemcilerin farklar›. ergonomiye uygunluk ön plana ç›k›yor. dünya çap›ndaki yeniden yap›lanma sürecinde. Fujitsu Siemens Computers taraf›ndan üretilen ve en son Mobil Intel Pentium 4 ifllemci-M kullan›lan ilk tüketici dizüstü bilgisayar› olma özelli¤ine de sahip.terratec. Bilgi için: www. Bilgi için: www. isteyenler için grafiti (el yaz›s›n› tan›yan ekran) seçene¤i ile geliyor. Full Range Satellite’lar.com ! IN & OUT n ! Ergonomi Klavyeden fareye.com Fujitsu Siemens AmiloM Mobil Pentium4’lü Dizüstü Fujitsu Siemens Computers Intel’in ilk mobil Pentium4 ifllemcisini kullanan dizüstü bilgisayarlar› Türkiye pazar›na sundu. Türkiye pazar›na distribütörler vas›tas› ile da¤›t›laca¤› da gelen haberler aras›nda yer al›yor. Yeni kuflak Pentium 4 ifllemciler.. Ayr›ca duvar montaj› veya sabit kullan›m için uygun olan Terratec HomeArena 5. Amilo M dizüstü bilgisayar serisinin. hem el bilgisayar› hem de GSM telefonu olarak kullan›labiliyor.36 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Haberler » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. genifl ekranl›. Yeni ifllemci. Geliflmifl Intel SpeedStep teknolojisi ile bir araya geldi¤inde. Mobil Pentium4: Pentium4’ün gücünü dizüstüne tafl›yan özel tasar›ml› mobil chip bu kasan›n içinde.amd. fiyat aç›s›ndan da cazip olabiliyor ancak tüketicilerin de iyi görüntü alabilmek için evlerinin yap›s›na uygun.. fiu anda piyasada özellikle ev sinemas› amac›yla pazarlanan de¤iflik projeksiyon seçenekleri mevcut. al›fl›lagelmifl. yüksek performans› daha ince ve daha hafif sistemlerde sunabilmek üzere mümkün olan en küçük transistorlar› kullan›yor. en h›zl› Palm OS. Intel Mobil Pentium III-M sürümüne k›yasla yüzde 68 daha iyi bir 3D performans› ve yüzde 40 daha yüksek bir görüntü performans› sunuyor. Amilo M. yerli telefon operatörlerin kullan›m›na aç›lan Handspring Treo’lar› kullan›c›lar KVK bayilerinden elde edebilecekler. 12 MB haf›za. Kullan›c›ya. 3 AMD Türkiye Ofis’ini Kapatt› AMD. Cep (Telefon+Bilgisayar)= Treo Terratec HomeArena 5. PDA’dan monitöre. sahip olduklar› tahta kasalar sayesinde tüm oturma odalar›nda rahatl›kla kullan›labilirler. 1. tek cümlelik kapatma haberini e-postayla ald›¤›n› belirtti. sadece daha yüksek performans sunuyor olmalar›nda de¤il! Intel’in 0. Paralel Kablolar Yaz›c› gibi d›fl donan›mlar› bir dönemler bilgisayarlara ba¤layan paralel kablolar. 60 saat bekleme süresi ve titreflim özelliklerini avuç içinden küçük bir communicator formunda sunan cihaz›n Türkiye sat›fl fiyat› ise KDV hariç 699 dolar. her bir hoparlörün ses durumuna uygun olarak denetlenmesine izin veren bir kablosuz kumanda yard›m›yla yerine getirilebiliyor.. AMD ürünlerinin ise bundan böyle.kvk. “perde”karfl›s›na geçme imkan› tan›yan ve gerçek sinema hissi yaratan bu sistemler. s Fujitsu Siemens Computers. iki buçuk saat konuflma. tam web eriflimi. bir merkez ve ön ve arka taraflar için de ikifler tane hoparlör.2 GHz'a kadar h›zlara sahip Intel Mobil Celeron ifllemci ve May›s 2002'de piyasaya sunulacak olan 1.1 Treo Türkiye’de Daha önceki Handspring modellerinde PDA'ya bir modül eklenerek GSM özelli¤i kazand›r›l›yordu. CHIP Haber Editörü Ev Sinemas› Üretici firmalar›n. çok say›da dijital depolama ayg›t›n› destekleyen bir Multimedya yuvas› içeriyor. Handspring’in yeni modeli Treo ise tümleflik cihaz özelli¤ine sahip olarak.. “ekran” karfl›s›na geçmektense. tüm donan›m ürünlerinde.tr 5+1 Surround Hoparlör Kendisine ait bir Dolby Decoder’› bulunmayan kompakt 5. Ancak.fujitsu-siemens.13 mikron ifllemci teknolojisi. Cihaz›n Handspringtürk taraf›ndan Türkiye’ye ithal edilmesi sayesinde. kullan›c›lara daha uzun bir pil ömrü de garanti ediliyor. Amilo M dizüstü bilgisayar serisi. AMD Türkiye Genel Müdürlü¤ü görevini sürdüren Zehra Erem.1’in ses kontrolü ise.com.

html Waitec HipHop Küçük Diskler ‹çin Küçük Oynat›c› Waitec’in ultra mobil CD oynat›c›s› HipHop’un büyüklü¤ü. Ürün kutusunda ise bir CD-R ve CD-RW haricinde çok dilli bir el kitab›. Burn Proof özelli¤i sayesinde CD yazma ifllemini daha güvenli hale getiriyor. H›zl› Aduio Extraction’a sahip olan sürücü. flarj aleti.2 Megapiksellik Mini Kamera CamStick. Bilgi için: www.5 cm’lik uzunlu¤una ra¤men ulaflt›¤› 1. Üretici.com Plextor PlexCombo 20/10/40-12A DVD Okunur.itronix.waitec. ilk Combo sürücüsünü piyasaya sundu.co. Nero Burning ROM ve Power DVD gibi yaz›l›m araçlar› bulunuyor. ses kablolar› ve el kitab› bulunuyor. CD’leri 20x ve CD-RW’leri 10x h›zlar›nda yazabilirken 40x okuyabiliyor. Bilgi için: www. yazma kalitesini daha da yükseltmek için lazer ›fl›¤›n›n bir k›sm›n› emiyor. sahip oldu¤u entegre ara haf›zas›nda 480 saniye MP3 ve 160 saniyelik CD Audio bilgilerini saklayarak.dnt CamStick 1. düflme. müzi¤in koflarken bile kesilmesini engelliyor. 128 MByte RAM. itfaiyeci. Tekrar flarj edilebilir iki pili ile toplam 7 saatlik müzik keyfi sunan HipHop. CD Yaz›l›r Yaz›c› uzman› Plextor k›sa bir bekleme süresinin sonunda. 20 GByte sabitdisk ve bir kablosuz a¤a sahip. Siyah çekmecesi. yaklafl›k 50 resim tutabilen Camstick uzak/yak›n seçenekleri sayesinde motife yak›nlafl›p uzaklaflabiliyor. 8. çald›¤› 8 cm’lik diskler (CD Audio ve MP3) ile ayn› ve a¤›rl›¤› ise sadece 150 gram.248x960’l›k.2 milyon piksel de¤eri ile tam anlam›yla bir dijital kamera.be Itronix GoBook MAX Her fiart›n Bilgisayar›! Polis. su ve yüksek s›cakl›klara karfl› dayan›kl› oldu¤unu duyurdu. Belçikal› üreticinin E-IDE yaz›c›s›. vibrasyon.plextor.dnt. Sahip oldu¤u Flash haf›zas›nda 640x480’lik 160.de/english/ index. 1. Ulaflabildi¤i maksimum DVD okuma h›z› 12x. Bilgi için: www.uk CHIP | MAYIS 2002 . bu notebook’un Amerikan askeri standard› MILSPEC 810E çerçevesinde çarp›flma. Bilgi için: www. toz. Ayg›t›n kutusunda uzaktan kumandas›. kablo. USB kablosu ile beraber sunulan CamStick sabit aya¤› sayesinde web kameras› olarak da kullan›labiliyor. Gücünü bir Pentium III 700 ifllemciden alan GoBook. asker ve uçak firmalar›n›n ihtiyaçlar›n› karfl›layabilecek flekilde sa¤lam olarak gelifltirilen GoBook’u her tür zor durumda kullanmak mümkün.

38

KISA... KISA...
3 Philips Teknik Destek Veriyor
Türk Philips, yeni bafllatt›¤› uygulama ile multimedya ürünlerinin servis hizmetlerini art›k kendisi vermeye bafllad›... Philips, Multimedya Ürün Grubu’nda bulunan dahili CD yaz›c›lar, harici CD yazici ve MP3 çalarlar, DVD yaz›c›lar, hoparlörler, PC kameralar ve ses kartlar›nda müflterilerine yerel teknik servis noktalar›yla hizmet veriyor. Uygulama ile Philips, Türkiye çap›ndaki mevcut 200 servis noktas›nda söz konusu ürünlerin her türlü teknik deste¤ini kendisi üstlenmifl durumda. Bilgi ‹çin: www.philips.com.tr

Philips TV Monitör

JVC GY-DV300

Yeni Teknolojili Düz Ekran
Philips 150MT, sahip oldu¤u entegre tuner sayesinde normal bilgisayar monitörü fonksiyonlar› haricinde, tam anlam›yla bir televizyon olarak kullan›labiliyor. 500:1 oran›ndaki yüksek kontrast, 310 cd/m2’lik ayd›nl›k de¤erleri ve panelin 25 milisaniyeden daha k›sa sürede kullan›labilir hale gelmesi sayesinde, her iki kullan›m amac› için de yeterli resim kalitesi elde edilebiliyor. Te-

DV ve MPEG-4 Destekli Özel Video Kamera
fiu ana kadar piyasaya ç›kan dijital kameralarda, DV veya MPEG4 kayd› aras›nda seçim yapmak zorunda kal›n›yordu. Yeni JVC kamera ilk defa her iki seçene¤i de tek bir ayg›t üzerinde kullan›ma sunuyor. Görüntüler bir mini DVD kaset içerisine kaydedilirken ayn› zamanda MPEG-4 biçimindeki görüntü, bir web sayfas›nda kullan›lmak veya e-posta ile gönderilmek üzere bir Compact Flsh kart üzerinde saklan›yor. Söz konusu MPEG-4 Stream, kablosuz a¤ ile donat›lm›fl bir notebook veya masaüstü bilgisayar›na kamera üzerinden direkt olarak aktar›labiliyor. Yüksek kalitede bozulmam›fl net görüntü elde etmek için, optimum kay›t flartlar›n›n mutlaka yerine getirilmesi gerekiyor.

3 IBM’den Elektronik ‹fl Zirvesi
IBM, May›s ay›nda düzenleyece¤i Futurebusiness Summit 2002 etkinli¤i ile uçtan uca e-business çözümlerini, yeni trendleri ve en son teknolojileri, çözüm ortaklar› ile birlikte ifl dünyas›yla paylaflmay› planl›yor. 13 May›s 2002’de Lütfi K›rdar Kongre Saray›’nda tüm gün sürecek Futurebusiness Zirvesi’nin, ifl ve e¤lencenin bulufltu¤u, Türkiye’nin bu alanda yap›lan en kapsaml› etkinli¤i olmas› bekleniyor. Bilgi için: www.ibm.com.tr

JVC sözcüsü, model ajanslar›n›, sigorta ve turistik firmalar› ve tabii ki hobi kullan›c›lar›n› hedef kitle olarak göz önünde bulundurduklar›n› dile getiriyor. Bilgi için: www.jvcpro.com

Native Serial ATA
levizyon ekran› monitörün normal kullan›m› esnas›nda ekstra bir pencere içerisinde görüntülenebilirken 150 MT, sahip oldu¤u tuner sayesinde bilgisayar kapal› dahi olsa televizyon olarak da çal›flt›r›labiliyor. Tam fonksiyonlu uzaktan kumanda ise kanallar aras›nda dolaflmay› sevenleri mutlu edecek bir ayr›nt›. Bilgi için: www.philips.com

Seagate Demosu Etkiledi!
Seagate, gelecekte ç›karaca¤› ürünlerine entegre olmaya haz›r bulunan, sektörün ilk tam sürate sahip (full speed) sabit sürücü teknolojisini tan›t›rken, daha basit, esnek ve daha güçlü PC’ler, konut network hub’lar›, ve tüketici elektroni¤i (CE/Consumer Electronics) araçlar›na olanak tan›yacak Serial ATA ürünlerini bu y›l›n sonuna do¤ru pazara sürece¤ini aç›klad›. Seagate’in yeni tasar›m›, gelen Serial ATA sinyallerini Parallel ATA protokollerine çevirmeye gerek duymayan native Serial ATA teknolojisini board’un içinde ilk kullanan tasar›m konumunda bulunuyor. Bu ise, tasar›m›n saniyede 150 Mbyte’l›k Serial ATA transfer oran›n› ilave bir maliyet veya performans eksikli¤i olmadan sa¤lamas›na imkan tan›yor. Seagate ayr›ca daha önce fiziksel kademeli chip, link ve tafl›ma kademeli chip ve ATA kontrolcü chip gerektiren fonksiyonlar› tek bir chip’te top-

3 Yeni Bir CD Writer
Optik depolama pazar›n›n önemli isimlerinden LG, yeni ürünü, 40-12-40 CD yaz›c›s›n› piyasaya sundu. 40(cd-r’a yazma), 12(cd-rw’a yazma), 40(okuma) h›z›ndaki yeni cd-writer Türkiyede ise LG’nin Türkiye temsilcisi UFOTEK taraf›ndan pazara sunulacak. Bilgi için: www.Ufotek.com.tr

3 Philips Projektör
Philips, en zorlu toplant› odas› gereksinimlerinin yan› s›ra büyük konferans salonlar› ve amfilerde yap›lan sunumlar için yeni projektörü PXG2 ile iddial›. Uzak mesafeli yans›tmalarda canl› renkler ve parlakl›k vaad eden cihaz, yüksek kontrastta dahi netlik sa¤lamak için 3000 lümen ç›kt› yans›t›yor... 200W’l›k Philips UHPTM lambas› ise PXG20’ye tam gün ›fl›¤›n›n rahats›z edici etkisini tamam›yla gidermesi avantaj›n› sa¤l›yor. Bilgi için: www.Philips.com.tr

Disk On Module

IDE Portu ‹çin Flash Haf›za
Transced, sürücü veya özel bir yaz›l›ma ihtiyaç duymadan direkt olarak IDE portuna tak›labilen bir Flash Disk sunuyor. Hareketli bir parçaya sahip olmad›¤› için ömür boyu garantiye sahip olan diskin haf›za seçenekleri 16 MByte ile 512 MByte aras›nda de¤ifliklik gösteriyor. Bilgi için: www.transcendusa.com

layan bir tasar›m› da gerçeklefltirmifl oldu. Intel Developer Forum’da yap›lan demo daha süratli, daha basit, daha fazla maliyet verimlili¤i sunan ATA disk sürücü teknolojisi yönünde at›lan önemli bir ad›m olarak kabul ediliyor. Bilgi için: www.seagate.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

40
‹Ç‹NDEK‹LER
‹fllemci ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek Easy Disk

41

Yeni Donan›m
TESTLER‹
Bilgisayar piyasas›na her ay yeni ürünler kat›l›yor. CHIP Test Merkezi olarak, bu ürünleri mümkün oldu¤unca tan›tmay› hedefliyoruz. Her ay bu sayfalarda yeni ve ilginç donan›m ürünlerinin incelemelerini bulabilirsiniz.
s May›s say›m›zda yine birbirinden ilginç ürünlerle karfl›n›za ç›k›yoruz. CeBIT fuar›n›n bitifliyle birlikte, ülkemizdeki distribütör firmalar da fuarda görüp ülkemize getirmeyi düflündükleri yeni ürünlerini bize yollad›lar. Bu ürünlerden öncelikle bahsetmeyi düflündü¤ümüz, taray›c›lar›yla tan›d›¤›m›z Mustek firmas›n›n televizyona ba¤lanan DVD player’›... Cihaz›n en ay›rt edici özelli¤i, DVD, SVCD, audio CD ve MP3 CD’leri oynatabilmesi. 5.1 analog ve dijital girifle sahip olan cihaz uygun fiyat› ile de göze çarp›yor. Anakart alan›nda yine hareketlilik yaflan›yor: Okuyucular›m›z, her ay oldu¤u gibi bu ay da, çeflitli firmalara ait anakart incelemelerini bulabilirler. Bu incelemelerden biri Asus’un yeni nesil AMD ifllemciler için üretti¤i A7V333’e ait. Via KT333 chipsetine sahip olan anakart, DDR-333 bellek modülleri ile birlikte çal›flabilmesi sayesinde göze çarp›yor. RAID özelli¤ini de destekleyen anakart, çok iyi bir performans sergiliyor. Di¤er bir anakart incelemesi ise Abit’in yeni nForce chipsetli anakart› olan NV7133R’ye ait. Ad›ndan da anlafl›laca¤› gibi NV7-133R, Ultra DMA 133 ve RAID teknolojisini destekliyor. K›saca bu anakartta neredeyse yok yok. Bu ay›n ilginç ürünlerinden bir di¤eri de, Lifeview’un iPAQ PDA’lar için gelifltirdi¤i FlyJAcket modeli. FlyJacket, iPaq ürünlerine entegre edildi¤i zaman onlara ek özellikler kazand›ran bir cihaz. Cihaz› monitöre veya bir projeksiyon cihaz›na ba¤layarak görüntü aktarabilirsiniz. Son olarak ilginç buldu¤umuz bir di¤er üründen bahsetmek istiyoruz. Netac Bootable Onlydisk ad›n› tafl›yan bu ürün, 128 MB kapasitesi ve Dual Boot özelli¤ine sahip olan bir tafl›nabilir bellek modülü. Yani bu ürün istendi¤inde bir aç›l›fl disketi ya da bir sabitdisk gibi davranabiliyor…
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

42

DVD, VCD, CD Player Mustek DVD-V560 Anakart Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek Netac Bootable OnlyDisk

44

19” Monitör Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c› Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu KAAN Twin

46

PDA Modülü Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk Samsung SP80A4H Anakart ChainTech CT-7VJDA

48

All in One Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart› Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

DE⁄ERLEND‹RME
Donan›m test sayfalar›nda, ürünler hakk›nda detayl› bilgi ve ürünleri puanland›ran bir not sistemi bulabilirsiniz. Puanlama sisteminin karmafl›k olmamas› için iki kategori oluflturduk. Bunlar "CHIP Puan›" ve sat›n almada önemli bir rol oynayan "Fiyat/Performans Oran›". Tüm ürünleri daha önce belirledi¤imiz test platformu ve test kriterlerine uygun olarak inceleyip de¤erlendiriyoruz. Böylece önceki aylarda yer alan benzer ürünleri de birbirleri ile karfl›laflt›rma f›rsat›n› yakalayabilirsiniz. Bu yeni puan sistemini ürünleri daha kolay de¤erlendirip s›raland›rmak için uygun gördük. Böylece puanland›rd›¤›m›z ürünleri baflka ürünler ile k›yaslay›p size göre bir alternatif oluflturup oluflturmad›¤›n› belirleyebilirsiniz. Ürünlerin teknik verilerini ayr›ca bir kutu halinde vermemizin sebebi ise, ürünler aras›nda karfl›laflt›rmay› kolaylaflt›rmak. Burada test edilen ürünler, e¤er puanlar› tutarsa her ay güncelledi¤imiz TOP 10 listelerimizde yer alabilecekler. Bu sayede piyasada bulunan en iyi 10 ürünü bir bak›flta görebilirsiniz. Top 10 listelerinin tamam›na www.chip.com.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

CHIP ONLINE
Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www.chip.com.tr/ donanim adresinde bulabilirsiniz.

TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM
Donan›m Testi

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

41

A

Ü YIN

5|2 2 00

NÜ RÜ

‹fllemci

Anakart

Tafl›nabilir Bellek

0

INTEL PENTIUM4 2,4 GHZ
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER ‹fllemci frekans› FSB L2 ön bellek Yap› Teknoloji

ASUS A7V333
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.

EASY DISK
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mikrobeta (312) 467 75 04 52 $ + kdv

Datagate, Armada (212) 282 98 80, (212) 230 84 80 600 $ + kdv
2,4 GHz 400 MHz 512 KB Socket 478 0.13-µm

F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipseti ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Slot say›s›

Bo¤aziçi, Çizgi Elektronik (212) 217 29 29, (212) 356 70 70 180 $ + kdv
ATX VIA KT333 Socket A 266 MHz 5 PCI, 1 AGP

TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1.1 Bellek 32 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 81 x 23 x 12.5 mm Di¤er Tafl›ma çantas› ve USB kablo veriliyor ‹flletim S. Win98/ME/2000/XP, Mac OSX

Intel’in son bombası: Intel Pentium4 2.4 GHz, northwood çekirdeğine sahip olup, masaüstü bilgisayarlar için tasarlanmış son teknoloji ürünü bir işlemci. 512K’lık level-two cache’e sahip olan bu işlemci, üzerinde 55 milyonun üzerinde transistor barındırıyor ve 142 adet gelişmiş SSE2 komutlarını içeriyor. Bu işlemcinin önemli bir özelliği, 200 mm wafer yerine 300 mm wafer kullanması. Bu sayede yüksek performanslı bir işlemci düşük maliyetle elde edilebiliyor. Diğer bir önemli özellik de, Pentium III sistemler ile birlikte P6 mimarisinin sonuna gelen Intel’in yeni işlemcilerde Intel NetBurst mimarisini kullanması. SSE-2 optimizasyonunu kullanan bu işlemci, office uygulamalarında çok iyi bir performans sergiliyor. Güç tüketimi de işlemcide oldukça iyi. Oyun uygulamalarında ise rakiplerine göre geride kaldığını söylemeliyiz. Buna karşın SSE2 uyumlu uygulamalarda Pentium 4 2.4 GHz fark atmayı başarıyor. Aynı başarıyı dijital video işleme uygulamalarında da görebildik. Sonuç: Bu işlemci stabil çalışma, düşük güç tüketimi ve yüksek performansı ile oldukça başarılı bir çizgi izliyor.
P 0.13-µm teknolojisini destekliyor P Multimedya uygulamalar›nda yüksek performans M Düflük güç tüketimi

VIA’dan yeni bir chipset: KT333 chipsetinin piyasaya çıkmasının en önemli nedenlerinden biri, daha yüksek bir performansta çalışan DDR-333 bellek modüllerini desteklemesi. Durum böyle olunca, anakart üreticileri de kollarını sıvadılar. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Asus’un A7V333 modeli de, bu chipsetini destekleyen ilk ürünler arasında yer alıyor. Asus A7V333, bu yeni chipset ile kullanıcıya bir çok özelliği beraberinde getiriyor. Bunlardan biri kuzey köprüsünün 166 MHz DDR belleklerle çalışabilmesi. Diğer bir özellik ise, güney köprüsünün de ATA-133 arabirimini desteklemesi. A7V333’ün üzerinde bulunan chipset 133 MHz değeri ve FSB hızı ile senkron çalışabilmesinin yanı sıra asynchron modunda 166 MHz’e ulaşabiliyor. Bu anakarttan çok iyi bir performans alabilmek için, FSB hızını 166 MHz’e yükselterek senkron çalışmaya geçmek gerek. Yalnız bu işlem profesyonellik gerektiriyor, çünkü AMD işlemcilerin resmi olarak 166 MHz FSB’yi desteklemedikleri unutulmamalı! Sonuç: Asus entegre ettiği Q-Fan özelliği sayesinde, işlemcinin ısınma durumuna göre soğutma işlemi yapıyor.
P Çok iyi bir performans sergiliyor P RAID özelli¤i ile yüksek h›z P 6 kanal audio ses destekliyor

Taşınabilir belleklerde yeni bir standart: EasyDisk, USB arabiriminden bağlanan ve üzerinde bir flash bellek barındıran bir mini elektronik yedekleme ünitesi. Oldukça hafif ve gömlek cebine sığacak kadar ergonomik olan bu cihaz, hiçbir kablo, güç kaynağı ve pile ihtiyaç duymadan çalışıyor. Yapmanız gereken tek şey, cihazı sisteminizin USB portuna bağlamak ve otomatik kurulumunun bitmesini beklemek. EasyDisk, işletim sisteminde çıkartılabilir disk olarak tanınır ve aynen bir sabitdisk gibi işlemleri gerçekleştirir. Yani, EasyDisk için ayrıca bir yazılıma ihtiyaç yoktur. Günümüzde bu tür ürünlerin çok yaygınlaşması ve birbirine çok benzemesinden dolayı, hangisinin daha uygun olduğuna karar vermek oldukça zor. Bu yüzden ergonomi ve birlikte gelenler puanlandırmada ağır basıyor. EasyDisk’in, bir taşıma çantası ve uzun bir USB kablosu ile gelmesi bir avantaj. Fakat EasyDisk’in yazma ve silme korumasına sahip olmaması ise önemli bir dezavantaj. Sonuç: Kolay kurulabilen ve tıpkı bir sabitdisk gibi davranan EasyDisk, güvenle yanınızda taşıyabileceğiniz yedekleme ünitelerinin en başında geliyor.
P Ergonomik yap›s› P USB kablo ve tafl›ma çantas› ile geliyor M Yazma ve silme korumas› yok

CHIP | MAYIS 2002

bir DVD player cihazı. Yalnız bu ürün kendisini bazı özelliklerden dolayı diğerlerine göre farklılaştırıyor.1 decoder’› var P MP3 CD’leri çalabiliyor P Uygun fiyat Tam teşekküllü nForce: Abit yeni nForce modeli olan NV7-133R ile piyasaya çok iddialı olarak girmeye hazırlanıyor. VCD. Sonuç: NV7-133R.42 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET DVD. Anakartın özellikleri bununla bitmiyor.. video CD ve MP3 desteği bir arada: DVD-V560 olarak adlandırılan bu yeni ürün. P Boot edilebilme özelli¤i P Kolay kurulum ve kullan›m M Yüksek fiyat CHIP | MAYIS 2002 . Bu özellik sayesinde anakarta istendiğinde toplam 8 adet IDE cihazı bağlanabiliyor. Bu sayede sisteminizi bir hataya karşı test işleminden de geçirebiliyorsunuz. Dolayısıyla NV7-133R. DVD bölge koduna (Regionalcode 2) sahip. kalitesi ve uygun fiyatı ile kaçırılmaması gereken ürünlerden biri. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› NETAC BOOTABLE ONLYDISK CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. çünkü internetten yapacağınız küçük bir araştırma ile bu bölge kodunun üstesinden rahatlıkla gelebilirsiniz. 1 AGP TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1. Bu bellek modülleri ergonomik yapıları ve dış etkenlerden etkilenmemeleri sayesinde. Fakat. Yeni nesil Athlon XP işlemcilerini destekleyen NV7-133R. sahip olduğu ek özellikler sayesinde bir çok alandaki uygulamalara rahatlıkla cevap verebilmekle kalmıyor.. dört adet USB 2. Mac OS DVD. CD Player Anakart Tafl›nabilir Bellek MUSTEK DVD-V560 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. piyasadaki markalı DVD ve Hi-Fi cihazlarından geride olduğunu söyleyebiliriz. Ama bu sizi endişelendirmesin. birçok profesyonel kullanıcıya büyük bir avantaj sağlayacağını düşünüyoruz. çünkü bu anakartta neredeyse yok yok. Okyanus (212) 356 70 70 140 $ + kdv F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 205 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Video girifl S-Video/Scart/Composite Ses girifl Audio stereo/5. İddialı olması çok normal.1-analog/digital optik/digital coaxial Video formatlar› VCD/S-VCD/DVD/DVD-R Boyutu 430x90x302 mm Bölge kodu 2 ATX nForce 415-D Socket A 266 MHz 3x184 pin DDR-SDRAM 5 PCI. aynı zamanda DTS ve Dolby Digital ses teknolojilerini de destekliyor. Sonuç: Netac’ın hem bir açılış disketi hem de bir yedekleme ünitesi gibi kullanılabilmesinin.0 ve dört adet USB 1.1 portuna sahip. Üzerinde bulunan küçük bir mandal sayesinde Netac’ı bir disket sürücüsü gibi gösterip sistemi bu sürücüden açabiliyorsunuz. Çünkü bu cihaz DVD filmlerinin yanı sıra SVCD. Yani cihaz hem bir disket sürücüsü hem de bir sabitdisk gibi davranabiliyor. Ama bu kullanıcıların film ve müzik keyfini bozacağı anlamına gelmez. USB arabirimini kullanan Netac istendiğinde bir açılış disketine dönüşebiliyor. yüksek de bir performans sergiliyor. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Netac Bootable OnlyDisk de yukarda bahsettiğimiz ürünler gibi bir taşınabilir bellek modülü. 10/100 LAN chip’inin yanı sıra NV7-133R. Ürün Windows Me/XP ve Windows 2000 işletim sistemlerinde kendisini otomatik olarak kurabiliyor. büyük bir avantaj. Cihazın üzerinde birçok bağlantının olması ve özellikle AC3 decoder’ın entegre olması. 1 ve 0+1seviyelerinde çalıştırabiliyor. Audio CD ve MP3 CD’leri de okuyabiliyor.1 Bellek 128 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 80x24x11 mm Di¤er Yazma ve silme korumas›na sahip ‹flletim S. benzer ürünler ile karşılaştırıldığında. AC3 ve gerçek zamanlı Dolby Digital desteği ile DVD tutkunlarına iyi bir ses deneyimi sunmayı hedefliyor. Üzerinde bulunan HPT 372 kontrolörü ile Ultra DMA 33/66/100/133 desteğini sunan Abit. Chipsetinin içinde entegre edilen MCP-D chip’i sayesinde 6 kanal ses çıkışına da sahip olabiliyor. P Ultra DMA133 ve RAID deste¤i P Entegre 10/100 LAN chip’i var P Entegre ses chip’i ile DolbyDigital uyumu Açılış ve yedekleme ünitesi bir arada: Taşınabilir bellek modüllerini önceki aylarda incelemiştik. Mustek DVD V560’ı sadece bir DVD oynatıcısı olarak adlandırmak yanlış olur. kullanıcılara güvenli ve hızlı bir veri taşıma sağlıyordu. Sonuç: Çok işlevli bir cihaz olan Mustek DVD V560. Kopya CD’leri rahatlıkla okuyabilen Mustek. MPEG 2 ve MPEG 1 sıkıştırmasını kullanan Mustek. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mascom (212) 321 17 00 180 $ + kdv ABIT NV7-133R CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Win98/ME/2000/XP. P 5. sabitdiskleri RAID 0. üzerinde bulunan üç adet DIMM yuvası ile toplam 1.5 GB’lık bir bellek büyüklüğüne çıkabiliyor. Ürünün resim ve ses kalitesine baktığımızda.

6 ve Red Hat linux 6. Piyasadaki bu ihtiyacı kapamak için de Xerox kollarını sıvayarak. seri port üzerinden bilgisayara bağlanıyor. 45.tr (212) 239 32 00 600 $ + kdv FD Trinitron 19 inç 0. T=0. 2-wire. Bu ay sizin için Sony’nin yeni 19 inç ürünü olan G420 serisini inceledik.1. Tüm bu bağlantılar dallandırılmış tek bir kablo ile yapılıyor. Bu yüklemeden sonra Verisign’ı destekleyen alışveriş sitelerinden. Örneğin Verisign’dan alacağınız bir sertifika ile cihaza takılı olan chip kartına güvelik kodunuzu yükleyebilirsiniz. Bu gelişmenin en önemli nedeniyse. genellikle büyük network yazıcıları tercih etmiyorlar. Çünkü küçük ve orta boy işletmeler. fiyatlarının indiğini ve böylece artık ev kullanıcıları tarafından da tercih edildiklerini görüyoruz. internet üzerinden alışverişlerinizi yapabilirsiniz. Bu yüzden bu tür bir monitör seçerken. ayrıca Mac Os 8. I2C HBCI Class 1 Standart EMV 3. ISO 7816 Güç ihtiyac› PS/2’den ‹flletim sistemi Windows. Phaser 3400.S›ra 19” Monitör Lazer Yaz›c› Kart Okuyucusu SONY MULTISCAN G420 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Yani bu yöntem ile alışverişlerinizi güvenli bir şekilde yapabiliyorsunuz. Onscreen menünün kullanım kolaylığı ve kontrast ayarının rahatlıkla yapılabilmesi. Convergence ise orta değerlerde seyrediyor. yazıcının hızı belirgin bir şekilde düşüyor. Cihazın sorunsuzca çalışabilmesi içinse. Sonuç: Cihaz ile SIM kartlarınızdaki bilgilerinizi yedeklemenizin yanı sıra internet üzerinden güvenle alışveriş yapabilmeniz mümkün. Metin baskıda ise.24 1600x1200 piksel 25. Arena (216) 349 33 51 (212) 360 07 07 849 $ + kdv Paralel. P USB hub’u var P ‹ki adet VGA girifli var M Geometrisi zay›f Office uygulamalarının yeni yardımcısı: Lazer yazıcıların kullanımı geçtiğimiz yıllarda önemli ölçüde arttı. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Ekran Görüntü alan› Nokta aral›¤› Maksimum çözünürlük A¤›rl›k XEROX PHASER 3400 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Bu sayede SIM kartınızı bu cihaza takarak. masanızın üstünde geniş bir alana sahip olmalısınız. kullanıcı için bir avantaj. yatayda ulaşabildiği 170 Hz ve düşeyde ulaşabildiği 110 KHz değerleri ile parlak ve canlı görüntüler verebiliyor.0 işletim sistemleri ile de uyumlu çalışabiliyor. Xerox Phaser 3400’ün metin baskı hızı oldukça iyi. Windows işletim sistemlerini destekleyen yazıcı. her tür işletmede rahatlıkla kullanılabilecek şekilde tasarlanmış bir lazer yazıcı. Ya da gün geçtikçe yaygınlaşan ev ya da internet bankacılık işlemlerini chip kart yardımı ile gerçekleştirebiliyorsunuz. 3-wire. iyi bir ergonomi ve görüntü kalitesi ile bu açığını kapatmaya çalışıyor. adres defterinizi bilgisayar vasıtasıyla değiştirebiliyorsunuz. KAAN TWIN CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Sonuç: Kurulumu ve kullanımı oldukça basit olan Phaser 3400. Fakat ev kullanıcıları için bu monitörlerin boyutları epey büyük. Phaser 3400 ürünü ile karşımıza çıktı. Resimli baskıda çıktının çok iyi olmadığını gördük.6 cm’ lik görülebilir bir alana sahip olan Sony G420. Güç ihtiyacını ise PS/2 bağlantısı üzerinden gideriyor.S›ra CHIP TOP 10 | 6. Baskı kalitesinde Xerox ortalama değerlerde. özellikle office uygulamalarında iyi bir performans sergiliyor. üreticilerin bu ürünleri çok uygun fiyatlarla piyasaya sürmesi. T=14. birlikte verilen yazılımları yüklemeniz gerekiyor. Sonuç: Geometrisinde çeşitli zayıflıkları olan monitör.empa.1. Arena www. P Office uygulamalar›nda yüksek bask› h›z› P Birçok iflletim sistemine uyumlu M Grafik bask›da zay›f Güvenli alışveriş için yeni çözümler: KAAN Twin hem SIM kartlarını hem de kredi kart formatındaki chip kartlarını okuyabilen bir cihaz. USB 16 sayfa/dak 600x600 dpi 16 MB 362x299x409 mm F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Kobil Data (216) 274 82 38 30 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim Seri Protokol T=1. 130 watt maksimum güç tüketimi ve ürünün geometrisinde bazı zayıflıkların olmasıysa ürünün dezavantajlarını oluşturuyor.com.5 kg F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Bask› h›z› Bask› çözünürlü¤ü Belle¤i Boyutu Albim.44 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET CHIP TOP 10 | 7. KAAN Twin. Ama sıra grafikleri basmaya geldiğinde. cihazın özelliklerinde yapılabilen bir ayar sayesinde oldukça kaliteli çıktılar alabildik. P Ergonomik yap›s› P Hem SIM hem de chip kartlar› okuyor P Yaz›l›m deste¤i ve kolay kullan›m› CHIP | MAYIS 2002 . 1 USB giriş ve 4 USB çıkışı ile kullanıcıya iyi bir ergonomi sunuyor. Linux ve Solaris Ergonomide Sony farkı: Günümüzde 19 inç monitörlere baktığımızda. Fakat. Ayrıca. Empa.

Gördüğünüz gibi sabitdisklerin iç yapısı çeşitli mekanik aksamlardan oluşuyor. Sonuç: Chaintech CT-7VJDA.4 Pil fiarj edilebilir 1400mAh. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 105 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Boyutu 12. diğer ürünlerle kıyaslandığında ilk görünüşte bir avantaj sağlamıyor. adından da anlaşılacağı gibi. daha hızlı bir kafa yerleştirme düzeneği ve bundan dolayı track başına daha fazla sektör birleştiğinden.6x1. iPAQ’in 36xx. Armada B‹LG‹ ‹Ç‹N (212) 522 99 00. 3. yeni ürünü olan FlyJacket ile. P Ortalama veri transfer h›z› yüksek P Veri eriflim h›z› iyi P FDB motoru sayesinde sessiz çal›flma KT266A ile AMD XP desteği: Birçok anakart üreticisinin Via’nın KT266A chipsetine yöneldiğini görüyoruz. Bundan dolayı da sabitdisklerin yüksek dönüş hızlarından dolayı bir gürültü oranı da oluşuyor. Ufotek. Samsung yeni modeli olan SP80A4H ile bu gürültüden rahatsız olan kullanıcılar için bir çözüm geliştirdi. Sonuç: Kullanıcıya birçok üstün özellikler sunan bu ürünün bir dezavantajı.6 ms’lik veri erişim hızı ve ortalamanın üzerindeki veri transfer hızı ile oldukça sessiz çalıştığını gördük. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 240 $ + kdv SAMSUNG SP80A4H CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. iPAQ’e bir ceket gibi giydiriliyor ve bu sayede iPAQ’lere üstün özellikler kazandırıyor. kullanıcıya sunduğu farklı slot seçenekleri ve 6 kanal ses çıkışı ile eksiklerini kapatmasını iyi biliyor. Fakat değişik bileşenlerinin farklı bir yerleşimde olması. Video In/Out Di¤er K›z›lötesi al›c›s› ve Laser Pointer var Maksimum Çöz. F‹RMA Koyuncu. Kafalar. Bu ay ise Chaintech’in yeni ürünü olan ve CT-7VJDA olarak adlandırılan anakartını incelemeye aldık. Bu ürün. P 6 kanal onboard ses ç›k›fl› P Farkl› slot seçeneklerine sahip M Anakart›n yap›s›ndaki bileflenlerin yeri CHIP | MAYIS 2002 . XVGA 1024x768 / 256 renk 175 $ + kdv Ultra ATA/100 80 GB 2 MB 7200 rpm ATX Via KT 266A Socket A 266 MHz 3 x 184 pin DDR-SDRAM 5 PCI.7 cm A¤›rl›¤› 159. Overclock tutkunlarını düşünen Chaintech’in anakart üzerinde bir jumper takımı mevcut. dönen disk üzerinde merkez noktasından içe veya dışa doğru hareket ederler. cihazın üzerinde bulunan Video In/Out girişi sayesinde de görüntüler kayıt edebilirsiniz ya da sunumlarınızı bir projeksiyon cihazı üzerinden çalıştırabilirsiniz. Bu sayede 9. 37xx ve 38xx modellerine çok kullanışlı bir aksesuar sunuyor. P Karmafl›k olmayan sunumlar için uygun P Yaz›l›m deste¤i yeterli M VGA ve video ç›k›fl› sayesinde sistem performans› düflüyor Mekanik gürültüye son: Bir sabitdisk sürücüsü. performans değişimini olumsuz yönde etkileyebiliyor. kullanımını daha da zevkli hale getirebiliyor. Bu hareket esnasında veriler kayıt edilir ya da okunur. Samsung bu sorunun derinine inerek ürünlerinde Fluid Dynamic Bearing Spindle motorunu kullanmaya başladı.48 46 CHIP TOP 10 | 4. 1 CNR. (212)336 61 00. (212) 230 89 80 F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› CHAINTECH CT-7VJDA CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.8x8. Böylece bu Pointer ile sunumları hem kontrol edebilirsiniz hem de lazer ile önemli noktaları işaretleyebilirsiniz.6V Ba¤lant›lar VGA ç›k›fl›. Sonuç: Samsung yeni nesil sabitdiskleri ile sessiz çalışmanın yanı sıra yüksek bir performans da yakalamayı başarmış. Ayrıca. Ayrıca yeni nesil AMD XP işlemcileri desteklemesi de bir avantaj. Plakaların yüksek dönüş hızları. Çünkü birlikte verilen Laser Pointer ürünü aynı zamanda bir kızılötesi modülüne de sahip. 1 AGP. üzerinde CNR slotunun yanı sıra Asus tarafından geliştirilen ACR slotuna da sahip olduğunu gördük. Compact Flash Slot (Type I und II) ve kızılötesi bağlantıya da sahip olan bu cihaz.S›ra PDA Modülü IDE Sabitdisk Anakart LIFEVIEW FLYJACKET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. sadece iPAQ ürünlerle birlikte çalışması. (216) 499 62 99. bir sabitdiskin hızını belirler. Ultra DMA-100 destekli olan anakart. üzerinde kafalar hareket eden ve çeşitli verileri track ve sektörlere kayıt eden birden çok sert ve disk şeklinde plakalardan oluşur. PC1600/PC2100 uyumlu 3 adet DIMM yuvasına sahip olmasına rağmen. Örneğin FlyJacket’in üzerinde bulunan VGA çıkışı sayesinde 24 bit renk ve 800x600 dpi’lık bir çözünürlükte bağlı olan bir monitöre görüntüleri aktarabilirsiniz. Kont. Geçen aylarda da bu chipsetine sahip değişik anakart modellerini inceledik. Bu jumper takımı sayesinde işlemci frekansı arttırılabiliyor. 1 ACR iPAQ’inize ek özellikler kazandırın: Lifeview. Ama Chaintech CT-7VJDA’ya dikkatlice baktığımızda.

(212) 360 07 07 249 $ + kdv SEAGATE CHEETAH 73LP CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Low Profile anlamına geliyor. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› Disk say›s› Kafa say›s› BILLIONTON COMPACT FLASH 10 BASE ETHERNET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.6/15. Arena (216) 349 33 51. P Bir çok ifli ayn› anda yapabiliyor P Yaz›l›m deste¤i M Tarama kalitesi zay›f O bir performans canavarı: Seagate Cheetah 73LP (ST373405LW). saniyede 53. ev kullanımı ve küçük boy işletmeler için uygun. Datagate F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 90 $ + kdv (212) 282 98 80 759 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB ve IEEE 1284 paralel Bask› çözünürlü¤ü 1200x1200 dpi Tarama çözünürlü¤ü 300x600 dpi Boyutu 480x404x285 mm A¤›rl›¤› 12 kg Ultra 160 SCSI 73. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Albim. CF+ ve PCMCIA arabirimini kullanan ve plug and play özelliğine sahip olmasından dolayı Windows’a tanıtılması çok kolay olan 10 MBps’lik bir ethernet adaptörü. Kopyalama işlemi baskı işleminin özelliklerine çok benziyor. Sonuç: Genel olarak ortalamanın üstünde bir performans sergileyen cihaz. CE 2. Burada önemli bir unsur ise yüzde 24 ile yüzde 400 arasında küçültmeli veya büyütmeli çıktılar verebilmesi. Sonuç: Billionton’un hem notebook hem de handheld PC’lerde çalışıp. Ayrıca okuma. Yani daha önce testlerimize katılan yüksek kapasiteli diskler. profesyonel kullanıcıların isteklerine cevap verebildiğini söyleyemeyeceğiz. P CF ve PCMCIA arabirimlerini destekliyor P Birçok iflletim sistemini destekliyor P A¤ ba¤lant› durumunu gösteren ikili led tak›m›na sahip CHIP | MAYIS 2002 . direkt e-mail yolu ile gönderebilmemizi sağlaması. Çünkü 50 pin’i 68 pin’e çeviren bir adaptör yardımı ile bu cihazı dizüstü bilgisayarınızın PCMCIA yuvasına rahatlıkla entegre edebiliyorsunuz. haklı olarak Top10 tablomuzda üst sıralarda kendisine bir yer ediniyor. Billionton’un en önemli özelliği Compact Flash I/O ya da CF+ diye adlandırılan arabirimi sayesinde Windows CE işletim sistemini destekleyen handheld PC’lerle uyumlu olması.0.8 milisaniye olan bu disk.3 Mbyte’lık veri transfer oranı ile dakikada 10 bin dönüm yapan diskler arasında iyi bir performans sergiliyor. Bu ürünün diğer bir marifeti de. 2000. Seagate Cheetah 73LP.0. Mürekkep püskürtmeli yazıcı özelliğine sahip olan M940. Bu cihazı özel kılan ise. Sonuç: Cheetah 73LP SCSI diskler arasında kendisine iyi bir yer edindi. yüksek kapasite ve dakikada 10 bin dönüşlük hızı ile sunucular için düşünülmüş olan SCSI arabirimli bir sabitdisk. Hepsi bir arada: Ofis içi kullanımda baskı ve tarama işlemlerini sıkça yapan kullanıcılar için Xerox.40. Bu yeni nesil disk ise. ayrıca dakikada 12 sayfa renkli ve dakikada 7 sayfa siyah beyaz çıktı alabiliyor. yazma ve veri kopyalama testlerinde de iyi sonuçlar verebiliyor. dizüstü bilgisayarlar için yeterli olmayabilir ama handheld PC’ler için bu değer gayet yeterli. Çünkü bu disk çok fazla ısınabiliyor. oldukça başarılı bir performans sergilediğini söyleyebiliriz. Veri erişmesi için geçen zamanda 6. Çünkü bu disk. Fakat. 3. Tabii bu ürünün önemli özellikleri bununla bitmiyor: Handheld PC’nin yanı sıra bir notebook’a da sahip olan kullanıcılar bu ürün ile ağ bağlantılarını gerçekleştirebilirler.89 mmx3.S›ra All in One SCSI Sabitdisk Ethernet Kart› XEROX WORKCENTRE M940 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.3 10 Base H›z 10 MBps Boyutu 88 mmx42. yeni bir cihaz geliştirdi. 10 MBps’lik hıza rağmen. Bu diskin adından da anlaşılacağı gibi LP. P Yüksek bir performansa sahip P Veri eriflim h›z› iyi M Çok fazla ›s›n›yor Handheld ve notebook’a uyumlu ethernet: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet. 1200x1200 dpi çözünürlükte baskı yapabiliyor.3/6. Win95/98/NT. ST373405LW’de dikkat etmeniz gereken bir konu ise. baskı. Ekonomik olsun diye birleşik yerine tek renkte mürekkep kullanan cihaz. resim veya metin belgelerini 30 bit renk derinliğinde tarayıp.4 GB 4 MB 10000 rpm 4 8 TEKN‹K VER‹LER Arabirim CF+ ve PCMCIA Ethernet standart› IEEE 802. WorkCentre M940 olarak adlandırılan bu cihaz. yükseklikleri ile göze çarpıyordu. birçok cihazın yapabildiği işi tek başına yapabiliyor. yüksek bir kapasitenin yanı sıra yüksek de bir performans sergilemeyi başarıyor. normal bildiğimiz diskler ile aynı yükseklikte. sistem soğutmasını iyi yapmış olmanız. kopyalama ve tarama gibi fonksiyonlara sahip olması.48 CHIP TOP 10 | 1. 10MBps’lık hız.3 mm Di¤er Çevirici adaptör var ‹flletim S.

50

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

SIS 3D Pazar›na da El Att›!

GeForce4 Katili: Sis 336
Tayvanl› chip üreticisi SIS, yeni grafik chip’i SIS336 ile 3D pazar›n›n alt›n› üstüne getirmeye kararl›. CHIP, CeBIT’te ilk grafik kartlar›n›n prototiplerini mercek alt›na ald›.
DDR-SDRAM belleği destekleyebiliyor. Örneğin bizim gördüğümüz modelde 3.3 nanosaniye hızında ve 275 MHz’lik (efektif 550 MHz) bir bellek frekansına sahip olan video bellekler kullanılmıştı. SIS 325 gibi daha önceki modellerde de rastladığımız T&L ünitesinin yanı sıra, yeni SIS 3D hızlandırıcısında Pixelizer adını verilen bir Pixelshader fonksiyonu da dahil edilmiş. da (DAC) entegre etmiş. CHIP bu yeni grafik kartının modellerini ve özelliklerini sizin için sıraladı...

SIS’in gelecekle ilgili plan›: Yeni kat›l›mc›lar yolda
Sis saldırıya geçti: Tayvanlı üretici SIS, chipsetlerinde (SIS 735 ve SIS 745) yaptığı gibi bir fiyat politikası izlerse rakiplerini çok zor durumda bırakacağa benziyor. Tabii bunun tutması için en önemli etken 2D/3D performans değerinin söylendiği gibi olması. Kendi chip fabrikasına sahip olan SIS, diğer üreticilere göre büyük bir avantaj yakalayabilir. Çünkü bir chip geliştiricisi olan nVidia, fabrikasyon işlemini yine Tayvanlı chip üreticisi TMSC’de yapıyor. Bu chip’lerin üretiminin, gerçekten 0.15 mikron teknolojisiyle yapılmaları durumunda, tüm SIS 33x ailesi çok uygun bir fiyat/performans oranı ile 3D piyasasına sürülür.

S

IS, CeBIT fuarında yeni grafik chip ailesini tanıttı. Tayvanlı üretici, SIS 332, SIS 334 ve SIS 336 olmak üzere toplam 3 adet yeni grafik denetleyicisini (controller) yakın zamanda piyasaya sürmeyi planlıyor.
SIS 33x serisinin 3D özellikleri: • AGP 8x (AGP 3.0 uyumu) • SIS Pixelizer (Hardware-Pixelshader) • DirectX-8.1 uyumu (Volume Texture, Bump Mapping, Cubic Mapping, Shadow Mapping) • Hyper FSAA (Full-Scene Anti-Aliasing) • De-Interlacing ve MPEG-h›zland›r›c›s› • Maksiumum 128 Mbyte DDR bellek • Dual Display (SIS 301B Video Bridge) Kart, model ve GPU özelli¤i: SIS, bu üç yeni

Harici chip ile Dual Display deste¤i: ATI ve nVidia’ya engel
SIS, harici opsiyonlar ile de atağa geçmiş durumda. Her üç modele entegre edilen harici video bridge chip sayesinde dual display özelliği etkin hale getirilebiliyor. Yani SIS301B adını taşıyan bu chip ile dijital düz kare ekranlara bile görüntüler aktarılabiliyor. SIS, Video Bridge 301B’ye bu işlemleri gerçekleştirmek için TMDSTransmitter’in yanı sıra TV çıkışı için PAL ve NTSC uyumlu video encoder ile ikinci analog çıkış için digital analog converter

SIS GPU: Fiyat politikas› ile göze çarp›yor
SIS, bu üç grafik ürünü ile daha çok yeni başlayanlar, normal ve yarı profesyonel bilgisayar kullanıcılarını hedefliyor. Bunun nedeni ise bu alanda bu tür ürünlerinin çok fazla bir talebe sahip olması. SIS’ in ürün seçenekleri hakkında bilgi edinebilmeniz için 2002’nin sonuna kadar olan planlama tablosunu resimde gösterdik. SIS’in grafik kartlarındaki para politikasını biz de merakla izliyoruz. Çünkü bu sayede ATI ve nVidia da ürünlerinde bir fiyat indirme politikası izleyebilirler. Bu tabii en çok bu kartları kullanacak olan kişilerin işine yarayacak.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

3D Turbo modeli ile öncellikle mainstream alanında etkili olmayı hedefliyor: Bu hedefin etkili olması için, 33x ürünlerinin birçok ek özellik ile donatılması ihmal edilmemiş... Bu üçlü çetenin en etkili elemanı SIS336 modeli. AGP 8X GPU (Graphic Processing Unit) desteği sayesinde bu kartlar, anakartın üzerinde yer alan kuzey köprüsü ile saniyede 2.1 Gbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşıyorlar. Kartlar, ayrıca, 300 MHz altında çalışıyorlar. Grafik denetleyici, bu sayede toplam 128 Mbyte

Ürün Planlama Tablosu: Bu tabloda yak›n zamanda ç›kacak olan DirectX-9 destekli SIS 340 kart›n› görebilirsiniz.

GRAF‹K CHIP’LER‹N VE ÖZELL‹KLER‹N KARfiILAfiTIRMASI
Chip SIS332 SIS334 SIS336 Mimari 0.15 mikron 0.15 mikron 0.15 mikron AGP tipi/veri transfer h›z› 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye Maksimum bellek 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM Chip/bellek frekans› 200/200 MHz 250/250 MHz 300/275 MHz Bellek bant geniflli¤i 6.4 Gbyte/saniye 8 Gbyte/saniye 8.8 Gbyte/saniye

CHIP | MAYIS 2002

52

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

AMD Hammer, Athlon XP’den Yüzde 25 Daha H›zl›

AMD’den 64 Bit’lik Balyoz!
AMD, yeni ifllemcisi Hammer’i CeBIT’te gün ›fl›¤›na ç›kard›. Bu ifllemci, AMD’nin 64 bit ifllemci ailesini temsil ediyor. 32 bit yaz›l›mlarla da çal›flabilen ifllemci, CeBIT’te ilgi oda¤› olmay› baflard›.
25 daha hızlı olduğu belirtiliyor. Performans artışının etkili olması için, Hammer işlemcilere saniyedeki tekrar sayısı başına daha çok komut (instruction) entgre edilmiş. Yani AMD burada farklı bir strateji izliyor: Amaç, yüksek performansı sistem frekansını artırmak yerine iyi yapılandırmış ve daha düzgün çalışan bir mimari ile elde etmek. Buna ek olarak Sledgehammer olarak adlandırılan büyük kardeşin ilk örneklerini de görme fırsatımız oldu. Bu işlemci ilk olarak üzerinde bulunan 940 pin ile gözümüze çarptı. Sledgehammer küçük kardeşine kıyasla fazladan iki adet HyperTransport bağlantısına sahip ve 128 bit DDR-RAM belleklerini destekliyor. Clawhammer ise, sadece 64 bit RAM belleklerini destekleyebiliyor. Hammer işlemciler Dresden’deki fabrikada SOI (Silicon on Insulator) tekniği ve 0.13 mikron teknolojisi altında üretiliyor. Söylenenlere göre AMD bu işlemcileri 2002’nin sonlarına doğru piyasaya sürecek. çalıştırmak için de uyumlu hale gelecekler. Bu sayede bu yeni AMD işlemcisi, tıpkı bir İngiliz anahtarı gibi davranarak, güncel yazılımlarla gelecekte çıkacak yazılımları rahatlıkla çalıştırabilecek. Hammer işlemciler kendilerini günümüzdeki işlemcilere kıyasla x86/64 genişlemesi ile farklılaştırıyorlar. Yani AMD kendisine, Intel’in 32 bit Pentium ve 64 bit Itanium

H

ammer’ı iki adet işletim sisteminde görme fırsatımız oldu. Bunlar, Windows XP (32 bit) ve 64 bit’lik bir sürümde çalışan bir Linux sistemi idi. Hammer, bu işletim sistemlerinde sorunsuzca çalışıyordu ve herhangi bir takılma meydana gelmiyordu. Bize tanıtılan Hammer ise, kod adı Clawhammer olan işlemciydi. Bu Hammer’ların bir seviye düşük işlemcisinin en önemli özelliği, üzerindeki 754 adet pin sayesinde Socket 754 yuvalı bir sistem ile birlikte çalışabilmesiydi. Platform olarak, HyperTransport özelliğini destekleyen AMD 8000 chipseti kullanıldı. Bu chipset, AMD’nin kendi geliştirdiği ve Solo olarak adlandırdığı anakart üzerinde yer alıyordu. AGP 3.0 portunda, Intel Developer Forum’da gösterilen PCI grafik kartlı 64 bit sistemin aksine Radeon 8500 ekran kartı yer alıyordu ve Clawhammer sisteminde basit bir Office Script çalışıyordu.

Hammer: 32 ve 64 bit uygulamalar›n ‹ngiliz anahtar›
Register yazılımları desteklediği sürece, 64 bit programları rahatlıkla çalıştırabilen Hammer işlemciler, 32 bit uygulamaları
Hammer’in Yap›s›: L1 ve L2 Cache ile Memory Controller.

‹lk performans de¤erlendirmesi: Athlon XP ifllemcisine yüzde 25 fark
AMD, Hammer işlemcilerinin sistem frekansları hakkında bir yorumda bulunmuyor. Ama bu iki sistemle gerçekleştirilen tanıtımlarda, işlemcinin önemli bir performans artışı sergilediğini gördük. AMD, işlemcinin sistem frekansıyla da ilgili bir açıklama yapmıyor. Ama 32 bit ve 64 bit uygulamalarda iyi bir performans artışı olacağını da söylemeden edemiyor. Sistem frekansları aynı olan Clawhammer işlemcisi ile bir Athlon XP işlemcisi karşılaştırıldığındaysa, Clawhammer’in yüzde

Küçük ve Büyük Kardefl Bir arada: Soldaki Clawhammer, sa¤daki Sledgehammer.

ailesinden farklı bir yol çiziyor. AMD işlemcilerinin en önemli avantajı uyumluluklarında gizli. Yani Hammer işlemci kullanacak olan kullanıcılar, günümüz uygulamaları çalıştırabilmekle kalmayacaklar, gelecekte çıkacak olan 64 bit uyumlu yazılımların da işlemci tarafından desteklenip desteklenmeyeceği konusunda endişelenmeyecekler. Söylentilere göre Intel, AMD’nin bu konseptine sessiz kalmayarak Yamhill kod adını taşıyan 32/64 bit’lik bir işlemci geliştirmiş. Ayrıca bu işlemcide, Intel’in SSE2 genişlemesinin lisansına karşılık AMD’nin x86/64 genişlemesinin yer aldığı söylentiler arasında.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

CHIP | MAYIS 2002

54
‹Ç‹NDEK‹LER

55 56 58 60

Dosya Al›flverifli: A¤da dosya transferi Veri Senkronizasyonu: PC-Organizer iletiflimi Ortak Altyap›: Donan›mlar›n paylafl›m› Çal›flma Gruplar›: A¤da ortak çal›flma

‹ki Bilgisayar Bir A¤da

Bilgisayarlar›n Ortakl›¤›
Bilgisayarlar› birbirileriyle ba¤lamak ve veri transferinde bulunmak, art›k her kullan›c›n›n ihtiyaç duyaca¤› ifllemlerden. CHIP, basit bir a¤›n nas›l kurulaca¤›n› aç›kl›yor.

E

ğer evinizde birden fazla bilgisayar varsa, her seferinde ya aynı bilgisayarı kullanmalısınız ya da farklı çözümler bulmalısınız: Örneğin A PC’sinden B PC’sine veriler nasıl transfer edilir? Eğer bilgisayarlardan biri dizüstü bilgisayarı ise, bu durumda veri kaynaklarının senkronizasyonu da gündeme gelir. Kısacası bir ağ bağlantısının kurulması zorunluluk halini alır. Ancak kurulacak ağın altyapısını belirlemek oldukça önemlidir. Bir odadaki iki bilgisayarı birbirine bağlamak için kullanılan veri kablosu da, bir ağ bağlantısı sayılabilir mi?

Yoksa sadece büyük işletmelere yüzlerce PC'yi birbirine bağlayabilecek sistemler mi ağ olarak kabul ediliyor? Bir ağ kurulumunun ardından mutlaka bir de ağ yöneticisi belirlemeniz gerekir mi?

Veri okyanusundaki bal›klar: Hangi sularda hangi a¤lar kullan›l›r?
Öncelikle kişisel kullanım amaçlı olarak bir mini ağ üzerinde bilgisayarları iki veya üç adet ile sınırlasanız da, ağların sayısı sonsuza kadar arttırılabilir. Bu işlem iki bilgisayar arasında 10 dolarlık bir kablolama ve Windows ayarlarında birkaç deği-

şiklikle başlayıp birçok bilgisayar arasında 500 doları aşan kablosuz çözümler ve yüksek yönetim ihtiyaçlarına kadar uzanabilir. Hangi durumda hangi çözümün tercih edilmesi gerektiğini ilerideki sayfalarda göreceksiniz. Burada tanımlanan problemler için, iki farklı çözüm öneriyoruz. İster iki bilgisayar arasında dosyaların orda oraya iletilmesi, ister veri senkronizasyonu veya birçok bilgisayardan oluşan bir sistem kurulması hedeflesin, kuşkusuz bir ağ ortamı yaratılması ve burada verileri akışının sağlanması gerekecektir.
Murat Karsl›o¤lu, muratk@chip.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

Bu ucuz çözümün en büyük dezavantajı. Bu yüzden her iki bilgisayarın da rollerinin belirlenmesi gerekir. paralel kablo ile kurulur. Yani kısacası 1 Megabyte boyutundaki dosya 11 saniyede iletilebilir. 10 dolar civarında satılır. Ancak bu durumda iletişim hızı onda bir oranına düşer ve transfer yaklaşık saniyede 90 kilobyte olarak ölçülür. TEMEL AYARLAR Yapmak istedikleriniz: İki bilgisayarınız var ve biri üzerinden diğerindeki dosyalara erişmek ya da verileri değiş tokuş edebilmek istiyorsunuz. CHIP | MAYIS 2002 . Bağlantı kablosuz gerçekleştirildiği için. Bu bağlantı tipinde bilgisayarların rolleri değiştirilerek birbirine erişim sağlanabilir. Bunun için Denetim Masas›'ndaki A¤ simgesine ve aç›lan pencerede Dosya ve Yaz›c› Paylafl›m› tufluna t›klay›n. Bunun için Windows Gezgini'nde bir sürücü üzerine sa¤ tuflla t›klay›n. ileride ağınıza sorunsuz olarak yeni katılımcıların (örneğin sekiz farklı PC. her seferinde sadece bir bilgisayarın diğerindeki kaynaklara erişimine izin verilmesidir. bilgisayarların özgürce yer değiştirilmesine ve hareketine de olanak tanınır. karar almadan önce bilgisayarlarınızı kullanmak istediğiniz yere yerleştirin. Ayrıca. Masaüstü PC’niz için ise bir Bluetooth adaptörüne ihtiyaç duyulur. Üstelik oldukça ucuz bu çözümün h›z› sizin için yeterli de¤ilse pahal› ve h›zl› bir teknik olan Bluetooth tercih edilebilir. Örneğin üç metre uzunluğundaki bir paralel kablo. Bu mini ağın maliyetini kablonun uzunluğu belirler. Bluetooth sayesinde. Paylafl›m: A¤ ba¤lant› ile di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdaki kaynaklara ulaflabilmeleri için öncelikle bunlar› paylafl›ma açman›z gerekir. Kabloyu bilgisayarınızın hemen arkasında yer alan paralel port’a takın. Bu teknoloji PC’ler ve çevre donanımları arasında kablosuz veri transferini sağlayan bir tekniktir. 1. Bunlardan biri “Konuk” diğeri ise “Ana” bilgisayar olarak tanımlanır. Bu tan›mlar› A¤ simgesine t›klad›ktan sonra Tan›mlama kart›ndan gerçeklefltirebilirsiniz. yazıcı. de bağlantı kurulabilir. ağ kurulumu sırasında en büyük sorun olan kablo karmaşasına da son verilebilir. Çözüm: Paralel kablo ile veri iletiflimi (Maliyet yaklafl›k 10 dolar) İki bilgisayar arasındaki en basit çözüm. Küçük bir a¤da çal›flma gruplar›n›n ortak olmas› eriflim aç›s›ndan önemlidir. Bunun için her bilgisayar için bir ad ve çal›flma grubu belirlenmelidir. paralel bağlantı kablosuyla sağlanır. Öyleyse. Kablosuz bağlantıya alternatif olarak kızılötesi bağlantı tipi de önerilebilir (s56’da “Veri senkronizasyonu”na bakın). tarayıcı ve benzeri donanımlar) eklenebilmesi olanağını sağlamasıdır. Örneğin Sphinx firmasının Pico Plug modeli 200 dolar civarında satılıyor. ‹letiflim: Temel ayarlar›n son ad›m›nda sürücülerinizi veya klasörlerinizi paylafl›ma açabilirsiniz. yeni alternatifinizin adı Bluetooth. Çözüm: Bluetooth teknolojisi ile kablosuz a¤ (Maliyet yaklafl›k 400 dolar) Eğer yerel ağ için daha fazla masraf yapmayı göze alabiliyorsanız. DİKKAT! Paralel doğrudan kablo bağlantısı yerine seri kablo ile 2.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 55 Network Kurulumu Dosya Al›flverifli E¤er zaman›n›z varsa iki bilgisayar aras›nda dosyalar› disket arac›l›¤›yla da tafl›yabilirsiniz. Ortak Çal›flma: A¤ üzerinde tüm kullan›c›lar›n kusursuz tan›mlanmas› gerekir. Konuk bilgisayarın her iki bilgisayara erişimine olanak tanınırken ana bilgisayar kendi kaynaklarına erişebilir. Hemen bu işlemin ardından her iki bilgisayarda da Doğrudan Kablo Bağlantısı’nı kurun. Bu işlemlerin oldukça basit bir biçimde ve olabildiğince kısa sürede tamamlanması gerekiyor. Paylafl›m seçene¤i üzerine t›klayarak. Eğer dosyalarınızı masaüstünü PC ve dizüstü bilgisayar arasında paylaşacaksanız dizüstü bilgisayarınız için de Sphinx firmasının Pico Card modeli benzeri bir PC-Card modülüne ihtiyaç duyulur. Eğer bağlantı kurulacak bilgisayarlardan birisi bir dizüstü bilgisayarı ise Bluetooth tercih edilebilir. kaynaklar›n›z› di¤er kullan›c›lar›n eriflimine açabilirsiniz. Di¤er taraftan az bir masrafla bir mini a¤ ya da daha fazla yat›r›mla konforlu çözümler üretilebilir. Bluetooth teknolojisinin sağladığı en önemli avantajlardan birisi. Kablolamak ya da kablolamamak? ‹ki bilgisayar aras›nda en kolay ba¤lant›. Ancak bu durumda kablo uzunluğunun ne kadar olacağını önceden bilmelisiniz.

seri bağlantı kadar yavaş gerçekleştirilir (maksimum 14. bir dizüstü bilgisayar veya organizer sahibi. Bu durumda veri kaynaklarının zaman zaman masaüstü PC’niz ile eşitlenmesi gerekir. Örneğin Visor Prism cihazıyla (Handsprig. Kuşkusuz seri bağlantı için de piyasada farklı modellere rastlamak mümkün. Kızılötesi adaptörleri artık USB port’undan da bilgisayarınıza bağlanabiliyor. Burada eşitlemek. Bazı donanımlarda kızılötesi arabirimin tanıtılmasında zorluklar yaşanabilir. Donan›m›n kurulmas›n›n ard›ndan aktif hale getirilmesi gerekir. Kızılötesi bağlantıda iletişim. Ancak korkmanıza gerek yok. telefon nu- Etkinlefltirme: K›z›lötesi ba¤lant› otomatik olarak çal›flmaz. Havadan Eriflim: Tüm bilgisayarlarda bir k›z›lötesi adaptörü ile kablosuz iletiflim gerçeklefltirilebilir. 1. 2. Yani bu durumda ek donanımlara ve kablo bağlantısı kurulmasına ihtiyaç duyulmaz. Kuşkusuz bu bağlantı biçiminde alıcı ve göndericinin bağlantı noktalarının birbirini direkt olarak görmesi gerekir. Bu tip programlar aras›nda en popüleri Hot Sync arac›d›r. PC kızılötesi arabirim ile donatıldıktan sonra. nıma hazır hale gelir.56 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu DOSYA SENKRON‹ZASYONU Veri Senkronizasyonu Seyahatlerinizde dizüstü bilgisayar›n›z› kullan›yor musunuz? Vakit nakittir! Peki ama evinize döndü¤ünüzde tüm bu çal›flmalar›n›z masaüstü PC’nize nas›l aktar›lacak? Ajandan›zdaki planlar›n da eflitlenmesi gerekir. CHIP | MAYIS 2002 . Ancak örneğin adresler ve ajanda verileri çok fazla yer kaplamadığından senkronizasyon için iletişim hızı yeterli olacaktır. Bunun için gerekli olan kızılötesi simgesini Denetim Masası’nda bulabilirsiniz. Tan›mlama: ‹ki ya da daha fazla bilgisayar›n iletiflimi için kat›l›mc›lar›n birbirlerini tan›mlamalar› gerekir. Dizüstü bilgisayarınızda kızılötesi arabirimini aktif hale getirmeniz yeterli olacaktır. Bu durumda kullanım kılavuzlarından yardım alabilirsiniz. artık kızılötesi bağlantı arabirimine yer veriliyor. Bu simgeye tıkladığınızda. maraları. Bu yüzden her iki bilgisayar da birbirine yakın yerleştirilir. Bu pencerede Options kart›na geçin ve Enable infrared communication seçene¤ini iflaretleyin. adaptör kulla- Senkronizasyon: Masaüstü ve el bilgisayar›n›z aras›nda verilerin senkronizasyonu için el bilgisayar›n›zla birlikte verilen yaz›l›ma ihtiyaç duyulur. Bu işlem kızılötesi bağlantı ile en kolay ve hızlı biçimde gerçekleştirilir. Çözüm: PC’nize k›z›lötesi modülü (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Genelde PC’lerde kızılötesi arabirime standart olarak yer verilmiyor. seyahat sırasında dosyalar arasında kaybolabilir.4 kilobyte). notlar ve takvim planları gibi dosyalar olmadan. yaklaşık 400 dolar) birlikte sisteminize Hot Sync yazılımı kurulur. tüm adres veritabanını eşitleyebilirsiniz. artık el bilgisayarlarıyla da iletişim kurulabilir. Programlar menüsünden çal›flt›r›ld›¤›nda verileriniz otomatik olarak güncellenir. Çözüm: Notebook ve Organizer k›z›lötesi ile ba¤lanabilir Tüm yeni mobil donanımlarda. Her iki durumda da yaklaşık 65 dolara kızılötesi bağlantıya sahip olabilirsiniz (örneğin Tekram’ın IRMate IR410U modeli). Dosya senkronizasyonu için Windows masaüstünde yer alan “Evrak Çantası”nı kullanabilirsiniz. Denetim Masas›'nda bu ifllem için Infrared simgesi yer al›r. Büyük ofislerde kar›fl›kl›¤› önlemek için Computer Description sat›r›na k›sa bir aç›klama yazabilirsiniz. Yapmak istedikleriniz: Adresler. içerisinde dizüstü bilgisayarınızla eşitlenmesini istediğiniz dosyaları saklayabileceğiniz Windows Gezgini benzeri bir klasör göreceksiniz. USB veya seri modeller aras›ndaki seçim ise size kalm›fl. görev listeleri. Eğer sürücülerin kurulumu sorunsuz bir biçimde tamamlanırsa. Bu işlemin ardından Bilgisayarım klasöründe PC’nizin veri senkronizasyonuna hazır olduğunu belirten kızılötesi alıcı simgesi belirir. örneğin Outlook’taki adres defteri üzerinde çalışmak için hem masaüstü PC’nizde hem de dizüstü bilgisayarınızda zaman zaman ayı konuma getirilmesi anlamında kullanılıyor. Infrared Monitor’de Identifaction kart› alt›nda iletiflim partneriniz için bir isim belirleyin. çünkü kurulum basit bir biçimde tamamlanıyor. Böylelikle sadece bir tuşa basarak.

Kurulan altyapı her iki bilgisayar tarafından da kullanılabilir. İki bilgisayar için bir komple paketi 40 dolara satın alabilirsiniz. üç adet USB Netlinks satın almanız gerekir. Her iki bilgisayarın anakartı üzerindeki boş bir slot’a ağ kartını yerleştirdikten sonra kasayı kapatın. Bunun haricinde yazıcı ve tarayıcılar da ortak kullanılarak ek tasarruf sağlanır. Bu donanımlardan iki tane almak yerine bilgisayarları birbirine bağlayabilirsiniz. E¤er burada görünmüyorsa Ekle/‹letiflim Kural›/Ekle/ Microsoft/TCPIP'yi iflaretledikten sonra Tamam'a t›klay›n. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi s60’da “Çalışma Grupları” bölümünde bulabilirsiniz. 1 megabyte veri transferi gerçekleştirilebilir. Böylelikle kullanıcıların bilgisayar kasasını açması ve anakart üzerine ağ kartlarını yerleştirmek için vakit kaybetmeleri gerekmez. Örneğin üç PC'yi birbirine bağlamak için 60 doları gözden çıkararak. ancak iletişim beklediğiniz kadar hızlı olmayabilir. kablolar ve sürücüler do¤ru biçimde kurulduktan sonra Denetim Masas›/A¤ üzerinden TCP/IP iletiflim kural›n› kontrol edin. E¤er a¤ kart› görünüyorsa her fley yolunda anlam›na gelir. CHIP | MAYIS 2002 . Ancak iki bilgisayar için iki yaz›c› veya iki taray›c› gerekli mi? Kuflkusuz küçük bir a¤ ayn› zamanda tasarruf sa¤lar. Do¤rudan Ba¤lant›: ‹ki PC'yi birbirine ba¤lamak için a¤ kart› ve bir kablo yeterli olur. Bunun için TCP/IP gibi bir ağ iletişim kuralı temel alınır. veri alışverişinde bulunan tarafların anlaşmasını sağlar. Kablo uzunluğu ve dış etkenlere bağlı olarak.. her iki bilgisayarda da yazıcı veya tarayıcı gibi donanımlara ihtiyaç duyulabilir. Windows veya sürücü CD'nize ihtiyaç duyulabilir. dosyalarınızı saniyede 3 ile 7 megabyte arasında değişen hızlarla transfer edebilirsiniz. Kartların kurulumu diğer tüm ek kartların kurulumuna benzer biçimde gerçekleştirilir. Çözüm: PC’leri a¤ bileflenleriyle ba¤lamak (Maliyet yaklafl›k 40 dolar) İki bilgisayarın birbirine bağlanması sırasında kullanılabilecek en uygun çözümlerden birisi de ağ kartlarıyla sağlanır (Cat 5 Corss-Over kablo). Bu sayede ağ üzerinde çok kolay ve hız- 2. Üstelik USB ağları ağ kartlarıyla erişilebilen iletişim hızını sağlayamazlar ve saniyede maks. örneğin Vobis Highscreen Fast Etheret. A¤ yaz›c›s›ndan faydalanabilmek için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar üzerinden Yaz›c› Ekle simgesine t›klay›n. Bilgisayar›n›z yeniden bafllat›ld›ktan sonra TCPIP iletiflimine haz›r hale gelir. Üstelik bu tip bir mini USB ağı basit bir biçimde yeni katılımcılarla genişletilebilir. Kurulum: Kartlar›n bilgisayara tak›lmas›n›n ard›ndan Windows sürücü kurulumu uyar›lar›yla aç›l›r. Lindy firmasının USB Netlink modeli (yaklaşık 60 dolar) ve ek bir USB kablosuyla (yaklaşık 5 dolar) iki PC'yi birbirine bağlayabilir ve kaynaklarınızı paylaşabilirsiniz (s55’e bakın). Örneğin Empire Earth veya Civilization3 gibi oyunlar ruhsuz bilgisayarlar yerine canlı rakiplere karşı çok daha büyük bir zevkle oynanabilir.58 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu A⁄ KURULUMU Ortak Altyap› K›sacas› “Birimiz hepimiz için. 1. Yeni Yaz›c›: E¤er bir bilgisayar üzerindeki kaynaklar paylafl›ma aç›lm›flsa (s55’teki Temel Ayarlar’a bak›n) di¤erlerinin yaz›c› sürücülerini kurmalar› gerekir. ağ kablosunu ağ kartı üzerine takın ve her iki bilgisayarı da başlatın. Windows gerekli ayarların tamamlanmasında size yardımcı olacaktır. Bu standart. Büyük elektronik marketlerinde ihtiyacınız olabilecek tüm parçalara sahip komple setler bulabilirsiniz. Ancak bu yöntemle ikiden fazla bilgisayar ba¤lanamaz. ‹letiflim Kurallar›: Kartlar. Kablonun maliyeti ise 7 ile 15 dolar arasında değişir. Üstelik bu çözüm ile sağlanan iletişim hızı ağ oyunlarının oynanması için de yeterli olur. Ağ kartları kutusundan çıkan disket ya da CD üzerinden donanım sürücülerini kurmanız gerekir. Her iki PC üzerinde de sadece sürücünün kurulması yeterli olur. Kurulum do¤rulu¤unu Ayg›t Yöneticisi'nden kontrol edebilirsiniz. Yapmak istedikleriniz: Eğer evinizdeki iki bilgisayar farklı kişiler tarafından kullanılıyorsa. Örneğin 3Com gibi kaliteli bir markanın tek başına ağ kartını ise yaklaşık 20 dolara edinebilirsiniz. lı bir biçimde çalışma grupları oluşturulabilir.. Çözüm: PC’lerin USB arabirimiyle ba¤lanmas› (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Bir USB ağının kurulumu oldukça basit gerçekleştirilir. Ancak bu tip bir bağlantı tabii ki diğerlerine göre daha masraflı olacaktır.” ‹yi donat›lm›fl bir büro ayn› zamanda performans› yükseltir.

her bilgisayarda donanım kurulumunu tamamlayın. Ağın kapsama alanı. Önceki bölümdeki gibi bileşenleri anakarta yerleştirip sürücülerini kurarak. Üstelik maliyeti oldukça yüksektir. ağ üzerinden kopyalanması 15 dakika kadar sürebilir. yaklaşık 20 dolar ödemeniz gerekir. Paylafl›m kart›nda Parolaya Ba¤l› seçene¤ini iflaretleyin. Eğer çok sayıda küçük dosya transfer ediliyorsa. WLAN'da veri iletişim hızının klasik ağlarla karşılaştırıldığında düşük olduğu görülür (saniyede 300 ile 600 Kilobyte). 1. Ek olarak güvenlik amaçlı bazı düzenlemeler yapabilirsiniz (soldaki kutucuğa bakın). yaklaşık 70 dolar karşılığında sahip olabilirsiniz. Böylelikle dosyalar›n›z aç›labilir ancak kimse taraf›ndan de¤ifltirilemez. ÖNERİ: Birçok bilgisayarın (altı veya daha fazla) veya yüksek veri alışverişinin bulunduğu durumlarda switch satın almanız önerilir. Pencerenin alt›ndaki alana tam eriflim ve salt okunur durumlar› için farkl› parolalar belirleyin. Eğer hub üzerinde mevcut bağlantı noktalarından daha fazla sayıda PC'yi birbirine bağlamak istiyorsanız. Baz istasyonu için yaklaşık 700 dolar ve her bir bilgisayara takılacak olan adaptörler için ise 200-300 dolar masraf yapmanız gerekebilir.60 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu GÜVENL‹K ÖNLEMLER‹ Çal›flma Gruplar› Özellikle de profesyonel kullan›c›lar üç ve daha fazla PC ile bir a¤ kurmak isteyebilirler. ancak çok daha zahmetli olacağını kabul etmek gerekir. Örne¤in bu durumda sürücülerinizin veya klasörlerinizin salt okunur hale getirilmesi mümkün olur. kablo temelli ağlar ile aynı fonksiyonları sunar. ancak kurulumu ve yönetimi çok daha pratiktir. Hub gönderilen paketlerin doğru alıcıya ulaştırılmasını sağlar. Ailenin yeni fertleri de artık bilgisayar sahibi oldu ve tüm bilgisayarların birbirine bağlanarak dosya paylaşımına imkan sağlanmasını istiyorsunuz. Çözüm: PC'leri klasik bir a¤ ile ba¤lay›n (Maliyet yaklafl›k 100 dolar) Hub merkezi dosya dağıtımı için kullanılır ve tüm bilgisayarlar kablo ile bu cihaza bağlanırlar. Denetim Masas›'ndaki A¤ seçeneklerinden Eriflim Denetimi kart›na geçin ve burada kullan›c› ve grup listelerinin al›naca¤› sunucuyu belirtin. Teknik olarak bu altyap› da oldukça basittir. büronun yapısına ve bilgisayarlar arasındaki duvarlara bağlı olarak onlarca metreye kadar çıkabilir. Cisco. Her bilgisayarın konumunu ve kabloların izleyeceği yolu belirleyin. Bu işlem kuşkusuz kablo ağları ile de gerçekleştirilebilir. iletişim hızı orantılı olarak düşer. ancak önceden planlanmas› gerekir. Her bir ek ağ kartı içinse. İhtiyacınız olan ağ donanımlarına. Bu yatırım ile birlikte örneğin saniyede 750 kilobyte ile 1 megabyte arasında veri transferi ile 10 megabyte'lık bir dosya. Komple A¤: Hub olarak adland›r›lan da¤›t›m merkezleri ile bir a¤ sistemi prensipte birçok bilgisayar› birbirine ba¤layabilir. Bu cihaz hub'ların zeki ve biraz daha gelişmiş bir türüdür. Parola: Eriflim kontrolü parola ile de sa¤lanabilir. Örneğin 500 megabyte'ın üzerinde dosya bulunan bir klasörün. ve kullanıcı sayısı zamanla artıyor. Ardından temel ayarları düzenleyin (s55’e bakın). Yapmak istedikleriniz: Evinizdeki bilgisayar Yazma Korumas›: Paylafl›ma aç›lan klasörlerinizdeki dosyalar›n de¤ifltirilmesini veya silinmesini önleyebilirsiniz. 2. S›n›rlama: Eriflimi engellemek için "Kullan›c› düzeyi eriflim denetimi" de kullan›labilir. Elektronik cihazlar ya da elektrik kabloları ağ kabloları üzerinden iletişimi olumsuz etkiler. yaklaşık on saniyede ağ üzerinden iletilir. Çözüm: Birçok PC aras›nda kablosuz ba¤lant› (Maliyet yaklafl›k 1500 dolar) Eğer siz de evin dört bir yanını saran kablo karmaşasından nefret edenlerdenseniz. CHIP | MAYIS 2002 . Compaq ve Intel gibi firmaların kablosuz ağlar için geliştirdikleri çözümlerden faydalanabilirsiniz. Switch içinse 15 dolar daha fazlasını gözden çıkarmalısınız. Böylelikle ağınızı bir bina içerisinde farklı katlara da paylaştırabilirsiniz. Wireless LAN ile bilgisayarlarınızı birbirine bağlayabilirsiniz. 3Com. yaklaşık 50 dolar civarında satılan ekstra bir hub daha satın almanız gerekir. WLAN.

daha yukarıda planlar. Bun- ların altında Frank Pierson adlı bir kişinin teknoloji dalındaki Oscar’ın kazanılmasına ilişkin tebrik mektubu bulunuyor. bir adamın tüm bilgisi... iki uzun koridorun sonundayız.and the winner is: Arri-Laser Münihli Johannes Steurer ve ekibi. M ünih-Schwabing’te.arri. tüm hırsı..com) bürolarına geliyor ve akşamları Los Angeles’ta yaşanacak görkemli bir akşama bir parça daha yakınlaşmış oldukları umutlarıyla bürolarını terk ediyorlardı.. “Başka bir şey de beklemiyorduk zaten” diyor bilgin. sonra temize çekilmiş çizimler. en arkada sağda. ikinci katta. İki yıl boyunca o.. nihayet Los Angeles’a bir uçak bileti ile Johannes Steurer oturuyor. en aşağıda kurşun kalemle yapılmış eskizler.. Pierson. Bunu nasıl yaparız? Bunu nasıl başarırız? Bunlar dünyanın tüm geliştirme laboratuvarlarındaki mühendislerin kendilerine sordukları sorular. Johannes Steurer’ı Oscar ödülünün verilmesi için davet etme şerefine nail oluyor. Karşımızda hiç de çekici olmayan bir büro. kahve makinesini geçtikten sonra. Ard›ndan da ödüllerini ald›lar: Y›l›n teknoloji alan›ndaki Oscar’› onlar›n oldu. ara yolların birinde. belirleyici ve aynı zamanda esrarengiz ve banal bir “nasıl?” sorusu üzerinde yoğunlaşıyor: “Nasıl bir Oscar kazanırız?” Orada.. film endüstrisi için devrimci bir ›fl›kland›rma lazeri gelifltirdiler. Pierson ünlü Academy of Motion Picture Arts and Sciences başkanı. elinde bir klasör.. Ama bu büroda.62 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Teknoloji Oscar’lar› . Burada günler çoğunlukla “nasıl?” sorusuyla başlıyor. Ar- CHIP | MAYIS 2002 . meslektaşı Franz Kraus ve ekibin öteki üyeleri. Arri kameralardan sonra Arri lazeri. sabahları Münih’teki geleneksel firma Arri’deki (www.

agaro@chip. 11. Akşamdan sabaha derin dondurucu büyülü kutu halini almış bulunuyor. Dijital tekniğin sunduğu olanaklar.” her bir kameramanın sinirini bozan. 90 dakikalık bir film için 135 bin adet olmak üzere her bir resim tek tek taranıyor. Saniyede 25 adet. yani sözde dijital çağda bile 35 mm’lik film üzerine çekiliyor. Yani birbuçuk saatlik bir film için beş günden daha az bir zamana ihtiyaç duyuluyor. Şimdiye kadar bunun için 10 Oscar kazanılmış. Bu durum resim başına 12 milyon piksel. analog ama emektar teknik ile çalışıyor. Ana Bilgisayar Resim verileri (50 MByte/resim) Yönlendirici ayna Akust-optik modülatör Kat› cisim lazeri Yüksek derecede etkili üç lazer. Filmin ilerleme yönü Ifl›kland›r›lmam›fl film Objektif Gelifltirme Ifl›kland›r›lm›fl film Gelifltirilmifl film Lazer ›fl›n›n›n yazma yönü ri film kameraları alanında dünya piyasasında lider ve 1917 yılında kurulmuş işletmede üretilen ürünler dünyanın dört bir yanındaki kameramanların gözünde bir efsane.com. Düşünür Steurer “Filmlerin ruhunu kaybetmemesi için dikkatli olmalıyız. Bu tümüyle olağan bir durum. hemen hemen hiçbir kalite kaybı olmaması ve kayıt başına üç saniyelik işleme süresi anlamına geliyor. masasının üzerindeki klasöre parmaklarıyla dokunuyor. Her zaman olduğu gibi.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 63 Teknoloji Oscar’lar› ARRI LAZER‹N ÇALIfiMA ‹LKES‹ Dijital resim verilerinden bir film kopyas› oluflturmak Bir filmi sinemada oynatabilmek için hala selüloyt üzerine bir film kopyas› gerekiyor.7 saniye ›fl›kland›rma süresine ihtiyaç duyuyor. “Tabii ki bunu görmek olanaklı. efektler eklemek için resimler taranıyor. Steurer bir filmin Arri-Laser kökenli olup olmadığını teşhis edebiliyor.112 piksel) 3. film tekelinin üretim sonrası alanı için ilk buluşu olan Arri-Laser’a veriliyor. Sinyal modülasyonu AOM’de akustik dalgalarla titrefltirilen bir kristal resim verisi sinyali lazer ›fl›nlar üzerine modüle ediliyor.” diyor. üç ana renkte tan›mlanm›fl ›fl›k yay›yor. bu geriye transfer. enerji canavarı Gas-Laser’lar ile gerçekleştiriliyordu. “bu kadar basit. “Bu rakamlarla her bir üreticiyi mutlu kılmanın olanaklı olduğunu” biliyor mühendis. Film bittiğinde tüm kayıtlar sabitdiskten 35 mm’lik malzeme üzerine geri ışıklandırılıyor. yeşil ve mavi için katı çizim lazerleri ile çalışıyor. Bu ilk bakışta bir derin dondurucu izlenimi uyandıran cihaz. Steurer düşünüyor. Schwabing’ten gelen buluş 12’ye 0 üstün gelmiş. bir film için yedi haftaya ihtiyaç duyan ve kalite kaybından dolayı CHIP | MAYIS 2002 . ana renkler olan kırmızı. Yeni proje de gizli ve tabii ki Oscar adayı.” Arri buluşunu Los Angeles’ta sunduğunda. PH / Garo Antikac›o¤lu. çünkü sinemalar hala bu eski. Şimdiye kadar. bir şaheser oluşturuyor. “Film branşında üretim yapanlar Arri-Laser’ı görmezden gelemez” diyor bilgin. kapağı açılır açılmaz “Harry Potter” ya da “Yüzüklerin Efendisi” gibi filmlerin harika bir kalitede beyazperdeye yansımasını sağlayan bir teknik içerdiğini gözler önüne seriyor. cazibesini yitirmesi tehlikesini içinde barındırıyor. Dijital resim verilerinin bu kopya üzerine ›fl›kland›r›lmas›n› Arri-Laser hallediyor. ›fl›ma yo¤unlu¤unu tam olarak ›fl›kland›r›lacak film malzemesi ile uyumland›r›yor. resimlerin çok mükemmel bir hal alması. “Filmler ruhunu kaybetmemeli” Buna karşılık Arri-Laser.tr Hollywood’a destek: H›zl› Arri-Laser Neredeyse tüm filmler bugün de.096x3. Kombine lazer ›fl›n› (RGB) Döner befl köfleli prizma Film ›fl›kland›rma Lazer resim bafl›na (4. Oscar. Johannes Steurer bu kutuyla ve şimdiden parça başına 400 bin euro’luk fiyatıyla 75 kez satılmış olmasıyla gurur duyuyor. 12 rejisör bir kere Arri-Laser tekniği ile bir kere de Arri-Laser tekniği olmaksızın işlenmiş bir sahneyi birbiriyle karşılaştırmış. elektroteknik doktoru ve sinema tutkunu Johannes Steurer. Bunları çekildikten sonra işlemek. ND filtre seti Nötr yo¤unluklu filtreler.

.. IDE cephesinde gelinen sonraki nokta ise Ultra Ata arabirimi. Hatta bazı anakart üreticilerinin Ultra ATA133’ü desteklemeye başladıklarını görebi- CHIP | MAYIS 2002 . Bu arabirim ile birlikte Cyclical Redundancy Check Error kontrolü getirildi. Ama FAT 32’li Windows sürümünün çıkması ile birlikte bu sorun da çözülebildi. Bu arabirim ile birden çok cihaz aynı kablo üzerinden desteklenebiliyordu. Günümüzde yaygın olarak Ultra ATA-100 kullanılıyor. yazılması gereken verinin yazmadan önce kontrol edilmesi ve hata bulunursa yazma işleminin tekrardan başlatılması işlemine denir. Bu arabirim 20 ve 34 pinlik iki kabloya sahipti ve verileri seri formatta iletirdi. ST-506’nın devamı olan bu arabirim.625 MBps-1.. S abitdiskler veya optik cihazlar.1 GB’ı adresleyebiliyordu. Fast ATA ya da ATA 2 olarak adlandırılan bu arabirim.1 GB’lık partisyonlara ayrılmak zorundaydılar. Yalnız 40 pinlik bir kablo ile bağlanan bu cihazlara jumper ayarı yapmak gerekiyor. Durum böyle olunca da. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›nda ek güç Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Serial ATA Teknolojisi Teknolojinin Dünü.64 ‹Ç‹NDEK‹LER 65 66 67 Serial ATA’ya Geçifl: Paralel ATA geliflimi. Ama pek tutulmadı ve yerini SCSI arabirimine bıraktı. ATA arbiriminin 28 bit adresleme kullanılmasına karşın. ATA-2 ile uyumlu olan bu arabirim. controller’ın diskin içine girmesi ile ünlenmişti.4 GB limiti idi. saniyede 33 MB’lık bir hıza sahipti.. saniyede 16. daha h›zl› bir arabirim gerekiyor. INT 13’ün BIOS’a eklenmesi ile bu sorun çözüldü. Adlarından da anlaşıldığı gibi bu arabirimlerin hızları 66 MBps ve 100 MBps. İlk arabirim IBM bilgisayarlarda bulunuyor ve ST-506 olarak adlandırılıyordu. Fat 16 siste- mi sadece 2. aynı kablo sistemine sahipti ve 3 MBps’lik bir veri transfer hızına çıkabiliyordu. Bugünü Paralel ATA. Günümüzde IDE arabirimi anakartın üzerinde geliyor. BIOS 24 bit adreslemeyi kullanıyordu ve ancak 8. Tek sorun bu değildi. Bu sayede hız ve güvenirlilik artırıldı. Bir işlemde bir bitlik bir bilgi aktaran bu arabirim.2 MBps arasında değişen bir hız değerine sahipti. Sonra Maxtor tarafından ESDI oarak adlandırılan yeni bir arabirim geliştirildi. bu ihtiyac› Serial ATA arabirimi ile çözmeyi baflard›.6 MB’lık hız değeri ile göze çarpıyordu. CRC. teknolojideki bu son de¤ifliklikleri sizler için araflt›rd› ve yorumlad›. ATA yani Advanced Technology Attachment olarak da adlan- dırılan bu arabirim. diğer bilgisayar donanımları ile iletişim kurmak için arabirimleri kullanırlar. 0. Gelifltiricilerden oluflan büyük bir grup. Dolayısıyla büyük kapasiteli diskle 2. iki adet cihaz bağlanabiliyor. Integrated Device Electronics veya kısaca IDE olarak bildiğimiz arabirim bir sonraki gelişme idi. Hepimizin bildiği master/slave olarak adlandırılan arabirime. Çünkü bu özellik sayesinde BIOS adreslemesi 64 bit’e çıkarıldı. Zamanla bu arabirim de geliştirildi ve sırayla ATA-66 ve ATA100 arabirimleri geldi.4 GB adreslenebiliyordu. Ama üreticiler durmak bilmediler ve Enhanced IDE arabirimini geliştirdiler. CHIP. teknolojik gelifliminin son noktas›na gelmifl gibi görünüyor. 2 GB’nın üstündeki kapasiteye sahip olan diskler için üretilen arabirimin sorunu ise 8.

ATA 100 arabiriminin teknolojik gelişmenin sonuna yaklaşması sonucu yeni bir arabirim için kollar sıvandı. Serial ATA’n›n teknik özellikleri: SCSI arabirimine rakip Bu teknolojinin performans değerlerinin ne olduğu hakkında çok net bilgi§ yok. Yeni arabirimi geliştiren grup geçtiğimiz aylarda bu yeni endüstri standardının son rötuşlarını tamamladı.. Nedeni ise. ANSI (American National Standarts Institude) tarafından bir standart haline getirildi. Serial ATA’nın teorik olarak saniyede 600 Mbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşılması gerekiyor. piyasada bulunan işletim sistemleriyle ve yazılımlarla uyumlu olmakla kalmıyor. Intel ve AMD işlemcileri de bu hız artışından faydalanabilecekler. Yani amatörce bir yol izlendi. Ve sonunda Serial ATA standardı geliştirildi. Paralel ATA ile k›yasland›¤›nda.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 65 Serial ATA Teknolojisi liyoruz. çok daha ince bir yap›da oldu¤unu söyleyebiliriz. Buna karşın. Yeni arabirimin bir çok üretici tarafından desteklenmesi de önemli bir avantaj. CHIP | MAYIS 2002 . master/slave konseptini de destekliyor. Yeni seri I/O mimarisi. Bu arabirim. farklı veri yollarından yapılıyor. hepimizin bildiği 40 lerde birçok veri transfer uygulaması seri bağlantıyı tercih ediyor. Çünkü yıldız topolojisinde de olduğu gibi sistemler bire bir bağlanıyorlar. Bugün- ğin. Intel Developer Forum’da ilgili kişilere tanıtıldı. Ama. Örneğin çok önemli olan BUS terminasyonu bu standarda sonradan eklendi. Böylece CD-ROM ve sabitdiskler için ATA kabloları geliştirildi. Çeşitli firmaların tavsiyeleri ve tecrübeleri sonucunda zamanla ana- damarlı kablodan 80 damarlı kabloya geçiş ile yapıldı. Ayrıca veri iletimi ve gönderimi. Bu ekstra damar sayısı yüksek veri transfer hızlarının güvenli yapılabilmesi için geçerli. Kablonun ince olması sayesindeyse. Ama IDE arabirimi yerini daha geniş bir desteğe sahip olan Serial ATA’ya bırakıyor.. Bu da en çok paralel ATA arabirimini etkiliyor. daha çok yıldız topolojisine benziyor. Bu arabirim sürekli geliştirilerek standartlaştırıldı. Seagate’ten Bir ilk: Seagate ürünlerinde Serial ATA arabirimini kullanan ilk disk üreticilerinden biri. LVDS’nin. En son değişiklik ise. optik sürücü/yazıcı ve sabitdisk gibi cihazlara yüksek bir bant genişliği sunacak. yani simetrik veri iletim tekniğinin kullanılması. Bu yeni arabirim Ultra Serial ATA 1500 ya da SATA/1500 olarak adlandırılıyor. Bu da sistem kasalarını daha küçük boyutlara indirebilecek. IDF (Intel Developer Forum) ve CeBIT fuarındaki izlenimlerimizden yola çıkarak. Yeni standart sayesinde yeni nesil sabitdiskler daha yüksek bir performansla çalıştırılabilecek. sinyal kablosu ile güç kablosunun aynı kanalı kullanmadığını söyleyebiliriz. Bu gelişmeden sonra Small Form Factor komitesi ATAPI arabiriminde standartlaşmaya gitti. Çünkü gerilim iletimi ile veri aktarımda sorunlar yaşanabilir. Ardından. Serial ATA. 4 pin’i 15 pin’e çeviren basit bir kablo dönüştürücüsü de kullanılıyor. Intel. kasa içindeki hava sirkülasyonu daha etkili hale gelebilecek ve kasa içi ısı değeri düşebilecek. kart üreticileri de destek vererek ATA özellikleri geliştirildi.0 olarak adlandırılan bu yeni standart. Serial ATA’ya geçifl: Paralel ATA geliflimini tamamlad› Serial ATA. Bunu Paralel ATA’nın BUS topolojisi ile karıştırmamak gerek. Hatta Serial ATA cihazlarının güç girişi farklı olduğu için. Çünkü saniyede 100 Mbyte’lık bir hız ile veri transferi gerçekleştirebilen bu arabirim teknolojisinin sınırına dayandı. arabirimi geliştiren grup. IDE ATA’nın bir sonraki adımı olarak görülüyor. Serial ATA k Kabloda De¤ifliklik: Serial ATA kablosunun. Serial ATA’da sinyal iletim kabloları ile güç kablolarının aynı hat üzerinden iletilmesi öngörülüyor. Paralel ATA versiyonlarında sinyal iletim kabloları ile güç kabloları farklıydı. ATA 1. veri transfer hızının en az saniyede 150 Mbyte olacağını garanti ediyor. günümüzde kullanılan paralel I/O yapısının yerini aldıktan sonra. Dell. ATA’n›n geliflimi: SATA/1500 kullan›ma haz›r İlk zamanlarda bir ATA standardından söz edilmezdi. Örne- Güç Dönüfltürücüsü: Eski sistemler için düflünülmüfl olan bu kablo sistemi ile Serial ATA arabirimine geçilebiliyor. IBM ve Maxtor’un yanı sıra Seagate de bu yeni arabirimi ürünlerine entegre etmeye başladı bile. APT.

her bir cihaz. Bu gerilim değeri SCSI arabiriminde kullanılan değer ile aynı. Sistem çalışırken cihaz dahil etmek veya çıkarmak veya çok yüksek kapasiteli disklerin bu arabirim ile çalıştırılmasına yönelik fonksiyonların ise gelecekte entegre edileceği söyleniyor. +250 mV ile -250 mV’luk bir gerilim uygulanıyor. Seri bağlantıda zaman gecikmesinin yaşanması mümkün değil. Serial ATA için 6 ya da 8 damarlı bir kablo yeterli. Eski bir diske sahip olan kullanıcılar. nesil) Ultra Serial ATA 6000 (3. Böylece host adaptörüne cihaz başına bağlantı yapılıyor.66 Serial ATA II Hub: IDF fuar›nda server sistemler için düflünülmüfl yeni hub teknolojisini görme f›rsat›m›z oldu. özel geliştirilmiş bir adaptör sayesinde SATA controller üzerinden çalıştırılabilirler. Kullanmaya Haz›r: CeBIT fuar›nda tan›t›lan yeni nesil sistemlerde. paralel bağlantının aksine sin- arabiriminin yüksek veri transfer hızına sahip olmasından dolayı hata düzeltme fonksiyonu entegre edilmiş. diğer cihazdan bağımsız bir şekilde çalıştırılıyor. bir karmaşanın meydana gelmesiydi. Bu özellik sayesinde ATAPI ve ATA komutları. Serial ATA II arabiriminden söz edilmeye başlandı. Master/Slave desteği de bu tür bir emulasyon ile yapılıyor. Ayrıca. Ayrıca işletim sistemleriyle uyumsuzluk da söz konusu değil. Yani Serial ATA’da LVDS tekniği kullanılıyor. bu teknik sayesinde oldukça başarılı sonuçlar verebiliyor. Yeni arabirimin bir diğer önemli avantajı ise. Yine dört adet cihaz destekleyen bu bağlantı. 40 veya 80 iğneli paralel kablolar kalın olduklarından dolayı. paralel arabirimden farklı olarak peer to peer tekniği ile çalışıyor. Bunun nedeni ise. Çünkü SCSI arabirimi. bu yüzden kullanıcıya dertli anlar yaşatabilir. sadece dahili veri transferler için düşünülmüş olması. Bu register seti. Buna ek olarak özel sürücüler kurmak da gerekmiyor. ama hız önemli derecede düşüyordu. shadow register setine sahip. Low Voltage Different Signal tekniği sayesinde elektro manyetik voltaj sorunları minimuma indirgeniyor ve dolayısıyla veri transfer performansı da önemli ölçüde artıyor. Serial Ata kablosundaki aşırı yüklemeyi kaldırmak için 8B/10M kodlaması kullanılıyor. İğne sayısının düşük olduğu bu bağlantıda. nesil) H›z De¤erleri 66 Mbyte/saniye 100 Mbyte/saniye 150 Mbyte/saniye (1.5 GB/s) 300 Mbyte/saniye (3 Gb/s) 600 Mbyte/saniye (6 GB/s) CHIP | MAYIS 2002 . Bu arabirim çok daha hızlı olduğundan dola- PARALEL ‹LE SER‹ ARAB‹R‹MLER‹N HIZ DE⁄ERLER‹ Arabirimler Ultra ATA 66 Ultra ATA 100 Ultra Serial ATA 1500 Ultra Serial ATA 3000 (2. Yani. Bu kodlamada bir byte 10 bit’lik bir gruba dönüştürülüyor. Bu sayede jumper ayarlaması ve Bus terminolojisi tarihe karışıyor. Yani USB/USB2 ve Firewire arabirimleri. Kısaca burada master/slave ilişkisi yok. Bu nedenle de. alıcı ve verici tarafından senkronizasyon bozulmuyor ve veri iletim yolu da güvenlik altına alınıyor. ses kartı ile CD-ROM arasında bağlanan kablo gibi incecik bir kablo kullandığından dolayı. Bu sayede yüksek hızdan dolayı oluşan hatalar minimuma indirgeniyor. hatta Ultra ATA 66 ve 100’lerin çıkması ile birlikte damar sayısı da 80’e çıktı. kasanın içindeki hava sirkülasyonunu da etkiliyorlardı. Bu protokolün bir diğer önemli yanı ise. Sisteme entegre ettiğiniz bir IDE cihazı. Yeni bağlantının bir diğer özelliği de. günümüzün sabitdisklerinde bulunan register setlerini emule ediyor. Master/Slave sorununu ile çoğumuz karşılaşmışızdır. yeterince esnek bir yapıda değillerdi. harici bağlantılar için yerlerini SATA’ya bırakmıyorlar. SATA bu soruna teke tek bir çözüm getiriyor. Çünkü seri bağlantıda. Bu master mimarisine iki adet de slave dahil ediliyordu. SATA Host Adaptörü. Bu nedenle günümüzün anakartlarında toplam dört adet IDE cihaz sisteme bağlanabiliyor. Bu standardı destekleyen cihazları konfigüre etmek gerekmiyor. SATA’nın fiziksel veri iletimi için. hava sirkülasyonu da olumsuz yönde etkilemiyor. SATA protokollüne dönüşebiliyorlar. bu arabirim kullan›lmaya bafllanm›fl. Yani. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›na ekstra güç Henüz Serial ATA 1. Paralel kablolarda bu damar sayısı 40 idi. Bu da SCSI arabirimini tehlikeye sokuyor. bit sayılarının uzun mesafede rasgele hızlarda gitmesi ve bundan dolayı yal iletimi tek bir kanaldan yapılıyor. Paralel ATA iki adet master mimarisine sahipti. Jumper ayarı yok. her bir cihaz kendi kablosu üzerinden ve tek bir port üzerinden bağlanıyor. Kablo ba¤lant›lardaki de¤ifliklik: Kablo karmaflas›na son Paralel veri iletiminde hız sadece kısa mesafeli uzaklıklarda etkiliydi. Dolayısıyla yeni bağlantının pin sayısı da diğer bağlantıya göre daha düşük. yazılım kurulum sürecinin azalması ve kablo maliyetlerinin düşürülmesi. paralel bağlantıdan alıştığımız kalın kablo yerine çok daha ince bir kablo kullanılması.0 arabirimi ile doğru düzgün tanışılmadan. Bu teknik sayesindeyse. Uzun mesafelerle veri iletimi gerçekleştiriliyor. Geçen aylarda katıldığımız IDF’de bu konseptin ilk ürünlerini görme fırsatımız oldu.

Bu yüzden olsa gerek. SATA adaptörleri geliştirildi. entegre ettiğiniz her bir cihaz. Çalışabilmesinin nedeniyse. iki dönemde gelişimini tamamlayacak.0 arabirimine de uyumlu olacak. IDF fuarında. Serial ATA 1. Serial ATA 1. Ama paralel kullanımda çok önemli bir yer tutan bellek ihtiyacının minimuma indirilmesi çok büyük bir avantaj. Bu adaptörlerin. Ayrıca jumper ya da değişik ayarlamalara da gerek kalmıyor. arında Maxtor’un da Serial ATA diskleri ürettiğini görme fırsatını bulduk. Firewire arabirimi tarafından rahatlıkla desteklenebilir. Serial ATA II. Bu adaptörler sayesinde. Örneğin Adaptec.. . Bildiğimiz gibi Firewire ya da IEEE1394 diye adlandırılan arabirim.tr. ücretsiz telefon hatt›m›z› arayarak ya da e-posta’yla CHIP’e dan›flabilirsiniz. ağ donanımları ve sunucular için düşünülmüş bir teknoloji. Serial ATA Controller ve PCI RAID kartlarını tanıtmıştı. yani bant genişliği. sistem tarafından otomatik olarak tanınıyor ve çalıştırılması sağlanıyor.0’da olduğu gibi Serial ATA II de. İlk dönemden. İkinci dönemde.0’ı geliştiren grubun aynısı. Cuma 10.tr Pazartesi. yarısında tamamlanması hedefleniyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 67 Serial ATA Teknolojisi yı. sunucu ve ağ donanımlar etkilenecek. ikinci dönem devreye girecek. Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Yeni arabirime geçiş için bu arabirimi destekleyen ürünlerin fazlaca piyasada bulunması gerekir. Geçtiğimiz ayda gezdiğimiz CeBIT fu- Disk Transfer H›zlar›: Y›llara göre veri transfer h›zlar›n›n art›fl›. Dileriz Firewire’ın başına gelen Serial ATA’nın da başına gelmez! Ecevit B›kt›m.00-12.com. ecevitb@chip.. Çarflamba. Serial ATA II. Seagate ise Serial ATA sabitdisklerini tanıtmıştı. daha yüksek bir transfer oranı. geniş bir ürün seçeneğine sahip değil. CHIP YAZI ‹fiLER‹ EMR‹N‹ZDE. sabitdiskler veya optik sürücüler. Serial ATA II arabiriminin 2003 yılının 2. Arabirimin iyice oturması sonucundan da. üst mertebelere taşınacak.. seriye geçiş için maliyeti artırması. Dolayısıyla bu arabirimin de optik cihazlar ve veri depolama ürünlerinde kullanılması düşünülüyor.com.0 arabirimi için üretilmiş çeşitli ürünler tanıtılmıştı. Bu arabiriminin gelişmesini sağlamakla görevli olan Serial ATA II Working Group. Oysa. (MCP+MCSE) yard›m ÜCRETS‹Z CHIP DESTEK HATTI 0800 211 6117 yardim@ Bilgisayar ve internet ile ilgili tüm sorunlar›n›z için.00 / 13. Bu da doğal olarak geçiş süresini kısaltır. Serial ATA 1. senelerdir piyasada olmasına ve çok hızlı bir arabirim olmasına rağmen. Serial ATA arabirimine göre çalıştırılabilir.. Bu tür bir gelişme çok güçlü bir arabirim olan Firewire cephesinde yaşanmıştı ve halen yaşanmaya devam ediyor. paralel sinyal iletiminin bu adaptörler sayesinde seri sinyal iletimine dönüştürülmesi.00-15. Paralel ATA arabirimli bir disk. Serial ATA 1. bir dezavantaj gibi gözükebilir.0 gibi Serial ATA II de yüksek bir bant genişliğe sahip.00 . Bu sayede. incecik bir kablo ile veri aktarımı yapıyor. Serial ATA 1.

68 ‹Ç‹NDEK‹LER 69 70 72 72 76 78 Oyunlardaki Grafik Kalitesi: Donan›m ihtiyaçlar› art›yor Testin Birincisi: MSI GeForce4 Ti4600 Overclock Ne Getiriyor? Fazladan FPS’ye mi ihtiyaç var? Fiyat/Performans Birincisi: Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Nas›l Test Ettik?: Test ve puanlama yöntemleri Sonuç ve Teknik Tablo: Son karar bütçenizin Sürekli yeni ekran kartlar› ç›k›yor ve fiyatlar› da çok pahal›. Peki bu gerçekten gerekli mi? Test: Ekran Kartlar› Devlerin Sa CHIP | MAYIS 2002 . Dolay›s›yla daha fazla performans için kesenin a¤z›n› açmak gerekiyor.

Ne kadar yüksek FPS o kadar yüksek frag Her ne kadar insan gözünün saniyede 20 ve üzeri kareyi ayırt edemeyip akan bir görüntü olarak gördüğü söylense de. Tamam Aquamark yeni grafik kartlarını zorlamak için yapılmış ama 1 ay sonra böyle bir dolu oyunun çıkmayacağını kim garanti edebilir? Yüksek bir grafik kalitesi. böyle bir durumda mecburen ekran kartını hatta bazen tüm sistemi terfi ettirmek zorunda kalıyor. hesaplanması gereken daha fazla poligon ve sahneye aktarılması gereken daha fazla texel (dokuyla kaplan- vaşlaması ve FPS’nin düşmesi tüm keyfinizi kaçıracaktır. Ekran kartınızdaki sürücü ayarlarından görüntü kalitesini düşürebilirsiniz. Zira oyunlarda sahneler sürekli değişir. Konfigürasyona ve ilgili uygulamaya bağlı olarak en az 40-45 FPS. Ya Aquamark’a ne demeli? Grafik kartlarını zorlayacak bir görüntü kalitesine sahip olan demo. her zaman için iyidir. Tabii ekran kartını 1-1. Tabii FPS’nin daha yüksek olması. Tabii burda testte kullandığımız PC’de P4 2 GHz ve 256MB DDR bellek olduğunu hatırlatmakta fayda var. Bu “belli bir süre” nin ne kadar olduğu en başta sizin oyun oynama alışkanlıklarınıza bağlı. farklı konfigürasyonlar için farklı performanslar ortaya koyuyor. akıcı sayılabilecek bir oyun için şarttır.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 69 N Vidia sürekli yeni grafik chip’leri üretiyor. Zira grafik kartları. 169. Oysa Antialiasing kapalıyken aynı ayarlarla MSI. mış pixel) anlamına geldiği için grafik kartlarının işlem kapasitesinin artmasıyla paralel olarak oyun geliştiriciler. Quake ya da benzeri bir oyun oynadığınızı düşünün. 128MB GF3 Ti 200 ise bu konuda oldukça dramatik bir tablo çizerek 28FPS’de kaldı. Fakat mevcut oyunlar ve P4 işlemcili bir bilgisayar dikkate alınırsa kabaca bir tahminle GeForce3 Ti 200 işlemcili bir grafik kartı size belli bir süre yetecektir. QuakeIII’te 1280x1024x32 bit ve 4x Antialiasing ile 65FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) gibi bir sonuç verdi. Testimizin Fiyat/Performans ödülünü kazanan Abit GF3 Ti 200 128MB ise aynı testte 36 FPS’lik bir değer elde etti. daha gerçekçi ve etkileyici ortamlarla kullanıcıları etkilemeye çalışıyorlar.5 yıl önce almış bir oyun tutkunu kullanıcı. Hareket ederken oyunun aniden ya- Sadece PC’sine Güvenenler ‹çin: Grafik kart›n›z›n sürücü ayarlar›ndaki Antialiasing sekmesi görsel kaliteyi artt›r›r fakat e¤er h›zl› bir grafik kart›n›z yoksa bu özelli¤i kullanmay›n Oyunlardaki grafik kalitesi gittikçe yükseliyor Haydi Antialiasing’i bir kenara bıraktık diyelim. Monitör tazeleme hızınızı mümkün olduğu kadar yüksek tutmak ya k vafl› CHIP | MAYIS 2002 . Testteki kartlardan örnek vermek gerekirse testin birincisi olan GF4 Ti4600 işlemcili ve 128MB belleğe sahip olan MSI. Peki ama tatminkar bir performans için ille de birkaç yüz dolar ödemek mi gerekiyor? Aslında bu sorunun cevabı biraz uzun. Abit’se 105FPS vermişti. Counter-Strike. Tam binaya giren rakibinizin yanına gelip ona ateş edecekken bina içindeki dokular ve yüksek poligon sayısı yüzünden ekran görüntünüzde bir yavaşlama olsa ve bu sırada rakibiniz ayak seslerinizi duyup dönerek sizi vursa herhalde hoşunuza gitmez. Aquamark testinde ancak 72 FPS elde edebildi. Değişen sahneler farklı poligon sayıları ve farklı miktarlarda doku anlamına gelir. Aquanox adlı oyun kullanılarak üretilmiş ve bir anlamda yakın bir zaman içinde piyasaya çıkacak oyunların PC’leri ne kadar zorlayacağının göstergesi sanki. Yani en hızlı grafik kartını alsanız bile görüntü kalitesi ayarlarını sonuna kadar açınca performans oldukça düşüyor. Örneğin oyunlarda 1280x1024x32 bit ayarlarında Antialiasing açıkken sisteme oldukça fazla yük biner ve PC’nizin kaynaklarını sonuna kadar sömürürsünüz. Yine testimizden örnek verirsek belirttiğimiz grafik ayarlarıyla fakat Antialiasing kapalıyken 128MB GF4 4600. siz sözkonusu oyunlar olunca buna inanmayın. Gördüğünüz gibi aslında hiç de yüksek değerler değil bunlar. FPS’yi yüksek tutmak için neler yapmak gerekli? Aslına bakarsanız bir iki artık herkesin bildiği nokta dışında ekran kartını değiştirmeden FPS’yi yükseltmek için yapacak pek bir şey yok.

Bunların dışında tabii ki oyun içindeki çözünürlük ve renk derinliği. ekran kartınızın olanaklarını sonuna kadar kullanmanızı sağlayabilir. FPS’ye direkt olarak etkir. hem Direct 3D hem de OpenGL platformlarını destekleyebilir. Kartla beraber gelen. KDV hariç 405 dolarl›k fiyat›yla kesinlikle orta ve girifl seviyesi kullan›c›lar için bir lüks. sadece video capture yapmak için de¤il ayn› zamanda bu yakalanan görüntüleri VCD ya da farkl› formatlarda CD’ye yazmak için oldukça baflar›l›.msi.com. çok amaçl› kullan›m› da dikkate alm›fl olmas›. En son sürücüleri yüklemek sisteminizdeki olası sorunları çözmek için iyidir fakat en son sürücüleri kullanmanız. Öte yandan MSI GeForce4 Ti 4600 kesinlikle s›rt›n› h›zl› ifllemcisine dayam›fl niteliksiz bir ürün de¤il. Böylece kart sayesinde farkl› kaynaklardan gelen analog video sinyallerini bilgisayar›n›za aktarabilirsiniz. Kart›n kutusundan PCB’sine ve beraberinde gelen yaz›l›mlara kadar her bilefleni gerçek anlamda yüksek kaliteye iflaret ediyor. s ‹flte testin tart›flmas›z flampiyonu. + Yüksek performans + Video yakalama özelli¤i + Beraberinde gelen yaz›l›mlar CHIP | MAYIS 2002 . S-Video ve Composite video girifllerine sahip. Yeri gelmiflken kartla beraber 3 popüler tam sürüm oyun. henüz piyasaya yeni ç›km›fl olan Ti 4600 ifllemcisini tafl›yor. Kartta bizi rahats›z eden tek fley. MSI GeForce4 Ti 4600. Zira bazı oyunlar farklı API’larla (Application Programming Interface-Uygulama Programlama Arabirimi) farklı FPS sonuçları verebiliyor. Eğer yeni yüklediğiniz sürücülerle mutlu değilseniz eski sürücülerinizi tekrar yüklemekten çe- T TB‹ ES R » TEST B‹R‹NC‹S‹ CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS MSI GeForce4 Ti4600 5| 20 02 ‹NC‹S‹ 0 Best of the best orta nVidia’n›n en h›zl› ifllemcisi olan GF4 Ti 4600’lü bu kart›n birincili¤i bizi flafl›rtmad›. havan›n kanallardan daha etkin bir flekilde ç›kmas›n› sa¤l›yor. her zaman en yüksek performansı elde edeceksiniz anlamına gelmez. Zira MSI GeForce4 Ti 4600. Oyunda herhangi bir FPS sınırlaması olabilir. tahmin edebilece¤iniz gibi testteki en yüksek fiyatl› kat›l›mc›.70 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› Acaba PC’nizde yeterince bellek var m›? Kalitenin Bedeli: Oyunlardaki gerçekçilik geliflen donan›m olanaklar›yla gittikçe art›yor. Eğer sevdiğiniz oyunu 800x600 çözünürlük ve 16bit renk derinliğinde akıcı bir şekilde oynayamıyorsanız terfi zamanı gelmiş de geçiyor demektir. tüm GF4 kartlar gibi büyükçe bir yap› arz ediyor. Kartta ifllemci fan›n›n üzerindeki fleffaf plastik örtüyü ilk baflta yad›rgad›k. Kullan›c›lara ise terfi yollar› görünüyor. Örneğin Counter-Strike. En az›ndan flu an için. Oyunlar. Bir oyun her ikisini de destekliyorsa deneyerek hangisinin daha hızlı olduğunu bulmanız iyi olacaktır. Win Producer ve WinCoder yaz›l›mlar›. özellikle grafik kartınıza güvenmiyorsanız kesinlikle tavsiye edilir. Ek olarak video girifline sahip olmas› ise hofl bir sürpriz. OpenGL’de Direct 3D’ye nazaran çok daha hızlı. ilgili oyunun grafik seçenekleri menüsünden ayarlayabilirsiniz. Tabii sürücü ayarlarında Antialiasing’in devre dışı olması. Bunun d›fl›nda 128 MB DDR belle¤e sahip olan kart. Kart. Bu ba¤lamda performans testlerinde harikalar yaratmas›nda bir tuhafl›k yok. Oyun gelifltiriciler daha hofl grafikler için tüm becerilerini ortaya koyuyor. da VSync’i devre dışı bırakmak da işe yarayabilir. Hızdan ödün vermeden grafik kartınızın gücünün yettiği optimum renk ve çözünürlük ayarlarını. havan›n so¤utucu kanatlar aras›ndan daha h›zl› ve etkili bir flekilde ç›kmas›n› sa¤lad›¤›n› gördük. ‹lginç olan MSI’›n ürünü tasarlarken sadece performans› de¤il. grafik kartınız hızlı bile olsa oyun sırasında zaman zaman yavaşlamalar (hatta durmalar) görülebilir. 256MB bellek bu konuda şu an için kesinlikle sizi tatmin etmeye yetecektir. “max fps 100” ya da benzeri bir komut. DVD izleme yaz›l›m› ve video yakalama/iflleme programlar› geldi¤ini de belirtelim. F‹YAT B‹LG‹ 405 dolar www.tw GF4’lere Özel Fan Tasar›m›: Grafik ifllemcisinin so¤utucusu üstündeki plastik örtü. PC’nizde yeterince bellek yoksa. Neredeyse bilgisayar fiyat›na sat›lan kart. Eğer oyunda konsol varsa komutları araştırın. fan›n ç›kartt›¤› gürültünün di¤er kartlara nazaran biraz daha yüksek olmas›yd›. Fakat daha sonra bu örtünün.

Bu kart. çekirdek ve bellek h›z› olarak tipik 175/400MHz’te çal›fl›yor. genel hatları itibariyle KDV hariç 325 dolarlık satış fi- » UYGUN F‹YAT CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Uygun fiyata yüksek performans çok iyi En yeni nVidia ifllemcilerine sahip ekran kartlar› pek çok kifli için lüks.Beraberinde oyun gelmiyor CHIP | MAYIS 2002 U UN YG 5|2 02 0 AT F‹Y 0 . Abit Siluro GF4 Ti 4400: Abit artık sadece anakartlarda değil ekran kartlarında da söz sahibi bir marka haline geldi. Öte yandan overclock sadece sistemle değil çevre şartlarıyla da ilgilidir.abit. F‹YAT B‹LG‹ 180 dolar www. Uygun fiyat› bu durumu biraz af ettirse de. bir soru ve sadece donanıma değil yazılıma da bağlı. GeForce4 Ti 4400 işlemcisini taşıyan bu model.72 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kinmeyin. bazı durumlardaysa önemsiz performans artışları sağlayabilir. Fakat basitçe Overclock ile P4 işlemcili bir sistemde GF3 Ti 200 ile QuakeIII’te fazladan bir 8-10FPS ya da üzeri elde edebilirsiniz. oyun tutkunu kullan›c›lar› biraz üzebilir. 150 dolar üstü ekran kartlar› aras›nda dikkate de¤er bir fiyat/performans oran› çiziyor. fakat fiyat› da el yak›yor do¤rusu. Bunun dışında bazı grafik kartları overclock için gerekli programlarla satışa sunuluyor (Örneğin: Leadtek kartlar). 128 MB DDR bellekle donatılmış ve tahmin ettiğimiz gibi MSI’ın arkasından testi ikinci olarak tamamladı.com. belle¤in fazla olmas› tabii ki tercih sebeplerinin bafl›nda gelmeli. Bu aflamada Abit Siluro GF3 Ti200 128MB. Konuyu daha fazla uzatmadan 11 ekran kartının katıldığı testimize geçelim. Kartla beraber S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› geliyor. s GF3 ifllemcili ekran kartlar› art›k zor bulunuyor. fiyat ve performans› dengeli bir flekilde size sunuyor. Abit Siluro GF4 Ti 4400. Seçim size kalmış.com) ya da RivaTuner gibi minik programlar kullanabilirsiniz. Öte yandan GF3 Ti 200 nispeten fiyat/performans oran› olarak daha cazip gibi. Yasad›fl› yollara saparken dikkatli olun Overclock kelimesini duymayan kaldı mı? Biz yine de anlamını söyleyelim. Kendine göre riskleri olan bu işlem. dikkatli yapılırsa bazı durumlarda çok. GeForce 3 Ti 500 gerçekten h›zl› bir ifllemci. Overclock. Ya da bazı sürücülerdeki özel overclock ayarları bu konuda işinize yarayabilir. Öte yandan arada fiyat fark› çok azsa ya da hiç yoksa. Tabii bunu yapmadan önce düzgün bir uninstall prosedürü izlemelisiniz. Bunu Denetim Masası/Program Ekle Kaldır penceresinden yapabilirsiniz. + Fiyat/performans oran› çok iyi + Yüksek bellek miktar› . Grafik kartınızı overclock etmek için PowerStrip (www. Teste gelen Abit ekran kartlarına bakınca aklımıza kalitesiyle ün yapan Elsa grafik kartlar geldi. Abit’in özellikle son zamanlarda piyasaya sürdüğü ürünlerde kalite çıtasını yükselttiği gözden kaçmıyor.tw DVI-I Deste¤i: Yeni ekran kartlar›n›n ço¤unda dijital flat panel için gerekli ç›k›fl da bulunuyor.entechtaiwan. CPU’nun yada grafik chip’inin üreticinin önerdiğinden daha yüksek saat hızında çalıştırılmasıdır. Havanın çok sıcak olduğu bir gün sorun çıkarmayan overclock’lu ekran kartınız aniden kilitlenmeye yolaçar hale gelebilir. En az›ndan fiyat›n›n daha uygun oldu¤u kesin. kartla beraber sadece DVD izleme yaz›l›m›n›n gelmesi. Tabii bu kaba tahmin. Grafik kartlarının hem çekirdek hem de bellek hızlarını arttırmak bu yazılımlarla kolayca mümkün. DVI-I ve S-Video ç›k›fl› olan ürün. KDV hariç 180 dolarl›k fiyat›yla bu kart tam size göre. 64MB bellekli ekran kartlar›yla ayn› ifllemciyi tafl›yan 128MB bellekli olanlar aras›nda pratikte “hayati” say›labilecek bir performans fark›n›n olmad›¤› biliniyor. Hatta duruma göre aradaki fark›n azl›¤› yüzünden bazen 64 MB bellekli olanlar az farkla öne geçebiliyorlar. Bu durumu test sonuçlar›ndan da görebilirsiniz. H›zl› bir ekran kart› almay› düflünüyorsan›z ve performanstan ziyade fiyat/performans oran› sizin için önemliyse. Bu kartlar yerlerini GF3 Ti 200 ve Ti 500 ifllemcili kartlara b›rakt›lar. 1024x768 çözünürlük ve 16bit renk için geçerli. Bu aflamada testteki Abit Siluro GF3 Ti200’ün (hele 128MB DDR belle¤i de dikkate al›n›rsa) gayet mant›kl› bir çözüm oldu¤unu söyleyebiliriz. Peki elde edeceğiniz sonuç buna değecek mi? Bu cevabı uzun NVidia’n›n Son Bombas›: GeForce4 Ti serisi ifllemcili kartlar sadece yüksek performanslar›yla de¤il 400 dolar’› aflan fiyatlar›yla da kendilerinden sözettirmeyi baflar›yor.

Fakat her halükarda her iki kart da bütçesi sınırsız kullanıcılara hitap ediyor. 64 MB DDR bellekle satışa sunulmuş olan kart. Beraberinde DVD izleme yazılımıyla gelen ürün. Fakat gerek 3D gözlükle beraber gelmesi gerekse video girişine sahip olması. Dronez ve Gunlok oyunlarının yanında WinFast DVD. hem 3D gözlük hem de video girişiyle donatılmış. performans testlerinde Abit Siluro GF4 Ti 4400’ün epey arkasında olmasına rağmen. Ürün. birkaç tam sürüm oyun da gelse hoş olurdu doğrusu. örneğin el kameranızla çektiğiniz görüntüleri VCD olarak kaydetmek için de kullanabiliyorsunuz. performans testlerinde burun farkıyla aynı işlemcili Leadtek’e geçilse de. 4x FSAA (Smoothvision) testlerinde başarılı olamayınca sıralamada kendisinden beklediğimiz kadar iyi bir derece elde edemedi. Sonuç itibariyle 150 dolar üstü 11 adet ekran kartının katıldığı testimizde geniş bir kullanıcı profiline hitap eden bu kart. gerek performans gerekse fiyat açısından. Eğer böyle bir kart almayı planlıyorsanız. özellikler puanının yüksekliği sayesinde genel toplamda onu geçiyor. Oysa kart. Performans testlerinde başarılı sayılabilecek puanlar alan kartla beraber. Zira ürün. Leadtek Ti 500’ün üzerindeki minik LED’ler yardımıyla kartın çalışma durumu hakkında bilgi almak mümkün. 64 MB DDR bellekli ve GF3 işlemcili Abit Siluro da böyle bir kart. Tabii ürünün sıralamadaki başarısızlığının bir sebebi de CHIP | MAYIS 2002 . Zira kısa bir süre sonra bu kartları bulmak zorlaşacak. Aslına bakarsanız. fiyatı düşünce daha cazip olacak. acele etmenizde fayda var.74 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› yatıyla. birinci olan MSI’a (aradaki fiyat farkı dikkate alınca) alternatif olabilir. olağanüstü donanım özellikleri sayesinde onunla aynı toplam puanı elde etti ve genel toplamda ikincilik kürsüsünde kendine yer açtı.Ekran Kart›n›za Doping: Riva Tuner ve benzeri programc›klarla ekran kart›n›z›n çekirdek ve bellek h›z›n› lımı geliyor. MSI DVD. Leadtek Winfast Ti 500 TDH: Üçüncü sırada yer alan Leadtek Winfast Ti 500 TDH’nin oldukça yüksek fiyatlı olduğunu görüyoruz. Ürünün kutusundan Ulead ViSürücü Üzerinden Overclock: Baz› sürücü versiyonlar› içindeki özel ayarlar sayesinde overclock deo Studio. MSI G3 Ti 500 Pro-VTG’yle beraber Sacrifice. Abit Siluro GF3 yeni bir kart sayılmaz. Öte yandan KDV hariç 315 dolarlık fiyatıyla kartın video girişine sahip olan MSI Ti 500’den bile yüksek fiyatlı olmasını yadırgadık doğrusu. yazılımları çıkıyor. testteki GF4 işlemcili kartlar olmasaydı bu kart açık arayla birinci olacaktı. video girişi olmamasına rağmen 330 dolarlık fiyatıyla bir üst sıradaki Ti 500 işlemcili MSI’dan daha pahalı. Kartın satış fiyatı KDV hariç 223 dolar. Hatta ürün. dikkatli olmak kayd›yla yükseltebilirsiniz. MSI G3 Ti 500 Pro-VTG: Teste katılan kartlar arasında müstesna bir yere sahip olan MSI G3 Ti 500 Pro-VTG. kartın değerini yükselten ve “fiyatını hak ettiren” etkenler arasında. bunu zengin donanım özelliklerine borçlu. Böylece onlarca (asılnda birkaç yüz) dolar ödeyerek satın aldığınız grafik kartınızı sadece oyunlarda değil. ikinci sıradaki GF4 Ti 4400 Abit’ten bile yüksek bir fiyata satılıyor. WinCoder/Win Producer yazılımları geliyor. ek özellikler açısından kartın çok zengin olmamasıydı. Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE: Çoğu performans testinde GeForce3 işlemcili kartları az farkla geçen Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE. rak GF3 işlemcili kartlar şu aşamada çok fazla bir şey ifade etmiyor gibi görünse de bu kartlar. İyi hazırlanmış bir kitapçıkla satışa sunulan kartla beraber. kartın kutusundan çıkan yazılımlar arasında. fakat video-in özelliği yüzünden fiyatının yüksek olduğunu görüyoruz. GF3 Ti 500 işlemcisi ve 64MB DDR belleğe sahip olan ürün. Zira kart. Leadtek Winfast GeForce3 TDH: NVidia GeForce3 işlemcili bu kart. diğer testlerde GeForce Ti500 ayarında sonuçlar ortaya koymuştu. Kartın genel toplamda en başarılı GF3 olarak öne çıkmasını tek engelleyen nokta. Daha doğrusu aynı işlemcili Abit’in bu konuda daha başarılı olmasıydı diyelim. bütçesi elverenler için cazip bir seçenek. pahalı GF4 modelleri ile daha uygun fiyatlı GF3 Ti200’ler arasında bir noktada oldukları için bazı kullanıcılara ilginç gelebilir. Cool3D için ek program kullanman›za gerek kalmaz. bu bir gerçek. genel olarak oldukça başarılı. Dronez ve Gunlok oyunlarının tam sürümleri ve DVD izleme yazı. 64MB DDR belleğe sahip. Dolayısıyla kartın fiyat/performans oranı pek başarılı değil. WinDVD. Karta fiyat açısından baktığımızda KDV hariç 305 dolarlık satış fiyatı kesinlikle kelepir sayılmaz. Leadtek Winfast GeForce3 TDH ya da genel ola- Abit Siluro GeForce3: Video girişi olan ekran kartlarına sempati duymamak mümkün değil.

ekran kartlar›n›n OpenGL performans›n› ölçmek için kulland›¤›m›z bir di¤er yaz›l›m oldu. QuakeIII’ün toplam puana etkisi %17. bu şartlar altında GF3 Ti 500 işlemcili bir grafik kartı almayı düşünen kullanıcılar için uygun fiyatlı bir alternatif olmaya aday. Her ne kadar testimizin son sıralarında yer alsalar da her iki kartın da aslında 150$ üstü kategorisinde yarıştığını hatırlatmakta fayda var. Dual Display/nView benzeri özellikler ve hatta bellek miktar› da bu kategoride dikkate ald›¤›m›z özellikler aras›ndayd›.5 oran›nda etkiledi. Böylece 4 ayr› QuakeIII skoru elde etmifl olduk. Gainward Ti 200 128MB: Performans testlerinde diğer GeForce3 Ti 200 işlemcili kartlarla aynı değerlere imza atan ve 128MB DDR belleğe sahip olan Gainward Ti 200. Benzeri ifllem tüm test programlar›n›n farkl› çözünürlük ve renk derinliklerinden elde edilen skorlar için tekrarland›. Fiyatları oldukça yüksek olan bu devlerin arasında ezilmemek kolay değil. 184$+KDV’lik fiyatıyla Abit’ten 4 dolar daha pahalı.5 oran›nda etkiledi. Program toplam CHIP puan›na %17. Ayn› ifllem 1280x1024-32 bit ayarlar›yla yap›larak bu iki de¤erin ortalamas› al›nd› ve bir toplam Aquamark puan› oluflturuldu. fiahin Ekflio¤lu. Video girifl/ç›k›fl özellikleri.5 %17. Dronez sonucu da toplam CHIP puan›n› %17. Açıkçası KDV hariç 331 dolara satılan bir ekran kartı için alışılmadık bir durum bu. Puanlama. mesine ra¤men hala ekran kart› testlerinde en s›k kullan›lan Benchmark yaz›l›m›. Kartın kutusu üzerindeki yazılar Türkçe. 3D Mark serisinin sonuncusu olan 3D Mark 2001 SE. 200$+KDV’lik satış fiyatıyla fiyat/peformans oranı açısından pek cazip olmayan ürünün kutusundan.5 oldu. Aquamark skoru da toplam puan› %17.com. KDV hariç 229 dolardan satılan Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE. kablolar ve dönüfltürücüler. ürünün sıralamadaki yerini olumsuz yönde etkiledi.5 oran›nda etkidi. j QuakeIII Arena (OpenGL) Ne söyleyebiliriz ki? QuakeIII. j 3D Mark 2001 SE (Direct 3D) Madonion’›n efsanevi benchmark programlar› dizisi. Test için oyun içindeki Demo1’i 1024x768-16 bit ve 1280x1024-32bit grafik ayarlar›yla kulland›k. önce her bir program›n alt bafll›klar› içinde gerçeklefltirildi. Krass adl› yeni ve geliflmifl bir grafik motoru kullan›yor.0 destekli Aquamark. j Aquamark (Direct3D) Direct3D 8. j Dronez (OpenGL) Oldukça büyük dokular (Texture) kullanan Dronez. Datron GeForce3 Ti 500’ün testteki diğer GF3 Ti 500 işlemcili kartlar arasındaki en yüksek fiyatlı seçenek olduğunun altını çizmekte fayda var. Program Direct 3D alt›nda farkl› detay seviyesinde demolar göstererek ortalama FPS say›s›n› al›yor ve genel bir puan veriyor.5 %17. Ayr›ca ürünle birlikte gelen yaz›l›m/donan›m da ayr› bir kategoride puanlanarak toplam CHIP puan›na eklendi.tr EKRAN KARTLARINI NASIL TEST ETT‹K? Test kadar puanlama da dikkat isteyen bir konu Kartlar› test ederken hem OpenGL hem de Direct 3D platformlar›nda yetkin yaz›l›mlar kulland›k. Ayrıca distribütör şirket olan Ufotek’in ücretsiz 0800’lü tüketici destek hatları da kartın artıları arasında. Zira kart TruForm ve Dual Display gibi aslında hoş özelliklere sahip. j Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri Ekran kartlar›n› test ederken sadece ölçülebilir performans› de¤il di¤er özellikleri de puanlamaya dahil ettik. Datron GeForce3 Ti 500: GeForce3 Ti 500 işlemcili ve 64 MB DDR belleğe sahip olan bu kart. Fakat. varsa ek donan›m (3D gözlük gibi). el kitap盤›. bir önceki versiyon olan 3D Mark 2001’e nazaran baz› optimizasyonlar ve bir iki ufak de¤ifliklik içeriyor. aslında genel toplamda daha iyi bir derece alabilirdi. kaç y›l geç- TEST KR‹TERLER‹ 3DMark 2001 SE Yaz›l›m/ Donan›m Özellikleri %30 %17. Performans testlerinde Ti500’ün şanına yakışır puanlar elde etse de genel özellikler açısından başarılı bir tablo ortaya koyamaması. beraberinde gelen yaz›l›mlar. Antialiasing kapal› olarak gerçeklefltirdi¤imiz bu testlerin ard›ndan 4x Antialiasing’i açarak ayn› testleri tekrarlad›k.5 Aquamark CHIP | MAYIS 2002 .76 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kutudan sadece DVD izleme yazılımı ve S-Video kablosu çıkması. Yaz›l›m/Donan›m özellikleri puan› CHIP toplam puan›na %30 oran›nda etkidi. Tabloda görece¤iniz fiyat/performans oran› kriteri puanlamaya kat›lmad›. Fakat Utopia ürüne biraz daha ilgi gösterebilirmiş doğrusu. Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH: 64MB belleğe sahip olmasına rağmen aynı işlemciye ve 128MB belleğe sahip olan Abit Ti 200’le başa baş bir mücadele ortaya koyan Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH. Kısaca Leadtek GF3 Ti 200 TDH de tıpkı Abit gibi kabul edilebilir bir fiyata gayet yeterli performans sunuyor. tüm ekran kartlar›n›n sonuçlar› gözetilerek puanland›. Testteki diğer Leadtek kartlar gibi DVD izleme yazılımının yanında Gunlok ve Dronez oyunlarının tam sürümleriyle satışa sunulmuş olan ürün fiyat/performans oranını önemseyen kullanıcılar için testteki iyi alternatiflerden biri. ciddi ve sofistike bir puanlama metodolojisiyle sa¤l›kl› bir s›ralama elde etmeye çal›flt›k. farklı olarak nedense daha yüksek bir fiyatla satışa sunulmuş. Böylece sadece test yap›p skorlar› kar›fl›k bir flekilde vermek yerine. Aquanox adl› oyundan türetilen Aquamark ekran kartlar›n›n sundu¤u grafiksel algoritmalar› yo¤un bir flekilde kullanmas›yla ve kartlar› çok zorlamas›yla ünlü. ne bir kitapçık ne de ek yazılım var. Bu bilgi sadece ayd›nlatma amac› güdüyor. Fakat sonuç olarak. Programla mütevazi say›labilecek bir grafik kalitesiyle 1024x76816 bit grafik ayarlar›yla yapt›¤›m›z teste ek olarak tüm kalite ayarlar› maksimumdayken 1280x1024 çözünürlükte ve 32 bit renk derinli¤i kullanarak bir test daha yapt›k. Öte yandan kart için söyleyebileceğimiz iyi şeyler de var. Yani örne¤in Aquamark’tan 1024x768-16 bit grafik ayarlar›yla ald›¤›m›z sonuç. WinDVD programı ve S-Video/Composite dönüştürücüsü çıkıyor. Testleri 1024x768-16bit ve 1280x 1024-32bit olmak üzere 2 farkl› grafik ayar›yla gerçeklefltirdik.5 Quake III Dronez %17. esahin@chip. Kartın 3 yıllık garanti sertifikası kutudan çıkan az sayıda bileşenden biri olarak karşımıza çıkıyor.

Multimedya (212) 282 98 80. Kart GF Ti 500 ifllemcili kartlara alternatif olarak düflünülebilir. Bu kartlar aras›ndaki Abit Siluro Ti 200 128MB. Win Producer/WinCoder. Bir ekran kart›ndan daha fazla ne isteyebilirsiniz ki? Takip eden s›ralamadaki birkaç GeForce varyasyonundan sonra Radeon 8500LE ifllemcili Utopia gözünüze tak›labilir.com. NVidia hükümranl›¤›ndan flikayeti olan var m›? Testimizde tabii ki GeForce4 kartlar do¤al olarak ilk iki s›raya yerleflti.li¤i Abit GF4 4400 ile paylaflan MSI GF3 Ti 500 ise bunu büyük ölçüde hem video girifline hem de 3D gözlü¤e sahip olmas›na borçlu. Akabinde s›ralamaya giren GF3 Ti 200 kartlar. 150$ üstü kategorisinde 11 grafik kart›n› konuk etti¤imiz bu ay ki testimizi. Bu aflamada sat›n alma karar›n›z› verirken son sözü bütçeniz söyleyecek. Sonuçlardan da kolayca görebilece¤iniz gibi ayni grafik chip’ini tafl›yan kartlar (do¤al olarak) performans testlerinde neredeyse ayn› sonuçlara imza at›yorlar. CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17. Zira testimizin birincisi ile sonuncusu aras›nda tam iki kat fiyat fark› var. Sacrifice.tw Firma Telefon Faks Web (www. Özellikle birinci olan MSI. Fiyat›n›n Ti4600 kadar yüksek olmamas› da önemli bir avantaj Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce4 Ti 4600 AGP 4x 128 MB DDR 300/650 nVidia GeForce4 Ti 4400 AGP 4x 128 MB DDR 275/550 • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95. DVI-I/VGA Dönüfltürücüsü SiluroDVD Birlikte Gelenler Donan›m TEST PLATFORMU Pentium 4 2GHz (Northwood) CPU MSI 845 Ultra anakart 256 MB RDRAM Seagate ATA IV 60 GB sabit disk Creative SB Live! Value Windows XP Professional Yaz›l›m No one Lives Forever. (212) 2129857 msi.5) Aquamark (%17.5) Dronez (%17.5) Quake Arena III (%17. video girifli olmas› yüzünden de takdirimizi kazand›.com. Aquanox. uygun fiyatla “yeterli” performans›n nVidia taraf›ndan öngörülmüfl dengesi olarak ön plana ç›k›yor. Ayr›ca video girifli de var. önümüzdeki ay yapaca¤›m›z 150$ alt› ekran kartlar› testi izleyecek. testi 150$ alt› ve üstü olarak iki ayr› kategoride gerçeklefltirmemizin en önemli sebebiydi. rakipleri aras›ndan s›yr›larak bizden ödül almaya hak kazand›. 7 oyun demosu.) s Ekran kartlar›n›n çok genifl bir fiyat yelpazesine sahip olmas›. Öte yandan seçim s›ras›ndaki tek kriter tabii ki fiyat ya da performans de¤il ve olmamal›. S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar›.tw Abit Siluro GF4 Ti 4400 325 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit. Bütçesi genifl kullan›c›lar›n çok sevebilece¤i bir kart orta Oldukça h›zl› bir kart. Linux Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port.5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 100 Puan 0 50 100 88 Puan 0 50 100 100 99 100 100 98 87 92 91 93 80 orta NVidia’n›n en yeni ifllemcisine sahip. MSI DVD • = evet – = hay›r CHIP | MAYIS 2002 .78 T TB ES ‹R ‹NC‹S‹ Sonuç 5| 2 002 1 2 0 Son karar bütçenizin Ürün Fiyat (yaklafl›k) fiahin Ekflio¤lu. 2. (212) 212 98 50 (212 282 98 79). CHIP Test Merkezi Editörü MSI GeForce4 Ti 4600 405 dolar Datagate.

Gunlok.com.com. S-Video kablosu.com. WinFast DVD • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port. (212) 2129857 leadtek. Fiyat› çok yüksek nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/460 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/400 ATI Radeon 8500 LE AGP 4x 64 MB DDR 250/500 nVidia GeForce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 3D Gözlük. Multimedya (216) 499 62 99. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . Ayr›ca fiyat/ performans aç›s›ndan da mant›kl› bir tablo çiziyor çok iyi Pek çok testte Ti500 ayar›nda bir performans ortaya koydu.tw Abit Siluro GF3 315 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit. Gunlok.empa. (212) 212 98 50 (212 282 98 79).com. WinCoder/Win Producer • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. 75-89 Puan = 4 Kutu.com.com. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. Yüksek performans ve çok amaçl› kullan›m bir arada orta Fiyat›n›n bu kadar yüksek olmas› anlams›z.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 79 Test: Ekran Kartlar› 3 4 5 6 7 8 MSI G3 Ti 500 Pro-VTG 305 dolar Datagate. Multimedya (212) 282 98 80.tr (212) 671 10 30 empa.tr 88 Puan 0 50 100 81 Puan 0 50 100 79 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 75 Puan 0 50 100 81 88 89 72 100 81 87 89 69 78 69 79 86 61 90 69 78 85 66 78 78 63 90 68 78 76 87 88 71 60 iyi GF3 Ti 500 gibi h›zl› bir ifllemciye sahip üstelik video girifli var.tw Leadtek Winfast Ti 500 TDH 330 dolar Kont. 45-59 Puan = 2 Kutu. Fiyat/ Performans oran› aç›s›ndan da baflar›l› kötü Beraberinde ne yaz›l›m ne de kablo gelmemesi toplam puan›n› olumsuz etkiledi. S-Video/ Composite dönüfltürücüsü Dronez. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. (212) 2129857 leadtek. MSI DVD. 8500LE 229 dolar Empa www.com. Cool3D • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›.tw Utopia Trinity Ti ATI R. (212) 2129857 msi. S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez. WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 - ATI DVD - De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu.tr Datron Speed Force Ti 500 331 dolar Ufotek (212) 336 61 00 (212) 336 61 12 ufotek. SVideo/Composite dönüfltürücüsü Sacrifice. 60-74 Puan = 3 Kutu. Multimedya (216) 499 62 99. Performans olarak baflar›l› orta Video girifline sahip olmas›n› takdir ettik ama fiyat› çok yüksek çok iyi Performans› gayet iyi.tw Leadtek Winfast GeForce3 TDH 223 dolar Kont. WinDVD. SVideo/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› Ulead Video Studio.

tw Leadtek Winfast GF3 Ti 200 TDH 184 dolar Kont.80 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› UN YG AT F‹Y U 5|2 2 00 9 10 11 0 Ürün Fiyat (yaklafl›k) Firma Telefon Faks Web (www.S-Video/ Composite dönüfltürücüsü WinDVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›.5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 69 Puan 0 50 100 69 Puan 0 50 100 67 Puan 0 50 100 63 65 83 53 78 62 70 81 53 78 63 64 82 54 70 çok iyi Gayet uygun fiyata tatminkar bir performans sunuyor. Multimedya (216) 499 62 99.com.) Abit Siluro GF3 Ti 200 128MB 180 dolar Okyanus (212) 356 70 69 (212) 356 70 69 abit. WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü Birlikte Gelenler Donan›m Yaz›l›m WinDVD • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu.tw Gainward Ti 200 128 MB 200 dolar Albim (216) 349 33 51 (216) 347 59 34 gainward.5) Aquamark (%17. Özellikle 128MB belle¤e sahip olmas›na ra¤men fiyat›n›n düflük olmas› dikkat çekici çok iyi Testteki baflar›l› Fiyat/Performans oran› sunan kartlardan biri. S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez. (212) 2129857 leadtek. 45-59 Puan = 2 Kutu. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . Gunlok. 60-74 Puan = 3 Kutu.com. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90.5) Dronez (%17. 75-89 Puan = 4 Kutu.tw CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17. Dikkate al›nmas› gereken bir alternatif.com.5) Quake Arena III (%17. iyi Fiyat› biraz daha düflük olsayd› çekici olabilirdi Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 64 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›.

‹ nsanların kendilerini ifade edebilmeleri. fiimdilik klavyenin ve farenin taht›n› sarsabilecek bir alternatif ortaya ç›kmad›.82 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri Bilgi Giriflinin Yeni Yollar› Delikli kartlardan sesle kontrole. ölümler. Veri Girifl Yöntemleri Savaflta Alman mesajlar›n› çözmek için icat edilen bilgisayarlar matematiksel ifllemleri delikli kartlarla yapabiliyorlard›. sanat. çatışmalar. lazer hologram klavyeye kadar uzayan veri girifl tarihinde insanlar pek çok cihaz› denediler. Önce astronatlar›n elinde görülebiliyorlard› ama bugün bildi¤imiz anlamda oyun cihazlar› halini henüz almam›fllard›. 1960 1970 Mouse ‹nsanlar›n fareye benzetti¤i bir kontrol cihaz› endüstriyel çizimlerle u¤raflanlar›n iflini kolaylaflt›rmak amac›yla ortaya ç›ksa da bir süre sonra vazgeçilmezler aras›na girdi. Çok ilkel makinelerde kay›t tutmak için daktilodan esinlenerek yarat›lan klavyeler hala vazgeçilmez yöntemler aras›ndalar. onlar›n “söz”den pek anlamad›klar› anlafl›ld›. Delikli Kartlar Joystick 1940 1950 Klavye ‹lk klavyeler görünmeye baflland›. savaşlar. bilim gibi artı değerlerin ortaya çıktığı açıktır. Doğru anlatım yöntemi ile buluşamayan fikirler ya yok olup gitmiş ya da zorla anlatılmaya çalışıldığı için kavgalar. daha sonra elektronik yapıya kavuşan ve dört işlem dışında insan hayatında önemli olan neredeyse her işi yapmaya Söz Dinleyen Bilgisayarlar Bilgisayarlar icat edildikten sonra. veri girifl yöntemlerinin bilgisayarlarla sohbet etmeye kadar uzayaca¤› görünüyor. Yüzyılımızın ikinci yarısında bilgisayarla tanışan insanoğlu sanki diğer insanlara düşündüklerini anlatabilmek konusunda çok başarılıymış gibi bu kez de bilgisayarlara “laf ” anlatma çabasına girdi. İnsanların kendilerini başarı ile ifade edebildiği durumlarda ise edebiyat. acılar getirmiştir. tarih boyunca en önemli sorunlardan biri olmuştur. Geliflen yapay zeka ile birlikte. birer mekanik mucizesi olarak hızlı dört işlem yapmak üzere tasarlanan. İlk önceleri. CHIP | MAYIS 2002 .

okunan her keli- Dokunmatik Ekranlar: ‹nsanlar›n kiosk’larla tan›d›¤› dokunmatik ekranlar bugün ceplerimize kadar girdiler. pedallar.. Yapay zekayla sohbet önce yaz›flma sonra ses ile mümkün. “Çocu¤u okuldan almay› düflünmüyorsun galiba!” Dokunmatik Ekranlar Ses Kontrolü Yapay Zeka 1990 1990 Eldivenler 1990 2000 Virtual Keyboard 2010 Sanal eldivenler geliflen 3D teknolojisi. Önemli sorunlardan biri. Çok s›n›rl› da olsa sesle komut vermek mümkün. cemsanci@chip. Sanal Klavye: Lazer ›fl›nlar›yla oluflturulan bir hologram ayn› bir klavye gibi çal›fl›yor.aday olan bilgisayarlara “laf ” anlatmak. her kullanıcının kendisine uygun seçenekleri veya kombinasyonları belirlemesi de uzun bir süreç oluşturabiliyor. mikrofonlar. zamanı ve dolayısı ile tüm hayatı doğrudan etkileyen bir faktör. Klavye kullanan kişi ofiste masa başında mesai saatleri içinde çalışmak zorundayken. bez. Kimi oyunlar ses kontrolünü desteklediler. Oyun oynayacaksanız. eksik yönlerine rağmen bir yönteme alışıldığında. yeni bir yönteme başlamanın veya alışmanın zor olması. tahmin edildiği gibi bir sorun haline gelmiş durumda. ‹srail’li bir firma taraf›ndan. sanal eldivenler.. Bir roman veya kitap yazdığınızı veya yazılı bir metni yeniden bilgisayara geçirdiğinizi düşünün. klasik. yazı yazacaksanız her çeşit klavye: ergonomik. 2002 Mart ay›nda CeBIT fuar›nda tan›t›lan lazer hologram klavye. padlar. çok hareket etmek istemeyenler için göz bebeğini takip eden gözlük şeklinde fareler. Karar vermek zor: Art›lar ve eksiler birarada Veri girişi konusunda ulaşılan her teknolojinin zayıf bir noktası olduğundan. Günümüzde kullanılan alternatif veri giriş yöntemleri nedir? Bu günün teknolojisinde değişik amaçlar için bilgisayara “laf ” anlatmanın değişik yolları mevcut. oyunlar ve internet sayesinde ilgi oda¤› oldu. daha iyisine ulaşmak amacıyla yeni veri giriş yöntemleri geliştiriliyor. Alternatif yöntemlerin sayısı artarken. CHIP | MAYIS 2002 .tr Halk›n bankamatiklerle tan›d›¤› okunmatik ekranlar›n üzerine bir armakla dokunmak veri girifli için eterli oluyordu. diğer yöntemi kullanan kişi kırda piknik yaparken minik bir cep bilgisayarı ile bile işini gerçekleştirebilir. menin bilgisayar tarafından tanınıp yazıya dönüştürülmesi arasındaki fark insanların yaşam şekillerini etkileyecek kadar büyüktür. katlanabilir. PDA kullan›m›na yönelik gelifltirildi ve hala herkesin merak›n› üzerine çekiyor.. joystickler. Arka sayfadaki tabloda ihtiyaçlarınıza uygun veri giriş cihazlarını inceleyip. bilgi sahibi olabilirsiniz. Cem fianc›.. kısaca veri girişi yapmak. Bilgisayarla sabah yapt›¤›n›z sohbete göre gün içinde sizi uyarabilecek. Teknoloji yayg›nlafl›rsa. giyilebilen kıyafetler.com. Veri giriş alışkanlıkları ise bilgisayar başındaki üretkenliği. 500 sayfalık bir kitabı daktilo kullanır gibi harf harf yazmak ile bir mikrofona okumanız. direksiyonlar. Bilgisayara komut vermeyi kolaylaştırmak isteyenler için ses tanıyan özel sistemler. yazılımsal hatta hologram. masaüstü sistemlerde de kullan›labilecek. Aerosmith’in bir klibinde de rol alan eldivenler gençlerin gönlüne oturdu.

P Esnek kullan›m aç›lar›. tehlikeli görevlerde robotlar› yönlendirmek gibi ifl uygulamalar› için de kullan›lmas› için çal›flmalar sürüyor.vkb.senseboard. Hannover CeBIT2002’de tan›t›ld›.il) ‹srailli bir firma taraf›ndan gelifltirilen hologram. Harici PDA klavyeleri ise masa üstü klavyelerle ayn› ifli görmelerine ra¤men PDA’lara monte edilebilecek flekilde dizay edilmifllerdir.hunterdigital. veri girifli konusunda tart›flmalar›n en fazla oda¤›na yerleflen cihazlar oldular. E ELD‹VENLER Sense Board (www. Ancak yine de çok uzun süreli çal›flmalarda eklemlerdeki a¤r›lar›n önüne geçmek mümkün de¤il.com) Avuçiçi bilgisayarlar.palmgear.microsoft. fiimdilik sadece oyunlar için tasarlanan ürünün metin girifli yapmak. P Ellerin serbest kalmas›. El yaz›s› da tan›yan bu sistemler özellikle gelece¤in standart PC sistemleri olarak kabul edilen Tablet PC’lerde ve avuçiçi bilgisayarlarda kullan›m alan› buluyorlar. normal mouselar›n iki kat› kadar çözünürlü¤e sahip olduklar›ndan oyunculara hassas niflan alma. imleci kontrol etmek mümkün olabiliyor. Son y›llarda diz üstü bilgisayarlarda yayg›n kullan›m alan› bulan teknolojinin mouse fleklinde dizayn edilmifl ve masaüstü sistemlere kullan›lan versiyonlar› da var. hantal görünümü ve sadece oyunlarda kullan›l›yor olmas›.. Ancak kaydedilen ilerleme henüz istenilen seviyede de¤il.84 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri A KLAVYELER Ergonomik Klavyeler (www. P Klavye ve mousa gerek b›rakmayan özgür yap›s› M A¤›r. telaffuzun yanl›fl anlafl›lmas›. el yaz›s› tan›yan graffiti yaz›l›mlar› ve harici donan›msal klavye tak›labilmesi seçeneklerine sahipler. Virtual Keyboard (www.com) En ilginç mouse modeli olan pedal mouse. Çal›flma prensibi insan mant›¤›n› zorlasa da cihaz ifle yar›yor ve her pozisyonda el bilgisayar›na metin girifli yapmak mümkün oluyor. Essential Reality isimli bir firma taraf›ndan piyasaya sürülmeye haz›rlanan sanal eldiven P5 ile el ve parmaklar› bofllukta hareket ettirerek bilgisayar ekran›nda kontrolü sa¤lamak mümkün. bilim kurgu filmleri için üretilmifl bir dekor gibi görünse de gerçekten çal›fl›yor ve flimdilik PDA’lara ba¤lan›yor.essentialreality. s›n›rl› kullan›m alan›.microsoft. Cihaz›n içindeki alg›lay›c›lar el kaslar›ndaki hareketleri hissederek parmaklar›n hangi harfe dokunmak istediklerini tahmin ediyor. D SES Mikrofon (www.fellowes. Pedal Mouse (www.com/hardware) Ses kullanarak veri girifli yapmak. Harici PDA Klavyeleri (www. hassasiyet sebebiyle elin çok fazla hareket etmesi. P Eklem a¤r›lar›n› azaltan tasar›m›. Yaz›l›msal Klavyeler (www. h›zl› metin girifli sa¤lamas›. ) vermek olas› ama henüz bir metni okuyarak yaz›ya geçirmek mümkün de¤il. kiosk’lar›n veya dokunmatik ekranl› herhangi bir bilgisayar›n ekran›nda beliren minik bir klavye simülasyonudur. Sanal Eldiven P5 (www.com) Robot kollar›n› an›msatan iri elektronik eldivenler kullanmak. Bir mikrofon ve uygun bir yaz›l›m sayesinde bilgisayara çok temel komutlar› (dosya aç. Eldivenin parmak uçlar›ndaki yüzüklerde ve üzerindeki fleritlerde al›c›lar bulunuyor. M Al›flman›n zaman almas› ve eldivenleri tafl›man›n zor olmas›. M Eli çabuk yormas› veya özel bir mouse pad’e ihtiyaç duymas›. P Donan›msal klavye ve mouse gerektirmeyen kompakt yap›lar› M Yüksek enerji ihtiyac› ve günefl ›fl›¤›nda kullan›m zorlu¤u. M Al›fl›lmam›fl flekilleri nedeniyle parmaklar›n tufllar›n yerlerini bulmakta zorlanmas›. P Çizim yapmay› kolaylaflt›ran uygun yap›s›.palmgear. Dokunmatik Mouse (www. P Sadece iflaret parma¤›n› küçük hareketlerle oynatman›n yeterli olmas› M H›zl› hareket edildi¤inde kontrolün kaybedilmesi. M Tafl›nma sorunlar› ve her ortamda rahatça kullan›lmamalar›. üzerinde uzun zamand›r çal›fl›lan bir fikir. P Geleneksel mouse’lar›n neden oldu¤u a¤r›lar› ve masadaki kalabal›¤› önlemesi.com) Mouse gerektirmeyen dokunmatik ekranl› bilgisayarlar. B MOUSE VE JOYSTICKLER Kalem Mouse Mouse kullan›m› özellikle dijital ortamda çizim yapanlar için kullan›m zorluklar› ç›kard›¤›ndan kalem fleklinde dizayn edilen mouselar ortaya ç›kt› ancak sadece belirli meslek gruplar›na hitap eden bu cihazlar yayg›n kullan›m alan› bulamad›lar.microsoft.com) Üzerinde küçük dokunmatik bir pad bulunan bu cihaz›n üzerinde bir parma¤› gezdirerek mouse kullan›r gibi. bilim-kurgu filmlerindeki fantezilerden biridir. P Yer kaplamamas› M Küçük ve düflük çözünürlüklü ekranlarda yanl›fl harfe basma sorunu.com/keyboard): Uzun saatler masa bafl›nda bilgisayar kullanan çal›flanlar›n bileklerinde ortaya ç›kan a¤r›lar nedeniyle çal›flt›klar› flirketlere açt›klar› tazminat davalar›n›n sonucunda ergonomik klavyeler art›k iyice yayg›nlaflt›. Dokunmatik ekranlar›. Sadece konuflarak h›zl› komut verilmesi M Henüz yeterli olmayan teknoloji. yaz›l›msal klavyeleri. CHIP | MAYIS 2002 . M Ayak bileklerinde a¤r› oluflmayaca¤›n›n garantisinin bulunmamas› ve zor al›fl›lmas›. kaydet. P PDA’lara veri giriflinde geleneksel klavye hissini yaratmalar›.com/mouse) Oyun oynamay› sevenler için gelifltirilen özel mouselar.co. hareket etme imkan› sa¤l›yorlar.palmgear.com) PDA’lar›n. el eklemlerinde ortaya ç›kan a¤r›lar› (Carpal Tunnel Sendromu) tamamen ortadan kald›r›yor çünkü sadece ayaklarla çal›fl›yor.com) Avuçiçi bilgisayarlarda metin giriflini kolaylaflt›rmak için dizayn edilen cihaz iki ele birden tak›l›yor. ‹ki pedall› sitem normal bir mouse’un bütün ifllevlerini gerçeklefltiriyor. Yeni tasar›mlar›n›n masaüstü sistemlerde kullan›lmas› da zaman meselesi. C DOKUNMAT‹K EKRANLAR Dokunmatik Ekranlar (www. P Klavyenin boyutlar›n›n ayarlanabilmesi ve tafl›ma sorununun azalmas› M Harflerin üzerine dik basmay› gerektirmesi ve düzgün yüzeyler üzerinde çal›flmas›. özel LCD ekranlar› sayesinde yaz›l›msal bir klavye ile de çal›flabiliyorlar. Ucunda alg›lay›c›lar bulunan modelleri veya dokunmatik bir pad üzerinde çal›flan çeflitleri bulunuyor. P Normal mouselardan daha hassas yap›s›n›n oyunlarda rahatl›k sa¤lamas› M Standart uygulamalarda. Düzgün yatay bir yüzey üzerinde lazerle hologram klavye yaratan cihaz. Gaming Mouse (www.

Sonuç itibariyle Creative bir devi yuttu ve daha da devleşti.13 mikron üretime taşıyacağını iddia ediyorsa da geçtiğimiz günlerde duyurulan ve 1. esahin@chip.4 GHz P4. Creative.18 mikron teknolojisiyle üretilmiş. Şu an için WildCat serisi grafik kartlarıyla üst-uç profesyonel grafik pazarına. bu durumda 3D Labs’ın olanaklarını nVidia GeForce/ATI Radeon benzeri bir işlemci üretmek için seferber edebilir.13 mikron üretim teknolojisinin keyfini çıkarıyor. Creative’in 3D Labs’› sat›n almas›yd›. 2 Nisan: Intel’den 2.86 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET fiahin Ekflio¤lu. Kuşkusuz AMD’nin 0. Öyle ki Intel’in 2002 içinde 3 GHz’e ulaşması hatta geçmesi bekleniyor. fiirket a¤›r ve sa¤lam ad›mlarla ilerlerken ATI. 3D Labs. hatta Oxygen ve Intergraph gibi bazı rakiplerini satın alarak gücüne güç kattı. zamanla güçlenerek rakiplerine üstünlük sağladı. Kesin olan tek şeyse yeni fiyat indirimleri. Tam bu sırada ortaya çıkan nVidia. Oxygen serisiyle giriş ve orta seviye grafik profesyonellerine seslenen şirket.13 mikron üretim teknolojisine geçmesi önemli bir performans artışı anlamına gelecek.com. 3D Labs. Fakat bu arada Intel de daha yüksek saat hızlarına sahip P4’leri piyasaya sürmüş olacak. bu işlemcinin Nisan ortasında piyasada olacağının bir göstergesiydi. Şirketin aybaşında test merkezimize yolladığı basın örneği 512 KB önbellekli 2. Aslına bakarsanız Creative’in 76 milyon transistor içerecek olan süper hızlı bir grafik işlemci üretmeyi planladığına dair söylentiler var. 0. AMD ise her ne kadar 2002 sonuna kadar tüm işlemci ailesini 0.73 GHz çekirdek hızında çalışan AthlonXP 2100+ 0. 3D Labs’ın rotasını tekrar tamamen üst-uç pazara çevirmesine sebep oldu. özellikle WildCat serisi grafik kartlar›yla profesyonel üst-uç pazar›n tek hakimiydi. Bu aşamada 2002 sonuna doğru işlemci arenasının epey karışacağını söylemek mümkün. zamanında Permedia chip’li ekran kartlarıyla ev kullanıcılarını şöyle bir yoklamıştı. Bu gücü nasıl kullanacağını ise zaman gösterecek.13 mikron AMD işlemcilerin (Thoroughbed 2200+) Mayıs sonunda piyasaya sürüleceği tahmin ediliyor. Yaklaşık 3 yıl önce Yavuz Ahıska’yla bir röportaj yapmış ve şirketin ilginç kuruluş öyküsünü ilk ağızdan dinlemiştim. nVidia’n›n GF4 ata¤›na karfl› flimdilik sessiz. Osman Kent ve Yavuz Ahıska adında iki Türk tarafından kurulan ve profesyonel grafik pazarında en fazla sözü geçen şirketlerden biriydi. Şu aşamada Creative’in tam olarak ne planladığını kestirmek güçse de şirketin “ses kartı üreticisi” pozisyonunu çoktan aştığını görmemek imkansız. belirtildiğine göre Ar-Ge çalışmalarına ve varolan ürünlerini satmaya ve destek vermeye devam edecek. 1 Nisan: Creative 3D Labs’› sat›n ald› Creative’in güçlü olduğunu biliyorduk. 3D Labs Art›k Creative’in Creative’in 170 milyon dolara sat›n ald›¤› 3D Labs.4GHz ata¤› Intel 0. Şirket yaklaşık 170 milyon dolar gibi bir ücret karşılığında 3D Labs’ı satın aldı.tr Creative’den Sürpriz Var! fiüphesiz geçti¤imiz günlere ait en ilginç geliflme. CHIP | MAYIS 2002 . fakat bu kadarını beklemiyorduk. 3D Labs (ünlü GLINT chip’inin yaratıcısı).

5 Nisan: Amiga-Microsoft iflbirli¤i Amiga’yı kim hatırlamaz? Ev bilgisayarı kavramının yerleşmesine önemli katkıda bulunan şirket. Zira bu cihazları kullanırken. Her iki şirket de giriş seviyesi için hesaplı ürünlere sahipse de üst seviye modeller (renkli ekranlı olanlar) hem fiyat olarak cazip değil hem de özellik itibariyle PocketPC konseptinin altında eziliyor. Çünkü bu sayede PDA’nızı bir MP3 player ya da ses kaydedicisi olarak kullanabiliyorsunuz. zamanın en iyi ses ve grafik özelliklerine sahip bilgisayarlarını uygun sayılabilecek fiyatlarla satarak şu anda PC sahibi pek çok kullanıcının ilk göz ağrısı olmuştu. Sürekli yanlarında taşıdıkları bir cihazdan (boyutları küçük de olsa) daha fazla şey beklediği için kimseyi suçlayamayız. Aslına bakarsanız PocketPC kullanan kişiler bu konuda daha şanslı. Microsoft üretimi PDA işletim sistemleri için oyun üretmeye başladı. Bu doğrultuda gelen bir haberse beni şaşırtmadı. Pocket PC platformu bu bağlamda PDA pazarında yerini daha da sağlamlaştırdı. Son zamanlarda Amiga’dan gelen haberler şirketin Microsoft ile flört ettiği yönündeydi. 7 Nisan: Palm ve Handspring kan kaybediyor Daha fazlasını istemenin sonu yok. Amiga oyunları oynamış olanlar bilirler. ise genişleme modülleri kullanmadığınız sürece henüz bu olanaklardan yoksun. Ayrıca Intel StrongARM işlemcisini de unutmamak gerek tabii. Fakat insanlar artık PDA’ları sadece hayatlarını organize etmek için kullanmak istemiyorlar. Daha doğrusu zaten varolan Amiga oyunlarını Microsoft uyumlu hale getirdi. kullanıcılar çok daha az yabancılık çekiyor. Habere göre Amiga. bu oyunlar az yer kaplamalarına rağmen görsel ve işitsel bir şölen gibidirler. Zira Amiga uygulamaları genel yapı itibariyle PocketPC’ler için biçilmiş kaftan. Daha sonra iflas eden ve çeşitli kereler el değiştiren Amiga bir şekilde hep varlığını sürdürdü. işletim sisteminin yaratıcısı Microsoft olduğu için. Bu arada PocketPC platformunun gittikçe güçlendiğini de hesaba katarsak Palm ve Handsp- CHIP | MAYIS 2002 . Palm ve Handspring PDA’larda beklentiler art›yor PocketPC PDA’lar›n geliflmifl özellikleri pek çok kiflinin özellikle üst modellerde nispeten fiyat avantaj› olmayan Palm ve Handspring PC’lerden so¤utuyor.

88 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Donan›m Günlü¤ü ring’in yeni bir şeyler yapmak zorunda olduğunu yoksa önemli ölçüde pazar kaybedeceklerini söylemek mümkün. MAX serisiyle belki de yeni bir anakart konsepti oluşturuyor. Zira her ne kadar CPU’su üzerinde değilse de. Radeon ile Radeon 8500 arasındaki kadar olacak. Kısa vadede satışların düşük olması. hatta duruma göre satın alma sırasında belirleyici rol oynayabiliyor. 4 adet USB 2. ATI yetkililerinden Pierre Laine’ya bakılırsa R300 ile Radeon 8500 arasındaki performans farkı. nVidia ve Intel gibi devler var. esahin@chip. fiahin Ekflio¤lu. birkaç doları geçmiyor. Epeydir beklenen Halo piyasaya ç›kar ç›kmaz büyük ilgi gördü. Yüksek bir FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) oranı ve güzel grafiklerin hele hele online oyunlarda kişisel başarıyı arttırdığını kim yadsıyabilir? 16 Nisan: Microsoft’tan Mac OS için sürücüler Microsoft’un bir gün Mac OS için sürücü yazacağını duysanız herhalde gülüp geçerdiniz. ATI da boş durmuyor. 4 adet USB 1.tr Conditon Zero Geliyor Counter Strike tutkunlar›n bekledi¤i. Zira entegre ses ya da entegre ethernet desteğinin üreticilere maliyeti. kanallı entegre ses ve entegre ethernet desteği gibi özelliklere sahip ki bu saydıklarıma opsiyonel özellikler dahil değil. Yüksek çözünürlük/renk derinliği.0. 2 adet de vertex shader ünitesine sahip olacak. Grafik işlemcileri böyle gelişe dursun. Yani ciddi bir artış söz konusu. her birinde ikişer doku ünitesi bulunan 8 rendering pipeline’a ve 2 adet piksel. Fakat artık sadece yazılım değil donanım da üreten Microsoft. Epeydir sözü edilen ATI R300 ve R200 grafik işlemcileri hakkında nihayet elle tutulur bazı bilgiler sızmaya başladı. R200 ise X-Box oyunlar› harika! X-Box’›n donan›m özellikleri. Dolayısıyla anakartlarda daha önce de Dual Celeron ya da Softmenu gibi bazı ilklere imza atmış olan Abit. Abit Max serisi anakartlar. Zira ürünün arkasında Microsoft. yak›nda ç›kacak olan Condition Zero ve benzeri aksiyon oyunlar›nda FPS ve görüntü kalitesi “hayati” önem tafl›yor. Eh Diğer anakart üreticilerinin bu “ALL IN ONE” konseptine ne kadar mesafeli yaklaşacağı merak konusu. 6 tahmin edebileceğiniz gibi R300’ün bir miktar “kırpılmış” hali. Kısaca X-Box için farklı anlamlara gelebilecek göstergeler varsa da yorum yapmak için erken. Sonbaharda piyasaya sürülmesi beklenen DirectX9.1. Eh donanım üreticisi olunca ister istemez eski defterleri kapamak durumunda kalan Microsoft böylece Mac kullanıcılarını da kucaklamış oldu. lüks olmaktan çıkacak. 10 Nisan: Anakart konsepti de¤ifliyor mu? Geçen ay ki donanım günlüğünde değindiğim VIA’nın Mini ITX yapıdaki.com. pek çok kişiyi şaşırtsa da bence bu durum çok normal. Bakalım Mac kullanıcıları daha sonra bu durumdan şikayet edecekler mi? 17 Nisan: X-Box sat›fllar› beklenenin alt›nda (m›?) X-Box’un ilk gelen satış rakamları öyle hayret uyandırıcı oranda yüksek değil. Bu oyunlar arasındaki Halo’nun çok kısa bir sürede ulaştığı 1 milyonluk satış rakamı X-Box’un geleceğinin parlak olduğunu gösteriyor. 2 adet ATA 133 destekli IDE portu.1 uyumlu bu yeni ATI grafik işlemcileri. Bu ay da Abit’in MAX adını verdiği yeni anakart serisini görünce acaba anakart konsepti değişiyor mu diye düşünmeden edemedim. 12 Nisan: ATI’dan yeni bir bomba NVidia GF4’ün keyfini süredursun. 4 adet ATA 133 RAID destekli IDE portu. R300. Tabii bu uzun vadede bir ölçü olmayacaktır. X-Box’ın zengin donanım özellikleri doğrultusunda yazılan oyunlar oldukça cezbedici. 2 adet Firewire portu. ürünlerinin Mac sistemler tarafından da kullanılabilmesi için gerekli sürücüleri piyasaya sürdü bile. Öte yandan pek çok kullanıcı için ses ve ethernet kartı üzerinde bir anakart oldukça cazip. GF4’e değil bir sonraki nVidia işlemcisi olan NV30’a rakip olacak gibi. bu durum kullanıcılara gelecekte daha güzel grafikli oyunlar ya da varolan oyunların daha güzel bir görünümle oynanması olarak yansıyacak. piyasanın doygunluğuyla açıklanabilir. CPU’su üzerinde olağanüstü küçük chipset/anakart tasarımını hatırlayacaksınız. oyun gelifltiricilerin ifltah›n› kabart›yor. Hatta satışların geçen yılki PS2’satışlarına nazaran düşük olması. Zira gelişmiş özellikleriyle X-Box’ın PS2’yi gölgede bırakacağından çok az kişinin şüphesi var. CHIP | MAYIS 2002 . FSAA (Full Scene Antialiasing) ve Anisotropic Filtering gibi özellikler.

Fakat fiyat›n test kriterleri içinde bir ayr› bir bafll›k olmamas›ndan dolay›.chip. Bunlar Performans ve Fiyat/Performans olarak s›n›fland›r›ld›. Kategorilere ayırdığımız ürünlerin her biri ayrı bir tabloda bulunuyor. fiyat/performans s›ralamas›n› tabloya bakarak kendinizin oluflturmas› gerekiyor. o zaman Fiyat/performans oran› belirleyici faktörünüz olacakt›r. TOP 10 s›ralamas›n› yaparken ürünler performans puan›na göre en iyiden en kötüye göre yer al›yorlar. Bu liste her ay güncellendi¤inden. CHIP CD’sinde yer alan CHIP TOP 10 bölümündeki irtibat telefonunu arayarak fiyat alırsanız. Ama e¤er bir ürünün performans›ndan çok fiyat›na önem veriyorsan›z. Hatta aydan aya eklenen yeni ürünleri güncel fiyatları ile bu listede bulabilmek de mümkün. Yeni bir donan›m almaya karar verdi¤inizde TOP 10 tablolar› size rehberlik edecektir. size hitap edecek olan performans puanland›rmas›d›r. herhangi bir sürprizle karşılaşmamış olursunuz. Tabloya bakıp bir ürünü seçip beğendiğinizde. TOP 10 listesine girmeyi hak eden yeni ürünlerle birlikte de performans puan› yüksek olan ürünleri ayn› anda görebilirsiniz. Sizin için ürünün fiyat›ndan çok performans› önemli ise.90 MAYIS 2002 CHIP TOP 10 En ‹yi Donan›mlar Donan›m piyasas›na güncel bir bak›fl! Burada yer alan ürünler. Böylece sizinle paylaşabileceğimiz çok büyük bir donanım veritabanı oluşuyor. onun hangi ayda incelemesinin yayınladığını da anında görme imkanına sahipsiniz. Bu tabloda ürünler performans puanlarına göre sıralandırılıyorlar.com. Yani performans puanı yüksek olan bir ürünün fiyatı da uygunsa. DE⁄ERLEND‹RME » Kendi kriterlerinize göre de¤erlendirin Test tablolar›na dergiden oldu¤u gibi www. C HIP donanım ürünlerinin en iyilerini yayınlamaya devam ediyor. Tablolarda iki ayr› puan türü yer al›yor. nasıl puanlandırdığımıza ve ürünlerle ilgili firmalara ait bilgileri bulabilirsiniz. fiyatlar›n de¤iflmesi fiyat/performans oran›n› da her ay de¤ifltiriyor. CHIP Test Merkezi taraf›ndan bu ayki ve daha önceki say›larda yer alan testlerle de¤erlendirilip s›ralamaya konmufltur. Fakat yine de satın alma aşamasında. Burada donanım editörlerimiz her bir ürünü tek tek ve test prosedürlerine sadık kalarak en ince ayrıntılarına kadar test ediyorlar. Dergimizle birlikte verilen CD’ de TOP 10 listelerimizde ürünleri hangi kriterlere göre test ettiğimize.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 . Fiyat/performans sadece TOP 10 tablosunda yer alan o ayki ürünler için geçerli bir puanlama. diğer ürünlerin fiyat/performans oranlarını da değiştirebiliyor. 12 kategorilik TOP 10 tablolarımızda test edilen donanımlarla ilgili her türlü bilgiye rahatlıkla ulaşabilirsininiz. Bu tablolarda. Her sene yaklaşık 1000 tane ürün Test Merkezimize gelerek incelemeye alınıyor. Satın almada etkili olması için her ürün için ek olarak fiyat/performans puanı da yer alıyor.

2MB 80 GB. U-DMA/100. 2MB 40 GB. USB 600 x 1200 dpi.7 GB. 2MB CHIP 6/01 6/01 4/02 5/02 10/01 11/01 6/01 2/02 6/01 6/01 96 96 95 94 92 91 90 86 84 84 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 42 bit. Oku. 4 MB 36. H›z› Okuma H. Ultra160/m SCSI. 4 MB 36. U-DMA/100. R. Seagate ST373405LW: TOP 10’un en de¤erli ürünü. 2MB 30 GB.Model Seagate Baracuda ATA III Seagate Baracuda ATA III Samsung SP8004H Samsung SP80A4H Seagate Baracuda ATA IV Seagate Baracuda ATA IV Quantum Fireball Plus AS Samsung SP4001H Quantum Fireball Plus AS Western Digital WD200BB Fiyat› ($ + kdv) 114 140 174 175 99 249 115 105 70 90 Teknik Veriler 30 GB. USB 600 x 2400 dpi. Epson Perfection: Yüksek tarama çözünürlü¤üne sahip. 36 bit.9 GB.Model Epson Perfection 1640SU Epson 1240U Microtek Scanmaker 4700 Epson Perfection 640U HP Scanjet 3400C HP Scanjet 4300C Acer ScanPrisa 640BU Genius ColorPage HR7 Acer ScanPrisa 1240UT HP Scanjet 3300C 600 dpi R. (rpm) 99 100 95 94 94 94 86 84 82 65 100 89 89 90 97 96 77 78 76 82 96 100 96 95 88 87 98 82 80 89 92 96 98 96 90 90 100 99 99 98 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 Marka . 8 MB 73. U-DMA/100. 600 dpi 300 dpi R.H. USB 600 x 1200 dpi.T. H›z› Okuma H. 2MB 20 GB. Ultra160/m SCSI.Model Seagate ST373405LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST173404LW Seagate ST336706LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST318451LW Quantum Atlas V Quantum Atlas V Seagate ST1181677LW Fujitsu MAH3182MP Fiyat› ($ + kdv) 759 1130 975 505 500 389 476 274 1999 263 Teknik Veriler 73. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans. 4 MB 18. Ort. P. USB 600 x 1200 dpi. 4 MB 36. Yaz. USB 600 x 1200 dpi. Ultra160/m SCSI. U-DMA/100. 36 bit. USB. Ultra160/m SCSI. 2MB 80 GB. SCSI Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. Ort. IDE Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. Yaz.2 GB U-DMA/100.7 GB. Ultra160/m SCSI.R. U-DMA/100. Oku. Ultra160/m SCSI. 48 bit. 4 MB 73. Paralel. Ultra160/m SCSI. U-DMA/100.T.K 100 96 70 76 73 75 92 81 94 70 300 dpi R. Fiyat/ Perfor. P. Trans. USB 1200 x 1200 dpi. Taray›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. Ultra160/m SCSI. 36 bit.K 100 96 91 78 84 89 69 82 73 87 Dokümantasyon 100 100 88 100 84 80 84 100 94 77 Fiyat› ($ + kdv) 255 141 205 104 96 108 67 126 151 82 Teknik Veriler 1600 x 3200 dpi. U-DMA/100. 2MB 20 GB. H. Trans. 4 MB CHIP 4/02 6/01 6/01 3/02 6/01 9/01 6/01 6/01 9/01 6/01 99 98 90 89 78 77 77 75 74 74 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 91 Samsung SP80A4H: Yüksek yazma transfer h›z› ile dikkat çekiyor.T. 48 bit. U-DMA/100. USB 1200 x 2400 dpi. CHIP | MAYIS 2002 . 16 MB 18.36 GB. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans.H.T. Ultra160/m SCSI.2 GB. USB CHIP 08/01 01/01 01/01 08/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 94 89 82 80 80 80 79 79 78 78 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. P. 2MB 80 GB. Fiyat/ Perfor.4 GB. Ort.R. 36 bit. 42 bit.4 GB. H.4 GB. 42 bit. H. Paralel. 4 MB 180 GB. 2MB 10.R. U-DMA/100. Fiyat/ Perfor. H. SCSI 1200 x 2400 dpi. 83 100 71 69 65 74 54 49 47 94 95 98 57 71 90 95 38 74 29 100 Marka . (rpm) 100 100 93 91 85 67 71 83 69 69 98 97 100 95 32 72 74 78 73 70 100 100 84 90 96 81 71 57 66 70 98 99 88 88 100 94 98 87 97 96 10000 10000 10000 10000 10000 10000 7200 7200 7200 7200 Marka . 2MB 40 GB. Ultra160/m SCSI. 42 bit.R. Ort. 8 Mb 18 GB. USB 1200 x 2400 dpi.

Conv. LG DRD 8160B: Hata düzeltme performans› ile dikkat çekiyor. 0. D. 1600 x 1200 dpi 11/00 Trinitron.92 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Samsung 757 DFX: 0.Flat. 1920 x 1440 dpi Grill Pitch. Tron. 0. 0. 1600 x 1200 P. 1600 x 1200 dpi 11/99 Dot Pitch. 50 26 52 95 100 20 18 26 4 21 Beraber. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik DVD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 0. 0. 1920x1440 P. Tray CHIP 9/01 9/01 9/01 12/01 9/01 9/01 9/01 10/01 9/01 9/01 87 87 83 83 74 69 67 63 60 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.Model Pioneer DVD-105SZ Acer DVP1640A Aopen DVD-1640PRO LG DRD 8160B LG DRD 8120B Aopen DVD-1240 BTC BDV 316B Sony DDU1621 Lite-On LTD-163 Nec DV-5800A CD Perfor. 0. P. 0. 40X. DVD Perfor. 0. 1600 x 1200 P. Fiyat/ Perfor. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik . Tray 16X. 40X. Tray 16X.26 mm. CRT. 1280 x 1024 P. 0. 1920x1440 P. Convergence 76 71 74 75 74 90 43 57 71 60 Marka .22 mm.Grille.20 mm. Tube. Perfor. LG 995FT: Bu ürünün üzerinde 4 USB port’u var. 1280x1024 P.24 mm. 1600x1200 P. 1600 x 1200 dpi CHIP 3/01 6/01 1/01 1/00 98 95 95 97 91 91 90 84 77 77 Perfect Flat. 1600 x 1200 dpi Trinitron.+ Ergonomi Yatay Düfley Geo. 0.: Pixel 19” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. D. T.25 mm. Slot 12X.P. 1600 x 1200 dpi Flat S.25 mm.Pitch. 1920 x 1440 dpi 11/99 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 1600 x 1200 P.Model Sony G400 LG 995FT Philips 109P NecFP950 ViewSonic PF790 Sony E400 Sony G420 Eizo FlexScan F 67 AD‹ Microscan G66 Philips 109B Boyutlar› (GxYxD) 446x464x461 470x480x470 456x469x438 442x456x447 470x470x477 446x464x461 446x464x461 452x455x478 470x483x425 452x462x420 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 629 465 535 759 575 460 600 490 489 466 Trinitron. Fiyat/ Perfor. D. CHIP | MAYIS 2002 . T. (kHz) Fre. Fiyat/ Perfor.25 mm. Tray 16X. 0.24 mm.25 mm. Tube. Tube. CRT. CRT.24 mm. D. 0. Gelenler 100 90 95 87 87 85 90 85 90 85 Fiyat› ($ + kdv) 111 79 75 74 63 55 67 69 59 75 Teknik Veriler 16X. 0. 40X. 0. 48X. A. 48X. Tray 16X. 0. 99 100 87 80 73 72 65 65 44 59 Marka . Tray 16X. Slot 16X. Puan› Fre. 40X. 0. Pitch. 1600 x 1200 dpi 3/01 5/02 Flat S. CRT.24 mm. T. 0. 40X.20 mm nokta aral›¤› ile göze çarp›yor.Pitch.Model Sony CPD-G220P Sony CPD-G200P ADI Microscan G700i Samsung SyncMaster 757 DFX Miro 17F95 Viewsonic GS773 Iiyama VisionMaster Pro 410 Sony CPD-E220E Philips 107B Acer P791 Kontrol Renk Skala Seviyesi De¤erlen. (Hz) 96 96 95 100 92 96 87 86 77 83 100 94 94 92 83 83 95 82 77 68 30-96 30-96 30-110 31-110 30-97 30-96 30-96 30-96 30-95 30-95 48-120 50-160 50-160 55-160 50-160 48-120 48-120 50-160 50-160 50-160 Marka . 0. P. Pitch. 0. 1600 x 1200 P. P. 1600 x 1200 Pixel CHIP 4/02 10/01 10/01 11/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 94 92 80 79 78 77 76 76 76 76 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.25 mm. D. 1600 x 1200 dpi Flat S. 1600 x 1200 dpi 11/99 Trio D.24 mm. 93 100 94 85 74 82 77 55 78 55 Audio Grabbing 49 57 57 60 44 59 74 98 100 26 Hata Düz.26 mm. 0.24 mm. P. Slot 16X. 40X. 100 100 50 50 50 50 50 50 50 50 97 98 95 93 91 83 100 98 84 94 Ergonomi 100 97 89 88 89 83 91 86 90 88 Geometri 95 94 93 90 87 81 100 92 88 88 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 339 379 302 240 225 280 364 301 285 299 T.25 mm.25 mm. 17” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 40X.24 mm.26 mm.24 mm. 40X. Tray 12X.

Fiyat/ Perfor. 93 64 100 90 76 55 66 36 42 42 100 54 100 60 78 42 64 60 46 22 Grafik Kalitesi 86 100 73 87 84 80 75 90 77 89 Ergono. Perf. 78 62 88 58 100 55 47 54 57 52 Marka . Paralel. P. 8 MB 1200x1200 dpi. Office Resim Bask› H.Model Kenwood UCR-421 Asus CD-S520 Aopen CD-948E Aopen CD-952E Asus CD-S550 Creative CD5233E Samsung SC-152 Sony CDU4811 LG CRD-8520B Sony CDU4821 Audio Ripping 12.6x 7. Paralel USB 1200x1200 dpi. Fiyat/ Perfor.1X 13. IDE Ultra DMA 33 48X. 4 MB 1200x1200 dpi. USB 2880x720 dpi. Düz. Office Grafik Bask› H.8 X 7. IDE Ultra DMA 33 48X. Mürekkep Püskürtmeli Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Grafik Bask› K. IDE Ultra DMA 33 52X. 4 MB CHIP 4/01 4/01 4/01 4/01 3/02 1/02 3/02 4/01 4/01 4/01 94 87 80 79 79 74 72 68 64 61 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 4 MB 1200x1200 dpi. IDE Ultra DMA 33 52X. 4 MB 600x600 dpi. 32 MB 1200x1200 dpi. Aopen CD-948E: Fiyat/performans oran› en iyi olan ürün. Paralel. Ethernet 2880x720 dpi. USB 2400x1200 dpi.8 X 13. USB 1440x720 dpi. Bask› H. CHIP | MAYIS 2002 . Paralel. IDE Ultra DMA 33 50X.Model Lexmark Optra T614 Xerox Docuprint N2125 Oki Okipage 24 HP Laserjet 4100 DTN Lexmark Optra T520 Xerox Phaser 3400 Lexmark Optra E320 Canon LBP-800 Lexmark Optra E312 Canon LBP-1000 CHIP Top. USB 600x600 dpi. USB 1440x720 dpi. 16 MB 1200 x 1200 dpi. 2500 $’›n Alt›ndaki Lazer Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Resim Kalitesi 95 97 84 100 80 74 78 88 93 99 Marka . IDE Ultra DMA 33 52X. CD Tach Hata Ergonomi Perfor. Paralel USB 600x600 dpi. USB CHIP 5/01 8/01 12/00 10/00 10/00 8/01 3/01 10/00 10/00 2/01 95 91 91 87 85 83 80 80 77 75 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.8 X Bellek 2 MB 128 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 256 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 512 Kb Fiyat› ($ + kdv) 79 34 32 32 38 48 35 40 35 48 Teknik Veriler 72X. Paralel. IDE Ultra DMA 33 CHIP 4/00 4/02 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 3/01 8/00 75 69 64 60 60 58 58 58 53 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.9 X 7. 512 Kbyte 600x600 dpi. Paralel. P. Bask› H. P. 100 69 53 47 62 51 47 54 50 50 25 52 55 51 44 86 100 85 35 70 80 70 65 65 65 70 60 60 60 60 Marka . Fiyat/ Perfor.9 X 7. Paralel. 32 MB 600 x 1200 dpi. CD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. USB 600x600 dpi. Xerox PHASER3400: Dakikada 16 sayfa bask› yapabiliyor. Gelen 93 100 84 93 70 76 50 53 76 80 Fiyat› ($ + kdv) 1272 1340 1245 2107 759 759 310 385 389 751 Teknik Veriler 1200 x 1200 dpi. IDE Ultra DMA 33 52X. Paralel. IDE Ultra DMA 33 48X. IDE Ultra DMA 33 52X. 89 63 57 100 52 60 51 44 55 52 97 75 85 35 100 61 54 53 53 47 Resim Kalitesi 94 dpi 100 dpi 94 dpi 94 dpi 76 dpi 92 dpi 91 dpi 100 dpi 83 dpi 77 dpi Grafik Kalitesi 100 dpi 97 dpi 97 dpi 94 dpi 82 dpi 87 dpi 95 dpi 96 dpi 94 dpi 86 dpi Fiyat› ($ + kdv) 1035 689 218 362 347 73 116 128 246 111 Teknik Veriler 1200x600 dpi. Paralel.Model HP 2250 TN Epson Stylus Photo 2000P Epson Stylus Color 980 HP 1220C Epson Stylus Photo 1270 Epson Stylus Color 680 Lexmark Z42 HP 930C HP 970 Cxi Xerox Docuprint M760 CHIP Top.94 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Epson Photo 2000P: Çok yüksek çözünürlükte bask› yapabiliyor. 16 MB 1200 x 1200 dpi.4 X 17X 20 X 19. + B.

64 MB DDR Ati Radeon 8500. AGP 4X. CHIP Top.55 73. 4 MB 24/10/40. 2 MB 24/10/40. CD Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. TDK 24/10/40: Yüksek yazma performans› ile göze çarp›yor.Model MSI G3Ti 500-VTG Leadtek Winfast GF 3 Ti 500 TD Abit Siluro Geforce3 Vio Utopia Ati Radeon 8500 Leadtek Geforce 3 Gigabyte GF-3000 Leadtek Geforce 2 GTS Ultra Elsa Gladiac Geforce2 Ultra Creative Geforce 2 Ultra Cardex GF 2 Pro 400 Golden S. Ergonomi OpenGL 100 99 99 94 96 93 93 92 91 92 90 100 90 95 90 90 95 87 85 93 Fiyat› ($ + kdv) 135 118 130 85 111 84 148 127 82 59 Teknik Veriler N.15 85. AGP 4X. AGP 4X. Fiyat/ Perfor. 2 MB 24/10/40. GF4 MX 440.Model Asus CRW-3212A LG GCE-8320B Asus CRW-2410S Samsung SW-224 Plextor Plexwriter 24/10/40A Yamaha CRW3200-VK TDK CyClone 24/10/40 Plextor Plexwriter 16/10/40A Yamaha CDRW 2100E LG GCE-8160B Audio CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 95 95 91 Data CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 93 95 91 Fiyat› ($ + kdv) 135 140 141 90 155 180 175 121 126 108 Teknik Veriler 32/12/40. GF2 GTS 400.36 89. 100 94 95 89 90 92 87 93 87 88 Marka . Quake III 100 96 96 91 92 92 83 92 85 87 3D Mark 2000 100 92 91 92 93 91 89 84 89 81 View Perf. 8 MB 24/10/40.8 84. AGP 4X. AGP 4X. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. Trans. AGP 4X. GF2 GTS. 64 MB DDR CHIP 1/02 12/01 12/01 12/01 9/01 7/01 6/01 2/01 2/01 6/01 98 96 95 93 92 88 85 81 78 77 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 64 MB DDR Geforce2 Ultra.06 90.08 91. AGP 4X. 8 MB 24/10/40. Quake III 98 100 98 98 97 95. 64 MB DDR GF2 GTS Pro.54 Marka . GF2 GTS 400. 2 MB 16/10/40. 2 MB CHIP 4/02 3/02 3/02 3/02 10/01 2/02 12/01 4/01 3/01 12/01 99 99 97 97 96 95 95 95 92 89 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.42 83. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. Ergonomi OpenGL 97 100 95 59 96 94. MSI G3Ti500: Testteki kartlar aras›nda en iyi ergonomiye sahip. AGP 4X. GF2 GTS. AGP 4X. AGP 4X. Fiyat/ Perfor.24 82.96 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET MSI MX400: Uygun fiyat› ve multimedya özelli¤i ile dikkat çekici. 64MB SDRAM 12/01 N. CHIP | MAYIS 2002 . GF2 GTS 400. 64MB SDRAM N.42 79.Model G. 2 MB 32/10/40. AGP 4X. 64MB DDRAM N. GF4 MX 440.GF4 MX 440. 99 100 96 97 97 95. 150$’›n Alt›ndaki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II. Ort. 8 MB 16/10/40. 150$’›n Üstündeki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II.52 100 81 97 83 81 73 81 81 48 81 Fiyat› ($ + kdv) 325 330 319 198 280 303 185 356 288 237 Teknik Veriler GF3 Ti 500. AGP 4 X. Eriflim Hata Düz. Veri Ort. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. AGP 4X. GF2 GTS. H. 64MB DDRAM N. Fiyat/ Perfor. 32MB SDRAM CHIP 4/02 4/02 4/02 8/01 6/01 1/02 2/01 2/01 98 95 93 92 92 91 89 87 87 85 N.39 89. AGP 4X. 32MB SDRAM N.15 View Perf. AGP 4X.21 84. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. GF4 MX-440 Pro/600TV GS MSI G4MX440-T Abit Siluro GF4 MX Abit Siluro T400 Leadtek Geforce 2 MX SH MAX MSI MX400 Pro-TC64S Cardex GF2 MX Golden Sample Guillemot Prophet II-MX Cardex CardExpert GF2 MX 400 Leadtek Geforce 2 MX CHIP Top. AGP 4X. 32MB SDRAM 2/01 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. 64 MB DDR GF3 Ti 500. GF2 GTS 400. AGP 4X. 64MB SDRAM N.06 84.28 83. 2 MB 16/10/40.2 87. AGP 4X. Süresi Süresi 86 82 79 81 80 68 70 67 100 83 86 88 90 85 71 67 65 49 100 84 65 75 45 65 40 55 60 55 40 55 Marka . AGP 4X. P. AGP 4X.45 3D Mark 2000 98 100 95 99 95 92. 64MB SDRAM N. P.5 79. 64MB DDRAM N.39 83. P.

otomatik olarak etkinlefltirilmeyecekler. firma kurucular›ndan Bill Gates’in bir e-postas› ile ortaya ç›kan “Trustworthy Computing” kampanyas›n› ciddi bir flekilde faaliyete soktu. Tecrübesiz kullan›c›lar›n. art›k ilk olarak kullan›c›lar taraf›ndan etkinlefltirilmesi gerekecek. sistemlerin güvenlik sorununun flu anda gündeme getirilmesi de baz› çevrelerce bu nedenle samimi bulunmuyor.NET stratejisinin yarar›na olacak bu yöntemin kullan›lmas›ndan yana de¤il. program›n hangi parçalar›n›n CD veya etkinleflmemifl halde sabitdisk üzerinde sakland›klar›n› bilmiyor olmalar› da göz önünde bulundurulmal›d›r. Microsoft’un bu çabalar›na müflterilerin nas›l tepki gösterece¤i ise yöntemlerin uygulanma flekline ba¤l›. varolan ve gelecekte yay›nlanacak yaz›l›mlar›n güvenlik aç›s›ndan iyilefltirilmesini istemiflti (CHIP Nisan 2002/Güncel Haberler). özellikle güvenlik aç›klar›na neden olan ve eriflim alanlar› sunabilen fonksiyonlar için geçerli. Asl›nda bu düflünce olumlu olarak de¤erlendirilebilir. Kullan›c›lar ihtiyaç duymayacaklar› ve hatta sistemlerine zarar verebilecek bir fonksiyonu neden kurmak zorunda kals›nlar ki? Bir de madalyonun öteki yüzü var. sadece Bill Gates’in . Kullan›c› söz konusu fonksiyona bir kere dahi ihtiyaç duyacak olsa bile zor durumda kalabilir. Hatta. Tabii ki yeni fonksiyonlar eklemek için her seferinde yaz›l›m›n kurulum CD’sini aramak ve kullanmak zorunda kalmak da sinir bozucu olabilir. Gates. Söz konusu ek fonksiyonlar›n. Bu durumda söz konusu üründen. Bu konu üzerinde etrafl›ca düflünenler ise Microsoft’un art›k ek özellikleri ürünler ile beraber sunmayaca¤›n› ve kullan›c›lar›n bunlar› iste¤e ba¤l› olarak internet üzerinden yüklemek zorunda kal›p. Microsoft ürünlerindeki ek özelliklerin ileride standart kurulum ayarlar› içerisinde bulunmayaca¤›n› dile getirdi. .98 ‹Ç‹NDEK‹LER 102 104 110 112 120 134 142 Ay›n Shareware’leri: Sizin için seçti¤imiz yaz›l›mlar Yeni Yaz›l›mlar Testte: Yaz›l›m incelemeleri eCHIP ‹çeri¤i: Programlar ve bölümler Yeni Windows Kurulumu: Windows’unuzu yenileyin Dosya Kurtarma Araçlar›: Recovery yaz›l›mlar› testi Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet XP Powertoys: Faydal› eklentiler ve araçlar Bill Gates’in Güvenlik Stratejisi yaz›l›m CHIP | MAYIS 2002 Budanm›fl Windows Microsoft ürünlerinin güvenli¤ini art›rmak istiyor. kalmayacaklar› sorusunu dile getiriyorlar. tüm çal›flanlar›na gönderdi¤i yaz›d. Bunun üzerine aç›klama yapan Avrupa Sat›fl ve Pazarlama Baflkan Yard›mc›s› Simon Witts. Ayr›ca Witts. art›k güvenli¤i sekteye u¤ratabilecek Microsoft fonksiyonlar›n›n ana ürüne entegre edilmeyece¤ini duyurdu. Bu güvenlik önlemi. hangi fonksiyonun ne ifle yarad›¤›n› ve nas›l etkinlefltirilebilece¤ini aç›klamas› beklenecektir. yeni programlardaki risk yaratabilecek ek fonksiyonlar. Ancak hiç kimse. Öncelikle. Bu da Gates’in muhtemel güvenlik sorunlar› bulundu¤u sürece ürünlerin gelifltirilmemesi iste¤i ile paralel bir yöntem olarak karfl›m›za ç›k›yor. s Yaz›l›m devi Microsoft.

macromedia. Flash MX. Daha fazla s›k›flt›rma ve kaliteli görüntü sa¤layan Divx5 yükseliyor. ‹yilefltirilmifl renk yönetimi ve daha anlafl›l›r ve kullan›m› daha kolay hale getirilen zaman çubu¤u da yenilikler aras›nda say›labilir. May›s ay› içerisinde piyasaya sunaca¤› yaz›l›mda ilk olarak sadece bir dizi dönüfltürme arac›n› yay›nlayacak. gelifltirme süresini ve maliyetini k›saltmas›n› sa¤lama iddias›n› tafl›yor.ulead. Koreli firma Honestech’in gelifltirdi¤i ve MPEG 1 için en iyi Encoder olarak adland›r›lan teknolojiyi kullanan Movie Ripper ad›ndaki yeni program› ile kalite sözü veriyor. kaynak kodun içinde de¤il bir yaz›l›m deposunda (repository) bar›nd›r›l›yor.com Progress Dynamics Yaz›l›m Gelifltirme Dili! Progress’in yeni uygulama gelifltirme ürünü Dynamics. Bilgi için: www. yeni bir yaz›l›m gelifltirme paradigmas›n› da beraberinde getiriyor. daha önce Avusturya. Kullan›c›lar. Art›k nesneler ve özellikleri. Avrupa’daki yaz›l›m korsanl›¤›n›n ana buluflma noktalar›ndan biri olan siteden. Almanya. Bilgi için: www.adobe. Bu sitelerin müdavimleri. yaz›l›m gelifltiriciye standart bir uygulama için en s›k ihtiyaç duyulan çözümleri sunup. CHIP | MAYIS 2002 .. bu iki ortam› geriden takip ediyor. MP3. Dynamics. ifl uygulamalar›n›n da¤›t›lmas›.. sürümü ç›kt›ktan sonra Divx’in 4.com Warez sitelerinde flimdiye kadar. Sybex.com 3 Adobe After Effects 5. Kaynak: marketagent ! IN & OUT n ! Güvenlik Microsoft bile.at’nin kapat›lmas› en büyük baflar›. gelifltirilmesi.. 3 Ulead DVD Picture Show Koleksiyonlar için ideal olan bu program. KISA.com E-postalar Güvenle Aç›l›yor E-cryptor. Bilgi ‹çin: www. iflletim sistemlerinden kelime ve grafik iflleme yaz›l›mlar›na kadar çeflitli popüler yaz›l›mlar yasa d›fl› bir flekilde sunuluyordu. CD’lere yazabiliyor. flifrelenen iletileri Sürükle&B›rak yöntemini kullanarak EXE veya CAB dosyalar› biçiminde posta programlar›na tafl›yabilir ve eklenti KISA. Flash MX’i piyasaya sürdü. yaz›l› gizli iletilerinizi 128 Bit’Lik bir anahtar yard›m›yla kodluyor. Bunlar içinden özellikle Warez sitesi warez. h›zl› yenilenme gibi özellikler yerine yaz›l›mlar›n önce güvenli olmas› gerekti¤ini kabul etmifl bulunuyor.e-cryptor. Programdaki en büyük engel ise al›c›n›n postay› açabilmesi için flifreyi bilmek zorunda kalmas›d›r. art›k elinizi cebinize atman›n zaman› geldi! Movie Ripper VCD Kodlay›c› DVD Arac› Tüm büyük yaz›l›m sunucular› s›rayla tek bir t›klama ile DVD kopyalayan araçlar sunuyorlar. MP3 dosyalar› ve JPG resimleri çal›flma s›ras›nda Flash projesine yüklenebiliyorlar. bir araya getirilmesi ve piyasaya sürülmesi sürecinin h›zland›r›lmas› için tasarlanm›fl. art›k Windows XP ve MacOS X platformlar›n› da destekliyor.com ED‹TÖR’DEN NOTLAR Mahmut Karsl›o¤lu CHIP Yaz› ‹flleri Müdürü Cebinde akrep olanlara duyurulur! olarak gönderebilirler. Fransa. OpenEdge™ ifl platformunun uygulama çat›s› olan Progress Dynamics. sürümü gözden düflmeye bafllad›. Movie Ripper.5 Animasyonlar ve resimler için görsel efektler haz›rlayan program.com. Bu y›l içinde de 6000 sitenin kapat›lmas› hedefleniyor.. tekrarl› tan›mlamalar mümkün. Ses Kaynaklar›: Marketagent taraf›ndan yap›lan bir kamuoyu yoklamas›na göre CD ve radyo halen en çok sevilen müzik ortamlar›. Hong Kong ve ABD’nin de içinde yer ald›¤› 20 ülkede yay›n yapan korsan sitelerine yönlendirme yap›l›yordu. Ancak bir y›la yak›n bir süredir s›k› çal›flan BSA’n›n giriflimleriyle 1800 Warez sitesi kapat›ld›.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET 99 Macromedia Flash MX SoftClan e-cryptor Animasyonlara MX Dopingi H›zl› ve internet üzerinden oynat›labilen animasyonlar yaratmak amac›yla kullan›lan Flash program›n›n üreticisi Macromedia. tüm e-posta istemcileri ile uyumlu olmas›na ra¤men kullan›lan e-posta program›ndan ba¤›ms›z olarak çal›flabilmesi. Bu s›ray› bozmayan Sybex de. Bu program›n en büyük avantaj›. Böylece Flash bulunan internet sayfalar› daha seri olabilecekler. resimleri CD veya DVD ortamlar›nda arflivleyebiliyor.progress.tr ? MÜZ‹⁄‹ NEYLE D‹NL‹YORUZ? CD ve Radyo MP3’den daha popüler CD Radyo MP3 Canl› E¤lenceler Internet Plak %87 %81 %42 %25 %21 %7 De¤erler yüzde cinsindendir. Avusturalya. Bilgi için: www. DVD’leri Video CD’lere dönüfltürebiliyor ve daha sonra bu VCD’leri. Flash 5 versiyonun takipçisi olarak adland›r›yor. hofl görünüm. MX serisinin Macromedia’n›n di¤er yaz›l›mlar› ile daha uyumlu çal›flmas› bekleniyor. Bilgi için: www.sybex. Divx4 5. Bilgi için: www.

Tek say›yla bafllayan aylar›n (Ocak. Fakat ayn› zamanda. Böylece bilmsel çal›flmalara kolay eriflim ve dolay›s›yla yeni çal›flmalar›n h›zlanmas› sa¤lanacak. dünya çap›nda genifl bir veritaban› oluflturmak için anlaflma imzalad›klar›n› duyurdular. Virüs.E isimli bir virüsün do¤rudan antivirüs programlar›na sald›rd›¤› belirlendi. Bir milyon sat›r kaynak kodunu sunan Paylafl›ml› Kaynak CLI uygulamas›n›n programlama dili alan›na ve XML Web hizmetleri araflt›rmalar›na destek olmas› hedefleniyor. Bilgi için: www.com gördü¤ünü düflünüyor. Duruflmalar›n ilk safhas›nda Bill Gates ifadesini video kasetle yollam›fl. Bilgi için: www.trendmicro. ‹stenmeyen ticari tan›t›m e -postalar›ndan kurtulmak için kurulan bir network.ibm. baflta genetik rahats›zl›klar olmak üzere birçok hastal›¤a karfl› gelifltirilecek yeni ilaçlar›n çal›flmalar›n›n yer alaca¤› genifl bir veri taban› oluflturalacak. onlar› uyarmas› mant›¤› ile çal›fl›yor. akademik çal›flmalar ve Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi’ne olan deste¤ini de ortaya koymufl oldu. Adalet Bakanl›¤› avukatlar› Gates’in kasetlerdeki ifadesinin inand›r›c› olmaktan uzak bulundu¤unu savunduklar›nda. Microsoft. kolit. spam olmayan baz› önemli mailleri de “yanl›fll›kla” silebildikleri için kullan›m alan› bulam›yorlar. Microsoft’un aleyhine geliflmelerin oluflmas›na sebep olmufltu.microsoft. di¤er bilgisayar virüslerinin aksine gönderildi¤i bilgisayar›n adresini sakl›yor. spam mesajlar›n belirleyerek kullan›c›lar› bu mesajlardan kurtarmay› hedefliyor. Bilgi için: www. Bilgi için: www. Ancak Napster’in de mucidi olan iki yaz›l›m mühendisi taraf›ndan gelifl- Wireless LAN’a Yaz›l›m Çözümü Yaz›l›mla Gelen H›z Microsoft. Seattle da düzenlenen Windows Hardware Engineering Conference’da (WinHEC)’de Wireless LAN için yaz›l›m çözümlerini sundu. Kullan›c›lar›n ço¤u enfekte olduklar›n› da fark etmiyorlar. Kas›m) alt›nc› gününde aktif olan virüs. Anlaflmada IBM’in e-server ailesinden pSeries sunucular› ve veritaban› yönetim yaz›l›m› DB2 kullan›lacak. ‹ki üst düzey yetkili bu kez mahkeme ile yüzleflmeye haz›rlan›yorlar. May›s. anti tekel davas›n›n ilk aflamas›nda Bill Gates’in duruflmada ifade vermekten kaç›nd›¤› için flirketin zarar ederken spam postalara karfl› gelifltirilen önlemler. Paylafl›ml› Kaynak Ortak Dil Altyap›s›’n›n kaynak kodu. e-Sa¤l›k Mayo Clinic’e IBM Deste¤i IBM ve uluslararas› bir sa¤l›k kuruluflu Mayo Clinic. hastalar›n genetik yap›lar›n›. T›p bilimiyle dijital teknolojiyi birlefltirecek anlaflma sonucunda. Free BSD ve Windows için CLI ve C# ile ilgili 1 milyon sat›r kaynak kodunu akademik çal›flmalar için kullan›ma sundu.com Japonya’y› Virüs Vurdu Japonya’da flimdilik 712 bilgisayar› etkileyen Klez. Eylül. Wireless LAN sisteminin iflinin bir k›sm›n› üstlenerek h›z›n artmas›n› sa¤l›yor. Tan›t›lan yaz›l›m. Temmuz. bilgisayarlar›n e-posta programlar›nda bulunan adres defterindeki isimlere kendini yayarak geniflliyor. Dolay›s›yla Japonya’da yarat›ld›¤› veya yay›lmaya bafllad›¤› san›lan virüsün Japonya d›fl›nda da görülmesi bekleniyor. Çal›flmalar do¤rultusunda tedavisi bulunamayan hastal›klarla mücadelede önemli ad›mlar›n at›lmas› bekleniyor. Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi uygulamas› için kaynak kodunu kullan›ma açan Microsoft. Bu sayede donan›m üreticileri verimli yeni Wireless Lan ürünleri gelifltirebilecekler.100 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET Spam Karfl›t› Napster Klez. Sistem. Bu nedenle virüsü yayan bilgisayar› tespit etmek zorlafl›yor. Trend Micro fiirketi’nin web sitesinde bulunan ücretsiz yamay› indiren kullan›c›lar virüsten kurtulabiliyorlar. k›smen ayr› bir standart haline geldi¤inde bu sistemlerin baflka iflletim sistemi kullan›c›lar›n›n bafl›na problem açabilece¤inden endifle ediliyor. aile ve t›bbi geçmifllerini inceleyerek kesin tan› ve do¤ru tedaviler üzerinde yo¤unlaflabilecekler. ECMA Ortak Dil Altyap›s›’n› ve C# standartlar›n› kullan›yor ve Microsoft Windows XP ve FreeBSD iflletim sistemleri için kullan›ma sunuyor. artan bir yo¤unlukla elektronik posta sahiplerinin bafl belas› olmaya devam tirilen Napster benzeri bir P2P yaz›l›m›. UNIX iflletim sisteminin IBM versiyonu olan AIX iflletim sistemi üzerinde çal›flacak sistem ile Mayo Clinic’lerde tedavi gören kanser.microsoft. ast›m ve di¤er sebeplerden muzdarip hastalar›n (yaklafl›k 6 milyon kifli) bilgilerinin ifllenmesi mümkün olacak.napster. Bilgi için: www.com Gates ve Ballmer Mahkemede Microsoft’un en üst düzey iki yöneticisi Bill Gates ve Steve Ballmer anti tekel davas›n›n yeni duruflmas›nda ifade verecek. gönüllü kullan›c›lar›n kat›l›m›yla denendi ve Spam mail’lerin önüne baflar›yla geçebildi¤i gözlendi.com Microsoft’un Bafl›na Ne Düfltü Kaynak Kodunu Açt›lar Microsoft. kullan›c›lar›n Napster’da oldu¤u gibi birbirine ba¤l› olmas›n› ve ald›klar› spam mailleri di¤er üyelerle paylaflarak.com/turkiye CHIP | MAYIS 2002 . mahkemede bulunmayan Bill Gates’in bu iddialara cevap verememesi. Söz konusu veri taban› sayesinde t›bbi araflt›rma uzmanlar›.E Son Dakika ‹lac›n› Buldular m›? Spam postalar. Mart.

Ancak. trafik cezas› ö¤renmek gibi bürokratik ifllemlerin internet üzerinden gerçeklefltirilmesini sa¤layan e-devlet uygulamalar›n› gelifltiren Siemens Business Services yekililerin yapt›¤› aç›klamada e-devlet uygulamalar› konusunda yeni bir at›l›m içinde olan Güney Afrika’dan örnek verildi.tr CHIP | MAYIS 2002 .com. Bilgi için: www. çal›flmalar›n› h›zland›rmas› gerekti¤i vurguland›. SOAP (Simple Object Access Protocol) ile sistemin internet ile ba¤lant›s› kurulabi- amaç gütmeyen yaz›l›m. Bilgi için: www.google. “servisin kiflisel ve ticari amaç gütmeyen yaz›l›mlarda kullan›lmas›” yönünde oldu¤u aç›kland›. web programc›lar› için kendi sitelerinden Google ile arama yapmalar›n› ve sonuçlar› görüntülemelerini sa¤layacak yeni bir servisi test etmeye bafllad›. Türkiye’nin ise e-devlet ko- nusunda hükümet düzeyinde özel komisyonlar› ve milyonlarca dolarl›k yat›r›m› bulunurken. Bu aflamadan sonra yaz›l›mc›lar günde en fazla 1000 otomatik arama yapmakta serbestler. Web sitesinde arac›n kullan›m›n›n flimdilik ücretsiz oldu¤u belirtiliyor.Google Arama Araçlar›n› Test Ediyor Yaz›l›m ‹çinden Arama Dünyan›n en geliflmifl arama motoru olarak gösterilen Google. Güney Afrika’n›n vatandafllar›n›n on sene içinde bürokratik ifllemleri elektronik ortam üzerinden gerçeklefltirebilecekleri düzeye ulaflmak üzere hedef koydu¤u belirtildi. üreticilerine ve web programc›lar›na sitelerinde 2 milyardan fazla web doküman›n› direkt olarak kendi programlar›ndan aramalar›na olanak sa¤l›yor. WSDL (Web Services Description Language) ile mesajlaflma teknolojisi kullan›labilir.com Dijital Vatandafll›k Yaklafl›yor e-Devlet Uygulamalar› 1974’den beri hayata geçirilmeye çal›fl›lan elektronik kimlik kart› ve nüfus kay›tlar›n›n elektronik ortama geçirilmesi çal›flmalar› “tüm h›z›” ile sürüyor. vergi numaras›. Servise getirilen k›s›tlamalar›n ise. Yeni servis uygulama programlama arayüzleri için Google Web APIs ad›n› tafl›yor. Google servisine kay›t olduktan sonra. bir tan›t›m ve bilgi- lirken.sbs. Ticari lendirme paketi download etmenize izin veriliyor. SOAP ve WSDL standartlar› ile uygulama programlama arayüzleri (API'ler) yarat›labiliyor.

John Lennon’un en k›flk›rt›c› flark› sözleri üzerine yaz›lm›fl tamamen uydurma bir hikaye de. kitab›n dikkat çekici köflelerinden birini oluflturuyor. belirli tufl kombinasyonlar›n› kullanmak ve ayr›ca bu aflamadan sonra güvenlik için de bir flifre girmek gerekiyor.0: Son günlerde ad›ndan s›kça bahsedilmeye bafllanan flu yeni ID chip’leri hakk›nda neler biliyorsunuz? Bu HTML tabanl› otobiyografi kitab›. k›sa hikayelerin yan› s›ra yazarlar›n romanlar›ndan al›nm›fl pasajlar da mevcut. hiç zorlanmadan daha önce gerçeklefltirilmifl ifllemlere ve di¤er ayarlara ulafl›labiliyor. Üstelik. büyük bir Beatles fanati¤i olan Sharon Richards taraf›ndan yaz›lm›fl. E¤er çocuklar›n›z›n yan›nda de¤ilken bile.com. bu kullan›m› kolay kontrol yaz›l›m› epey iflinize yarayacakt›r. Birçok insan üzerinde baflar›ya ulaflm›fl bu kitap ile.0: Özel teknikler ve stratejilerle kendi kiflisel potansiyelinizi ve kendinizi gelifltirmenizi amaçlayan bu kitab› kullanarak. hangi ifllemleri yapabilece¤ini belirlemek ve bunu kontrol alt›nda tutmak istemez misiniz? PCMonitor adl› bu yaz›l›m. fiiirlerin hemen hemen hepsi Rock n’ Roll’un en büyük isimlerinden biri olan John Lennon’dan esinlenerek kalema al›nm›fl. Self Improvement Unleashed 2. New Voices from Kensington 1. Program›n Windows Gezgini’ne benzeyen yönetim arabirimi sayesinde. CHIP | MAYIS 2002 . k›sa hikayeler ve fliirlerden oluflan bir e-kitap.0: Drop Forged Lennon. belki siz de hayat›n›zda büyük de¤ifliklikler yapabilirsiniz. idealleriniz do¤rultusunda daha mutlu bir hayat yaflayabilirsiniz. ❿¤ Drop Forged Lennon eBook 3. 6. 3. hangi zamanlarda. fliirden korku hikayelerine. onlar›n internet üzerindeki zararl› içerikten uzak olmas›n› istiyorsan›z. ❿¤ Implanted Chips&Dips 1. Jon Merz ve Scott Nicholson’a ait. Buradan kullan›ma kapat›lacak programlar. 4. bilgisayar›n›zda gerçekleflen tüm ifllemleri izleyerek. Tablo bafll›klar›. WinZip En popüler dosya s›k›flt›rma yaz›l›m›n›n yeni sürümü PC Monitor 2. Gnutella tabanl› en popüler P2P yaz›l›mlar›ndan biri PC’nizdeki Ajan: Bilgisayar›n›z› baflkas› kullan›yorken neler yapt›¤›n› bu seçenek sayesinde rahatl›kla izleyebilirsiniz. 5. teknik ve finansal meydan okumay› esprili bir dilde inceliyor.tr Morpheus Preview Edition 1. alt tag’lar› ve di¤er HTML bileflenleri konusunda kod örneklerine de yer veren bu ücretsiz e-kitab› okumak için kendi görüntüleyicisini kullanman›z gerekiyor. insan tan›ma ve izleme teknolojisinin gelifltirilmesi ve kullan›lmas› s›ras›nda ortaya ç›kan sosyal. internet ile ilgili filtreler ve engellenecek web sitelerini ayarlamak mümkün oluyor. 7. web tasar›m›ndan kendinizi gelifltirmeye kadar genifl bir yelpazede birbirinden ilginç 5 e-kitap yer al›yor.chip. Son olarak.102 SHARE WARE Top Downloads www.5 h iMesh Multimedya dosyalar›n› indirmeye yarayan bir yaz›l›m Kontrolü Elden B›rakmay›n Bilgisayar›n›zda kimin. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan bu yaz›l›m›n yönetim ekran›na ulaflmak içinse. Design for Web Accessibility 1. oyun oynayan ve sohbet odalar›nda çok fazla zaman harcayan çocuklar› ile sorunlar yaflayan ebeveynler bu yaz›l›mdan yararlanabilirler. DivX 5 Pro Video Bundle DVD kalitesinde filmleri izlemek için gerekli codec’in son sürümü Ad-aware ‹stenmeyen reklamlara karfl› koruma sa¤layan bir yaz›l›m ICQ 2002a Arkadafllar›n›z ile sohbet için en tan›nm›fl iletiflim arac› Download Accelerator Ba¤lant› kopmadan h›zl› bir flekilde dosya transferi için ZoneAlarm Internet üzerinde güvenli¤i sa¤layacak firewall yaz›l›m CD’DE YER ALANLAR H eCHIP Code SHAREWARE Elektronik Kütüphaneniz ‹çin ‹lginç E-Kitaplar Bu ayki e-kitaplar›m›z aras›nda. 8. Kitab›n içeri¤inde. Hikayeler ise Beatles’›n f›rt›na gibi esti¤i y›llarda yazar›n haf›zas›nda kalan hat›ralardan olufluyor. korku romanlar›ndan oluflan bir koleksiyon. 2. E¤er ‹ngilizce biliyorsan›z bu kitaplara mutlaka bir göz at›n. çocuklar›n neyi ne zaman yapmas› gerekti¤ini ayarlayabilece¤iniz bu program›n kullan›m› da oldukça kolay.0: Bu e-kitap size nas›l daha baflar›l› HTML kodlar› yazabilece¤inizi en iyi flekilde sunuyor. bunlar üzerinde tam kontrol sa¤laman›za imkan tan›yor.0: Genç yazarlar Brandon Massey. Özellikle internet üzerinde fazlaca sörf yapan.

kimden geldi¤i ve konular›na göre filtreleme imkan› da sunan program. herhangi bir grafik program›na gerek kalmadan do¤rudan sabitdiske resim olarak kaydediliyor. Bu flekilde korunmufl dosyalar›n daha sonradan silinmesi. CGI script. Cep telefonunuz yan›n›zda olmas› flart› ile bu program› kullanarak. Ancak tüm popüler CD yaz›c›lar› da destekleyen program› kullanabilmek için. izlenmesi ya da de¤ifltirilmesi kesinlikle mümkün olmuyor. eski Print Screen tuflu komutunu daha kullan›fll› hale getiriyor. heyecanla bekledi¤iniz bir e-mail’in gelip gelmedi¤ini merak ediyorsan›z. Stealth Folder 6. Bilgisayar›n›zda bulunan herhangi bir görüntü yakalama cihaz›n› ya da web kameran›z› kullanarak bir foto¤raf stüdyosu oluflturman›za olanak tan›yan bu yaz›l›m ile ekranda istedi¤iniz görüntüyü seçtikten sonra foto¤raf çekmeniz mümkün oluyor. Böylelikle art›k bu tufla bas›ld›¤› zaman yakalanan ekranlar. Program› kullanabilmek için sitesinden KISA.2 h Dünyan›n En Kusursuz Saati! E¤er PC’nizin saatini en do¤ru flekilde ayarlamak istiyorsan›z.4 h Bir ifl toplant›s›nda ya da tatildeyken. Ancak. Kimden. NIST’de bulunan atomik saat sunucucular› ile ba¤lant›l› olarak 3 Vital Desktop 1. ayr›ca bir flifre ile de korunmufl. Konu.0 ABF Photo Camera gerçekten de oldukça yararl› bir görüntü yakalama uygulamas›. Pragram ekle/kald›r ve hatta CTL-ALT-DEL menüsünde bile yer almayan Stealth Folder. masaütünüzde sabit görüntüler yerine hareketli ekran koruyucular›na da yer vermenize olanak tan›yor. parçal› download’lar ve daha birçok ek özellik ile oldukça dikkat çekiyor. Ayr›ca günlük maksimum SMS say›s›n› s›n›rlayarak SPAM postalara karfl› önlem al›nmas› da mümkün. ayr›ca gizli klasörlere eriflme giriflimlerinin de bir kayd›n› tutuyor. Dolay›s›yla ancak bu ifllemlerden sonra tekrar dosyalar›n›za ulaflmak mümkün oluyor.1. Klasörlerinizin güvenli¤i sizler için önemliyse ve dosyalar›n›za di¤er kullan›c›lar›n ulaflmas›n› istemiyorsan›z. HTTP proxy sunucu deste¤i ve takvim için gelifltirilmifl yard›m seçenekleri de bulunuyor. araç ve görev çubu¤unda. 3 Capture Pro 1.0’a mutlaka bir göz atman›z gerekiyor. bu programdan yararlanabilirsiniz. size DVD filmlerinizi.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 103 Ay›n Shareware’leri SMS4Mail 1. klasörlerinizi de baflar›l› bir flekilde saklayabiliyor. SMS4Mail adl› bu yaz›l›m. böylece istenen mesaj›n size ulaflt›r›lmas›n› da kolaylaflt›r›lm›fl oluyor. Zaman ayarl› foto¤raf çekebilmenizi de sa¤layan ABF’nin kullan›c› arabirimi de iste¤e ba¤l› olarak de¤ifltirilebiliyor. SVCD ya da VCD’lere kaydetmek için gerekli tüm güçlü araçlar› sunuyor.. Ancak deneme amaçl› olarak kullan›c›lara 3 bedava SMS de sunuluyor. Daha önce sadece ekran koruyucu olarak kulland›¤›n›z. Çok güçlü bir flifreleme algoritmas›na sahip olan program.0 Görsel olarak ekran›n›z› renklendirecek ve daha da canland›racak olan bu program. Stealth Folder 6. Detayl› yard›m menüsüne ulaflmak içinse F1’e basmak yeterli! CHIP | MAYIS 2002 . bofl bir CD’yi de CD yaz›c›n›za koyman›z yeterli oluyor. KISA. küçük dosya boyutuna ra¤men HTTP/1. belirli bir periyoda ba¤l› ya da sadece ba¤lant› sa¤land›¤›nda bir kere ayarlama yapacak flekilde farkl› modlara sahip olan programda. tüm yedekleme ifllemini ve CD yazmay› gerçeklefltirebilece¤iniz yaz›l›m› kullan›rken. özel bir tufl kombinasyonunun kullan›lmas› gerekiyor. 3 ABf Photo Camera 1. bunlar› ayn› anda birden fazla cep telefonuna da gönderebiliyor. DVD’lerinizi Yedekleyin Backup DVD.0 h PC’den Cebe Elektronik Posta DVD Backup 6. Tüm bunlar›n yan› s›ra kullan›c›lara uzaktan web yönetimi için çok kolay bir arabirim de sunan Abyss Web Server ile PHP ve Perl script içeren sitelerinizin sorunsuz olarak kullan›ma aç›lmas› sadece birkaç dakikada gerçekleflebiliyor.0 Tamamen ücretsiz bir web sunucusu olan Abyss Web Server 1. gelen postalar› kontrol edip filtreledikten sonra SMS olarak cep telefonunuza gönderebiliyor. sabitdiskinizde 4 GB bofl disk alan›n›z›n bulunmas› gerekiyor. Tek bir tufla t›klayarak. Maksimum 20 POP3 posta hesab›n› kontrol edebilen program. 3 Abyss Web Server For Windows 1. sadece DVD filminizi DVD okuyucunuza.. neredeyse tüm dosyalar ile uyumlu çal›flan Vital Desktop ile statik masaüstü görüntüleri tarihe kar›fl›yor. ‹stenirse resimler arka arkaya otomatik olarak da birbirini takip eden dosya isimleri ile saklanabiliyor. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan program›n ayarlar›na ulaflabilmek içinse. Tarih de dahil olmak üzere mesaj›n kendisi 160 karakterden daha fazla olam›yor. Bafllat menüsünde. belirli bir miktarda SMS için kredi sat›n alman›z gerekiyor. Manual. Gelen postalar›.. Chronograph 2.0.0 Oldukça basit ama bir o kadar da kullan›fll› bir sistem eklentisi olan Capture Pro..0 h Size Özel Klasörler çal›flan bu yaz›l›m› bilgisayar›n›za kurabilirsiniz. elektronik postalar›n›za her yerden ulaflman›z mümkün oluyor. Gizli dosyalara ulafl›ld›ktan sonra otomatik olarak bu izleri de yok eden program. yerel a¤ üzerindeki herhangi bir bilgisayar ile senkronize etmeniz de mümkün oluyor. Ek olarak bir saat sunucusu olarak çal›flan Chronograph ile PC’nizin saatini sadece NIST atomik saat sunucular› ile de¤il.

Mcafee ve Ulead’›n yaz›l›mlar›n›n yan› s›ra Astrosell’in kullan›m› kolay e-ticaret uygulamas›. TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) CHIP | MAYIS 2002 . Burada ne kadar az hata yapt›¤› ve ne kadar fazla özelli¤e sahip oldu¤u de¤erlendirmeye giriyor. Kullan›m kitap盤› ne kadar anlafl›l›r ve kapsaml›? Online yard›m al›nabiliyor mu? Asistanlar mevcut mu?. yeni sürümlerin asl›nda yeni sürüm olmay› hak edecek kadar çok yeni özelli¤e sahip olmamalar›.01 Video Düzenleme Yaz›l›m› Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› Adobe GoLive 6 DE⁄ERLEND‹RME CHIP. s Bu ay›n yaz›l›m inceleme bölümünde a¤›rl›kl› olarak yaz›l›m devlerinin en popüler yaz›l›mlar›n›n yeni piyasaya ç›km›fl son sürümleri bulunuyor. Bu de¤erlendirme yaz›l›ma verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor. mkars@chip. yaz›l›mlar›n kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik. Adobe. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü CHIP ONLINE Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www. Neredeyse bir önceki sürümüyle ayn› olan yaz›l›m.0 Beta CAD Yaz›l›m› Auto Cad 2002 105 Yeni Yaz›l›m TESTLER‹ Yaz›l›m dünyas›nda firmalar her geçen gün daha fazla özellik içeren yaz›l›mlar ile kullan›c›lar›n karfl›s›na ç›k›yorlar. Laplink’in PC’ler aras› kolay ba¤lant› kurmak için haz›rlad›¤› Laplink Gold ve son olarak da Ipswitch’in meflhur ve en eski FTP programlar›ndan biri olan WS_FTP Professional’›n en son sürümü ilginizi çekece¤ine inand›¤›m›z yaz›l›mlar aras›nda yer al›yor. Kaynaklarda ise donan›mla aras›ndaki uyumlulu¤a puan veriliyor. bu ay›n en ilgi çeken yaz›l›m› olmay› baflar›yor. Çünkü oldukça güçlendirilmifl çizim araçlar›. Kriterlerden ifllevsellik.tr 106 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› Astrosell Professional FTP Yaz›l›m› Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m› LapLink Gold 11 108 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Mcafee Internet Security 4. Bunun en önemli sebeplerinden biri.chip. gibi sorulara cevap aran›yor.com. baz› durumlarda bu heyecanlar› geçtikten sonra eski sürümlerin de kendilerine yetti¤i gerçe¤i daha a¤›r bast›¤›ndan. yaz›l›m›n konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor. yaz›l›m›n dokümantasyon ve kullan›fll›¤›n›n kalitesi de¤erlendiriyor. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor. Bunlar aras›nda en dikkat çekenleri yaz›l›m testi sayfalar›m›zdan inceleyebilirsiniz. yeni sürümü gerçekten çarp›c› k›l›yor.. Mahmut Karsl›o¤lu. ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor. Her ne kadar popüler yaz›l›mlar›n yeni piyasaya sürülmüfl en son sürümleri. Autodesk. Di¤er taraftan Adobe da Photoshop 7 ile resim düzenleme ile u¤raflanlar için pek bir yenilik sunmuyor.com. kullan›c›larda bir merak uyand›rsa da. Macromedia. Ergonomide ise CHIP. Ancak tabii ki bu baflar›s›z bir sürüm oldu¤u anlam›na gelmiyor. Bu ay inceledi¤imiz Autocad 2002 ise maalesef bu olay›n en büyük örne¤i. Art›k say›lardan b›kan Macromedia’n›n Flash MX ad›yla piyasaya sundu¤u Flash 6 ise.tr/ yazilim adresinde bulabilirsiniz.104 ‹Ç‹NDEK‹LER Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m› Adobe Photoshop 7. sadece deneme sürümlerine göz atmakla yetiniyorlar. yeni özelliklerin azl›¤› ile bu sürümü bekleyen tasar›mc›lar› hayal k›r›kl›¤›na u¤ratacak gibi duruyor.

en büyük yenilikler içinde yer alıyor. yeni sürüme geçmeden önce eklenen az sayıdaki özelliğin işinize yarayıp yaramayacağını düşünmekte fayda var. P Güçlendirilmifl çizim motoru P Gelifltirilmifl GIF saydaml›k kontrolü M Çok fazla yeni araç içermiyor Aslında yeni bir sürüm olmayı hak etmeyecek kadar az özellik ve yenilikle karşımıza çıkan Autocad 2002. PUANI F‹YAT/PERFOR.jsp adresinden indirip deneyebilirsiniz. PUANI F‹YAT/PERFOR. kullanıcılara hızlı erişim bölümünde yer alan araçlar için kişisel ayarları kaydetmeye olanak tanıması ile gerçekten etkileyici.tr Firmay› aray›n›z Win ME/98/NT/2000/XP Macromedia’nın yeni web uygulama serisinde ilk olarak piyasaya sürdüğü Flash MX aslında popüler vektör canlandırma yazılımının 6. AutoCAD 2000i ile hemen hemen aynı.0 sürümünü mutlaka edinin. P Express tools ve VIP program eklentisi P XML çizim dosyalar› oluflturabiliyor M Çok az yeni özellik bulunuyor CHIP | MAYIS 2002 . bu konudaki benzerlik dolayısıyla.evet.com/local/ enu/portal/asp/index. Adobe ile mahkemelik olan Macromedia’nın bu kararına hak vermemek de elde değil. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT - ADOBE PHOTOSHOP 7. Yeni başlayanlar düşünülerek programa eklenmiş bir başka yenilik ise. Sadece yeni özellikler ve gelişmiş özellikler listesine bakmak bile bunu anlamak için yeterli.com. Aksi taktirde bir önceki sürüm de işinizi görecektir. Dimension. Yeni sürümün araç çubuğuna ise Modify I. semboller ve video klipler de artık kendilerine has bağımsız özelliklere kavuşmuşlar. VIP program ve Autodesk'in beta sitesindeki beta ürünlerden programa dahil edilmiş birkaç özellik dikkat çekiyor. Dreamweaver'in arabiriminden programa uyarlanmış. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win ME/2000/XP www. Bu şekilde örneğin resimdeki insan yüzünde bulunan kırışıklıklar. Yeni sürüm içinse aynı şeyi söylemek pek de mümkün değil. Ayrıca aynı Corel'ın Procreate Painter’ında olduğu gibi Photoshop'un gelişmiş araçları da artık pastel. “Auto Color adjustment” aracı ise fotoğraflardaki çeşitli ışık kusurlarını düzeltebiliyor. İlk bakışta. Program içinde sadece Express Tools.medyasoft. arabirim olarak program çok fazla değişmiş gibi durmuyor. Katman dönüştürücü ve CAD standartları gibi özellikleri sunan VIP programı ve "True Associative Dimensioning" ile metin boyutlandırma gibi yeni özelliklerle AutoCAD karşımıza daha üretime dönük bir modül olarak çıkıyor. Tabii ki daha önceki sürüme “i” eklentisini veren internet araçları da yeni sürümde halen yerini koruyor.com Firmay› aray›n›z Windows 98/ME/2000/XP www. Programın 15 günlük deneme sürümünü http://pointa.0 BETA CHIP TOP.sayisalgrafik. ufak cilt kusurları ya da benzeri sorunlar kolaylıkla temizlenebiliyor. Flash yazılımına baktığımız zaman. ImageReady 7. yeni sürümü bekleyen kullanıcılar arasında tam bir hayal kırıklığına yol açıyor. Böylelikle tüm çalışma alanından tam verim alınması mümkün oluyor. Freehand ve Dreamweaver da bulunuyor.autodesk. Yeni sürüm. ilk etapta dikkat çeken ve oldukça da üzücü olan farklılık daha önceki sürümlerde yer alan kartlardan oluşan paletlerin yer almaması. P Genifl video format deste¤i P Geliflmifl scripting araçlar› M Yeni bafllayanlar için zor arabirim H eCHIP Code FlashMX Şimdiye kadar Photoshop’un her sürümü. Wblock komutu ile XML çizim dosyalarının oluşturulması ise başarılı bir özellik. Actions panelinde yer alıyor. Bundan sonra sayı yerine MX kod adıyla üretilecek yazılımlar arasında Fireworks. Bu zeki sistem. Diğer taraftan yeni geliştirilmiş olan Tool Presets seçeneği. Flash’ın tüm video formatları için sunduğu destek ise. sürümü. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www. Photoshop’un yeni sürümü bir gereklilikten çok lüks sayılabilir. Sonuç: Eğer profesyonel bir fotoğrafçıysanız ve doğal çizim araçlarına ihtiyaç duyuyorsanız 7. Sonuç: Eğer hali hazırda AutoCAD 2000i sahibiyseniz. Ayrıca nesneler. yağlı boya ya da kurşun kalem gibi standart fırçalar için değişken hue ve opacity değerleri kullanmayı mümkün hale getiriyor. Text ve CAD Standards şeklinde 4 yeni araç daha eklenmiş. Ama diğerleri yeni player’ın biraz daha yaygınlaşmasını bekleyebilirler. Birincil görevi resim düzenleme olan programa bu konuda eklemiş en çarpıcı araç ise “Healing Brush” adını taşıyor. PUANI F‹YAT/PERFOR.0 ise artık GIF dosyalarında saydamlığa izin veriyor. Aslında. hep çarpıcı ve akılda kalan bir yenilik ve gelişmeyle birlikte karşımıza çıkmıştı.net Firmay› aray›n›z AUTOCAD 2002 CHIP TOP. Sonuç: En iyisini isteyen geliştiriciler için mutlaka yapılması gereken bir güncelleme.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET 105 A Ü YIN 5|2 2 00 NÜ RÜ Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Resim Düzenleme Yaz›l›m› CAD Yaz›l›m› 0 MACROMEDIA FLASH MX CHIP TOP. Ancak firma bu açığını kapatmak için araçların yer aldığı panelleri birbirinden bağımsız hale getirmiş.

uzaktaki PC’nin tüm masaüstünü görüntüleyebiliyor ve karşıda uygulama çalıştırabilmenize de izin veriyor.106 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› FTP Yaz›l›m› PC Ba¤lant› Yaz›l›m› ASTROSELL PROFESSIONAL CHIP TOP. Programın tüm fonksiyonlarına ana pencere üzerinden ulaşılabiliyor. Özellikle web sayfalarınızı güncellemek için kullanabileceğiniz bu programın kullanımı da oldukça basit. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000/XP www. Program içinde katalogdaki her nesne için renk ve boyut gibi sınırsız seçenek belirlemesi mümkün oluyor ve bunlar orijinal ürünün fiyatını etkileyebiliyor. Netscape ya da Internet Explorer içinde ftp:// ile başlayan satırlarda otomatik olarak devreye girebiliyor. Her BT destek uzmanının sahip olması gereken bir yazılım. Sanal mağazanızın hazırlanması sırasında program size bir kurulum sihirbazı ile yardımcı oluyor. S‹STEM Win 95/98/Me/NT/2000/XP B‹LG‹ F‹YAT www. PUANI F‹YAT/PERFOR. Yani bağlantıyı sağlıyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. birden fazla seviyede ürün veri tabanı hazırlayıcı ve e-business ayarları da sunuyor. Actinic’in 3. dosya transferlerini belirlenen sürelerde otomatik olarak yapabiliyor. Dosya transferlerinde güvenliği sağlamak için firewall ayarları kullanılabiliyor ve istenirse WS_FTP. doğrudan seri. Yazılım aynı Actinic’de olduğu gibi kullanıcıya bir off-line katalog hazırlayıcı. PUANI F‹YAT/PERFOR. tarihe. sabitdiskinizdeki başlangıç klasörünün belirlenebilmesi ve her FTP sitesi için bir remote sürücü yaratabilmesi ile dosyalara erişim için gereken zamanı oldukça kısaltıyor. Bu da kullanımı çok kolaylaştırıyor. P Actinic’den dönüflüm seçenekleri P Fiyat› çok uygun M Haz›r tema say›s› az H eCHIP Code ASTROSELL FTP yazılımlarının atası olarak nitelendirilebilecek bir program olan WS_FTP.astrosell. Birebir aynı olmasa da görünüş ve kullanım alanındaki bu benzerlikler bir karşılaştırma yapmayı da zor hale getiriyor.com 45 $ LAPLINK GOLD 11 CHIP TOP. Programda yer alan hem yerel hem de remote diskler rahatlıkla isme. sürümleri için dönüşüm seçenekleri de sunuyor.ipswitch. Ayrıca aynı Windows pencerelerinde olduğu gibi dosyaların küçük ya da büyük simgeler ile görüntülenmesi de mümkün oluyor. paralel ya da USB bağlantının yanı sıra. karşı tarafta LapLink kurulu olmaması durumunda bile LapLink Web sitesi yardımıyla bağlantı sağlayabiliyor. Hatta Astrosell.com 350£ IPSWITCH WS_FTP PRO 3 CHIP TOP. Uzak bilgisayarlara bağlantıda LapLink Gold 11. SSl ile güvenli transferi de destekleyen program. LapLink Gold 11 paketinin en büyük problemi ise içinde USB bağlantı kablosunun yer almaması. Başarılı bir güvenlik ve kodlama ayarlarına sahip olan program. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/Me/NT/2000/XP www. dosya boyutu ve tipine göre de sıralanabiliyor. çeşitli aygıtların birbirine bağlanmasını sağlayan farklı yazılımlarla karşımıza çıkıyor. 4 ve 5. Programın bu en son sürümü. WS_FTP.com 180 $ Piyasaya sunduğu oldukça başarılı sanal mağaza oluşturma yazılımı ile bir anda dikkatleri üzerine çeken Astrosell aslında daha önce incelediğimiz konusunda lider yazılım Actinic Catalog ile büyük benzerlikler taşıyor. P Kullan›m› kolay arabirim P Browser ile birlikte çal›flabilme P SSL ve Firewall seçenekleri H eCHIP Code WS FTP LapLink yıllardır. Sonuç: Diğer bazı yazılımlarda olduğu gibi yazılım sürümü ilerledikçe Laplink gereksiz bir sürü özellikle boğulmamış ve hala sadece yapması gerekeni yapıyor. iki bilgisayar arasında dosya transferi gerçekleştirmek için bir kullanıcının ihtiyaç duyabileceği her şeyi sunuyor. P Çok fazla ba¤lant› seçene¤i sunuyor P Uzaktan eriflim destekliyor M USB kablosu pakete dahil de¤il CHIP | MAYIS 2002 . Yine de taslakların Macromedia Dreamweaver ya da Microsoft FrontPage gibi harici bir yazılımla da düzenlenebiliyor olması ile Astrosell bu açığını kapatıyor. tüm 32 bit Windows sürümlerini destekliyor ve uzaktaki bilgisayarlara bağlantı için çok güçlü araçlar içeriyor ve çok geniş bir yelpazede seçenek sunuyor. Ancak eğer SSL ve Firewall seçenekleri ilginizi çekiyorsa bu yazılıma bir şans verebilirsiniz. Ancak dahili olarak çok fazla hazır tema bulunmaması bir dezavantaj. ağ bağlantısı ve hatta infra-red gibi kablosuz bağlantı da bunlar içinde yer alıyor.laplink. Sonuç: Hazır tema sayısı az ve tasarım ile planlama özellikleri Actinic’e göre daha zayıf. Yazılı ve sesli sohbet desteği de sunan program ile karşı taraftaki kullanıcı ile bağlantıya geçmeniz mümkün oluyor. Sonuç: Genelde FTP yazılımları kullanıcıları kolay kolay alışkanlıklarından vazgeçip programlarını değiştirmezler. Modem. Ancak program orta fiyatlı bir çözüm arayanları tatmin edecek kadar da başarılı özelliklere sahip.

PDA senkronizasyonu ile virüslerin taşınabilir bilgisayarlarınıza geçmesini de engelleyebilen yeni Virusscan’in yanı sıra pakette yer alan diğer bir program olan Firewall ise güvenlik ile ilgili her türlü hareketi izleyip kaydını tutabiliyor.mcafee. GoLive içinde yer alan dahili Workgroup Server programı. Her ne kadar bunları internet ya da kitaplar üzerinde bulmak mümkün olsa da el altında bulunuyor olması verimi artırıyor. Yeni sürüm Norton Internet Security 2002 ile benzer bir şekilde. artık Windows XP ile de sorunsuz çalışabiliyor. yeni sürümünde de maalesef frame’lerle olan kullanım problemlerinden kurtulamamış. Norton’la aynı isme sahip bir şekilde karşımıza çıkıyor. daha önceki sürüm ile karşılaştırıldığı zaman çok daha profesyonel görünüyor. PUANI F‹YAT/PERFOR.01 CHIP TOP.evet. Aynı plug-in. size Dreamweaver’da yetecektir. tesadüfi resim seçimi. Baştan aşağı elden geçirilmiş ve yenilenmiş arabirim. 3 DVD formatını da destekleyen yazılımdaki DVD plug-in’i bir MPEG dosyası açıldığı zaman otomatik olarak devreye giriyor ve kullanıcılara sahne seçimi ve etiketleme seçenekleri sunuyor. yeni worm ve virüsleri tespit etme yeteneği sağlayacak yeni özellikler eklenmiş. Rakiplerinden daha ucuz olan Video Studio 6. PUANI F‹YAT/PERFOR. Diğer taraftan tabloların kontrolü ise mükemmel olarak nitelendirilebilir. ister tek bir sayfa hazırlıyor olun ister geniş bir elektronik ticaret sitesi. P Uygun fiyat P Çok fazla yeni özellik M Karmafl›k arabirim H eCHIP Code VIDEO STUDIO Adobe’un web yayıncılığı yazılımı olarak ürün yelpazesindeki yegane programı olan GoLive. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www. Çünkü paket içindeki yazılımlar ayrı ayrı alındıklarında dahi neredeyse aynı fiyata geliyor.wlead. bu bölümdeki en dikkat çekici özelliklerden birini oluşturuyor. Ancak bu sefer de arabirim biraz kullanılabilirliğini yitirmiş. Sonuç: Program birçok profesyonel tasarımcıya çekici gelebilecek bir ürün. fiyat olarak da fazla bir avantaj sunmuyor. seçiminiz için bir neden olabilir. Program içinde yer alan diğer yenilikçi araçlar da. Ayrıca buradan bölümlerin seçiminin yapıldığı menü için arka plan belirlenmesi de mümkün oluyor. Ancak Dreamweaver’ın sadeliğini aratıyor.com 100 $ ADOBE GOLIVE 6 CHIP TOP. Font’larla çalışırken zaman zaman beceriksizce davranıp kodun şişmesine yol açan GoLive’da kod girme penceresi de fare kullanıcılarından çok. Sadece Virusscan almak da yeterli olabilir.net Firmay› aray›n›z Win 98/ME/NT/2000/XP Norton Internet Security 2002 ile başabaş bir rekabet sürdüren McAfee'nin en son internet güvenlik paketi.com 75 euro ULEAD VIDEO STUDIO 6 CHIP TOP. VCD ve SVCD hazırlamak için de kullanılabiliyor. Sonuç: Web filtreleme ve ebeveyn kontrolü de sunan oldukça yeterli bir güvenlik paketi. Video Studio içinde 3D efektler de dahil olmak 122 efekt ve geçiş bulunuyor. Ancak ücretsiz Firewall yazılımları da var. Kötü değil. klavye kullanıcıları düşünülerek hazırlanmış. Ek olarak DVD hazırlama işlemini de sürükle bırak ile yapılacak kadar basitleştiriyor. Video Studio’nun yeni sürümüyle yine dikkatleri çekiyor. DVD hazırlama plug-in’i ile de bir adım öne geçiyor.0’a. Ayrıca yine bu bölümde yer alan Hawk (Hostile Activity Watch Kernel) teknolojisi ise sürekli sisteminizi şüpheli hareketlere karşı gözlem altında tutuyor. Kullanıcının browser’ına göre en uygun style sheet’in seçimi. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www. Video düzenlemeye başlamak için cazip bir seçenek. üretim zamanını gerçekten oldukça azaltıyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www. Her ne kadar sadece parlaklık ve renkle ilgili olanlar işe yarar olsa da genel olarak filtreleme özelliklerinin tümünün kullanımı oldukça kolay. PUANI F‹YAT/PERFOR. frame’ler arası sürükle bırak ile tüm içeriğin taşınması ve cookie yazmak için kullanılabilecek yeni akıllı araçlar ise gerçekten başarılı eklentiler. Belirli IP adreslerin artık bloklanabiliyor olmasıysa. Programın ilk parçası olan McAfee Virusscan 6. Sonuç: Video Studio 6 birçok mükemmel özellikle birlikte geliyor.108 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Video Düzenleme Yaz›l›m› Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› MCAFEE INTERNET SECURITY 4. P Pratik ak›ll› araçlar P Dahili workgroup server M Frame kullan›m› karmafl›k CHIP | MAYIS 2002 . Eğer tek başınıza çalışıyorsanız. Daha önce Internet Guard Dog adıyla anılan bu yazılım. Ancak eğer bir tasarım ekibinin parçasıysanız. P Hawk teknolojisine sahip P Kurulum ve kullan›m› kolay M Firewall yaz›l›m› ücretsiz de al›nabilir Video düzenleme yazılımları arasında sunduğu uygun fiyatlı çözümler ile her zaman adından söz ettiren Ulead.

110
eCHIP ‹ÇER‹⁄‹

» » » » »

Jet Audio Kendi çap›nda home studio eCHIP May›s eCHIP içeri¤i Sandra 2001 Sisteminizi elden geçirin Talisman Yepyeni temalar Paraliz Paray› köleniz yap›n

Jet Audio

Kendi Çap›nda Home Studio
Audio CD’den VCD’ye, MP3’ten MIDI’ye kadar birçok format› ayn› arayüz içinde kullanabilirsiniz.
Jet Audio, hemen hemen tüm multimedya formatlar›n› destekleyen bir multimedya player. Streaming Media, dijital audio ve video deste¤ine sahip. Home studio fleklindeki arayüzü oldukça gerçekçi olan Jet Audio’yu kolayca kullanabilirsiniz. Bu arayüz ses efektleri, mixer, audio CD, digital audio (MP3, RA, WAV), MIDI ve video çal›c›s› gibi 6 parçadan olufluyor. Ana bölümde di¤er parçalar› kontrol etmenizi sa¤layan butonlar bulunuyor. Kullanmak istemedi¤iniz bölümü görünmez yapabiliyorsunuz. Ayr›ca buradan ayarlara da ulaflabiliyorsunuz. Ses Efektleri: Dinledi¤iniz veya izledi¤iniz film ya da flark›lar›n geliflmifl ses ayarlar›n› buradan yapabilirsiniz. POP, ROCK, JAZZ, CLASSIC, VOCAL ve FLAT kategorilerinde equalizer seçenekleri bulunan bu bölümde, isterseniz kendi equalizer ayarlar›n›z› da yapabiliyorsunuz. Ayr›ca 4 adet 3D ortam ve 11 adet ses efektiyle de¤iflik sesler yaratabiliyorsunuz. Mixer: Ses, balans, gibi ayarlar›n yap›ld›¤› bu bölümde Windows’un ses kontrolü kullan›l›yor. Play ve record seçeneklerin-

de ayarlar da de¤iflim gösteriyor. Audio CD: E¤er bilgisayar›n›z internete ba¤l›ysa 100 binden fazla arflivi bulunan CDDB özelli¤inden yararlanabiliyorsunuz. ‹nternet ba¤lant›n›z yoksa, program›n albüm yapma fonksiyonuyla parçalar›n bilgilerini kendiniz girebilirsiniz. Ayr›ca bu bölümde audio CD’leri dijital müzik format›na çevirebiliyorsunuz. Digital Audio: MPEG (MP3, MP2, MP1), Real Audio (RA, RM, RAM), SUN Audio (AU, SND), MAC Audio (AIF) ve Windows Audio (WAV) formatlar›n› çal›flt›rabilece¤iniz bu bölümde parçalara efektler verebilir, flark› sözlerini görebilir, MP3’ü WAV format›na çevirebilir veya audio CD’ler yapabilirsiniz. MIDI: MIDI d›fl›nda bu bölümde Karaoke (KAR) ve Module

De¤iflik Arayüzler: Program›n içindeki birkaç arayüzü kullanabilece¤iniz gibi internetten de çeflitli arayüzler seçebilirsiniz.

(MOD,S3M, XM, MTM, IT) dosyalar›n› çalabilirsiniz. Yine Digital Audio bölümünde oldu¤u gibi flark› sözlerini görebilir, kullan›lan enstrümanlar› de¤ifltirebilir ve tempoyu artt›rabilirsiniz. Digital Video: AVI, MOV (QT or AM), MPG (AM), DAT (AM), RealVideo formatlar›n› destekleyen program ile ayr›ca Real Video 5.0 makinan›zda yüklüyse RM dosyalar›n› da izleyebilirsiniz. Video fonksiyonlar› aras›nda, track’ler aras›nda h›zl› geçifl, tam ekran izleme, de¤iflik ses efektleri ekleme, h›z› artt›rma, kare kare izleme ve BMP format›nda ekran görüntüsü alma bulunuyor.

May›s eCHIP CD ‹çeri¤i
Her ay oldu¤u gibi bu ay da dergideki kapak konusu ve yaz›l›m bölümünde ad› geçen programlar› eCHIP içerisinde sizlere sunuyoruz. Bu ay›n konu bafll›klar›; Windows Tuning, XP Power Toys ve dosya kurtarma programlar›... Ayr›ca TOP Freeware bölümünde onlarca en iyi ücretsiz yaz›l›mlar bulunuyor. Yerli programc›lar›n yazd›¤› amatör veya profesyonel programlar› da bu ay CD’de bulabilirsiniz. Desktop, Sistem, Multimedya, ‹nternet ve Müzik gibi her ay yer alan program kategorilerinde ise çok say›da shareware ve freeware yer al›yor. Ayr›ca, Bilgisayar Sözlü¤ü ve profesyonel programc›lar için “Marjinal” bafll›kl› makalemizi de incelemenizi tavsiye ederiz.

Web Siteleri: Birkaç ayd›r devam ettirdi¤imiz web siteleri tan›t›mlar› ve linkleri eCHIP’te.

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK » DONANIM »

YAZILIM
eCHIP ‹çeri¤i

» PRAT‹K » INTERNET

111

SANDRA 2001

Talisman

Sisteminizi Elden Geçirin
SiSoft SANDRA (System ANalyser, Diagnostic and Reporting Assistant), bilgisayarlar için bilgi alma ve analiz program›. Bilgisayar›n›zdaki tüm donan›m ve yaz›l›mlar hakk›nda tam anlam›yla genifl aç›klamalarla bilgi alabilirsiniz. Program 32 bit Windows 95/98/Me ve 2000 uygulamalar› yan›nda 16 bit Windows ve DOS deste¤i de veriyor. Sisoft Sandra Standart ile 50 ayr› konuda test ve benchmark yapabilir, sonuçlar› listeleyebilirsiniz. Program›n VESA, VBE, ACPI, APM, BIOS SMB, tak çal›flt›r ve WinG, DirectX (DirectDraw, Direct 3D, DSound, DMusic, DPlay, DInput), OpenGL, Glide deste¤i bulunuyor. Ayr›ca Intel Pentium MMX/Pro/II/III/4, Celeron, Xeon /III/4, OverDrive; Cyrix 6x86, 6x86MX, MII, MIII, AMD K5, K6, K6-2/III, Athlon/Duron ifllemcileri de tan›yabiliyor.

Yepyeni Temalar
Talisman herhangi bir masaüstü temas›ndan farkl› olarak, masaüstünüzü ele geçiriyor ve kendi yönetmeye bafll›yor. Program› çal›flt›rd›¤›n›zda karfl›n›za klasik arayüz geliyor. Daha sonra QNXi WindowsXP veya golden arabirimini seçebiliyorsunuz. XP arabirimi birebir ayn› yap›lm›fl ve istedi¤iniz takdirde renklerini de olive ve metallic olarak de¤ifltirebiliyorsunuz. Bilgisayar›m, e-mail ve Belgelerim gibi çok kullan›lan Windows uygulamalar› daha çok göz önüne al›nm›fl. Ayr›ca, ekran›n tam ortas›nda sisteminizin tüm özelliklerine ulaflabilece¤iniz ayarlar menüsü bulunuyor. Windows oyunlar› ve Bafllat menüsündeki programlar da bu bölümden ulaflabilece¤iniz di¤er uygulamalar aras›nda yer al›yor.

D‹J‹TAL DERG‹LER
3 PCONLiNE
Her ay oldu¤u gibi onlarca web sitesinin tan›t›m› PCONLINE içerisinde yer al›yor. Sitelerin k›sa aç›klamalar›n› okuduktan sonra, bulunan linklerine t›klay›p browser’›n›zdan izleyebilirsiniz. Ayr›ca, internette karfl›n›za ç›kan istemedi¤iniz pencere ve gereksiz yavafllatmalardan kurtulman›z için yararl› bir makale de bu ayki dergimizde yer al›yor.

3 Computer Easy
Bilgisayar ve Elektronik kursumuzda, FET’ler (Field Effect Transistor/Alan Etkili Transistor) hakk›nda ayr›nt›l› bilgi bulabilirsiniz. fiekiller ve örneklerle anlafl›l›r bir flekilde aç›klanan konular her ay devam ediyor. Bilgisayar sözlü¤ünde ise D harfindeki bilgisayar terimlerinin aç›klamalar› bulunuyor. Ayr›ca A, B ve C harflerine de ulaflman›z mümkün.

Çeflitli temalar
Temalar sadece renk de¤iflimi sa¤lam›yor. Arayüz tamamen de¤ifliyor ve yeni menüler eklenebiliyor. Program›n web sitesinde (www.lighttek.com) oldukça renkli temalar yer al›yor. Fakat bu temalar› kullan›rken yine de al›fl›lm›fl Windows arayüzünü özleyebilirsiniz.

3 Suxxess

Paraliz

Paray› Köleniz Yap›n
ParaLiz’le birlikte kiflisel finans yönetimiyle ilgili konularda bilgilenebilir; gelir, gider ve yat›r›mlar›n›z› izleyip, bütçenizi yapabilir ve gelece¤inizi planlayabilirsiniz. Program sayesinde, tüm gelir, fatura ve ödemelerinizi kolayca izleyebilirsiniz. Hisse senedi, fon gibi yat›r›m araçlar›n› izleyebilir, kredi veya borç ödeme planlamas› yapabilir ve diledi¤iniz finansal hesaplamalar›n üstesinden gelebilirsiniz. Takvim ve an›msatma sayesinde, faturalar›n›z› zaman›nda ödeyebilir, 50’ye yak›n rapor ve grafikle tüm verilerinizi kolayca izleyebilir, tek t›klamayla birçok rapora an›nda eriflebilirsiniz. likleri “Nas›l Kullan›l›r?” bölümünden ö¤renebilirsiniz. Görsel anlat›ml› derslerle kolayca kavram ve kullan›m e¤itimleri alabilirsiniz. Tüm menüler ayr›nt›l› olarak anlat›l›yor. Program ekran› üzerinde video e¤itiminden yararlanabiliyorsunuz ve kaç›rd›¤›n›z bir bölüm olursa geri alabiliyorsunuz.

Birkaç ayd›r devam eden kurslar›m›za geçen ay Visual Basic kursu da kat›lm›flt›. Visual Basic’in bu ayki konusu ise form nesnesi, özellikler, yöntemler ve olaylar. ASP kursumuzda ise, ASP’de sunucu istekleri aç›klan›yor ve VB Script’e girifl yap›l›yor. Veritaban› arayüzünün tan›t›ld›¤› Acces kursu ve XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD konular›n› kapsayan XML kursu, SUXXESS içerisinde yer al›yor. Ayr›ca ActiveX hakk›ndaki makalemizin de profesyonel programc›lar›n ilgisini çekece¤ini düflünüyoruz.

B‹R SORUNLA KARfiILAfiIRSANIZ
E¤er videolarda görüntü ve ses alamama gibi bir sorununuz olursa, eCHIP Basic Kit içinden QuickTime’› kurabilirsiniz. Bilgisayar›n›z CD-ROM’u bir audio CD gibi görüyorsa, muhtemelen CD-ROM’unuzun sürücüleri DOS’tan yükleniyordur. Sorunu gidermek için Config.sys ve Autoexec.bat dosyalar›ndaki CD-ROM sürücüsü yükleme ile ilgili sat›rlar›n bafl›na REM ekleyerek, bilgisayar› yeniden bafllat›n›z. E¤itim videolar›n›n izlenmesinde sorun ile karfl›lafl›rsan›z, CD’nin Tools klasörü içindeki Tscc.exe dosyas›n› çal›flt›r›p, ilgili codec’i bilgisayar›n›za kurunuz.

3 LEVEL ÖZEL
Command&Conquer: Renagede’in inceleme yaz›s› LEVEL’dan Berker Güngör taraf›ndan yap›ld›. Oyunun puan›, özellikleri, art› ve eksilerini Berker Güngör’ün yaz›s›ndan takip edebilirsiniz. Ayr›ca, bu bölümden, oyunun multiplayer demosunu kurabilir ve tan›t›m filmini izleyebilirsiniz.

Kurulum ve kullan›m
Program› kurduktan sonra dosya ifllemleri, planlama, raporlar ve geliflmifl eklentiler gibi özel-

CHIP | MAYIS 2002

112
‹Ç‹NDEK‹LER

113 114 118

Yedekleme: Önce yedekleyin sonra silin Yeni Sistem: Sorunsuz kurulum için disk bölümlemesi Bar›flç›l Çözüm: Paralel Windows XP ve 98/Me kurulumu

10 ADIMDA YEN‹ S‹STEME

Planlama Yedekleme Sürücüler Ayarlar Aç›l›fl disketi Silmek Bölümleme Formatlama Kurulum ‹nce ayarlar

10 Ad›mda Temiz Windows

Windows’unuzu Yenileyin
Eski sistemlerinden memnun olmayanlar ve PC’sini komple yeniden kurmak isteyenlerin aflmas› gereken birçok engel var. CHIP, 10 ad›mda eski sistemi ve ayarlar›n› yedekleyerek yeni bir sistemin problemsiz bir flekilde nas›l kurulacaca¤›n› aç›kl›yor.

H

emen umutsuzluğa kapılmaya gerek yok! Hangi kullanıcı, şimdiye kadar en azından bir kere olmak üzere, PC’sini öfkeden pencereden dışarı fırlatmak istememiştir ki? Sistemde oluşan hatalar çoğu kez sinir bozucu bir hal alabilir, ama yine de sakin olun. Bu gibi durumlarda, muhakkak yapılabilecek bir şeyler vardır. Artık bilgisayar kullanıcılarının çoğu, Windows kurulumundan bugüne kadar geçen zamanla, problemlerle karşılaşma sıklığının doğru orantılı olduğunun bilincinde... Hiçbir şey yolunda gitmediğinde ne yapmak gerekiyor? En iyi seçim, sistemi baştan aşağı temizlemek ve Windows’u

yeniden kurmak. Çünkü bu yol çökmelerin ve hata uyarılarının sıklaştığı durumlarda yapılabilecek en iyi şey. Planımız size çok fazla sıkıntı yaşamadan yepyeni bir sisteme nasıl ulaşabileceğinizi gösterecek.

1

Kolları sıvamadan önce, amaç tam olarak belirlenmeli... Çünkü yeni bir kurulum süreci, sistemi kişisel gereksinimlerinize uygun hale getirmek için en ideal zaman. Bu sırada dosyaları korumak ve daha iyi güvenlik önlemleri alabilmek için sabitdiskinizi yeniden bölümlendirebilir ve

I

Planlama: XP veya 98/Me? Belki de ikisi birden

hatta yeni bir sistem deneyebilirsiniz. Şu sıralar Windows XP Home Editon’ın tam sürümünü yaklaşık 100 dolar karşılığında temin edebilirsiniz. Bir süredir hissedilir derecede daha stabil olan yeni Windows’a ilgi gösteren kullanıcılar, sistemin yeniden kurulumu öncesinde önemli bir karar aşamasından geçmekteler. Yeni işletim sistemi, özellikle mesleği gereği bilgisayar başında çalışanlar için tasarlanmış ve birden fazla kullanıcının aynı sistemi paylaşması gerektiği durumlara uygun. Ancak öncelikle bilgisayarınız, yazılımın donanım gereksinimlerini karşılayabilmeli: XP; 233 megaherz ve

CHIP | MAYIS 2002

Ayrıca sürücülerin hiçbirinin en güncel versiyonlarının olmadığı da kolaylıkla tahmin edilebilir. Oyunlar: Oyun severler en son değiştirilen dosyaları da diğer önemli dosyalarla birlikte arşivleyebilir. ARAÇLAR. Ancak bunlar gerekebileceklerin tümü değil. Office 97’de dosyalar C:\Program Files\Microsoft Office\Templates’de yer alıyor. silme ifllemi öncesinde mutlaka sürücü sa¤lanmal›. CHIP | MAYIS 2002 . Eski işletim sistemini saklamak istemeniz halinde. Dikkat edilmesi gerekenler her şeyden önce görüntü. En iyi seçim. Sürücü Sorusu: Sürücü Microsoft kaynakl› m›. modem ve dijital kamera için özel yaz›l›mlar dahil edilebilir. Konfigürasyon dosyalar› kullanmalar› halinde di¤er yaz›l›mlar da bu kategoriye dahil edilebilir. tarayıcı ve yazıcı gibi harici bileşenler. e-maillerinizi ve adres defterinizi bir arşiv dosyasında saklayabilirsiniz. Acrobat Reader ve Internet Explorer’›n en yeni sürümü. PC’nizi baştan aşağı yenilerken çifte işletim sisteminin ön koşullarını zaten yerine getireceksiniz. en güncel sürümlerin üretici kaynakl› olarak do¤rudan internetten temin edilmesidir. C:\Windows\Favorites’den (98. 2 Sabitdiski temizlemeden önce. Sistem’e iki kez tıklayın ve (XP’de Hardware) daha sonra Device Manager’ı seçin. Sabitdiski formatlamadan önce. S›k Kullan›lanlar: Internet Explorer’da sık kullanılan adresler listesi oluşturduysanız. Office templates yeni kurulumun ardından kendi şekillendirdiğiniz belge şablonlarını yeniden yaratmak zorunda olmak can sıkıcı.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 113 Yeni Windows Kurulumu üzeri işlemcili en az 128 megabayt bellek sahibi sistemlerde 1 gigabayt sabitdisk alanına ihtiyaç duyuyor. Bu kategoriye yalnızca Word. Outlook’ta Dosya/Arşiv’den Outlook Express’de Dosya/Ver’den erişilen bu özelliği her yeni sistem kurulumundan önce kullanmalısınız. genellikle sorun yaratmaz. işiniz o kadar kolaylaşacaktır.Me) Denetim Masası’nı açın. Windows XP’yi Windows 98 ve Me’ye paralel olarak kurmak mümkün. Bu fırsatı kullanmayı istemeseniz dahi. Başlat/Ayarlar’dan (98. E-mailler ve Adres Defteri: Outlook ve Outlook Express’de. Excel dosyaları veya fotoğraflar değil. Windows 2000 veya XP’de templateler \Documents and Settings dizininde o anki kullanıcı adı altında Application Data\Microsoft\Templates’de saklı. AYARLAR » Kendi üretim CD’niz Sürücüler: Bu s›n›fa Windows CD’sinde yer almayan her fley dahil edilebilir. Ayarlar: En önemli ayarlar› screenshot yoluyla ve/veya belgelemeyle kaydedebilirsiniz. k SÜRÜCÜLER. yeni kurulumun ruh sağlığınızı korumaya yardımcı olacak bir çalışma ortamı yaratmak için mükemmel bir başlangıç noktası olduğunu unutmayın.. ses ve network gibi ek kartlar ve modem.ME) veya Documents and Settings\<Kullanıcı Adı>\ Favorites’den(XP) ulaşabileceğiniz bu verileri de saklayın. Bu dosyalara ya Windows CD’sinden ya da ayrı bir CD’den ulaşılabilmeli. tüm gerekli dosyaları dikkatle kaydetmelisiniz. aynı zamanda ilk anda akla gelmeyen pek çok dosya da dahil edilmeli. Net’ten kısa sürede sürücü temin etmek. Aç›l›fllar: Bafllang›ç disketinin içeri¤ini CD’ye aktarmak. I Yedekleme: De¤erli dosyalar›n›z› koruyun 3 Windows’un kurulum CD’sinde çok sayıda sürücü yer alıyor. ne kadar fazla kaynağa sahipseniz. sistemin her bileşeni için bir sürücünün el altında olduğundan emin olmalısınız. de¤il mi? De¤ilse. Her defasında ilgili bileşene iki kez tıklayın ve Sürücü kartını kontrol edin. Kurulum I Sürücüler: Hiçbirini unutmad›¤›n›za emin olun sırasında ISDN kartınızın çalışmadığını fark etmek kadar sinir bozucu pek az duruma düşülebilir. İşlemin nasıl yapıldığını s118’deki “Çifte Windows” kutusunda bulacaksınız. internet bağlantısı olmadan güçleşecektir. Belgelerim: Kullanıcı farklı saklama dizinleri kullansa da pek çok program dosyalarınızın tümünü standart olarak bu sistem klasöründe saklar.. Bunlara ek olarak taray›c›. Araçlar: Hiçbir bilgi sayarda eksik olmamal›: S›k›flt›rma program›. Bu değerler en düşük gereksinim seviyesini temsil ettiğinden. Fare ve CD-ROM sürücüsü gibi sistem bileşenleri ve standart donanımlar. Nero benzeri CD yazma programlar›yla bir bafllang›ç CD’si elde etmek mümkün. Office 2000 ve XP’deyse onları C:\Windows\Application Data\Microsoft\Templates’de bulabilirsiniz.

Pencere. CD’yle PC sadece ilk haline döndürülebilir. [Esc] tuşuna tıklayın ve tüm partition’ların listesine ulaştığınızda herhangi birini seçip silin. ekran görüntüsü olarak hafızaya alınacaktır. E-mail hesapları. Sonradan eklenen aygıtların tümü için. Kaydetmek istediğiniz iletişim penceresini açın. Windows 98 ve Me: Başlangıç disketini sürücüye yerleştirin ve PC’yi başlatın. Pek çok PC. en iyi çözüm. içindeki tüm dosyaları silmek üzere olduğunuz. Örneğin Çevirmeli Ağ için arama parametrelerinin yer aldığı pencere.k WINDOWS YEDE⁄‹ » Recovery CD’leri biraz problemli Recovery CD’leriyle ilgili problemler. Ayarların saklanabilmesinde aşağıdaki ipucu yardımcı olacaktır. Önemli Ayarlar: Kaybetmemeniz için Çevirmeli A¤ gibi önemli ayarlar›n›z› bir dokümana kaydedin. 4 Yalnızca sürücü ve yazılımlar değil. Ancak bu şekilde ekran görüntüsü sonradan en iyi şekilde ayarlanabilecektir. Diğer önemli ayarlar için de aynı yöntemi uygulayın ve onları Word’de tanımlayın. Çünkü onlar olmaksızın sistemi eski haline getirmek çok zor. Büyük boyutlu sabitdisklerin desteklenmesiyle ilgili soruyu Evet ile yanıtladığınızda kendinizi Fdsik yardımcı programının ana menüsünde bulacaksınız. sistem için tek bir koruma (Recovery CD) içerir. I Kaybolmamalar› için ayarlar› kaydedin 5 Windows 98/Me altından kolaylıkla başlangıç disketi oluşturabilirsiniz. Word’de yeni bir belge oluşturun ve resmi [Ctrl]+[V] tuş kombinasyonuyla belgeye ekleyin. Çevirmeli Ağ. User (XP’de) ve kurulan yazılımlardan oluşan bileşenleri kaydedin. Tecrübeli kullanıcılar kurulum öncesinde güncel bir sürücü CD’si oluştururlar (bkz. önceden kurulan yaz›l›mlar dahil olmak üzere. üreticinin modele en uygun konfigürasyon dosyasını netten indirmek. aklınızda tutmanız gereken partition’la birlikte. Başlangıç Disketi kartından Disket Oluştur’a ve Tamam’a tıklayın. internetten gerekli yardımı alabilirsiniz. Windows sistemde kurulu işletim sistemlerini tarayacaktır. Partition’ları sildiğiniz takdirde. 6 Bafllang›ç Disketi: Bu sayede bilgisayar Windows olmaks›z›n da bafllat›labilir. sabitdiskin yeniden bölümlendirilebilmesinin yolu açılmış olacaktır. Hangi ayarları kaydetmeniz gerektiğinden emin değilseniz. Sabitdisk üzerinde yalnızca bir partition olması halinde (C: sürücüsü) 1’i tuşlayarak ilk partition’ı silin. Ancak bunlar elde yoksa veya eskiyse. sürücüler Windows CD’sinde mevcut demektir. Boş bir disket ve Windows CD’sini sürücülere yerleştirin. Aygıt yöneticisi’nden Monitör’deki kaydı kontrol edin. Daha sonra karşınıza çıkan menüden sistemi CD-ROM desteği olmaksızın başlatın. Üçüncü sıradaki Bölüm veya mantıksal DOS sürücüsü sil’den tüm mevcut sürücüleri kaldırın. Karşınıza çıkan güvenlik sorularını yanıtlarken. I Sistem disketi olmadan ifller yolunda gitmiyor [Enter]’a tıklayın. [Alt]+[Print Screen] tuşlarına eş zamanlı tıklayın. CHIP | MAYIS 2002 . Bu adımı da gerçekleştirin. Seçeneğe bilgisayarın başlatılmasının ardından genellikle [Delete] tuşuna tıklayarak erişebilirsiniz. Karşınıza çıkan komut satırına “fdisk” yazın ve I Disk partitionunu silmek: Art›k geri dönüfl yok Sinir Bozucu Bir Durum: Recovery CD’leri Windows CD’sinin yerine konam›yor. Yeni bir kurulum s›ras›nda manuel konfigürasyon mümkün de¤ildir. Zorunlu lisans sözleşmesinin ardından. Buna ra¤men pek çok durumda. sabitdiski burada tan›mlanan yöntemlerle önceden bölmek mümkündür.114 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni ????????????????? Windows Kurulumu Burada Sağlayıcı (98) veya Driver Provider (Me. Başlat/Ayarlar/Denetim Masası ve Program Ekle/Kaldır’a tıklayın. PC’nin temel ayarlarının yer aldığı BIOS’dan başlatma sırasını değiştirin. (tarihleri Sürücü kartından kontrol edebilirsiniz). CD-ROM sürücüye daha sonraki aşamalarda ihtiyaç duyacaksınız. Burada da güvenlik sorularıyla uyarıla. s113’teki “Kendi Üretim CD’niz” kutusu). Söz konusu olan sonradan satın alınan bir Microsoft ürünüdür. PC’nin CD’den boot edilememesi durumunda burada da BIOS’daki başlatma sırasını az önceki örnekteki gibi silmelisiniz. Sistemin disketten başlatılamaması durumunda. Windows XP: Windows CD’sini sürücüye yerleştirin ve bilgisayarı başlatın. Burada Standart Monitör ifadesini görürseniz. Ağ. Bu disket sabitdiski bölmek (Fdsik) ve formatlamak (format) için gerekli programları içermeli. Tüm başlangıç dosyaları yüklenene dek bekleyin ve [Enter] tuşuyla Windows kurulumunu onaylayın. kişisel sistem ayarları da son derece önemli. XP) kısmında Microsoft ibaresinin yer alması halinde. Ardından belgeyi diğer dosyalarınızda birlikte kaydedin. Windows XP’de bu disket oluşturulamadığından sistemi kurulum CD’sinden başlatmalısınız. beraberlerinde gelen sürücülere ihtiyaç duyarsınız.

Yeni bir Kuruluma başlamadan önce. Bunlar›n aras›nda evrak çantas›. onu bizden saklamak istemesi inan›l›r gibi de¤il. Windows Me’deyse “msbexp. İlkinin ardından dosyalarınız için genişletilmiş bir partition oluşturun. Soruları onaylayın ve sistem bölümüne kendini ifade eder özellikte bir ad verin. PC’nin sabitdiskten başlatılabilmesi için. yas›n› kurulum CD’sinin “add-ons/msbackup” dizininden çal›flt›rabilirsiniz. 7 Şimdi yeni bir partition oluşturmalısınız. partition oluştururken burada da az önceki örnek geçerli: Önce Windows için. Burada dikkat edilmesi gereken. exe” dos- Dosya Yedekleme: Windows’un. iflletim sistemiyle birlikte kendili¤inden kurulmuyor. hangi dosya sistemini kullanmak istediğiniz: FAT veya NTFS. Explorer’da ise sürücü simgesinin üzerine sağ tıklayıp Biçimlendir’i seçerek gerçekleştirilebiliyor. Özel Durum: Backup programlar› Anlafl›lmaz ama gerçek: Dosya yedekleme (backup) yaz›l›m›. İşlem ana menünün birinci satırında gerçekleştiriliyor. silmeyle aynı menüden gerçekleştiriliyor. Windows 98 kullan›c›lar›n›n ifli biraz daha kolay. Neyse ki bu araçlar›n tümünü Bafllat/Ayarlar (98. do¤rudan kablo ba¤lant›s› ve pano (clipboard) da yer al›yor.116 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Sürücü Bölme Yaz›l›mlar›: Windows 98 ve ME kurulumu öncesinde Fdisk yard›mc› yaz›l›m› sabitdiski bölümleyebiliyor. Fdiskin 2 numaralı menüsünden Etkin Bölümü Ata’yı kullanın. caksınız. “Format d:” ile veri bölümünü formatlayın.msi ad›yla “valueadd/msft/ntbackup” klasöründe XP CD’sinde yer al›yor. Fdisk. çünkü onlar bu arac› az önce aç›klanan flekilde kurabilirler. 8 XP’nin Profesyonelli¤i: Microsoft’un en yeni iflletim sistemi XP ayn› ifli setup rutinindeki bir araçla gerçeklefltiriyor. Buna karşın kullanıcı hakları ve şifreleme gibi yeni XP fonksiyonlarından faydalanmak için NTFS daha iyi bir seçim olacaktır. Olumsuz yanıt verdikten sonra birincil partition’ın kapasitesini belirleyin. k I Formatlama: FAT ve NTFS dosya sistemi uyuflmazl›¤› KURULUMLA B‹RL‹KTE ANINDA » Kurulum CD’sindeki gizli cevherler Standart kurulum s›ras›nda gerçekten faydalanabilece¤iniz baz› yaz›l›mlar›n yolu kesiliyor. en azından birincil partition’ın formatlanması gerekli. Bir örnek: Windows için bir sürücüye ve kendi dosyalarınız içinse bir başka sürücüye ihtiyaç duyuyorsanız iki bölüm oluşturmalısınız. sonra da veriler için kullanılacak bölümü oluşturun. Windows 98 ve Me: Sistemi disketle yeniden başlatın. Bu durumda. Sabitdiski ikiye ayırmak için % 50 değerini kullanabilirsiniz. Bu partition için örneğin Dosyalarım adını kullanın. CHIP | MAYIS 2002 . taramanın ardından. Windows ME s›k›flt›r›lm›fl klasörlerin (ZIP dosyalar›) kurulumunu da es geçiyor. Ancak Windows genişletilmiş olan kısma henüz onu sürücü olarak tanımadığından erişemiyor. Yüzde veya megabayt cinsinden bir değer girin. bir bölümün aktive edilmesi gerekiyor. Komut satırına “format c:” komutunu girin. Windows 98 ve Me: Yeniden Fdsik’in ana menüsüne yönelin ve birinci satırdan birincil bölüm oluşturun. Burada iyi planlama önem kazanıyor. Artık eş boyutlu iki bölüme sahipsiniz. Windows 98 veya Me üzerinden partition’lara ulaşmak niyetindeyseniz daha eski olan FAT’i kullanmanızı öneririz. Windows XP: Formatlama Windows XP’de yeni bir partition’ın oluşturulmasının ardından kendiliğinden başlayacaktır. Windows XP: Bölümlendirme. Bölümlendirilmemiş bir alan kalana dek partition’ları kaldırın. Arta kalan sabitdisk alanını değer olarak girin. kullanılabilir alanın tümünden yararlanmak isteyip istemediğinizi soracaktır. Mantıksal sürücülerde bu adım Windows altından.Me) Denetim Masas›/ProgramEkle/Kald›r/Windows Kur (98/Me) veya Add Remove Windows Components (XP) üzerinden sonradan kurabilirsiniz. Sabitdisk alanını her iki partition arasında paylaştırabilirsiniz. Windows XP’de dosya “ntbackup. Fdsik genişletilmiş partition’da mantıksal sürü- I Do¤ru bölümlemek: Sisteme temel oluflturmak cü oluşturmalısınız.

Artık. Windows XP: Microsoft’un yeni işletim sistemi. örneğin True Color(32Bit)’i ve monitöre uygun bir çözünürlüğü seçin. daha fazla kullanıcıyı hemen atayabiliyor olmanız. Bazı sürücülerin eksikliği ve görüntü ayarlarının minimum düzeyde tutulması genellikle bu duruma yol açan etkenlerdir. Bir sonraki adım. Sistem bileşenlerinin listesinde sarı soru işaretlerinin varlığı. Kurulum Bafll›yor: Yaklafl›k yar›m saat sonra PC. Windows hala eksik bir görünüme sahip olabilir. Ağın tanımlanması. Saat dilimi ve bölgesel ayarlar Windows’un diğer sürümleriyle benzerlik gösteriyor. Bunlardan biri birincil. di¤er ikisi de iki mant›ksal sürücüye sahip geniflletilmifl bölüm olmal›. Renk’ten mümkün olan en yüksek sayıyı. ülke. görüntü özellikleriyle ilgili. bazı tehlikeleri beraberinde geti- Kurulumun tamamlandığında dahi. Aksi halde Windows. öncülü kadar çok seçeneğe sahip değil. 98 veya Me ile birlikte kurmak istiyorsan›z. firma ismi ve kayıt numarasıyla ilgili. onu manuel olarak kurabilirsiniz.. sistemlerini etkinleştirme yükümlülüğüyle karşı karşıyalar. Diğer kurulum soruları ad. Parola kullanımı gerçek bir koruma sağlamadığından bundan kaçınabilirsiniz. Etkinleştirme işlemi online ya da telefon vasıtasıyla gerçekleşiyor. Ayrıca kullanıcı tarafından yönlendirilecek bir kurulum aramak boşuna. kurulum s›ras›nda serbest seçim hakk›na sahip olursunuz. Firma alanını boş bırakabilirsiniz. Kurulum.Me) Denetim Masası/Sistem/Hardware (XP) ve Aygıt Yöneticisi (Device Manager) kullanılabilir. riyor. CD-ROM sürücüsü için sürücü harfi bir ileriye kayacaktır. Sağ fare tuşuyla masaüstündeki herhangi bir boşluğa tıklayın ve açılan nesne menüsünden Özellikler/Ayarlar’ı seçin. administrator olarak bilinen süper bir kullanıcıya olan ihtiyaç.com I ‹nce ayarlar: Son rötufllar ve pratik ipuçlar› CHIP | MAYIS 2002 . Kurulum klasörü için C:\Windows’u seçin. formatlamanın ardından otomatik olarak başlatılıyor. TF / Ozan Ali Dönmez. Sihirbaz burada da işlemler boyunca size eşlik ediyor. PC üzerindeki tüm haklara sahip. konumlarını sizin belirtmeniz gerekir. günlük işleriniz için daha sınırlı haklara sahip ikinci bir kullanıcı belirlemelisiniz. bu değer 75 hertz’in üzerine olmalıdır. tüm aygıtları tanıması gereken donanım sihirbazını başlatacaktır. Lisan. Windows görünümü sisteme yeniden hakim olacak ve grafik arabirimli. 30 gün sonra başlatılamayacaktır.118 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Ç‹FTE WINDOWS » XP ve 98/Me’yi paralel kurmak Windows XP’yi. standart sürücüler yerine uygun olanların kurulduğundan emin olun. ek olarak. Son olarak Windows. Daha sonra kurulumu Windows 98/ME’den do¤rudan bafllat›n. Gerekli sürücünün CD’de yer alması halinde. Windows CD’sini sürücüye yerleştirin. Windows’un disketin başlatılması sırasında diyagnoz sürücüsü oluşturduğuna dikkat edin. Windows daha sonra parola girmenizi isteyecektir. Yeni bir başlangıç disketi oluşturmanıza gerek yok. 10 Basit Bir ‹pucu: Yaln›zca bu onay iflaretiyle. Güncelleme asla reddedilmeyecektir. Bunun için hatalı kayda iki kez tıklayın ve Sürücü kartından Sürücüyü Güncelleştir düğmesini kullanın. PC’yi tek başınıza kullanıyor olsanız dahi. Windows XP kullanıcıları. ‹pucu: Online-etkinleştirme yalnızca üç kez kullanılabiliyor. Asıl fark. Windows XP arayüzüyle ›fl›ldayacak. Bir kaç iletiflim penceresinin ard›ndan Advanced Options’a t›klay›n ve “I want to choose the install drive letter and partition during Setup”› seçin. Telefonla etkinleştirme sırasında. Göz sağlığınızı korumak için. Bunun için Başlat/Ayarlar (98. bilgisayar bafllat›l›rken iki sistem aras›nda seçim yapabilece¤iniz program› otomatik olarak bafllatacakt›r. Şimdi önceden kaydettiğiniz tüm ayarları yeni sisteme aktarın. En Uygun ayarıyla genellikle en sağlıklı seçimi yapmış olursunuz. Windows 98 ve ME: Başlangıç disketiyle sistemi yeniden başlatın ve bu kez CDROM destekli seçeneğini seçin. New Installation (Advanced)’› seçin ve sihirbaz› takip edin. ozand@yahoo. çünkü bu adımı çok önceden gerçekleştirdiniz. Sürücü daha sonra yeniden E harfini alacaktır. Daha sonra ekran kartı ve monitör için de. Özel kurulum modunu işaretleyerek hangi Windows bileşenlerinin kurulacağını belirleyebilirsiniz. Öncelikle Aygıt Yöneticisi’ni başlatmalısınız. Gelişmiş/Monitör’den ekran tazeleme oranını gözden geçirin. XP. Genellikle bu değer 1024X768dir.. fare destekli bir kurulum sihirbazı başlatılacaktır. izlenecek en iyi yol üç partition oluflturmak. ancak sistemde bir network kartının olması halinde gerekiyor. XP’yi mant›ksal sürücülerden herhangi birine kurabilirsiniz. 9 Tüm hazırlıkların tamamlanmasının ardından asıl kurulum başlayacaktır. Bu nedenle son detaylar için biraz el mahareti gerekli. Asıl kurulum işlemi PC’nin özelliklerine göre 30 ile 60 dakika arasında vakit alır. adım 4). Gerekli sürücü- I Kurulum: Sabitdisk için yepyeni bir Windows lerin kurulum CD’sinde bulunamaması durumunda. ‹lk bölüme 98 veya Me’yi kurun. Sihirbazın direktiflerini takip edin ve lisans sözleşmesini onaylayın. klavye dizilimi ve saat dilimini belirleyin. Örneğimizde “f:\setup” komutunu verin. gerçeklere sadık kalarak sisteminizi yeni kurduğunuzu belirtmelisiniz. donanımın doğru tanımlanamadığı ve uygun sürücünün kurulmadığı anlamındadır. Di¤er bölümü her iki sistem için de verilerin saklanaca¤› bir partition olarak kullanabilirsiniz. (bkz.

0 Sonuç Profesyonel çözümler Tablolar Kazananlar Test: Kurtarma Araçlar› Windows Veri kayb› ve mavi ekran gibi sorunlar.120 ‹Ç‹NDEK‹LER 121 122 122 124 126 126 127 128 Dosya Kurtarma: Veri kayb›na elveda AutoSave: Gerçek zamanda yedekleme Sistem Kurtarma: Zaman› geriye döndürme Mini Atölye: XP’nin geri yüklenmesi Image Araçlar›: Komple sistem yedekleme Mini Atölye: Drive Image 5. CHIP | MAYIS 2002 . bozulan partisyonlar› ve kaybolan verileri yeniden oluflturan programlar mevcut. hiçbir Windows kullan›c›s›na yabanc› de¤ildir. Neyse ki bilgisayar kendini ask›ya ald›¤›nda.

Sonuç olarak işletim sistemi artık start almıyor. Normal arama işlemi tüm silinmiş dosyaları yeniden oluşturamadığında. optimal sonuçlara ulaşabilirsiniz. Kullanım kolay: Kullanıcı bir sürücü seçiyor ve Final Data tarama işlemine başlıyor. Ancak Personal Edition NTFS dosya sistemini desteklemediği için XP ile tamamen uyuşmuyor. Ancak üç test galibini kombine etmek. Luna stilinde bir mavi ekran da yerleştirmiş. EasyRecovery 5.12 Personal Edition: 105 dolarlık fiyatıyla gerçi en pahalı. Windows XP’de yalnızca arayüze yeni bir tasarım kazandırmakla kalmamış. Bu harika seçenek için özel bir menü bile anlamlı olurdu. Artı bir özellik de acil durum disketi üzerinde bir DOS sürümünün bulunması. ancak bu yalnızca yeni bir formatlamadan veya virüs bulaşmasından sonra zorunlu bir hale gelebilir. Final Data 1. İşte şimdi kurtarma araçlarının ve Image programlarını kullanma zamanı gelmiş demektir. Acil durumda Windows kullanıcısının üç programa ihtiyacı var: Geri Dönüşüm Kutusu’ndan bile silinmiş dosyaları yeniden oluşturan bir dosya kurtarma aracı. İkinci kritik nokta kullanım kılavuzunun çok kısa tutulmuş olması. ama bu yeni formatlamada ya da virüs bulaşmasında uyuşmak zorunda. beta aşamasında olmasına rağmen CHIP testine dahil ettik. İçeriği az ve öz: Windows’un bir sorun saptadığı ve şimdi kapanmaya yüz tuttuğu şeklinde bir mesajdan ibaret. Bu RAW- ne yazılmışsa. Bu işlemde 500 MByte için 40 saniyelik süre 40 dakikaya kadar uzayabiliyor. Geri Dönüşüm Kutusu’ndaki veriler silindiğinde. Asıl scan işlemi sabitdiski sektör sektör tarıyor. Bunlarla birlikte. kalite noktasında. Ama disket ile kurtarma bir hayli zaman alıyor. Programların deneme sürümlerini eCHIP’te bulabilirsiniz. Araç çok kısa bir süre içersinde silinmiş dosyaları buluyor. Windows onların yerini veri yazmaya açıyor. ancak yazın Final sü. Tutumlu olmak isteyenler.0 sürümü XP uyumlu olacak ve böylelikle EasyRecovery’yi geride bırakabilecek. Final Data’nın silinmiş dosyaları kurtarmada ulaştığı iyi nota gölge düşürüyor. ya sa¤lam bir sinire ya da verileri yeniden oluflturan özel bir araca sahip olmas› gerekiyor. Ontrack RAW-Scan’i tavsiye ediyor. Basic sürümü edinebilir. EasyRecovery’ye ayak uydurabilen iyi bir ürün. ellerinizin terlemesi ve tırnaklarınızı kemirmeniz geçmişte kalıyor. Ancak acil durum disketi ve XP desteği gibi özellikler eksik. Kullanım kılavuzunda RAW-Scan’e nasıl geçileceği açıkça belirtilmemiş. FAT (File Allocation Table) bozuk değilse. bu üç yazılım kategorisinde en iyi programları sıkı bir teste tabi tuttu. EasyRecovery pas geçmek zorunda kalıyor. aç›ld›ktan hemen sonra tüm diskleri inceliyor.k CHIP | MAYIS 2002 . Yazılımın hakim olduğu bir alan da sabitdisk tanısı: Bir analiz ile diskin nerelerde fiziksel hasarlara sahip olduğu açıklığa kavuşturuluyor.0 Standard: Yüksek fiyat ve Disk Kontrolü: EasyRecovery. (heCHIP-Code DOSYA KURTARMA) Yanl›fll›kla önemli bir dosyas›n› silmifl olanlar›n. Şimdi silinmiş verileri yeniden oluşturmak için size artık yalnızca kurtarma uzmanları yardımcı olabilir. kullanıcı scan işlemini durdurabiliyor. Sonuç bölümünde bu soruna değiniyor ve çöküşe karşı güvenli bir Windows için iki strateji öneriyoruz. Üreticinin açıklamasına göre.04 Professionell Beta: Bu sürümü. Scan örneğinde belirginleşiyor: Seçilmiş partisyon sektör sektör inceleniyor ve normal kontrolden uzak ara daha esaslı. CHIP. otomatikman güvenli bir yapı sağlamıyor. Yalnızca eğer verilerin üzeri- eksik olan NTFS desteği.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 121 Kurtarma Yaz›l›mlar› ‹pin Ucunda Dosya Kurtarma M icrosoft. Recover4all 2. Aracın yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) şahane. Şu sıralar piyasaya sürülmesi planlanan 2. CHIP size bunları tanıtıyor ve programların zayıf ve güçlü yanlarını gözler önüne seriyor. ama aynı zamanda bu kategorinin en iyi aracı. Bu ekran iş işten geçtiğinde beliriyor. yanlış konfigüre edilmiş sürücüler ya da virüs bulaşması yüzünden oluşan hasarları tamir edebilen bir sistem kurtarma yazılımı ve önceden optimal bir biçimde konfigüre edilmiş bir sistemi depolayıp. Yalnızca kafanızı çalıştırarak ve doğru araç kombinasyonuyla. gerektiğinde yeniden geri yükleyen bir image programı. Toplam olarak.

başta gelen ilke. Dosyalarda ve registry kayıtlarında yeniden oluşturma oranı teste katılanlar arasında en iyisi. Araç yavaş. formatlanmış partisyondan da sistemi yeniden oluşturuyor. bu noktada elde edilen başarı sıfır.com CHIP | MAYIS 2002 . GoBack gerektiğinde seçici de çalışıyor ve tek tek dosyaları ve dizinleri yeniden oluşturma kapsamı dışında bırakıyor. Sabitdiskinin durumu hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak isteyenler... Stabilite yerinde: Beta sorunsuz çalışıyor. Püf noktas›. konfigüre edilebilme noktasında kötü notlar alıyor. o oranda stabilitesini yitiriyor. Tayvan kökenli yazılım. Bu parola olmadan kullanıcı programda hiçbir ayar gerçekleştiremiyor. Araç.122 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› rümü piyasaya çıkabilecek. Drive Rescue’yu başlatıyor ve tıklamalarla birçok seçenek içinden geçiyor. Fiyat›: Yaklafl›k 30 dolar Bilgi için: www. hatta formatlanmış bir FAT partisyonunda bile. Eksik olan acil durum disketi. Programın bazı püf noktaları var. Drive Rescue 1. CHIP bu tür araçların en ilginçlerini teste tabi tuttu. GoBack’te de olduğu gibi. Bu durumda size en önemli yardımı. Esaslı bir formatlamada araç pas geçmek zorunda kalıyor. En önemli özellik.. büyük bir dezavantaj sergiliyor. GoBack’i devre dışı bırakın! Bu kez de GoBack iptal edilmeden önce konumlan- Kontrol Saati: GoBack. Bir kez yanlış yazılım kurulsun. Toplam olarak araç çok az sayıda konfigürasyon olanağı sunuyor. Dosya kurtarma.v-com. İkinci scan. kurulum sırasında gözetleme dışında bırakılamaması yazılımın kusurları olarak göze çarpıyor. En yici) yüzde yüz yeniden oluşturulamıyor. sürekli gözetleme. Böylelikle Word ya da Excel dosyalar›n›n eski sürümleri muhafaza edilmifl oluyor. Daha eski kontrol noktası (checkpoint) üzerine sorulmadan yazılıyor. işletim sisteminin en son pürüzsüz çalıştığı ana kadar saati bir zaman makinesi gibi geriye döndüren sistem kurtarma programları sunuyor. kılı kırk yararak oluşturulmuş gözetleme rutini. Önceden ayarlanmış parolanın kulla. bir sistem ve sabitdisk analizi sunuyor. Standart kurulumda ise aracın bir partisyonun yüzde 10’unu kendine ayırması ve tek tek sürücülerin. Bir freeware için bağışlanabilir bir günah! Sistem Kurtarma Windows ne kadar uzun çal›fl›rsa. sisteme derinlemesine müdahale ediyor ve son derece efektif çalışıyor. Ancak sistem kurtarma araçlar› zaman› geriye döndürüyor. işlevsellik noktasındaki açıkları örnek bir ergonomi ile dengeliyor.k AUTOSAVE »Yedekleme Otomat› AutoSave dosyalardaki ya da belgelerdeki de¤ifliklikleri saptayan ve depolayan bir yedekleme arac›.arcor. Yine bir zaaf: Recover4all gerçi dosyaları yeniden oluşturuyor. “Good” ise kullanıcının iyi bir şansa sahip olduğunu belirtiyor. Bulunan dosyaların değerlendirilmesi uyuşuyor: “Poor” Drive Rescue’nun hiçbir olanak göremediği anlamına geliyor..1 Deluxe: Roxio ürünü prog- ram. ama antivirüs yazılımıyla uyuşmazlıklara yol açabiliyor. Yeniden oluşturma neredeyse mükemmel çalışıyor. yalnızca kullanıcı Quick format seçeneğini seçtiğinde gerçekleşiyor. ama esaslı çalışıyor. kontrolü sektör sektör gerçekleştiriyor. çünkü program yalnızca tek bir kontrol noktası depoluyor. Bu durum formatlanmış bir NTFS partisyonu için geçerli değil. yalnızca registry (kayıt düzenle- dırılmış kontrol noktalarını maalesef yitiriyor.0: Recovery Genius. Eski Final 1. Sanal bir sürücüde araç. Buna karşılık yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) çok iyi. değişiklikleri depoluyor ve tek tek dosyaların ve dizinlerin yeniden oluşturulmasında bunlara başvuruyor.. Windows hemen veda ediyor. Drive Rescue’nun hasara uğramış bir FAT sonucunda ne Windows ne de PartitonMagic tarafından tanınan partisyonların izini sürmesi. Recovery Genius her zaman parola korumalı. Bu onu gerçi işletim sistemi ile ilgili kazalara karşı duyarsız kılıyor. Recovery Genius 21st 5.de/christian_grau/rescue/). bu da birkaç saat sürebiliyor. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri ayr›nt›lar›na dek kaydediyor. ama dizin yapısını değil. Bu ikilemden zorlu bir çıkış yolu var. Oysa.7: Freeware (http://home. AutoSave’in Backup’lar› otomatikman ve gerçek zamanda oluflturmas›: Arka planda çal›fl›yor ve gözetlenen tüm dosyalar› güvence alt›na al›yor. kendine özel bir DOS’ta çalışıyor. GoBack. programla birlikte çalışmıyor..04’ün aksine Beta. Master Boot Record’u okuyan ya da sabitdiskin partisyon tablosuna yazan Drive Image gibi araçlar. GoBack 3. testteki yegane Windows XP ve NTFS desteğine sahip bir ürün. Öteki araçlarla çalışırken. İlk tarama pek bir başarı sağlamadı.

ne kadar bellek yeri tahsis edece¤inizi girin. çünkü anahtar artık elinizde olmayacaktır. System Restore’u Start menüsünde All Programs/Accessories/System Tools alt›nda bulacaks›n›z. pcShadow’un şifrelendirilmiş olması. Orada ifllevi tümüyle devre d›fl› b›rakabilir ya da tek tek sürücüleri gözetleme d›fl›nda tutabilirsiniz. 85 euro’luk fiyatına rağmen. Karmaşık olan. araç sizden talep ettiğinde. Bu durumda birkaç yüz dosyalık bir Office kurulumunda kontrolü kaybetmek işten bile değil. CHIP | MAYIS 2002 . eski kontrol noktalar›n›n vadesi daha önce dolar. Kurulum sırasında araç. Kullanıcı onları elle silmek ve bu yüzden de nerede olduklarını bilmek zorunda. Testte araç güvenilir olmaktan uzaktı. Basitçe Create üzerine bas›n. ConfigSafe’in “report” işlevinden yararlanmalı. Program kütüphaneleri (. Sistemi geri yüklemek için. Bunun için s28’deki ipucuna da bak›n›z. Aksi takdirde 85 euro’yu da unutabilirsiniz. kontrol noktas›n›n tarihi ve ad›yla bir pencere göreceksiniz.. anahtarı yeniden PC’den disket üzerine geri almayı unutmayın. “Advanced Settings”de belirli alanları gözetleme dışında bırakan profiller tanımlanabiliyor. ConfigSafe. pcShadow 2. sistemin yeniden oluşturulmasını zorunlu kılan sorunlar için ideal.DLL) söz konusu olduğunda ConfigSafe sorunlu. Windows çalışmadığında da işliyor. PC’ye bir anahtar aktarıyor. Ama. pcShadow tarafından tümüyle yeniden oluşturulamadı. Pozitif olan. Windows ifle koyulacakt›r. Windows’un kendisi her bir çal›flma günü için ve önemli sistem olaylar›nda bir kontrol noktas› düzenliyor. k Ayr›nt› Tutkunu: Advanced Settings’de ConfigSafe tüm de¤iflikliklerin protokolünü sunuyor. örneğin PC’yi frenleyen. Kontrol noktas› tamamsa. Bir sonraki pencerede kontrol noktas›na bir ad verebilirsiniz.39: Kurtarma araçları kervanına yeni katılan bu araç. Eğer BIOS’un CMOS ayarları değişmişse. Yazılım işletim sisteminden önce başladığı için. ConfigSafe 3. Create a restore point seçene¤ini seçin ve Next üzerine t›klay›n. Ama bu ayar yalnızca saf veri partisyonları için tavsiye ediliyor.02: Program Windows’a özgü. azami sürücünün yüzde 12’si olmak kayd›yla. De¤eri azalt›rsan›z. Bir sonraki pencerede bir takvim belirecektir. Eğer bunlar yeniden oluşturulamazsa. Kullanıcı sistemi yeniden oluş- M‹N‹ ATÖLYE »Bedava: Windows XP ile sistemi geri yükleme 1 Mükemmel konfigürasyon 2 Kontrol noktas› düzenlemek 3 Sistemi yeniden oluflturmak Sistemi yeniden oluflturma için gerekli ayarlar› Control Panel’de System/System Restore alt›nda bulacaks›n›z. registry’yi gözetliyor ve onun kayıtlarını neredeyse tümüyle tamir ediyor. Bir kez düğmeye basın. Bunlardan biri. Bu işlev. sistem yeniden oluşturulacaktır. Kontrol noktas›ndan bu yana gerçeklefltirdi¤iniz gözetlenen sürücülerle ilgili tüm de¤iflikliklerin kaybolaca¤› yönündeki bir uyar›dan sonra. çünkü birçok kurulum rutini eski DLL’lerin üzerine turmaya geçmeden önce. System Restore’da Restore my computer to an earlier time seçene¤ini seçin. sistem kurtarma da başarısızlığa uğruyor. kötü konfigürasyonlu bir yazılım olabilir. disket olarak sunuluyor. ‹stenilen kontrol noktas›n› içeren tarih üzerine t›klay›n. yazılım bunu kaydediyor ve başlangıçtaki durumu yeniden oluşturmak ya da yeniyi depolamak seçeneklerini seçiminize sunuyor.. Yazılım başka bilgisayarlarda da kullanılacaksa. Bu da aynı şekilde bu kütüphanelere erişen öteki programlarla sık sık çatışmalara (çakışmalara) yol açıyor. Sonra ilgili kontrol noktas›n› seçin ve Next üzerine t›klay›n. kullanıcının ConfigSafe’i ihtiyaçlarına göre şekillendirebilmesi. son kontrol noktasından bu yana yürütülmüş sistem değişikliklerine dair bir rapor yaratıyor. yeni sürümlerini yazıyor. önce kaldırılmak zorunda. Dosyalarda ise durum farklı: Dosyalar sabitdisk üzerinde enkaz parçaları halinde varlığını sürdürüyor. ama yerden tasarruf etmifl olursunuz. Program böylelikle her zaman yalnızca bir bilgisayar üzerinde çalışıyor. Kullanıcı kurulumu yalnızca bu disket üzerinden başlatabiliyor. Windows sistem geri yüklemeyi gerçeklefltirecek ve bafltan bafllayacakt›r.08. Registry. Hatta “Prevent HDD I/O” işlevi üzerinden kullanıcı gözetlenen partisyonlar üzerine bir yazma erişimini önleyebiliyor.124 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› nım kılavuzunun derinliklerinde saklı olması ise sinir bozucu bir durum.

html internet adresinde bir uyumluluk listesi bulabilirsiniz. Bunu kullanıcı bağlantı olarak masaüstüne yerleştirebiliyor. topyekun veri kaybından sonra bile. Sürüm 5’te geliştiriciler programı tutarlı bir biçimde XP için optimize etmiş ve üzerini şık bir arayüz ile sarmış. Bundan sonra rutin Windows’u yeniden bafllatacakt›r. Image Filename alt›nda Image için yol ve ad saptay›n.01: PowerQuest aracı ile image dosyaları oluşturmak düşünülebilir en basit şey. image’i önce sabitdisk üzerinde güvence altına almak ve sonra başka bir yazıcı programıyla yazmak zorundasınız.. Bu sorunu yeni bir kurulum olmaks›z›n da halledebilirsiniz. Bir başka önenmli özellik. Select Partitions üzerine t›klay›n. öyle ki gelecekteki image’ler artık yalnızca bir çift tıklama gerektiriyor. Bir Image-Explorer olan ikincisi ile kullanıcı Image dosyalarını Windows altında işleyebiliyor. Orada kullanıcının önce bir parola girmek zorunda olduğu vurgulanıyor. fiimdi Drive Image’in DOS moduna (kipine) geçece¤i fleklinde bir mesaj belirecektir. QuickImage’i yeniden bafllat›n. Bunun zamanla DOS altında optimal disk bölümlenmesini sağlayan antika FDISK’in yerini alması planlanmış. Donanımınız bu listede yoksa. Önce Open üzerine bas›n ve sonra önceden yarat›lm›fl Image tan›mlamas›na t›klay›n. Ancak araç her yazıcıyı desteklemiyor.126 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› Image Araçlar› Windows art›k bafllam›yor. com/driveimage/cdlist. CHIP | MAYIS 2002 . Orada Image’i s›k›flt›rmak isteyip istemedi¤inizi de sapt›yorsunuz. Image’lar HD (sabitdisk) ve mobil veri tafl›y›c›lar› üzerinde depolanabilir. Image olayı DOS altında konfigürasyonda olduğu gibi cereyan ediyor. Plan task üzerinden kullanıcı zaman planına göre Image dosyaları yaratabiliyor. Bu yüzden baflka bir partisyon ya da yaz›c›y› seçin. Depolamak istedi¤iniz partisyonu seçin ve OK üzerine t›klay›n. Advanced Options alt›nda Drive Image’in ince ayarlar›n› gerçeklefltirin. Image dosyalarını ister sabitdisk isterseniz de CD üzerinde depolayabilirsiniz. Sık sık program kuranlar. M‹N‹ ATÖLYE »Drive Image 5. www. Reboot üzerine t›klamayla Windows yeniden bafllayacak ve her fley yeniden bir zamanlar oldu¤u gibi olacakt›r.com /sabu/ghost/compatible_drives. çünkü GoBack tüm partisyonları “saklıyor”. OK üzerine bast›ktan sonra bilgisayar›n›z kapanmaya bafllar ve Image’i yarat›r. birkaç dakika içinde yeniden çalışır bir işletim sistemi oluşturabileceğinizden emin olabilirsiniz.symantec. Bir image birkaç dakikada “taze” bir sistem yüklüyor. Kullanım tatminkar: Tüm konfigürasyon ayarlarını yapmak ve bir image tanımlamasında depolamak için az sayıda fare tıklaması yeterli. Programın grafik arayüzü çok eski ve Luna tarafından şımartılmış Windows havarilerinin buna alışması gerekiyor. kullanıcı yazılımı emektar DOS’ta başlatabiliyor ve image’ini orada yeniden oluşturabiliyor. DriveImage Open üzerinden tüm önemli verileri yükleyecektir. Ghost’ un desteklediği bir yazıcıya ihtiyacı var. Gelecek pencerede bir ad belirlemelisiniz. Yazılımı DOS modunda başlatmak da işe yaramıyor. Drive Image 5. Bunun kurulumun- dan sonra Drive Image ile Windows altında çalışma denemesi hata mesajlarına yol açıyor. öyle ki Drive Image artık yeniden oluşturabileceği hiçbir Image dosyasını bulamıyor. Dosyay› kendisinden Image’i oluflturdu¤unuz partisyon üzerinde depolayamazs›n›z. Image’ini CD üzerinde güvence altına almak isteyenlerin. Ama bu yalnızca Windows’la birlikte hazır gelen Görev Zamanlayıcı’da kurulmuş ve bir Windows parolası girilmişse işliyor. Pulldown menüsü Actions’da Restore image now üzerine gidin ve gelecek mesaj› onaylay›n. Bill’in en çok sevdiği çocuğunun stabilitesini yitirmesi tehlikesi ile karşı karşıya kalıyor. Image’i yaratmak için Create Image üzerine t›klay›n. Kurulumdan sonra kullanıcının emrine Windows altında birçok program sunuluyor. Norton Ghost 2002: Ghost 2002 de iyi bir izlenim uyandırıyor. Bir Image ile. kullanıcının Windows’un görev zamanlayıcısını araması. Bu ifllem birkaç dakika alabilir.. Mavi ekran ve çöküşler. Bunların bir listesini. Zaman zaman olduğu gibi Windows artık başlamıyorsa. Aksi takdirde Drive Image çıtını çıkarmıyor ve kullanıcı bunun farkına bile varmıyor. Standart ayarlar zaten anlaml›. www.powerquest.html adresinde bulabilirsiniz. Windows’un yine iflas ettiğini gösteren belirtilerdir.0 ile mükemmel Image’lar 1 Image konfigürasyonu 2 Image yaratmak 3 Image’› geri yükleme QuickImage’i bafllat›n. Bunun istisnası. Kurulum sırasında oluşturulan boot disketleri pratik. kendisiyle partisyonların yönetilebildiği küçük DOS aracı Gdisk. Araç flimdi DOS moduna (kipine) geçecek ve Image’i geri yazacakt›r. Bu arada GoBack (s122) gibi araçlarla sorunlar yaşanıyor. Bunlardan ilki Ghost aracına sahip zorunlu Boot (açılış) disketlerini yaratıyor. Save üzerine bas›n.

Kullan›c›. Test galiplerimiz Drive Image. kurulu bir Bootmanager’i güvence altına almadı. Peki bu CHIP | MAYIS 2002 . programlar›n bir arada çal›flmas›n› her zaman göz önünde bulundurmak zorunda. gerçekten de göz alıcı olmaktan bir hayli uzak. GoBack sisteme öylesine derinlemesine gömülüyor ki. ancak pahal›. programlarda optik de önem kazanıyor. GoBack ve EasyRecovery kendi bafllar›na her bir acil durum için optimal koruma sa¤l›yor.‹ç Görünüm: Ghost Explorer Image’lar› bir dosya yöneticisi gibi yönetiyor. Oysa kombine olarak kullan›ld›klar›nda. Ghost ilk bakışta Drive Image’den daha karmaşık görünüyor. Temel ayarlar da istenen her şeyi içeren cinsten. Image’leri CD boyutuna ayırmak yoluyla. Köklere Göre Dönüfl: Yaln›zca Boot (aç›l›fl) disketi Windows’ta yarat›l›yor. CHIP testinin kan›tlad›¤› gibi. Yine de. Çözüm image’larla çal›fl›rken GoBack’i kald›rmak. Bundan sonra DOS’a geçiliyor. Bunun nedeni. farkl› sistem araçlar›n›n birbirine uymas› gerekiyor. Bir Enter tuşuyla ilerleniyor. Rakibi PowerQuest’ten daha fazla konfigürasyon olanakları sunuyor.com. DOS temelli araç. GoBack ile de sorunlar yaşadı. Oysa Ghost ile çalışmaya başlamadan önce... Kurulu GoBack olmaksızın bu tip bir “fiziksel” image’i (partisyonun sektör sektör kopyalanması) yaratan ve CD üzerine yazan program. Ancak bu durum.01. sistem kurtar- şık.tr Sonuç ‹deal kombinasyon s Üç kategorinin galiplerinden ibaret basit kombinasyonun otomatikman optimal sonuçlar do¤uraca¤›n› sananlar yan›l›yor. Buna karfl›l›k EasyRecovery sorun ç›karm›yor. Güvence altına alınmış image’lara sahip değişik partisyonlara erişim başarısızlığa uğradı. Roxio aracını güvence altına alma sırasında diskten silip süpürmeyi bile başarıyor. öyle ki bunun yeniden kurulması zorunlu bir hal aldı. Ghost. bir ve aynı CD üzerinde yer alıyor. ancak ayn› anda de¤il. Her iki araçla da çal›flabilirsiniz. aksi takdirde sorunlar›n bafl göstermesi iflten bile de¤il. çünkü HDCopy “fiziksel” image sırasında öteki partisyonları da birlikte diskten temizliyor. küçük fareler ne için var ki? DOS gazisi güvenilir bir biçimde Image dosyaları yaratıyor ve onları emin bir biçimde yeniden oluşturabiliyor. harmonik bir biçimde. Ama HD Tronic’in geliştiricileri bunu tümüyle umursamazmış gibi görünüyor. TB-MM / Garo Antikac›o¤lu. DOS altında güvenilir bir biçimde yazmayı olanaklı kılacak hiçbir makul uygulamanın olmaması. kısmen de ok işaretli tuşların devreye girmesi zorunlu oluyor. kullan›c›n›n aktif çal›flmas›n› talep ediyorlar. Image’larıdoğrudan CD üzerine yazma olanağının eksikliğine katlanılabiliyor. dolambaçlı da olsa kullanım kılavuzunda sorunun çözümü için bir yöntem açıklanıyor. HDCopy Home Edition 1. yalnızca Boot diskinin tek bir partisyondan ibaret olduğu zaman anlam kazanıyor. sonra Tab tuşu ile. bunları başka araçlarla CD üzerine yazmak ve böylelikle de HDCopy ile geri yazmak olanaklı oluyor. Bu yüzden hesab›n› bilenler için baflka bir çözüm tavsiye ediyoruz: Drive Rescue. DİKKAT! Norton ürünü SystemWorks Professional Edition’da Ghost ve GoBack. ‹lk ikisi. Ama kısa süren bir çalışmadan sonra araç sıkı bir kullanıcı dostu olduğunu kanıtlıyor. ama o zaman Drive Image size yard›m edebiliyor. Testte Ghost. agaro@chip.03: Windows XP çağında. ma aracı GoBack’i kaldırmak daha basit bir yol. DriveImage’in güvenlik konseptine zarar veriyor. Windows XP’nin System Restore’u ve Drive Image. gerçi Windows art›k bafllamad›¤›nda sorun yarat›yor. ‹flin püf noktas› da bu zaten. Sadece klavye üzerinden gerçekleşen kullanım noktasında da geliştiriciler zamanın gerisinde.

75-89 Puan = 4 Kutu. Acil durum disketi yok ve deste¤i iyi de¤il.04 Beta Advanced Utilities recover4all.12a Ontrack ontrack.0 Standard SNRTEC snrtec. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . E-Mail Hotline ücretli (yurtd›fl›) entegre hepsi otomatize bulunan dosyalar›n hangi bulunan dosyalar›n durucluster’da oldu¤u munu de¤erlendiriyor hepsi otomatize hepsi otomatize Kurulum Genel ak›fl / Sistem analizi Desteklenen iflletim sistemleri Acil durum disketi problemsiz Win 9x/Me problemsiz problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Win 9x/Me/NT/2000/XP (NTFS yok) – sadece E-Mail online maliyetler – sadece Enterprise sürümü – sadece E-Mail online maliyetler – sadece E-Mail online maliyetler – Destek Türü Maliyetler Güncelleme fonksiyonu • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. problemsiz flans› yok FAT 12 (disket). örneklere dayan›yor önbilgi mutlaka gerekiyor “Sanal”. FAT 16/32 problemsiz flans› yok • • • RAW-Scan’da çok iyi Hex editörü kullan›m› kolay yetersiz kitapç›k. yard›m dosyas› Teknik önbilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri kurtarma ifllemi hakk›nda bulunan dosyalar›n bir rapor haz›rl›yor say›s›n› gösteriyor taramalarda el iflleri gerekiyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 (NTFS yok) birlikte veriliyor Hotline (yurtd›fl›). soru iflaretleri kal›yor sabitdiskler hakk›nda önbilgi faydal› • • • problemsiz Explorer görünümü ek özellikleri yok kullan›m› çok kolay ayr›nt›l› kitapç›k.) Fiyat› EasyRecovery 5.com 69 Dolar Drive Rescue 1.com 85 Dolar Recover4all Pro 2. PDF format›nda – • • FAT’te OK. Kay›p partition’lar› bulabiliyor.7 Alexander Grau 122. FAT 16/32. silinen dosyalar›n görüntülenmesi Explorer görünümü Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. vasat ‹yi kurtarma oran›. NTFS sadece Prof. ancak fiyat› biraz pahal›. Ürün Üretici Internet (www. NTFS sorunlu Explorer görünümü kurtarma tahmini kullan›m› çok kolay yetersiz yard›m dosyas›. çok iyi Ücretsiz bu yaz›l›m kolay kullan›m›yla dikkat çekiyor. FAT 16/32. FAT 16/32 problemsiz flans› yok FAT 12 (disket). ama NTFS deste¤i ve acil durum disketi yok. 60-74 Puan = 3 Kutu. orta Kullan›m› kolay.128 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Dosya Kurtarma Bu programlar kaybetti¤iniz dosyalar› bulman›z› ve kurtarman›z› sa¤l›yorlar.’ci sayfaya bak›n›z Ücretsiz Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 81 Puan 0 50 100 73 Puan 0 50 100 72 Puan 0 50 100 66 Puan 0 50 100 79 78 95 80 74 95 50 50 74 85 55 50 63 90 55 50 vasat Bu programla iflinizi garantiye al›yorsunuz.com 105 Dolar Final Data 1. bu yüzden biraz pahal›. NTFS problemsiz flans› yok – FAT 12 (disket). iyi aç›klanm›fl – • • – sadece Quick Format’ta Explorer görünümü bozuk FAT’te diski buluyor kullan›m› kolay yetersiz yard›m dosyas›. Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Silinen dosyalar›n kurtar›lmas› Üzerine yaz›lan dosyalar›n kurtar›lmas› Dizin yap›s›n› yeniden oluflturmak H›zl› tarama / FAT okuma Esasl› tarama / RAW-Scan Formatlanm›fl partition’lar›n kurtar›lmas› Ek özellikler FAT 12 (disket). 45-59 Puan = 2 Kutu. NTFS deste¤i var.

kitapç›k çok iyi ayr›nt›l› hepsi otomatik. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri sürekli gözetliyor. sadece bir snapshot mümkün • • sürekli gözetliyor ve her de¤iflikli¤i kaydediyor her sistem de¤iflikli¤inden elle ve Timer üzerinden. Ancak bu fiyata çok az fley sunuyor.39 Comjoa pcshadow.com 40 Dolar pcShadow 2. Ürün Üretici Internet (www. Website-Board elle. 75-89 Puan = 4 Kutu. kullan›c›n›n iflini kolaylaflt›r›yor. temel konfigürasyon çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor Mail. Recovery Genius ile do¤ru bir seçim yapm›fl olurlar.1 Deluxe Roxio roxio.tw 79 Dolar ConfigSafe 3. 60-74 Puan = 3 Kutu. ama anlafl›l›r tek tek partitio seçimi hepsi otomatik Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. bir tane mümkün düflük minimum Install Guard kurulumdan BIOS’taki CMOS ayarlar›n› önce sistemi yedekliyor gözetliyor dosya sistemi ve registry de¤iflikliklerinde rapor Windows aç›l›fl›nda basit iyi kitapç›k CP tam tan›mlanabiliyor hepsi otomatik.kr 85 Euro Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 95 Puan 0 50 100 80 Puan 0 50 100 68 Puan 0 50 100 65 Puan 0 50 100 97 94 90 85 81 76 85 80 65 75 65 70 63 76 60 60 çok iyi Baflar›l› tasar›m. DEFRAG yapmay›n – – Windows alt›nda.com.co. Geri yükleme sadece registry seviyesinde sorunsuz gerçeklefliyor. ince ayarlara genifl olanaklar problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor 90 gün ücretsiz (OEM d›fl›nda)) – Windows aç›l›fl›nda basit.) Fiyat› GoBack 3. kötü Kullan›m› kolay bir araç. iyi En yüksek güvenli¤i isteyenler. kullan›m› kolay. yard›m dosyas› Ayarlanabilirlik ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri CP’de ilerlemeyi gösteriyor bilgi yok Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Sistem çökmesinde çözüm kurulum disketten Win 9x/Me SOS-Utility DOS program›. CP koruacil durum disketi yok mal› Web formuyla. çok otomatize çok iyi kitapç›k CP konfigüre edilemiyor ayr›nt›l› de¤il hepsi otomatik. Sonuç ‹fllevsellik Basit sistem geri yükleme Defrag sonras› Seçimli geri yükleme Formatlamadan sonra Çal›flma prensibi Checkpoints (CP) Sistem yedeklemesi için yer ihtiyac› Ek özellikler Sistem de¤ifliklikleri hakk›nda rapor Zaman planlay›c›s› mükemmel restore. 45-59 Puan = 2 Kutu. her registry/dosya de¤iflikli¤i geri yükleme için basit ve kullan›fll› asistanlar.CP sadece elle ayarlanlumundan önce otomatik abiliyor. sürücü ve yaz›l›m kuru.0 Goldensoft goldensoft.130 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› T TB ES ‹R 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Sistem Kurtarma Veri kay›plar›ndan sonra SystemRecovery araçlar› çaresiz kullan›c›n›n Windows’u tamir etmesini sa¤l›yorlar. dü¤me t›klama eksik. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 .com 30 Dolar Recovery Genius 21st 5. Windows alt›nda.08. fonksiyon zenginli¤ine ra¤men kullan›m› kolay. orta Küçük kazalar için ideal. dosyalarda zay›f h›z kayb› yok – – Sistem dosyalar› ve Registry’de Snapshot’lar Registry’de zay›fl›klar.02 imagine LAN imaginelan. önce otomatik olarak sadece bir aktif CP konfigürasyona ba¤l› 100 MB’›n üzerinde tek tek dizinler ve dosyalar birçok iflletim sistemiyle geri yüklenebiliyor paralel çal›flabiliyor ayr›nt›l›. Mail E-Mail ile Destek Türü • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. ince ayarlar el ifli gerektiriyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP – Windows aç›l›fl›nda pratik. dosyalarda çok iyi büyük problemler. Registry’de ufak hatalar h›z kayb› yok dosyalar› ve Registry’yi mükemmel geri yüklüyor h›z kayb› yok – – Windows alt›nda Snapshot’larla çal›fl›yor Registry’de güçlü.

Birkaç dakika sonra yeni bir Windows’unuz olacak. Eyleme geçmeden önce programlar kullan›c›y› sistem ve durumu hakk›nda bilgilendirmek zorunda. disket Win’de – FAT. Öteki kategorilerdeki programlarla uyumluluk için de art› puan verildi. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) •. bir y›l ücretsiz Kurulum Destek Türü Güncelleme fonksiyonu %20 Ergonomi • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. yoksa bir de dan›flma hatt› mevcut mu? Çok önemli bir nokta: Bu yard›m ona ek maliyet getiriyor mu? Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. XP’yi desteklemeyenler eksi puanlar ald› ve Me üzerinde test edildi. faks sadece web.0/ 2000/XP/DOS. NTFS problemsiz. Uzman kullan›c›lar için bir çok konfigürasyon seçene¤i mevcut.’ler basit de¤il iyi partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/2000/XP/ DOS j Destek Kullan›c› nerede tatminkar bir yard›m elde ediyor? Yaln›zca internette mi. Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 92 Puan 0 50 100 85 Puan 0 50 100 83 Puan 0 50 100 90 95 100 85 86 84 100 70 79 84 95 90 j Ergonomi Kurtarma araçlar› sisteme derinlemesine müdahale ediyor. OS2 – • • • •. 60-74 Puan = 3 Kutu. 75-89 Puan = 4 Kutu.htm 50 Euro j ‹fllevsellik Programlar kriz durumlar›nda kendilerini kan›tlamak zorunda. ayr›nt›l› partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta. yard›m dosyas› Teknik bilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Temel konfigürasyon TEST KR‹TERLER‹ Destek ‹fllevsellik Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Boot disketi %10 %60 %10 • web.01. FAT32. NTFS. telefon. Ürün Üretici Internet (www. bir y›l ücretsiz • web.03 Symantec symantec. telefon web’den. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) • (opsiyonel) •. 0 Windows çal›flmak zorunda Testlerde Windows XP kullan›ld›: Araçlar›n gelecekte de ifle yaray›p yaramayaca¤›n› görmek istedik. güncellemeler ücretsiz • web. iki defa kilitlendi GDisk (FDISK benzeri) iyi k›smen kötü aç›klanm›fl partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4. Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Partition geri yükleme GoBack’le problemler DOS/Windows arayüzü Görev zamanlay›c› Image’i sonradan düzenlemek Image bölmek (split) Image s›k›flt›rmak fiifre korumas› Do¤rudan CD’ye yedekleme Stabilite ve çal›flma Ek özellikler FAT. daha kurulum s›ras›nda donan›m ve iflletim sistemine dair bir analiz sunuyor mu? Araç. mail. FAT32.132 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 1 2 3 NASIL TEST ETT‹K? k Image Araçlar› Her fley için çok geçse bir Image dosyas›na ihtiyaç var. kilitlenmiyor kendili¤inden aç›lan im. Araçlar ne gibi performanslar getiriyor? Yapmay› planlad›klar›n› kullan›c›ya bildiriyorlar m›? Kullan›c› sistemini kurtarmak istedi¤inde onu yüzüstü mü b›rak›yorlar? iyi Drive Image sorunsuz çal›fl›yor ve h›zl› image almak için ideal bir program iyi ‹yi bir program. Linux ext2/swap problemsiz.com 70 Dolar HDTronic EDV-Service hdtronic.0/ 2000/XP/DOS mükemmel.01 PowerQuest powerquest. 45-59 Puan = 2 Kutu. iyi Norton ve Powerquest gibi devlerin karfl›s›nda HDCopy ezilmiyor ve baflar›l› bir ürün sunuyor. Linux ext2/swap problemsiz. kilitlenme yok Data Keeper (Backup) mükemmel çok iyi. acil durumda kendisini Windows’tan ba¤›ms›z k›lan bir Boot (aç›l›fl) disketi sunuyor mu? • • • •. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon Windows’ta. yaz›c›y› destekliyorsa – iyi.) Fiyat› Drive Image 5. testte yaklafl›k %50 •. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . FAT32. image DOS’ta FAT. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta.com 70 Dolar Norton Ghost 2002 HDCopy Home Edition 1. yaz›c›y› destekliyorsa iyi. telefon program›n içinde.de/english. NTFS. disket Win’de – j Kurulum Program. Bu yüzden örne¤in formatlanm›fl bir sabitdisk gibi felaket senaryolar› simülasyonuna gittik.

yeni bir oluşumun duyurularını yapıyor.NET bu teknolojileri barındıran bir olgu. Bahsettiğimiz konu . Ve söylenen söz tamamıyla değişti. beklenen ve hayal edilen bir çok konudan sonra. Kolay Intranet ve internet web yap›s› oluflturman›n ideal yollar›n› hep beraber inceleyece¤iz. kulaktan dolma bilgiler. yine internet üzerinden bir alışveriş mağazasına girerek sipariş verebiliyor olacaksınız. uzun zamandır yeni bir teknolojinin. organizasyonlar ve çalışmaların yapıldığını çoğu kişi bilmekteydi. Bilindiği üzere Microsoft’un en son çıkardığı . Örneğin işyerinizden evinizdeki buzdolabınıza bağlanarak eksik olan malzemeleri listeleyip. “Her zaman.NET konusu çok büyük bir yer kaplıyor bilgisayar dünyasında.. Veya yine internet üzerinden evinizdeki kombiniz içinde bulunan Windows CE’ye bağlanarak ev sıcaklığına bakarak. Çok kısa . “Her eve bir bilgisayar. Bunların hiç de hayal olmadığını.NET örneklerinden biri. Son Compex Fuarındaki akıllı evleri görenler. nihayet Microsoft son bir yıldır bahsedilen .NET konusunda gözle görülür adımlar atmaya başladı. Buzdolabınızda Windows CE işletim sistemi olduğunu düşünün. kullanım için pilot bölgeler bekleyen bir proje. Bu konuda uzun zamandır planlamalar. bilindiği gibi . ilerideki .NET CHIP | MAYIS 2002 .” Bugünlerdeyse .NET teknolojisi planları içindeki bu yönde çalışmalar yapması planlanan ilk . Yani bir çok yeni teknoloji artık kapımızda. Çünkü hep filmlerde gördüğümüz o teknolojiler artık yakınımızda gibi gözüküyor. Bunlarla ilgili bazı somut veriler yakın zamanlarda görülmeye başladı bile.134 ‹Ç‹NDEK‹LER 135 136 140 Sharepoint Team Services: Intranet ve internet ortam› Sharepoint Kurulumu: Office veya Frontpage XP CD’sinden Hizmetlerin Kullan›m›: Linkler ve listeler Kolay ‹nternet ve Intranet Çözümü Her Zaman. Verdiğimiz örneğin. İlk kısmı ise çalışmaları tamamlan- mış. son kısmını zaten yapabiliyorsunuz. Yani Microsoft’un . ısıyı uzaktan ayarlayabileceğinizi düşünün.NET konuşmalarından önce Microsoft tarafından söylenen bir slogan vardı.NET den bahsetmek gerekirse. B ilindiği gibi Microsoft. yeni bir anlayışın. Her Yerde Sizler için toplam iki bölümden oluflan Sharepoint dosyas›n› aç›yoruz. hatta bir çoğunu şu an bile yapabileceğinizi söylemeliyiz. Konumuz ise Sharepoint. İşte . her yerde bilgisayar!” Bu gerçekten de heyecan verici bir slogan.NET teknolojisinin gelebileceği noktaları gözlerinde canlandırabilmişlerdir.. Açıklamalar.NET.

Bizim Önerimiz Pentium III Bellek: En az 128Mb RAM. Sharepoint konusuna kesin bir dönüş yapacak olursak. (verdiğimiz adresler şu an o şekilde çalışıyorlar). Bizim önerimiz. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını çalıştırabilmemiz için iki önemli noktaya göz atmalıyız. satmak istemeniz durumunda lisanslamada bir soru işareti doğuyor.Exe: ‹lk kurulum ekran› STS. çalışacağı tabloları ve diğer kayıtları yaratıp kurulumu bitirebiliyor. ‹flletim sistemi: Microsoft Windows XP Professional. Kullanmış olduğu teknoloji. yazımız iki bölümden oluşacak.htm gibi internet sayfalarından bu tür servisler veren şirketleri ziyaret edebilir ve ayrıntılarına göz atabilirsiniz.k visinin yanında bu servisi de vermek için çalışmalara başlamış. net/hosting/sharepoint.com/. Bu şekilde tüm veritabanı bağlantı ve kullanım işlemlerini kurulum sırasında otomatik olarak yaparak sizin ek bir işlem yapmanıza gerek bırakmıyor. çok hızlı bir şekilde çok kolay kullanımlı bir intranet veya internet ortamı sunmak. cewsharepoint. Microsoft Data Engine (MSDE) veya Microsoft SQL Server 7. SharePoint Team Services kullanarak biraz geliştirme çalışması ile neler yapılabileceğine dair internette örnek bir site görmek isterseniz. Sharepoint Team Services 2. Sharepoint Team Services.) Dikkat! Lisanslama ile ilgili belirgin olmayan bir nokta mevcut. Microsoft’un yeni geliştirmeye başladığı ve yeni yeni ürünlerine entegre ettiği “webbot” teknolojisi. http://www.hostinguk. iki farklı şekilde karşımıza çıktığını söyleyerek sözümüze başlayabiliriz. Bu ürün de . Ancak bu hizmeti bir servis olarak vermek ve bu işden para kazanmaksa amacınız.com/svcpage. Belki de Sharepoint Team Services’ın en büyük dezavantajı da bu. kurulumu Internet Information Server olan bir makine üzerine yapılıyor. Office 2000 ve üstü. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını bir web sunucusunda çalıştırabilmek için. Gelecek ay ise ayrıntılı bir şekilde ücretli olarak satılan Sharepoint Portal Server’dan bahsedeceğiz. Programlar: Microsoft Internet Explorer Kurulum Bilgileri: STS CDKEY ekran›.NET. onun da lisanslı olması gerekiyor. ASP veya JAVA değil. kurulum sırasında SQL Serverı algılayarak direk onun üzerine. Beraberinde ise IIS üzerine Frontpage Server Extensions 2002 uygulamasını da zorunlu olarak yüklüyor. http://www. Eğer kurulum sırasında Sharepoint Team Services. 5. O zaman bu ürün lisansı için sadece Frontpage XP lisansı olması yetmiyor.htm adresinden ulaşabilirsiniz. kullanacağı tablo ve detaylı kayıtları onun içinde saklıyor. Eğer kurulumdan önce makine- küçük bir sürümü olan MSDE sürümünü makinenize kurarak. sadece kendi makinenize kendi Harddisk: En az.. Sharepoint Team Services uygulamas› nedir? Sharepoint Team Services uygulamasının amacı.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 135 Sharepoint Team Services uygulaması ise Visual Studio .0 Sharepoint Team Services nerelerde kullan›labilir? Microsoft Sharepoint Team Services. Diğer bir özelliği de tamamen veritabanı üzerine çalışan bir uygulama olması. Bizim Önerimiz 256Mb Ram nize bir SQL Server kurmuşsanız. 70MB ve her farklı web için artı 5MB. Windows 2000 Professional. sayfalarınızı yapmak için getirilmiş bir lisanslama. Profesyonel olarak geliştirme yapıp satmak istiyorsanız ne gibi bir lisanslama kullanacağınızı ve projenizi satarken bir telif ücreti ödeyip ödemeyeceğinizi ne yazık ki biz tam olarak bulabilmiş değiliz. Netscape Communicator 4. Windows 2000 Advanced Server. Geliştirme yaparken çok açık olmayan bu teknoloji yüzünden çok büyük sıkıntılar çekmek mümkün. Bunun dışında başka bir uygulamanız yoksa.0 ve üstü. yurtdışında gittikçe yaygınlaşan bir servis. Genel anlamda takım çalışması yapan departmanlar için düşünülmüş olan bu uygulama. Bahsedilen sadece Windows ve Frontpage XP lisansları. o zaman SQL Server’ın daha CHIP | MAYIS 2002 . Bu konu hakkında daha detaylı bilgiye http://www. (SQL Server istiyorsanız. bize göre Türkiye’de Setupse.0 ve üstü. ancak daha önce belirttiğimiz gibi SQL Server yerine beraber ücretsiz olarak gelen MSDE sürümünü kullanabilirsiniz. web Sayfalarının ihtiyacınıza göre değişmekte.. Bir çok yurtdışı internet servis sağlayıcı ve web servisi veren firma. çalıştırdığınız makinedeki Windows İşletim sisteminin lisansının olması ve de bir adet Frontpage XP lisansının olması yeterli.asp. Sharepoint Portal Server En başta da söylediğimiz gibi. Örneğin http:// myhosting. Microsoft ile özel bir anlaşma yapmanız gerekiyor.75 ve üstü.. Microsoft Windows 2000 Datacenter Server. Bu da ticari anlamda Sharepoint Team Services programını kullanarak bir web projesi yapıp. IIS 5. Bu ayki yazımız sadece Frontpage XP veya Office XP satın aldığınızda CD ile beraber yanında ücretsiz olarak gelen Sharepoint Team Services ile ilgili detayları içerecek. İlki lisans konusu.microsoft. Windows 2000 Server.com/frontpage/ sharepoint/WPP..NET üzerine uygulama geliştirmeyi sağlayan bir çok programlardan oluşuyor. kendi ser. 1. gerekli başka bir lisans bulunmuyor. makinede bir SQL Server göremezse. Bu gereksinimlere bir göz atalım: Bilgisayar: En az Pentium 200. Web Presence lisansı denen bir lisans çeşidi için Microsoft ile anlaşmalısınız. üzerinde biraz değişiklik yaparak istediğiniz tüm amaçlar için kullanabileceğiniz bir hale gelebiliyor. İkinci önemli nokta ise sistem gereksinimleri. kesin rakamı siz belirleyebilirsiniz.

. Biz makinemizin ismini “CIHANXP” koyduk ve Internet Explorer’da CIHANXP yazdığımızda bu sayfa geliyor. Bu ekranda CD-ROM üzerinde veya lisans üzerinde yazan 25 haneli numarayı girip bir sonraki adıma geçebilirsiniz. Şimdi SharePoint içinden nasıl yedek alındığına bir göz atalım. Bilgisayar Hastanesi: http://www. Ancak buradan yapılabilecekler. yine genel olarak bu sitelerin yönetimi ile ilgili. Internet Information Service yüklü olan makinemizde kurulumdan önce SQL Server kurup kurmayacağımıza karar vermeliyiz. internette de bizim gördüğümüz kadarı ile sorunsuz çalışıyor.com. dosyaadı. Buradan Backup and Restore Database seçeneğine tıkladığımızda. son zamanlarda bir çok uygulama gibi web tabanlı.. sitemize ait yönetim sayfası.136 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint ????????????????? Team Services ve dünyada yapılmış ilk ve tek SharePoint Team Services Commerce sitesini size öneriyoruz. ileride sık sık kullanılacak olan rolleri tüm web siteleri için belirlemek. dosyaların kopyalanması işlemi için Install dememiz yeterli. Ve işte kurulduktan sonra Internet Explorer’da görünen ilk sayfanız. kurulum sırasında STS. Bir sonraki ekranımız cdkey ile ilgili. Kısacası Sharepoint Team Services sadece intranette değil. Administrative Tools’dan Microsoft Sharepoint Administrator linkine tıkladığımızda karşımıza gelen ilk ekranda. Burada site yedeklemesinden ve SQL’den bahsetmişken önemli bir noktaya deyinmek istiyoruz. örneğin www. Sharepoint Team Services yönetimi de web tabanl› Microsoft Sharepoint Team Services yönetimi. eğer sizin için önemli bilgilerin tutulacağı bir web sitesi hazırlıyorsanız. bu sharepoint standart sayfaları görebilecekler.com. Daha önce de belirttiğimiz gibi. Yedek alırken de birazdan SharePoint içinden göreceğimiz yedeğin dışında SQL’in içinden de kullandığınız database’in yedeğini almanız en önemli tavsiyelerimizden. hayatınızı kurtaracağını rahatlıkla söyleyebiliriz. Dosyaların kopyalanması sırasında eğer sistemde Microsoft Sharepoint Team Services tarafından SQL Server bulunmadıysa. neler yapılabileceğinizi görmeniz mümkün. Aç›l›fl: STS’mizin ilk sayfas›. burada normalde mönülerde görmeye alıştığımız tüm ayarlara ulaşmamız mümkün. Şu anda bulunduğumuz sayfa. eğer SQL Server kurmazsak kurulum sırasında otomatik olarak MSDE kurulacak ve bütün bilgiler bunun içine yazılacak. Diğer yandan. Daha öncede bahsettiğimiz gibi. SQL ile ilgili bağlantılarını sağlayabiliriz. Burada üst tarafta göreceğiniz üç seçenek de. Sitemizin yedeğini alabilir. miz bir ekran görülüyor. Bu adresten Microsoft Sharepoint Team Services ile. o sitenin adının hemen yanında bulunan Administration yazısını tıklamamız gerekiyor. nelerin makinenize kurulacağını belirten konfirmasyon ekranı görüntüleniyor. Sharepoint Team Services kurulumu? Kurulum için Office XP veya Frontpage XP CD’sine ihtiyacımız bulunuyor. asla SQL’in sağlam database yapısı ile yarışamayacağı açıktır. mevcut ana sitelerimizin yönetim konsollarına erişebileceğiSanal Sunucu: Site ana yönetim konsolu. MSDE’ye çok fazla güvenmemeniz ve daha önceden SQL’i kurmanız.EXE dosyasını çalıştırarak kuruluma başlayabilirsiniz. geliştirme aşamasından sonra. Mevcut sitemizin yönetim sayfasına girdikten sonra. otomatik olarak Microsoft Data engine olarak adlandırılan MSDE kurulmaya başlanıyor. karşımıza hem yedek alabileceğimiz hem de bir sorun durumunda yedeklerden dönebileceğimiz bir ekran geliyor. Eğer bu makine bir network ortamındaysa. Sizlere bu noktada tavsiyemiz. o zaman bu makineye Sharepoint Team Services kurulduğu anda bütün internete bağlı olan kişiler.turkdestek. Bu hareketinizin sitenizde bir problem olduğu ve yedeklerinizden geri dönmeniz gerektiği durumlarda. HANXP yazdığında Internet Explorer içinden bu sayfaları görüntüleyebilecekler.bak gibi bir k CHIP | MAYIS 2002 . Belirli bir siteye ait özel ayarları yapmak içinse. direk MSDE’yi kuruyor. makinede bulunan Internet Information Server herhangi bir domain ismini host ediyor diye düşünürsek. Microsoft Data Engine: MSDE kurulumu. MSDE bu tip bir uygulama için ne kadar yeterli görünse de ve ücretsiz bir ürün olsa da. CD’nizin içinde bulunan \SHAREPT dizini altındaki SETUPSE. Burada backup satırına c:\trweb. Bu adımla beraber. Onay: STS konfirmasyon ekran›. aynı şekilde diğer makineler de CI- Sunucu Yönetimi: STS ana sayfas›.bilgisayarhastanesi. Ardından gelen lisans sözleşmesi adımını da geçtikten sonra. eğer makinede SQL yoksa.bak gibi yedek alacağımız dosyanın adını.

Her türlü ayarı yaparken göz önünde bulundurmamız gereken bir ayrıntı daha var. seçtiğimiz siteye ait olan yedek alma. Bunun için Go to site Admi- da haklar verebiliriz. STS aslında. o makine üzerindeki tüm siteler için genel ayar diyebileceğimiz nitelikteki. başka kimsenin bağlanamaz hale gelmesine sebep olmak eski bir atak şeklidir. önceden aklımıza gelmeyen bir çok problem bir anda çıkabilir. o siteye ait yerel kullanıcılar yaratıp onlara kullanıcı rollerinin kontrol edilmesi gibi bazı önemli görevleri gerçekten taktir edilecek derecede başarı ile gerçekleştiriyor. Bir çok kişi bilir ki. yedek alınacak ve en baştaki yönetim konsolu ekranımıza geri döneceğiz. Şimdi ise yine o seçtiğimiz sitenin ince ayarlarını yapabileceğimiz bir ekrana giriyoruz. STS’in Windows’un güvenlik ayarlarını kullandığı. Dolayısıyla her ne kadar ürün sınırlarını kodlar ile geliştirsek de. CHIP | MAYIS 2002 . bu açıklamalarımız alt web siteleri için de geçerli. Yine. Bu yüzden nistration for (Site Adı) yazan yere tıklıyoruz. yani istersek bir ağ içindeki kullanıcılarımızı buraya ekleyip. mayan linkleri bulmanızı ve hatta düzeltmenizi sağlıyor. Ayrıca değiştirilmiş ve devreye girmemiş bazı spesifik ayarların da devreye girebilmesi için bu seçenek kullanılıyor. şirket içinde oluşacak projeler ya da takımlar için bir bilgi paylaşma ve ortak çalışma alanı olarak düşünülmüş. User and Roles kısmında. onlara çeşitli görevler vererek sitemizin yönetimini de paylaştırabiliyoruz. kullanıcı olarak hak yaratılmamış kimselerin siteye bağlantı kurmasına izin verilip verilmeyeceğini Anonymous dediğimiz ayar ile belirliyoruz. üstteki web sitesinden tamamen bağımsız ayarlarla. Yine yönetim ekranından ulaşacağımız. hem yedek alırken. User Account Limits ise. İlk karşımıza çıkan ekran. kontrol etmekte fayda var. Bu ekran. Buradaki tüm ayarları açıklamaya yerimiz müsait olmadığından. Yedekleme: Ayn› ekrandan hem yedek alabilir hem de yedeklerinizi geri yükleyebilirsiniz.k Merkezi: Site yönetim sayfas›. Bu düşünceden yola çıkılacak olursa alt web’ler çok anlamlı geliyor. Karşımıza bir çok yönetim ekranı çıkıyor. Recalculate web. Az önce inceldiğimiz ekran ise. kullanıcı rollerinin belirlenmesi gibi ayarları içeriyordu. karar vermek en iyisi.. bozulmuş ya da çalış- Sa¤l›k Raporu: Server Health raporu. sitenizin çalıştığı makinenin ve hattınızın hız durumuna göre Sunucu Montrolü: Web sunucusundaki problemleri bu ekrandan tespit edip çözebiliyorsunuz. sitemiz için daha önce IIS’in mönülerinden yapmaya alışık olduğumuz tüm ayarları içeriyor. site içindeki tüm linkleri kontrol ederek. ayrıntı gibi dursa da önemli olabilecek bir ayar. Ancak istersek de Click here to add or delete accounts butonuna tıklayarak. Aynı database’in yedeğini SQL’in içinden aldığınızda dosya boyutunun çok daha büyük olduğunu göreceksiniz. bu ekranların kafa karıştırmaması için şöyle bir açıklama yapmak istiyoruz. pazarla. Dosyanın gerçekten oluşturup oluşturulmadığını. Burada belirtmek istediğimiz başka bir ayrıntı ise. şirket içi web çözümleri için düşünülmüş. İstersek açtığımız alt web sitesinin yöneticisi olarak başka bir kullanıcıyı seçip. database bağlantılarının belirlenmesi gibi ayarları içeriyor. şirketteki satış. önemli gördüğümüz Server Health bölümünden bahsetmek ve sonra da subweb dediğimiz alt web sitesinin nasıl yaratıldığını göstermek istiyoruz. Dosya adını yazdıktan sonra backup butonuna bastığımızda.. Burada vereceğimiz rakam. database’in senkronizasyonu. aynı anda sitenize kaç kişinin bağlı kalabileceğini belirliyor. Bu rakama. Restore: STS içinden yede¤i al›nm›fl dosya. Bu ürün daha çok intranet dediğimiz. Alt web sitelerinden bahsetmiştik. Alt web yaratmak: En başta da dediğimiz gibi.138 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services formatta yazıyoruz. server’a kaldırabileceğinden daha fazla sayıda bağlantı kurup bunları kapatmayarak. karşımıza. Burada vereceğiniz sayı ile bu sorunun önüne geçilebileceği düşünülmüş olmalı. bu sitenin yönetimini o kullanıcıya devredebiliriz. sitemize kimlerin hangi roller ile bağlanabileceğini belirliyoruz. hem güvenlik aşamasında çok daha dikkatli olmakta fayda var. Server Health bölümü alt web sitelerin kontrolü. Diyelim ki şirketiniz için bir intranet sitesi düşündünüz.

Daha sonra. Bu bölüm içinde istediğimiz isimlerde başlıklar oluşturarak. Son olarak vermemiz gereken karar ise. Telefon Listesi olduğuna göre bu yolla. Sadece o isimlerle başlayan kayıtlar anında karşınıza gelebiliyor. Ekranda istediğimiz verilerin girişini yaparak Save and Close seçeneği ile verilerimizi kaydedebiliyoruz. verilerinizi daha anlamlı bir şekilde diğer kullanıcılarla beraber sizin de görebilmeniz mümkün oluyor. Acrobat vb. kendine ait daha önce incelediğimiz site yönetim sayfaları ile aynı özelliklerde bir yönetim sayfası olacaktır. blank web seçip Frontpage’de istediğimiz gibi dizayn edebiliriz. E-Mail. kullanım için gerekli tüm linkler bulunuyor. ana sayfada üst bölümde bulunan Create butonuna tıklayarak Custom List’i seçmeniz gerekiyor. bu sitenin sharepoint tabanlı mı yoksa (boş) blank bir web sayfası olmasını mı istediğimiz. Bu listeler sayesinde. bu alanı kullanmanız mümkün. Eğer internette veya intranette belli tartışma grupları yaratmak istiyorsanız. her türlü dosyayı bu Documents bölümünde istediğimiz şekilde bölümler oluşturarak içlerine yerleştirebiliyoruz. Alt web yaratmak için bulunduğumuz yönetim sayfasından create subweb’e tıklıyoruz. Cihan Baykal.140 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services ma vs. Sharepoint Team Services yönetimini bir önceki konumuzda açıklamıştık. ismi istediğiniz şekilde değiştirebiliyorsunuz. butonuna tıklayabiliriz. Bunu yapmak için Ana sayfada Anouncements yazısı üzerine tıkladıktan sonra gelen pencerede Modify Settings And Columns bölümüne tıklayıp Change General Settings bölümüne girip. giriş yapacağımız bilgileri bu başlıklar al- tında görebilme ve kaydedebilme şansını kazanmış olacağız. Excel. Artık. Bir diğer seçenek ise Discussion Board. Soyad. Ana sayfadaki seçeneklere devam edecek olursak. tarih içerikli. gibi her bir grup için bir alt web sitesi açabilir ve o alt sitenin yönetimini o gruptan bu işi yapabilecek bir arkadaşa. verinize çok kolay ulaştırabilmesi. Bu yönetim sayfalarına ister Administrative Tools altından girebilir. tekrar Modify Settings And Columns linkine tıklamamız gerekiyor. isterseniz de ana sayfada yukarı bölgede bulunan Site Settings linkine tıklayarak ulaşmanız mümkün. Listelerin en güzel özelliklerinden biri ise. Bir sonraki işlemimiz ise. Bu site içinde kendine ait kullanıcı bilgileri ve görevleri oluşturabileceğimiz gibi. güvenlik ayarlarının bağlı bulunduğu site ile aynı olup olmamasına karar veriyoruz. boş bir liste yaratmış oluyorsunuz.com / MCSE. listemizin içinde bulunan başlıkları oluşturmak. Örneğin listeniz çok kabardı ve çok fazla kaydınız var. Subweb’i yarattıktan sonra bu sitenin de. çoktan seçmeliler gibi. Telefon. Eğer ihtiyacımız olan liste kayıtlı seçenekler arasında yoksa. Fax başlıklarını oluşturuyoruz. Ekranda gördüğünüz Filter seçeneğine tıkladığınız anda her başlığın üstünde birer combobox’lar çıkıyor. Eğer SharePoint dersek en başta gördüğümüz ana SharePoint ekranına çok yakın bir ekran ile karşılaşacağız. Tabii bu ismi değiştirmeniz sizin elinizde. Örneğin ana sayfada duyurular ve sizin kendi hazırladığınız telefon listenizi göstermek istiyorsunuz. bu alt web’in adının. Eğer bu alt web’in tüm tasarımını biz yapmak istiyorsak. Alt A¤lar: Subweb yaratmak. uygun yetkilerle verebilirsiniz. Documents bölümü de çok işe yarayabiliyor. Telefon Listesi veya başka istediğiniz bir isim verdikten sonra. seçilebilir başlıklar (Combo Box). Varolan Word. Böylece ortak dosyalara intranet veya internet üzerinden çok kolay bir şekilde ulaşmak mümkün. Yaratabileceğimiz tüm listeleri şekilde de görebiliriz. Bu seçeneği de YES diyerek OK dediğiniz anda. Yeni Sayfalar: Liste görüntüleri. Böylece bir newsgroup gibi web üzerinden tartışma odaları açabilme özelliğini de kullanabiliyorsunuz. Bunun için OK dedikten sonra. Telefon Listesine tıkladığımızda gelen ekranda New Yeni Bafll›klar: Yeni bafll›k oluflturma. Örneğin para içerikli. custom list seçeneği ile kendi listemizi de oluşturma şansımız var. Sharepoint Team Services uygulaması bir çok listeden oluşuyor. Yeni listeler: Yeni liste oluflturma. Ve örneğin siz İsim bölümünde istediğiniz bir ismi seçiyorsunuz. Duyurular zaten ana sayfada standart olarak Anouncement adı ile geliyor. cin@turkdestek. bağlı bulunduğu web sitesinden tüm ayarları almasını da sağlayabiliriz. Sharepoint Team Services kullan›m› Kullanımı çok basit olan Sharepoint Team Services uygulamasının genel kullanım bilgilerine bakacak olursak ilk ekran üzerinde çalışmak yeterli olacaktır. MCP+I CHIP | MAYIS 2002 . İsim. Ve yaratacağımız başlık değişik formatlarda değişik tiplerde olabiliyor. Çünkü ilk gelen ekranda. Bunu da özel filtrelerle yapabiliyor. Şekilde de görüldüğü gibi Modify Settings And Columns linkinden geldiğimiz ekranda Add a new Column seçeneği bizi şekildeki gibi bir ekrana getiriyor. Yeni bir telefon listesi tarzında liste yaratmak içinse. istersek ana sayfada sol tarafta bulunan Quick Lunchbar’da bu listenin bir kısayolunun link olarak gözüküp gözükmemesini belirleyebiliyoruz.

klasörler ve sistem ile ilgili ayarlar eski versiyonlara kıyasla Windows XP’de daha fazla gizlenmişler.142 ‹Ç‹NDEK‹LER 143 148 148 XP Powertoys: Ücretsiz Microsoft araçlar› XP Antispy: ‹zinsiz veri ak›fl›n› engelleyin Plus! for Windows XP Ücretsiz. Microsoft çalışanlarının hazırladıkları işletim sistemlerinden pek de memnun olmadıklarının en büyük kanıtı olarak gösterilebilir. P owertoys for Windows XP paketi. Söz konusu araçların bir arada bulunduğu Powertoys paketi. istenilen değişiklikler rahatlıkla gerçekleştirilebiliyor ve yapılan değişikliklerin sonuçları önceden kestirilebiliyor. artık ücretsiz olarak kullanıma sunuluyor. Windows 95’den itibaren her işletim sistemi için özel olarak sunulan Tweak UI aracı. bu paketle neler yapabilece¤inizi ve çeflitli XP araçlar›n› sizler için inceledi. dosyalar. kullanışlı ve basit arayüzü ile kullanıcıların işletim sistemi ayarlarına rahatlıkla ulaşabilmelerini sağlıyor. Powertoys for Windows XP Powertoys paketindeki programlar› ve bunlar› kullanarak neler yapabilece¤inizi bu yaz› içerisinde bulabilirsiniz. alternatif Plus paketi Windows XP ‹çin Ek Araçlar Ücretsiz XP Araçlar› Microsoft. Program penceresinin altında yer alan açıklamalar sayesinde. Ayrıca ilerleyen sayfalarda Windows XP’nin haberiniz olmadan sisteminizin bilgilerini Micorosft’a göndermesini engellemek için kullanabileceğiniz ücretsiz yazılım XPAntispy’ı yakından tanıyacak ve Plus! for Windows paketi için alternatif bir paket oluşturacaksınız. CHIP. Yine buradan Windows’un çok seyrek kullandığınız menü öğelerini kaldırdığınızda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . Tweak UI ile Windows XP için ince ayarlar Menüler. Windows XP Powertoys paketinin en önemli parçalarından biri olarak göze çarpıyor. Windows XP ile yeni bir görünüm kazanan Tweak UI aracında sıkça karşılaşmak zorunda kalabileceğiniz en önemli fonksiyonları aşağıda görebilirsiniz. Bu nedenle. Powertoys ve PlusPack’i eCHIP’ten PC’nize yükleyebilirsiniz. söz konusu gizlenmiş ayarlara daha rahat ulaşılmasını sağlayan Tweak UI for Windows XP aracı. General: General penceresi üzerinde bulunan liste yardımıyla Başlat menüsü animasyonlarını kapatarak ve menülerin yavaş yavaş ekrandan kaybolmalarını engelleyerek Windows’un biraz daha hızlı çalışmasını sağlayabilirsiniz. Windows XP’nin yay›nlanmas›ndan k›sa bir süre önce Powertoys paketini ücretsiz olarak kullan›ma sundu. Bu yazı içerisinde tanıtılan tüm programlar ücretsizdir. Çünkü yeni işletim sisteminin piyasaya sunulmasından kısa bir süre sonra kullanıcıların çalışmasını kolaylaştıran ve XP’nin çalışma konforunu artıran küçük araçlar geliştirdiler.

exe” dosyası sayesinde istediğiniz konumdan çalıştırabilirsiniz. Powertoys paketiyle XP’de kolay kullan›c› yönetimi Windows XP altında kullanıcı profilleri için masaüstü. Bunun haricinde kısayolların önüne “Shortcut to” ön ekinin koyulmasını ve simgelerinde ok resminin bulunmasını engelleyebilir. birden çok kullanıcı. çeşitli özelliklerdeki (sıkıştırılmış ve şifrelenmiş dosyalar. dosyalar› açmadan de¤ifltirebilirsiniz. Taskbar: Görev çubuğu üzerindeki benzer pencerelerin tek bir düğme üzerinde toplanmasını Grouping altından kontrol edebilir ve XP Start Menu penceresinde bulunan “Frequently Used Programs” (Sık Kullanılan Programlar) listesindeki öğelerden istediğinizin Başlat menüsünde ya şablonlarını kaldırabilir veya yenilerini ekleyebilir. DVD MP3 dosyaları veya fotoğrafların hangi programlar kullanılarak açılacağını belirleyebilir ve Special Folders penceresini kullanarak “Favorites” veya “My Documents” gibi sistem dosyalarının konumlarını değiştirebilirsiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen liste üzerinden kayıtlı kullanıcıları ve k Explorer: Windows masaüstünün bir web sayfası gibi görüntülenmesini sağlayan Active Desktop fonksiyonunu buradan çalıştırabilir ve Windows’un son kullanılan dosyaların bir listesini tutmasını sağlayabilirsiniz. Internet Explorer penceresinden Browser ve Windows Gezgini penceresindeki araç çubuklarında kullanılacak pencere art alanlarını belirleyebilirsiniz. Yeni bir Login işlemi ve kayıt animasyonundan tasarruf etmek için Başlat menüsünde yer alan Log Off düğmesine ve ardından ekrana gelen pencere üzerindeki Switch User düğmesine tıklayın veya [Windows]+[L] tuş kombinasyonunu uygulayın. Bu nedenle problemlere neden H›zl› Eriflim: Bir Shell eklentisi sayesinde DOS komut penceresi istenilen konumdan çal›flt›r›labilir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET 143 “Where is my favorites?” gibi açıklama pencerelerinin artık görüntülenmesini engelleyebilirsiniz. bir seferde atlayacağı satır sayısını belirleyebilir veya bunun yerine sayfa kaydırılmasını sağlayabilirsiniz. My Computer: Autoplay altından CD. tek bir bilgisayarı simültane olarak paylaşabilirler. resimlerin önizleme kalite ve büyüklüğünü değiştirebilir ve klavyenizdeki özel tuşlar için (şayet mevcutsa) çeşitli görevler atayabilirsiniz. Ayrıca Powertoys paketi içerisinde yer alan Super Fast User Switcher (Süper hızlı kullanıcı değiştirici) ve nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” araçları sayesinde XP altında kullanıcı değiştirme işlemi daha da hızlandırılabilir. olabilecek tüm eski versiyonları kaldırmalısınız. CHIP | MAYIS 2002 . Super Fast User Switcher’ın kullanılabilmesi için kullanıcıların kayıtlı olması yeterlidir. imlecin üzerinde bulunduğu nesneler) dosyaların daha kolay fark edilmelerini sağlamak için görüntülenecekleri renkleri belirleyebilir. Başlat menüsü ve verilerin saklanacakları ortamlar özel olarak belirlenebilir. sistemi kapatmaya gerek kalmadan aktif kullanıcıyı değiştirmek mümkündür. Daha önceleri sadece Denetim Masası içerisinden çalıştırılan Tweak UI aracını artık “TweakUI. Mouse: Denetim masası içerisinde yer alan Mouse öğesinden farklı olarak fare imlecinin bir nesne üzerine taşındığındaki algılama hassasiyetini ve süresini belirleyebilir veya fare imlecinin üzerine geldiği pencerenin aktif olmasını sağlayan XMouse yani “Activation follows mouse” fonksiyonunu aktif hale getirebilir ve gerekli ayarları yapabilirsiniz. Bunun haricinde çift tıklama ve taşıma ayarlarını değiştirebilir ve eğer farenizin Scroll özelliği varsa. Control Panel penceresindeki listeden Denetim Masası’nda görüntülenmesini istemediğiniz simgeleri kaldırabilir. normalde hiçbir simge bulunmayan Windows XP masaüstünde görüntülenmesini istediğiniz özel simgeleri işaretleyebilir. ilk defa tek başına çalıştırılabilir bir dosya içerisinde sunuluyor. Bunlar haricinde Desktop altından. İlk olarak Windows XP Home ve Professional sürümlerinde karşımıza çıkan Fast User Switching fonksiyonu sayesinde bir domain’e dahil olmayan bilgisayarlarda. Bu sayede çalışan programları kapatmadan. Resmin Büyüklü¤ü: ‹stedi¤iniz resmin büyüklü¤ünü. yer almalsını sağlayabilirsiniz. Templates penceresinden sağ tuşla açılan nesne menüsündeki New alt menüsündeki dos- Otomatik Çal: Tweak UI ile tak›lan CD’nin hangi program kullan›larak çal›flt›r›laca¤›n› belirleyebilirsiniz. Microsoft Powertoys for XP paketi içerisinde yer alan Tweak UI.

Kullanıcılar. İşletim sistemi olarak Windows XP kullanmasına rağmen halen DOS’tan kopamamış kullanıcıların ise.jpg” Powertoys ile dijital resimler kontrol alt›nda Windows XP. Powertoys ile sunulan iki yeni araç sayesinde bunun için gerekli fonksiyonlar direkt olarak Windows XP sistemine entegre olarak üçüncü parti yazılım ihtiyacını ortadan kaldırmayı planlıyor. Şayet bir Foto CD oluşturmak isterseniz. CHIP | MAYIS 2002 . Bu sayede klasörlerin Nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” komutu ile açılan DOS penceresinden DOS oyun ve programlarını rahatlıkla çalıştırmak mümkün. ‹nternet için resim ve dijital foto¤raf galerileri Çeşitli CD yazma programları ve HTML editörleri otomatik olarak dijital fotoğraf galerileri oluşturabiliyorlar. XP içerisinde bulunan CD yazma fonksiyonuna dahil oluyor. Bu sayede seçilen kullanıcının çalışma ortamı (masaüstü. Özel Galeri: Slide Show arac›n› kullanarak. ayrı bir adım olarak ortamdaki resimlerin ekrana getirilebilmesi için basit bir görüntüleme aracının da beraber CD’ye yazılmasını isteyip istemediğiniz sorulur. Large: 1024x768 piksel Medium: 800x600 piksel Small: 640x480 piksel WinCE: 240x320 piksel Custom: İstenen herhangi bir büyüklük Advanced düğmesine tıklayarak. XP arayüzünü dijital fotoğraf dostları için iki yeni özel eklenti ile geliştirmişler. resimlerin otomatik olarak görüntülendikleri bir sunu haz›rlayabilirsiniz. Bu işlem sonrasında küçültülen veya büyütülen kopyaların isimleri de seçilen büyüklük değerine uygun olarak değiştirilecektir. Bunlardan bir tanesi olan CD Slide Show Generator.jpg” resmi Small boyutlarına küçültüldüğünde ismi de otomatik olarak “Sunset (Small). Powertoys’un daha önceki versiyonlarında bulunan Nesne menüsü üzerinden DOS komut satırına ulaşması mümkün. Bu nedenle Powertoys programcıları. Ek seçenekler sayesinde çekilme zamanını. Bu aracı kullanabilmek için bir veya daha fazla resmi seçin ve farenin sağ düğmesini kullanarak Nesne menüsü- Dörtlü Masaüstü: Sanal masaüstleri yaratarak çal›flma alan›n›zdan maksimum performans elde edebilirsiniz. Ancak bu işlemi yapacak kullanıcının nü açın. Web kameralarının otomasyonu için kullanılabilecek olan Timershot aracı ise kameranızla otomatik olarak fotoğraf çekiyor. Beklenen Güzellik: Microsoft. kaydedilecek resmin büyüklüğünü ve saklama yerini belirlemek de mümkün. ekra- Pratik De¤iflim: Birden fazla kullan›c› tek bir bilgisayar ile aktif olarak çal›flabilir. k Administrator haklarına sahip olması gereklidir. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinde bulunan aşağıdaki büyüklüklerden birini seçebilir ve daha sonra söz konusu dosyaların seçili büyüklük değerlerine sahip kopyalarını oluşturabilirsiniz. Explorer kabuk eklentisinden epey faydalanabilirler. daha sonra bu resmi istenen şekilde ölçeklendiriyor ve bir web sayfası veya FTP sunucusu da dahil olmak üzere herhangi bir yere kaydedebiliyor. haz›rlad›¤›n›z sununun her ortamda görüntülenebilmesi için HTML biçiminde kaydetme imkan› sunuyor. Örneğin “Sunset. Bunlardan ilki Dosya Nesne menüsüne eklenen ve resim boyutlarının hızlı bir şekilde değiştirilmesini sağlayan Image Resizer komutu.144 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET ????????????????? XP Powertoys halen kaç tane program çalıştırdıklarını görebilir ve istediğiniz kullanıcı üzerine tıklayarak çalışmaya başlayabilirsiniz. Dikkat! Fast User Switching fonksiyonunun kullanılabilmesi için Denetim Masası’ndaki Accounts aracı kullanılarak istenen kullanıcılar için aktif hale getirilmelidir. dijital kamera bağlantı noktalarının entegrasyonu ve web sayfaları için resim hizmetleri sayesinde dijital fotoğrafçılık için uygun bir platform sunuyor. biçiminde değişecektir. na gelen seçenekler yardımıyla resimlerin kopyalarını oluşturmak yerine değişikliklerin orijinal dosyalar üzerinde yapılmasını sağlayabilir ve küçük resimlerin seçilen büyüklük değerine göre büyütülmesini engelleyerek sadece büyük resimlerin küçültülmesini de sağlayabilirsiniz. Başlat menüsü ve özel ayarları ile) ekrana gelecektir.

Son olarak sunu ismini. Bu büyüteci etkinleştirmek için görev çubuğuna farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Toolbars/Taskbar Magnifier komutunu çalıştırın. K›saltma: Powertoys paketindeki Timershot sayesinde Webcam ile istedi¤iniz zamanlarda foto¤raf çekebilirsiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen pencereyi kullanarak. Buralarda farklı programları çalıştırabilir ve sadece tek bir fare tıklaması ile söz konusu çalışma ortamları arasında gezinebilirsiniz. görev çubuğu ve tüm kısayolları ile. CD’ye yazılan resimleri söz konusu araç sayesinde bir dia şov halinde inceleyebilirsiniz. Windows XP donatıları arasında yer alan ve sadece standart ve gelişmiş versiyonlarına sahip olan hesap makinesinin grafik fonksiyonları ile donatılmış hali. Powertoys paketi içerisinde yer alan Taskbar Magnifier ise görev çubuğuna ekleniyor ve ekranın herhangi bir alanını sekiz kata kadar büyütebiliyor. resim büyüklüklerini ve sunu tipini belirleyin ve Next düğmesine tıklayarak sunuyu oluşturun.146 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Tecrübeli kullan›c›lar için oyuncaklar Şu ana kadar tanıttığımız Powertoys araçlarını göz boyamak için hazırlanan eklentiler olarak düşünenler Virtual Desktop ve Windows XP ile çalışmayı daha da kolaylaştırmak için hazırlanan Task Switcher ve Taskbar Magnifier araçlarını incelemeliler. saklanacağı konumu. Söz konusu Powertoy’u kullanarak sadece bir tıklama ile maksimum dört farklı sanal masaüstü oluşturabilirsiniz. Bu resim sunusunu ha- Görsel Fonksiyonlar: Windows. Sorunsuz bir şekilde kurulan ve sadece 1 Mbyte büyüklüğündeki Powertoys paketi Windows XP’yi bir dizi kullanışlı yeni fonksiyon ile donatıyor. yeni hesap makinesi ile fonksiyon grafiklerini çizebiliyor. Windows ile beraber sunulan ve fare imlecini takip ederek ekran görüntüsünü büyüten aracı Start/All Programs/Accessories/Accessibility/Magnifier komutu yardımıyla çalıştırabilirsiniz. Powertoys paketinde kullanışlı araçların yanında bir dezavantaja sahip olduğunu söyleyebileceğimiz Task Switcher sayesinde [Alt]+[Tab] tuş kombinasyonuyla çalışan programlar arasında geçiş yapmak istediğinizde. farklı çalışma ortamlarını sanal masaüstü olarak kaydedebilir ve ister yine aynı pencereyi kullanarak önizleme görüntüleri yardımıyla istediğiniz masaüstüne geçebilir veya direkt olarak numarasının görüntülendiği düğmeye tıklayabilirsiniz. Bunun sonucunda görev çubuğu üzerinde ekrana gelecek küçük bir pencere üzerinde fare veya klavye hareketi takip edilecek aktif olan bölge büyütülerek görüntülenecektir. Bunu özellikle tatil resimlerinizi arkadaşlarınıza veya akrabalarınıza göstermek için kullanabilirsiniz. Başlat düğmesi. yani sanal masaüstü aracını tüm Linux kullanıcıları bilirler. sıcaklık ve zaman birimleri ile de çalışabilirsiniz. Aslında işletim sistemine entegre olarak da sunulabilecek paketin en önemli parçası ise Windows XP’nin ince ayarlarına rahatlıkla ulaşma imkanı sağlayan Tweak UI aracı. Bunların her biri. aslında tek bir masaüstünün kopyasıdır. Bu sayede matematik fonksiyonlarının grafiklerini oluşturabilirsiniz. söz konusu programların simgesi ile beraber ekranların ön izleme resimleri de ekrana Son olarak profesyonel hesap makinesi Power Toy Calculator. Bunun için Start/All Programs/Powertoys for Windows XP/Slide Show Wizard komutunu kullanarak.0 ve 2000’de de bulunan ancak Resource Kit içerisinde saklanan Virtual Desktop. ağırlık. Virtal Desktop Manager bir yüklendikten sonra farenin sağ düğmesini kulla- Mac’deki Gibi: Art›k Windows’ta programlar aras›nda gezinirken pencere ön izlemelerini görebileceksiniz. sihirbazı çalıştırın ve ilk olarak sunuda kullanmak istediğiniz resimleri tek tek seçin veya resimlerin içerisinde bulunduğu klasörü seçerek tüm resimleri otomatik olarak ekleyin. Ayrıca uzunluk. gelecektir. Virtual Desktop Manager yardımıyla çalışma alanınızı sanal da olsa genişleterek Windows XP masaüstünden daha etkili şekilde faydalanabilirsiniz. Daha sonra bu sunuyu izlemek için yapmanız gereken tek şey oluşturulan HTML dosyasını çalıştırmak olacaktır. Bu ekran görüntüleri gerçek zamanlı oluşturuldukları için Task Switcher sistemi oldukça yavaşlatıyor. narak görev çubuğu üzerine tıklayın ve Toolbars/Desktop Manager komutunu çalıştırın. k CHIP | MAYIS 2002 . zırlarken resim büyüklüğü ve resim galerisinin tipini belirleyebilirsiniz. Windows NT 4. Ayrı bir araç olarak kullanılabilen Slide Show Wizard ise HTML biçiminde dia şovlar hazırlamak için kullanılabilir.

Eğlenceli bir Bownling simülatörü olan Winbowl’u eCHIP’den yükleyebilirsiniz. Ekran koruyucular ve artalan resimleri Plus! paketindeki en çok göze çarpan araçlardan biri akvaryum ekran koruyucusu. Söz konusu veri akşını kesmek içinse Kayıt Düzenleyicisi ve sistem programları ile çalışmanız gerekmektedir. Bazen oldukça sinir bozcu olabilen Internet Explorer ve Media Player’ın otomatik olarak güncellenmeleri engellenebilir. sizin onayınıza ihtiyaç duymadan bilgisayarınız hakkındaki bilgileri Microsoft’a gönderiyor. Windows XP ile beraber farklı bir boyut kazanan masaüstü temalarından kullanmak istiyorsanız www. Plus! for Windows XP paketi içerisinde Arcade türünde üç tane yeni oyun bulunuyor. Tam fonksiyonlu bu shareware versiyonu ile 10 tur yapmak mümkün.themeworld. Plus! paketi içerisinde yer alan liklerine sahip bir ekran kartına ihtiyaç duyan başka bir ekran koruyucu da Microsoft tarafından sunulan ve Windows XP logosunun aklınıza gelebilecek tüm renklerde görüntülendiği ekran koruyucusudur. size sormadan Microsoft’a çeflitli bilgiler gönderiyor. 1024x768 çözünürlüğündeki toplam 27 farklı arka plan Bowling Simülatörü: Winbowl ile arkadafllar›n›za bowlingde ne kadar iyi oldu¤unuzu gösterebilirsiniz. ancak shareware versiyonunda sadece 3 tür balığın bulunduğu SereneScreenAquarium’u deneyebilirsiniz. Plus! for Windows XP paketi içerisinde HyperBowl isminde bir oyun bulunuyor. Kullanımı oldukça kolay olan araçtaki tüm seçeneklerin açıklamaları program penceresinin altında ekrana geliyor. Windows XP masaüstünü renklendirmek için kullanabileceğiniz ücretsiz diğer bir eklenti ise XP’ye özel arka plan resimlerinin bir araya getirildiği Windows XP WallPaper paketidir.148 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Microsoft’a Bilgi Göndermeyin Windows XP. XP bilgisayarınızın 3B özelliklerini tam olarak kullanan bu ekran koruyucuyu denemek için “TESTFISH” kayıt kodunu girmeniz yeterli olacaktır. Bride Builder’ın tüm bölümlerini geçtikten sonra artık Pontifex oynamaya başlayabilirsiniz. Herhangi bir kurulum gerektirmeyen XPAntispy’ı çalıştırmak için yapmanız gereken tek şey. Ücretsiz bir araçla Microsoft ile aran›zdaki trafi¤i kesebilirsiniz. üzerinden bir tren geçtiği zaman yıkılmayacak kadar kuvvetli bir köprü inşa etmek. XPAntispy bu programı sistemden tamamen kaldırabilir ve otomatik olarak çalışmasını engelleyebilir. Plus! for Windows XP paketi içerisinde işletim sistemi için yeni oyunlar. Bilgisayarı boş bıraktığınızda. Daha sonra Special menüsündeki seçenekleri kullanarak. Söz konusu oyunlardan biri özel bir zeka oyunu olarak tanımlayabileceğimiz Bridge Builder. Burada farklı kategoriler altında toplanmış onlarca masaüstü temasına ulaşabilirsiniz. gerekli ayarları sizin için yapıyor ve Windows XP’nin veri aktarmasını sağlayan söz konusu bileşenleri kaldırıyor. Ücretsiz Plus Paketi Microsoft’un ücretli olarak sundu¤u Plus!’a alternatif olacak kendi paketinizi. Bunun için yapmanız gereken tek şey Microsoft Messenger başlığı altında bulunan “Disable Autostart” veya “Uninstall Completely” seçeneklerinden birini işaretlemektir. bu ekran koruyucuya alternatif olarak 20 dolar karşılığında 20 farklı balık türünün sunulduğu. Windows XP. Ancak ücretsiz olarak temin edebileceğiniz XPAntispy adındaki araç. ktuztas@chip. sistem durumunun otomatik olarak değiştirilmesini sağlayabilirsiniz. Buradaki rahatsız edici durum ise söz konusu işlemin arka planda gerçekleşmesi ve Microsoft’a gönderilen bilgilerin içeriğinin ne olduğunun bilinmemesidir. Bu oyunun amacı. Şayet Microsoft Messenger’ı kullanmıyorsanız. 3B özel- resmini 19 veya 21 inç monitör sahipleri de rahatlıkla kullanabilirler. en az paket içerisindeki oyunlar kadar eğlenceli ve üstelik ücretsiz olarak sunulan üç farklı oyunu sizler için araştırdı.com. CHIP’in sizler için hazırladığı paket içerisinde bulunan araçları ise PlusPack eCHIP Code’unu kullanarak CD’den yükleyebilirsiniz. Bridge Builder’ın devamı sayılabilecek bu Pontifex’de oynama stilinde çok büyük değişiklikler yok. ancak yeni yapı malzemeleri eklenmiş ve 3B görünüm oyunu daha eğlenceli hale getirmiş.tr CHIP | MAYIS 2002 . (HeCHIP Code Powertoys) üzerine iki kere tıklamak. CHIP’in önerileriyle ücretsiz olarak haz›rlayabilirsiniz. Kadir Tuztafl. Çalıştırılabilir dosyası Ücretsiz Koruyucu: XPAntispy ile iflletim sisteminizin Microsoft’a bilgi s›zd›rmas›n› engelleyebilirsiniz.com sayfasını ziyaret edebilirsiniz. ekran koruyucuları. ekranınızda çeşitli egzotik balıklar yüzmeye başlıyor. Ancak bu küçük aracın yapabilecekleri bu kadarla sınırlı değil. CHIP. Theme paketleri ve yeni multimedya araçları bulunuyor.

eski ön kapa¤› yeni sürücünüze takarak sonucu görsel olarak da iyilefltirebilirsiniz. Daha sonra yeni sürücünüzü söz konusu yuva içerisine yerlefltirin ve ard›ndan tekrar pratik CHIP | MAYIS 2002 H›zl› De¤iflim: fiayet eski sürücü ç›kar›labilir yuva içerisinde saklan›yorsa. s Notebook ile çal›fl›rken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri yer tasarrufudur. E¤er CDROM. DVD-ROM ve CD Writer’dan vazgeçmek istemiyorsan›z geriye hepsini sunan bir ayg›t sat›n almaktan baflka bir yol kalmaz.. örne¤in Clevo modellerinde oldu¤u gibi modem kart›n›n alt›nda baflar›yla gizlenmifl olabilir. Notebook’lardaki tüm CD/DVD/CD yaz›c›lar IDE ba¤lant› noktas› üzerinden Secondary Master veya çok seyrek olmakla beraber Primary Slave olarak ba¤lan›rlar. Farkl› firmalar›n sunduklar› ba¤l› noktalar› ayn› oldu¤u için söz konusu güncelleme oldukça kolay gerçekleflecektir. uygulamalar. Ay›n CHIPucu Notebook Güncellemesi: Hepsi ‹çin Bir Sürücü Çok küçük bir harcama ile notebook’unuzu teknolojik olarak daha güncel bir konuma tafl›yabilirsiniz. Dikkat! Ürün garantisi sona erdi.150 ‹Ç‹NDEK‹LER 151 151 152 162 164 Sürpriz Yumurta: M. Fireworks çal›flanlar› Ay›n Hatas›: Yüksek gerilim sorunlar› Excel Grafikleri: Etkileyici sunumlar için 6 Ad›mda Kolay Çözüm: Word’den PDF’ye Tips&Tricks: Windows. Do¤ru ba¤lant› için de bir adaptör kullan›l›r. Bu. Daha sonra sürücülerin ön yüzlerini dikkatli bir flekilde ç›kart›n. ön kapak her iki sürücü ile de uyumlu olaca¤› için. Ancak yeni ve pahal› bir ürün almak yerine eski laptop’›n›z› güncelleyebilirsiniz. Bir Allorund Drive di¤er üç sürücünün yerini alabilir. Ancak üst s›n›fa dahil olan bu tür notebook’lar›n fiyatlar› oldukça yüksektir. Direkt olarak sürücü üzerindeki ba¤lant› noktas› standartt›r. Ancak Pentium II veya en az›ndan Celeron 400 ifllemcilere sahip notebook’lar›n güncellenmeleri mant›kl› olacakt›r. fiayet eski sürücü ayg›t içerisine sabitlenmiflse. güncelleme ifllemi biraz daha karmafl›k bir hal alacakt›r. Örne¤in Toshiba sürücülerinin ç›kart›labilmesi için sadece sekiz tane vidas›n›n sökülmesi yeterli olacakt›r. bu ifllem daha kolay . notebook’unuza tak›n. Bunlar yap›flt›r›lm›fl veya geçmeli olabilirler. Bu. Yukar›da bahsi geçen sürücüleri içerisinde bar›nd›ran bir kombo sürücünün fiyat› 500 dolar civar›ndad›r. IDE kontrolör için uygun olmayan güç/veri kablosu ba¤lant›lar› için bir çok ayg›tla beraber dönüfltürücü kablo veya adaptörü bulunan bir ç›kart›labilir yuva sunulur. DVD filmlerinin oynat›labilmesi için gerekli olan minimum flartlar›n yerine getirilmesini sa¤layacakt›r. r Ba¤lant›: Ç›kart›labilir özel yuva (Baymodul) sahibi sürücülerin güncellenmesi çok kolayd›r. fiayet sürücünüz iflletim sistemi taraf›ndan otomatik olarak tamamland›ysa operasyon sona ermifl demektir. Bu durumda genellikle notebook kasas›n›n aç›lmas› ve sabitlenmifl sürücünün aranmas› gereklidir. Yeni sürücünüzü ayn› flekilde tak›n ve daha sonra kasay› kapatt›ktan sonra güncelleme iflleminin baflar›l› olup olmad›¤›n› kontrol edin. yeni sürücü sorunsuz bir flekilde yüklenebilir. r Ön kapak E¤er tüm ifllemler baflar› ile sona erdiyse.. fiayet eski ve yeni sürücü ayn› üreticiye aitse.

Excel.. Bu sefer resimli: fiu ana kadar karfl›m›za ç›kan yumurtalar›n bir ço¤u program gelifltiricilerinin kendilerini tan›tmak amac›yla haz›rlad›klar› küçük sürprizlerdi. al›flt›rmalar› yaparken kullanaca¤›n›z uygulama dosyalar›n› içeriyor. Ayr›ca günlük bak›m ve yedeklemeleri zamanlamak ve genel olarak sistem sorunlar›n› çözmek ve baflar›m› en iyi duruma getirmek konular›nda da ayr›nt›l› bilgiye ulaflabilirsiniz. “Tüm bileflenleri kald›r›n.. Bu kartlardaki VIO gerilimi. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 AYIN HATASI Yüksek Gerilim Grafik Chip’ini Is›t›yor Bir donan›m hatas› sinirinizi mi bozdu? Bize iletin: CHIP Yaz› ‹flleri. ‹flte Macromedia Fireworks gelifltiricileri de isimleri ile yetinmeyip resimlerinin de bulundu¤u bir yumurta haz›rlam›fllar. ifllemcinin çal›flmas›n› kolaylaflt›r›rken. özlü ve kullan›m› kolay bir baflvuru kitab›. Publisher ve Outlook programlar›n›n 2002 versiyonlar›n› içeriyor. Problem: Heyecanl› bir flekilde ilk Duron sistemini kuran bir okuyucumuz. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 S‹Z DE KATILIN! 3 Siz de komik bir hata veya sürpriz bir yumurta (easter egg) bulduysan›z.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K ‹puçlar› » INTERNET 151 Sürpriz Yumurta Macromedia Fireworks Programc›lar› AYIN K‹TAPLARI 3 Ad›m Ad›m Office XP Microsoft’un Office uygulamalar›n› kullanmay› ad›m ad›m ve h›zla ö¤retecek bir kaynak olan kitap. Word.. sistem yap›land›r›lmas›n› yönetmek ve sorun gidermek. kullan›c› ve grup hesaplar›yla sistem eriflimini denetlemek.radeonfaq. Radeon VE’den kaynaklanan bir hata oldu¤u aç›k.” gibi standart tavsiyelerimize ra¤men sorun çözülmemifl. ekran görüntüsü (screenshot) ile birlikte ktuztas@chip. Kitap ile. CHIP | MAYIS 2002 .com web sayfas›nda bulduk. yine her fley sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›. baz› Athlon ifllemcileri yüksek IO gerilimlerinde daha güvenli çal›flt›klar› için. sistemi ad›m ad›m yeniden kurun. Bu. Ün ‹fl Merkezi N0:231/3 80380 Kas›mpafla/‹STANBUL veya ktuztas@chip. Kitap. donan›m ve a¤ ayg›tlar›n› yap›land›rmak gibi temel sorunlar› halledebilirsiniz. Kitab›n ekinde yer alan CD-ROM.tr adresine sorular›n›z› gönderin. fabrika ayarlar›n› kullan›n. iflletim sisteminin günlük yönetimi için h›zl› yan›tlar sa¤l›yor. Ancak yaklafl›k 15 dakika sonra ekran bir anda karard›. Asus kartlar›n VIO (Volt Input Output) gerilimi. Bilgisayar› kapat›p bir süre bekledikten sonra. sistemde kullan›lan ATI kart için oldukça yüksek. dizüstü bilgisayarlara ve hareketli kullan›c›lara destek vermek gibi ekstra özellikler hakk›nda bilgi sahibi olabilirsiniz.. isterseniz de kitab›n bafl›ndan sonuna do¤ru ilerleyebilirsiniz. Hata Tespiti: Asus-A7V133 ana kart. ›s› yüksekli¤inden kaynaklanan bir hata oldu¤u anlam›na gelebilirdi. Bu sürpriz yumurta için Can Gürbüz’e teflekkürler. standart olarak 3. Nitekim ekran kart›n›n so¤utucu plakas› al›fl›lmad›k kadar s›cakt›.45 volt’luk gerilim. Yaklafl›k olarak 15 dakika çal›flt›ktan sonra sistemin bir anda ekran› karar›yormufl. Bunun için ilk olarak program ana penceresinde Help/About komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki ilginç resmin üzerine [Alt] tuflu bas›l› durumdayken iki kere t›klay›n. ekran kararmas›yla karfl› karfl›ya kalm›fl. oluflan sistem. Jumper yard›m›yla bu gerilimi 3. listeleri ve ad›m ad›m yönergeleri ile Win XP’yi yönetirken gereksiz zaman ve emek harcamaman›z› sa¤layacak uygulamal› bir kaynak kitap. hem Office XP’yi kullanmaya yeni bafllayanlar hem de Office XP’ye geçifl yapan deneyimli kullan›c›lar için tasarlanm›fl. önce sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›.45 volt olarak ayarlanm›fl. Duron 900 ifllemci ve ATI Radeon VE ekran kart›ndan Sonuç: Karfl›laflt›¤›m›z bilmecenin cevab›n› www. FrontPage. PowerPoint. H›zl› baflvuru tablolar›. 3 Windows XP Professional Microsoft Windows XP yöneticileri için k›sa. Sistemdeki ATI kart›n› sa¤lam bir Rage 128 ile de¤ifltirdik ve sistem sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›. Yay›nlanan her ipucu için 10 milyon TL kazanabilirsiniz. BIOS’u güncelleyin. Access.. Gerilim De¤iflimi: 3. ATI ekran kart›n›n ›s›nmas›na neden oluyor.. Sistemi yeniden bafllatt›¤›m›zda ise ekran halen siyaht›. Masaüstü ayarlar›n› özellefltirmek ve kullan›c› çal›flma alan›n› en iyi duruma getirmek.com..30 volt olarak de¤ifltirdik ve sistem böylece ›s›nma sorunu yaflamadan uzun süreler çal›flmaya bafllad›.tr adresine gönderin. Zincirlikuyu Cad. Bunun sonucunda program gelifltiricilerinin isimleri ile beraber resimleri de ekrana gelecektir. Donan›m Hatas› bafll›¤› ile Piyalepafla Blv. Kitap ile isterseniz yaln›zca ihtiyaç duydu¤unuz dersleri çal›flabilir. Win XP.com.

Ancak buna rağmen grafiği en uygun şekle getirmek için yeterince zaman harcanması gereklidir. Ancak bunlar›n mükemmel olmas› için bir tak›m de¤ifliklikler yapmak gerek. Tüm dinleyicileri uyandırın ve sunumunuzu grafikler ile güçlendirin! Sesli açıklama veya yazılı raporlarla beraber kullanılması fark etmez. D inleyicilerin sahneye boş gözlerle bakması. Bilançolar. Verilerin düzenlenmesi ve grafiklerin hazırlanması için genellikle Excel kullanılır. Ve tabii ki değerler olması gerektiği kadar iyi değillerse küçük birkaç hile sayesinde değerleri değiştirmeden grafiğin istediğiniz sonuçları göstermesini sağlayabilirsiniz. Sorunun cevabının karmaşık olmamasına CHIP | MAYIS 2002 . Grafik ön haz›rl›¤› İlk olarak grafiğinizi oluşturacak ana ifadeyi tanımlamalısınız. CHIP. Şık tasarlanmış bir grafik ile düşüncelerinizi daha iyi yansıtabilir ve dinleyicilerin akıllarında yer edebilirsiniz. Grafiklerin hazırlanması esnasındaki asıl görevi ise bir sihirbaz yerine getirir. grafikler ile ilgili en önemli ipuçlar›n› sizler için bir araya getirdi. Güzel grafikler her zaman dinleyicilerin dikkatini çekecektir. bunun için harcanan zamana değecektir. esnemesi ve yanındakilerle fısıldaşması konuşmacıların kabusudur. İyi hazırlanmış bir grafik ile bir çok gereksiz açıklamadan kurtula- bileceğiniz göz önüne alındığında. Bunun için “Grafik neyi ekrana getirecek/ne hakkında bilgi verecek?” sorusunu cevaplamalısınız. istatistikler ve sayı kolonları sıkılan topluluğun üstüne gider.148 152 ‹Ç‹NDEK‹LER 154 158 160 Mini Atölye: Grafik Sihirbaz›’n› kullanmak Verileri Düzenlemek: En ilginç ipuçlar› Grafik Kontrol Listesi: Grafi¤inizi kontrol edin Microsoft Excel Grafikler ‹çin Haval› ‹puçlar› Excel ile basit bir grafik haz›rlamak sorun de¤il.

Ba¤lant› tam say›lar ile kurulur. Excel grafiğinin temeli tablolara dayanır. Geniş bir zaman aralığındaki farklı kategorileri. A¤u. Özellikle belirli bir zaman aralığındaki değişimi göstermek veya değerlerin eksiksiz olarak karşılaştırılmasının söz konusu olduğu durumlar için uygundurlar. Ocak fiub. Excel. Bu. A¤u. Haz. örne- Uygun grafik tipini seçmek Grafik oluşturma safhasında cevaplamanız gereken ilk soru olan “Hangi grafik türünü kullanmak istiyorsunuz?” aynı za- CHIP | MAYIS 2002 .. Grafiğin oluşturulması sırasındaki her evrede söz konusu ifadenin uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmelisiniz. Haz. Şayet birden fazla ifade mevcutsa ikinci bir grafik oluşturmanız faydalı olacaktır.000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 20 Gün 15 Gün ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› pasta grafik 10 Gün 5 Gün 0 Gün Grafik tek bafl›na meydana gelmez. Şayet ileride tabloda değişiklik yapacak olursanız.. elma ve portakal gibi ilk bak›flta ortak bir noktas› bulunmayan nesnelerin karfl›laflt›r›lmas›nda kullan›l›r. Eylül Ekim Kas.000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 30 mm 50 100 150 200 250 300 sütun grafik ‹stanbul’da Ortalama Ya¤›fl Miktar› Ocak fiub. Aral›k çizgi grafik 1. Sütun ve çubuk grafikleri: Her iki grafik biçiminde de. sütun grafik Kömür Çekirdek enerji Do¤algaz Su gücü 0 çubuk grafik 150 mm 120 mm 90 mm 60 mm 1. alan ve çizgi grafikleri kullan›labilir. tam olarak amacına ulaşmayacak bir grafik için vakit kaybetmenizi engelleyecektir. Tem. Aral›k y›¤›lm›fl sütun Su gücü Do¤al ⁄az Çekirdek enerji 20 Tage 15 Tage 10 Tage 5 Tage alan grafik ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› çubuk grafik Kömür 0 Tage Ocak fiub. Tüm grafik türleri istenen bilginin görüntülenmesi için uygun değildir. Bunun için hazırlanan kurallar sayesinde kullanmanız gereken grafik tipini rahatlıkla bulabilirsiniz. Mart Nisan May. Haz. pasta ve y›¤›lm›fl sütun grafikleri kullan›l›r. Grafikte kullan›lacak verilerin türüne ve belirtilmek istenen de¤erlere göre farkl› türler aras›ndan uygun olan bir tanesi seçilmelidir.A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 153 Mükemmel Sunum GRAF‹K TÜRLER‹ » Do¤ru grafik tipini kullanmak için Tam Say› Karfl›laflt›rmas› Örne¤in. manda grafiğin görünümünü etkileyecektir. Geliflim Belirli bir zaman aral›¤›nda de¤iflim gösteren verilerin karfl›laflt›r›lmas› için de sütun. Tem. Tablodaki tüm veriler tamamlandıktan sonra Ekle/Grafik komutunu kullanarak Grafik Sihirbazı’nı çalıştırın. A¤u. Eylül Ekim Kas. Aral›k basamak grafik %90 %88 Enerji türlerinin elektrik üretimindeki paylar› %86 %84 %82 %80 %78 %76 Genel Seçimlere Kat›l›m Oranlar› 1957 1961 1965 1969 1972 1976 1980 1983 1987 1990 1994 1998 dikkat etmelisiniz. bağlı olduğu grafik de otomatik olarak güncellenecektir. Şayet söz konusu güncelleme gerçekleşmezse Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve Hesaplama kartındaki aynı isimli başlık altında bulunan Otomatik seçeneğini işaretleyin. Bu konu ile ilgili kısa bir atölye çalışmasını “Excel Grafik Sihirbazı” kutusunda bulabilirsiniz.. Mart Nisan May. Tem. aslında sütun grafiklerin daha yaygın olarak kullanıldığı birleşik değerler görüntülenebilirler. Eylül Ekim Kas. Birleflik görünüm Her bir verinin birbiri ile veya toplam de¤ere karfl› k›yaslamas› için çubuk. Bu konu hakk›ndaki ayr›nt›l› aç›klamay› s153-158 aras›nda bulabilirsiniz. Mart Nisan May. tablodaki sütun ve satır başlıklarını grafikteki tanımlamalara dönüştürebilir.

örne¤in Gösterge’ler gibi yeni bileflenler ekleyebilir veya varolanlar› kald›rabilirsiniz. Grafik Türü ile verileri farkl› bir grafik biçiminde görüntüleyebilir. Bir arada bulunmayan verileri seçmek için [Ctrl] tufluna bas›l› tutmal›s›n›z. Bir sonraki pencereye geçmek için ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Aralardaki boşluklar ise en az sütun ve çubukların genişlikleri kadar olmalıdır. Enine doğru yerleştirilen çubuk grafikler daha fazla metin alanlarına sahip olmalarından dolayı uzun ifadeler için daha uygundurlar. Grafik seçimi ile ilgili ipuçlar›n› yaz› içerisinde bulabilir ve Grafik Türleri kutusundaki örnek grafikleri inceleyebilirsiniz.154 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum M‹N‹ ATÖLYE: EXCEL GRAF‹K S‹H‹RBAZI » Befl ad›mda mükemmel grafik 1 Grafik türü seçmek 2 Veri aral›¤›n›n belirlenmesi 3 Grafik ayarlar› Excel ana penceresindeki araç çubu¤u üzerinde bulunan Grafik Sihirbaz› dü¤mesine t›klay›n. En yüksek sütun. Dikkat! Büyük değerler hiçbir şekilde kesilmemelidirler. genişliğinin en az on katı olmalıdır. Grafik Seçenekleri’ni kullanarak. ğin birkaç aydan oluşan ev harcamalarını görüntülemek için “Kümelenmiş Sütun” grafik alt türü kullanılabilir. Sütun ve çubukların genişlikleri görüntülenecek olan en büyük değere göre ayarlanır. Aksi takdirde aradaki fark gerçekçi bir şekilde görüntülenemez. Sütun ve çubuk grafiklerin özel bir biçimi de tam kısım karşılaştırmasıdır. Yani ne yapaca¤›n›za tam olarak karar vermediyseniz acele etmenize gerek yok. Son dü¤mesine t›klayarak sihirbaz› kapat›n ve haz›rlad›¤›n›z grafi¤i oluflturun. ‹lk ad›mda haz›rlamak istedi¤iniz grafik türünü ve tipini belirleyin. alan. Bunun sonucunda sihirbaz tek bir sat›r boyutuna indirgendikten sonra kullanmak istedi¤iniz verileri fare yard›m›yla seçebilirsiniz. Tasarım Kuralları: Tüm sütunlar ve çubuklar tek bir ana çizgi üzerinde yer almalı ve genişlikleri değil uzunlukları aracılığıyla birbirleriyle karşılaştırılmalıdırlar. Şayet çizgi ve alan grafikler varo- CHIP | MAYIS 2002 . Bağlantıyı tam kısım. Ayn› flekilde tüm bileflenler üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. Örneğin hisse senedi değerleri veya ateşi çizgisi gibi soyut konular en etkili çizgi grafik ile görüntülenirler. örneğin elma ve armut birbirleriyle karşılaştırılabilirler. Sadece tek bir grafik eleman›n›n özelliklerini de¤ifltirmek için söz konusu nesne üzerine iki kere t›klay›n veya grafik araç çubu¤unu kullan›n. Üçüncü ad›mda ilk olarak grafi¤in biçimlendirme özelliklerini ve tan›mlamalar›n› belirleyin. örneğin parlamentodaki oturum dağılımlarını en uygun şekilde görüntülemek mümkündür. Benzer bir durum çubuklar için de geçerlidir. Bu sayede ilk bakışta ortak bir noktaları yokmuş gibi görünen nesneler. fiayet metinleri veya yaz› tiplerini de¤ifltirmek isterseniz istedi¤iniz metinlere t›klay›n ve de¤ifliklikleri yap›n. Buna karşılık “Yığılmış Sütun” ile de bütünün parçalarını. yani burada meyvelerin sahip oldukları C vitamini oluşturmaktadır. Kaynak Verisi ile görüntülenecek verileri yeniden seçebilirsiniz. ‹letiflimi Daralt dü¤mesine tekrar t›klayarak Grafik Sihirbaz› penceresine geri dönebilirsiniz. haz›rlanan grafi¤in Excel belgesine ayr› bir sayfa olarak m› yoksa bir tablo içerisine nesne olarak m› eklenece¤ine karar vermelisiniz. Seri Yeri seçeneklerini kullanarak verilerin yerlefltirilme yönünü belirledikten sonra ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Yap›lan tüm ayarlar› grafik tamamland›ktan sonra istedi¤iniz zaman de¤ifltirebilirsiniz. Alan grafik ise temel olarak verilerin daha yoğun olarak görüntülendiği bir çizgi grafikten başka bir şey değildir. Şayet çubuk grafikler kullanılırsa çok sayıda dikkat noktası söz konusu olacaktır. Farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak çizim alan› üzerine veya grafi¤e t›klad›¤›n›zda aç›lan nesne menüsünü kullanarak grafik üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. basamak grafikleri: Bu grafiklerin üçü de zaman dizilerinin görüntülenmesi için kullanılırlar. Grafikte kullan›lacak verileri seçmek için Veri Aral›¤› kutusundaki ‹letiflim Daralt dü¤mesine t›klay›n. Bunun için sol taraftan grafik türünü sa¤ taraftan da tipini seçmelisiniz. 4 Grafi¤in belgeye eklenmesi 5 Grafik optimizasyonu Sihirbaz›n son penceresinde. Çizgi.

örneğin beyaz arka plan üzerine kırmızı veya koyu mavi kullanmalısınız. büyüklüklerine göre saatin hareket yönünde dizileceklerdir. Her şeyden önce şayet çizgiler etkilenecek veya kesilecek olurlarsa iki veya üç taneden daha fazla çizgi 2B ya da 3B grafikler: Grafiğin ana türüne bağlı olarak iki boyutlu veya üç boyutlu grafik versiyonları arasında seçim yapabilirsiniz. Aksi takdirde grafik görsel olarak yanlış bir etki bırakacaktır. Bunun tam tersi bir etki elde etmeniz ve verilerinizin asıl sonucunu nasıl engellemenizi sağlayacak olan hileleri ise “Grafik Biçimlendirme” kutusunda bulabilirsiniz. başlarken sorduğumuz sorunun cevabını desteklemeli ve önemli bilgiler ilk bakışta göze Bilmece: Alan grafikleri y›¤›n olarak kullan›lmamal›d›rlar. yani saat 12’den başlar ve buradan itibaren saatin dönüş yönünde hareket eder. çimde görüntülemek için yardımcı olacaktır. Genellikle üç boyutlu grafiklerin daha estetik oldukları söylenebilir. Ayrıntıların farkına varmak için de son bir bakış yeterli olacaktır. Şayet verilerin tümü tek bir başlık altında toplanamıyorlarsa ikinci bir y ekseni eklemelisiniz. İlk olarak grafikler üstün körü incelenirken eksenlerin isimleri genellikle okunmaz. Kullanıcılar ikinci bakışlarında birkaç ek faktörün farkına varmalı ancak ana tema üzerinde daha fazla durmamalıdırlar. Ancak üç boyutlu görüntünün verilerin karşılaştırılmasını zorlaştırdığını ve grafiği daha karmaşık hale getirdiğini göz önünde bulundurmalısınız. Renkler: Buradaki ana kural. Tasarım Kuralları: Her bir daire parçası. Şayet aynı veri- CHIP | MAYIS 2002 . Ölçeklendirme: Miktarların doğru görüntülenebilmesi için eksenlerin sıfır noktalarına dikkat edilmesi gereklidir. Ancak bu noktada. Her bir değer arasındaki zaman mesafesi düzenli olmalıdır.169 156 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum lan ara değerleri yansıtamazlarsa söz konusu tek değerler bir basamak grafik yardımıyla görüntülenebilirler. çarpmalıdırlar. Ancak verdiğiniz cevabı en iyi şekilde anlatan bir grafik oluşturmak için hazırlana bu grafik üzerinde birkaç değişiklik yapmak zorunda kalabilirsiniz. Grafikte kullanılacak en büyük değer genellikle dairenin en üstünden. mümkün olan en iyi şekilde ayırt edilmelidir. en büyük değerin X eksenine olan uzaklığının beşte biri kadar olacak şekilde seçmelisiniz. Uzun veri dizilerinde. alan ve basamak grafikleri çok az sayıda veri dizileri taşıyabilirler. Sütun ve E¤ri: Farkl› veri s›ralar› gösterilmek isteniyorsa ikinci bir y ekseni kullanmak bilgileri daha anlafl›l›r k›lacakt›r. her bir veri noktası arasındaki mesafenin. Buradaki Kılavuz Grafik optimizasyonu Grafik sihirbazı istediğiniz grafiği birkaç dakika içerisinde hazırlamanıza yardımcı olur. Geri kalan diğer tüm bilgiler ise fazlalık olacaktır. Buna göre daha küçük değerler. Burada vurgulanmak istenen sonuca bağlı olarak tabii ki başka değerler de en üstte yer alabilirler. Söz konusu üç grafik türünden de. Bunun için söz konusu veri dizisi üzerine iki kere tıklayın ve ekrana gelen penceredeki Eksen kartında bulunan “İkincil Eksen” seçeneğini işaretleyin. Eksenlerin ölçeklendirilmesini. Pasta grafik: Daire grafik olarak da adlandırılan bu tür ile bir bütünün parçaları ilk bakışta dikkat çekecek şekilde görüntülenebilirler. Bunun için özellikle arka plan üzerinden sıyrılması gereken önemli veriler için renkler. eksen ölçeklendirmesini grafik alanının içerisine doğru uzatan kılavuz çizgilerinin kullanılmasında fayda vardır. yığın değerinin mi yoksa tek bir çizginin mi söz konusu olduğu açık bir şekilde belirlenemeyeceği için. Tasarım Kuralları: Çizgi. Düzensiz ölçeklendirilmiş. Söz konusu çizgilerin görüntülenmesi için grafik üzerine sağ tuşla tıklanması sonucunda ekrana gelen Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. bulunamaz. Kullanılacak tüm bileşenler. yığın grafikler oluşturulamazlar. çok fazla renk kullanılmamasıdır. Aksi takdirde grafik fazla yüklenecek ve okunması zorlaşacaktır. logaritmik veya çok yukarıda belirtilmiş başlıkların kullanılması uygun değildir. Şayet değerler arasındaki mesafeler oransız kalmak zorundaysa veri dizisi ve eksendeki sıçrayışı işaretlemelisiniz. hemen her tür görsel oyunu geçekleştirmenize izin veren Excel ile çalışırken yaratıcılığınızın dizginlerini çekmenizde fayda var. Bu durumda sütun veya çubuk grafik kullanılması daha iyi bir sonuç verebilir. Pasta grafikte kullanılan oranların toplamının yüzde 100 olmasına dikkat etmelisiniz. Örne¤in bordo alan›n ne kadar büyük oldu¤u belli de¤il. Eğer üç boyutlu grafikler oluşturmak isterseniz “Grafik Biçimlendirme” kutusuna göz atmalısınız. Sektörlerin sayısı altıyı geçmemelidir. Buradaki ipuçları grafiğinizi görsel olarak daha iyi hazırlamak ve verileri mümkün olan en objektif bi- Çizgileri kartı üzerinden görüntülenmesini istediğiniz çizgi türlerini belirleyin. benzer büyüklükteki dilimlerin karşılaştırılması zor olduğu için.

Zaman serileri soldan sağa veya yukarıdan aşağıya doğru hareket ederler. Aşağı Taşı düğmelerini kullanarak serilerin sırasını belirleyin. Etki: Küçük de¤erler kullan›ld›¤›nda veriler daha büyük. veriler için üstün  Önemli renkler seçin Veri serisi üzerine iki kere t›klay›n ve yeni bir renk seçin. Veriler aras›ndaki farklar görsel olarak daha etkili flekilde sunulurlar. Çizgiler dik veya yüzeysel olurlar. farklı grafikler üzerinde değişik bakış açıları ile görüntülemek istiyorsanız.158 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum GRAF‹K B‹Ç‹MLEND‹RME » Hileler ve ayarlar: Say›lar› önplana ç›karmak Çok az insan grafikleri ayr›nt›lar›na kadar inceler. Başlık kısa olmalı ve okuyucuyu meraklandırmalıdır. İyi seçilirse eksen açıklamalarının bir kısmını gereksiz kılabilir. Tabii ki grafik üzerindeki say›lar› de¤ifltiremeyiz ancak birkaç küçük hile ile verilerimizi daha cazip hale getirebiliriz. De¤ifltirilmifl: 3D görünümünde farklar ortadan kalk›yor. Tüm açıklamalar verilerin yakınlarında yer almalıdır. Veri serisi sırasını değiştirmek için herhangi bir veri dizisi üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Veri Serisini Biçimlendir komutunu çalıştırın. bayağı gözüktükleri için. Tepesi kesilen eksenler daha çok dikkat çeker ve böylece büyük de¤erler göze çarpar. Ölçeklendirmelerdeki de¤ifliklikler. Bunun sonucunda ekrana gelen penceredeki Veri Serisi kartını aktif hale getirin ve Yukarı Taşı. Etki: Küçük de¤er. kullanmaktan kaçınmalısınız. Etki: Veriler aras›ndaki farklar bak›fl aç›s› de¤ifltirilerek ortadan kald›r›labilir. renkler veya bak›fl aç›lar› ise grafi¤in vermek istedi¤i etkiyi de¤ifltirebilir. güçlü bir renk ile daha büyük etki b›rak›rlar. Biçim özelliklerini değiştirmek için nesne üzerine iki kere tıklayarak tasarım modunu aktif hale getirebilirsiniz. Etki: E¤ilim çizgisi hesaplama yöntemine göre daha dik veya daha yüzeysel olarak ekrana gelebilir görüntülenmesi  Verilerinizin için 3B seçin Grafik alan›na farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve Grafik Türü komutunu kullanarak 3B bir grafik seçin. ölçeklendirmede  Eksenleri tecrübe kazan›n Eksen üzerine iki kere t›klay›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ölçek kart›na farkl› de¤erler girerek sonucunu deneyin veya logaritmik ölçeklendirmeyi kullan›n. Benzer içeriklere sahip veriler için de tek bir rengin farklı tonlarından faydalanabilirsiniz. de¤erler daha büyük görünürler. Verilerin düzenlenmesi: Okuma alışkanlıklarına dikkat etmelisiniz.  Bak›fl aç›lar›n› ve yönlerini de¤ifltirin 3B grafi¤in üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve 3B Görünüm komutunu çal›flt›r›n. ‹stedi¤iniz eksen üzerine iki kere t›klay›p Ölçek kart› üzerindeki de¤erleri de¤ifltirin. Do¤ru: De¤erler do¤ru görüntülenmifl ve tan›mlamalar arac›l›¤›yla k›yaslanabiliyorlar. Mümkünse tek bir yazı tipi kullanın. devamlı olarak aynı rengi kullanmalısınız. Ancak bunlar›n nas›l bir sonuç ortaya koydu¤una herkes kendi karar vermelidir. ‹lk olarak görselli¤in dikkat çekti¤i söylenebilir.  Farkl› zaman aral›klar› seçmek de¤erleri ile  Eksen oynayarak hile yap›n Eksenlerin s›f›r de¤eri ile bafllamas›na izin vermeyin. Etki: Verilerin birbirleri ile k›yaslanmalar› daha zor olacakt›r. Etki: Geliflmeler üst üste görüntülenebilir. Aç›klamalar: Grafiği inceleyen kişinin sahip olduğu ön bilgiye göre daha uzun veya kısa açıklamalar kullanabilirsiniz. Muhtemelen veri dizilerini açıklayan bir göstergeye ihtiyacınız olabilir. Yazıları kaldırmak veya yeni yazılar eklemek için grafik alanı üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. küçültebilir veya kalınlaştırabilirsiniz. Etki: H›zl› göz gezdirmede ölçeklendirme dikkati çekmez. Asl›nda en küçük de¤er olan sar› daha büyük görünüyor. Şayet nesneler. İtalik yazılar ve alt çizgiler. Yazıyı isteğe bağlı olarak büyütebilir. açıklama içermeyecek kadar küçükse tüm değerlerin dışarıda bulunması gerekir. ‹ste¤e ba¤l› olarak zaman eksenini k›saltarak negatif geliflmeleri daha k›sa görüntüleyebilir veya elinizdeki de¤erlerin negatif hareketlerini daha genifl alanlarda görüntüleyebilirsiniz. Öndeki leri. Şayet yeterli alan mevcutsa metinleri nesnelerin altına taşıyabilirsiniz. Sütunlar›n genifllikleri/uzunluklar› de¤iflmez. Grafikte kullanılan renkleri değiştirmek için istediğiniz veri dizisi veya bölüm üzerine iki kere tıklayabilir ve ekrana gelen Veri Serisini Biçimlendir penceresini kullanabilirsiniz. çizgileri:  E¤im Farkl› hesaplama yöntemleri Bunun için ilk olarak grafik üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve nesne menüsündeki E¤ilim Çizgisi Ekle komutunu çal›flt›r›n. büyük de¤erler kullan›ld›¤›ndaysa veriler daha küçük görünecektir. En önemlileri solda bulunurlar. Tablo içerisine zaman aral›klar› için uygun de¤eler girin. CHIP | MAYIS 2002 . Dikkat çeken ilk yazı başlıktır.

com. İkinci Y eksenini görüntülemek: Veri serisi üzerine ikinci Y ekseni için iki kere tıklayın. Ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin ve daha sonra istediğiniz seçeneği işaretleyin. Buradan veri alanını tekrar seçin. Söz konusu veriler artık ne tabloda ne de grafikte görüntülenmeyeceklerdir. tablodan bağımsız olarak Kaynak Verisi penceresini kullanarak değiştirebilirsiniz. Ad kutusundaki tablo bağlantısı üzerine yazın ve Tamam düğmesine tıklayarak yaptığınız değişiklikleri onaylayın. Daha sonra söz ko- KONTROL L‹STES‹ » Grafi¤inizi kontrol edin Grafi¤i yazd›rmadan önce afla¤›daki noktalara dikkat etmelisiniz:           Grafik isteklerimi yerine getiriyor Çok fazla ek bilgi yok Do¤ru grafik tipi K›lavuz çizgileri verilerin karfl›laflt›r›lmas›n› kolaylaflt›r›yor De¤er ekseni s›f›rdan bafll›yor Tüm eksenler do¤ru ölçeklendirilmifl Zaman serisi soldan sa¤a do¤ru Tüm parçalar tan›mlanm›fl Basit metinler mevcut Renkler dikkat çekiyor Önden Yerine Yandan Bak›fl: Grafik tüm yönlere döndürülebilir. nusu seçili alan üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve İçeriği Temizle komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden bakış açısını. 3B grafi¤in görünümünü de¤ifltirmek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanına tıklayın ve nesne menüsündeki 3B Görünüm komutunu çalıştırın. Daha sonra her bir veri serisine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve daha sonra Grafik Türü komutunu kullanarak görünümünü çizgi rafik olarak değiştirin. Söz konusu ipuçlarını etkinleştirmek için Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin. Yeni veriler eklemek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanı üzerine tıklayın ve nesne menüsündeki Kaynak Verisi komutunu çalıştırın.tr düğmesini kullanarak üzerine tıklayın ve Grafik Türü komutunu çalıştırın.Bunun için grafik alanı üzerine tıklayın ve Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın. aktif veri noktası ve veri değeri gibi grafik ipuçları ekrana gelir. Veri serilerinin ismini de¤ifltirmek: Veri serilerinin isimlerini. Şayet elde ettiğiniz sonuçtan memnun kalmazsanız Varsayılan düğmesine tıklayarak grafiği en baştaki biçimine geri döndürebilirsiniz. Veri aralığı kutusunda bulunan İletişimi Daralt düğmesine tıklayarak Excel tablosunu aktif hale getirin. Daha sonra İletişimi Daralt düğmesine tekrar tıklayın ve son olarak Tamam düğmesine tıklayarak grafiği güncelleyin. üzerine iki kere tıklayarak işaretleyin. Hazırladığınız şablon için isim ve açıklama girdikten sonra Tamam düğmesine tıklayarak şablonu oluşturun. CHIP | MAYIS 2001 . Verileri engellemek: Grafik üzerinde görüntülenmesini istemediğiniz verileri tablo üzerinden işaretleyin. Ekle düğmesine tıklayarak Özel Otomatik Biçim Ekle penceresini çalıştırın. Son olarak Grafik İpuçları başlığı altında bulunan “Adları göster” ve “Değerleri göster” seçeneklerini işaretleyin. değerleri büyütmek veya küçültmek için kullanabileceğiniz taşıma noktaları ekleyecektir. Dikkat! Grafik üzerinde yapılan değişiklikler aynen tabloya da yansıyacaktır. Bunun sonucunda Excel sütun veya çizgilere. kendiniz için özel bir şablon tanımlayabilirsiniz. ktuztas@chip. Tek satır. Grafik türlerini birlefltirmek: Örneğin bir sütun grafik ile çizgi grafiğini birleştirmek için ilk olarak sütun grafiği oluşturun. Tamam düğmesine tıklayarak yapılan değişikliklerin grafiğe uygulanmasını sağlayın. grafik eğimini ve perspektifi Veri Kaynaklar›: ‹smi girifl sat›r›na yaz›n ya da tablodaki bir hücreye k›sayol oluflturun. veri serilerinin isimleri. Daha sonra farenin sağ basamaklı olarak değiştirebilirsiniz. Ön izleme güncel konumu gösteriyor. İlk olarak örnek grafiği tasarlayın. sütun ve hücreleri tek tek almak için [Ctrl] düğmesine basılı tutabilirsiniz. Kaynak verisi penceresindeki Seriler kartını aktif hale getirin ve istediğiniz seriyi seçin.160 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum Tipps & Tricks Sahip olaca¤›n›z do¤ru bilgi ile grafiklerinizi ileride çok daha h›zl› ve etkili bir flekilde haz›rlayabileceksiniz. Grafik şablonları hazırlamak: Birbirine benzeyen çok sayıda grafik oluşturmayı planlıyorsanız. Ekrana gelen pencere üzerindeki Özel Türler kartını aktif hale getirin ve Kullanıcı Tanımlı seçeneğini işaretleyin. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Eksen kartını aktif hale getirin ve İkincil Eksen seçeneğini işaretleyin. Bofl sat›r görünümünü de¤ifltirmek: Tablo içerisindeki boş satırların grafik içerisinde kullanılmaları engelleyebilir veya sıfır değerleri olarak görüntüleyebilirsiniz. AB / Kadir Tuztafl. Veri noktalar›n› tafl›yarak de¤ifltirmek: Değiştirmek istediğiniz değeri. Grafik ipuçlar›n› etkinlefltirmek: Eğer fare imleci grafik üzerinde hareket ettirilirse.

kopyalanmayacağından veya kişilerin kendileri için kullanmayacağından emin olamazsınız.. Ghostscript ve asl›nda sadece komut sat›r› olarak kullan›labilen Ghostscript uygulamas›n›n grafik arayüzü olarak adland›rabilece¤imiz GSView programlar›n›n yüklenmeleri gereklidir. Daha çok PDF dosyaları (Portable Document Format) olarak bilinen Acrobat dosyaları üzerinde değişiklik yapılamaz. Ancak Adobe’un orijinal yaz›l›m› için oldukça büyük paralar yat›rmak gerekiyor. PDF dosyalarının oluşturulabilmesi için kullanılan Acrobat programının fiyatının çok yüksek olması. CHIP. ilk olarak. Daha sonra benzer flekilde GSView program›n› da kurun. CHIP | MAYIS 2002 . fiayet bu sürücü bulunamazsa daha eski bir model seçmelisiniz. ancak üzerinde de¤ifliklik yapamad›¤› dokümanlar›n kullan›m› her geçen gün yayg›nlafl›yor. PDF. Bu noktada Adobe. s Hazırladığınız HTML veya Word dokümanlarını sadece bilgilendirmek amacıyla bir çok kişiye gönderdiğiniz zaman. Bunun için kullanacağınız Ghost Script yazılımları ile Word dosyalarını kısa bir süre içerisinde PDF biçimine dönüştürebilirsiniz. herkesin okuyabildi¤i. Gerçi Word dokümanlarını şifreleyebilirsiniz. H Burada kullan›lacak olan programlar› eCHIP CD’sinden yükleyebilirsiniz. son zamanlarda bildiriler ve kullanım kitapçıkları için kullanılan bir standart haline geldi. Ancak bu dosya türünün en büyük dezavantajı. Ghostscript’i kurmak için EXE dosyas› üzerine iki kere t›klay›n ve daha sonra aç›lan Winzip penceresindeki Setup dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n.162 » ALTI ADIMDA KOLAY ÇÖZÜM Word’den Acrobat’a Ücretsiz PDF Doküman› Oluflturmak Adobe’un PDF biçimi sayesinde. özellikle sadece bir veya iki kere kullanacağınız bir program için çok pahalı! Ancak.. Kurulum konumunu belirttikten ve Install Fonts seçene¤ini iflaretledikten sonra Install dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n. bilgisayar dünyasında. her programın olduğu gibi bunun da ücretsiz bir alternatifi mevcut. dosya boyutları oldukça küçüktür ve belki de daha da önemlisi ücretsiz Reader programını Adobe web sayfasından (ve eCHIP CD’sindeki Basic Kit bölümünden) ücretsiz olarak yükleyebilirsiniz. Bunun için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar komutunu çal›flt›r›n ve Yaz›c› Ekle simgesine iki kere t›klay›n. Word dokümanlarından PDF biçimlerini nasıl elde edebileceğinizi adım adım anlatıyor. (HeCHIP-Code WORDTOPDF) 1 Ghostscript ve Gsview kurulumu 2 Word dokümanlar›n› PDF biçimine dönüfltürebilmek için. Kurulumu tamamlamak için ilerleyin. Postscript sürücüsü eklemek PDF doküman› yüklemek için ayr›ca bir de Postscript sürücüsüne ihtiyaç vard›r. Bu yaz›c›y› standart olarak atamay›n ve deneme sayfas› yazd›rmay›n. CHIP. Yaz›c› Ekleme Sihirbaz› penceresinden “Yerel yaz›c›” seçene¤ini iflaretleyin ve ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Kurulum esnas›nda sunulan dil seçeneklerinden istedi¤iniz birini seçebilirsiniz. ancak bu durumda kullanıcıların pahalı Microsoft Office programlarını kullanmasını engelleyebilirsiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Üreticiler listesinden “HP” ve Yaz›c›lar listesinden de “HP Laserjet 6P/6MP Postscript” seçene¤ini iflaretleyin. bedava PDF dokümanlar› oluflturman›z için bir çözüm sunuyor. Acrobat ürün paleti ile kullanıcıların söz konusu sorunlarını ortadan kaldırmayı hedefliyor. bu belgelerdeki metinlerin değiştirilmeyeceğinden.

Bu tür bir durumda Gsview’in sa¤l›kl› bir flekilde çal›flabilmesi için söz konusu dosyalar›n yerinin manuel olarak girilmesi gereklidir.ps” uzant›l› olarak kaydedemedi¤iniz daha sonra gezgin yard›m›yla “. Oluflturulacak dosyan›n “. 4 Word doküman› haz›rlamak 6 ‹lk olarak PDF dosyas› olarak kullanmak istedi¤iniz belgeyi Word alt›nda çal›flt›r›n. 5 GSview ile PDF dönüflümü fiayet dosyay› “. Söz konusu dosyan›n GSview program› penceresinde aç›lmas› için üzerine iki kere t›klay›n ve File/Open komutunu çal›flt›r›n. E¤er doküman içerisindeki tüm sayfalar›n dönüfltürülmesi gerekmiyorsa Pages listesinden de istedi¤iniz sayfalar› seçebilirsiniz. fiayet haz›rlad›¤›n›z PDF belgelerinin kalitesinden memnun de¤ilseniz daha güncel. Bu dosyay› PDF biçiminde kaydetmek için File/Convert komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki Device listesinden “pdfwrite” seçene¤ini iflaretleyin ve dosyan›n çok yer kaplamamas› için çözünürlük olarak “300” de¤erini seçin. Dikkat! PDF dokümanlar›ndaki resimlerin kaliteleri kullan›lan yaz›c›ya ba¤l›d›r. Ancak oluflturaca¤›n›z PDF dosyalar›ndan maksimum performans elde edebilmek için sayfa büyüklü¤ü.ps” örne¤indeki gibi t›rnak iflaretleri aras›nda yazmal›s›n›z. Tamam dü¤mesine t›kland›¤›nda ekrana gelen pencere üzerinden dosyan›n oluflturulaca¤› yeri ve dosya ismini girmelisiniz. Son olarak OK dü¤mesine t›klay›n ve PDF dosyas›n›n oluflturulaca¤› ismi girin. Bunun için Dosya/Yazd›r komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Yaz›c› listesinden PostScript yaz›c›s›n› seçin ve Dosyaya Yazd›r seçene¤ini iflaretleyin. yaz› tipi gibi ayarlar› de¤ifltirerek PDF belgesi için en uygun de¤erleri elde etmeye çal›flmal›s›n›z. renkli PostScript yaz›c›lar›n› deneyebilirsiniz. ister GSview’da görüntüleyebilirsiniz. gerekli dosyalar›n yerini bulamayabilir. Kullanmak istedi¤iniz yaz›c›n›n güncel sürücülerini üretici web sayfalar›ndan temin edebilirsiniz. Ayr›ca “Associate . GhostScript DLL ve yaz› tipi dosyalar›n›n yerini belirtmek için Options/Advanced Configure komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki kutulara dosyalar›n bulunduklar› adresleri girin.ps” uzant›l› bir dosya içerisine yazmal›s›n›z. Buradaki dosya iliflkilendirme ve bafllat menüsüne eklenme ifllemleri kurulum program› taraf›ndan otomatik olarak gerçeklefltirilir ancak dört seçene¤inde geri alma fonksiyonu mevcut de¤ildir. Söz konusu PDF dönüflüm iflleminin ilk ad›m› olarak biraz önce yükledi¤iniz PostScritp yaz›c›s› yard›m›yla sabit disk üzerinde “.ps files with GSview” ve “Associate .GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 163 Atölye: Doc’tan PDF’e 3 GSview konfigürasyonu Ghostscript’i kurmufl olman›za ra¤men. Acrobat Reader ve GSview Art›k oluflturdu¤unuz PDF dosyalar›n›z› ister Acrobat Reader. CHIP | MAYIS 2002 .ps” uzant›s›na sahip olmas› için dosya ismini “test.ps” olarak de¤ifltirebilirsiniz. bazen Gsview program›.prn” olan dosya uzant›s›n› “.pdf files with GSview” seçeneklerini iflaretleyerek söz konusu dosyalar›n GSview program› kullan›larak görüntülenmelerini sa¤layabilirsiniz.

Bunun sonucunda Windows Me. & 8 9 10 11 12 166 166 167 167 167 13 14 15 16 17 18 19 20 168 168 168 168 169 169 169 169 1 | Windows Me 2 | Windows Me Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat Menüsü’ne eklemek Windows Me’den itibaren Denetim Masası veya Çevirmeli Ağ klasörleri pencere yerine menü olarak görüntülenebiliyorlar. Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows Me. sahip olduğu DOS mirasını mümkün olan en iyi şekilde gizlemeye çalışıyor.7: Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Windows 98: Kay›t Düzenleyicisi Geri Yükleme Taray›c›: HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Sabit Disk: Kaybolan verileri kurtarma CD Yaz›c›: Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek 164 164 165 165 165 165 166 Tips Tricks Donan›m ve yaz›l›m sorunlar› bilgisayar kullan›c›lar›n›n günlük hayatlar›n›n bir parças›d›r. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Program Ekle/Kal- Direkt eriflim: Bilgisayar›m simgesini Bafllat menüsüne tafl›yarak. Farenin sağ düğmesini basılı tutun ve simgeyi Başlat menüsü üzerine taşıyın. 1 CHIP | MAYIS 2002 .Yaz›c› ba¤lant›lar› Ses Düzenleme: Minidisk üzerinden ses iflleme Netscape 4. CHIP size sorunlar› güvenli bir flekilde çözebilmeniz için önerilerde bulunuyor ve rehberlik ediyor. Bunun için ilk olarak söz konusu açılış disketinin yazma korumasını kaldırdıktan sonra sürücüye yerleştirin. sürücü içeriklerine alt menüler üzerinden eriflebilirsiniz. Bunun için DOS moduna sahip değil ve açılış disketi menüsünde bile “Sadece Komut Satırı” seçeneği mevcut değil. Bunun yerine ilk olarak yeni bir açılış disketi hazırlamak isterseniz Başlat/Ayarlar/ Denetim Masası komutunu çalıştırın. Bilgisayarım simgesini Başlat menüsünde istediğiniz yere ekleyebilirsiniz. Simgeyi istediğiniz konuma taşıyın ve son olarak farenin düğmesini bırakın. ‹pucu: Küçük bir hile ile Windows Me açılış disketinin DOS komut satırına (DOS moduna) izin vermesini sağlayabilirsiniz. 2000: Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Office: Word’den Excel’e veri aktarmak Outlook 98: Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek Internet Explorer: IE’nin komple çökmesini engellemek Internet Explorer 5: Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek » OKUR SORULARI DVD Sürücü: Filmin tak›lmas›n› engellemek Notebook: Harici CD. Bundan böyle sürücüler üzerindeki klasörler ve içeriklerine Başlat menüsünün alt menüleri olarak ulaşabilirsiniz.164 ‹PUÇLARI MAYIS 2002 1 2 3 4 5 6 7 » WINDOWS Windows Me: Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat menüsü’ne eklemek Windows Me: Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows 98: Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98: Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek Windows 98: Windows Gezgini’nde büyük harfler Windows 2000: ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 98: Kapan›rken Yeniden Bafllat’may› engellemek » UYGULAMALAR Word 97. Aynı şekilde Bilgisayarım içeriğine de Başlat menüsü üzerinden erişmek isteyebilirsiniz. ‹pucu: Bunun için masaüstünde bulunan Bilgisayarım simgesi üzerine tıklayın. Başlat menüsünde Bilgisayarım simgesi için kısayol oluşturma imkanı sunar.

‹pucu: Windows 98’in dosya isimlerini kendi içerisinde doğru yazım şekline göre kullanmasına rağmen. yerel sürücüleri kullanmak zorunda kalabilirsiniz. geçerli bir yazı tipi bulunamadığı uyarısı veriyor.com -> tr.keyboard. Daha sonra dosyanın en sonuna “[MSDOS]” adında bir başlık ekleyin ve altına aşağıdaki satırları girin: [MSDOS] install=mode. Bilgisayarı minimum konfigürasyonla başlatır” satırından sonra “menuitem= MSDOS. Disketi sürücüye yerleştirdikten sonra CONFIG.sys install=sommand. Şayet Scandisk’in Windows 98 kurulumu sırasında neden kilitlendiğini görmek isterseniz. Üzerinde değişiklik yaptığınız dosyayı disket üzerine tekrar kaydederek yeni açılış disketinizi çalışır hale getirebilirsiniz.com con cp -> prepare=((850) ega. Scandisk çalışmasını tamamladıktan mevcuttur. Bundan böyle bilgisayarınızı yeni açılış disketi ile çalıştırdığınızda “Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırı Windows Me açılış menüsünde ekrana gelecek ve bu sayede Me altında bile MS komut satırı ile çalışabileceksiniz. İsterseniz söz konusu TTF dosyasını gezgin yardımıyla direkt olarak “Yazı Tipleri” klasörüne de kopyalayabilirsiniz. Windows 98 kurulumu tamamlanamıyor ‹pucu: Scandisk aracını. Daha sonra komut satırına “Scandisk” komutunu girin ve [Enter] tuşuna basarak çalıştırın. Ancak Windows Gezgini buna rağmen Windows’un standart Büyük/Küçük harf kurallarını uyguluyor.com con cp –> select=850 install=keyb. Bunun için bilgisayarı Windows açılış disketi kullanarak yeniden çalıştırın ve Windows 98 açılış menüsü ekrana gelene kadar [Ctrl] tuşuna basılı tutun. dosya isimlerinin büyük harfle görüntülenmesini sağlayan seçeneği işaretleyin. Ağ üzerinden yazı tipi yükleme işlemleri için genellikle yerel sürücülerin kullanılmaları gereklidir. Windos Gezgini yanlış gösterir. Bu görünümü düzeltmek için Windows Gezgini penceresinde Araçlar/Klasör Seçenekleri/Görünüm kartını aktif hale getirin ve burada bulunan. Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırını ekleyin.exe /1 4 | Windows 98 Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek TrueType yazı tiplerini Denetim Masası veya Explorer yardımıyla bir ağ sürücüsünden yükleyebilirsiniz. 3 | Windows 98 sonra bilgisayarı yeniden çalıştırın ve “setup /is” komutunu kullanarak Windows 98 kurulumunu başlatın. Ekrana gelen ve Yüzey taraması isteyip istemediğinizi soran mesaja “Evet” üzerine tıklayarak olumlu cevap verin. Şayet Yazı Tipi Ekle penceresi üzerinde bir ağ sürücüsü yerine adres olarak yerel bir sürücü veya disket adresi girecek olursanız Windows yüklemek istediğiniz yazı tipini anında bulacaktır. Scandisk aracı disket üzerinde ayrı bir dosya olarak bulunmadığı için ilk olarak “extract . Bu sayede Scandisk ön planda çalıştırılacak ve böylece sonuçları direkt olarak görebileceksiniz. ‹pucu: “C:\WINNT\INF” klasörü içerisinde SYSOC. Yerden tasarruf etmek için söz konusu bölümü tamamen kaldırmalısınız. Buradaki /is” parametresi sayesinde kurulum sırasında Scandisk çalıştırılmayacaktır. Örneğin oyunlar gibi gereksiz programları Denetim Masası’nı kullanarak kaldıramazsınız.. Yazı tipinin yüklenmesi için ağ üzerinde kullanılabilecek farklı çözümler 6 | Windows 2000 ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 2000 kurulumu sırasında hangi bileşenlerin sisteminize kurulacağını tam olarak belirleyemezsiniz.CAB arşiv dosyasından çıkartmalısınız.com a:\” komutunu kullanarak EBD. istediğiniz yazı tipini Denetim Masası’ndaki Yazı Tipleri simgesine iki kere tıklayarak veya gezgin üzerinden yüklediğiniz zaman karşılaşırsınız. Windows 98 kurulumuna başlamadan önce MS-DOS komut satırını kullanarak çalıştırın. Daha sonra “Sadece Komut İstemi” seçeneğini çalıştırın.cab scandisk.SYS sistem dosyasını istediğiniz herhangi bir editör yardımıyla açın ve “[Menu]” başlığının altındaki “menuitem= QUICK. Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98 kurulumu esnasında Scandisk çalıştığında kurulum işlemi kilitleniyor. Bunun için ilk olarak bir ağ sürücüsü üzerinde bulunan yazı tipi dosyasını sisteminizdeki yerel bir sürücü veya disket üzerine kopyalayın. ‹pucu: Bu durumla. Son olarak bir açılış disketi oluşturmak için Disket Oluştur düğmesine tıklayın. Dosyaları gezgin penceresin görmenize ve gerekli haklara sahip olmanıza rağmen Windows.INF dosyası bulunur.cpi) install=mode. Windows 98 kurulumunu “setup /ih” komutunu kullanarak çalıştırın. 4 5 | Windows 98 Windows Gezgini’nde büyük harfler İsimlendirirken büyük harflerden de faydalandığınız yeni dosya ve klasörler oluşturdunuz.ebd. Bu CHIP | MAYIS 2002 .AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 165 Tips&Tricks » Windows dır Özellikleri penceresindeki Başlangıç Disketi kartını aktif hale getirin. Aç›kça göremiyor: Denetim Masas› varolan TTF dosyalar›n› a¤ üzerinden yüklemek istemezse. Aksi takdirde yazı tipi dosyasının kullanılamadığına dair hata mesajları ile karşılaşabilirsiniz.

Burada her iki virgülün de bulunduğuna dikkat etmelisiniz. artık kullanılamaz hale gelen “Dikey aralık” kutusundaki eski değeri artık etkin hale geçen “Yatay aralık” kutusuna girin. Bundan böyle sisteminiz kapanırken yeniden başlatılmayacaktır.. 8 | Word 97.7” programı “msconfig” ile çözülebilir. “Yatay sayı” ve “Dikey sayı”. kullanıcılarına önceden tanımlanmış çok sayıda etiket şablonu sunar. Şayet istediğiniz etiketleri liste içerisinde bulamazsanız Diğer başlığı altındaki etiketleri de incelemelisiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki tüm değerleri bir yere kaydedin. tarih ve açıklama bulunan Word dokümanındaki sayı kısımlarını Excel’e aktarmak istiyorsunuz. Bu esnada sizi. Bunu takip eden Al›flverifl: Excel’in sihirbaz› sayesinde Word belgelerindeki veriler Excel tablolar›na rahatl›kla aktar›labilirler.dll.Bu başlığın altında örneğin “Games=ocgen. Bunun için Başlat/Çalıştır/msconfig/Tamam komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Genel kartını aktif hale getirdikten sonra Gelişmiş düğmesine tıklayın. Belgeyi sütunlara bölmek için uygun iflareti ise deneyerek bulabilir veya kendiniz ay›rabilirsiniz. biçim özelliklerinin kaybolacağına dair uyaran mesaja ise Evet cevabını verin.166 dosyayı bir editör yarımıyla açın ve bunun içerisinde bulunan “old base components” başlığını arayın. ekrana gelen pencere üzerindeki Etiketler kartını aktif hale getirin ve buradaki Seçenekler düğmesine tıklayın. Bu satırlarda bulunan “hide” seçeneklerini kaldırın Bunun sonucunda satırlar “Games=ocgen. İkinci adım olarak da biraz önce kaydettiğiniz metin dosyasını Excel ile açmalısınız. Daha sonra aşağıdaki alan çiftlerindeki değerle- ri birbirleri ile değiştirin: “Üst boşluk” ve “Yan boşluk”.Ancak klasör sırtlarında kullanılmak üzere sunulan tüm etiketler sadece dikey olarak yazdırılabilirler. 8 örneğinde olduğu gibi görünmelidirler. “Etiket yüksekliği” ve “Etiket genişliği”. Şimdi Denetim Masası’nda bulunan Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Windows bileşenlerini değiştirmek için bir sonraki karta geçin. Son olarak sayfa biçimi açılır listesinden yatayı seçin ve oluşturduğunuz yeni etiket biçimi için Etiket adı kutusuna bir isim girin. Son olarak yaptığınız değişiklikleri kaydederek dosyadan çıkın. İstediğiniz etiketi seçtikten sonra Yeni Etiket düğmesine tıklayın. ‹pucu: Bunun için Word ile beraber sunulan dikey etiketlerin ayarlarından faydalanabilirsiniz. Ancak bu sorun normalde Windows konfigürasyon 9 CHIP | MAYIS 2002 .inf.7” gibi satırlar bulunur. Daha sonra.games.inf. Daha sonra “Etiket ürünleri” ve “Ürün numarası” açılır listelerini kullanarak istediğiniz etiket şablonunu seçin. Metin Alma Sihirbazı’nın ilk penceresinde bulunan “Özgün veri türü” başlığı altındaki sabit genişlikli seçeneğini işaretleyin ve İleri düğmesine tıklayın.games. Burada bulunan hızlı kapanma özelliğini devre dışı bırakan seçeneği işaretleyin ve Tamam düğmesine tıklayın. ‹pucu: Windows 98 SE kapanırken çeşitli sorunlara neden olabiliyor. ‹pucu: İlk olarak söz konusu Word dokümanını Dosya/Farklı Kaydet komutunu kullanarak “Salt metin” biçiminde bir metin dosyası olarak kaydetmelisiniz. Bu ayarları kullanarak klasör etiketlerini yatay olarak yazdırabilirsiniz. Söz konusu sorunun birçok nedeni ve buna bağlı olarak da bir çok çözümü olabilir. OcEntry. OcEntry. Kafa üstü: Standart etiket tiplerini yatay olarak yazd›rabilmek için tan›ml› ayarlar› de¤ifltirmelisiniz. Ancak siz etiketleri yatay biçimde yazdırmak istiyorsunuz. İlk olarak Araçlar/Zarflar ve Etiketler komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda ekrana gelecek bir sihirbaz size yardımcı olacaktır.hide. 7 | Windows 98 Kapan›rken yeniden bafllatmay› engellemek Windows’u normal bir şekilde Başlat menüsünden kapatmak istiyorsunuz ve bilgisayarı artık kapatabileceğinize dair mesajın ekrana gelmesine rağmen sistem yeniden çalıştırılıyor. Ekrana gelen pencere üzerindeki listeden Donatılar’ın ayrıntılı görünümünü aktif hale getirin ve sisteminizden kaldırmak istediğiniz bileşenleri işaretleyin. 2000 Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Word. Bundan böyle istediğiniz zaman kullanabileceğiniz etiket şablonunu bitirmek için Tamam düğmesine tıklayın. 9 | Office 97/2000/XP Word’den Excel’e veri aktarmak Her satırında sırasıyla bir sayı.dll.

Anacak her bir pencere için ayrı bir Internet Explorer görevi çalıştırmak yerine Kayıt Düzenleyicisi içerisinde kü- daki listede Tarama başlığı altında bulunan “Kişiselleştirilmiş Sık Kullanılanlar menüsünü etkinleştir” seçeneğindeki işareti kaldırın. Internet Explorer’ın yapılan değişikliği algılaması ve tüm Sık Kullanılanlar öğelerini görüntülemesi için programı kapatıp yeniden çalıştırmalısınız.htm” biçiminde girin. ‹pucu: Tüm adreslerin anında görüntülenebilmesi için Araçlar/Internet Seçenekleri komutunu çalıştırın.dll/outlook. Eğer Office bilgisayarınızda farklı bir dizin içindeyse burada verilen adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirin. virgül.DLL dosyasını aratın. Buraya değer olarak kaydettiğiniz dosyanın konumunu gösteren adresi (“file. Bu adres çağrıldığı zaman Internet Explorer penceresinde “Outlook Bugün” sayfası ekrana gelecektir. çük bir değişiklik yaparak da bu sorunun üstesinden gelebilirsiniz. Burada kullanılan “Outlook Bugün” sayfasının kendisine ait bir dosyası yoktur ve bir DLL dosyası içerisine gizlenmiş olarak saklanır. programın tamamen çökmesine ve hatta tek bir pencere ile yetinmeyen dağınık bir sörfçü iseniz tüm sistemin çökmesine neden olabilir. İlk olarak Kayıt Düzenleyicisi’ni çalıştırmak için Başlat/Çalıştır komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutusuna “Regedit” yazdıktan sonra Tamam düğmesine tıklayın. nebilir. Sayfa üzerinde değişiklik yapmak için. Buradan hangi noktalama işaretlerinin veya karakterlerin (Kesme. kullanılan DLL dosyasının bulunduğu klasörün içerisine kaydedin. üzere tüm programı çökertmesinden şikayetçilerdir. gerekli HTML dosyası bulunamadığı için mümkün değildir. Bu anahtar altına “Url” isminde yeni bir dize değeri oluşturun.DLL dosyasının konumunu bildiren adresini “res://c:\Program Files\ Microsoft Office\Office\outlwvw. Eğer isterseniz “Sütundan veri alma seçeneğini işaretleyerek diğer sütunların Excel’e aktarılmasını engelleyebilirsiniz. özel) otomatik ayırma işlemini için kullanılacağını belirleyebilir ve sonuçlarını inceleyebilirsiniz.0\Outlook\Today” anahtarını aktif hale getirin. birinde yaşanan kilitlenme diğerlerini etkilemeyecek ve böylece zaman ve veri kaybı yaşanmayacaktı.htm”) girin. standart biçimini kullanarak Excel’e aktarabilirsiniz. noktalı virgül. Değişiklik yapılıktan sonra sayfanın yeni halini Outlook içerisinde kullanabilmek için Kayıt Düzenleyici’sinin derinliklerinde küçük değişikliklerin yapılması gerekmektedir. Geri kalan öğelerin görüntülenmesi için ok simgesine tıklanması gereklidir. adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirmelisiniz. Şayet her bir pencere ayrı bir görev olarak açılsaydı. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Gelişmiş kartını aktif hale getirin ve bura- Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek ‹pucu: Outlook 98’in açılış sayfası HTML biçiminde olmasına rağmen içerisinde değişiklik yapmak. OUTLWVW. 12 | Internet Explorer 5 10 | 11 Outlook 98 | Internet Explorer Kilitlenmeler Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek Eğer Internet Explorer penceresinde Sık Kullanılanlar menüsünü açacak olursanız program sadece en son kullanılan adresleri görüntüler. boşluk. Bu dosyanın bulunduğu konumun adresini not alın ve daha sonra Internet Explorer’ı çalıştırın. Eğer bu adres sisteminizde farklılık gösteriyorsa. Son adımda her bir sütun için kullanmak istediğiniz veri biçimini belirleyebilirsiniz. Şayet doğru ayırma işaretini bulduysanız bir sonraki adıma geçmek için İleri düğmesine tıklayın. Örneğin birinci sütundaki sayıları. Şayet söz konusu anahtar ve veriyi göremiyorsanız kendiniz oluşturmalısınız. ‹pucu: Hemen hemen tüm kullanıcılar kilitlenen tek bir Internet Explorer penceresinin download’lar da dahil olmak 11 Herkes kendi için: Kay›t Düzenleyicisi’nde yap›lan bir de¤ifliklik ile farkl› IE görevleri açmaktan kurtulabilirsiniz. Adres çubuğuna biraz önce not aldığınız. CHIP | MAYIS 2002 . İstediğiniz sütunları ve bunların biçimlerini ayarladıktan sonra Son düğmesine tıklayarak aktarma işlemini bitirebilirsiniz.//c:/Program Files/Microsoft Office/Office/outlook.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 167 Tips&Tricks » Uygulamlar pencerede söz konusu ayırma çizgisini yerleştirmelisiniz. Artık Outlook’un açılış sayfası olan “Outlook Bugün” Frontpage veya WordPad gibi bir editör kullanılarak düzenle- IE’nin komple çökmesini engellemek Bir tane Internet Explorer penceresinin kilitlenmesi. Başlat/Çalıştır/Regedit/Tamam komutunu çalıştırın ve açılan Kayıt Düzenleyici penceresi içerisindeki “HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsof\Office\8. Ekrana gelen pencere üzerindeki “HKEY_LOCAL_ MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\explorer\BrowseNewProcess” anahtarını aktif hale getirin ve burada bulunana aynı isimli verinin değerini “No” olarak değiştirin. Bu sayfayı düzenlemek için normalde “Program Files\Microsoft Office\Office” klasörü içerisinde bulunan OUTLWVW.

Yeni aldığım Traxdata Mini CDRW 4x4x24 CD yazıcıyı USB üzerinden notebook'uma bağlıyorum.02 (internet’ten 4.7 Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Soru: Netscape’in yazmak istediğim web adreslerini otomatik olarak tamamlamaya çalışmasını nasıl engelleyebilirim? Ahmet Durgun DMA eriflimi: DVD film izleme zevkinizin bozulmamas› için DMA baflta olmak üzere çeflitli ayarlar›n yap›lmas› gereklidir. 16 | Netscape 4.tr adresine bekliyoruz. Bu esnada yüklemeye çalıştığınız cihazı da silmenizde fayda var. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı olan parçalar dijital olarak okunamıyorlar. Sisteminizi tekrar çalıştırdığınızda söz konusu cihazı rahatlıkla tanıtabilirsiniz. Daha sonra ise sistemi güvenli kipte açın ve aygıt yöneticisinden başarısız sürücü yüklenmelerini silin. Sait Terekli Cevap: Sisteminizin kilitlenmesine yol açan birden çok neden olabilir.04’e yükselttim) yüklü. Son olarak DVD sürücünüzün sabitdiskten ayrı bir kablo ile Secondary Master olarak bağlı olmasına dikkat edin. Dolayısıyla sorununuz büyük bir ihtimalle USB portları ile ilgili. Son olarak birden çok USB aygıtına sahipseniz bu cihazı USB Hub’tan ayırmanızda fayda var. Notebook'umu çalıştırdığımda kilitleniyor ve açılmıyor. İlk olarak notebook’un BIOS’una girip USB portlarının aktif (Enable) olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Gerekli sürücüler ve Adaptec CD Creator 4. Acaba MD üzerinde kayıtlı bulunan parçalar da benzer şekilde direkt olarak PC’ye aktarılabilirler mi? Adem Tortop Cevap: USB üzerinden PC’ye bağlanan MD-700 sadece.178 168 Okurlar Soruyor @ 13 Yaz›c›n›z çal›flmamak için grev mi yap›yor. Fakat bu takılma DVD'nin DMA’sını açtığımda azalıyor. Sizin anlattıklarınızdan yola çıkarak sistem dosyalarında herhangi bir sorun olmadığını varsayıyoruz. Ancak minidisk yerden tasarruf sağlayan bu kayıt işlemi için ATRAC3 adında bir teknikten faydalanıyor. monitörünüz mü titriyor. 15 | Ses Düzenleme Sony Minidisk Minidisk üzerinden ses iflleme Soru: Sony MD-700 modeli aynı zamanda MP3 dosyalarını da kullanabilen taşınabilir bir minidisk çalıcı. Geçen aylardaki en ilginç olaylar ve çözümlerini burada okuyabilirsiniz. 15 Cevap: Bunun için Netscape penceresinde Edit/Preferences komutunu çalıştırın ve kategori listesindeki Navigator üzerine tıklayın. Buradaki DMA seçeneğinin işaretli olmasına dikkat edin. Windows’unuz zamanla çöküyor mu? CHIP Hotline çözümünü biliyor.Sorular›n›z› yardim@chip. | DVD Sürücü Tak›lmalar Filmin tak›lmas›n› engellemek Soru: DVDPioneer 106s’ı yeni aldığımda film izlerken "takılma" oluyor PentiumIII 800. örneğin internetten temin edilen veya kendi oluşturduğunuz MP3 dosyalarını alabiliyor ve daha sonra bunları ek bir yazılma ihtiyaç duymadan kaydedebiliyor. İlk olarak Aygıt Yöneticisi listesindeki CD-ROM başlığı altındaki DVD sürücünüzü seçtikten sonra Özellikler düğmesine tıklayın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ayarlar kartını aktif hale getirin. MD çalıcının (analog) Line Out çıkışını bilgisayarın Line In girişine bağlayarak klasik ses kaydı yapmaktır.com. 14 | Notebook USB Portlar› Harici CD yYaz›c› ba¤lant›lar› Soru: Dell Latitude CPx 750J notebook'um Windows 98 SE ile sorunsuz çalışıyor. CD yazıcımı henüz tam olarak kullanamadım. Cevap: Bu sorun birçok nedenden kaynaklanabileceği için çözüme adım adım yaklaşmakta fayda var. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı parçaları PC’ye aktarabilmek için yapılabilecek tek şey. Çünkü Primary Slave olarak sabit disk ile aynı kablo üzerine bağlanan sürücülerde bu tür takılmalar meydana gelebilmektedir. Bunlardan en çok rastlanan. sistem dosyalarının bozulması ya da gerekli ayarlarının doğru yapılamamasıdır. Geforce256ve 128 MByte hafızaya sahibim. Bunun sonucunda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . Daha sonra sistemin performansı açısından kullandığınız DirectX ve ekran kartı sürücülerini güncellemenizde fayda vardır.

çözülmedi. Cevap: Tweak-me Gold ve Flexy gibi yazılımlar ile sistem dosyaları değiştirebilirsiniz.download. özelliklerine baktığımda karşıma sadece “Genel” ve “Başarım” sekmeleri çıkıyor. rağmen hiçbir bilgiye ulaşamıyorum. Hasan ÇOLPAN 18 | Taray›c› Alternatif Sürücü HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Soru: Sistemimi Windows 2000’e yükselttiğimden beri Hewlett Packard 3200c tarayıcım çalışmıyor. Çünkü. Aksi takdirde sadece kurtulacak dosyaları görebilirsiniz ama kurtarma işlemini yapamazsınız. Ancak yeni DOS bölümü oluştururken farkına vardım ve o an bilgisayarı yeniden kapattım. Sistem donanımlarımın bazı sürücülerini acilen tekrar yüklemem gerekiyor ve bunu yapamıyorum. Cevap: Bu ve benzeri CD yazıcıları yüksek hızda yazdırabilmek söylendiği kadar kolay değil. Özellikle OEM CD medyaları bu alanda başarısızlar.01 programını kullanarak CD yazıyorum. Beraber sunulan yazılımlar da HP tarafından kullanıma sunulan Windows 2000 güncellenmesinin kullanılmasına izin vermiyorlar. Bunun yerine sadece verileri değiştirir. Web adreslerinin otomatik olarak tamamlanması ise bunun hemen altında bulunan Location Bar History başlığı ile ilgilidir. Kay›t Düzenleyicisi’ni geri yüklemek Soru: Windows 98 sisteminde Bilgisayarım simgesine sağ tuşla tıklayıp. Sonuç itibariyle ne yaparsam yapayım 32x hızında CD yazmayı başaramadım. sisteminizi geri yüklemeniz gerekecek.umax. Nedeni. Buna ek olarak CD yazma programları da önce CD medyayı kontrol ederler ve uygun bir hızla yazmaya başlarlar.A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 169 Tips&Tricks » Okur Sorular› CHIP Cevapl›yor penceredeki “History” başlığı altından kayıtlı web adreslerinin ne kadar süre saklanacağını ve daha sonra otomatik olarak silineceğini belirleyebilirsiniz. Buradan sisteminizin en son ve temiz hali ile geri yükleyebilirsiniz. Burada doğru orantı yerine daha çok eğrisel bir artışı göz önünde bulundurmanızda fayda var. Diski biçimlendirmemiş olmama CHIP | MAYIS 2002 . Astra 1220P için hazırlanan Windows 2000 sürücüsünü bilgisayarınıza kaydedin ve daha sonra yüklemeye başlayın. 32 hızda 3 ile 4 dakika arasında CD’leri yazarsınız. Ama bu ayarları üstün körü yaparsanız bu tür sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Yani hızın iki kat artması zamanın da yarıya düşmesi anlamına gelmiyor. Başka bir marka ve modele ait sürücüler kurmuş olmanıza rağmen sahip olduğunuz tarayıcının tüm özelliklerini kullanabilirsiniz. Ancak yine de Hewlett Packard yeni ve sorunsuz bir güncelleme çıkarttığında orijinal sürücülerin yüklenmesinde fayda vardır. www. Ama kontrol işleminden sonra yazma hızı da düşeceğinden süre de artar. Bunun için Başlat/Çalıştır komutu ile ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutucuğuna “msconfig” komutunu yazıp Cevap: Bunun için www. Ama üstüne bir kayıt işlemi yapmadığınızı varsayarsak. verileri tam olarak silmez. piyasada bulunan CD’lerin yüksek hızları desteklememesi. 20 | CD Yaz›c› Yazma H›z› Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek Soru: Yeni aldığım LG 32x CD ReWriter ile Easy CD Creator 5. Diğer sekmeler maalesef görünmüyor.com sitesinden bulabileceğiniz EasyRecovery programı ile sorununuzu çözebilirsiniz. Burada bulunan “Clear Location Bar” düğmesine tıklayarak da web adresleri hakkında toplanan tüm bilgileri silebilirsiniz. Astra 1220P için Windows 2000 sürücülerini sisteminize yüklediğinizde HP 3200c tarayıcınızı da Windows 2000 altında sorunsuz bir şekilde kullanabildiğinizi göreceksiniz. Ancak kaba bir hesapla normalde yaklaşık olarak 2 DK’da bitmesi gereken işlem toplam 16 dakika sürüyor. çalıştırdığınızda ekrana gelen pencere üzerinde sistemi geri yüklemek için bir seçenek göreceksiniz.com sayfasından Umax Astra 1220P için sunulan sürücüleri yükleyebilirsiniz. Ama üzülmeyin bunun da bir çözümü var. Daha sonra bilgisayarı yeniden çalıştırdığınızda sorun devam ediyorsa. Ama bu programın tam olarak çalışabilmesi için orijinal olması gerek. Derginizin mart sayısı CD'sinde vermiş olduğunuz ''Tweakme Gold'' ve/veya ''Flexy'' isimli programlar buna sebep olabilir mi? Kayıt Düzenleyicisi’nin yedeğini daha önce almıştım ve geri yüklediğim halde sorun çözülmedi. Burada bulunan Clear History düğmesine tıklayarak da geçmiş bilgilerini anında silebilirsiniz. Aycan Topar 17 | Windows 98 Cevap: Haklısınız hatanız gerçekten çok büyük. işletim sistemi. Bu sayede sisteminizin performansını arttırabilirsiniz. Yaklaşık 2 dakika süreceğini düşünmeniz yanlış. Kayıt Düzenleyicisi’ni geri yükledikten sonra bu yazılımları Denetim Masası’ndaki Program Ekle/Kaldır simgesini kullanarak sisteminizden silmelisiniz. Dolayısıyla aslında sildiğinizi düşündüğünüz bir çok veriyi kurtarabilirsiniz. 19 | Sabitdisk Dosya Kurtarma Kaybolan verileri kurtarma Soru: Bilgisayarıma taktığım başka bir sabitdiskte partisyon oluşturmaya çalışırken asıl kullandığım sabitdiskimin birinci DOS bölümünü sildim.

s Hacker grubu “Cult of the Dead Cow” (cDc). Sörfçülerin internette s›n›rs›z olarak gezinmek için yapmalar› gereken tek fley. sorgular›n merkezi bir sunucuda düzenlendi¤i Napster’dan farkl› olarak. Amerikan ilaç devlerinden GlaxoSmithKline. KaZaA ve Grokster istemcilerinin temelini teflkil eden Fast Track a¤›nda dosya arayabiliyor. fiifreli iste¤i alan bilgisayar. dosya paylafl›m arac› Gnutella gibi bir merkezle ba¤lant› kurmadan çal›fl›yor. Böylece Peer to Peer kendi baflar›s›n› kendisi engelleyebiliyor. KaZearch arama motoru. Ancak bu yaz›l›m herhangi bir dosya paylafl›m›na izin vermedi¤i ve a¤›n çal›flmas›n› etkiledi¤i için. dosya paylafl›m sistemini olumsuz yönde etkiliyor. iç yaz›flmalar›n› bir Peer to Peer istemci üzerinden gerçeklefltirmeyi planl›yor. Sörfçüler. Almanya’n›n önde gelen sunucular›ndan T-Online müflterileri. dosyalar›n› birbirlerini tan›madan de¤ifltirebiliyorlar. Bunun için Peek a Booty. k›sa bir süre önce ihtar mektuplar› ald›lar. müflterilerinin ziyaret ettikleri sayfalar›n kayd›n› 80 gün tutmak zorundalar. Bearshare veya WinMX istemcilerinde oldu¤u gibi. ‹çerikler merkezi bir sunucu üzerinde tutulmad›klar› için de kayna¤›n takip edilmesi mümkün olmuyor. Bunun için gerekli olan tek fley bir istemci ve internet ba¤lant›s›. Browser. Hacker’lar böylece totaliter rejimlerde yaflayan sörfçülerin de sansürlenen web sayfalar›nda rahatl›kla gezinmelerini sa¤lamak istiyorlar. web sayfalar›n› direkt olarak web’den almak yerine çok say›da bilgisayar üzerinden temin ediyor.170 ‹Ç‹NDEK‹LER 174 176 192 200 204 Internet Servisleri: Online hizmetler Web’deki Ücretsiz Kaynaklar: Ücretsiz download ve bilgiler Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c›lar›n evrimi Online Tatil Siteleri: Rezervasyonu flimdiden yap›n Mailing Listeleri: Kendi posta listenizi oluflturun internet CHIP | MAYIS 2002 Noktadan Noktaya A¤lar Sansürsüz Sörf Keyfi MP3 paylafl›m› ile karfl›m›za ç›kan Napster’›n çal›flma prensibi. Peek a Booty. Morpheus. yani internetteki bir santral noktas› ile ba¤lant› kuruyor ve flifrelenmifl bir sorgu gönderiyor. . Art›k sansürlenemeyen bir browser mevcut. File Sharing hizmetlerinden faydaland›klar› için. istemci (Client) program›n› indirmek. zaferini kutluyor. Yani söz konusu bilginin sansürlenmesi mümkün de¤il. P2P a¤lar›n kolayl›klar›ndan genifl topluluklar da faydalanmak istiyorlar. a¤ içerisindeki tüm bilgisayarlara gönderiyor. bir dal. P2P a¤larda art›k herhangi bir istemciye gerek kalmadan da arama ifllemi gerçeklefltirmek mümkün. bunu P2P a¤› içerisindeki baflka bir bilgisayara gönderiyor ve bundan ald›¤› bilgileri de sorguyu gönderen browser’a aktar›yor. KaZearch istenen sorguyu sadece tek bir santrale de¤il. Ancak Peer to Peer üzerinden dosya paylafl›m›n›n da eksikleri mevcut: Sunucular. Örne¤in. uzun süren çal›flmalar sonras›nda internet sansürünü ortadan kald›racak olan ilk Peer to Peer Browser “Peek a Booty”yi kullan›ma sundu.

Ancak yak›n gelecekte yeni jenerasyon cep telefonlar›n›n ve hatta web buzdolaplar›n›n da kendi internet adreslerine sahip olacaklar› göz önünde bulundurulacak olursa. 3 ayl›k pro p. Pahal› DivX 5’in Golden Master CD’si (Program kodunun bulundu¤u ilk CD) ve son model bir PC müzayade evi eBay taraf›ndan 6400 dolardan aç›k artt›rmaya ç›kar›ld›.net (312) 295 9000 7. Basit bir hesapla bu durumda dört milyar internet adresinin kullan›labilir oldu¤u söylenebilir. daha rahat hat›rlanabilir kick-me. Bilgi için: www.tbmm. henüz Türkçe içeri¤in yayg›n olmay›fl› nedeniyle kullan›c›lar›n yaklafl›k üçte ikisinin e-book okumad›¤› anlafl›l›yor.net. paket 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay kontürlü saatlik anet vezy.com.tr (212) 444 0145 6 milyon TL 14 milyon Tl 24 milyon TL 36 milyon TL 6 milyon TL 14 milyon TL 24 milyon TL 36 milyon TL turknet turk.to 2005 Y›l›n›n Net Protokolü Yap›lan araflt›rmalara göre 2005 senesinde internet adresleri (IP) çok azalacak. Internet adresleri flu anda kullan›lan 4 versiyon numaral› protokole göre birbirlerinden nokta ile ayr›lan maksimum üç basamakl›.ultra 1 ay 24 milyon TL Veezy mono p. bu araflt›rma s›ras›nda web yönlendiricisinin korsan kopyalar›n kullan›m›n› destekledi¤ini gösteren kan›tlar bulmak istiyor.com (212) 478 0478 Korsan Kopyalar V6 ‹nternet Protokolü Korsan Avc›lar› için Servis Yaz›l›m üreticileri taraf›ndan haklar›n› korumak için kurulan Business Software Alliance’›n (BSA) bir dilekçe ile “kick-me.net (312) 289 8060 14 milyon TL 38 milyon TL 73 milyon TL 140 milyon TL 400.5 $ 75 $ 0. Asl›nda yasa tasar›s›n›n ilk halinde yer alan bu uygulama daha sonra tepkiler nedeniyle geri çekilmiflti.19. “kick-me. DivX 5’deki en önemli yenilikler ise AMD ifllemci deste¤inin iyilefltirilmesi ve videolar›n DivX biçimine daha h›zl› dönüfltürülebilmesi. düflünürü bezdirmek konusundaki baflar›lar› dünya çainternette sayfas› olan özel veya tüzel kifliler. Ipv6 ise yaklafl›k olarak 2 üzeri 128 tane adres görüntüleyebiliyor.000 TL anet. 12 ayl›k e-kolay 10 saat f›st›k 1 ay s›n›rs›z 3 ay s›n›rs›z 12 ay s›n›rs›z trnet ayl›k s›n›rs›z y›ll›k s›n›rs›z saatlik ba¤lant› iflnet s.9 milyon TL 49. DivX5’in. ‹kametgah! Halk›n›. Bilgi için: http://europa. Bundan iki gün sonra da resmi versiyon geldi.tr ! IN & OUT PC’den okuyorum n ! PDA’dan okuyorum Kontür Yüklemek Ön ödemeli telefon hatt› sahipleri. Söz konusu kanunun uygulanabilirli¤inin neredeyse imkans›z oldu¤unu da hat›rlatal›m.kick-me. gazete bayilerine koflturmak yerine internet üzerinden kontür yüklemeye bafllad›lar.7 milyon TL %61 24% %32 14% %4 %3 0 15 20 35 50 Kaynak: www. Bilgi için: www. bilim adam›n›.com.chip.213 gibi dört say›dan meydana geliyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler 171 Net Komedi Servisi DivX 5.com (212) 310 0000 superonline maxx 1 ay 23 milyon TL 3 ay 59 milyon TL 12 ay 189 milyon TL s›n›rs›z eriflim 1 ay 3 ay 12 ay tt net pstn 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay ›sdn-ba 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay 18.tr DiVX 5: H›zl›. Küçük.divx.1. Ancak yasan›n son halinde “sadece yalan haber. Bu arama dilekçesi bir ‹sveç mahkemesi taraf›ndan ret edildi. suç” oluflmas› durumunda bas›n yasas›na dahil edilip cezaland›r›lacak web sitelerine 10 milyar TL’den bafllayan inan›lmaz cezalar öngörülürken. Bu nedenle Avrupa Birli¤i yeni versiyonunun kullan›ma bafllanmas› için bir hareket plan› haz›rl›yor. iftira. standart versiyonu ücretsiz olarak da¤›t›l›rken daha fazla seçene¤e sahip olan Pro versiyonu 30 dolardan sat›lacak.com BA⁄LANTI ÜCRETLER‹ superonline superonline.eu.net (212) 444 0077 net. bir baflar›ya daha imza atmak üzere. 1 ayl›k eko p.int 4 milyonTL 12 milyon TL 29 milyon TL 75 milyon TL tr. hatta ülkesini zenginlefltirmek isteyen yerli yabanc› her türlü giriflimciyi. bu rakam çok düflük. Print al›p okuyorum 65 Yayg›nlaflmad›: Tan›t›m› için tek tük yar›flmalar düzenleniyor olsa da. sayfalar›ndaki içerik ile ilgili olarak resmi makamlar› düzenli bir flekilde bilgilendirmek zorunda kalacaklar.to” Redirector’›n› arama çabas› bofla ç›kt›. CHIP | MAYIS 2002 . bundan böyle 12 milyon TL 30 milyon TL 100 milyon TL e-kolay. Sansür Kullanc›lar›n hangi sitelere girip giremeyece¤inin belirlenebilece¤ini sananlar›n sansür giriflimleri insanlar›n tepkisini çekiyor.0 art› PC Nufüs Sureti.com (212) 413 1414 p›nda taktir toplayan bürokrasimiz. BSA.25 $ ifl.to URL’leri ile pratik olmayan uzun internet adreslerine yönlendiriyor. Bilgi için: ww.optima 1 ay 15 milyon TL net. yarg›lanman›n mümkün olabilmesi için de sitenin kay›tlar›n›n resmi makamlar taraf›ndan zapta geçirilmesi gerekecek. Meclise gelen yeni RTÜK yasas› ile. 234.to” gibi redirector yani yönlendirici kullan›c›lar›.tr (212) 336 1919 % D‹J‹TAL K‹TAP E-book okuyor musunuz? Okumuyorum S›n›rs›z internet 1 ay 15 milyon TL 3 ay 36 milyon TL 12 ay 119.gov.9 milyon TL 155 milyon TL ttnet. Ancak BSA temyize gidecek. Sadece “Internet Protocol Version 6” (IPv6) sanal dünyadaki yer darl›¤›n› engelleyebilir.

kullan›c›lara her internet gezintisinde yeni tan›mlamalar at›yor.kaspersky. Ayn› zamanda ikinci el bir dijital foto¤raf makinesi pazar› da oluflturan sitede. Sonuç olarak bu flekilde toplanan bilgiler bir kullan›c› profili oluflturuyorlar. rahatl›kla okunabilecek aç›k metin olarak gönderiliyor. BU eklentinin ne kadar tutulaca¤›n› bekleyip görmek laz›m.inf. Bilgi için: www.B@mm mail kurdu bilgisayar›n›za bir spam iletisi ile geliyor. Bilgi için: www. aksesuarlar. Bilgi için: www.microsoft. ‹flte size sorunlarla karfl›laflmadan al›flverifl yapabilece¤inizi umdu¤umuz birkaç yerli site.first. Ancak Microsoft bu potansiyelin kullan›lmad›¤›n› duyurdu. Bilgi için: www. kredi kart› ifllemleri için Garanti Bankas› ve Finansbank ile iflbirli¤i yap›yor.com.ocm 3 www. elektirk sayaçlar› gibi pek çok ürünü online sat›n alabildi¤iniz gibi bu al›flverifller için kredi kart› kullanmak zorunda de¤ilsiniz. Bu flekilde elde edilen bilgiler tutars›z oluyor ve sadece dijital bilgi çöplü¤ü oluflturuyorlar. Cookie’ler.com 3 CoolNow Sohbetçileri Serinletiyor CoolNow virüsü.172 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler EN ‹Y‹ S‹TELER ELEKTRON‹K ALIfiVER‹fi ‹nternet üzerinden al›flverifl yapmak isteyenlerin karfl›laflt›¤› ilk sorun. Onbefl ve 30 milyonluk ön ödemeli “online al›flverifl kart›” Morkart’lara sahipseniz.org CHIP | MAYIS 2002 .microsoft. Bu sayede ceketinizin cebinde bulunan telefonu kullanarak notebook’unuzu internete ba¤lanabilirsiniz.com Özellikle dijital fotorafç›l›kla ilgilenenlerin ilgisini çekecek olan diginorm’da dijital foto¤raf makineleri hakk›nda arad›¤›n›z pek çok bilgiyi bulman›z mümkün olacak. Kurt. “CookieCooker” olarak adland›r›lan araç.com Kitaptan ev eflyas›na.estore. Çünkü bilgiler flifrelense de flifrelenmese de dosya eklentileri istemciden sunucuya her zaman. E¤er virüslü eklenti çal›flt›r›l›rsa kurt kendisini Windows adres defterindeki tüm girdilere gönderiyor.tr Pek çok elektronik ürünün bayili¤ini ve sat›fl›n› üstlenen KVK’n›n web sitesi ayn› zamanda bir online ma¤aza.kvk.com 3 www. söz konusu multimedya arac›ndaki bir veritaban› sorgusu sayesinde oynat›c› ile çal›flt›r›lan tüm DVD’lerin bir listesine ulaflabiliyor. ‹nternet ba¤lant›s›yla asl›nda sadece DVD’lerin isimleri gönderilecek.tu-dresden. dizüstümasaüstü bilgisayar sistemleri. Al›fl verifl yapt›kça üyelerine arma¤an puanlar› da kazand›ran site. burada MSN Messengers’daki kiflilere ulafl›yor ve buradaki kay›tl› tüm adreslere kendisini gönderiyor. Philips Fisio 820 Bluetooth’lu GPRS Telefon Fisio 820’nin ekran› 112x112 piksel çözünürlü¤e sahip ve 256 renk görüntüleyebiliyor. Fiso 820 her aadres defteri girdisi için befl farkl› telefon ve bir e-posta adresini haf›zas›nda saklayabiliyor. nereye gideceklerini bilmemeleridir. Cep telefonlar›.diginorm.8 Kbit/s. Bilgi için: www. Takas Borsas› Cookie Paylafl›m› Kullan›c› profili ve veri toplayanlara karfl› Dresden Teknik Üniversitesi yeni bir projeye imza att›. Yaz›l›m devi bu bilgiler sayesinde pazarlama çal›flmalar› için yeni bulgulara ulaflabiliyor. Fisio 820 500 euro’dan sat›lacak. BU ID ve al›nan bilgiler bir arada saklan›yorlar.com 3 E-posta Spam Bilgileri Siliyor W32. sarf malzemeleri. Fisio 820 ile sunulan yaz›l›mlar yard›m›yla telefon ekran› için uygun hale getirebilir ve daha sonra Bluetooth üzerinden cep telefonuna aktarabilirsiniz. Üzerlerine yaz›lan Word ve Excel dosyalar› da bu virüsün gazab›na u¤ruyorlar. Bilgisayar›n›zdaki resimleri. telefon hatlar›. yaz›c›lar. arad›¤›n›z modellerin ikinci ellerini bulmak veya makinenizi sat›l›¤a ç›karman›z da mümkün olabilir. WEB GÖZCÜ Microsoft „Trustworthy Computing“ Casus Media Player Windows Media Player. Bilgi için: www. piyasan›n alt›nda fiyatlar sunan bir site. Peer to Peer paylafl›m araçlar›n› an›msatan bir teknikle kullan›c›lar aras›nda da¤›t›l›yorlar. bilgisayardan cep telefonuna kadar çok genifl bir yelpazede ürünlere ulaflabilece¤iniz.Alcarys.com 3 www.6 Kbit/s ve gönderirken de 26.de 3 Exchange S›n›rlar› Aç›yor Microsoft Exchange ve Outlook bulunan firma a¤lar›nda flifreleme arac› etkisiz kal›yor. Microsoft. Microsoft Aç›klar›n› Kapat›yor Microsoft programc›lar›. Sat›lan ürünleri ise sahiplerine kurye ve kargo flirketleri ile gönderiyor. Bilgi için: http://cookie. Tüm bug’lar›n yamalar› Microsoft web sayfas›nda mevcut. KVK’n›n sitesinden morkart numaralar›n›z› girerek ödemelerinizi yapabilirsiniz.philips. GÜNCEL V‹RÜS UYARILARI ancak Microsoft tüm kullan›c›lara bir tan›mlama numaras› (ID) at›yor. JavaScript yard›m›yla bilgisayara ulaflmak için Internet Explorer’daki bir güvenlik a盤›n› kullan›yor. GPRS ba¤lant›s› ile elde edilebilen maksimum veri aktar›m h›z› ise veri al›rken 53. firman›n “Trustworthy Computing” ifadesi çerçevesinde kendi ürünlerindeki aç›klar› bulmak için çal›fl›yorlar. gizli kullan›c› bilgilerini Microsoft’a gönderiyor. Trustworthy Computing çal›flmalar› s›ras›nda da daha önce dört tanesi yine Internet Explorer’da olmak üzere toplam on tane güvenlik a盤› bulunmufltu. Bu çal›flmalar s›ras›nda son olarak iki tanesi Internet Explorer ve bir tanesi de SQL Server’da olmak üzere üç yeni güvenlik a盤› tespit edildi.symantec.

elektronikten turizme kadar geniş bir yelpazede hizmet veren siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin. PUANI F‹YAT/PERFOR. internet kullanıcılarının bu kuponları ister yazıcıdan bastırarak ister on-line. kullan›c›lar›na çok genifl bir yelpazedeki ürün ve hizmetler için indirim kuponlar› sa¤l›yor. Superkupon.com (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) Türkiye'nin ilk elektronik pazarlama ve promosyon hizmetleri sunan internet servisi olan Superkupon. Tabii ki. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor. Burada servise online olarak gerçekten ne kadar ihtiyaç oldu¤u ve sunulan çözüm kalitesi de¤erlendiriliyor. Gıdadan giyime. superkupon. Mahmut Karsl›o¤lu. lanman›z mümkün.com Online Haber Servisi: www. internet kullanıcıları arasında yeni tüketici ka- CHIP | MAYIS 2002 . Servisten yararlanmak için tek yapman›z gereken. Superkupon adl› internet servisi. Superkupon. Menüler yeterince anlafl›l›r m›? Al›nan servis için hangi ödeme flekilleri sunuluyor ve güvenilir mi? Bilgi istendi¤inde ne kadar h›zl› cevap al›n›yor? gibi sorulara cevap aran›yor. Kaynaklarda ise web servisinin.com sitesinde yayınlanan çekilişlere katılabilmeniz ve hediyelerinizi teslim alabilmeniz için gerekiyor.superkupon. geniş yelpazede kuponlara tek bir adresten ücretsiz ulaşarak karlı çıkabilirler. Ergonomide ise CHIP.com Bilgi Servisi www. her sektörden. her kuponun tek bir ürün veya alışveriş için geçerli olduğunu da unutmamak gerekiyor. Firmaların. Birçok farklı sektördeki önde gelen firmaların indirim ve promosyon içeren kuponlarını yayınlayan site. istedi¤iniz kuponu seçip yaz›c›dan bast›rmak ve kesip yan›n›za almak. sayfas›nda kullan›lan web bileflenlerinin kullan›c›lar›n web browser’lar› ile uyumlulu¤una puan veriliyor. Bunlar aras›nda en fazla dikkat çeken internet servislerine. marka bilinirliği yaratılmasını ve satışların artırılmasını hedefleyen Superkupon’da tüketiciler.com 0 CHIP TOP. P Çok genifl indirim yelpazesi P Kuponlar sanal olarak da kullan›l›yor P Türünde en iyi site A S YIN E 5|2 2 00 RV‹S‹ www.com sitesinde yayınlanan tüm kuponlar "para" yerine de geçiyor. Ay›n servisi seçti¤imiz Superkupon’un d›fl›nda mutlaka genifl bir online haber servisi olan AdanZye’ye de bir göz at›n.tr DE⁄ERLEND‹RME CHIP. Üstelik bunlardan istedi¤iniz kadar kul- AYIN SERV‹S‹ Online ‹ndirim Kuponu Servisi zanmasını. neredeyse 2 yıla yakın bir süredir indirim yelpazesini sürekli genişleterek kullanıcıların çeşitli ürün ve hizmetlere daha ucuza sahip olabilmelerini mümkün kılıyor. sanal alışveriş sitelerinde kullanmalarını sağlıyor.com 174 175 Yeni Internet SERV‹SLER‹ Bilgisayar kullan›c›lar› eskiden günlük yaflamlar›nda gerçeklefltirdikleri birçok ifllemi art›k internet üzerinden online olarak da yapabiliyorlar.duygorbil.tastesalike.com.superkupon. web sayfas›nda istenene ne kadar çabuk ulafl›labildi¤ini ve site yap›s›n›n kalitesini de¤erlendiriyor. Aslında bu tamamen ücretsiz işlem. servislerin kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik. s Al›flverifl yapmay› seviyor musunuz? Peki. Kriterlerden ifllevsellik. TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü ma¤azalar›n indirim günleri ilginizi çekiyor mu? Bu sorulara yan›t›n›z evet ise size çok sevindirici bir haberimiz var.adanzye. mkars@chip. Bu de¤erlendirme servislere verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor.174 ‹Ç‹NDEK‹LER ‹ndirim Kuponu Servisi www.com sitesinin avantajlarından yararlanmak için öncelikle üyelik işlemlerinizi tamamlamanız gerekiyor.com.com Yemek Tarifleri Servisi: www. Superkupon ile Türkiye’de de başarılı bir şekilde hayat buluyor.com sitesinde sunulan sanal kuponları firma ile işbirliği olan diğer sanal mağazalarda on-line olarak anında kullanabilmeniz de mümkün! Sonuç: Yıllardır yurt dışında başarıyla işleyen sistem. Dolayısıyla alışverişlerinizde harcayacağınız paranın bir kısmını kendiniz basmış oluyorsunuz. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz superkupon@superkupon. servisin konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor. ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor. Ayrıca daha önce de belirttiğimiz gibi Superkupon. bu sayfalar›m›zdan ulaflabilirsiniz.

Siteye WAP üzerinden de erişilebiliyor.adanzye.tastesalikez. A’dan Z’ye. bazıları oldukça ilginç ve eğlenceli bu tür bilgilere ulaşmak için de “Bunları biliyor musunuz?” bağlantısına tıklamak yeterli oluyor. otomobil. Ancak bunun yanı sıra sol tarafta yer alan menüden. Bu da sosyal yaşamlarından ve hatta yemek için ayırdıkları zamandan bile kısmalarına neden olabiliyor. turizm ve ulaşım gibi birçok farklı konuda bağlantılar da yer alıyor. Eğer sizin de böyle bir merakınız varsa. KFC ve Burger King de dahil olmak üzere geniş tarif arşivinin yanı sıra en çok ilgi çeken ve en yeni eklenen tariflere ulaşmanızı sağlayan listeler de mevcut. bu site ihtiyaçlarınızı karşılıyor.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Internet Servisleri 175 Bilgi Servisi Online Haber Servisi Gizli Yemek Tarifleri Servisi www. Zamanla içeriği genişleyecektir.com CHIP TOP. PUANI F‹YAT/PERFOR. İlgili konuya tıklandığında ise o gazetenin web sayfasına ulaşılıyor. Sonuç: Henüz çok geniş bir içeriğe sahip değil. Tariflere ulaşmanız için. sağlık. Telekom fatura bilgilerinize. alışveriş. İstenirse bu tablo istenilen sütuna göre sıralanıp da izlenebiliyor. içerdiği konular hakkında ilgili bağlantılar bulunduran bir portal site olmasının yanı sıra. kültür. maddi veya manevi kayba neden olabileceği gibi. çeşitli bilgileri derleyerek internet kullanıcılarına sunan geniş bir içeriğe de sahip. eğitim. P WAP eriflimi mümkün P Baflar›l› köfle yaz›lar› arflivi P Çok zengin ve detayl› ba¤lant›lar Çalışma şartlarının zorlaşması ile çalışanlar hayatlarını kazanabilmek için artık zamanlarının çok daha fazlasını çalışarak geçirmek zorunda kalıyorlar. özellikle günlük gazete haberlerini çeşitli başlıklar altında derleyip sunuyor. yanlış olarak bildiğimiz veya yeterince bilgilendirilmediğimiz bir çok konu. Tamamen ücretsiz olan üyelik işlemlerini tamamladığınız takdirde. ister köşe yazarlarının yazıları. Eğer bu gizli tariflerin neler olduğunu merak ediyorsanız size çok iyi bir haberimiz var. bu türden bilgileri sitede paylaşıyor. Sitedeki tüketici köşesi de ilginç bölümlerden bir diğerini oluşturuyor. Arbys.com. internet. çevre. Sonuç olarak ev yemekleri yerine içinde ne olduğu bilinmeyen. posta kodlarına. kullanıcıların faydalanabilmeleri için.com CHIP TOP. online telefon rehberine. PUANI F‹YAT/PERFOR.com Ülkemizde yaşayıp giderken. mutlaka üye olmanız gerekiyor. P Çok genifl yemek tarifi listesi P Güçlü arama motoru M Tasar›m› biraz zay›f CHIP | MAYIS 2002 . Sitede yer alan bilgiler ise yine kullanıcılar tarafından giriliyor ve yayınlanmaya uygun görüldüğü takdirde sitede yerini alıyor. P ‹lginç içerik ve forumlar P Yararl› ba¤lant›lar M ‹çerik çok genifl de¤il AdanZye. Bu bölümden TC kimlik kartı numaranıza. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www. Kullanıcıların en çok ihtiyaç duyabileceği bağlantılar ise sağ bölümde yer alıyor. Türk internet kullanıcılarına. Sonuç: Gizli yemek tarifleri mutlaka herkesin ilgisini çeker. çok defa vaktimizin de heba olmasına neden olabilir. çoğu gizli tariflerle üretilen fast food’lara olan ilgi de her geçen gün artıyor. cep. İşte bu yüzden “Duy Gör Bil” web servisi.com webmaster@tastesalike. Ama gerçekten ilginç bir konsepte sahip. spor. isterseniz kendiniz de bildiğiniz meşhur bir tarifi siteye ekleyebiliyorsunuz. sürücü ceza puanınıza. İster sadece gizli tariflerin içinde ne olduğunu merak ediyor olun. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www.com adanzye@membra. internetteki özellikle nitelikli Türkçe içerikli siteleri ve Türkçe bilgileri sunmaya çalışıyor. vergi kartı ve pasaport başvurunuzu yapabileceğiniz web sayfalarına ulaşabileceğiniz bağlantıları bulabilirsiniz. Buradan daha önce başkaları tarafından yaşanmış zor durumları okuyarak bu tür durumlara karşı önlem almanız ya da nasıl davranmanız gerektiğine karar verebiliyorsunuz. Çok iyi bir veri tabanına sahip bu bölümden.duygorbil. Bu bölümün hemen üstünde yer alan çeşitli haber kategorileri ile de sadece belirli konulardaki haberlere ulaşılabiliyor.com CHIP TOP. Sitenin en çarpıcı bölümünü ise Gazete Köşe Yazarları bölümü oluşturuyor. her geçen gün yeni tariflerle zenginleşen bu siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin. Sonuç: İster sadece gazetelerde manşetlerde yer alan haberler ilginizi çeksin. Sitede. isterseniz çok sevdiğiniz bir fast food restoranının özel sosunu evde yapmak isteyin. Milli Eğitim Bakanlığına. bu site tümünü size tek bir sayfa altından sunabiliyor. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz duygorbil_irtibat@yahoo. internet vergi dairesine. PUANI F‹YAT/PERFOR. tüketici hakları ve kanunlara. köşe yazarlarının yazdıkları yazılara. Sitede. Sitenin orta bölümünde tüm gazetelerin manşetlerinin yer aldığı bir bölüm bulunuyor. Tastesalike web sitesi size en popüler tariflerin nasıl hazırlandığı konusunda her geçen gün genişleyen bir veri tabanı sunuyor. email’lerine ve gazetelerinin web sayfası bağlantılarına ulaşılabiliyor.

176 CHIP | MAYIS 2002 .

gerçekten değerli ve ücretsiz hizmetler bulunuyor. Yazıda tanıtılan programları eCHIP’te TOP Freeware bölümünde bulabilirsiniz. Ancak internet üzerinden say›s›z yasal ve yasad›fl› araca ücretsiz olarak sahip olabilirsiniz. İnternet. daha yüksek görüntü ve ses kalitesine sahip DVD sürümünü internetten bulmak mümkün olabiliyor. CHIP sizlere internetin en yeni filmler ve flark›lar dahil olmak üzere ücretsiz imkanlar›n› gösteriyor. Örneğin cep telefonu operatörünün reklamlarını içeren ücretsiz SMS servisleri buna küçük bir örnek.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER Müzik De¤ifl Tokuflu: KaZaA’n›n ideal ayarlar› Atölye: Ayr›nt›l› eDonkey ayarlar› 177 178 180 Muzik Filmler Oyunlar Bilgi PC Ayarlar› Telefon & Web Güvenlik her fley bedava Ço¤u zaman fiyat kalitenin göstergesidir. karaborsa film ve şarkıların dağıtıldığı bir kaynak olmaya devam ediyor. CHIP | MAYIS 2002 . Web’de Y üzüklerin Efendisi gibi popüler bir filmin vizyona girmesinden kısa bir süre sonra. İnternet üzerinde bugüne kadar fark etmediğiniz. Aynı durum tüm yeni yazılımlar için de geçerli. Örneğin bir DVD’nin tamamen yasal bonus materyallerine de buradan ulaşabilirsiniz. Sadece nerede oldu¤unu bilmeniz yeterli. ürünlerin pazarlandığı sanal ticarethanelerden çok. Ayrıca pop müziğin simgesi Madonna’nın şarkılarını bedava ve yasal olarak indirebileceğinizi biliyor muydunuz? Şimdilerde internet üzerinde reklam amaçlı birçok hizmetin ücretsiz olarak sunulduğunu görebilirsiniz.

Ayn› zamanda Advanced kart› alt›nda "Do not function as a Supernode" seçene¤ini aktif hale getirme flans›na da sahipsiniz. Bu adres altında ulaşacağınız sayfalar ünlü “Rolling Stone” dergisi tarafından sunuluyor ve sitede denemeniz için Madonna’dan Neil Young ve Weezer’a kadar birçok ünlünün kesintisiz orijinal uzunluktaki parçaları bulunuyor. 3 Advanced kart› alt›nda maksimum arama sonucunu 90'a ç›karabilir ve Upload band geniflli¤ini saniyede 64 KBit ile s›n›rlayabilirsiniz. Media Desktop prensipte "kendi kendine beslenen bir a¤" olarak tan›mlan›r ve bu sayede desteklenir.sourgeforge. DSL ba¤lant›s› çevirmeli a¤ ba¤lant›s›na göre daha yüksek upload band geniflli¤ine sahip olsa da tüm upload kanallar›n›n kullan›lmas› kendi download› yavafllatacakt›r. Ek olarak bu sitede yıldızların 300 Kbit/s Bitrate kalitesinde müzik kliplerini de bulabilirsiniz. www. SuperNode'lar son da¤›t›c› olarak.kazaa. y›ld›zlar›n popüler parçalar›n› ücretsiz olarak indirme imkan› sunuyor.mp3.com adresinde bulabilece- MÜZ‹K DE⁄‹fi TOKUfiU » KaZaA’n›n ideal ayarlar› 3 E¤er 56 Kbps'lik bir modem ile internete ba¤lan›yorsan›z Traffic kart› alt›nda ".fokus.com/vcdeasy. Buna karşılık tanınmış yıldızlar ve bunların albümlerinden faydalanmak istiyorsanız. 3 Paralel upload say›s› Upstream h›z›n›za ba¤l› olarak de¤iflir.de/research/cc/glone/employees/ joerg.com adresine göz atmalısınız. box. Napster yazılımıyla başlayan paylaşımın önünü açtı.schilling/private/cdrecord. sitelerin ve sunucuların kapanmasına neden olsa da internet kullanıcılarının önüne geçmek şimdiye kadar pek mümkün olmadı.sound-online.vcdhelp..net) doğru bir ikili oluşturuyor.com adresinde de müzikseverleri bedava MP3’lerden oluşan ayrıntılı bir liste bekliyor.178 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA MÜZ‹K İnternetten ücretsiz müzik kaynaklarına ulaşmak profesyonel gezginler için bir yenilik değil. Yasal müzik: Madonna ve popüler albümler Müzik paylaşımının büyük oranda yasal nedenler ve kanunlarla engellenmesine rağmen www. Kolayca dosyalarınızı CD’ye kopyalamanız için Burn Proof tekniğini destekleyen ve Buffer Underrun mesajlarını engelleyerek CD’lerinizin yanmasını önleyen freeware CDRecord yazılımını internetten (www. Ancak kuşkusuz internet CD yaz›c›: Web’de ücretsiz CD kay›t yaz›l›mlar› CD kayıt fanatikleri için de web’de birçok ücretsiz hizmet sunuluyor. aldılar.. birkaç küçük ayarı değiştirmesi gerekiyor (sağdaki kutucuğa bakın). www. Ayrıca http://mp3. Değiş tokuş için gerekli 1.vcdhelp. geçti¤imiz y›l Gnutella a¤›nda da gördü¤ümüz gibi sunucu yüklenmelerini azaltarak performans art›fl› sa¤larlar. Engel: KaZaA ile arama sonucunda di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdan indirebilece¤i dosyalar›n transferine bir limit koyabilir ve iletifliminizi h›zland›rabilirsiniz. 3 Kuflkusuz her iki ba¤lant› tipinde de ayn› anda sadece iki adet dosyan›n gönderilmesine izin verilmeli. Ek olarak ailenin küçük bireyleri için içerik korumas› sa¤lamak isteyenler Blocklist alan›na yasaklamak istedikleri kelimeleri tan›mlayabilirler. Ücretsiz ve Ünlü: “Rolling Stone” dergisi. Modem ile saniyede 64 KBit ve DSL ba¤lant›s›na sahip kullan›c›lar için ise 128 KBit önerilir. Ancak yaşanan değiş tokuşun profesyonelliği sizi şaşırtabilir. kullan›c›lardan gelen arama sorgular›n› üstlenirler ve normal sunucular›n yükünü hafifletirler.com adresinden kısa sürede indirebilirsiniz.sk adresinde pek tanınmamış grupların parçalarını ücretsiz olarak sundukları web sayfalarına bağlantıların bulunduğu ayrıntılı listeye ulaşabilirsiniz. Bu ifllem esnas›nda dosyan›n kontrolü için download kanallar› da kullan›l›r. KaZaA teorik olarak kurulumun hemen ardından kullanıma hazır hale geliyor.maximum number of simultaneous downloads here" ayar›n› 3 ile s›n›rlay›n. www. gmd. htm) ve CDRDAO (http://cdrdao. Plak şirketlerinin açtığı savaş. Müzik endüstrisinin internet üzerinden alternatif satış yollarına gerekli önemi verememesi. Albüm satışları ve konserler bu durumdan büyük yaralar bağlantı hızını arttırmak isteyenlerin. 3 Filter kart› alt›ndaki seçenekler arama sonucunda potansiyel virüs tehdidi oluflturan dosyalardan korunmay› sa¤lar.html) indirebilirsiniz. Ancak SuperNode'lar Fasttrack'›n s›kça kullan›lan dosya paylafl›m kural› için oldukça büyük önem tafl›rlar.tunes. CHIP | MAYIS 2002 . Müzikseverlerin değiş tokuş borsasındaki yeni tercihi KaZaA Media Desktop. Bu durumda kuflkusuz SuperNode'lar. Ancak müzik endüstrisi halen derin uykusundan uyanabilmiş sayılmaz. (Super) VideoCD’ler için VCD Easy (www.com adresinde yasal olarak sabitdiskinizde bulundurabileceğiniz ve başkalarıyla paylaşabileceğiniz parçalar bulunuyor.6 MByte uzunluğundaki istemci yazılımını www. Bir ADSL ba¤lant›s›nda ise 10 ile 15 aras› de¤erler tercih edilebilir.

Örneğin istemci sahip olduğu bazı farklı özellikler sayesinde büyük dosya gruplarının değiş tokuşunda kolaylıklar sağlıyor (alttaki kutucuğa bakın).net) yazılımı ticari amaçlı ürünler kadar geniş bir fonksiyonellik ve yüksek hız sunuyor. E¤er bir kullan›c› genifl bir sunucu listesine sahip ve çok say›da dosya indiriyorsa maksimum ba¤lant› say›s› limitini artt›rabilir. MPU parça listeleri oluşturabilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 . Örne¤in dosya indirme ifllemi s›ras›nda sistemin çökmesini önlemek için Windows 98/Me kullan›c›lar›n›n istemciyi maksimum 250 ba¤lant› ile s›n›rlamalar› gerekir.cogeco. Dosya- F‹LM DE⁄‹fi TOKUfiU » eDonkey ile yüksek performans elde etmenin yollar› Options tufluna t›klad›¤›n›zda üzerindeki baz› ayarlar› de¤ifltirerek program›n çal›flmas›n› ideal hale getirebilece¤iniz bir pencere aç›l›r. BEDAVA F‹LMLER Müzik endüstrisi internet üzerinde pazarlama konusuna geç uyansa da.com ve www. 3 Sunucuya sorgu gönderilmesi.filenexus. Plak şirketlerinden farklı olarak web’de video satışıyla ilgili özellikle de Microsoft firmasının projeleri şimdilik plan aşamasında.edonkey 2000. eDonkey a¤›n›n en büyük sorunlar›ndan biri de fake olarak adland›r›lan ve dosyan›n ad›n› tafl›mas›na ra¤men gerçe¤iyle alakas› olmayan dosyalar. Yeni Hollywood prodüksiyonları şimdilik sadece karaborsa yayılıyor. Bunun sonucunda di¤er kullan›c›lar›n daha h›zl› dosya indirmesi de engellenir.ca/~omaurice/serverlist/serverlist.180 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava ğiniz ayrıntılı açıklamalar her türlü görüntü ve ses biçiminin CD’ler üzerine kaydedilmesine yardımcı oluyor. Çevirmeli a¤ ba¤lant›s› için 3. Aynı filmin DVD sürümü piyasaya sunulduğunda ise o film için değiş tokuş alanlarında yeni bir hayat döngüsü başlıyor. 3 "Line Speed Down" de¤erinin kullan›c›n›n gerçek dosya indirme h›z›n› göstermesi gerekir. CDex ile müzik dosyalarınızı WAV veya MP3 dosyası olarak sabitdiskinize kaydedebilir. Download Speed"in 0 olarak ayarlanmas› gerekir. E¤er bu de¤er yükseltilirse yaz›l›m ilgili dosyalar› daha fazla say›da kullan›c›ya sorar. Windows'un pahal› sürümleri olan 2000 ve XP sahiplerinin ise bu de¤eri 500'e artt›r›p dosya indirme sürecini h›zland›rmalar› mümkün. Kuflkusuz internetten sürekli olarak sunucu listelerini kontrol etmeniz de gerekebilir. Pencerenin hemen alt›ndaki ilginç bir seçenek de "Max. aynı durum film endüstrisini derin uykusundan uyandırmaya yetmiyor.cdex. 3 "Max. Bu sayfada Perlscript ile otomatik güncelleme gerçeklefltiriliyor ve sayfan›n sol alt›ndaki "add all" üzerine t›klayarak en güncel 350 kadar sunucunun eDonkey listenize eklenmesi sa¤lan›yor. Art›k çal›flmayan sunucular›n eDonkey listesinden silinmesi için "Automatically remove dead servers" seçene¤inin de seçilmesi gerekir. ‹natç› Eflek: eDonkey istemcisiyle h›zl› bir biçimde dosya indirmek için öncelikle ayarlar› ideal bir biçimde tamamlaman›z gerekir. 3 Di¤er kullan›c›lar›n sizden dosya indirmek için s›rada beklemesi. Afla¤›da s›ralananlar›n her biri bir ba¤lant› olarak kabul ediliyor: 3 Sunucu sorgulamas›. Özellikle de eDonkey ağlarında filmler gösterime girdiği günden itibaren VCD veya DivX sürümleri halinde dolaşmaya başlıyor. Örne¤in çevirmeli a¤ kullan›c›lar›n›n 200 de¤erini aflmamalar› gerekirken ADSL kullan›c›lar›n›n 700 ile 900 aras› bir de¤er tercih etmeleri tavsiye edilir. 3 Di¤er kullan›c›lara gönderilen dosyalar.com) diğer değiş tokuş programlarına göre farklılık gösteriyor. Bunun haricinde ba¤lant› h›z› da önemli bir rol oynuyor.sharereactor. eski filmlerin web’den indirilmesine olanak tanıyor. DSL ba¤lant›s› için ise bu de¤erin 12 KByte/s'ye yükseltilmesi gerekir. "Line Speed Down" seçene¤i eDonkey'e daha fazla dosya indirme imkan›n›n bulunup bulunmad›¤› sorusu karfl›s›nda yard›mc› olur.mpg" dosyas›n›n bekledi¤iniz dosya olmad›¤›n› fark edebilirsiniz. Örne¤in uzunca bir beklemeden ve zahmetten sonra 700 MByte uzunlu¤undaki "Episode2. Connections". Satın aldığınız müzik CD’lerini kaydetmek içinse sabitdiskinizde farklı araçların bulunması gerekiyor: Örneğin CDex (www. Upload Speed" seçene¤i internet ba¤lant›n›za göre farkl›l›k gösterir. 3 Dosya indirmeden önce s›ran›n kontrol edilmesi (On Queue). albüm ve müzik parçası adlarını CDDB veritabanından çağırarak. eDonkey’nin yapısı (www. Buna rağmen Ancor ile birlikte birçok servis sağlayıcı.html web sitesinde eDonkey kullan›c›lar› için en önemli sunucular›n listesine yer veriliyor. http://home.com gibi adreslerdeki listelerden faydalanabilirsiniz. 3 "Max. E¤er bu de¤er çok düflük seçilirse istemci daha az de¤ifl tokufl kaynaklar›yla yetinmek zorunda kal›r.n3. Bu say› istemcinin ayn› alanda kaç farkl› ba¤lant› yapabilece¤ini tan›ml›yor. Bu gibi durumlarda fake dosyalara karfl› www. Bu de¤eri belirlemede farkl› etkenler de rol oynar: Kuflkusuz internet ba¤lant› h›z›yla birlikte kullan›lan iflletim sisteminin de de¤eri belirlemedeki önemli etkisini unutmamak gerekir. 3 Kullan›c›lardan indirilen dosyalar.

Kuşkusuz bu durumda dosyanın oynatılması değil. sabitdiske kaydedilmesi işlemi gerçekleştiriliyor.com/tinra04) programını kullanarak dosyaların AVI biçimine dönüştürülmesini sağlayabilirsiniz. “Killer Bean” uzun bir çalışmanın eseri. Eğer kendi video CD’nizi hazırlamak istiyorsanız. CHIP | MAYIS 2002 .com web sitesi üzerinde Hollywood işçiliği için hiçbir bütçe kullanılmadan yaratılmış ve Flash dosya biçiminin en son olanaklarına tanık olmanızı sağlayacak filmlerin ayrıntılı bir listesini bulabilirsiniz.org) ile kayıtlarınızı yer tasarrufu sağlayan DivX dosya biçimine (www. Yasal Filmler: Flash ile yap›lm›fl sanat eserleri En yeni Hollywood gösterilerinin haricinde sabitdiskinize siyah beyaz veya çizgi film benzeri videolar da gelebilir.virtualdub. Geçtiğimiz yıldan beri ünlü Alman dergisi Spiegel’in web sitesinde de bu tarihi ölümsüzleştirmek için görüntülenen Krups kahve makinesini www. En güncel sürüm olan Tinra 0. Bu durumda Tinra (www. nuyor.jefflew. Artık her ne kadar farklı amaçlarla kullanılsa da streamig videonun ilk kullanım örneği olan kahve makinesini Cambridge Üniversitesi’nde görebilirsiniz. sunucunun bir media player gibi kandırılmasını sağlıyor. Kuşkusuz bunlar arasında kaçırılmaması gereken ücretsiz ve yasal birçok sanat eseri de yer alıyor. ses ve basit görüntü efektleriyle web gezginlerinin ilgisini çekiyor. Tabii ki bu tür animasyonlar hızlı bir internet bağlantısı gerektirir: ADSL bağlantısına sahip kullanıcıların artan iletişim hızı sayesinde hızlı bir biçimde sonuca ulaşmaları mümkün olurken çevirmeli ağ bağlantısı ile modem üzerinden internete bağlanan kullanıcıların can sıkıcı bekleme süresi sırasında bilgisayarlarının yanına bir de kahve makinesi yerleştirmeleri tavsiye olunur.divx.de/ netzwelt/netzkultur/0.com adresinde bulabileceğiniz kısa film.html) size yardımcı olacaktır. Aksiyon filmlerini beğenerek izleyenler için www. Böylelikle büyük bir dosyanın transferi sırasında birçok farklı kaynaktan yararlanılarak.com) dönüştürebilirsiniz. E¤lence: Katil Fasulye ve Matrix taklitleri İnternet tarihini anlatan en eski filmlerde kahve makinesi de önemli rol oynar.com adresi altında çok değerli kaynaklar yer alıyor.spiegel. Streaming: Web’de film izlemenin keyfini ç›kar›n ADSL ve benzeri hızlı bağlantı yöntemleri sayesinde Streaming içeriği.05’de araç aynı zamanda DivX gibi codec’ler birlikte de çalışabiliyor. DSL ve kablo modem kullanıcılarının çok daha yüksek transfer değerlerine ulaşmaları sağlanıyor. Ayrıca adeta Matrix dünyasından çıkmış sahnelerin yer aldığı Katil Fasulye’nin maceralarına da web’den erişebilirsiniz.html adresine mutlaka bir göz atmalısınız.flashforward2002.com web sitesinde internet gezginlerinin Flash’›n tüm tasar›m imkanlar›yla haz›rlanm›fl baflar›l› projelerine yer veriliyor.net/e_main. Bu sayfada kopya korumalı Windows Media dosyalarını web’den sabitdiskinize kaydedebileceğiniz asf-Recorder yazılımı bulu- Basit ve Etkili: Maurice’nin sunucu listesi en güncel eDonkey sunucular›n› bulman›za yard›mc› oluyor.bmw-films.182 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava lar sabitdiskinize yüklendikten hemen sonra “Chunks” olarak adlandırılan küçük parçalara ayrılarak internet üzerinde tekrar paylaşıma açılıyor. her geçen gün daha çok önem kazanıyor. Video yaz›l›mlar›: Kendi videolar›n›z› düzenleyin Virtual Dub (www. www. Ancak Real Media gibi popüler bir dosya biçiminin Real Networks tarafından diğer çalıcılarla uyumunun sağlanmaması dezavantaj oluşturuyor. Önceleri çocuklara yönelik ola- Ücretsiz ve Etkileyici: flashforward2002.1518.html adresinden izleyebilirsiniz. geocities. www. Bu tarihi buluşun ardından webcam olarak bilinen internet kameraları geliştirilmeye başlandı. Streaming içeriğini sadece web’de izleyebilmekten ve sabitdiskinize kaydedememekten şikayetçiyseniz www.00. VCD’ler ve SVCD’ler yaratabileceğiniz en iyi freeware araçlardan biri olan tmpeg (www. tmpegenc. Yazılım.1741 46. İnternet kullanıcılarının inanılmaz yaratıcılığı yeni kahramanların doğmasına yol açıyor: Bunlardan biri de Lego adamlar.lemuria. Otomobil üretici firma burada John Frankenheimer ya da Guy Ritchie gibi ünlü yönetmenlerin elinden çıkmış kısa reklam filmlerini sunuyor. org/mirrors/asfrecorder/index_ger.

Örneğin Tailgunner. artık yetişkinlerin karşısına büyümüş kahramanlar olarak çıkıyorlar.freearcade. Ayrıca bu sitede her bir oyunu yaklaşık 200 dolara satılan ve halen oyun salonlarında görebileceğiniz NeoGeo konsol makinesinin oyunları da bulunuyor. www. Film dünyasından esinlenerek hazırlanılan www.emuunlim.fre- efungames.brickfilms. www. com siteleri de büyük seçim imkanları sunuyor.freegames.com adresinde de ücretsiz olarak oyun oynayabileceğiniz bağlantılar bulunuyor. Bu web sitesinin yapımcıları meşhur “Star Dude” benzeri “Star Wars” klonlarıyla adından bahsettiriyor (www. Burada eğlenceli gangster simülasyonu Grand Theft Auto ve klasik macera oyunu Beneath A Steel Sky gibi bir çok ücretsiz oyun yer alıyor. Star Dude: “Y›ld›z Savafllar›” kadar klasik bir filmin mutlaka izlenmesi gereken e¤lenceli prodüksiyonu. Örneğin yine Almanca içerikli www.com sitesinde de eğlenceli ve kaliteli kısa filmler mevcut. CHIP | MAYIS 2002 .de adresinde birçok ücretsiz oyun yer alıyor.com/gallery/nubluez/youretoast2/youretoast. Aynı şekilde www.com ve www. Web üzerinden ulaşabileceğiniz diğer eğlenceli filmlerde ise örneğin eşcinsel lego oyuncakları ve çubuklardan oluşan “Star Wars” kahramanları gibi ilginç karakterler de canlandırılıyor. Özellikle de sonuncusu adeta bir oyun cenneti olarak tanınıyor. Bu sayede ve çok daha büyük eğlenceler sunan ücretsiz oyunlar yayıldıkça PC’lerine korkuyla ve sadece iş amaçlı yaklaşan kullanıcıların çekingenliği de azalıyor.com web sitesi ise oldukça değerli bir arşivin indirmesine olanak tanıyor. Emulator olarak bilinen özel programlar daha da eskilere giderek nostalji yaşamanızı sağlıyor.com sayfaları. www. Örneğin www.com sitesinde de sayısız film barındırılıyor. BEDAVA OYUNLAR Bir Alman firmasının reklam amaçlı geliştirdiği Moorhuhn kendini ispatladı.ifilm. Nostalji: Superkid bir zamanlar›n en sevilen Jump&Run tarz›n› yaflat›yor ve Java üzerinde C64’leri canland›r›yor. Opera 6 Browser yazılımıyla web sitesinde gezinirken her seferinde browser’ın çökmesine neden olsa da Internet Explorer altında “Pearl Harbor II: Pearlmageddon” adlı bu kısa film Pearl Harbor ve Armageddon karışımı bir konuyu sergiliyor.brickshelf. Web’de en popüler konulardan birisi de ünlü sinema filmi Matrix ile alay eden kısa filmler (www.javagameplay. Kuşkusuz Java tabanlı oyunların önemli sayılabilecek merkezlerinden birisi www. Browser pencerenizde vektör grafiklere tanık olmanızı sağlıyor veya SuperKid eski C64 zamanlarını yaşatarak oyun severleri Jump&Run oyunlarının renkli dünyasına geri götürüyor.freeloader. Web’deki ‹nciler: Pearlmageddon bir Hollywood y›ld›z›n›n komik öyküsünü ekrana getiriyor. Burada çok miktarda fragman ve DVD’lerin ekstra materyallerinin yanında “Short Movies” kategorisi altında kısa ve tam sürüm internet filmleri sunuluyor.184 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava rak piyasaya sürülen bu meşhur oyuncaklar. Java oyunları arayanlar için www.com web sitesinde bulabileceğiniz programlar yakın zamana kadar piyasada satılan Arcon Archimedes’den ZX Spectrum’a kadar birçok popüler bilgisayarın PC platformuna taşınmasını sağlıyor. Bu sitede aksiyondan reklam oyunlarına kadar kategorilere ayrılmış listede zorlu zeka oyunlarından RPG klasiği Betrayal at Krondor veya C64’lerden tanıdığımız Boulder Dash’a kadar birçok oyunu indirebilirsiniz. Ayrıca web sitesi üzerinden oynanabilen birkaç Java oyununa ulaşmak da mümkün. Ayrıca www.pearlharborii.gratis-spiele.theforce.com internet sitesinde de oldukça ilginç görüntüler yer alıyor.com web sitesinde her biri en az 20 dakika uzunluğunda 100’ün üzerinde lego filmi bulabilirsiniz.shtml).fanfilms.net/theater/ animation/stardudes/index.mpg).

Ancak hafta içi iş stresiyle sabahları gazete okumaya vakit bulamayabilirsiniz. tüm ulusal yayınların web sitelerine ve internet gazetelerine hızlıca erişmek istiyorsanız www. internet. Örneğin Computer üzerine tıklayarak erişebileceğiniz bilgisayar kategorisi altında bilgisayar donanımları.msn. 1Numara. Böylelikle oldukça geniş bir paylaşım ortamı yaratılır.tr adresinin açılış sayfasında anahtar kelimelerle konu taraması yaparak tüm bu yayınlarda 1997-2002 yılları arasında haber araması yapabilirsiniz. web üzerinde. Ayrıca oldukça geniş bir içeriğe sahip www. com gibi sitelerinin açılış sayfalarında en güncel haberleri hızlı bir biçimde okuyabilirsiniz. Sitenin ana sayfasında ilgilendiğiniz konu başlıklarına tıklayarak istediğiniz gruplara kendinizi üye yapabilirsiniz.tr adresinden yine aynı tarihler arasındaki Hürriyet Gazetesi arşivine erişilebilir.com ad- Günlük gazetelerin jet h›z›nda özeti: Haberjet Eğer saatlerce web’de vakit geçirmeden günlük gazetelerin ilk sayfalarına hızlıca bakmak. Eğer günlük haberler ve bilgiler sizin için bir vazgeçilmez ise.encarta. Örneğin www. Bu sayede ister eski okul arkadaşlarınızla mesajlaşabilir isterseniz kendinizi sistem mühendisliği veya Cisco gibi uzmanlık sınavlarına hazırlamanız için gerekli olabilecek dokümanlara erişebilirsiniz. en son yaşanan depremler ve şiddetleri gibi güncel bilgilere ve yüzlerce kullanıcı arasında bilgi alışverişi yapabileceğiniz birçok konuda foruma erişebilirsiniz. hobileriniz. hava durumu. Çoğu haber sitesi güncel haberlerin e-mail'inize gönderilmesini de destekler.newshub. son gelişmeleri de görebilir ve üzerlerine tıklayarak ayrıntılı bir biçimde okuyabilirsiniz. Mailing list’ler bir e-mail adresine gönderilen e-mail’lerin tüm üye kullanı- Soru cevap: Sorunlar›n›z› bir uzmana dan›fl›n Çoğu zaman daha önceden hiç karşılaşmadığınız durumlarla ilgili çözümlere ve önerilere ihtiyaç duyabilirsiniz. lig fikstürü.haberjet.com sitesi kullanıcılarına yemek tariflerinden sağlığa.iyi. Örneğin meşhur arama makinelerinden biri olan Yahoo www.com sitesinden birçok sorunun ad›m ad›m çözümüne h›zl› bir biçimde ulaflabilirsiniz.ehow. çay ve ekmek kadar gazete de vazgeçilmez bir yere sahiptir.hurriyetim. CHIP | MAYIS 2002 . biraz kısıtlı olduğu görülen bu siteyi bilgiye hızlı erişmek isteyenlerin mutlaka ziyaret etmesi önerilir.com sitesini ziyaret etmelisiniz. Bunun için Microsoft www. Fotomaç ve Yeniyüzyıl gibi yayınların arşivini tutan www. bunların tümüne internet üzerinden üstelik ücretsiz olarak erişebilirsiniz.186 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA B‹LG‹ Geleneksel bir cumartesi kahvaltısında. harici elektronik cihazlar. Sabah. bahçe düzenlemeden finans ve bilgisayar konularına kadar birçok konuda yaklaşık 15 bin adet çözüm sunuyor. son dakika haberlerini okumak. Güncel Haber: www. ağ bağlantıları. haber özetlerini arşivleyen www. Aynı zamanda http://arsiv. meraklarınız ve hatta ücretsiz eğitimler için özel yaratılmış birçok mailing list’ten. işletim sistemi temelleri.ehow. Haber ve gazete arflivleri: Gazetelerin eski say›lar›na ulafl›n Tüm dünya üzerindeki haber arşivlerine ücretsiz olarak erişim oldukça işinize yarayabilir.haberjet sitesinde günlük gazetelerin ilk sayfalar›na göz atabilir ve haberleri takip edebilirsiniz.moreover. borsa. uygulamalar ve kullanım alanlarıyla ilgili alt kategorilere yer veriliyor.garildi. Bu durumda kesinlikle bir uzmana danışmanız gerekebilir. CD veya DVD sürümleriyle karşılaştırıldığında. Bill Gates de internet gezginlerini bilgilendirecek çözümler sunuyor. resi altında kullanıcılarına bu tür hizmetler veriyor. Ancak eğer e-mail’lerinizi sürekli olarak kontrol edemiyorsanız bu durumda gruba gönderilen e-mail yüzünden mesaj alışverişiniz yavaşlayabilir. Gruplar ve Mailing-List'ler: Web’de tart›flan ve sohbet eden gruplar Özel ilgi alanlarınız.com sitesi altında online bir ansiklopediye yer veriliyor. Ayrıca yabancı kaynaklı haber ajanslarının üzerinden en güncel haberlerle birlikte finans.net sitesi cılara iletilmesini sağlar.com. Ancak bu durumda e-mail hesabınızın limiti hızlı bir şekilde tükenebilir.yahoogroups. com. Bu site üzerinde gazetelerin özetleri dışında. ücretsiz olarak yararlanabilirsiniz. Örneğin Cumhuriyet. Ne? Nas›l? www.com ve www. Ek olarak site üzerinden en popüler Türkçe içerikli sitelerin kategorilere ayrılmış listesini bulabilirsiniz.

sisoftware. Eğer donanım sürücülerini bulamamaktan şikayetçiyseniz Almanca içerikli www.anandtech.tweaknow.demon.net adresinde bulabilecekleri Radeontweaker yardımıyla ek olarak ekran kartı- BEDAVA TELEFON ve WEB Web’de birçok alternatif sunulurken normal telefon görüşmeleri artık pek de ucuz kabul edilemiyor.aceshardware.hardoverclock.com adresi de aynı konu üzerine hazırlanmış İngilizce içerik sunuyor.com adresinde işlemcilerin ve ekran kartlarının doğru biçimde hızlandırılması için detaylı bir anlatım ve açıklama bulunuyor. CHIP | MAYIS 2002 .com adresini ziyaret etmeleri tavsiye ediliyor. Daha yüksek ses kalitesi ve kesintisiz görüşme içinse kuşkusuz halen donanım çözümleri tercih ediliyor.com sitesinde de overclock ile ilgili ücretsiz öneriler bulabilirsiniz. İster analiz ister ince ayar konusunda olsun web’de istediğiniz yazılıma hızlı bir biçimde ulaşabilirsiniz.treiber. atölye bölümleri ve testleri bulabilirsiniz. PC’den PC’ye sesli bağlantı kurulmasını sağlıyor.tomshardware. Üstelik “Punctuate Your Point” fonksiyonu sayesinde konuşmanıza ses efektleri uygu- Evinizi Aray›n: PhoneFree gibi araçlarla internet üzerinden ücretsiz olarak tüm dünyay› telefon ile arayabilirsiniz. nın performansını arttırabilirler. Powertweaker PC’nizi analiz ederek kaynaklarınızın kullanımında size yol gösterecektir.freewebcall. Donanım çözümlerinin üstünlüğüne rağmen telefon görüşmeleri için BuddyPhone aracı. ama bilgisayar konusunda da çok fazla deneyimi olmayan kullanıcılara rehber olmayı amaçlayan “Sistem Satın Alma Rehberi” bulunuyor. Ayrıca sitede komple bir bilgisayar sistemi satın almaya niyetli. Her gün arkadaşlarıyla sohbet etmek isteyen kullanıcılar ise Instant Messenger’lardan yararlanabilirler.com).net/index. Donan›m Uzman›: Darkhardware sitesi donan›m merakl›lar› için Türkçe içerikli genifl bir kaynak oluflturuyor. Örneğin Türkçe içerikli www.powertweak. Donanımlar hakkında kritik ve ayrıntılı tartışmalarla ilgilenenlere ise. Web’deki telefonunuz: Tüm dünyayla ücretsiz görüflün www. Burada kullanılan yazılım size telefon görüşmesi yapabileceğiniz kullanıcıların buddy-list’ini sunuyor. Sisteminizde bulunan donanımların analiz edilmesini sağlayan olağanüstü ve ücretsiz bir araç olan Sisoft Sandra yazılımını www. Ek olarak site üzerinde donanım haberlerine yer veriliyor. Bu bölüm bilgisayar reklamlarında sık rastlanan kimi yanıltıcı ifadelerden de bahsediliyor.com web sitesinde bir bilgisayarın oluşturulmasında kullanılan tüm parçalar hakkında ayrıntılı bilgi. Tartışma gruplarına ve eğitim bölümlerine de yer verilen www. Anand’ın yorumlarından tam puanla çıkabilen bir donanım hakkında hiç düşünmeden satın alma kararı verebilirsiniz. ICQ destekli bir internet telefonu yazılımı olarak tercih ediliyor.hardwaremania.com adresine bir göz atın.com/ramidl.188 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA PC AYARLARI Bir PC’den daha yüksek performans almak isteyenler için web üzerinde sayısız ve ücretsiz birçok ince ayar önerisi sunuluyor. Yeni başlayanlar için ayrıntılı açıklamaların yer aldığı www. Eğer benchmark’lar ile ilgileniyorsanız çok yakında Türkçeye de çevrilmesi planlanan www.de adresine de mutlaka göz atmalısınız. Ayrıca ATI Radeon ekran kartı sahipleri http://radeontweaker. www. Yine Türkçe içerikli www.darkhardware. Eğer sisteminizin diğer sistemlerle karşılaştırıldığında hangi sırada yer aldığını görmek istiyorsanız www. layabilir ve bu sayede kelimelerinizde vurgu sağlayabilirsiniz. Burada üreticilerine göre sıralanmış bir türde yazıcıdan dizüstü bilgisayarlarına kadar birçok donanımın güncel yazılımlarına yer veriliyor. Sistem belleğini tam performanslı olarak kullanmak için www.uk/sandra adresinden indirebilirsiniz. Hindistan asıllı Anand Lal Shimpi sitesinde test adayları hakkında çoğu zaman sert ve sık sık des- tansı uzunlukta yorumlarını sunuyor. http://www.com adresi üzerinden iki bilgisayar arasında ücretsiz telefon görüşmesi yapabilme olanağı sunuluyor. Telefon görüflmesi deste¤i sa¤layan yaz›l›mlar İnternet üzerinden sunulan birçok kullanışlı yazılım.php web sitesinde sisteminizin ince ayarları için sayısız güncel araca da yer veriliyor. Örneğin bazı donanımlar ve yazılımlar sayesinde Amerika’yla ücretsiz veya oldukça ekonomik bir biçimde görüşebilirsiniz.phonefree.warp2search.html adresinden indirebileceğiniz Ramidle aracından yardım alabilirsiniz.co. Web üzerinden hizmet veren başka bir sunucu ise PhoneFree firmasına ait (www.com sitesinde de PC Tuning hakkında ücretsiz öneriler ve önemli bağlantılar bulunuyor.sourgeforge. Bunun haricinde bir webcam aracılığıyla görüntülü görüşme imkanı da bulunuyor.

turkcell.zonealarm. com).msn. Kuşkusuz bu tip koruma yöntemleri içinde web’de ücretsiz alternatifler sunuluyor. Bu tarayıcı yaklaşık 50 bin virüse karşı koruma sağlıyor ve bu sayı her geçen gün biraz daha artıyor. bir klasik olarak anılan ZoneAlarm aracı bilinir. MSN. Bu dosyaları özel bir klasöre kaydedin ve virüs tarayıcısıyla sadece bu klasörü tarayın.telsim. www. Messenger Rapman aracı (www. Hepsi Bir arada: Trillian arac›yla ayn› anda tüm messenger yaz›l›mlar›n›n sunucular›na eriflebilirsiniz.semsoftware.de adresinden virüs taraması yapmak isteyen kullanıcılar için ücretsiz olarak sunuluyor.icq.aria.de/ants) ve Vcatch (www.cc adresinden indirebilirsiniz. Ants (www.com adresi üzerinden sunuluyor. ancak örneğin www.190 teği ile chat portalları ile internet dünyasına açılmanıza olanak tanıyor. Ancak ICQ ve AOL gibi firmalar kendi araçlarının kullanımını etkileyen bu araca karşı önlemler almayı planlıyor. F-Secure firmasının F-Prot yazılımı Norton. Panda ve Kaspersky gibi firmalara alternatif olarak sunulan en ünlü ücretsiz virüs tarayıcısı olarak biliniyor ve www. Kuşkusuz ICQ en popüler sohbet aracı olma özelliğini koruyor.netyak.tr) cep telefonu operatörlerinin web sitelerinde sınırlı da olsa ücretsiz SMS hizmetinden faydalanmak mümkün oluyor. Ancak web’de ücretsiz SMS gönderilmesine olanak tanıyan servisler sürekli olarak farklılıklar gösteriyor ve çoğu zaman Türkiye’deki cep telefonu operatörlerine hizmet vermeyi durduruyorlar. www. Telsim (www.tr) ve Turkcell (www. Clickntalk 5. Bu durumda en popüler sohbet programı olarak kabul edilen ICQ’nun SMS iletimi fonksiyonunda da yararlanabilirsiniz.com.com adresinden indirebileceğiniz Odigo gibi araçlar gelişmiş çok fonksiyonel çözümler getiriyor. Tamamen bir Türk programcısı tarafından yazılan SMS TR aracı sürekli olarak kapanan ve takip edilmesi güç ücretsiz SMS sitelerine erişmenizi kolaylaştırıyor.com. İstemci yazılımı www. Güvenlik açısından F-Prot’u çalıştırmadan önce Görev Yöneticisi (Task Manager) üzerinden tüm çalışan uygulamaları kapatmanız tavsiye edilir. Avirt Voice 4.com adresinden sahip olabilir ve bilgisayarınıza erişimi ayrıntılı bir biçimde kontrol altına alabilirsiniz. Tarayıcı özellikle de her seferinde posta eklentilerinin taranması sırasında oldukça kullanışlı. PC-cillin (www. PC’den telefona görüşme imkanı sağlayan NetYAK (www. Ayrıca bir Türk firması olan SemSoftware’a (www. PC’ler için sağlık sigortası bulunmadığından virüslerden korunmak isteyen kullanıcılar pahalı antivirüs yazılımlarını satın almak zorunda kalıyorlar. F-Prot DOS tabanlı bir program olmasına rağmen Windows XP altında da sorunsuz olarak çalışıyor: Ancak bu durumda yazılımın sadece diğer programlar tarafından kullanılmayan veya paylaşılmayan dosyalar üzerinde tarama yapabildiğini göz önünde bulundurmalısınız.com) gibi yazılımları da kendi internet siteleri üzerinden ücretsiz olarak indirebilirsiniz.odigo. com.com adresinden ücretsiz olarak indirebileceğiniz bu aracın sağladığı ses kalitesi internet bağlantı hızına bağlı olarak değişiyor. AntiVir programının Personal Edition sürümü www. com).0 (www.avnetwork. Bu program bilgisayarınızda veri transferi yapıl- Bedava SMS: SMS-TR ücretsiz SMS servislerinin takip edilerek bir arabirim alt›nda toplanmas›n› sa¤l›yor. Odigo önceki tüm Messenger yazılımlarını destekliyor ve ek olarak video konferans imkanı sunuyor.esoft-tr.nikotel.antivirus. Bu program birçok messenger üzerinde kaydı bulunan kullanıcılar için büyük kolaylıklar sağlıyor.free-av.fsecure.com adresinden indirebileceğiniz program ayrıca gönderilen mesajlarınızın saklanmasını ve hazır mesaj arşivinizdeki SMS’lerin gönderilmesini sağlıyor. MSN Messenger (http://messenger.rapmen.com). Bunun sebebi olarak ise yüksek maliyetler gösteriliyor. Trillian da aynı amaç ile geliştirilmiş bir Instant Messenger aracı ve ICQ. (www. Aria (www. Ants yazılımı trojanlara karşı özel bir koruma sağlarken Vcatch internet ile PC arasındaki veri transferini gözetleyerek mevcut tüm mail yazılımları ve browser’lar ile ortak bir biçimde çalışabiliyor.yahoo. BEDAVA GÜVENL‹K Her geçen gün yeni virüsler dünyanın başına dert olmaya devam ediyor.tr). Her zaman bedava: Instant Messaging Web üzerinde metin tabanlı sohbet için Yahoo Messenger (http://messenger. Yahoo ve AOL ile birlikte çalışarak tüm bağlantılarınızı bir buddy list altında topluyor.com) kullanılabilir.com) ait GeVeZe Lan Messenger ile yerel ağınız üzerinde sohbet edebilirsiniz.com).5 (www.vcatch. Ücretsiz SMS: Web servislerinin say›s› h›zla azal›yor Geleceğinden oldukça parlak hizmetlerden birisi de SMS servisleri olarak görülüyor ve internet üzerinde en çok aranan sayfalar arasında bedava SMS servisi hizmeti veren siteler her zaman üst sıralarda yer alıyor.com) gibi virüs tarama programlarının freeware sürümlerine de web’den ulaşabilirsiniz. Bu araca www.com) CHIP | MAYIS 2002 .esoft-tr.avirt.trillian.comease.com) ise ICQ ve MSN des- Ücretsiz Firewall’lar: Sald›r›lara karfl› güvenlik duvar›n›z Ücretsiz Firewall yazılımlarının en popüleri.com/tr) veya oldukça popüler ICQ yazılımları (www.

Bu firewall üzerinde ActiveX dosyalarının. JavaApplet’lerinin ve VisualBasic Script’leri- nin kontrol altına alınmasını sağlayan bir içerik süzgeci yer alıyor. Eğer önceden belirli kullanıcılardan sisteminize gelebilecek olan dosyaları engellemek istiyorsanız Outpost (www. Ayrıca bu esnada web tabanlı ya da bilgisayar tarafından oluşturulan bir şifreleme arasında seçim yapmalısınız.com adresinde yer alıyor ve yeni başlayanlar için başarılı bir koruma sunuyor. Bu araç web’de www. Diğer yöntemde ise ileti gönderici tarafından şifrelenir ve alıcıya da şifreli bir biçimde ulaştırılır.tr/~levi/AS97.pgpi. SR . Ayrıca http://mercan.org adresinden indirebilirsiniz.com. Yapılan ayarlar özel olarak farklı programlara kolaylıkla uygulanabiliyor. Eğer karmaşık ayarlarla uğraşmak istemiyorsanız Tiny Personal Firewall yazılımını tercih edebilirsiniz.tinysoftware.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava 191 reysel ayarlar da yapılabiliyor ve bu sayede programın ağ port’ları hakkında bilgi edinmesi sağlanıyor.com) iyi bir seçim.agnitum. Program üzerinden bi- . muratk@chip. PGP şifreleme aracının en son sürümünü www. Bu sayede hangi uygulamaların internet üzerinden ne tür bir iletişim yapacağına karar verebilirsiniz. Güvenlik: eCHIP’te de bulabilece¤iniz AVP antivirüs program›n› ücretsiz ve sürekli olarak internetten güncelleyebilirsiniz.boun. fiifreleme ve saklama: Web’de güvenlik art›k daha önemli Eğer her gün çok sayıda mail alıp gönderiyorsanız mesajlarınızı meraklı gözlerden korumak için standart çözüm olarak kabul edilen Pretty Good Privacy’den (PGP) yararlanabilirsiniz.edu. cmpe. Web tabanlı sürümde e-mail’iniz sadece gönderenden alıcıya uzanan yolda şifrelenir ve alıcıya açık bir biçimde iletilir.MS / Murat Karsl›o¤lu.tr mak istendiğinde her seferinde sizi uyarır.HTM adresinde program hakkında ayrıntılı açıklamalara yer veriliyor.

Taş Devri’nin mağara resimleri 38 bin yıl sonra.. Fiziksel bakımdan da modern bellek ortamları hızla eskiyor: Bir CD-ROM optimal depolandığında yüz yıl kadar. Bunun sonuçlar› ölümcül olabilir! A ltmış gün geçiyor ve bilgelik adına hiçbir ilerleme kaydedilmiyor: Bir internet sayfası ortalama olarak her iki ayda bir değişiyor ya da hiçlikte yok oluyor. Kayalara yapılmış bir resim.. Kullanımı bundan kolay başka bir şey olamaz. Eğer günümüz CD disklerinin zaman gelip de antik süs eşyası olarak değerlendirilmesi istenmiyorsa. İnsanlığın bu en büyük ve en modern veri koleksiyonu. erken dönem Homo Sapiens’in bizonlar ve “satir”ler (mitolojiden bir figür) ile uğraştığını gözler önüne seriyor. Kayalara yapılan çizimlerin tersine. bugünün birçok verisinden feragat etmek zorunda kalacaklar. bir disket on yıl kadar dayanıyor. kendisinden önceki başka her bir ortamdan daha düşük bir “yarılama müddeti”ne (atom fiziğinden bir kavram) sahip. bir web sitesinde ise durum daha da kötü. ama sonsuza dek kal›c›. meraklı gözler yeterli. Atalarımız bilgilerine çok daha fazla özenli davranıyorlardı. Verilerin Dayan›kl›l›¤› Tafl Devri ‹nternetten Üstün ‹lkça¤lardaki ma¤ara resimleri basit. Buna karşılık bizden sonra gelecek olanlar. ancak bilgilerimize özensiz davran›yoruz. bin web sayfasından daha fazla şey ifade ediyor: Taş Devri insanı hakkında biraz bilgi edinmek için. onları okuyan cihazlarda da olduğu gibi. Bugün bizler çok daha fazla fley biliyoruz. birkaç yıl içersinde teknik bakımdan geride kalıyor. Çünkü dijital verilerin kayalara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il. Bu veri taşıyıcılar. Dijital ça¤da önemli veriler bir daha geri gelmemecesine kayboluyor. dijital bilgiler bir düğmeye basmak suretiyle silinebiliyor.156 192 Avc› ve Veri Toplay›c›: ‹yi ki ilkça¤larda bilgisayar yoktu. daha uzun ömürlü veri taşıyıcılarına ve sis- CHIP | MAYIS 2002 .

300 Y›l Ma¤ara resimleri Orta Avrupa’daki en eski çizimler milattan 36 bin y›l önce yap›lm›fl. milyonlarca manyetik bandı katalog oluşturmadan karton kutularda paketlemek. ancak hasar oluştuktan sonra işe koyuluyor. bunun umutsuz bir girişim olduğu ortaya çıkıyor. yüzy›ldan tafla kaz›nm›fl zaman tan›kl›klar› günümüze kadar gelmifl bulunuyor. Hanedanl›¤›na kadar (M. fotoğraflar ve mikrofilmler halinde fıçılara tıkılıyor ve Oberried yakınlarında nükleer silahlara karşı dirençli bir gümüş madeninde depolanıyor. antik M›s›r’daki yaflam› gözler önüne seriyor. Amerikan Havacılık ve Uzaycılık Bir kez daha aya gitmek zor: Dairesi NASA gözler önüNASA.. CD’lerde ve disketlerde eskime süreçleri uzun süre göze çarpmıyor. Tüm veri demirbaşları zamanın güncel sistemlerine kopyalanıncaya kadar. üretim teçhizatını. 18. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi demirbaş muhafaza şubesi yöneticisi Roland Kamzulak. yeniden kullanılabilir SpaceShuttle lehine yok etmiş bulunuyor. bu sorunu görmezden geliyor. ihmalkarlığı daha az kötü sonuçlara yol açmış değil. ve orada unutmak. aygıt sürücüleri vs. yeni bilgisayarları ve sistemleri eskilerini taklit eder duruma getirecek emulatörler olabilir. bu dünyanın en güçlü taşıyıcı raketini yeniden üretmek ve böylece aya başka bir yolculuk düzenlemekten yoksun kalmış durumda. o zamanki tafl›y›c› ne seriyor: NASA gizlice raketle ilgili teknik verileri Wernher von Braun’un tek tahrip ederken bunu kullanımlık taşıyıcı raketikesinlikle göz önüne nin tüm yapı planlarını ve almam›fl olsa gerek. en az 38. Aynı şekilde. aksine ilgili donanım ve yazılımın dayanıklılığına da bağımlı. Tüm bunlara bir başka sorun daha ekleniyor: Dijital verilerin yaşam süresi yalnızca ortamın dayanıklılığına değil. Bu işlerle ilgili uzmanlar. CHIP | MAYIS 2002 . örneğin yazarların elyazmalarını disket üzerinde muhafaza etmelerinden hiç de hoşnut değil: “Biz bugünden kalanlarla uğraşmaya başlayana dek.700 Y›l en az 3. bellek ortamları için ölümcül bir hata! Kağıtta hasarlar oluşur ve önemli ölçüde tamir edilebilirken.Ö. Papirüs ‹kibin y›ldan eski papirüs yapraklar›. Sürekli yeni dosya formatlarına geçişe bir alternatif.000 y›l en az 27.. manyetik bantlarda.. Bantlar üzerindeki manyetik katmanların taşıyıcı folyodan ayrılması ya da yer yer şerit üzerine kopyalanması için yeterince zaman geçmiş bulunuyor. Bununla karşılaştırıldığında Gutenberg’in İncil’leri da- ha kalıcı. Tafl Levhalar M.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 193 157 Verilerin Dayan›kl›l›¤› temlere ihtiyaç var.Ö. önemli verilere nasıl davranılmaması gerektiğini. Düflsel çözüm: Dünya arflivi olarak internet Almanya’da NASA’dan daha dikkatli ve daha ileri görüşlü olunduğu sanılıyor: “Birinci derecede önemli kültürel varlıklar” denilen şeyler. Oysa adı ayyuka çıkarılan bilgi toplumu. Böylelikle aya son inişten otuz yıl sonra NASA. Ev bilgisayarı kullananlar emulatörleri kendileri için çoktan keşfetmiş durumda ve bunlarla Sinclair ZX81 ya da Commodore 64 gibi klasiklerden oyunları ve müzik dosyalarını güncel bilgisayarlarda çalıştırıyor. doğal olarak. işletim sistemleri. Yani dijitalleşme ile birlikte arşivleme sorununun kendiliğinden çözüleceğine inanmak saflıktan başka bir şey değil..800 Y›l en az 2. gerçekten dayanmak zorunda. Birileri son maden galerisindeki en arkadaki fıçı içinden oriji. sürücüler. artık geriye dönüş olanaksız. depolarda muhafaza etmek. Bu durum. NASA yedekleme yapmadığı için. Gelin görün ki. Üretim döngülerini gitgide daha fazla kısaltan Microsoft’un sabırsızlığı göz önüne alındığında. en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık alanındaki belgeler yok olmuş durumda. 2700) uzan›yor. İçerikler yok oluyor.000 Y›l en az 4.k VER‹ TAfiIYICILARININ DAYANIKLILI⁄I Kertik De¤ne¤i En önceki veri tafl›y›c›lar aras›nda avc› ve çobanlar›n üzerine bilgiler kertti¤i kemik ya da tahtadan ibaret çubuklar bulunuyordu. Parflömen Üzerleri yaz›l› hayvan derileri eski M›s›r 4. belgeler. yazarların yapıtlarını oluşturdukları zamanki dosya formatları artık varolmayacak” şeklinde endişesini dile getiriyor. Bantlar bir kere yapışkanlaştığında ya da İspanyol bilimcilerin yakın geçmişte keşfettikleri gibi CD’nin plastik muhafazası bir mantar tarafından kemirildiğinde.

corbis. yabancı içeriğe işaret ediyor ya da sürekli değişiyorlar. ama bu benzersiz zaman tanıklarını basitçe dış etkilere karşı korumak ile yetinilseydi. çürümüfl ve lapa olacak flekilde ezilmifl paçavralardan olufluyordu. yaklaşık 65 milyonluk fotoğraftan ibaret koleksiyonunu Pittsburgh yakınlarında eski bir maden ocağında de- poluyor. devasa bir saçmalık. Görece eski kullanıcılar belki Tim Berners-Lee’nin ilk katkılarını ya da Linus Torvald’in Linux projesinde işbirliği çağrısını hatırlayacaktır. bu tip sıkı sıkıya depolama. Corbis bunun yerine internetten resim arşivi olarak yararlanıyor. kullanıcıyı 1981 yılına kadar geri giden nostaljik bir geriye yolculuğa davet ediyor. kaçınılmaz bir biçimde yeniden tükürmediğini World Wide Web’in mucidi Tim Berners-Lee’nin kendisi saptamak zorunda kalmış: Onun ilk HTML sayfası. öncelikle hareketli siteler için tatminkar bir çözüm görünmüyor. 10 milyardan fazla web sitesi ile dünyanın en büyük veritabanı yönünde gelişmiş bulunuyor. Selüloyt Film Almanya’daki ilk filmi 1895’de Stadanowski biraderler çekmiflti. Örneğin 11 Varillerdeki kültürel varl›k Eylül’deki terör saldırısıyla Alman kültürel varl›¤›n› yok ilgili özel koleksiyonlar. Ünlü.org adresi altında online kullanıma sunduğu “Internet Archive”ine borçluyuz. uzun vadeli bir arflivleme için uygun görünüyor. çünkü “yorum için yardımcı araçlar olmaksızın. öyle ki sayfa yeniden yapılandırılabilmiş. Telif hakları hakkındaki tartışma ise başlı başına bir sorun. Bugün www’nin başlangıç dönemlerinde nasıl olduğunu ve kendini nasıl geliştirdiğini biliyor olmamızı. bu yöntem makul görünüyor. arşiv. İki milyondan fazla resme www. Buhr bu arada gazetelerde şimdilik yalnızca orta vadeli. Brewster Kahle’nin koleksiyon tutkusuna ve 1996 yılında www.com gibi projeler. taolup gitmekten. yüzy›la kadar bu yaz› ka¤›d›.archive. Cottbus’ta teknoloji felsefesi profesörü olan Klaus Kornwachs. Corbis. Arşivciler her iki ayda bir kamuya açık interneti tarıyor ve yeni belgeleme malzemesi ekliyor.” Aynı şeyi. ZEIT gazetesinin On-line eki teknik yöneticisi Peter Buhr. bu sayı giderek artacak. bu tip eylemlerin anlamını kuşkuyla karşılıyor. arama makinesi Google da.” ABD’deki Corbis firmasının planı bununla karşılaştırıldığında daha iyi düşünülmüş: Microsoft’un kardeş firması da. arşivleme sorununu “gelecek beş yılın en büyük zorluğu” olarak görüyor. firmanın sahibinin adı Bill Gates olmazdı herhalde. Kahle’nin başvuru yapıtını “bir bin yılın sonunda bir bütün olarak toplumumuzun aynası haline getiriyor. Haber grubu katkılarından ibaret karışık koleksiyon. azami 15 yıllık bir web k Mikrofilm Hiç olmazsa bu analog bellek ortam›. 1827’den kalma. Filmin orijinali Federal Film Arflivi’nde bulunuyor. en az 550 Y›l yaklafl›k 500 Y›l en az 175 Y›l en az 107 Y›l yaklafl›k 100 Y›l Kaliteli Yaz› Ka¤›d› 19. O zamanlar resimler asfalt üzerinde ›fl›kland›r›l›yorlard›. Ufukta online haber magazinleri ya da forumlar gibi. kendi buluşunun enginliğinde yitip gitmiş. Brewster oca¤› koruyor. Foto¤raf Muhafaza edilmifl en eski foto¤raf. dili dışarıda Einstein resmi ya da Holocaust resimleri gibi hazineler yitip gitmeye karşı korunuyor. bu yılın başında Deja’nın eski Usenet arşivini sayfasında yeniden açarken amaçlamış değildi. Geçen süre zarfında. dünya arşivi olarak internet düşünü ayakta tutuyor. İnternet tarihçilerinin kafasını yalnızca verilerin çokluğu kurcalamıyor: Sayfalar ve içerikleri birbirleriyle bağlantılı. Bu dinamizmi hemen hemen hiçbir geleneksel bellek ortamında yansıtmak olanaklı değil. CD-ROM/DVD Eskime testleri par›lt›l› diskler için yüzy›ll›k bir yaflam süresi ortaya ç›kar›yor. ama ayn› rihsel bakımdan tümüyle zamanda gelecek hakikati içermek iddiasıneriflimlerden bir maden da bulunmadan.194 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› nal yazılı belgeye ihtiyaç duymadığı sürece. Bu durumda kendisine bu tarihsel si- tenin kodundan bir çıktıyı muhafaza etmiş olan bir arkadaşı yardımcı olmuş. CHIP | MAYIS 2002 .com adresinden ulaşılabiliyor. Ama web’in bir kere yuttuğu her şeyi.

Süddeutsche Zeitung’un harici arşiv hizmeti w w w. verilerini on y›l. Disket Yeniden yaz›labilir bu ortam.” Bu yüzden bir kredi kartı boyutlarındaki alana 3. tam da doktora yapmış bir tarihçinin. . ğını kim garanti edebilir? Teknoloji filozofu Klaus Kornwachs kurumların “sabit değerleri esas alan ve seçimin bağlantılarını ve nedenlerini birlikte sunan” sıkı bir seçime gitmesini talep ediyor. yakmak oldukça büyük bir sansasyon yaratabilecekken.cocm. ZEIT şimdilik online içeriğinin backup güvenliği ile yetinirken. Araştırma laboratuvarlarında. hangi dizaynda. böyle olunca da söz konusu kurumlarda. yalnızca bu haftalık gazeteye mahsus değil.de’nin gündelik sunumlarından yalnızca küçük bir kesit içeriyor. neyin. Internet sayfas› Ortalama olarak bir site her 60 ila 70 gün içinde de¤ifliyor ya da topyekun yok oluyor. Veri depolama sorunundaki bu güvensizlik. Açıklık yalnızca yasa tarafından verileri belirli bir zaman için muhafaza etmeye zorunlu kılınan meslek gruplarında hakim. bilgisayar verilerinin üçte ikisi “bilinçli ve koordineli olarak” silinmiş bulunuyor. ZEIT-Online’dan Peter Buhr dile getiriyor: “Veri depolamada esas zorluk o kadar çok teknikle ilgili değil. talebin mi yoksa iktisadi bakış açısının mı öncelikli olduğuna Kitaplar›n kal›c›l›¤›: Asitsiz ka¤›t flimdiye kadar kim karar verecek? Bu dostüm dijital bellek yaların muhafaza edilmeortamlar›ndan daha uzun sinin ve iletilmesinin bin süre dayan›yor ve oynatma yıl içinde de anlamlı olacacihazlar›na gerek duymuyor. Bunlar arasında kayıtlarını son röntgen çekiminden 30 yıl kadar sonra da sunmak zorunda olan radyologlar bulunuyor. Helmut Kohl’ün başkanlığındaki bir federal yönetimin verileri silinmiş bulunuyor. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi’ni. Eksik olan. s u e d d e u t s c he. yaklafl›k 80 Y›l yaklafl›k 30 Y›l yaklafl›k 20 Y›l yaklafl›k 10 Y›l yaklafl›k 60-70 gün Manyetik bantlar ve diskler D›fl dünyayla iliflkisi kesilecek flekilde s›k› s›k›ya kapat›lm›fl sabitdiskler. KK / Garo Antikac›o¤lu. elektronik olarak arşivlenmiş verilerde az sayıda göze çarpan işlem ve tıklamalar bu iş için yeterli oluyor. CHIP | MAYIS 2002 . Öncelikle şunu unutmamak gerekiyor: Dijital arşivleme yalnızca bilgileri muhafaza etme olanağı sunmuyor.tr Asitli Ka¤›t Bu ka¤›t 30-40 y›l sonra parçalan›yor. Gazete Ka¤›d› Eski ka¤›t. hangi tarzda ve ne kadar süreyle depolanacağını önceden belirleyen uygulanabilir bir sistem. Aynı fikir 1998’deki Almanya’daki hükümet değişikliğinden kısa bir süre önce başbakanlıktaki birinin de aklına gelmiş olsa gerek: FDP (Liberal Parti) politikacısı Burkhard Hirsch çevresinde oluşturulan bir özel araştırma komisyonunun raporuna göre. ki tüm arşivleme uzmanları bu konuda hemfikir. bu bağlamdaki tutumu hakkında bilgi bile veremiyor. kimlerin ebedi iddiaya sahip dünya bilgisinin ne olduğuna karar vereceği sorusu yanıtlanmış olmuyor. Ancak. 540 bin kitabı ve 22 milyon tek sayfalık belgesiyle.4 terabyte sığdıran holografik veri bellekleri şimdiden start almaya hazırlanıyor. daha s›k kullan›ld›¤›nda befl y›l içinde kaybediyor. gazetelerin 20 y›l içinde tahrip olmas›na neden oluyor. günün birinde bilgilerin suretini otomatikman her seferki güncel dosya formatların- da oluşturan mekanizmaları harekete geçirecek sistemler tartışılıyor. Kitap dağıtıcısı Amazon.196 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› arşivleme ihtiyacı teşhis edebiliyor. Asitsiz ka¤›t yaklafl›k 300 y›l dayan›yor. Ancak bilginin yararının mı. Karar vermek zor: Veri çöpü mü. yalnızca bir katkının en güncel sürümünü hazır bulundurmakla yetinmiş oluyor. Tarihin cilvesine bakın ki. kültürel varl›k m›? Üçüncü ve en büyük sorunu. ahflap malzeme ve doldurma maddelerinden ibaret kar›fl›m. agaro@chip. aksine bilgileri rahatlıkla silmeye de izin veriyor. aksine yoğun bir seçme ve filtreleme ile karşı karşıya bulunmamızda yatıyor. uzun ömürlü manyetik bellek ortamlar›.

otel ya da pansiyon gibi bir konaklama yeri belirlemeniz gerekir. tercih ettiğiniz bölgede bir tatil köyü. tüm detaylı bilgileri ile telefon ve CHIP | MAYIS EYLÜL 2002 2001 . broşür ya da katalogları da bir kenara bırakıp bilgisayarınızın başına oturun ve tatilinizi online olarak planlayın. kaplıcalar ve kış turizmi üzerine çok detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz. bunun için planlamaya bir tatil şekli belirleyip devam etmeniz daha iyi olacaktır. Gazetedeki onlarca ilan arasında dolaşırken ve tüm bu kriterlere dikkat etmek zorundayken istediğiniz doğru bir tatili seçebilmek de zorlaşabilir. Yani kapıdan baktıran mart ve yağmur ayı nisan çoktan geride kaldı. A rtık mayıs ayı içindeyiz. İşte tüm bunlara karar vermek için internet üzerinde yer alan www. Tatil Dergisi: Burada mavi tur. Art›k tatilinizi bilgisayar bafl›ndan planlayabilirsiniz. Bunun için önce istediğiniz tatil şeklini belirlemek.tatildergisi. ağzı sıkı laf yapan görevlilerin sizi yanlış yönlendirmesine maruz kalmadan ve tam anlamı ile özelliklerini bilmeden tatil yerini seçmek zorunda da kalmadan tatilinizi planlayabilirisiniz. daha sonra da elinize bir kalem alıp gazeteden uygun kalitede . Üstelik bu şekilde bir turizm şirketinden diğerine dolaşmadan. Dolayısıyla bu se- ne bir değişiklik yapın ve klasik tatil planlama şeklinizle birlikte gazete. Tatil yapmak ne kadar güzel olsa da. Ye- şillikler içinde serin çam kokularının içinde sakin bir tatilin ya da sıcak kumların serin denizlerle kucaklaştığı bir yerin özlemini çekiyor olabilirsiniz. Belki de tatil sizin için dinlenmek değil eğlenmek anlamına da geliyor olabilir. İlk açılan ana sayfa üzerinde yer alan bölgelere ayrılmış harita üzerinden ise konaklama için tatil. Bundan sonra ısınan hava ile birlikte çalışmak da iyice zorlaşacak. onu planlamak her zaman en zor ve uzun süreli araştırmalar gerektiren sıkıcı bir iş olmuştur. Ayrıca İstanbul içi tüm seyahat acentelerinin telefonları da yine bu sitede yer alıyor. Sakin ve serin do¤an›n kuca¤› m›? yoksa s›cak kumlar ve deniz mi? Eğer kafanızda çevreden duyduğunuz ya da daha önce gittiğiniz ve memnun kaldığınız bir tatil beldesi varsa seçim yapmak sizin için daha kolaydır.com adresini ziyaret edebilirsiniz. köyleri. Bunun için sadece herhangi bir il üzerine tıklamak yeterli oluyor. Ancak farklı yerler keşfetmek ya da daha önce hiç yapmadığınız türden bir tatil özlemi kuruyorsanız. Dolayısıyla tüm yılın yorgunluğunu atmak için uzun zamandır beklediğiniz tatil için planlar yapmanın zamanı artık geldi. Sitenin ana bölümünü oluşturan İller ve Turizm bölümü ise tüm illerimiz ve gezilecek yerleri hakkında çok geniş bilgiler sunabiliyor. otel ve pansiyonların. Tabii ki bunu yaparken ayırdığınız bütçenizi aşmamaya da dikkat etmeniz gerekir.156 200 Online Tatil Rehberi Tatil ‹çin Sörf Yap›n! Bir turizm flirketinden di¤erine koflturmak gazete sayfalar› aras›nda küçük ilanlar içinde en uygun tatil seçene¤ini kovalamak eskide kald›.

Bu hizmetlerin yan›nda Turk Nokta Net'in internet eriflimini de denemek isterseniz tek yapaca¤›n›z fley kredi kart› bilgilerinizi bize bildirmek. E¤er bir internet ba¤lant›n›z yoksa veya Turk Nokta Net'i denemek istiyorsan›z yapaca¤›n›z CHIP GÜVENL‹K NUMARASI: 001-892-891112 .WEB aboneli¤i ile yukar›da sayd›¤›m›z tüm katma de¤erli hizmetlere ulaflabilir ve bunlardan faydalanabilirsiniz.com adresindeki Türkiye Ulaşım Rehberi sitesini ziyaret edebilirsiniz.neredennereye.gezikolik. Bu durumda 30 saat ücretsiz Internet ba¤lant›s›na kavuflacaks›n›z ve kredi kart›n›zdan bir ay ya da 30 saat internet ba¤lant›n›z bitinceye kadar hiçbir ücret al›m› yap›lmayacak. tek fley bu güvenlik numaras›n› verirken yan›nda kredi kart›n› bilgilerinizi de bildirmeniz. Turk Nokta Net dünyas›. Bu sayede bir ay içinde deneme amaçl› kullanabilece¤iniz 30 saat internet eriflimine kavuflmufl oluyorsunuz. Otel Rehberim: Tercihinizi yurt içi turizminden yana kullanmanız durumunda otel rezervasyonunuzu online olarak yapabilmeniz için güvenilir ve geniş bilgi içeriği kriterlerini de göz önüne aldığınızda www. Koltu¤unuzdan bile kalkmadan otel rezervasyonunuzu yapt›r›n Tabii ki daha önce de belirttiğimiz gibi ulaşımla ilgili yapacağınız ayarlamalar sadece ulaşımı kendiniz çözeceğiniz durumlarda gerekli olacaktır. Dilerseniz deneme aboneli¤inizi 212 337 77 77 numaral› ça¤r› merkezimizden de bafllatabilirsiniz. uçağın hızı.tr bir seçim olarak belirlenebilir. Bu bir bakıma ekonomik de olabilir. yenileniyor.com www.com üzerinde yapacağımız örnek online rezervasyon işlemini diğer siteler üze- Ulafl›m için en do¤ru olan› seçin: toprak.WEB plan›ndan 4 milyon TL çekilerek devam ettirilecektir.com ve www.tatilborsasi. Bu sitenin dışında aşağıdaki benzeri hizmet veren diğer sitelerden de yararlanabilirsiniz.com www. Bu durumda gittiğiniz yerde özgürce dolaşmanız da mümkün olur. Internet hayat n z n yeni bir sayfas olsun. Trenin rahatlığı.turk.turizm. rek kendinize daha önceden bir yol haritası çıkartabilirsiniz. Derginizin bu sayfas›ndaki bilgilerle bir ay boyunca ücretsiz olarak bu kat- Internete sadece ba lanmay n.com’u rahatlıkla kullanabilirsiniz.otelrehberim. Türkiye Ulafl›m Rehberi: Eğer hem bir tur ile anlaşmadınız hem de kendi arabanız ile gitmeyi düşünmüyorsanız bu durumda da bir toplu taşıma seçeneği seçmek durumunda kalacaksınız demektir. su ya da hava! Her ne tür tatil seçmiş olursanız olun.seyahatname. nterneti ya ay n.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 201 Online Tatil Rehberi adreslerine ulaşmanız da mümkün oluyor. Dolayısıyla otomobilin ve uzun yol tecrübeniz varsa kendi arabanız ile tatile çıkmak da Seçiminizi Yap›n: Bu site seyahat konusunda bilmek istediklerinize sahip.net deneme aboneli¤inizi bafllatman›n en kolay yoludur. Bir ay›n sonunda e¤er kullan›m›n›z› sona erdirmek istedi¤inizi belirtmezseniz aboneli¤iniz net.turk. www.dunyaturu. bu renkli dünyan›n kap›lar›n› sizler için aralayarak en az›ndan içeride neler oldu¤unu görmenizi istiyor.net www. Karayolları Genel Müdürlüğünün www. Bu yüzden şimdi www. Deneme aboneli¤ini nas›l kullanacaks›n›z? Bu sayfada size vermifl oldu¤umuz güvenlik numaras›. özellikle de avuç içi bilgisayarlarla her yerden ulaflabildi¤iniz bir yap›ya sahip. Tüm bunlar›n d›fl›nda Turk Nokta Net. Turk Nokta Net Net. mutlaka oraya nasıl ulaşacağınız da verilmesi gereken kararlar içinde yer alacaktır.com exploreturkey.gezi. Çünkü çoğu şirket yapacağınız 1 haftadan daha uzun tatiller için ulaşım ücreti almayacaktır. Aksi durumda zaten gideceğiniz büyük tatil köyleri ve lüks oteller size bu hizmeti sağlayacaklardır. Karayollar› Genel Müdürlü¤ü: Ancak bu seçenekte gidiş ve dönüş tarihleri açısından tur şirketine bağlı kalacağınız gibi gittiğiniz yerde çeşitli tarihi ve turistlik yerleri gezmek için de oldukça yüklü bir ek seyahat harcaması yapmanız gerekebilir.otelrehberim. E¤er bir internet ba¤lant›n›z varsa bu numaray› www.net/netweb adresindeki kutucu¤a yazarsan›z aboneli¤iniz birkaç saniye içinde bafllam›fl olacakt›r. www. Yol bilgisi konusunda ise eğer zayıfsanız yine de endişelenmenize gerek yok. www. Derginiz CHIP. Bu hizmetlerin hepsi size bir ay süreyle s›n›rs›z olarak sunulmaktad›r.kgm. Eğer bir turizm şirketi ile anlaşacaksanız bu durumda ulaşımınızı da onlar sağlayacaktır. Bu siteden tüm ulaşım şekillerinde tüm şirket adlarına ve telefon numaralarına ulaşabilir ve istediğiniz güzergahlarda sefer yapıp yapmadıklarını öğrenebilirsiniz.gov. Zaten diğer benzeri siteler de neredeyse 3 aşağı 5 yukarı benzer bir mantıkla hizmet verirler. bu bilgilere telefonlar›n SMS ve WAP özellikleriyle.turk.com.net portal ile interaktif d nyan n par as olun! Bu evirdi iniz.tr www. Türkiye'nin en iyi kategorize edilmifl bilgilerinin bulundu¤u. hiç durmadan düzenli bir biçimde de¤ifliyor..com.gizlicennetler. ma de¤erli hizmetlerden faydalanabileceksiniz.tr sitesini ziyaret ede- durumda da www.gezgin.com www. Bu aşamada artık tatilinizi yurtiçinde mi yoksa yurt dışında mı geçirmek istediğinize kadar vermeniz gerekir. deniz yollarının zevki ya da otobüsün konforu arasında bir seçim yapmakta zorlanıyorsanız ve nereye nasıl daha rahat gideceğinizi düşünüyorsanız bu Sadece ‹nternet De¤il! Sizlere Turk Nokta Net dünyas›n› sunuyoruz.com www.

haftal›k turlar bulabilece¤iniz do¤a ve gezi sitesi.com. olacaktır.net/seyahat/1.nolimits. www. resini ziyaret edip gerekli bilgileri almak.asp ad- CHIP | MAYIS 2002 .deepnature. İlk olarak buradan “Şehirlere Göre” Eksiksiz bir tatil için sadece otel rezervasyonunu yapt›rmak yetmez Tatile çıkmak için bavullarınızı eksiksiz toplamış. Bu tür durumlarda hafta sonu yap›lacak do¤a kaçamaklar› rahatlaman›n en iyi yollar›ndan biri olabilir. Karşınıza otelle ilgili detaylar ve fiyat bilgileri gelecektir.tr: Da¤c›l›k.org: Trekking. trekking. www. kampç›l›k.com. kampç›l›k.touristhealth. www. pasaportlarınız ve biletleriniz her şeyiniz de yanınızda olabilir. Turizm Hekimli¤i: Dolayısıyla. zamansal uyumsuzluk (JET-LAG) ve taşıt tutması hakkında bilgiler ve hamilelerin yaşlıların ve çocukların yolculuk sırasında dikkat etmesi gereken gibi konular yer alıyor. aslında kişinin seyahat esnasında kaza. www.com) dikkate almadan tatil dönüşü için planlar yapmayın. Vizeleriniz.com.tourturkey. Bilgilerinizi verip en alttaki “Onayla” tuşuna bastığınızda artık yeriniz ayırtılmış demektir. sağlık sorunu gibi risklerini seçmiş olduğu süre içinde belirlenmiş limitler dahilinde kapsam altına alan bir poliçe çeşidi ve bu tür bir sigortayı da online olarak yaptırmanız mümkün. Şimdi seçimimizi Antalya’nın Alanya ilçesi olarak yaptığımızı varsayarak bu bağlantı üzerine tıklayın. Özellikle ülke dışına çıkacaksanız ve gerek havasına gerekse hastalıklarına alışık olmadığınız bir ülkede sizi çok büyük sağlık problemleri bekliyor olabilir. Ama yinede dikkat etmeniz gereken ve genelde gözden kaçan büyük bir problem daha mevcuttur.dsm.com: Trekking.metur. www.detur. bungee jumping. da¤ turlar›.com siteleri bu konularda size yardımcı olacaktır.tr: Alternatif spor dallar›. her tür gezi sırasında karşılaşabileceğiniz sağlık sorunlarında gezi öncesi ve süresince yapmanız gerekenler konusunda size yardımcı olması amacıyla tatile çıkmadan önce www. ma¤arac›l›k konular›nda bilgiler içeren bir site. www.tr GÜNÜ B‹RL‹K TURLAR » Tatile ay›racak zaman› olmayanlara Sa¤l›k Her fleyden Önemli: Tatildeykende sa¤l›¤›n›za dikkat edin.tatilonline.adrenalin. sakatlanma. Karşınıza tüm şehirlerimizin ve popüler ilçelerinin bir listesi gelecektir. Yurtdışı tatilleriniz içinse yine benzer şekilde rezervasyonlarınızı güvenle yaptırabilirsiniz. Eğer bunlar sizin için uygunsa üstte yer alan “Anında Rezervasyon yaptırın” tuşu ile rezervasyon sayfasına geçebilirsiniz. Tek yapmanız gereken www. yürüyüfl ve spor malzemeleri ile ilgili bilgiler içeren bir site. Tabii ki herkes her zaman haftalarca tatil yapacak kadar zaman bulamayabilir. aradığınız oteli bulmanız için size çeşitli seçenekler sunacaktır.sigortam. Seçtiğiniz ilçe içinde yer alan oteller karşınıza geldiğinde burada başında yeşil “check” işareti olan ve yanında Rezervasyon bağlantısı olan her otel online rezervasyon yapabileceğiniz anlamına gelir. Eğer yer varsa size ödemeniz gereken toplam tutar bildirilecek. Ancak yurtdışı için daha farklı web sayfalarını ziyaret etmeniz gerekir. climbing gibi aktiviteleri organize eden bir firma. Şirketin güvenliği Thawte ve Garanti Bankası tarafından sağlandığından güvenle yararlanabilirsiniz. camping. da¤c›l›k. Hava Durumu: Son olarak her ne kadar tüm tatilinizi çok iyi bir şekilde planlamış olursanız olun gideceğiniz ülkenin hava koşullarını da (weather. yamaç paraflütü. kaya t›rman›fl› gibi konularla ilgili bilgiler içeren bir site. Bundan sonra artık tatildeyken gönül rahatlığı ile en tehlikeli aktivitelere bile dahil olabilirsiniz. Buradan da örneğin “Club Alantur” bağlantısına tıklayın. günübirlik yürüyüfller. Yoksa kim bilir belki de Pasifik kıyılarındaki rüya tatiliniz dünyanın en büyük fırtınası ile kesilebilir ya da Tibet’teki egzotik yolculuğunuz bir anda kum fırtınaları ile kabusa dönüşebilir! Mahmut Karsl›o¤lu. Bu sitede gideceğiniz ülkedeki sağlık sorunları ve riskli ülkelerin dışında uçak yolculuğunda sağlık. hiking. trekking. www. paragliding. kampl› turlar. hafta sonu turlar›.net. Web sayfası karşınıza geldiği zaman sol tarafta göreceğiniz menü.tr. yapay t›rman›fl. Ancak eğer buna karar vermediyseniz harita üzerinden ya da şehirlere ve kategorilere göre aratmanız da mümkün olabilir. Seyahat Sigortas›: Eğer tatildeyken başınıza gelecek sağlık sorunlarından ya da kazalardan çekiniyorsanız bunun içinse alabileceğiniz en iyi yöntem seyahat sigortası yaptırmak olacaktır. bağlantısına tıklayın. Her yıl binlerce insan turistik gezi amacıyla yurtdışında ve yurt içinde geziye çıktıkları geziler sırasında sağlık sorunlarıyla karşılaşıyorlar. rafting. Hatta 1 haftal›k tatil bile bu kifliler için imkans›zd›r. Burada kalacağınız gün aralığını belirttikten sonra “Oda durumunu kontrol et” tuşu ile istediğiniz tarihlerde seçtiğiniz otelde oda olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Seyahat sigortası.202 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Online Tatil Rehberi rinde de benzer şekilde uygulayabilirsiniz. Eğer otel adını biliyorsanız alfabetik listeden ulaşabilirsiniz. su ve doğalgaz musluklarını sımsıkı kapamış olabilirsiniz.com.ogzala. müşteri ve kredi kartı bilgilerinizin girilmesi istenecektir.tr: Do¤a ve macera turlar›. www. ma¤ara. mkars@chip.com ve www.yahoo.com adresine bir göz gezdirip gideceğiniz yer hakkında bilgi almanız iyi Zatil Sigortas›: Tehlikeli aktivitelere kat›lmad›n önce mutlaka sigorta yapt›r›n. rafting yapabilece¤iniz.com. Tarihi Seçin: Bofl oda olup olmad›¤›n› önceden kontrol etmeniz gerekiyor.

Ancak online olarak gerçekleşen bu işlem sırasında vakit kaybetmemek için bazı kararları önceden vermenizde fayda vardır. bu yazı içerisinde tasarım aşamasından başlayarak grupların nasıl oluşturulacağı.com adresindeki “Start a new group” bağlantısına tıklayarak. ücretsiz e-posta hizmetinin haricinde bir de ücretsiz posta grubu hiz- meti sunuyor. grup oluşturma yönünde ilk adımınızı atabilirsiniz. Bunun için ister Yahoo Gorup dizinini kontrol edebilir ister bu dizin içerisinde istediğiniz konuyu aratabilirsiniz. Örneğin önceki seneki sınav soruları. belki de hayatlarının sonuna kadar birbirlerinden ayrılmayacaklarıdır. kullanıcı ve grup yönetimi hakkında bilmeniz gerekenleri gösteriyor. iş verenlere kadar çok geniş bir yelpazeye dahil kullanıcıların isteklerini karşılayacak ve hatta hayatlarını kolaylaştıracaktır. Herkese açık olan posta grupları sayesinde eski arkadaşlar tek bir çatı altında toplanabilirler. ‹pucu: Kullanıcıların kendilerinin kayıt olmasına izin verilen açık abonelik sistemindeki herhangi bir gruba dahil olmak için yapmanız gereken tek şey “grupismisubscribe@yahoogroups.groups. ders notları grup adresine gönderilerek tüm üyelerin bu bilgilerden faydalanması sağlanabilir veya toplantı saatleri ve görevler tüm çalışanlara tek bir eposta ile gönderilebilir. L ise öğrencilerinin üzerinde uzlaştıkları tek konu.com” biçiminde- CHIP | MAYIS 2002 . Artık bir konuda grup oluşturmaya karar verdiyseniz ve bu sorumluluğu alabileceğinizi düşünüyorsanız www. benzer düflüncelerdeki insanlar› yak›nlaflt›rabilir veya çeflitli sorunlara çözümler arayabilirsiniz. CHIP. İsterseniz kendi adres defterinizdeki kişileri Yahoo Groups’a aktarabilir veya isteyen her kullanıcının sizden davet beklemeden kayıt olmasına izin verebilirsiniz. Grubu oluştururken göz önünde bulundurulması gereken diğer bir nokta ise grubun üyelerini belirlemektir. Ancak mezun olduktan sonra üniversite. Posta grupları etkili bir şekilde kullanıldığında öğrencilerden. Grup oluşturulması ve yönetilmesi esnasında Yahoo’nun kendi hazırladığı ara yüz kullanıldığı için HTML veya özel başka bilgilere gerek yoktur.156 204 Ücretsiz Posta Grubu Hizmeti: Yahoo Groups Online Tart›flma Siteleri Sanal bir tart›flma ve yard›mlaflama platformu oluflturan posta gruplar› ile eski arkadafllar›n›z› tekrar bir araya toplayabilir. Dünyadaki en büyük portallardan biri olan Yahoo.yahoo. iş derken herkes kendi yolunu çizer ve bir şekilde aradaki bağlantı kaybolur. Bir Yahoo ID ve bir e-posta adresine sahip olan herkes istediği başlık altında ve istediği içeriğe sahip gruplar hazırlayabilir. Ancak günümüz teknolojisi ile bu bağlantıyı sanal da olsa yeniden kurmak mümkündür. Grup oluştur- mak istediğiniz alana karar verdikten sonra grubun amacına uygun olarak kısa ve açıklayıcı bir isim bulmalısınız. Çünkü halihazırda binlerce kurulu tartışma listesi vardır ve aynı amaçla daha önceden kurulmuş bir listenin benzerini veya aynısı hazırlamak da pek anlamlı olmayacaktır. ‹lk ad›m: Grup tasar›m›nda dikkat edilmesi gerekenler İlk olarak posta grubu oluşturmak istediğiniz alanda başka bir tartışma listesi olup olmadığını kontrol etmelisiniz.

tıklayarak bir sonraki pencereye geçebilirsiniz. gruba sadece siz mesaj gönderebilirsiniz. tartışma listesinde moderator yani yöneticinin bulunup.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› 205 Kendi Eviniz: Grupla ilgili tüm ifllemleri. grup sayfanızın en üstünde ekrana gelecek olan kısa bir açıklama girin. Kayıt işlemini tamamlamak için yapmanız gereken en son işlem ise size gelen onay mesajını geri göndermektir. giden mesajları takip etme gereği duymayabilirsiniz. Şayet Newsletters seçeneğini işadaki “Select directory listing type” başlığı retlerseniz. Restricted (Kontrollü) ve Closed (Kapalı) üyelik seçeneklerinden birini kullanabilirsiniz. Söz konusu eposta adresinin daha önceden hazırlanmış olmasına gerek yoktur. tüm mesajları gruba gönderilmeden önce incelemek ve uygun olmayanların üyelere gönderilmesini engellemektir. kontrollü sistemde kişilerin üye olabilmeleri için sizin onayınız istenmektedir. CHIP | MAYIS 2002 . lar nitelikte olmalıdır. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden. “Select membership type” başlığı altındaki Open (Açık). Yaptığınız kategori seçimlerinin doğruluğunu onaylamak için bir sonraki pencerede bulunan “Place my gorup in. Burada bulunan Son Ad›m: Art›k grubunuzun sayfas›na gidebilir ve burada kullan›lacak renkleri de¤ifltirebilirsiniz.. Grup oluşturmanın ilk aşamasında dört adımdan oluşan bir sihirbaz sizi karşılayacaktır. Maksimum 300 karakterden oluGruplar Elinizin Alt›nda: Yahoo Groups ana sayfas›ndan varolan tüm gruplar› görebilir. Birinci işlemin devamı niteliği taşıyan bu pencereden ise biraz önce seçilen kategoriye ait bir alt kısım seçmelisiniz. Bu sihirbazın ilk adımda grubunuzu oluşturmak istediğiniz kategoriyi seçmelisiniz.” bağlantısına tıklayın. şabilen bu mesaj grubun içeriğini ilginizi çekenlere kat›labilir veya kendiniz yeni bir ve amacını yeni kullanıcılara açıkgrup oluflturabilirsiniz. Yani diğer üyeler sadece okuyucu olarak katılabilirler. Yöneticinin görevi. Son olarak grupta. Açık üyelik sisteminde isteyen herkes grubunuza üye olabilirken. grup ismi ile uyumlu bir bir alt seçenek ise kullanıcıların kendi eposta adreslerini gizleme imkanı tanımaktadır ki bu kullanıcılar gruba e-posta ile mesaj gönderemezler. gruba katılmasını istediğiniz maksimum 50 tane e-posta girebilir ve gruba yeni. Yahoo buraya gireceğiniz e-posta hesabını otomatik olarak oluşturacaktır. bulunmayacağıdır. daha önce değindiğimiz düzeltmen olup olmayacağını belirleyebilirsiniz. ki bir adrese boş bir e-posta göndermektir. örneğin “kal_mezunlari” yazmalısınız. Bunun Grup ve kullan›c› seçenekleri. için Unmoderated. buradaki örnekte School&Education kategorisini kullanacağız. Sihirbazın üçüncü adımında Yahoo profilinizi ve daha önce girdiğiniz e-postalardan birini seçtikten sonra grup oluşturma sürecinin son adımına geçmek üzere Continue düğmesine tıklamalısınız. Buradaki grup ismi yerine dahil olmak istediğiniz grubun ismin. Eğer sizin tartışma listeniz çok belirli bir konuya sahipse gruba gelip. Daha sonra tek bir eposta adresi üzerinden tüm üyelere mesaj göndermek için. Söz konusu kararlardan en önemlisi. Kapalı sisteminde ise sadece sizin davet ettiğiniz kişiler grubunuza üye olabilir ve bu seçimi ileride değiştirme imkanına sahip değilsiniz. Bunun için istediğiniz kategori bağlantısına. e-posta adresi girmelisiniz. Daha sonra grup üyelerinin mesajlarını etkilemeyecek de olsa grupta kullanılacak dili seçmelisiniz. Moderated veya Newsüye yönetimi ve kullan›c› haklar› letters seçeneklerinden birini işaretleyebiGrubun temellerinin atıldığı ikinci adım. Daha sonra yine aynı pencere üzerindeki “Describe your group” ku- altındaki “Listed” seçeneğini işaretleyerek hazırladığınız grubun tüm Yahoo grup üyeleri tarafından görünmesini veya Unlisted seçeneğini kullanarak bu grubun dizin içerisinde yer almamasını sağlayabilirsiniz. üye olanlar için bir hoş geldin mesajı hazırlayabilirsiniz. Grup oluş- tusuna. Daha önce de bahsettiğimiz gibi grubun en önemli özellilerinden biri üye yönetimidir.. ‹kinci ad›m: Posta grubunu oluflturma Artık grupla ilgili kararları kafanızda toparladığınız göre “Start a new group” bağlantısına tıklayarak yeni bir grup oluşturmaya başlayabilirsiniz. Aslında bu soruya verilecek cevap tamamen listeye ayırmayı planladığınız zamanla ilgilidir. Düzenleyicisi olmayan liste tamamen aboneleri tarafından tanımlanır.. oluflturdu¤unuz grubun ana sayfas› üzerinden yapabilir ve konuklar›n›z› burada a¤›rlayabilirsiniz.lirsiniz. Sihirbazın ikini adımında ise oluşturduğunuz bu grup için grup sayfasında ve arama sonuçlarında ekrana gelecek bir isim yazmalısınız.

grup ayarlarını ve kullanıcı özelliklerinizin tümünü değiştirebilirsiniz. Düzeltmenin kontrolü altında olmak kaydı ile her kullanıcı bu sayfaya istediği gibi dosya yükleyebilir veya alt klasörler oluşturabilir. İkinci adımda “Belirtilen klasörüne taşı” eylemini seçin ve son olarak üçüncü adımda da gönderen kişiyi (Grup ismi) ve iletinin taşınacağı klasörü seçin. ktuztas@chip. Buradan Yahoo profilinizi ve grup içerisinde kullanılacak e-posta adresinizi değiştirebilir veya yeni adresler ekleyebilirsiniz. Invites penceresini kullanarak istediğiniz kişilerin gruba üye olmalarını sağlayabilirsiniz. Grup Ayarlar›: Grup isminden ana sayfa renklerine kadar tüm de¤ifliklikleri Group Settings penceresini kullanarak istedi¤iniz gibi gerçeklefltirebilirsiniz. Message Format ve E-mail Notification ayarla- ğını bildiren mesajların hesabınıza gönderilmesini sağlayabilirsiniz.com. Örneğin Members penceresinden grup üyelerini inceleyebilir. Bu sayede hazırlayacağınız sorular ile kullanıcıların belirli konulardaki düşüncelerini alabilir ve istatistikler tutabilirsiniz. ‹letiler için Outlook Express ve Outlook 2000 istemci ayarlar› Şayet çok aktif bir gruba üyeyseniz ve erişim adresi olarak da POP3 sunucusu kullanan e-posta hesabınızı verdiyseniz gelen kutunuz oldukça karışacak demektir. online chat aracını kullanarak birbirleri ile sesli veya yazılı olarak sohbet edebilirler. Kural açıklaması kısmını kullanarak kimden gelen iletilerin nereye taşınacağını belirtin ve daha sonra İleri düğmesine tıklayın. Ancak Outlook Express veya Outlook kullanıyorsanız. online dosya ve fotoğraf saklama. Bunun haricinde Yahoo her gruba.tr CHIP | MAYIS 2002 . Message Delivery altındaki seçenekleri kullanarak tüm mesajların ayrı ayrı. Outlook Express: İlk olarak söz konusu gruptan gelen iletilerin saklanacağı bir klasör oluşturmalısınız. Buradan Yahoo Gorups’un sunduğu tüm fonksiyonlara ulaşabilir. Ekrana gelen pencere üzerindeki Yeni düğmesine tıklayın ve takip eden penceredeki listede bulunan listeden “Bilinden gelen yeni iletileri taşı” türünü işaretleyin. Bir kural oluşturmak için Yeni düğmesine tıklayın ve birinci adımda koşul olarak “İletinin kimden satırı kişi adını içersin” seçeneğini işaretleyin. veritabanı. Grubun sunduğu en önemli fonksiyonlardan biri ise Poll. gereksiz veya hatalı bulunursa sistemden silinecektir. Outlook 2000: İlk olarak Outlook Express’dekine benzer bir şekilde yeni bir klasör oluşturun ve daha sonra yeni bir kural oluşturmak için Araçlar/Kural Sihirbazı komutunu çalıştırın. rıdır. Kullanıcılar. Bunun için yerel klasörler altına farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve açılan nesne menüsündeki Yeni Klasör komutunu çalıştırdıktan sonra klasör için uygun bir isim verin. istemci gelen iletilerin kurallar yardımıyla otomatik olarak ayıklandıktan sonra özel bir klasör içerisine taşınmasını Grup ana sayfas› ve geliflmifl kullan›c› yönetimi Grup oluşturulduktan sonra grup ana sayfası ekrana gelecektir. sık kullanılanlar listesi. Grup yöneticileri diğer kullanıcıların davranışlarından sorumludurlar ve kişilerin haklarını istedikleri gibi sınırlayabilirler. yani oylamadır. Birbirinden oldukça uzakta yaşayan arkadaşların online bir fotoğraf albümü oluşturulmalarına imkan tanıyan Photos ise. Files kısmı ile benzer özelliklere sahip. Ancak buradaki en önemli nokta e-posta kutunuzun gereksiz yere işgal edilmesini engelleyecek olan Message Delivery. sadece yönetici tarafından hazırlanan özel notların gönderilmesini veya hiçbir şekilde e-posta gönderilmemesini sağlayabilirsiniz. Kadir Tuztafl. Group Settings penceresini kullanarak da grubu oluştururken yaptığınız tüm ayarları kontrol edebilir ve memnun kalmadıklarınızı istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. kullanıcıları silebilir ve gruba bir daha üye olmalarını engelleyebilirler. Ancak moderator isterse kullanıcıların bu servislere erişmesini engelleyebilir. Son olarak da E-mail Notification seçenekleri ile de gruptan ayrılan veya gruba yeni giren kişileri veya onay bekleyen mesaj/üyelik olup olmadı- Kural Sihirbaz›: Gruplardan gelen iletilerin kurallar yard›m›yla özel klasörler içerisine otomatik olarak tafl›nmas› sa¤lanabilir.206 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› turma sürecinde yazılan tüm mesajları ve ayarları ileride istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. Message Format başlığı altındaki seçenekler ise size gönderilen tüm mesajların HTML biçimine döndürülmesini veya olduğu gibi bırakılmasını sağlayabilir. Buradaki bir diğer kullanışlı fonksiyon ise grup toplantılarının online olarak planlanmasına ve böylece ortak kararlar alınmasına imkan tanıyan Calendar. aynı gün içerisinde gönderilen mesajların size tek bir ileti içerisinde. yani takvimdir. Daha sonra Araçlar/İleti Kuralları/posta komutunu çalıştırın. takvim Yahoo’nun gruplar için sunduğu hizmetler arasında sayılabilir. Dikkat! Oluşturulan grup bir süre Yahoo tarafından takip edilecek. Sesli ve yazılı sohbet. sağlayabilirsiniz. sahip olduğu dosyaları saklayabilmesi için 20 MByte’lık bir alan atıyor. Kiflisel bilgilerin yönetimi ve posta seçenekleri Grup penceresinin sağ üst tarafında bulunan Edit My Membership bağlantısına tıklayarak kişisel bilgilerinizi güncelleyebilir ve ayarlarınızı değiştirebilirsiniz. Ekrana gelen direktifleri takip edin ve daha sonra kural için bir isim oluşturduktan sonra Son düğmesine tıklayarak kuralı tamamlayın. Böylece kullanıcıların dosyaları online paylaşarak gereksiz trafik oluşması engelleniyor.

zaman duygusu. bir “medya dönüşümü” içine giriyoruz. çünkü yalnızca başka bir yerde olmak üzere aynı işi yapıyor olacak. 2 000 yılında yeni ekonominin iflasından sonra. Şimdi tabii piyasa ekonomisinin yeni işleyiş biçiminin “dijital kapitalizm” olarak adlandırılıp adlandırılmayacağı konusunda tartışabiliriz. ancak çoğunluğun 90’lı yıllarda iddia ettiği kadar hızlı değil. küreselleşme ve özellikle hızlanma. dijitalleşme.. Dijitalleflmeyle birlikte mekan kavram› de¤ifliyor Peki elektronikleşme. Yeni cihazlar ve teknikler “endüstrileşmiş” toplum- larda kendini kabul ettirmeye başlayan göçebe yaşam stilini desteklemeyi sürdürecek. sonuçta kültür çatışmaları doğacak. ağlaşma nasıl bir etkide bulunuyor? Telematik mantığı noktadan çok noktaya yapısından noktadan noktaya yapısına gelinmesine neden oluyor ve böylelikle daha fazla özgürlük. ama daha fazla risk de getiriyor. birinci sınıf bir mobilleştirme aracı olan cep telefonu. sabır.. Böylelikle gerçi “yeni bir insan” oluşmuyor. ama yer (mekan) hissi. O zaman geldiğinde. Aksine yeni kültür çat›flmalar› olacak ve toplumumuzu bölecekler. hayallerinden arınmış finans yöneticileri ve gelecek araştırmacıları her şeyin aşağı yukarı aynı kalacağını ilan ediyor. bu yüzden daha az para kazanır hale gelmeyecek. merkeziyetçilikten kopma. Ama kapitalin serbest ekonomide belirleyici bir rol oynadığını itiraf etmenin artık zamanı gelmedi mi? Bugün paranın oluşan “telematik” toplumda ilişkiler yumağını en azından endüstri toplumunda olduğu gibi belirlediğini hala kabul etmeyen biri olabilir mi? CHIP | MAYIS 2002 . Ancak yüzde 100 herkesin yeni medyaları kabul etmeyeceği içindir ki. tinsel mevcudiyet. Ben tersini iddia ediyorum: Çünkü zamanında Gutenberg’in bulduğu hareketli harflerde olduğu gibi. yeni iletişim ilişkileri insanın gerçekliğini gözlemcilerin bugün inandığından daha güçlü bir biçimde değiştirecek. Bu göçebe tip içinde programcılar ve web tasarımcıları bulunuyor: Biri göç ettiğinde. Bu ilk bakışta bir polemik izlenimi uyandırıyor. Bana göre. özgür ve çat›flmas›z bir toplum söz konusu olamaz.208 Peter Glotz’un Gelecek Senaryosu Dijital Kapital Gitgide artan dijitalleflme ça¤›nda. emektar endüstri kapitalizminin yerini “dijital kapitalizm” almış olacak ve zamanı dört temel eğilim belirleyecek: Maddecilikten kopma. Bu iletişim devriminin bir simgesi. yerleşme ye- teneği ve hareketlilik değişiyor. Bu dönüşümün etkilerini ancak 2009 yılından itibaren hissedeceğiz.

Kaliforniyalı kapitalizm modelleri uygulamaya konulur. sadece çatışma dolu gruplar dışarıda kalacaklar. Ancak kesin olan bir şey var: “Tarihin sonu” (Francis Fukuyama). Prof. tıpkı endüstri toplumundaki sarı kasklı metal işçilerinin simge olduğu kadar. siber uzayda aynı süreyi geçirip bedavaya bilgisayar oyunu programlayan birinin horlanıp bağımlı olarak görüldüğünü soruyor. tabii eğer halen bunlara sahiplerse. Bunların ideolojisine “yavaşlama (hızlanmanın. liberalizmin “kesin zaferi” veya çatışmasız bir toplum söz konusu olamaz. Peter Glotz Çeviren: Garo Antikac›o¤lu. belki kanlı çatışmalar ortaya çıkabilir. Dijital kapitalizm “sosyal piyasa ekonomisi” halini almış olan endüstri kapitalizminden biraz farklı olacak. agaro@chip. Berlin Bilim ve E¤itim senatörü. “ruhların katılaşmasının” karşısına yeni aile değerleri ve bir doz yeni dindarlık konulacak. Gerçekte para üzerinden yürütülen takas ilişkileri planlı ekonominin kamuflajından daha şeffaf. Milyonlar ruhun ve vücudun özel bakıma ihtiyaç duyacağı veya kıyametin yakında kopacağı. Böylece gö- Dijital kapitalizmin sonu ve antikapitalist 1/3’lük s›n›f MIT’te (Massachusetts of Technology) psikologluk yapan Sherri Turkle. Peter Glotz. “ekonomi terörü”ne veya dünya çapında “markalaşmaya” karşıydı. 2/3’lük bloğun ideolojisi halen üçte birlik bloğun ideolojisi karşısında üstün görünüyor. Bu çatışma gerçi Marksizm gibi kapalı bir ideolojinin oluşumuna neden olmuyor. eski SPD baflkan› izm Yalnızca enformasyon ya da bilgi toplumundan bahseden biri vicdan azabını sergilemiş oluyor. ivmenin tersi anlamında)” deniliyor. yeni parçacık hızlandırıcıları gibi yüksek teknolojilerin hiçbir anlamının olmayacağı gibi söylemlerle dejenere edilecek. Politik sınıflar alıcılarını çalıştırmalılar. neden günde 14 saat online olarak borsayı takip eden bir borsacının üstün görülüp de. 2/3’lük blok endüstri toplumundan arta kalanları (çalışanların yüzde 15’inden ibaret) destek kuvvetler olarak içine alacak. Peter Glotz (62) Aktiviteleri St. Dijital kapitalizmin büyük toplumlarında bu durum böyle kalacak gibi görünüyor. rece daha iyi yaşayan bir çoğunluk bloğu oluşacak. Ekonomik düzenin bu bölümünü gizlemek denemesi ya sinsiliktir ya da saflık. Ancak yeni alt tabakanın militarizme kaydığına dair ilk belirtiler geliyor: Dünya Ticaret Örgütü’ne veya Davos’taki Dünya Ekonomik Forum’una karşı küreselleşme karşıtlarının protestoları. antikapitalist üçte birlik sınıfı sisteme dahil etmek (“Inclusion”) için çabalayabilir ve yaşam stillerine karşı toleranslı olurlar ya da neoliberalizmin bizlere gösterdiği gibi. Gallen Üniversitesi’nde ‹letiflim bilimleri profesörü 26 y›ll›k politik aktivite. Analogdan Dijitale (2001) Dijital kapitalizmde s›n›flar ve 2/3’lük blok Benim öngörüm şu: Avrupa’nın büyük toplumlarında 2/3’lük bir toplum düzeni oluşacak. İvmenin ve yavaşlamanın arasındaki kültür çatışmasının en azından önümüzdeki 20 yıl boyunca devam edeceğini düşünüyorum. 15 Haziran 2001’de Göteborg’daki Avrupa Birli¤i zirvesindeki ayaklanmalara de¤iniyor. Simge analistleri için ekonomide lider olanlar. dijital kapitalizm için bir emprezaryo oluşturacak. Bu %62 durumda daha sert. Günümüzde bu değer sistemleri arasında kavga iyice körüklenmiş durumda. Böylece devrim yapabilecek bir “sınıf ” olmayacak. Peki ama yar›n›n dünyas› nas›l olacak? CHIP size her ay biliflim ça¤›n›n öncü düflünürlerini vizyonlar› ve ütopyalar› ile tan›t›yor. Alttaki ve üçüncü üçlükteki sınıfta ise önemli ölçüde bilime dayalı bir topluma ayak uyduramayanlar yoğunlaşacak.SER‹ 209 “Yeni alt tabakalar›n militarizmi”nde. Kitap Yazar›: H›zland›r›lm›fl Toplum (1999). üçüncü. “daha mantıklı” yaşayabilmek için materyal etkilere açık yüklü gruplar eklenecek. Sonuç ne olacak? Bu politik sınıfın tepkisine bağlı. Dijital kapitalistler modernleflme karfl›tlar›na karfl› Bu ne mi demek? Çatışmaya yatkın gruplar bilinçli olarak alttaki üçte birlik dilime düşüyorlar ve burada modernleşme mağluplarına tosluyorlar. BEN‹M V‹ZYONUM ‹nsanl›k tarihinin en ilginç yüzy›l›n›n bafl›nday›z. İyi politikalar yapıp.com. Antirasyonel kültür kritiğinin yeni bir dalgası yükselecek. Ortalıkta paçavralar uçuşuyor ve bugün yaşadıklarımız sadece bir başlangıç. Sistemin rafinesi de şu: Çatışmaya yatkın gruplar 2/3’lük bloğa dahil olacak.tr CHIP | MAYIS 2002 . ancak dramatik bir sonuç doğuracağı ortada. Varolan işsizlere.

Tel:(212) 283 84 38 Da¤›t›m: B‹RYAY A. (AB) Andrea Bauer) Görsel Yönetmen: Gökhan Koç.com.com.tr Ecevit B›kt›m.com. webmaster@chip.fi. gokhank@chip.com.com.tr Yaz› ‹flleri: Sevda K›l›ç. (TB) Thomas Baur. (PH) Peter Hummer. (FK) Fabian von Keudell.tr Reklam Müdürü: Nurhan Ba¤c› Eyiip bnurhan@vogel.itb. DÜNYA’DA CHIP 3 CHIP’in yay›nland›¤› di¤er ülkeler: Endonezya Romanya Tayland Hindistan Rusya Italya Singapur Almanya Macaristan Slovakya Cumhuriyeti Çek. korcan@chip.. (MS) Markus Schmidt. müzik.tr Haber Merkezi: Cem fianc› cemsanci@chip. Garo Antikac›o¤lu. Chian Baykal.’N‹N D‹⁄ER YAYINLARI 3 LEVEL Türkiye’nin bir numaral› oyun dergisi www.tr CHIP Test Merkezi: fiahin Ekflio¤lu.. chipyaz@chip.com.com.tr Yaz› ‹flleri Müdürü: Mahmut Karsl›o¤lu mkars@chip. ecevitb@chip. esahin@chip.com. kitap. Peter Glotz.com. yavuz@chip. ktuztas@chip. Malezya Ukrayna Çin Polonya Yunanistan Merkezi Almanya’da bulunan ve Almanya’n›n en çok sat›lan ayl›k bilgisayar dergisi olan CHIP.level. Ozan Ali Dönmez.com.com.chip.tr 3 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR Yeni bafllayanlar için bilgisayar ve internet rehberi Renk Ayr›m›-Film Ç›k›fl ve Bask› ASIR Matbaac›l›k Ltd.fi.: Piyalepafla Bulvar› Zincirlikuyu Cad. haber.com.tr 3 www. Paul Genel Müdür Yard›mc›s›: Beste Özerdem Finans Müdürü: Aylin Aldemir Halkla ‹liflkiler Müdürü: Özlem Cenker Pazarlama Sorumlusu: Ayten Çar Abone Bölümü Sat›fl Müdürü: Asu Bozyayla Abone Servisi: Ayten Akgüre Ebru Cinek Da¤›t›m Müdürü: Cem Cenker Da¤›t›m Asistan›: Mehmet Çil Üretim Koordinatörü: Turgay Tekatan VOGEL Medya Yay›mc›l›k A. Ad›na Sahibi: Gökhun Sungurtekin VOGEL MEDYA YAYIMCILIK REKLAM GRUBU Sat›fl Müdürü: Gülcan Bayraktar gulcanb@vogel. (SR) Stefan Reinke.com. sinema. Sena Kürflün.233 » KÜNYE REKLAM ‹NDEKS‹ Yay›n Koordinatörü (Sorumlu): Gökhun Sungurtekin sgokhun@chip. Ün ‹fl Merkezi 231/3 Kas›mpafla/‹stanbul Telefon: (212) 297 17 24 (pbx) Faks: (212) 297 17 33 Abone Faks: (212) 238 73 43 Yaz› ‹flleri Faks: (212) 238 73 26 Web Adresi: http://www.tr 3 IT BUSINNESS WEEKLY IT profesyonellerinin güvenilir rehberi www. CHIP | MAYIS 2002 .tr CHIP Online: Halil Selanik. VOGEL Medya Yay›mc›l›k A. fiti.com.com. (KK) Kim Kranz.com.tr Katk›da Bulunanlar: Murat Karsl›o¤lu. Cum.com.tr Pazarlama Müdürü: Güler Okumufl oguler@vogel.tr Kadir Tuztafl.fi. Türkiye ile birlikte 17 ülkede yay›nlanmakta.tr CHIP CD: Korcan Meydan.com.tr Market Sorumlusu: Yeliz Koyun kyeliz@vogel.tr Genel Yay›n Yönetmeni: Ufuk Yamank›l›ço¤lu uyaman@chip.fi.tr Reklam Trafikeri: Aynur K›na aynur@vogel.com.internetimiz. (TF) Thorsten Franke.tr Yavuz fiahin.tr Grafik Asistan›: Dilek K›rcan Genel Müdür: Hermann W.tr VOGEL MEDYA YAYIMCILIK A.com Bilgisayar.com.

acil durumlarda kullan›lmak üzere ilkyard›m çantan›z› haz›rl›yor ve ses kart›. 3 Webcam ile Gözetleme Evinizi otomatik olarak sürekli gözetleyin 3 Araflt›rma Laboratuvarlar›ndan Gelece¤in teknolojileri 3 En ‹yi E-mail ‹puçlar› Trick’ler ve spam’e karfl› önlemler ! Yaz›larda güncel geliflmelerden kaynaklanan de¤ifliklikler yap›labilir CHIP | MAYIS 2002 . ekran kart› ve anakart problemlerinin çözümü için reçeteler sunuyor. Kiflisel DVD’nizi menü ve dizin yap›lar›yla birlikte DVD’ye yazmak için en kullan›fll› yaz›l›mlar› test ediyoruz. CHIP. ekran kart› ve bellek montaj›nda dikkat edilmesi gerekenleri ve ad›m ad›m montaj›n nas›l yap›laca¤›n› aç›kl›yoruz.234 CHIP’TE GELECEK AY HAZ‹RAN 2002 Pratik Donan›m Problemlerine Son Bilgisayar›n›z kilitlenip kald›¤›nda ne yapman›z gerekti¤ini bilemezsiniz. ‹puçlar› Upgrade Rehberi Terfi rehberimizin birinci bölümünde upgrade öncesi sistemi haz›rlamay›. Donan›m Test: CD Yaz›c›lar Giderek artan CD kopyalama ve veri kaydetme ihtiyaçlar›na cevap vermeyi amaçlayan piyasadaki en yeni ve en h›zl› CD yaz›c›lar›n karfl›laflt›rmal› testi ve CD kopyalamak için ipuçlar›. Siz de kendi sisteminizi kendinizin terfi ettirmesinin gururunu yaflay›n. D‹⁄ERLER‹ 3 Grafik Plug-in’leri Yaz›l›m Testi Süper efektler için ücretsiz eklentiler Kendi DVD’ni Kendin Yap Sadece Authoring yaz›l›mlar›yla DVD’nin nimetlerinden tam olarak faydalanabilirsiniz. sabitdisk.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful