Windows XP Powertoys: ‹lginç ve faydal› ek araçlar

s142

2C

D’li

AYLIK YAYINDIR • MAYIS 2002 • ISSN: 1300-9419 • 112415 • SAYI: 2002/05 • 3.750.000 TL

Kolay ve H›zl› A¤ Kurulumu
5/2002 www.chip.com.tr

Basit bir ev a¤›n›n pratik kurulumu için ipuçlar›
s54

B‹LG‹SAYAR & ‹LET‹fi‹M KÜLTÜRÜ

2 CD!
Tam Sürüm

Windows ve Office

Paraliz 1.0
Kiflisel finans yönetim yaz›l›m› ile parasal ifllemlerinizi daha verimli ve h›zl› bir biçimde gerçeklefltirin

SON SÜRAT
k ‹PUÇLARI: Zaman tasarrufu sa¤layan pratik
ipuçlar›yla daha verimli çal›flabilirsiniz s20 k Gizli ve etkili 45 ipucuyla PC’nizi h›zland›r›n

CHIP CD: eCHIP
k TOP Freeware: Tamam› ücretsiz en iyi yaz›l›mlar k Dosya kurtarma araçlar›yla bilgilerinizi geri kazan›n k PC’nizi h›zland›racak Tuning yaz›l›mlar› k Windows XP Powertoys
eCHIP ‹çeri¤i s110

ÜCRETS‹Z
Kaynaklar
k En yeni filmler, MP3’ler ve oyunlar k Gizli downloadlar, ücretsiz cep hizmetleri k Donan›mlara ince ayar, yaz›l›mlara ipuçlar›
s176

Pratik
k Excel’de Grafik: Tablo ve
s152

Test: 3D Ekran Kartlar›

diyagramlar›n›za etkileyici grafikler k Sistem Kurulumu 10 ad›mda yeni iflletim sisteminin sorunsuz ve h›zl› bir flekilde kurulumu s112
K›br›s Fiyat›: 4.500.000 TL

H›z Yar›fl›nda
k GeForce4 ve rakiplerinin en h›zl›
ekran kart› olmak için k›yas›ya rekabeti
s68

S‹STEM‹N‹Z‹ YEDEKLEY‹N
En iyi sistem ve dosya kurtarma yaz›l›mlar› incelemede Windows’unuzu yedekleyin ve güvence alt›na al›n s120

Serial ATA
Yeni arabirim standard› neler sunuyor? s64

3

»

seyir defteri
Tafl Devri ‹nternetten Üstün
21. yüzyılda bilişim teknolojisinde gelinen nokta ilk bakışta hayranlık uyandırıcı. Bugün, taş devrine göre çok daha fazla şey biliyoruz, ancak düşündürücü olan değerli verilerimize gerekli özeni göstermememiz. Dijital çağda önemli veriler bir daha kurtarılamamak üzere kaybolabiliyor. Bu bağlamda taş devrinden kalma mağara resimlerinin günümüze kadar bozulmadan gelmesi bir anlamda bilişim teknolojisinin örnek alması gereken bir olay. İlkçağlarda bilgisayar kullanılıyor olsaydı; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacaktı; zira dijital verilerin kayalara, hatta kağıtlara yapılan çizimler kadar dayanıklı olması mümkün değil. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki bir CD-ROM en iyi koşullarda saklandığında en fazla 100 yıl, disketler ise 10 yıl dayanabiliyor. Konuyla ilgili en çarpıcı örnek, NASA’nın başına geldi: Kutularda paketlenen ve ihmal edilip oralarda unutulan milyonlarca manyetik bant yüzünden en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık arşivi yok olmuş durumda. Bununla ilgili bir anekdotu da sizlerle paylaşmak istiyorum: “Hoş geldin John! Yanında ne getirdin? – Mike, çok özel bir şey var yanımda. Dünya uzun süredir böyle bir şeyi bekliyordu. İnanılmaz, söyle çabuk, nedir bu? – Beyaz, dört köşeli bir materyal ve bir de tahta parçası var burada. Gerçekten heyecan verici John, hadi bizi daha fazla merakta bırakma, anlat... – Bu tahta parçasını beyaz materyal üzerinde hareket ettirdiğimde, tam olarak temas ettiği yerleri renklendiriyor. İnanılmaz bir şey bu... – Evet, ama hepsi bu kadar değil Mike. Bu tahta parçasıyla, bu arada buna kalem deniliyor, bir harfi, normalde bilgisayar ekranında gördüğümüz gibi, materyal üzerine çizdiğimizde... İnanılmaz, yavaş yavaş anlamaya başladım bunu. Yani birçok harfi yanyana çizdiğinde, monitör olmadan da okuyabiliyorsun. – Evet Mike, gerçekten de öyle, kavramaya başladın. Bu materyale kağıt deniliyor. İnanılmaz. Ve bunun için elektriğe de ihtiyaç duyulmuyor, öyle değil mi? – Hayır, hayır Mike, fantastik değil mi? Pil ya da aküye bile ihtiyacın yok. İnanılmaz John. Hey John, onu katladın. Notebook’umla da yapabilirim ben bunu. – Hayır Mike, bu başka, bunu istediğin boyuta gelene kadar katlayabilirsin. Hey, giderek küçülüyor bu. Şimdi hatta cebime sığacak kadar küçüldü. Bu gerçekten inanılmaz, şimdi bunu hep yanımda taşıyabilirim. Şuna bir dokunabilir miyim? – Elbette Mike. Dokun bak. Bu gerçekten inanılmaz John, bunun hiçbir ağırlığı yok nerdeyse. – Doğru Mike. Bu en küçük Notebook’tan 100 kat daha hafif. Aküsü yok, 100 kat daha hafif, inanılmaz, hayal görüyorum galiba. – Hayır, hayır Mike, hayal görmüyorsun. Bak şimdi ne yapacağım. Ama John, ne yaptın, ortadan ikiye ayırdın onu. – Bu materyal o kadar fantastik ki, bak Mike. İki parçayı yanyana tutuyorum ve halen okunabiliyor. İnanılmaz, bunu bir de disketle denemeli, ha ha ha. – Bu kadarla da kalmıyor Mike, bu kağıt çok daha dayanıklı, onu istediğin yere götürebilirsin, çok düşük ve çok yüksek sıcaklıklarda kullanabilirsin. Ve ona artık ihtiyaç duymazsan, onunla burnunu silebilir veya tuvalette..., anlıyorsun ya Mike. Evet John, inanılmaz... Söylesene, bu demek olmuyor mu ki, bir gün bilgisayar ve notebooklara hiç ihtiyacımız olmayacak. Yani John, çok etkilendim...

Ufuk Yamank›l›ço¤lu, Genel Yay›n Yönetmeni uyaman@chip.com.tr

‹lkça¤larda bilgisayar kullan›l›yor olsayd›; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacakt›; zira dijital verilerin kayalara, hatta ka¤›tlara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il.

CHIP | MAYIS 2002

4

‹Ç‹NDEK‹LER 5/2002
Kapakta yer alan konular k›rm›z› renkle yaz›lm›flt›r.

GÜNCEL 14
Güncel Haberler: Nokia’dan yeni modeller, IBM’den Microdrive, Sony Clie Pef-H770C, Arabada Dolby Kalite, Yeni Intel ifllemciler, DVD yerine Blu-Ray...

KAPAK KONUSU 20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilir ve ifllerinizi kolaylaflt›rabilirsiniz

DONANIM 34 40 50 54 62 64 68 82 86 90
Donan›m Haberleri Donan›m Testi: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: GeForce4’e rakip SIS’in yeni chipseti ve 64 bit’lik AMD’nin yeni ifllemcisine ilk bak›fl Network Kurulumu: Basit bir a¤›n kurulumu ve PC’leri ba¤lamak için alternatifler Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› kazanan Arri Lazer’in hikayesi Serial ATA Arabirimi: Yeni disk arabiriminin sunduklar› Test: Ekran Kartlar›: GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl› Alternatif Girifl Ayg›tlar›: Fare ve klavye alternatifi, ileri teknoloji ürünü, ergonomik girifl ayg›tlar› incelemede Donan›m Günlü¤ü: Donan›m dünyas›nda geçen ay... CHIP TOP 10 Testleri: Donan›m ürünlerinde en iyi 10

20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilirsiniz.

68

Test Ekran Kartlar›
GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl›

Yeni Ürünler: Donan›m
41 ‹fllemci: ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart: Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek: Easy Disk 42 DVD, VCD, CD Player: Mustek DVD-V560 Anakart: Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek: Netac Bootable OnlyDisk 44 19” Monitör: Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c›: Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu: KAAN Twin 46 PDA Modülü: Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk: Samsung SP80A4H Anakart: ChainTech CT-7VJDA 48 All in One: Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk: SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart›: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

Yeni Ürünler: Yaz›l›m
105 Grafik Tasar›m Yaz›l›m›: Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m›: Adobe Photoshop 7.0 Beta CAD Yaz›l›m›: Auto Cad 2002 114 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m›: Astrosell Professional FTP Yaz›l›m›: Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m›: LapLink Gold 11 116 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m›: Mcafee Internet Security 4.01 Video Düzenleme Yaz›l›m›: Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m›: Adobe GoLive 6

CHIP | MAYIS 2002

eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet çözümü Sharepoint’un kurulumu. konigürasyonu ve ayarlar› XP Powertoys: Windows XP için faydal› ve e¤lenceli araçlar paketiyle iflletim sisteminizin özelliklerini gelifltirebilirsiniz ‹nternette Her fiey Bedava En yeni filmler. eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler INTERNET 170 174 176 ‹nternet Haberleri Servis Testleri: En yeni ve en iyi web servislerinin incelemesi ‹nternette Her fiey Bedava: En yeni filmler. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi. oyunlar. donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar 142 PRAT‹K 150 152 162 164 Pratik Girifl: Ay›n bug’› ve ay›n ipucu Excel Grafikleri: Excel belgelerinize ve diyagramlar›n›za etkileyici grafikler ekleyerek verilerinizi daha baflar›l› bir flekilde sunabilirsiniz 6 Ad›mda Word’den PDF’e: Word dokümanlar›n› PDF dokümanlar›na dönüfltürün ‹puçlar›: Windows. oyunlar. ücretsiz cep hizmetleri.. gizli download’lar. gizli download’lar.5 YAZILIM 98 102 104 110 112 120 134 176 Yaz›l›m Haberleri Ay›n Shareware’leri: Güncel shareware yaz›l›mlar ve araçlar Yaz›l›m ‹nceleme: Ticari yaz›l›mlar›n k›sa tan›t›mlar› eCHIP CD: May›s 2002 CD’sinin içeri¤i ve önemli programlar Yeni Windows Kurulumu: 10 ad›mda eski sistemini yedekleyip.. okur sorular›. MP3’ler. sorunsuzca yeni bir iflletim sistemi kurmak isteyenler için kurulum rehberi Test Dosya Kurtarma Araçlar›: Sistem kurtarma. yöntemler Access Kursu: Veri taban› arayüzü XML Kursu: Bölüm 4: XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD 204 VE D‹⁄ERLER‹ 3 8 208 212 233 234 Seyir Defteri OkurYorum Vizyon: Gelecek Senaryolar› Abone Formlar› Künye Gelecek Say› CHIP | MAYIS 2002 . donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c› medyalar›n tafl devrinden uzay ça¤›na geliflim evreleri ve dayan›kl›l›k sorunu Tatil Siteleri: Yaz gelmeden tatil rezervasyonunuzu flimdiden internet üzerinden yapt›rabilirsiniz E-Mail Listeleri: POP3 ve web tabanl› hesaplar için mailing-list’ler oluflturmak 192 200 eCHIP Editoryal ‹çeri¤inden Seçmeler Computer Easy Bilgisayar Sözlü¤ü: D Harfindeki Onlarca Terim PC ONLiNE Ay›n Web Siteleri: Yerli ve yabanc› ilginç web sitelerinin aç›klamalar› ve linkleri. ücretsiz cep hizmetleri. MP3’ler. 120 Dosya Kurtarma Araçlar› Sistem kurtarma. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi. uygulamalar.. Reklam Pencerelerine Son: Sörf yaparken istek d›fl› aç›lan reklamlardan kurtulma yöntemleri SUXXESS VB Kursu: Form nesnesi özellikleri..

Düzeltir. derginizi büyük bir ilgi ile okuyorum. CHIP PUAN ve Fiyat/Performans de¤erleri de yanl›fl girilmifltir. Tartışmasız Türkiye’nin en iyi dergisi. DÜZELTME 2002 Nisan say›l› dergimizin 46. derginizi iki yıldır takip ediyorum. CHIP’in yıllardır kalitesinden ödün vermediği açıkça ortada ve bence de bu nedenle ona bağlanan okurlar gün geçtikçe artıyor. Bir de bu konuyu (bolca karşılaşılan hatalar) bulabileceğim eski sayılarınıza internet ortamında nasıl ulaşırım? Yardımcı olursanız sevinirim. eCHIP CD’lerindeki bir yıl öncesinin sayılarını PDF formatında okuyabilirsiniz. Bu tür faydalı pratik yazıları daima görmek istiyoruz. Önerimi dikkate almanız dileğiyle.tr Sayfa say›n›z düfltü Derginizi 1999’dan beri takip eden gerçek bir fanatik CHIP’çiyim.. Bu hatalardan dolay› okurlar›m›z ve ilgili firmalardan özür dileriz. Yer almas› gereken firmalar Armada. 3 yıldır bana kazandırdıklarınız için çok teşekkürler. Mükemmel bir çizginiz ve seviyesi yüksek bir yayıncılık anlayışınız var. Haber sayfalarının sayısını arttırmanızı öneririm. Firmalar›n telefonlar› s›ras›yla.8 okuryorum Daha H›zl› Bir Sistemim Oldu.. Bence bu boşluğu doldurmak için yeni köşeler açabilirsiniz. Altı aydır okuduklarımdan bayağı bir bilgi edindiğimi fark ettim. masaüstü yayıncılık ile ilgili yazı çıkmaması ve çok Fiyat elefltirisi Derginizi 2 yıldan beri takip ediyorum. başarınızın devamını dilerim. Ch›p: Sayfalarımızda her ay mümkün olduğunca Office programlarıyla ilgili eğitici yazılara yer vermeye çalışıyoruz. Bir ricam olacak: Photoshop. Murat Ahmetbeyo¤lu Ch›p: Bu yazılara maalesef internet üzerinden ulaşma şansınız yok. ancak daha yeni olan dergileri normal fiyatının biraz altında satmayı daha doğru buluyoruz. CHIP | MAYIS 2002 . Excel e¤itimleri Merhaba. derginizi yaklaşık 6 ay önce okumaya başladım.. şimdilerde 190’ı geçmiyor. Verdiğiniz yararlı bilgilerden ötürü teşekkür etmek isterim.. Başarılar dilerim. böyle olması gerekiyor muydu? Acaba bu rakipsiz kalmanın verdiği bir rehavet mi? Kaldı ki sizin sloganınız “en yüksekten uçan. (216) 499 62 99 ve (212) 336 61 00. yazılım) küçük bir kitapçık olarak yayınlasanız ya da sitede yeni bir link oluştursanız memnun olurum. 1997 yılından beri çok samimi bir okuyucunuzum. “PC’nizi H›zland›r›n” CHIP 4/2002 yorum@chip. en yakın takipçisi yarınız kadar satıyor. sayfas›nda yer alan Donan›m Testi bölümünde Samsung SP8004H sabitdiski tan›t›m›nda vermifl oldu¤umuz firma bilgileri hatal›d›r. Gerçekten birçok dergiden kapsamlı ve bol içerikli. şu anda hemen hemen normal satış fiyatı kadar. Word. Do¤rusu için TOP 10 testimize bakabilirsiniz. Ufotek’tir. en uzağı görendir” gibi yüksekten uçarken uzağı görmenin yan etkileri mi var? Türkiye’nin içinde olduğu bu kriz ortamında biraz daha sağ duyulu olmak gerekmez mi? Türkiye’nin en iyi dergisine saygılarımla.com. World. CHIP insanlara bir bilgisayar kültürü sağladığı gibi.. Nisan sayınızdaki “Sisteminize Doping” yazısından sonra sistemimde belirgin bir hızlanma kaydettim.. İçeriğiniz beni oldukça tatmin ediyor ama benim gibi bilgisayar hastalarının ufak bir sıkıntısı var. donanımlar hakkında daha detaylı bilgi vs. Koyuncu. o kadar ki. Ben sizden bir ricada bulunacağım. Bu yüzden sizleri kutlarım. Kont. Ben herhangi bir cihaz almadan önce mutlaka Top 10 listelerini ve arşivimi inceliyor ve her an bilgisayarım hakkından CHIP’e danışarak hareket ediyorum. Başarılarınızın devamını diliyorum ve benim gibi bir çok fanatiğinizin olduğunu tahmin ediyorum! Tuna Pehlivano¤lu Merhaba CHIP. dergide yayınlanan bilgi hatalarını (donanım. Ayr›ca ayn› safyada TOP 10 testimizde do¤ru olmas›na ra¤men. örneğin eskiden en az 240 olan bu sayı. (212) 230 89 80. Abdülkadir Bayrak Hatalar kitap盤› Sayın CHIP çalışanları. Buraya kadar her şey iyi güzel de her sayınız mesela Kasım 2001 kadar kaliteli olabiliyor mu? Eski dergilerinizi önceden yarı fiyatına yakın bir değerde satarken. Ayrıca haber sayfalarınız da bilişim dünyasındaki gelişmelere hızlıca bir göz atmamıza çok yardımcı oluyor. Flash. ancak tabii ki benim de bir ricam olacak: Derginin sayfa sayısı geçen yıllara göre bir hayli düştü (gene dopdolu olmasına rağmen). Burak Uçan Ch›p: Çok eski dergilerimizi daha ucuz bir fiyattan satıyoruz. onlara her konuda destek çıkmayı da unutmuyor. ama fiyatının yüksek olması sürekli takibimizi zorlaştırıyor. Excel gibi programların her ay dergide 1-2 sayfa eğitimini verirseniz sevinirim. Yücel Naz›m Kurtel Poster istiyorum Sevgili Chip yetkilileri. Pratik sayfalarımızdaki Tipps&Tricks bölümümüzde de işinize yarayacak ipuçları bulabilirsiniz. özür dileriz.. Eda Narl› Masaüstü yay›nc›l›k Merhaba.. Benim naçizane katılım sebebim. gibi. (216) 522 99 00. Bundan sonra derginizde bir tane bile olsa bilgisayar veya onunla ilgili posterler vermenizi istiyorum. Gerçekten çok başarılısınız.

Page Maker vs. hangisi kullanışlı. Yardımcı olursanız çok seviniriz. MCD- Ch›p: Okurlarımızın büyük bir çoğunluğu Saygıdeğer CHIP Dergisi yetkilisi/yetkilileri. PC sorunlarına artık daha uzmanca yaklaşmaya başladım. A’dan Z’ye Network: Özel say›m›z sizlerden büyük ilgi gördü.. Hangisi daha iyi. Gerçekten bu konuda (diğer konularda olduğu gibi) 1 numarasınız ve profesyonelsiniz.Ş. Osman Sani Gelifl Türkçe işletim sistemleri kullandığı için biz de Türkçe Internet Explorer vermeyi uygun buluyoruz. Geçen ay çıkarttığınız A’dan Z‘ye network özel sayısını aldım ve çok beğendim. İleride MCT sertifikasını almak istiyorum. Çünkü deneyim. Bu öneriyi. Derginizi çok başarılı buluyorum.tr) ile temasa geçip Gelecek Linux işletim sisteminin en son sürümüne ait kurulum paketini verirseniz.Ş.’den Sayın Görkem CHIP | MAYIS 2002 .. Dünyanın sahip olduğu devasa bilgi birikimini. konusu aygıt sürücüleri olan e-posta iletimden sonra bu ay (2002 Mart) ilgili konuya değindiğiniz için çok teşekkürler. MCSE. (www. Yalnız. Eminim ki bu genel bir problemdir. son zamanlarda. yaşam biçimini şekillendiren bir eylemdir. In design. Doç. ama kullandığım İngilizce Windows ve ben Türkçe Explorer kullanmak istemiyorum. derginizi yaklaşık 1 yıldır çok beğenerek takip ediyorum ve bundan sonra da imkanım oldukça takip etmeye çalışacağım. konu anlatılırken ağırlıklı olarak Windows işletim sistemi tercih edilmiş. Şu ana kadar MCP. Sizden ricam. programlarının dışında kalan programları geniş bir biçimde (yalnız freeware programları değil. aygıt sürücülerin hangi programlama dilleri ile yazıldığına dair pek fazla bilgi de verilmemiş. Harun Ça¤layan Seminerler ve sertifikalar Sayın CHIP Dergisi. çalışma yöntemlerimiz artan deneyimle birlikte sürekli değişiyor. Yalnız bu verdiğiniz programların bir çoğunu çalıştırıp kullanmak oldukça zor. derginizde ya da CHIP CD’sinde winamp skini yapmayı anlatabilir misiniz? Bunu birçok arkadaşım da istiyor. Ayhan Ergün Winamp Skin’leri İyi günler. Gelecek A.10 okuryorum bilinen programların dışında kalan programların tanıtılmaması üzerine. Ben. Bu nedenle derginizi çok yakından takip ediyorum. ‹ngilizce Internet Explorer Merhabalar.. fiyatları çeşitli olabilir. Derginiz sayesinde bilgisayar konusunda kendimi aştığıma BA ve Macro Media sertifikalarını alabildim. Sizlere başarılar diliyorum. programlar ve genel olarak grafik ve masaüstü yayıncılığın püfleri konusuyla ilgilenmiyorsunuz? Bu programlar oldukça pahalı. Bu konuda büyük bir eksikliği doldurduğunuza inanıyorum. Sizden mümkünse bunu rica ediyorum..com. CHIP dergisinin CD’sinde İngilizce versiyon Internet Explorer verilmesini istiyorum. Hasan Çelik Ayg›t Sürücüleri inanıyorum. Siz niçin mesela QuarkXpress. Bu konuda okuyucu sorularına rastlamıyorum ve bu bana oldukça ilginç geliyor.. Saygılar. Ve bunların demo veya shareware sürümlerini vermenizi rica ediyorum. Yazılım İnceleme sayfalarımızda mümkün olduğunca değişik programları incelemeye çalışıyoruz. Zira herkesin alım gücü ve ihtiyacı farklı. Adnan Kay›kç› Ch›p: Öneriniz için teşekkür ederiz. Linux işletim sistemini de kapsamasını rica etmiştim. Bu programları tanıtırsanız memnun olurum.) anlatamaz mısınız? Çok büyük bir ihtiyaç olduğu kanaatindeyim. Linux ve Gelecek Linux işletim sisteminin tanınmasına önemli ölçüde yardımcı olursunuz.. Gelecek A. İşlerimin yoğunluğu nedeniyle ancak akşamları boş olduğum için CD’lerden çalışmanın ya da derginizden takip etmenin. derginizi iki yıldan beri takip etmekteyim. bu zamana kadar elde edilmiş tüm kişisel deneyimlerin bir bütünü olarak görmemiz mümkündür. Sizden isteğim. bir nebzede olsa daha kolay olacağına inanıyorum. A’dan Z’ye Network say›s› Merhaba CHIP çalışanları. Biraz dilekçe gibi oldu. Masaüstü yayıncılık ülkemizde bilgisayar kullanıcıları arasında oldukça ileri bir düzeyde. CD içinde verdiğiniz shareware seçiminiz bir harika. aralarındaki farklar nedir? Bilgisayarın kullanım alanlarına baktığımız zaman masaüstü yayıncılık ülkemizde hiç de öyle yabana atılacak bir seviyede değil. sertifika eğitimleri ve sınavları oldukça pahalı olmaya başladı. Benim istediğim CHIP CD’lerinde bu seminerlerin derslerinin verilmesi. A’dan Z’ye donanım sorunları ve çözümleri ile ilgili bir ek çıkartmanızdır. satırlarıma bir teşekkür ile başlamak istiyorum. Norton vs. gelişiyor ve yeniden şekilleniyor. Macromedia. içine birkaç reklam koyup dergi ücretini biraz düşürürseniz biz okurları çok memnun edersiniz.gelecek. Ayrıca şu çok tanınan Photoshop. 2001 yılının Aralık ayında tarafınıza gönderdiğim ve Aralık sayısında yayınladığınız. Şunu da unutmadan söyleyeyim. Eğer böyle bir sayı çıkartmayı düşünürseniz. Sadece BT olarak baktığımızda. arkamızda bıraktığımız çeyrek asırlık deneyimin tüm dünyayı etkileyen sonuçlarını açık olarak görüyoruz. ister böyle bir özel sayı olsun ister dergi eki olsun. Dr. Yaşam biçimimiz. Ayrıca. önümüzdeki sayılarda bu programlarla ilgili bir karşılaştırmalı testimiz olabilir. Eğer mümkünse.

Bir de. Bilgisayarı oluşturan temel konuların sürmesini diliyorum. Değerlendirmenizi ve gereğini yapmanızı rica ederim. Derginin pek çok kişi tarafından okunması nedeniyle bence önemli olan bu yanlışların düzeltilmesi gerektiği CHIP | MAYIS 2002 . bilgisayar konusuna daha fazla önem verirseniz sevinirim. Bu durumda doğru ifadenin. Mahkemenin dava açması gibi bir durum söz konusu olamaz. Türkiye’de DVD yazıcı alabilecek kaç kişi var sizce? Daha CD yazıcısı bile olmayan birçok insan var. aşırı gereksizdi.. Dergideki yazıların yanı sıra CD’deki edergiler de oldukça ilgi çekici.tr adresine iletin.. ceza davalarında kamu adına savcı açar. Merhaba sevgili CHIP. Yayın hayatınızda başarılar dilerim. Derginizi 5 senedir alıyorum. Artık CD’lerde oyun için pek yer ayırmaz oldunuz. Gerçekten teknik olarak çok şey katıyor bilgilerimize ve hiç bilmeyenlerin de anlayabileceği bir dille yazılıyor. Aziz Muslukçu Programlama. Ayrıca tavsiye ettiğiniz web sitelerini çoğaltmanızı ve içerikleri hakkında bilgi vermenizi diliyoruz.. Levent Alt›n kanısındayım. Bu pahalılıkta içerik olarak dolgun bir dergi hazırlıyorsunuz.. dava kaybedilir. Beğenerek okuyorum dergiyi. davanın görüldüğü merciidir. Sizden bir ricam olacak. Av. Diğer tüm konu ve köşelerden ayrı bir içeriğe sahip olması ve diğer bilgisayar dergilerinde bu tür konuların olmaması da cabası. “kendisi aleyhine açılan davaların görüldüğü mahkemeler de dahil olmak üzere…” olmalıdır. “…davayı kaybetmeleri halinde…” olması gerekir. Şubat derginizdeki DVD yazıcı testi.tr adresine gönderece¤iniz e-mail’lerde isminizi yazmay› unutmay›n.. Yazıda. Birkaç ay önce Computer Easy’de yayımlamaya başladığınız elektronik ve bilgisayar konuları ile ilgili yazılar oldukça ilgimi çekti.12 okuryorum Çetin’e de gönderdim. Gerek içeriği..Microsoft… mahkemeyi kaybetmeleri halinde…” denilmektedir. Yani derginizi çok iyi tanıyorum. sizi yaklaşık üç yıldan beri takip ediyorum ve okuyucularınıza çok kaliteli bilgiler verdiğinize inanıyorum.. “. Haluk Polat çaplı oyunlara yer verirseniz ben ve benim gibi CHIP okurları için hiç de fena olmaz sanırım. Öncelikle böyle bir dergi hazırladığınız için size minnettarım.... Zira mahkeme. Derginizde vizyondaki filmlerin fragmanlarını daha geniş içerikle verseniz daha güzel olur diye düşünüyorum. iki CD verdiğiniz ayların birinde Linux’un yeni sürümünü de verirseniz sevinirim. dolayısıyla mahkeme kaybedilmez.. Sizlere CHIP hayatınızda başarılar dilerim.” şeklinde başlayan cümlede mahkemenin dava açtığı gibi bir anlam yaratılmaktadır.... Size soruyorum. Şu anda çok gereksiz. Son olarak hatırlatmak istediğim bir şey var. Tüm ekibe teşekkür ederim.. yani cep telefonlarıyla ilgili bölümlerinize daha az. Mehmet Ali CANAL YORUM VE YARDIM 3Dergideki yaz›larla ve genel olarak dergiyle ilgili görüfllerinizi yorum@chip. İyi çalışmalar.. ben dahil. Arda Baflaran Elektronik kursu CHIP dergisini uzun süredir izlemekteyim.com. Yalnız dergimizde daha çok donanıma ve incelemesine girerseniz memnun olurum. Saygılar sunuyorum. Halen süren mahkeme değil davadır. Ayni zamanda CD’leri de oldukça beğeniyorum. daha iyi bir dergi ve CD’siyle görüşmek üzere hoşçakalın. Bu köşeyi hazırlayan ve yayınlayan herkese teşekkür ediyorum. bilgisayar kültürü için alıyor. 3Lütfen bilgisayarla ilgili sorular›n›z› yardim@chip.. gerekse CD-ROM’u çok güzel. Gelecek ay. Sezer Mansur Upgrade rehberi Merhaba. ayrıca uzmanlık gerektiren bir dal olduğu için hukukla ilgili bir yazı yazılacak ise bunun derginin avukatına danışılarak yazılması gerektiğini düşünüyorum. ben 14 yaşında bir okurunuzum. Bu nedenle bu hataların düzeltilmesi gerektiğini. İyi çalışmalar Ahmet Bar›fl Gereksiz yaz›lar Merhabalar. Buket SARAN Ch›p: Düzeltmeleriniz için teşekkür ederiz. çünkü derginizi çoğu okuyucu cep telefonları için almıyor. bilgisayar konusunda uzman olan bir okuyucunuzum.com. eğer ufak Hukuki hata. Yeni Linux sürümü Derginizin sürekli takipçisiyim.. Hukuk davalarında davayı kişiler.. aşırı gereksiz bir sayfa işgali.. Bir diğer yanlış. Gerek mesleki yaşamımda gerekse bilgisayarcılık hayatımda sizin yorumlarınızdan ve derginizden çok şeyler öğrendim.. Saygılarımla. iletişimle ilgili. ben derginizi Şubat 1996’dan beri severek okuyan. Bu ayın kapak konusu her zamanki gibi mükemmel. 3Ayr›ca yorum@chip. Derginizin bu ay ki sayısında Yazı İşleri Müdürünüz Sayın Mahmut Karslıoğlu’nun yazısındaki hukukla ilgili hatalar dikkatimi çekti.tr adresine gönderebilirsiniz. “Kendisine dava açan mahkemeler de olmak üzere. bence programlamaya biraz daha önem verirseniz daha iyi olacak. Önümüzdeki sayılarda eski bir bilgisayarı olanlar için “upgrade” konulu bir yazı yazarsanız sevinirim. Donan›m incelemeleri 2 senedir her ay severek okuduğum dergilerden biri olan CHIP için yaptığınız çalışmalara teşekkür ederim. emin olun birçok sorularıma yanıt buldum. Yalnız eskisi gibi programlamaya pek önem vermiyorsunuz. Madem sayfanız kısıtlı niye daha ipe sapa gelir konulara yönelmiyorsunuz? Daha ekonomik ve piyasada rahat bulunabilen konulara yönelirseniz daha iyi olur. Oysa bunun da doğrusu. U¤ur Gürel Film Fragmanlar› Bu kadar güzel ve kaliteli dergi çıkardığı için öncelikle CHIP dergisine teşekkür ederim..com.

çal›flmalar›n› dijital olarak kopyalamaya karfl› koruyacak ve söz konusu koruma kesinlikle atlat›lamayacakt›r. Türkiye’ye yans›mas› da uzun sürmez. daki bilgisayar›nda dinlemek için kopyalayanlar hapse at›lma tehlikesi yaflayacaklar. s Madonna’n›n yeni CD’sini araban›zdaki CD çal›c›da dinlemek için kopyalad›n›z m›? Peki ya Brosis’in? Veya Heather Nova? DVD’leriniz veya Office paketleriniz için haz›rlad›¤›n›z yedek kopyalar›n›z var m›? E¤er bu sorulara cevab›n›z “Hay›r”sa art›k zaman› geldi demektir. internetteki download sunucular›n› arad›klar›n› ve bulduklar›n›. Peki borsa olmadan nas›l pay- güncel CHIP | MAYIS 2002 NE YASAKLANACAK? Almanya’daki kullan›c›lar flu ana kadar özel amaçlarla maksimum yedi tane kopya ç›kartabiliyorlard›. kopyac›lar› orada görmekten memnun kalacak ve adaleti göreve ça¤›racak. hedeflerinin özel kullan›c›lar de¤il. . Sevdi¤i CD’leri arabas›nda veya bürosun- 3 Pahal› orijinal CD’leri korumak için. Bu uyar›lar›n nedeni ise “Telif haklar› ve benzeri koruma kanunlar›n›n belirli noktalarda harmanlanarak biliflim alan›nda uygulanmas›” direktifi ve söz konusu direktif bu sene içerisinde Almanya kanunlar›nda uygulanmaya bafllanacak. Ancak yeni kanunla beraber büyük de¤ifliklikler olacak: 3 Söz konusu donan›m ve yaz›l›ma sahip arkadafl›n›z›n üçüncü flah›slar için kopya oluflturmas› yasaklanacak! Sert numara: Kopyalama yasak En kötü durumda. MatriksII’de oynar m›? IBM’den Microdrive Mini sabitdisk ceplerde Sony Clie Pef-N770C Sony’den yeni avuçiçi Arabada Dolby Kalite Hareketli sinema keyfi Yeni Intel ‹fllemciler Mobil ifllemcilere 6 saat ömür Mikroifllemci Pazar›nda ‹ttifak Intel’e savafl açt›lar Yeni Teknoloji DVD yerine Blu-Ray AB Telif Haklar› Direktifleri Kopya Yüzünden Hapse Girilebir mi? Yasa koyucular. kiflisel CD kopyalama kavgas›na müdahale ederek. fiu ana kadar gri bölge olarak adland›r›lan ifllemler bir anda kara pazara dönüflecekler. CHIP. kullan›c›lar›n haklar›n› dramatik flekilde s›n›rland›rd›lar. Üretici birli¤i Business Software Alliance (BSA). Daha sonra CHIP arflivinizdeki film ve müzik kopyalama tekniklerini uygulayarak özel kullan›m amac›yla tafl›nabilir ortamlardaki tüm bilgilerinizi yedekleyin. IFPI sözcüsü Hartmut Spiesecke. Çünkü Avrupa Birli¤i yaz aylar› içerisinde iflinize çomak sokabilir. Buradaki problem ise. habersiz ev bask›nlar› yapabilmeyi isterdi. Örne¤in Clone CD gibi kopyalama araçlar› kanun d›fl› olacak ve baz› firmalar iflas edecek. Avrupa Birli¤i’nin kendisinin telif haklar›n› nas›l koruyaca¤›n› kesin olarak bilememesi ve müzik veya yaz›l›m korsanlar›na karfl› gösterilecek tepkiyi (sert veya yumuflak) ulusal yasa koyuculara b›rakmas›. BSA. karfl›lafl›labilecek sonuçlar› aç›kl›yor. Bir baflka tedbir ise de¤iflim borsalar›n›n baflka bir formu olan internetteki paylafl›m araçlar›ndan olufluyor. Yaz›l›m korsanl›¤› ciddi bir suç oldu¤u için BSA. kopya korumal› yaz›l›m ve müzik CD’lerinin özel güvenlik kopyalar›n›n ç›kart›lmas› yasaklanacak! 3 Kopya korumas›n› k›rabilen Clone CD gibi kopyalama yaz›l›mlar› yasaklanacak! 3 CD kopyalamak ve hediye etmek a¤›r bir flekilde cezaland›r›labilecek. savc›lar yaz›l›m korsanl›¤›n› önemsiz bir suç olarak gördükleri için çok daha fazla” sözleriyle dile getiriyor. Bu durumda çocuk hapishaneleri oldukça kalabal›klaflabilirdi. tüm imkanlar ortaya serilerek müzik ve yaz›l›m endüstrisi. Avrupa Merkez Bölge Yöneticisi Georg Herrnleben düflüncelerini “Yaz›l›m korsanlar›na karfl› yap›lan harcamalar. Gfk taraf›ndan yap›lan pazar analizine göre.14 ‹Ç‹NDEK‹LER 16 16 16 18 18 19 19 Nokia’dan yeni modeller 8910. Bir an önce d›flar› ç›k›n ve yeteri kadar bofl CD temin etmeye çal›fl›n. 2002 y›l›nda yaklafl›k olarak 247 milyon CD yaz›lm›fl ve bunlar›n yaklafl›k olarak yar›s› müzik CD’siymifl. üreticiler ve sunucular oldu¤u yönünde bir aç›klama yapt›. Bu rakamlar müzik endüstrisinin yeni kanunlar ç›kart›lmas› yolunda Brüksel’de lobi faaliyetlerine bafllamas› için yeterli nedeni teflkil ediyor. Bu noktada Phono endüstri birli¤i (IFPI) karfl› ata¤a geçmifl durumda.

son derece masum olarak. Tabii ki bu tür bir sonuca karfl› da tedbir al›nacakt›r. IFPI ve BSA’n›n kiflisel kopyalamaya hak tan›mak istememesine karfl›l›k GEMA sözcüsü Elfriede Oberhofer. Dijital ortam s›n›r tan›maz ve güncel müzik elde etmek isteyen. s %5 %36 Baz›lar›n› dinliyorum. internetten bir flekilde temin edebilir. kopya turistleri için aç›k E¤er Avrupa Birli¤i ülkeleri tek bir kanun üzerinde uzlaflamazlarsa ne tür bir durumla karfl›lafl›labilir? Böylece yurt d›fl›na ç›kan turistlerden art›k yerel bir hat›ran›n yan›nda Madonna CD’sinin kopyas› da istenebilir. “Kiflisel ço¤altma sorun de¤il” aç›klamas›n› yapt›. laflabiliriz? Bu durumda çok büyük bir kesim kanun d›fl› yollara baflvuracak. Bu durumda ülkemizdeki ünlü hal› ma¤azalar› da kopya ma¤azalar›na dönüflebilir. AB. fiayet bu oyunu dinleyiciler kaybedecek olursa. di¤erleri çalm›yor Tüm CD’leri k›r›yorum CD’ler hiçbir çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›flm›yor CD’ler tüm çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›fl›yor s s s %29 %30 CHIP | MAYIS 2002 . Bu yöntem ile yaz›c› ve disk fiyatlar› flu ana kadar oldu¤undan çok daha fazla artacak ve kullan›c›lar böylece özel kopyalar›n›n lisans hakk›n› ödemifl olacaklar. Ancak bu durumda endüstri. kalite kayb› da bir sorun teflkil etmeyecektir. karfl›laflma yer alt›nda kald›¤› yerden devam edecek. VHS kasetlerinden farkl› olarak kopya korumalar›ndan centilmence vazgeçmek zorunda kalacak. Yollar. GEMA taraf›ndan senelerdir dile getirilen bir yöntem olarak kat›l›mc› ülkelere yaz›c› ve diskler üzerindeki vergi ile zarar›n toptan tahsil edilmesi imkan›n› sunacak. yeni bir sistem kurarken veya hatalara karfl› sabit disklerini düzenli yedekleyerek CD’lere kaydeden kullan›c›lar da büyük zararlar edebilecekler. Ayr›ca. Yumuflak çözüm: Yazmak pahal›laflacak fiayet ikinci kanun varyasyonu uygulanacak olursa kullan›c›lar hapis tehlikesinden kurtulacaklar. müzik endüstrisi ile dinleyiciler aras›nda gidip geliyor. kopya korumal› Müzik CD’lerini tüm çal›c›larda çal›flt›rabiliyor. bu durumda. ? AYIN ARAfiTIRMASI Müzik CD’lerindeki kopya korumas› ile nas›l bafla ç›kabiliyorsunuz? CHIP Online okuyucular›n›n sadece yüzde befli.GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 15 Sadece Korumal›: Alternative Moments CD’sini arabadaki CD çal›c›n›zda dinleyemezsiniz. fiu anda komple CD imajlar›n›n download edilebildi¤ini düflünürsek. Peki ne zaman uygulanmaya bafllanacak? Top.

müflterilerinden gerifikir almay› umut ederken. mobil üretimi ve internet teknolojileri. filmin kahramanlar› Nokia’n›n efsanevi 8110 modelini kullanarak gündeme oturmufllard›.com Sony Clie PEF-N770C Sony’den Yeni Avuçiçi Bilgisayar Sony’nin yeni avuç içi bilgisayar› Clie PEG-N770C hem üstün avuç içi bilgisayar özellikleri. 8910 ve 9210i modelleri. 6310. KISA. Bilig için: ww. Cassio ve Navman gibi dev isimlerle ortakl›k içine giren IBM’in çal›flmalar› ile. elektronik bankac›l›k sitelerine eriflim. Yaklafl›k 18 saat kesintisiz müzik din- 3 Profilo ‹nternet TV’si Profilo hem televizyon olarak kullan›lan hem de inernet ba¤lant›s› sa¤layan ve bilgisayara gerek b›rakmayan yeni ürünü Web Box’u tan›tt›. network’ün dijitallefltirilmesi.com CHIP | MAYIS 2002 . e-mailler’e ses ve görüntü ekleyebilme.. Daha çok dizüstü bilgisayarlar. Bilgi için: www. Clarion. flarj istasyonu üzerindeyken uygun ses ç›k›fl›na ba¤land›¤›n da minik bir müzik setine de dönüflebiliyor. Bilgi için: www. e-mail gönderme. yeni ifl çözümlerinin.tr Mini Sabitdisk Ceplerde IBM.ibm. Bir klavye ve internet al›c›s› ile gelen televizyonun özellikleri flöyle: E-mail okuma. Bilgi için: www. Cihaz. en üst yöneticisinin de¤iflti¤i ve Ça¤la fiikel ile Beyaz’›n s›k s›k mesajlaflt›¤› yolundaki “televole” haberlerine konu olan gecesinde ünlü mankenler ve konuklarla yeni ç›kan ürünlerini tan›tt›. GSM kapasitesinin yay›lmas› konular› baflta olmak üzere tüm telekominükasyon endüstrisini ilgilendirecek bafll›klarda görüfller sunulacak. 3410.. Konferansta uydu iletiflimi ve teknolojileri. tafl›nabilir cihazlar için üretti¤i mini sabit diski Microdrive’› flimdi de otomobillerde kullan›lacak biçimde flekillendirildi¤ini aç›klad›.tubitak. Böylece Avrupa ile teknolojik entegrasyon sa¤lanmas› ümit ediliyor ve haz›rl›klar›n Haziran ay›na kadar tamamlanmas› hedefleniyor. sanal market düzenlemelerine uygun olarak elektronik al›flverifl. GPS sistemine yeni bir harita yüklemek de mümkün olacak. Bir ifl platformu olarak tan›mlanan Hepbizz ile HP.16 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. 3 Telekom Konferans› Caspian Telekoms Conferance. yeni tasar›lar›n.nokia. Tüm kat›l›mc›lar›n belirli bir bütçe deste¤inde bulunmas› gereken teknolojik iflbirli¤i projesine Türkiye’nin kat›l›m pay› olarak ödemesi öngörülen miktar ise 375 milyon euro.profilo... avuçiçi bilgisayarlar.. MP3 çalarlar. yeni fikirlerin ve yeni ekonominin hayat bulmas›n› planl›yor. Bilgi için: www. anket ve oylamalara kat›lma. portal›n herkese aç›k olan bir düflünce platformu gibi çal›flmas›n›. Ünlü Matrix filminde. interkatif yar›flma.hepbizz. Avrupa Birli¤i Umutlar› IBM’den Microdrive Bilimsel Ortakl›k Süreci Bafll›yor Avrupa Birli¤i’ne girmekte zorlanan ve görüflme tarihleri devaml› ertelenen Türkiye.com 3 Müflteri Daima Hakl›d›r HP Türkiye. hem fl›k ve ince tasar›m› hem de MP3 çalara dönüflebilmesi özelli¤i ile kullan›c›lar›n be¤enisini kazan›yor.com lemeyi mümkün hale getiren Microdrive elektronik firmalar›n›n otomobiller için üretti¤i cihazlara yerlefltirilecek ve tak ve kullan mant›¤› ile çal›flacak cihazlar portatif microdrive’lar› tan›yacak. Böylece sadece müzik dinlemek de¤il. Bilgi için: (212) 246 17 08 Nokia Yeni Modellerini Tan›tt› 8910 ve MatrixII s Nokia Türkiye. Avrupa Birli¤i ile siyasi entegrasyondan önce bilim ve teknoloji birli¤ine girme karar› ald›. Özel Bilgi ‹fllem’in Türkiye’ye getirdi¤i renkli ekranl› cihaz 11 saat aral›ks›z müzik dinleme imkan› tan›yor. Hazar ülkelerinin iletiflim bakanlar›n›n da kat›laca¤› toplant›lar› ITECA düzenliyor. fiber optik kablo. Cihazla birlikte standart olarak özel kulakl›¤› ve uzaktan kumandas› geliyor. 10’un önündeki çift haneli say› büyüdükçe fiyat›n ve hitap etti¤i yafl›n büyüdü¤ü ürünler olarak dikkat çekerken. Microdrive üç buçuk santimlik boyutlar› ile otomobil sahiplerinin müzik CD’lerini ve yol haritalar›n› art›k yanlar›nda tafl›maktan kurtarmaya haz›rlan›yor. karizmatik Genel Müdürü fiahin Tulga’n›n tan›t›m›nda rol ald›¤› yeni portal› Hepbizz’i tan›tt›.. Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun son toplant›s›nda Avrupa Birli¤i Araflt›rma ve Teknoloji Gelifltirme Alt›nc› Çerçeve Program›’na kat›lma karar› ç›kt›.ozel. Blaupunkt. konferanslar yap›lacak. 22-24 May›s tarihleri aras›nda ‹stanbul Hilton’da düzenleniyor. dijital foto¤raf makinesi ve kameralar için tasarlanan üç buçuk santimlik boyutu ve 16 gram a¤›rl›¤›yla bir devrim niteli¤i tafl›yan mini sabit disk Microdrive. internette sörf. Nokia’n›n üretimini çoktan durdurdu¤u 8110 modelinin yeni versiyonu kabul edilebilecek 8910 modeli ise yak›nda kullan›c›lar› ile buluflmaya haz›rlan›rken merak edilen soru. haberleflme sistemleri.com Yeni Modeller: Nokia’n›n yeni modelleri görüntüleriyle de cezbediyor. Bilgi için: www.gov. bu modelin Matrix 2 filminde boy gösterip göstermeyece¤i. otomobiller için yüksek kalite ve kapasiteli müzik dinleme olana¤› sa¤l›yor. 7610. 8910 modeli de ayr› bir ilgi gördü. 3510.

Bu e¤lence sisteminde 13 kuvvetli hoparlör ve 20 cm büyüklü¤ünde. Bilgi için: www. 20 e-data girifl haf›zas› (@. hafif ve ince dizüstülerin performans›n› art›rman›n yan›nda. Bakan Vural. Ulaflt›rma Bakan› ile birlikte kutland›. müflterilerinin ve ifl ortaklar›n›n yapt›¤› geri dönüfller çerçevesinde ünlü yaz›l›m› Star Office’i ücretlendirmeye karar verdi. yafl günü Tübitak merkezinde.tr Arabada Dolby Kalite Hareketli Sinema Keyfi mobil. Ayr›ca düflük ›s›da çal›flmalar› da fan kullan›m›n› ortadan kald›rarak enerji tasarrufunu ve sessiz çal›flma ortam›n› sa¤l›yor. fioför yan›ndaki ve arka taraftaki yolcular›n seyahat esnas›nda 5. Century 21 sisteminde yer alarak yat›r›m yapmak isteyenler için de bilgi içeriyor. kaset veya CD’den elde edilen her türlü stereo sinyal çok kanall› hale dönüfltürülebiliyor..com PDA. Tabii ki internette de gezinmek mümkün. Pocket PC 2002 ile hareketliyken bile hiçbir ileti ve ça¤r› gözden kaç›r›lmayacak. 2 kg’dan hafif ve 2. Ancak bu paketin fiyat› henüz belli de¤il.intel. Site emlak arayan veya satmak isteyenlere hizmet verece¤i gibi.1 ses ç›k›fl›na sahip filmleri zevkle izleyebilmeleri için bir audio/video donan›m› bulunacak. Baz› dizüstü bilgisayar modelleri bu ifllemcilerle 6 saat süreyle flarj edilmeden çal›flabiliyor.microsoft.volvo. “Mobility” anahtar kelimesini kullanan Hewlett Packard. KISA. Bilgi için: www. Yeni M serisi ifllemciler bu.sun. 140 watt gücünde güçlü bas ç›k›fl›n› garanti eden bir subwoofer mevcut. Türkiye’de internetin 10.com. dünyada 27 ayr› bölgenin saatini haf›zas›nda tutabilirken. Bilgi için: www.tr Yurt Çap›nda ve D›fl Temsilciliklerde ‹nternet Bayram› Kutland› Türkiye’de ‹nternet haftas› nedeniyle yap›lan etkinliklerle birlikte. Prologic II’nin yeni Surround algoritmalar› sayesinde radyo.. Lütfen Cevapla! Microsoft telefon pazar›n› keflfetti. Outlook entegrasyonu ile de hem e-posta hem de SMS iletileri tek bir çat› alt›nda toplanm›fl. düflük güç harcayarak pil ömrünü de büyük oranda uzat›yor.. UMTS ayg›tlar› multimedya özellikleri kazan›rken Phone Edition ile de komünikasyon ön plana ç›k›yor.com 3 Casio “e-data bank” Casio’nun yeni saati. Sun’›n son Star Office paketi üç ay içinde bir milyon kez download edilmiflti. yeni ürününün tan›t›m› için 100 bin dolar ödül koydu. url) ile her zaman yan›nda bulunmas›n› isteyebilece¤iniz önemli e-mail ve web adreslerini yan›n›zda tafl›man›za olanak veriyor.com Mobil ‹fllemcilere 6 Saat Ömür Intel.com TV Radyo Hoparlör ( H ) Dolby Kulakl›k Güçlendiricisi H Kulakl›k Dolby Kuvvetlendirici TV H 3 Ödüllü Hacker Yar›flmas› Bilgisayar güvenli¤i konusunda faaliyet gösteren bir Kore flirketi. 48 içinde siteye girecek ilk hacker’›n ismini b›rakmas› olarak aç›kland›. Microsoft ile ortakl›¤›n› ilerleterek HP Jornada 900 modelini cep telefonu fonksiyonu ile donatt›.5 cm’ den ince ‘mini-notebook’ ve ‘sub-notebook’lar için çok düflük voltajl› befl adet yeni ifllemcisini tan›tt›. Lisans sahibi Dolby laboratuvarlar›ndan yap›lan aç›klamaya göre çok kanall› sesi tüm arabalarda mümkün k›lacak ek paketler k›sa bir süre içerisinde piyasaya sunulacak.century21. Bilgi için: www.woksdome..ersa. 3 Yeni Bir Emlak Sitesi Dünya çap›nda 7200 ofisinde 120 binden fazla çal›flan› bulunan emlak firmas› Century 21’in Türkiye pazar›na yönelik web sitesi yay›na girdi. Vural’›n aç›klamas› flöyleydi: “Dijital haklarla ve siber suçlarla ilgili yeni bir düzenleme yap›lmas› gerekiyor. MS iflletim sistemine sahip ak›ll› telefonlardan sonra flimdi de telefon fonksiyonu PDA’lara entegre edildi. mecliste bekleyen RTÜK Yasas›’na internetin de kat›lmas› hakk›ndaki sorular üzerine internetle ilgili yeni bir yasadan yana oldu¤unu söyledi. Bilgi için: www. Bilgi için: www.” CHIP | MAYIS 2002 . Saati. Pocket-PC Phone Edition Yeni ‹ntel ‹fllemciler 3 StarOffice Art›k Paral› Sun Microsystems. Bugüne dek internet üzerinden bedava indirilebilen ve kullan›labilen yaz›l›m. Microsoft’un Office paketi karfl›s›ndaki en ciddi rakip kabul ediliyordu. Bilgi için: www. Dolay›s›yla firma ürünün güvenli¤ini kan›tlamak için hacking yar›flmas› düzenlemifl oldu.18 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. Ersa ithalat getiriyor. Ancak ödülü kazanman›n flart›.org Subwoofer CD De¤ifltirici Volvo’nun yeni modeli XC90 Sport Utility Vehicle (SUV) Dolbys Surround Technik Prologic II ses teknolojisinin entegre edildi¤i seri olarak üretilen ilk oto- Araba Sinemas›: Volvo’nun yeni modeli XC90 ses ç›k›fl› için Dolby teknolojisini kullan›yor.com.

13 saatlik TV yay›n› veya 2 saatlik çok yüksek çözünürlüklü video görüntüsü de saklayabilecekler. DVD veya VCD gibi yayg›nlaflana kadar yüksek fiyat isteyecek olsa da kullan›c› aç›s›ndan olumlu bir geliflme kabul ediliyor ancak yeni yeni ucuzlamaya bafllayan DVD kay›t sistemlerine yat›r›m yapan kurulufllar› da zor durumda b›rakma olas›l›¤› tafl›yor. Motorola.panasonic. Philips ve STMicroelectronics bir araya gelerek Intel’in hakimiyeti alt›ndaki mikroifllemci pazar›na ucuz ve yüksek teknoloji ürünü ifllemciler üretme karar› ald›lar. Sony ve Thomson taraf›ndan desteklenecek olan Blu Ray’e so¤uk bakan ise DVD’nin ana mucidi olan Toshiba ve VHS sistemlerine büyük yat›r›m yapan JVC. Blu-Ray ad› verilen teknoloji. Üç flirket.motorola. Hitachi. Bilgi için: www. Yeni teknoloji ile üretilen ürünlerin 2003 bafl›ndan itibaren piyasada olmas› bekleniyor.com Yeni Teknoloji DVD Yerine Blu-Ray Dokuz büyük elektronik flirketi art›k halka yay›lan ve her köfle bafl›nda sat›lmaya bafllanan DVD’nin halefini belirlediler. Philips ve STMicroelectronics aras›nda var olan iflbirli¤ine Motorola’n›n da kat›l›m› ile yank› bulan ittifak. befl sene içinde flu anda 90 nanometre olan devre geniflliklerinin 32 nanometreye düflmesini planl›yor. Yeni formattaki CD’ler 27 GB büyüklü¤ünde bilgisayar verisi depolayabilecekken.4 milyar dolar›n üzerinde bir yat›r›m yapacaklar›n› aç›klayarak dört y›l içerisinde gelece¤in hafif elektronik araçlar›nda (cep telefonu. Philips ve STMicroelectronics firmalar› birlikte 1. Sadece üst düzey gelir grubu için üretilecek yeni teknolojiyle CD’ler 27GB veri depolayabilecek. LG. Samsung. Matsushita (Panasonic). Bilgi için: www.com CHIP | MAYIS 2002 . Sharp. cep bilgisayar›) kullan›lacak ucuz ve yüksek teknoloji ürünü mikroifllemciler üreteceklerini ve ihtiyaç duyduklar› çok say›da ifllemciyi baflka üreticilerden yüksek fiyatla almak zorunda kalmayacaklar›n› belirttiler.Mikroifllemci Pazar›nda Üçlü ‹ttifak Intel’e Savafl Açt›lar Motorola. Motorola’n›n projeye kat›lmas›n›n 300 milimetre silikon wafer teknolojisiyle tasarlanan yeni chiplerin üretim aflamas›na geçilmesini h›zland›raca¤›n› belirttiler. Pioneer.

20 Zaman Tasarrufu Sa¤layan ‹puçlar› Her Saniye CHIP | MAYIS 2002 .

AeDebug’ı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basın. Çıkan soruya Yes cevabını verin. Hata raporunda elbette bellek içeriği de mevcut.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 21 157 ‹Ç‹NDEK‹LER Kolay ‹nce Ayarlar: Microsoft Powertoys WinXP’nin Sistem Hizmetleri: ‹ptal edebilirsiniz Daha H›zl› Windows ve Office 22 24 26 27 28 29 31 De¤erli De¤erli Bilgisayar›n›z›n asl›nda daha h›zl› çal›flmas› gerekti¤ini düflündü¤ünüz oldu mu hiç? Sab›rs›zlanmakta hakl›s›n›z. 2000 veya XP altında bir program kilitlendiğinde Watson ortaya çıkıyor ve o anki bellek içeriğini bir dosyaya yedekliyor. kilitlenme sı- rasında Word programı açıktı ve çok önemli bir içeriğe sahip bir doküman üzerinde çalışıyordunuz. bazı problemler size yabancı olmayacaktır. Watson’dan bahsediyoruz! Windows NT. İlerde herhangi bir nedenden dolayı Dr. Microsoft sizin tahmin etti¤inizden daha fazla bilgiye ulaflabilir. aynı zamanda kullanıcının sinirlerini de bozabiliyor. profesyonel kullan›c›lar›n sistemlerini h›zland›rmak için uygulad›klar› en iyi ipuçlar›n› aç›kl›yor. Ancak kimse daha onu işbaşında görmüş değil ve beyaz önlüğü de herhalde sadece bir efsane: Dr. Watson’u özleyecek olursanız. RAM içeriklerini kaydeden dosyalar da sabitdisk üzerinde hiç de azımsanmayacak kadar gereksiz disk alanı işgal ediyorlar. “Watson” hizmetini iptal etmek için Start menüsünden Run ile regedit girin. açılış çok uzun sürebilir. Bay Watson’un kendisi bir güvenlik açığı teşkil ediyor. Bu bilgileri Bill Gates’e sızdırmayı herhalde kimse istemez. bekleme sürelerini oldukça kısaltacaktır. kullanıma hazır olmadığı bir anda bilgisayarınızı açarsanız ya da kısayol adı mevcut olmayan bir link’e işaret ediyorsa. CHIP. Ağdaki bu sürücü kaynağına bir kısayol oluşturmanız. Mini Atölye: Aç›l›fl optimizasyonu Kolay ‹nce Ayar: Tweak-XP ile ince ayarlar Office Trick’leri: En iyi hileler ve ipuçlar› Mini Atölye: Biçim flablonlar› kullan›m› Windows & Office: En önemli k›sayol tufllar› Windows Trick’leri Microsoft’un iflletim sistemlerinde asl›nda daha çok konfigürasyon seçenekleri mevcut. Kısaca Dr. kullanıcıya hata raporunu Microsoft’a göndermek isteyip istemediğini soruyor. Gizli fonksiyonlarla ve registry kay›tlar›yla Windows alt›nda de¤erli zaman›n›zdan tasarruf edebilirsiniz. Windows XP altında ise. Zira bir kilitlenmeden sonra Windows. Watson’a güvenmemek için iyi sebepleriniz olabilir. onu tekrar göreve çağırabilirsiniz. Start/Run altında drwtsn32 -i girmeniz yeterl . 1 Windows NT/2000/XP Dr. Diyelim ki. Watson’u emekliye ay›r›n %60 daha h›zl› Windows NT piyasaya çıktığından bu yana onu birçokları tanıyor. Bunun nedeni ise Windows’un login sırasında bu k 1 Dikkat: Bir hata raporunu gönderirken. zira her bilgisayarda daha h›zl› çal›flmak konusunda bir potansiyel vard›r. Çoğunlukla ağdaki belli bir kaynağa erişmeniz gerekir. Bu sadece çok uzun sürmekle kalmıyor. i 2 Windows 98/Me/NT/2000/XP A¤ ba¤lant›s›n› h›zland›rmak %70 daha h›zl› Bilgisayarınızı ağdaki diğer bilgisayarlarla bağladıysanız. Ancak bu fonksiyonun da bir dezavantajı var: Ağdaki bu kaynak. Açılan pencerede HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion anahtarına girin. CHIP | MAYIS 2002 . Böylece çift tıklamayla ilgili verilere hemen erişebilirsiniz.

8 10 WINDOWS 98/ME/NT/2000 Windows 98 Aç›l›fl mesajlar›n› kapatmak %10 daha h›zl› Boot sırasında her defasında “Windows başlatılıyor” mesajı görüntülenir. Ancak bazen bu programlara hiç ihtiyaç duyulmaz ve bu araçlar olmaksızın sisteminizi başlatmayı ve bir sonraki açılışta ise yine her şeyin eskisi gibi olmasını istersiniz. BIOS’tan geçen dolambaçlı yollara gerek kalmaz. Mesela Bafllat menüsünün etkileyici bir animasyonla aç›lmas›ndan vazgeçebiliyorsan›z. Takas dosyasını Denetim Masası’nda Sistem/Başarım/Sanal Bellek simgelerine tıklayıp geçici olarak iptal edin. “BootDelay=2”de “2” değeri yerine “0” girin. Ancak bu fonksiyonu Registry’den iptal edebilirsiniz. Bulunan dizine çift tıklayın. Kurulumdan sonra program› Denetim Masas›’ndaki Tweak UI simgesinden çal›flt›r›n. » Powertoys: En önemli ayarlar Windows 98/Me/NT/2000 için Microsoft’un “Powertoys” ad›nda faydal› bir ince ayar program› mevcut. bu da performansın düşmesine neden olur. ancak Startup dizinini dikkate almayacaktır. Windows böylece açılacak. Sistemi yeniden başlattığınızda [Shift] tuşuna basılı tutun. Windows açılışta bunları kontrol etmez. bunu kolayca iptal edebilirsiniz. Windows DDC (Data Display Channel) üzerinden monitörün aygıt türünü okumaya çalışır. işletim sisteminin açılışı sırasında otomatik olarak yüklediği programları içerir. Monitör bu fonksiyonu desteklemiyorsa boot işlemi çok uzun sürebilir. Ancak küçük bir hile ile bu büyük dosyanın da birleştirilmesini sağlayabilirsiniz.asp adresinde bulabilirsiniz. 9 Windows 98 Takas dosyas›n› önbelleklemek %20 daha h›zl› Sisteme tam olarak yüklenilmemesine rağmen Windows. verileri sabitdiske takas eder. Şimdi de Başlat menüsünü açın ve Programlar/Donatılar’a girin. Bu yüzden en iyisi kısayollarınızı masaüstünde (desktop) oluşturun. microsoft. Şimdi dosyaları hemen ilgili editörle açabilirsiniz.com/ntworkstation/downlo ads/powertoys/networking/NttweakUI.22 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office bağlantıları kontrol etmesidir. Bunun daha basit bir yolu var: Kullandığınız editör için Gönder menüsüne bir kısayol ekleyin. Windows hemen yeniden başlar. Bu arac› bu ayki eCHIP’te Freeware bölümünde veya www. [Shift] tuşuna basılı tutarsanız. 3 Windows 98 Aç›l›fltaki beklemeyi geçmek %80 daha h›zl› Eski bir monitörünüz varsa Windows altında problemler çıkabilir. Ad olarak Sendto girin. 6 Windows 98/Me/NT/2000/XP [Shift] tufluyla Startup iptali %40 daha h›zl› Windows’un Startup (Başlangıçta) grubu.SYS dosyasında değişiklik yapmanız gerekiyor. Defrag ile diskinizi birleştirdikten sonra sanal bellek ayarlarınızı tekrar eski haline getirin. Küçük bir ipucuyla bu mümkün. Bu gereksiz mesajı iptal etmek için sabitdiskin kök dizinindeki MSDOS. Dosyayı Birlikte aç menüsünden izlemek ise oldukça zahmetli olabilir. Editörü (Notepad veya Wordpad) sağ fare tuşu ile “Sendto” dizinine sürükleyip bırakın ve Burada kısayol oluştur’u seçin. Bunu önlemek için C:\WIN- CHIP | MAYIS 2002 . Program›n General bölümünde flu ayarlar›n önündeki iflaretleri kald›r›n: 3 Combo box animation 3 Menu animation 3 Smooth scrolling 3 Tooltip animation 3 Window animation Burada sadece Windows’un görsel güzellikleri söz konusu. 7 Windows 98 5 4 Windows 98/Me/NT/2000/XP Windows 98/Me/NT/2000/XP Daha h›zl› yeniden bafllatma %60 daha h›zl› Windows’u arada bir yeniden başlatmanız gerektiğinde bunu normalde Başlat/Bilgisayarı kapat/Yeniden başlat ile yaparsınız. “Gönder” ile dosya açmak %50 daha h›zl› Bilinmeyen dosyalar çoğunlukla Notepad gibi bir text editörü ile açılmaya çalışılır. “HKEY_LOCAL_MACHINE\System \CurrentControlSet\Services\Class\Display\0000\Default” anahtarında DDC için “0” değerini girin. Takas dosyas›na defrag %20 daha h›zl› Normalde Windows’un Disk Birleştiricisi (Defrag) programı takas dosyasını optimize etmez. İlgili ağ dizinini sağ fare tuşu ile masaüstünüze sürükleyip bırakın ve bağlam (kısayol) menüsünden Burada kısayol oluştur (Create shortcut) seçeneğini seçin. Windows’un arama fonksiyonunu [F3] tuşu ile açın. 4 Kolayca: Bir k›sayolla dosyalar›n›z› do¤rudan Gönder komutuyla açabilirsiniz. Ancak bilgisayar bu durumda komple yeniden başlar.

HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Dfrg\BootOptimizeFunction anahtarına girin. IoPageLockLimit ’e çift tıklayın ve yandaki listeden uygun değeri buraya girin. Explorer web sitilini iptal etmek %20 daha h›zl› Windows. Start menüsünden Run ile regedit girin. Böylece bilgisayar bu dosyaya daha çabuk erişebilir. “Optimize=” seçeneğini arayın ve “=” ifadesinin yanına “1” değerini girin. Custom size seçeneğini etkinleştirin ve her iki durumda yeni değer olarak “300” girin. 12 Windows XP » ‹htiyac›n›z olmayanlar› kapat›n NT4’ten beri NT tabanl› iflletim sistemlerinde sistem hizmetleri (services) bulunuyor. Bunun için de şunları yapın: Sağ fare tuşu ile My Computer’a ve Properties’e tıklayın. Advanced altında Performance için Settings düğmesine tıklayın. Windows.BAT dosyasını arar. Bu dosya yoksa sistemin açılışı normalden daha uzun sürer. Bu yüzden bu dosyayı C:\WINDOWS dizini altında arayın. Bafllang›ç dosyalar›na defrag %20 daha h›zl› Windows XP’deki hoş özelliklerden biri de açılış dosyalarını sabitdiskin başlangıcına yerleştirme imkanı. Windows işletim sistemini önbellek değerleri için standart değerlere ayarlayıp öyle sunar. mesela Explorer pencerelerindeki web içeriklerinde. cache (önbellek) parametrelerini değiştirmiş. Windows 98’te bile bu stratejinin ilk belirtilerini görmek mümkündü. 15 Windows XP 17 WINDOWS XP Disk önbelle¤ini ayarlamak %20 daha h›zl› Microsoft. Ancak bu her zaman iyi bir şey değildir. Administrative Tools’dan Services bölümüne girin. regedit ile registry editörünü (kayıt düzenleyicisi) çalıştırın. bu değişiklikle daha büyük bir dosya önbelleği oluşturacak ve Kernel’ın bazı parçalarını sabitdiske kaydetmeyecektir. Mutlaka ihtiyaç duyaca¤›n›z servislerin listesini burada bulabilirsiniz. Burada SCANREG. Bu yeni içerikler bilgisayarı yavaşlatabiliyorlar. NT teknolojisini temel alan işletim sistemlerinde.bat” girmeniz gerekiyor.000 10.INI dosyasına çift tıklayın.INI dosyasını açın. Bunlar mesela ClipBook veya Network DDE gibi ne oldu¤u belirsiz programlar› çal›flt›r›yorlar. özellikle de eski sayılabilecek sistemleri. Değer olarak “Y” girin.000 CHIP | MAYIS 2002 . Daha sonra Advanced Change’e basın. Start menüsünden Run ile regedit’i çalıştırın. HKEY_LOCAL_MACHINE\ System\CurrentControlSet\Control\SessionManager\Memory Management anahtarına girin. Registry’yi otomatik olarak küçültmek için bir olanak var. Bu dizin altında bu dosya mevcut değilse sağ fare tuşu ile yeni bir metin dosyası oluşturun: Yeni/Metin dosyası.24 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office DOWS dizininde SYSTEM. Bunun için Start menüsünden Control Panel’e girin. Bu durumda sistem yöneticinizle temas kurun. Dosya adı olarak da “winstart. Bu sayede sistem açılışı daha hızlı gerçekleşebiliyor. [386Enh] bölümüne “ConservativeSwapfileUsage=1” satırını ekleyin. k 11 Windows 98 Aç›l›fl› h›zland›rmak %50 daha h›zl› Windows 98 boot sırasında standart olarak WINSTART. Di¤er tüm servisleri deneme amaçl› olarak bir kereli¤ine iptal edebilirsiniz. Windows 98 veya Me kurulu haline göre biraz daha hızlı çalışıyor. En iyisi takas dosyasının boyutunu kendiniz sabit bir değere ayarlayın. Microsoft’a göre giderek daha çok internetle ilişkilendiriliyor. HKEY_LOCAL_MACHINE\ SYS TEM\CurrentControlSet\Control\Ses-sionManager\MemoryManagement anahtarında DisablePagingExecutive’e çift tıklayın ve değer olarak “1” girin. Bu özelliği etkinleştirmek için My Computer’ı açın ve C:\WINDOWS dizinine girin. Ancak bu parametrelerle oynayarak sisteminizden biraz daha yüksek bir performans elde etmeniz mümkün. Windows dosyayı 500 KB’tan daha fazla sıkıştıracaktır. Startup type’› Manual olarak ayarlay›n. ek servislere de ihtiyac›n›z olabilir. yani XP’de de.000 4. Bu sayede bilgisayar. ‹lgili servise çift t›klay›n. Burada Enable’a çift tıklayın. RAM Bellek Registry’deki büyüklü¤ü (MByte) optimum de¤er 64 128 256 512 veya üstü 1. 3Com+: Login servisinin bir parças› 3Print Spooler: Yazd›r›lan veriler için arabellek 3Event log: Protokol hizmeti 3IPSEC: IP transferlerindeki güvenlikten sorumlu 3Plug and Play: Donan›mlar›n otomatik olarak tan›nmas›ndan sorumlu 3Remote Access Connection Manager: Çevirmeli a¤ ba¤lant›lar›n› yönetir 3Remote Procedure Call: Çeflitli RPC hizmetleri için önemli 3Security Accounts Manager: Kullan›c› hesaplar› için güvenlik bilgilerini yönetir 3Speed Disk Service: XP’nin önbellek ayarlar›n› sa¤lar 3Windows Audio: Windows’ta ses çal›nmas›ndan sorumlu 3Windows Management Instrumentation: Ço¤u Windows program› bu servisi kullan›r. OK ile onaylayın. Di¤er tüm sistem hizmetlerini iptal etmeyi deneyebilirsiniz. Start menüsünden Run’a girin. Sisteminizden maksimum verim almak için bu değerleri sisteminize göre kendiniz ayarlayabilirsiniz. Aynı şeyi LargeSystemCache için de yapın. Registry’yi s›k›flt›rmak %20 daha h›zl› Windows 98 ve Me altında. Bunları iptal etmek için Windows Explorer’da Araçlar/Klasör Seçenekleri/Genel simgelerine ve Windows klasik klasörlerini kullan’a tıklayın. Dikkat! Bilgisayar›n›z› iflyerinizde kullan›yorsan›z. 14 Windows XP 18 Windows 98/Me Takas dosyas› optimizasyonu %20 daha h›zl› Windows normalde takas dosyasının özelliklerini yönetir. 13 Windows XP 16 Windows 98/Me Cache ayarlar›n› de¤ifltirmek %20 daha h›zl› Microsoft.000 40.

Ancak bu moda geçince sisteminizin 21 WINDOWS XP: M‹N‹ ATÖLYE » Bootvis ile sistem aç›l›fl›n› h›zland›rmak 1 Bilgi toplama 2 Gözetlenen bilgisayar 3 Sistem optimizasyonu Bootvis program› (bu ayki eCHIP’te Windows Tuning bölümünde) boot ifllemi s›ras›nda bilgisayar›n tüm bileflenlerini analiz eder. Elbette birkaç küçük ipucu ile istemediğiniz bu tip programlardan da sonsuza dek kurtulma şansınız var. Aç›l›fltan sonra Trace menüsünde Next Boot + Driver Delays’e t›klay›p sistemi yeniden bafllat›n. CHIP | MAYIS 2002 . Boot Activity alt›nda de¤iflik bileflenleri. fiimdi Trace menüsünde Optimize System’e t›klay›p sistemi optimize edin. Dosyadan tüm “. Bu problem değil gibi görünür. Ancak Windows 2000 veya XP altında bu olay geçerli değil. Açılan pencerede Hardware Resources/IRQs’i seçin. Bunun da en kolay yolu Edit menü- kiyor: Öncelikle ilgili bileşenin hangi IRQ’yu kullandığını öğrenmeniz gerekiyor. Registry Editor’u açıp HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Control\PriorityControl anahtarına girin.INF dosyasını bir text editörü ile açın. Burada SYSOC. 22 Windows 2000/XP PC “Hibernate” modunda 19 Tasarruf: Tüm ».hide” aratmak.hide” ifadelerini silin. mesela Wordpad. Sistem yeniden bafllad›ktan sonra Bootvis otomatik olarak aç›lacakt›r. Yeni bir boot iflleminden sonra bir pencere aç›lacak ve optimizasyonun ilerleyiflini görebileceksiniz. Anahtara çift tıklayın ve “1” değerini girin. fiimdi Bootvis’i açabilir ve de¤iflikliklere bakabilirsiniz. 20 Farkl›: Hangi ayg›t›n. mesela ekran kart› veya sabitdisk ve Windows’un aç›l›fl› s›ras›nda bunlar›n kullan›m›n› görebilirsiniz. Pencerenin sağ tarafında sağ fare tuşu ile boş bir yere tıklayın ve New/DWORD Value simgelerine tıklayın. %60 daha h›zl› Çoğu bilgisayar stand-by modunu destekler. 20 Windows 2000/XP Windows 2000/XP IRQ’lere öncelikler vermek %30 daha h›zl› Yeni bilgisayarlar da ses kartı veya modem gibi donanımları halen IRQ’lerle (kesme istekleri) yönetiyorlar. Her yükleme ifllemi için gereken süreyi ve bu esnada ifllemciye ne kadar yük bindi¤ini gösterir.26 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 16 19 Mant›kl›: Küçük bir h›z art›fl› için Windows Explorer’›n web tabanl› görünümünü iptal edebilirsiniz. sünden Replace komutu ile Find what: alanında “. Bu programların listesini Start/Settings/ Control Panel/Add or Remove Programs/ Add/Remove Windows Components altında bulabilirsiniz. hangi IRQ’yu kulland›¤›n› Ayg›t Yöneticisi’nde de görebilirsiniz. şimdi istediğiniz programları silebilirsiniz.INF dosyasını kaydedin. SYSOC. Sağ tarafta güncel IRQ yerleşimini görebilirsiniz. Start menüsünden Run ile “msinfo32” girin. Bunun için de şunları yapmanız gere- Programlar› kald›rmak %20 daha h›zl› Programlar ve uygulamalar. Ancak mesela ekran kartına öncelik hakkı olan bir IRQ atamak mantıklı bir davranış olacaktır. Yeni değere ad olarak “IRQ[IRQ’nun numarası]Priority” girin. Replace with alanını boş bırakabilirsiniz. Replace All düğmesine tıklayarak dosyanın içindeki tüm “. Windows bunların hepsini aynı öncelikle kullanır. az ya da çok diskinizde yer işgal ederler. Microsoft Messenger gibi sistem araçlarını kolayca silmek maalesef mümkün değil. Microsoft burada kullanıcıların özgürlüğünü kısmen ellerinden almış. My Computer’a ve C:\WINDOWS\INF dizinine girin. Tuning’den sonra kendinizi Windows masaüstünde bulacaks›n›z. Bilgisayar ço¤unlukla yüzde 50 daha h›zl› aç›lacakt›r.hide” ifadelerini silmiş olursunuz.hide« kay›tlar›n› silerek sistem programlar›n› da kolayca silebilirsiniz. zira programı beğenmezseniz istediğiniz anda hemen silebilirsiniz.

Daha sonra [Shift] tuşuna basılı tutun. Windows 2000’de Start/Shut down’a tıkladıktan sonra. Tweak XP’nin deneme sürümünü bu ayki CD’de Windows Tuning bölümünde bulabilirsiniz. Start menüsünden Control Panel/Power Options’a girin. Windows dosya yapısını kaydeder. bağlam menüsünden Properties’i seçin. 3 Önce Memory Optimization’a t›klay›n ve burada Clear the clipboard on every optimization of the RAM seçene¤ini iflaretleyin. ifllemci ve sürücülerle ilgili özel ayarlar. CHIP | MAYIS 2002 CHIP | MAYIS 2002 . Hangi seçeneklerin önemli oldu¤unu burada aç›kl›yoruz. alternatifler var. Hibernate altında Enable hibernate seçeneğini işaretleyin. 3 Daha sonra Cache Optimization bölümüne girin ve Cache optimization. Windows XP’de bilgisayarı Hibernate moduna geçirmek için Start/Turn Off Com- 23 Windows 2000/XP Indeks sunucusunu kapatmak %20 daha h›zl› Microsoft işletim sistemi altında bir dosya araması başlattığınız zaman. gücünü kesmemeniz gerekir. Bu fonksiyonu iptal etmek için My Computer’a girin. puter simgelerine tıklayın. Bir sonraki açılışta bilgisayar daha hızlı açılacaktır... Gizli: Ancak [Shift] tufluna bast›¤›n›zda »Hibernate« modu görünecektir. Windows bu modda bellek içeriğini sabitdiske kaydeder. 3 Force Windows to unload DLL’s from memory seçene¤ini de iflaretleyin. Allow Indexing Service to index this disk for fast file searching seçeneğini iptal edin ve OK ile onaylayın. Windows 2000’den itibaren güç seçeneklerinde bir alternatif daha var: Hibernate (hazırda beklet) modu. Ayarlar› Optimize RAM! dü¤mesine t›klayarak etkin hale getirebilirsiniz. Şimdi Stand By düğmesinin yerini Hibernate düğmesi alacaktır. Tweak XP’yi çal›flt›rd›ktan sonra sol tarafta çeflitli bölüm bafll›klar› ç›kacak.22 24 H›zl›: Basit bir k›sayolla menü üzerinden geçen dolambaçl› yollara girmenize gerek yok. 25 WINDOWS XP » Tweak-XP: En önemli ayarlar Sisteminize ince ayar yapmak istiyorsunuz. Bunlar ekran kart›. ancak her fleyi kendi elinizle yapmaya üfleniyorsan›z. 3 Hardware Tweaks alt›nda sisteminizin biraz daha h›zl› çal›flmas›n› sa¤layacak baz› ayarlar bulabilirsiniz. En önemli temel ayarlar› sizin için yapan Tweak XP gibi ince ayar programlar› da var. son olarak çalıştığınız programların tekrar yüklenmelerine gerek yoktur. listeden Hibernate’i seçin. Sağ fare tuşuyla sabitdiskinizin simgesine tıklayın. Daha sonra bilgisayarı komple kapatabilirsiniz. alt›nda ilgili ayarlar› kendi sisteminize göre seçin.

Sağ fare tuşu ile RASDIAL. bu boşluk işaretleri yüzünden gereksiz yere zaman kaybına uğrayacaksınız. Boflluklar› tab’larla de¤ifltirmek 40% daha h›zl› Bazı metinler tab’sız (imlecin bir satırda belirli bir yere kaydırılması) biçimlendirilmiştir. Dikkat! Bu değişiklikle. Bu yüzden transfer hızını mümkün olduğunca verimli kullanmak gerekiyor. MDM’e ihtiyacınız olmadığını düşünüyorsanız Registry Editor’ü Start/Run ile “regedit” komutunu girerek çalıştırın. Frontpage ile hata ayıklayan ve bu yüzden bu araca ihtiyacı olan pek az kişi vardır.}girin. Shortcut key: alanına da istediğiniz bir kısayol tuş kombinasyonunu girin. Burada {D6277990-4C6A11CF-8D87-00AA 0060F5BF} anahtarını bulacaksınız. Bunun için dokümanı açın ve Düzen menüsünden Değiştir komutunu seçin.EXE kaydını sol fare tuşu ile işaretleyerek ve [Delete] tuşuna basarak silin. Excel gibi Office programlar›nda da daha verimli ve h›zl› çal›flmak için ipuçlar› var. Word. Bir tuş kombinasyonu sayesinde internet bağlantınızı kolayca kesebilirsiniz. nan yedekler disk üzerinde çok fazla yer işgal eder. Oluşturulan dosyaya yine sağ tıklayın ve Properties’i seçin. önemli verilerinizi kaybettiğinizde kurtaramama riskini göze almış olursunuz. Start menüsünden Control Panel’e girin ve System’i seçin. Target: alanında komut satırına /disconnect ifadesini ekleyin. Aslında iyi düşünülmüş bir fonksiyon bu. Zamandan tasarruf etmek istiyorsanız System Restore’u iptal edebilirsiniz. Tümünü Değiştir düğmesine tıkladığınızda Word.28 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 24 Windows 2000/XP Ba¤lant›y› tuflla kesmek %80 daha h›zl› İnternet bağlantılarını normalde Windows altında dolambaçlı fare tıklamalarıyla kesmeniz gerekir. Anahtarı gerçekten silmek isteyip istemediğinizle ilgili soruya Yes cevabını verin. Listeden Create Shortcut’ı seçin. My Computer (Bilgisayarım)’a ve C:\WINDOWS\ SYSTEM dizinine girin ve MDM. Farenin sol tuşuyla bu anahtarı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basıp silin. Bu durumda XP’nin System Restore’u (Sistem Geri Yükleme) imdadınıza yetişebilir. Diğer tüm kullanıcılar için bu araç sadece kay- nak tüketen bir fazlalıktır. Bu fonksiyon önemli tüm dosyaları yedekler. 26 Windows 2000/XP System Restore’u iptal etmek %20 daha h›zl› Yeni bir sürücünün kurulumundan sonra Windows artık açılmıyor. Debug (hata ayıklama) yazılımının bir parçası olan MDM (Machine Debug Manager) tarafından eşlik ediliyor ve bu sadece programcılar için ilginç bir özellik. CHIP | MAYIS 2002 . Donanım bileşeni üreticileri giderek daha hızlı ve daha yüksek kapasiteli diskleri piyasaya sürüyorlar. bilgisayarınız normal bir şekilde kendi kendine kapanacaktır. Ancak network kartlarının hızı 10 veya 100 Mbit/s’de kalıyor. Ancak bunun daha hızlı bir yolu var. Bu yüzden bu boşluk işaretlerini tab’larla değiştirmek daha mantıklı olacaktır.EXE dosyasına tıklayın. 27 Windows 2000/XP Windows’u h›zl› kapatmak %40 daha h›zl› Bilgisayarınızı daha hızlı mı kapatmak istiyorsunuz? Problem değil. HKEY_LOCAL_MACH I N E \ S o f t w a re \ Mi c ro s o f t \ Wi n dows\CurrentVersion\RunServices anahtarını arayın. Bu metinler üzerinde bazı değişiklikler yapmak isterseniz. ancak yedekleme işlemi uzun sürer ve alı- 28 Windows 2000 A¤ eriflimini iyilefltirmek %20 daha h›zl› Network çoğu sistemde performansı frenleyen darboğaz olarak karşımıza çıkar. Joker karakter kullan seçeneğini işaretleyin. “Yeni değer:” alanına da “^t” girin. PC’nizin güç düğmesine basın. 26 Bellek Canavar›: XP alt›nda System Restore’u iptal ederek disk alan›n›zdan önemli ölçüde tasarruf edebilirsiniz. HKEY_LOC A L _ M AC H I N E \ S o f t w a re \ M i c ro soft\Windows\CurrentVersion\Explorer\RemoteComputer\NameSpace anahtarına girin. Windows 2000’de bunu kolayca gerçekleştirebilirsiniz: Registry Editor’u Start/Run altında regedit girerek çalıştırın. iki veya daha fazla arka arkaya boşluk karakteri içeren paragraflardaki boşluk işaretlerini bir tab’la değiştirecektir. Ayrıca çalıştırılabilir dosyanın adını değiştirmeniz gerekiyor. 30 Office 2000/XP Office Trick’leri Sadece Windows’ta zaman tasarrufu sa¤lanabildi¤ini düflünenler yan›l›yorlar. Tab’ların yerine çoğunlukla bu tip metinlerde boşluklar kullanılır.EX_ olarak değiştirin. 29 Office 2000 Frontpage Debugger’› silmek 20% daha h›zl› Frontpage web tasarım programı Office 2000’de tek başına yolunu bulamıyor. My Computer’a ve sonra da C:\WINDOWS\SYSTEM32 dizinine girin. Daha sonra Tüm Seçenekler’e tıklayın.EXE dosyasının adını MDM. Korkmanıza gerek yok. “Aranan:” alanına {2. System Restore sekmesi altında Turn off System Restore seçeneğini etkinleştirin. MDM.

32 Office XP “Özellefltir” menüsünü açmak %80 daha h›zl› Araç çubuklarınız için Özelleştir komutunu sıkça kullanıyorsanız. Outlook düzgün olarak açılabilmek için Messenger’a ihtiyaç duyar.31 Office XP Outlook’u daha h›zl› bafllatmak %50 daha h›zl› Bilgisayarınızda Windows XP ile beraber Outlook 2002 çalıştırıyorsunuz. Aynı anda [Ctrl] tuşuna basarsanız kopyalamış olursunuz. Fonksiyonu iptal etmek için geniflli¤i “0” cm. Bunun için fare imlecini format görünümü ile metin penceresi aras›ndaki dikey ay›rma çizgisi üzerine getirip iki ok haline gelmesini bekleyin. Elektronik postalarınızı almak için Outlook’u her açtığınızda. Bu fonksiyon. Bunun nedeni. Araç çubuklarının yanındaki alana çift tıklamanız yeterli. dokümanların indekslenmesinden sorumludur. fiimdi sol fare tuflunu bas›l› tutup sütunu istedi¤iniz gibi hareket ettirebilirsiniz. 34 Office 97/2000/XP “H›zl› Bul”u iptal etmek %20 daha h›zl› Office paketiyle birlikte “Hızlı Bul” arama fonksiyonu da bilgisayarınıza yüklenir. 30 Az› Karar. Bu özelli¤i etkinlefltirmek için Araçlar menüsünden Seçenekler’e t›klay›n ve burada da Görünüm sekmesine girin. Gösterilen büyüklük size uymuyorsa. fiimdi ilgili biçimler gösterilecektir. tıklamaktan daha hızlı gerçekleşiyor. Stil alan› geniflli¤i’nde “2” de¤erini girin. Ancak fare ile birlikte klavye tuşları kullanıldığında bu işlemler daha hızlı gerçekleşebiliyor. Bu işlemde sabitdiskte bilinen dosyalar aratılır. bunu da kolayca kendinize göre özellefltirebilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 . Windows XP ile birlikte gelen Messenger’ı iptal etmiş olmanızdır. Ço¤u Zarar: Bir fonksiyonla boflluk karakterlerini tab’larla de¤ifltirebilirsiniz. Office 97’den beri bir biçim flablonunu normal görünümde göstermek için daha iyi bir seçenek mevcut. Hızlı Bul bu 33 Office XP Metinleri h›zl› kaydetmek %50 daha h›zl› Klavye ile kopyalama. Şimdi bu metin bloğunu fare ile sürüklediğinizde bunu taşımış olursunuz. İstediğiniz metin pasajını işaretleyin. kesme ve yapıştırma işlemleri menü seçeneklerine fare ile 36 M‹N‹ ATÖLYE: OFFICE 97/2000/XP » Biçim flablonlar› elinizin alt›nda 1 Görünümü etkinlefltirmek 2 Büyüklü¤ü ayarlamak Biçim flablonlar›n›n yard›m›yla eski Word sürümlerinde ilgili metin pasaj›n›n güncel format› görüntüleniyordu. Messenger’ı etkinleştirdiğinizde Outlook tekrar sorunsuz olarak çalışmaya başlar. programın açılışı 30 saniyeden fazla sürüyor. bu komutu menü seçenekleri üzerinden dolambaçlı bir şekilde çalıştırmanıza gerek yok. yap›n.

Ancak bu iş sırasında da bazen değişik simgeleri taşımak. Kategoriler altında Araçlar’ı seçin. Normalde bunun için Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’nı seçmeniz gerekir. Değişiklikleri Tamam düğmesine tıklayarak onaylayın. 37 Office 97/2000/XP Simgeleri h›zl› yönetmek %60 daha h›zl› Bazen araç çubuğunu yeniden düzenlemek mantıklı bir işlemdir. Ancak bunun başka bir yolu da var. Daha sonra da iki defa Tamam düğmesine tıklamalısınız. kopyalamak veya tamamen silmek istediğiniz durumlar olabilir. 40 Office 97/2000/XP dosyaların nerede kayıtlı olduklarını kaydeder ve böylece bir sonraki Office açılışında dosyaları daha hızlı bulup yükleyebilir. Şimdi bir sonraki sayfaya birazcık olsun taşan bir metniniz varsa. bir metni otomatik olarak belirli bir sayfa sayısına göre biçimlendirebilir. Şimdi metni hizalandırma aracının yardımıyla düzenlemelisiniz. 41 K›sayol: Çal›flma kitab›n› geniflletmek için de¤iflik simgeler seçebilirsiniz. Başlat/Ayarlar ile Denetim Masası’na girin ve “Hızlı Bul”a çift tıklayın. Satır başına çift tıklarsanız Word tüm paragrafı işaretler. 41 Office 97/2000/XP Yeni tablo oluflturmak %80 daha h›zl› Excel’de bir çalışma kitabına yeni bir tablo eklemek istiyorsunuz. Normalde bu değişiklikleri zahmetli bir şekilde Özelleştir menüsü üzerinden yapmanız gerekir. Neyin bu kadar yer tuttuğunu aradınız ama bulamadınız. Normalde bunu Ekle menüsü üzerinden yapmanız gerekir. bu simgeyi başka bir araç çubuğuna taşıyabilirsiniz. Bir sonraki pencerede dizin menüsünden sabit diskinizi seçin ve Dizin Sil komutunu çalıştırın. aynı zamanda dikey olarak da sayfaya ortalanmalıdır. Bu yüzden bu hizmeti iptal etmek daha mantıklı olacaktır. Dikey hizalama: alanında Ortadan seçeneğini seçin. Problemsiz bir şekilde tüm bunları klavye ve fare yardımıyla da yapabilirsiniz. Bunun için de şunları yapın: Araçlar menüsünden Özelleştir simgesine tıklayın ve Komutlar sekmesine girin. Üç defa tıkladığınızdaysa.30 35 Mant›kl›: Basit bir t›klamayla metninizi bir sayfa say›s›na s›¤d›rabilirsiniz. Komutlar altında Bir Sayfa Daralt komutunu bulacaksınız. Bu fonksiyondan faydalanmak için bunu simge olarak araç çubuğuna eklemelisiniz. 38 Hizalama: Birkaç fare t›klamas›yla Word’de metinlerinizi dikey olarak hizaland›rabilirsiniz. Bu aracı araç çubuğunda Sola Hizala düğmesinin yanında bulabilirsiniz. Bir simgeye tıklarken [Alt] tuşuna basılı tutarsanız. Ancak bu servis sistem performansını önemli ölçüde düşürebilir. tüm doküman işaretlenmiş olur. Sağ fare tuşu ile Standart araç çubuğuna tıklayın ve Özelleştir kısayol menüsünü açın. Metinleri h›zl› iflaretlemek %50 daha h›zl› Word metin işaretlendirmeleri için bazı kısayolları hazırda sunuyor. metnin sayfaya tam olarak ortalanmasını gerektirir. Ancak son kelimeleri yazarken Word yeni bir sayfadan başlıyor. yeni yerleştirdiğiniz bu simgeye tıklayarak sorunun çok çabuk bir şekilde nasıl çözüldüğüne şaşırabilir ve tasarruf ettiğiniz zamana sevinebilirsiniz. Bu komutu sol fare tuşuyla herhangi bir araç çubuğuna sürükleyip bırakın. Tüm paragrafı işaretlemek için üç tıklama gerekecektir. sadece bir iki satır eksik kaldı.. [Ctrl]+[Alt] tuşlarına birlikte basarak da bu simgeyi kopyalamış olursunuz. [Ctrl] tuşuna basılı tutup kelimeye tıklarsanız tüm satır işaretlenecektir. Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’na ve sonra da Anahat sekmesine girin. Simgeyi tamamen silmeye karar verdiyseniz [Alt] tuşuna basılı tutarak simgeye tıklayın ve Word’ün metin alanına simgeyi taşıyın. sağ tarafta tabloları çalışma kitabına eklemek için kullanabileceğiniz 39 Office 97/2000/XP Sayfa Yap›s›’n› ça¤›rmak %90 daha h›zl› Özellikle uzun metinlerde sıkça dokümanın her bir sayfasını ayrı ayrı ayarlamak istediğiniz durumlar olabilir. 38 Office 97/2000/XP Metinleri dikey ortalamak %60 daha h›zl› Word’deki belirli bazı metin türleri. Sorunun çözümü çok daha basit olabilir! Word. Çoğu kullanıcı bu işi çözmek için üst kenara birçok boş satır 35 Office 97/2000/XP Otomatik sayfa biçimlendirme %80 daha h›zl› Şu durum size çok tanıdık gelecektir. CHIP | MAYIS 2002 . Çok aceleciler için daha hızlı bir alternatif de var: Sol taraftaki cetvele çift tıklayın. hızlı ve kesin çözebilir. Yani yazılar sadece yatay olarak değil. Çalışma kitabını genişletmenin daha hızlı ve kolay yolu fare tuşlarıyla tıklamak. Ancak Word’deki bir fonksiyon bu işi daha iyi. ekler. değil mi? Bir metin yazdınız ve işiniz neredeyse bitti. Fare ile bir satırın soluna tıklarsanız tüm satırı işaretlemiş olursunuz. Ekle kategorisinin simgelerine göz attığınızda. Bir metin içinde hareket edip bir kelimeye çift tıklarsanız o kelime işaretlenir.

Kategoriler ve Komutlar alanlarından istediğiniz fonksiyonu seçin.tr Ctrl + A + Alt + Ctrl + H Alt + F4 L Word’ü kapat CHIP | MAYIS 2002 . 44 Kes EN ÖNEML‹ WINDOWS KISAYOL TUfiLARI Ctrl + C Ctrl + X Ctrl + V Ctrl + Z Del + Del F2 Alt + Alt + F4 Alt +Space Alt + Alt + Esc F4 +F10 Alt +Space Ctrl + Esc Alt +alt› çizili harf Aç›k pencereyi güncelle Bir üst dizin seviyesine geç CD’yi otomatik olarak açma Sekmeler aras›nda ilerle Sekmeler aras›nda geri git Seçenekler aras›nda ilerle Seçenekler aras›nda geri git Kontrol kutusunu etkinlefltir / iptal et Aç›k pencereden ekran görüntüsü al Bafllat menüsü aç / kapa Sistem Özellikleri penceresini aç Tüm pencereleri küçült (minimize) Küçültülen pencereleri büyüt (restore) Bilgisayar›m’› aç Dosya veya dizin ara Çal›flt›r penceresini aç Win XP: Kullan›c›lar aras›nda geçifl Sürücüye CD yerlefltirirken Kopyala F5 Yap›flt›r Geri al 42 Ctrl + Ctrl + + Office 97/2000/XP Sil Seçili nesneyi kal›c› olarak sil Seçili nesnenin ad›n› de¤ifltir Nesnenin özelliklerini göster Aç›k program› kapat Aç›k pencere için ba¤lam menüsü Aç›k programlar aras›nda geçifl Aç›k pencereler aras›nda geçifl Bilgisayar›m’da adres çubu¤unu göster Nesne için ba¤lam menüsünü göster Aç›k pencere için sistem menüsü göster Bafllat menüsünü göster ‹lgili komutu çal›flt›r Kendi k›sayol tufllar›n›z %80 daha h›zl› Office’in menü yapıları biraz karışık ve bazen istediğiniz fonksiyona menü seçeneklerinin karışıklığında ulaşabilmek hayli uzun sürebilir. uyaman@chip. Komutlar sekmesinde Klavye düğmesine tıklayın. Yine de endişelenmenize gerek yok: Hemen her + Space Alt + Print + Pause +M + +E +F +R +Q + F4 42 Pratik: Office’de hemen her fonksiyona bir k›sayol tuflu atayabilirsiniz. Şimdi sadece Ata düğmesine tıklamanız gerekiyor. FK / Ufuk Yamank›l›ço¤lu. Araçlar menüsünden Özelleştir’e tıklayın.com. Daha sonra Özelleştir penceresinden Kapat düğmesiyle çıkın.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 31 Daha H›zl› Windows ve Office bir simge göreceksiniz: Çalışma Sayfası. Kısayol tuş kombinasyonlarını kullanmak daha kolay bir çözüm olacaktır. İlerde ilgili simgeye tıklayarak çalışma kitabınıza yeni bir tabloyu kolayca ekleyebilirsiniz. Bu simgeyi farenin sol tuşunu basılı tutarak araç çubuğuna taşıyın. Yeni tuş kombinasyonunuzu artık kullanabilirsiniz. Ancak istediğiniz her fonksiyonun da bir kısayol tuşu olmayabilir. fonksiyonu bir kısayol tuşuna atayabilirsiniz. 45 EN ÖNEML‹ OFFICE KISAYOL TUfiLARI Ctrl + N Ctrl + O Ctrl + F4 Ctrl + Ctrl + M Ctrl + Ctrl + B Ctrl + L Ctrl + R Ctrl + E Ctrl + P Ctrl + Alt + +M Yeni doküman Doküman aç Doküman› kapat Yeni sayfa ekle Soldan girintiyi artt›r Soldan girintiyi azalt Blok cümle Sola dayal› Sa¤a dayal› Ortala Yazd›r Sayfa düzeni (layout) görünümü Normal görünüm Yazd›r›lamayan karakterleri aç/kapa Sayfa görünümü Kaydet Farkl› kaydet Dur Paragraf sonuna/ bafl›na kadar iflaretle Kelime sonuna/bafl›na kadar iflaretle Tüm doküman› iflaretle Paragraf› yukar›/ afla¤› tafl› Bul ve de¤ifltir Ctrl + Alt Ctrl + Ctrl + F2 Ctrl + S F12 + + N + 43 Office 97/2000/XP Esc + Ctrl + + Ctrl + fiablonlar› geniflletmek %50 daha h›zl› Windows NT/2000/XP altında Office şablonlarınızı (templates) genel görünümde kullanmak istiyorsanız bunları şu dizine kopyalamalısınız: C:\DOCUMENTS AND SETTINGS\<Kullanıcı Adı>\APPLICATION DATA\MICROSOFT\TEMPLATES. Yeni kısayol tuşuna bas: alanına tıklayın ve istediğiniz kısayolu bu alanda girin.

DVD+RW) birli¤i yer al›yor.. CHIP. Bunun sonucunda teknik olarak daha yüksek ve gelece¤i daha parlak bir disk ortaya ç›kt›. Tüm sinema severlerin en büyük hayali. Bunun için. DVD-RW) bu yar›flta birinci s›rada yer al›yorlar. donan›m CHIP | MAYIS 2002 Rakip DVD Standartlar› Plus Yar›fl› Bitirdi DVD üzerine yazmak da art›k mümkün. Siemens. s Bilgisayar endüstrisi. Fujitsu.. Hewlett-Packard. Ancak kullan›c›lar hangi standard› kullanacaklar›ndan emin de¤iller. DVD kopyalar haz›rlamak. E¤er düflüncelerimizi tek bir cümle ile özetlememiz gerekirse. her yenilikte oldu¤u gibi aday standartlar aras›nda yar›fl yafl›yor. Bu birlik içerisinde Hitachi. Ancak burada. Böyle bir durumda. Sonuç olarak Plus disklerinin daha uyumlu olduklar› ortaya ç›kt›. kolay ve hesapl› bir flekilde. Ricoh. DVD-RW ise sadece yüzde k›rk olumlu sonuçlar verebildi. bir test filmi ile DVD+R standard›n›n sürücü uyumlulu¤unu test etme imkan› buldu. Panasonic. Endüstri. DVD+RW iyi bir de¤er say›labilecek yüzde yetmifl. DVD Council ve gelifltirdikleri Minus standard› (DVD-R. yaz›labilir DVD standartlar› yar›fl› sona erdi ve galip olan Plus! . Karfl› köflede ise benzer flekilde. DVD yazma biçimi konusunda da tek bir standart üzerinde karara varamam›flt›. yeni diskler üzerinde DVD+R ifadesi bulunuyor. DVD-R ve DVD+R diskler tüm oynat›c›lar›n yaklafl›k yüzde doksan›nda sorunsuz olarak çal›flt›lar. Ancak. JVC. DVD yaz›c›n›n ne anlam› olabilir ki? Pazara giren DVD yaz›c›s› say›s› devaml› art›yor ve yak›n bir zaman içerisinde de ayg›t ve yaz›labilir DVD fiyatlar›n›n uygun fiyatlara düflmesi kesin görünüyor. Tabii ki bu kopyalar›n tüm oynat›c›lar ile uyumlu olmas› gerek! DVD oynat›c›n›z söz konusu standard› desteklemiyorsa. fiimdi. Samsung ve Toshiba gibi dünya devleri yer al›yor. daha önce de oldu¤u gibi.34 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER 40 50 54 62 64 68 82 86 90 Yeni Donan›mlar Testte: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: Donan›m dünyas›na yeni soluk Network Kurulumu: Yeni bir a¤›n kolay kurulumu Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› alan bulufl Serial ATA Arabirimi: Yeni arabirimin sunduklar› Ekran Kartlar› Testi: Dünyan›n en h›zl› ekran kart› Veri Girifl Ayg›tlar›: Delikli karttan lazer klavyeye Donan›m Günlü¤ü: CHIP Test Merkezi’nden. CHIP Test Merkezinde test edildi. DVD+RW birli¤i söz konusu standard› gelifltirmek için daha çok zaman ve emek harcad›. Philips. Test sonras›nda ilginç sonuçlar ile karfl›laflt›k.. CHIP TOP 10: May›s ay›n›n en iyi ürünleri Aç›l›fl: Henüz yaz›c›lar› olmasa da. yukar›da söz edilen standartlara sahip yaz›labilir DVD medyalar farkl› DVD sürücüler ve sabit oynat›c›lar ile denendi.. hangi standard›n kullan›laca¤› konusu çok daha önemli. flu s›ralar. televizyonunuzun karfl›s›ndaki koltu¤unuza yaslan›p film seyredemezsiniz. Sony’nin asl›nda Minus grubuna dahil olmas›na ra¤men bir DVD+RW yaz›c› haz›rlamaya karar vermifl olmas› gibi ilginç bir durum söz konusu. Standartlar konusundaki en önemli kriter olan uyumluluk ise. Sony ve Yamaha gibi çok etkili bir dizi isme sahip olan DVD+RW (DVD+R.

com. Kodak EasyShare Camera dock’a tak›labilir olan bu ürünün son kullan›c› fiyat› 528 dolar olarak aç›kland›. Bilgi için: www. bu özellikleri ile dünyadaki en yüksek saat h›z›na sahip masaüstü ifllemcisi unvan›n› kazan›yor.EasyShare DX4900 Kodak’tan 4 Milyon Piksel H›zla geliflen ve klasik foto¤raf makinelerinin sat›fl adedini 2001’de geride b›rakan dijital kamera pazar›n›n önemli markalar›ndan Kodak’›n yeni ürünü EasyShare DX4900 modeli Türkiye’de de sat›fla sunuldu. CFC slot.1 megapixel çözünürlük.tr P4 2. CHIP | MAYIS 2002 Kaynak: IDC Gartner Dataquest .intel. Ancak flimdi üretim tekni¤ine 30 mm’lik yonga plakas› kullan›m› eklenince. 6x zum (2x optik ve 3x dijital). Pentium 4 ifllemcisi yüzde 10 daha küçük kal›p alan›nda üretilmeye bafllanm›fl oldu.4 GHz Masaüstünde H›z S›n›r› Intel’in yeni Pentium 4 ifllemcisi. Pentium 4 ifllemci.ufotek.com % De¤erler yüzde cinsindendir DONANIMLAR NEREDEN ALINIYOR? Büyük ABD firmalar›n›n pazar paylar› 52 1995 2001 43 20 19 8 10 10 11 10 17 di¤er Dell Üstün: Dell pazar pay›n› yüzde 43’e yükselterek sabit duran di¤er büyük Amerikan donan›m sunucular› aras›ndan s›yr›lmay› baflarm›fl.13 mikron teknolojisi ile üretiliyordu. fiimdi s›ra Avrupa Dell’de. Pentium 4. Intel’in yüksek miktarlardaki üretimlerinde mümkün olan en son s›n›r olan 0. 4. Daha büyük yonga plakas› ve daha küçük kal›p boyutu. saniyede 2. üretim masraflar›n› azaltarak.4 milyar döngü h›z›na sahip olarak ve 30 mm yonga plakas› kullan›larak üretiliyor. verimin artmas›n› sa¤l›yor. Bilgi için: www.

Mobil Pentium4: Pentium4’ün gücünü dizüstüne tafl›yan özel tasar›ml› mobil chip bu kasan›n içinde. fiyat aç›s›ndan da cazip olabiliyor ancak tüketicilerin de iyi görüntü alabilmek için evlerinin yap›s›na uygun. AMD Türkiye Genel Müdürlü¤ü görevini sürdüren Zehra Erem. USB gibi ba¤lant›lar›n yayg›nlaflmas›yla demode oldular CHIP | MAYIS 2002 . s Fujitsu Siemens Computers.13 mikron ifllemci teknolojisi.. “perde”karfl›s›na geçme imkan› tan›yan ve gerçek sinema hissi yaratan bu sistemler. “ekran” karfl›s›na geçmektense. bir merkez ve ön ve arka taraflar için de ikifler tane hoparlör. iki buçuk saat konuflma.36 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Haberler » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. do¤ru projeksiyon cihaz›n› seçmeleri.1’in ses kontrolü ise. her bir hoparlörün ses durumuna uygun olarak denetlenmesine izin veren bir kablosuz kumanda yard›m›yla yerine getirilebiliyor.com ! IN & OUT n ! Ergonomi Klavyeden fareye. Kullan›c›ya. 1. Bilgi için: www. Bilgi için: www. Yeni ifllemci.com. Yeni kuflak Pentium 4 ifllemciler. en h›zl› Palm OS. bu ifllemcilerin farklar›. Cihaz›n Handspringtürk taraf›ndan Türkiye’ye ithal edilmesi sayesinde. yerli telefon operatörlerin kullan›m›na aç›lan Handspring Treo’lar› kullan›c›lar KVK bayilerinden elde edebilecekler. Cep (Telefon+Bilgisayar)= Treo Terratec HomeArena 5.com Fujitsu Siemens AmiloM Mobil Pentium4’lü Dizüstü Fujitsu Siemens Computers Intel’in ilk mobil Pentium4 ifllemcisini kullanan dizüstü bilgisayarlar› Türkiye pazar›na sundu.2 GHz'a kadar h›zlara sahip Intel Mobil Celeron ifllemci ve May›s 2002'de piyasaya sunulacak olan 1. Ayr›ca duvar montaj› veya sabit kullan›m için uygun olan Terratec HomeArena 5.tr 5+1 Surround Hoparlör Kendisine ait bir Dolby Decoder’› bulunmayan kompakt 5.. hem el bilgisayar› hem de GSM telefonu olarak kullan›labiliyor.1 hoparlör seti Dolby Digital ses için gerekli tüm bileflenlere sahip: Bir subwoofer. yüksek performans› daha ince ve daha hafif sistemlerde sunabilmek üzere mümkün olan en küçük transistorlar› kullan›yor. Handspring’in yeni modeli Treo ise tümleflik cihaz özelli¤ine sahip olarak. Bilgi için: www. çok say›da dijital depolama ayg›t›n› destekleyen bir Multimedya yuvas› içeriyor.8 GHz h›zlara ç›kabilen.. genifl ekranl›. tek cümlelik kapatma haberini e-postayla ald›¤›n› belirtti. Bilgi için: www. May›s ay›nda ülkemizde piyasaya sürülecek Amilo M ile kullan›c›lar. sahip olduklar› tahta kasalar sayesinde tüm oturma odalar›nda rahatl›kla kullan›labilirler. fiu anda piyasada özellikle ev sinemas› amac›yla pazarlanan de¤iflik projeksiyon seçenekleri mevcut. PDA’dan monitöre. KISA. AMD ürünlerinin ise bundan böyle.tr ED‹TÖR’DEN NOTLAR Cem fianc›. plazma televizyonlarla kurulan ev sinemas› sistemlerine alternatif olarak projeksiyon cihazlar›n›n tercih edildi¤i seçenekler sunmaya bafllad›¤›na tan›k oluyoruz. sadece daha yüksek performans sunuyor olmalar›nda de¤il! Intel’in 0. tüm donan›m ürünlerinde. 60 saat bekleme süresi ve titreflim özelliklerini avuç içinden küçük bir communicator formunda sunan cihaz›n Türkiye sat›fl fiyat› ise KDV hariç 699 dolar.kvk. ergonomiye uygunluk ön plana ç›k›yor. Ancak.com. Full Range Satellite’lar. tam web eriflimi. Geliflmifl Intel SpeedStep teknolojisi ile bir araya geldi¤inde. sistemlerini kurarken bilinçli davranmalar› gerekiyor. kullan›c›lara daha uzun bir pil ömrü de garanti ediliyor. Intel Mobil Pentium III-M sürümüne k›yasla yüzde 68 daha iyi bir 3D performans› ve yüzde 40 daha yüksek bir görüntü performans› sunuyor. Türkiye pazar›na distribütörler vas›tas› ile da¤›t›laca¤› da gelen haberler aras›nda yer al›yor. Fujitsu Siemens Computers taraf›ndan üretilen ve en son Mobil Intel Pentium 4 ifllemci-M kullan›lan ilk tüketici dizüstü bilgisayar› olma özelli¤ine de sahip. Amilo M dizüstü bilgisayar serisi. Amilo M dizüstü bilgisayar serisinin. 1 Eylül 1999’den beri faaliyet gösteren Türkiye ofisini kapatt›¤›n› aç›klad›. 3 AMD Türkiye Ofis’ini Kapatt› AMD.fujitsu-siemens.amd. dünya çap›ndaki yeniden yap›lanma sürecinde.1 Treo Türkiye’de Daha önceki Handspring modellerinde PDA'ya bir modül eklenerek GSM özelli¤i kazand›r›l›yordu. CHIP Haber Editörü Ev Sinemas› Üretici firmalar›n. 12 MB haf›za. isteyenler için grafiti (el yaz›s›n› tan›yan ekran) seçene¤i ile geliyor. Paralel Kablolar Yaz›c› gibi d›fl donan›mlar› bir dönemler bilgisayarlara ba¤layan paralel kablolar.terratec.. hem ev hem de profesyonel multimedya kullan›c›lar›na yeni bir esneklik ve performans düzeyi sunacak flekilde yeniden tasarlad›¤›n› aç›klad›. Üzerinde bir klavye bulunan Treo. en son gelifltirilen Mobil Intel Pentium 4-M ifllemci aras›ndan seçim yapabilecekler. Amilo M. al›fl›lagelmifl.

2 Megapiksellik Mini Kamera CamStick. sahip oldu¤u entegre ara haf›zas›nda 480 saniye MP3 ve 160 saniyelik CD Audio bilgilerini saklayarak. yazma kalitesini daha da yükseltmek için lazer ›fl›¤›n›n bir k›sm›n› emiyor.itronix. su ve yüksek s›cakl›klara karfl› dayan›kl› oldu¤unu duyurdu.html Waitec HipHop Küçük Diskler ‹çin Küçük Oynat›c› Waitec’in ultra mobil CD oynat›c›s› HipHop’un büyüklü¤ü. yaklafl›k 50 resim tutabilen Camstick uzak/yak›n seçenekleri sayesinde motife yak›nlafl›p uzaklaflabiliyor. Belçikal› üreticinin E-IDE yaz›c›s›.de/english/ index. Ürün kutusunda ise bir CD-R ve CD-RW haricinde çok dilli bir el kitab›. flarj aleti. bu notebook’un Amerikan askeri standard› MILSPEC 810E çerçevesinde çarp›flma. Nero Burning ROM ve Power DVD gibi yaz›l›m araçlar› bulunuyor. çald›¤› 8 cm’lik diskler (CD Audio ve MP3) ile ayn› ve a¤›rl›¤› ise sadece 150 gram. kablo. Tekrar flarj edilebilir iki pili ile toplam 7 saatlik müzik keyfi sunan HipHop.uk CHIP | MAYIS 2002 . Üretici. USB kablosu ile beraber sunulan CamStick sabit aya¤› sayesinde web kameras› olarak da kullan›labiliyor.com Plextor PlexCombo 20/10/40-12A DVD Okunur. 8.5 cm’lik uzunlu¤una ra¤men ulaflt›¤› 1. CD Yaz›l›r Yaz›c› uzman› Plextor k›sa bir bekleme süresinin sonunda.dnt CamStick 1. Burn Proof özelli¤i sayesinde CD yazma ifllemini daha güvenli hale getiriyor. Ulaflabildi¤i maksimum DVD okuma h›z› 12x.dnt.2 milyon piksel de¤eri ile tam anlam›yla bir dijital kamera. ilk Combo sürücüsünü piyasaya sundu.plextor.waitec. ses kablolar› ve el kitab› bulunuyor. Gücünü bir Pentium III 700 ifllemciden alan GoBook. Bilgi için: www.248x960’l›k. H›zl› Aduio Extraction’a sahip olan sürücü. toz.be Itronix GoBook MAX Her fiart›n Bilgisayar›! Polis.co. 128 MByte RAM. itfaiyeci. Ayg›t›n kutusunda uzaktan kumandas›. müzi¤in koflarken bile kesilmesini engelliyor. Bilgi için: www. 20 GByte sabitdisk ve bir kablosuz a¤a sahip. Sahip oldu¤u Flash haf›zas›nda 640x480’lik 160. Bilgi için: www. düflme. Siyah çekmecesi. 1. asker ve uçak firmalar›n›n ihtiyaçlar›n› karfl›layabilecek flekilde sa¤lam olarak gelifltirilen GoBook’u her tür zor durumda kullanmak mümkün. Bilgi için: www. CD’leri 20x ve CD-RW’leri 10x h›zlar›nda yazabilirken 40x okuyabiliyor. vibrasyon.

38

KISA... KISA...
3 Philips Teknik Destek Veriyor
Türk Philips, yeni bafllatt›¤› uygulama ile multimedya ürünlerinin servis hizmetlerini art›k kendisi vermeye bafllad›... Philips, Multimedya Ürün Grubu’nda bulunan dahili CD yaz›c›lar, harici CD yazici ve MP3 çalarlar, DVD yaz›c›lar, hoparlörler, PC kameralar ve ses kartlar›nda müflterilerine yerel teknik servis noktalar›yla hizmet veriyor. Uygulama ile Philips, Türkiye çap›ndaki mevcut 200 servis noktas›nda söz konusu ürünlerin her türlü teknik deste¤ini kendisi üstlenmifl durumda. Bilgi ‹çin: www.philips.com.tr

Philips TV Monitör

JVC GY-DV300

Yeni Teknolojili Düz Ekran
Philips 150MT, sahip oldu¤u entegre tuner sayesinde normal bilgisayar monitörü fonksiyonlar› haricinde, tam anlam›yla bir televizyon olarak kullan›labiliyor. 500:1 oran›ndaki yüksek kontrast, 310 cd/m2’lik ayd›nl›k de¤erleri ve panelin 25 milisaniyeden daha k›sa sürede kullan›labilir hale gelmesi sayesinde, her iki kullan›m amac› için de yeterli resim kalitesi elde edilebiliyor. Te-

DV ve MPEG-4 Destekli Özel Video Kamera
fiu ana kadar piyasaya ç›kan dijital kameralarda, DV veya MPEG4 kayd› aras›nda seçim yapmak zorunda kal›n›yordu. Yeni JVC kamera ilk defa her iki seçene¤i de tek bir ayg›t üzerinde kullan›ma sunuyor. Görüntüler bir mini DVD kaset içerisine kaydedilirken ayn› zamanda MPEG-4 biçimindeki görüntü, bir web sayfas›nda kullan›lmak veya e-posta ile gönderilmek üzere bir Compact Flsh kart üzerinde saklan›yor. Söz konusu MPEG-4 Stream, kablosuz a¤ ile donat›lm›fl bir notebook veya masaüstü bilgisayar›na kamera üzerinden direkt olarak aktar›labiliyor. Yüksek kalitede bozulmam›fl net görüntü elde etmek için, optimum kay›t flartlar›n›n mutlaka yerine getirilmesi gerekiyor.

3 IBM’den Elektronik ‹fl Zirvesi
IBM, May›s ay›nda düzenleyece¤i Futurebusiness Summit 2002 etkinli¤i ile uçtan uca e-business çözümlerini, yeni trendleri ve en son teknolojileri, çözüm ortaklar› ile birlikte ifl dünyas›yla paylaflmay› planl›yor. 13 May›s 2002’de Lütfi K›rdar Kongre Saray›’nda tüm gün sürecek Futurebusiness Zirvesi’nin, ifl ve e¤lencenin bulufltu¤u, Türkiye’nin bu alanda yap›lan en kapsaml› etkinli¤i olmas› bekleniyor. Bilgi için: www.ibm.com.tr

JVC sözcüsü, model ajanslar›n›, sigorta ve turistik firmalar› ve tabii ki hobi kullan›c›lar›n› hedef kitle olarak göz önünde bulundurduklar›n› dile getiriyor. Bilgi için: www.jvcpro.com

Native Serial ATA
levizyon ekran› monitörün normal kullan›m› esnas›nda ekstra bir pencere içerisinde görüntülenebilirken 150 MT, sahip oldu¤u tuner sayesinde bilgisayar kapal› dahi olsa televizyon olarak da çal›flt›r›labiliyor. Tam fonksiyonlu uzaktan kumanda ise kanallar aras›nda dolaflmay› sevenleri mutlu edecek bir ayr›nt›. Bilgi için: www.philips.com

Seagate Demosu Etkiledi!
Seagate, gelecekte ç›karaca¤› ürünlerine entegre olmaya haz›r bulunan, sektörün ilk tam sürate sahip (full speed) sabit sürücü teknolojisini tan›t›rken, daha basit, esnek ve daha güçlü PC’ler, konut network hub’lar›, ve tüketici elektroni¤i (CE/Consumer Electronics) araçlar›na olanak tan›yacak Serial ATA ürünlerini bu y›l›n sonuna do¤ru pazara sürece¤ini aç›klad›. Seagate’in yeni tasar›m›, gelen Serial ATA sinyallerini Parallel ATA protokollerine çevirmeye gerek duymayan native Serial ATA teknolojisini board’un içinde ilk kullanan tasar›m konumunda bulunuyor. Bu ise, tasar›m›n saniyede 150 Mbyte’l›k Serial ATA transfer oran›n› ilave bir maliyet veya performans eksikli¤i olmadan sa¤lamas›na imkan tan›yor. Seagate ayr›ca daha önce fiziksel kademeli chip, link ve tafl›ma kademeli chip ve ATA kontrolcü chip gerektiren fonksiyonlar› tek bir chip’te top-

3 Yeni Bir CD Writer
Optik depolama pazar›n›n önemli isimlerinden LG, yeni ürünü, 40-12-40 CD yaz›c›s›n› piyasaya sundu. 40(cd-r’a yazma), 12(cd-rw’a yazma), 40(okuma) h›z›ndaki yeni cd-writer Türkiyede ise LG’nin Türkiye temsilcisi UFOTEK taraf›ndan pazara sunulacak. Bilgi için: www.Ufotek.com.tr

3 Philips Projektör
Philips, en zorlu toplant› odas› gereksinimlerinin yan› s›ra büyük konferans salonlar› ve amfilerde yap›lan sunumlar için yeni projektörü PXG2 ile iddial›. Uzak mesafeli yans›tmalarda canl› renkler ve parlakl›k vaad eden cihaz, yüksek kontrastta dahi netlik sa¤lamak için 3000 lümen ç›kt› yans›t›yor... 200W’l›k Philips UHPTM lambas› ise PXG20’ye tam gün ›fl›¤›n›n rahats›z edici etkisini tamam›yla gidermesi avantaj›n› sa¤l›yor. Bilgi için: www.Philips.com.tr

Disk On Module

IDE Portu ‹çin Flash Haf›za
Transced, sürücü veya özel bir yaz›l›ma ihtiyaç duymadan direkt olarak IDE portuna tak›labilen bir Flash Disk sunuyor. Hareketli bir parçaya sahip olmad›¤› için ömür boyu garantiye sahip olan diskin haf›za seçenekleri 16 MByte ile 512 MByte aras›nda de¤ifliklik gösteriyor. Bilgi için: www.transcendusa.com

layan bir tasar›m› da gerçeklefltirmifl oldu. Intel Developer Forum’da yap›lan demo daha süratli, daha basit, daha fazla maliyet verimlili¤i sunan ATA disk sürücü teknolojisi yönünde at›lan önemli bir ad›m olarak kabul ediliyor. Bilgi için: www.seagate.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

40
‹Ç‹NDEK‹LER
‹fllemci ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek Easy Disk

41

Yeni Donan›m
TESTLER‹
Bilgisayar piyasas›na her ay yeni ürünler kat›l›yor. CHIP Test Merkezi olarak, bu ürünleri mümkün oldu¤unca tan›tmay› hedefliyoruz. Her ay bu sayfalarda yeni ve ilginç donan›m ürünlerinin incelemelerini bulabilirsiniz.
s May›s say›m›zda yine birbirinden ilginç ürünlerle karfl›n›za ç›k›yoruz. CeBIT fuar›n›n bitifliyle birlikte, ülkemizdeki distribütör firmalar da fuarda görüp ülkemize getirmeyi düflündükleri yeni ürünlerini bize yollad›lar. Bu ürünlerden öncelikle bahsetmeyi düflündü¤ümüz, taray›c›lar›yla tan›d›¤›m›z Mustek firmas›n›n televizyona ba¤lanan DVD player’›... Cihaz›n en ay›rt edici özelli¤i, DVD, SVCD, audio CD ve MP3 CD’leri oynatabilmesi. 5.1 analog ve dijital girifle sahip olan cihaz uygun fiyat› ile de göze çarp›yor. Anakart alan›nda yine hareketlilik yaflan›yor: Okuyucular›m›z, her ay oldu¤u gibi bu ay da, çeflitli firmalara ait anakart incelemelerini bulabilirler. Bu incelemelerden biri Asus’un yeni nesil AMD ifllemciler için üretti¤i A7V333’e ait. Via KT333 chipsetine sahip olan anakart, DDR-333 bellek modülleri ile birlikte çal›flabilmesi sayesinde göze çarp›yor. RAID özelli¤ini de destekleyen anakart, çok iyi bir performans sergiliyor. Di¤er bir anakart incelemesi ise Abit’in yeni nForce chipsetli anakart› olan NV7133R’ye ait. Ad›ndan da anlafl›laca¤› gibi NV7-133R, Ultra DMA 133 ve RAID teknolojisini destekliyor. K›saca bu anakartta neredeyse yok yok. Bu ay›n ilginç ürünlerinden bir di¤eri de, Lifeview’un iPAQ PDA’lar için gelifltirdi¤i FlyJAcket modeli. FlyJacket, iPaq ürünlerine entegre edildi¤i zaman onlara ek özellikler kazand›ran bir cihaz. Cihaz› monitöre veya bir projeksiyon cihaz›na ba¤layarak görüntü aktarabilirsiniz. Son olarak ilginç buldu¤umuz bir di¤er üründen bahsetmek istiyoruz. Netac Bootable Onlydisk ad›n› tafl›yan bu ürün, 128 MB kapasitesi ve Dual Boot özelli¤ine sahip olan bir tafl›nabilir bellek modülü. Yani bu ürün istendi¤inde bir aç›l›fl disketi ya da bir sabitdisk gibi davranabiliyor…
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

42

DVD, VCD, CD Player Mustek DVD-V560 Anakart Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek Netac Bootable OnlyDisk

44

19” Monitör Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c› Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu KAAN Twin

46

PDA Modülü Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk Samsung SP80A4H Anakart ChainTech CT-7VJDA

48

All in One Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart› Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

DE⁄ERLEND‹RME
Donan›m test sayfalar›nda, ürünler hakk›nda detayl› bilgi ve ürünleri puanland›ran bir not sistemi bulabilirsiniz. Puanlama sisteminin karmafl›k olmamas› için iki kategori oluflturduk. Bunlar "CHIP Puan›" ve sat›n almada önemli bir rol oynayan "Fiyat/Performans Oran›". Tüm ürünleri daha önce belirledi¤imiz test platformu ve test kriterlerine uygun olarak inceleyip de¤erlendiriyoruz. Böylece önceki aylarda yer alan benzer ürünleri de birbirleri ile karfl›laflt›rma f›rsat›n› yakalayabilirsiniz. Bu yeni puan sistemini ürünleri daha kolay de¤erlendirip s›raland›rmak için uygun gördük. Böylece puanland›rd›¤›m›z ürünleri baflka ürünler ile k›yaslay›p size göre bir alternatif oluflturup oluflturmad›¤›n› belirleyebilirsiniz. Ürünlerin teknik verilerini ayr›ca bir kutu halinde vermemizin sebebi ise, ürünler aras›nda karfl›laflt›rmay› kolaylaflt›rmak. Burada test edilen ürünler, e¤er puanlar› tutarsa her ay güncelledi¤imiz TOP 10 listelerimizde yer alabilecekler. Bu sayede piyasada bulunan en iyi 10 ürünü bir bak›flta görebilirsiniz. Top 10 listelerinin tamam›na www.chip.com.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

CHIP ONLINE
Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www.chip.com.tr/ donanim adresinde bulabilirsiniz.

TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM
Donan›m Testi

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

41

A

Ü YIN

5|2 2 00

NÜ RÜ

‹fllemci

Anakart

Tafl›nabilir Bellek

0

INTEL PENTIUM4 2,4 GHZ
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER ‹fllemci frekans› FSB L2 ön bellek Yap› Teknoloji

ASUS A7V333
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.

EASY DISK
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mikrobeta (312) 467 75 04 52 $ + kdv

Datagate, Armada (212) 282 98 80, (212) 230 84 80 600 $ + kdv
2,4 GHz 400 MHz 512 KB Socket 478 0.13-µm

F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipseti ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Slot say›s›

Bo¤aziçi, Çizgi Elektronik (212) 217 29 29, (212) 356 70 70 180 $ + kdv
ATX VIA KT333 Socket A 266 MHz 5 PCI, 1 AGP

TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1.1 Bellek 32 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 81 x 23 x 12.5 mm Di¤er Tafl›ma çantas› ve USB kablo veriliyor ‹flletim S. Win98/ME/2000/XP, Mac OSX

Intel’in son bombası: Intel Pentium4 2.4 GHz, northwood çekirdeğine sahip olup, masaüstü bilgisayarlar için tasarlanmış son teknoloji ürünü bir işlemci. 512K’lık level-two cache’e sahip olan bu işlemci, üzerinde 55 milyonun üzerinde transistor barındırıyor ve 142 adet gelişmiş SSE2 komutlarını içeriyor. Bu işlemcinin önemli bir özelliği, 200 mm wafer yerine 300 mm wafer kullanması. Bu sayede yüksek performanslı bir işlemci düşük maliyetle elde edilebiliyor. Diğer bir önemli özellik de, Pentium III sistemler ile birlikte P6 mimarisinin sonuna gelen Intel’in yeni işlemcilerde Intel NetBurst mimarisini kullanması. SSE-2 optimizasyonunu kullanan bu işlemci, office uygulamalarında çok iyi bir performans sergiliyor. Güç tüketimi de işlemcide oldukça iyi. Oyun uygulamalarında ise rakiplerine göre geride kaldığını söylemeliyiz. Buna karşın SSE2 uyumlu uygulamalarda Pentium 4 2.4 GHz fark atmayı başarıyor. Aynı başarıyı dijital video işleme uygulamalarında da görebildik. Sonuç: Bu işlemci stabil çalışma, düşük güç tüketimi ve yüksek performansı ile oldukça başarılı bir çizgi izliyor.
P 0.13-µm teknolojisini destekliyor P Multimedya uygulamalar›nda yüksek performans M Düflük güç tüketimi

VIA’dan yeni bir chipset: KT333 chipsetinin piyasaya çıkmasının en önemli nedenlerinden biri, daha yüksek bir performansta çalışan DDR-333 bellek modüllerini desteklemesi. Durum böyle olunca, anakart üreticileri de kollarını sıvadılar. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Asus’un A7V333 modeli de, bu chipsetini destekleyen ilk ürünler arasında yer alıyor. Asus A7V333, bu yeni chipset ile kullanıcıya bir çok özelliği beraberinde getiriyor. Bunlardan biri kuzey köprüsünün 166 MHz DDR belleklerle çalışabilmesi. Diğer bir özellik ise, güney köprüsünün de ATA-133 arabirimini desteklemesi. A7V333’ün üzerinde bulunan chipset 133 MHz değeri ve FSB hızı ile senkron çalışabilmesinin yanı sıra asynchron modunda 166 MHz’e ulaşabiliyor. Bu anakarttan çok iyi bir performans alabilmek için, FSB hızını 166 MHz’e yükselterek senkron çalışmaya geçmek gerek. Yalnız bu işlem profesyonellik gerektiriyor, çünkü AMD işlemcilerin resmi olarak 166 MHz FSB’yi desteklemedikleri unutulmamalı! Sonuç: Asus entegre ettiği Q-Fan özelliği sayesinde, işlemcinin ısınma durumuna göre soğutma işlemi yapıyor.
P Çok iyi bir performans sergiliyor P RAID özelli¤i ile yüksek h›z P 6 kanal audio ses destekliyor

Taşınabilir belleklerde yeni bir standart: EasyDisk, USB arabiriminden bağlanan ve üzerinde bir flash bellek barındıran bir mini elektronik yedekleme ünitesi. Oldukça hafif ve gömlek cebine sığacak kadar ergonomik olan bu cihaz, hiçbir kablo, güç kaynağı ve pile ihtiyaç duymadan çalışıyor. Yapmanız gereken tek şey, cihazı sisteminizin USB portuna bağlamak ve otomatik kurulumunun bitmesini beklemek. EasyDisk, işletim sisteminde çıkartılabilir disk olarak tanınır ve aynen bir sabitdisk gibi işlemleri gerçekleştirir. Yani, EasyDisk için ayrıca bir yazılıma ihtiyaç yoktur. Günümüzde bu tür ürünlerin çok yaygınlaşması ve birbirine çok benzemesinden dolayı, hangisinin daha uygun olduğuna karar vermek oldukça zor. Bu yüzden ergonomi ve birlikte gelenler puanlandırmada ağır basıyor. EasyDisk’in, bir taşıma çantası ve uzun bir USB kablosu ile gelmesi bir avantaj. Fakat EasyDisk’in yazma ve silme korumasına sahip olmaması ise önemli bir dezavantaj. Sonuç: Kolay kurulabilen ve tıpkı bir sabitdisk gibi davranan EasyDisk, güvenle yanınızda taşıyabileceğiniz yedekleme ünitelerinin en başında geliyor.
P Ergonomik yap›s› P USB kablo ve tafl›ma çantas› ile geliyor M Yazma ve silme korumas› yok

CHIP | MAYIS 2002

1 decoder’› var P MP3 CD’leri çalabiliyor P Uygun fiyat Tam teşekküllü nForce: Abit yeni nForce modeli olan NV7-133R ile piyasaya çok iddialı olarak girmeye hazırlanıyor. çünkü internetten yapacağınız küçük bir araştırma ile bu bölge kodunun üstesinden rahatlıkla gelebilirsiniz. DVD bölge koduna (Regionalcode 2) sahip. Sonuç: NV7-133R. 1 ve 0+1seviyelerinde çalıştırabiliyor. Yani cihaz hem bir disket sürücüsü hem de bir sabitdisk gibi davranabiliyor. Ama bu kullanıcıların film ve müzik keyfini bozacağı anlamına gelmez. Ürün Windows Me/XP ve Windows 2000 işletim sistemlerinde kendisini otomatik olarak kurabiliyor. sabitdiskleri RAID 0. Chipsetinin içinde entegre edilen MCP-D chip’i sayesinde 6 kanal ses çıkışına da sahip olabiliyor.5 GB’lık bir bellek büyüklüğüne çıkabiliyor. Win98/ME/2000/XP. dört adet USB 2. Anakartın özellikleri bununla bitmiyor. kalitesi ve uygun fiyatı ile kaçırılmaması gereken ürünlerden biri. 10/100 LAN chip’inin yanı sıra NV7-133R. Üzerinde bulunan küçük bir mandal sayesinde Netac’ı bir disket sürücüsü gibi gösterip sistemi bu sürücüden açabiliyorsunuz. CD Player Anakart Tafl›nabilir Bellek MUSTEK DVD-V560 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. çünkü bu anakartta neredeyse yok yok. yüksek de bir performans sergiliyor. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Netac Bootable OnlyDisk de yukarda bahsettiğimiz ürünler gibi bir taşınabilir bellek modülü. Okyanus (212) 356 70 70 140 $ + kdv F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 205 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Video girifl S-Video/Scart/Composite Ses girifl Audio stereo/5. P 5. Cihazın üzerinde birçok bağlantının olması ve özellikle AC3 decoder’ın entegre olması. MPEG 2 ve MPEG 1 sıkıştırmasını kullanan Mustek. Ama bu sizi endişelendirmesin. bir DVD player cihazı. AC3 ve gerçek zamanlı Dolby Digital desteği ile DVD tutkunlarına iyi bir ses deneyimi sunmayı hedefliyor. piyasadaki markalı DVD ve Hi-Fi cihazlarından geride olduğunu söyleyebiliriz. Bu bellek modülleri ergonomik yapıları ve dış etkenlerden etkilenmemeleri sayesinde. Sonuç: Netac’ın hem bir açılış disketi hem de bir yedekleme ünitesi gibi kullanılabilmesinin.42 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET DVD. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› NETAC BOOTABLE ONLYDISK CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. kullanıcılara güvenli ve hızlı bir veri taşıma sağlıyordu. Bu sayede sisteminizi bir hataya karşı test işleminden de geçirebiliyorsunuz. Üzerinde bulunan HPT 372 kontrolörü ile Ultra DMA 33/66/100/133 desteğini sunan Abit. Audio CD ve MP3 CD’leri de okuyabiliyor. video CD ve MP3 desteği bir arada: DVD-V560 olarak adlandırılan bu yeni ürün.1 Bellek 128 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 80x24x11 mm Di¤er Yazma ve silme korumas›na sahip ‹flletim S. Mac OS DVD. VCD. USB arabirimini kullanan Netac istendiğinde bir açılış disketine dönüşebiliyor. aynı zamanda DTS ve Dolby Digital ses teknolojilerini de destekliyor. Yeni nesil Athlon XP işlemcilerini destekleyen NV7-133R.. Ürünün resim ve ses kalitesine baktığımızda.0 ve dört adet USB 1. P Boot edilebilme özelli¤i P Kolay kurulum ve kullan›m M Yüksek fiyat CHIP | MAYIS 2002 . Çünkü bu cihaz DVD filmlerinin yanı sıra SVCD. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mascom (212) 321 17 00 180 $ + kdv ABIT NV7-133R CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.1-analog/digital optik/digital coaxial Video formatlar› VCD/S-VCD/DVD/DVD-R Boyutu 430x90x302 mm Bölge kodu 2 ATX nForce 415-D Socket A 266 MHz 3x184 pin DDR-SDRAM 5 PCI. İddialı olması çok normal.. Fakat. birçok profesyonel kullanıcıya büyük bir avantaj sağlayacağını düşünüyoruz.1 portuna sahip. Kopya CD’leri rahatlıkla okuyabilen Mustek. Dolayısıyla NV7-133R. Mustek DVD V560’ı sadece bir DVD oynatıcısı olarak adlandırmak yanlış olur. 1 AGP TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1. Bu özellik sayesinde anakarta istendiğinde toplam 8 adet IDE cihazı bağlanabiliyor. benzer ürünler ile karşılaştırıldığında. büyük bir avantaj. P Ultra DMA133 ve RAID deste¤i P Entegre 10/100 LAN chip’i var P Entegre ses chip’i ile DolbyDigital uyumu Açılış ve yedekleme ünitesi bir arada: Taşınabilir bellek modüllerini önceki aylarda incelemiştik. sahip olduğu ek özellikler sayesinde bir çok alandaki uygulamalara rahatlıkla cevap verebilmekle kalmıyor. üzerinde bulunan üç adet DIMM yuvası ile toplam 1. Sonuç: Çok işlevli bir cihaz olan Mustek DVD V560. Yalnız bu ürün kendisini bazı özelliklerden dolayı diğerlerine göre farklılaştırıyor.

T=14.24 1600x1200 piksel 25. P Ergonomik yap›s› P Hem SIM hem de chip kartlar› okuyor P Yaz›l›m deste¤i ve kolay kullan›m› CHIP | MAYIS 2002 . Metin baskıda ise. Güç ihtiyacını ise PS/2 bağlantısı üzerinden gideriyor. Piyasadaki bu ihtiyacı kapamak için de Xerox kollarını sıvayarak. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Ekran Görüntü alan› Nokta aral›¤› Maksimum çözünürlük A¤›rl›k XEROX PHASER 3400 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Onscreen menünün kullanım kolaylığı ve kontrast ayarının rahatlıkla yapılabilmesi.com. 130 watt maksimum güç tüketimi ve ürünün geometrisinde bazı zayıflıkların olmasıysa ürünün dezavantajlarını oluşturuyor. Sonuç: Cihaz ile SIM kartlarınızdaki bilgilerinizi yedeklemenizin yanı sıra internet üzerinden güvenle alışveriş yapabilmeniz mümkün. Baskı kalitesinde Xerox ortalama değerlerde. yazıcının hızı belirgin bir şekilde düşüyor. KAAN Twin. fiyatlarının indiğini ve böylece artık ev kullanıcıları tarafından da tercih edildiklerini görüyoruz. 45. Tüm bu bağlantılar dallandırılmış tek bir kablo ile yapılıyor. Resimli baskıda çıktının çok iyi olmadığını gördük. I2C HBCI Class 1 Standart EMV 3. Örneğin Verisign’dan alacağınız bir sertifika ile cihaza takılı olan chip kartına güvelik kodunuzu yükleyebilirsiniz. T=0.S›ra 19” Monitör Lazer Yaz›c› Kart Okuyucusu SONY MULTISCAN G420 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. üreticilerin bu ürünleri çok uygun fiyatlarla piyasaya sürmesi. P USB hub’u var P ‹ki adet VGA girifli var M Geometrisi zay›f Office uygulamalarının yeni yardımcısı: Lazer yazıcıların kullanımı geçtiğimiz yıllarda önemli ölçüde arttı.empa. Ayrıca.1. iyi bir ergonomi ve görüntü kalitesi ile bu açığını kapatmaya çalışıyor.5 kg F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Bask› h›z› Bask› çözünürlü¤ü Belle¤i Boyutu Albim. Bu yüzden bu tür bir monitör seçerken. Sonuç: Geometrisinde çeşitli zayıflıkları olan monitör. Fakat ev kullanıcıları için bu monitörlerin boyutları epey büyük. Xerox Phaser 3400’ün metin baskı hızı oldukça iyi. Phaser 3400. KAAN TWIN CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. yatayda ulaşabildiği 170 Hz ve düşeyde ulaşabildiği 110 KHz değerleri ile parlak ve canlı görüntüler verebiliyor. Sonuç: Kurulumu ve kullanımı oldukça basit olan Phaser 3400. ISO 7816 Güç ihtiyac› PS/2’den ‹flletim sistemi Windows. adres defterinizi bilgisayar vasıtasıyla değiştirebiliyorsunuz. özellikle office uygulamalarında iyi bir performans sergiliyor. Empa.6 ve Red Hat linux 6. 1 USB giriş ve 4 USB çıkışı ile kullanıcıya iyi bir ergonomi sunuyor. Arena www.1. Convergence ise orta değerlerde seyrediyor. kullanıcı için bir avantaj.tr (212) 239 32 00 600 $ + kdv FD Trinitron 19 inç 0. masanızın üstünde geniş bir alana sahip olmalısınız. Cihazın sorunsuzca çalışabilmesi içinse.44 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET CHIP TOP 10 | 7. Yani bu yöntem ile alışverişlerinizi güvenli bir şekilde yapabiliyorsunuz. ayrıca Mac Os 8. Çünkü küçük ve orta boy işletmeler. USB 16 sayfa/dak 600x600 dpi 16 MB 362x299x409 mm F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Kobil Data (216) 274 82 38 30 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim Seri Protokol T=1. P Office uygulamalar›nda yüksek bask› h›z› P Birçok iflletim sistemine uyumlu M Grafik bask›da zay›f Güvenli alışveriş için yeni çözümler: KAAN Twin hem SIM kartlarını hem de kredi kart formatındaki chip kartlarını okuyabilen bir cihaz. internet üzerinden alışverişlerinizi yapabilirsiniz.6 cm’ lik görülebilir bir alana sahip olan Sony G420.0 işletim sistemleri ile de uyumlu çalışabiliyor. 3-wire.S›ra CHIP TOP 10 | 6. Bu yüklemeden sonra Verisign’ı destekleyen alışveriş sitelerinden. Ama sıra grafikleri basmaya geldiğinde. Phaser 3400 ürünü ile karşımıza çıktı. her tür işletmede rahatlıkla kullanılabilecek şekilde tasarlanmış bir lazer yazıcı. cihazın özelliklerinde yapılabilen bir ayar sayesinde oldukça kaliteli çıktılar alabildik. seri port üzerinden bilgisayara bağlanıyor. Bu gelişmenin en önemli nedeniyse. Bu sayede SIM kartınızı bu cihaza takarak. 2-wire. Windows işletim sistemlerini destekleyen yazıcı. Linux ve Solaris Ergonomide Sony farkı: Günümüzde 19 inç monitörlere baktığımızda. birlikte verilen yazılımları yüklemeniz gerekiyor. Bu ay sizin için Sony’nin yeni 19 inç ürünü olan G420 serisini inceledik. Fakat. Arena (216) 349 33 51 (212) 360 07 07 849 $ + kdv Paralel. Ya da gün geçtikçe yaygınlaşan ev ya da internet bankacılık işlemlerini chip kart yardımı ile gerçekleştirebiliyorsunuz. genellikle büyük network yazıcıları tercih etmiyorlar.

Ufotek. Sonuç: Chaintech CT-7VJDA. Bu sayede 9. Bu ay ise Chaintech’in yeni ürünü olan ve CT-7VJDA olarak adlandırılan anakartını incelemeye aldık. Armada B‹LG‹ ‹Ç‹N (212) 522 99 00. sadece iPAQ ürünlerle birlikte çalışması. Ultra DMA-100 destekli olan anakart. Samsung yeni modeli olan SP80A4H ile bu gürültüden rahatsız olan kullanıcılar için bir çözüm geliştirdi.6x1. kullanıcıya sunduğu farklı slot seçenekleri ve 6 kanal ses çıkışı ile eksiklerini kapatmasını iyi biliyor.6V Ba¤lant›lar VGA ç›k›fl›. 1 AGP. P Karmafl›k olmayan sunumlar için uygun P Yaz›l›m deste¤i yeterli M VGA ve video ç›k›fl› sayesinde sistem performans› düflüyor Mekanik gürültüye son: Bir sabitdisk sürücüsü. Örneğin FlyJacket’in üzerinde bulunan VGA çıkışı sayesinde 24 bit renk ve 800x600 dpi’lık bir çözünürlükte bağlı olan bir monitöre görüntüleri aktarabilirsiniz. XVGA 1024x768 / 256 renk 175 $ + kdv Ultra ATA/100 80 GB 2 MB 7200 rpm ATX Via KT 266A Socket A 266 MHz 3 x 184 pin DDR-SDRAM 5 PCI. Ayrıca. daha hızlı bir kafa yerleştirme düzeneği ve bundan dolayı track başına daha fazla sektör birleştiğinden. diğer ürünlerle kıyaslandığında ilk görünüşte bir avantaj sağlamıyor. Bu ürün. iPAQ’e bir ceket gibi giydiriliyor ve bu sayede iPAQ’lere üstün özellikler kazandırıyor. Kont.48 46 CHIP TOP 10 | 4. P 6 kanal onboard ses ç›k›fl› P Farkl› slot seçeneklerine sahip M Anakart›n yap›s›ndaki bileflenlerin yeri CHIP | MAYIS 2002 .S›ra PDA Modülü IDE Sabitdisk Anakart LIFEVIEW FLYJACKET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Bu jumper takımı sayesinde işlemci frekansı arttırılabiliyor. Bu hareket esnasında veriler kayıt edilir ya da okunur. Geçen aylarda da bu chipsetine sahip değişik anakart modellerini inceledik.8x8. Overclock tutkunlarını düşünen Chaintech’in anakart üzerinde bir jumper takımı mevcut. Gördüğünüz gibi sabitdisklerin iç yapısı çeşitli mekanik aksamlardan oluşuyor. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 240 $ + kdv SAMSUNG SP80A4H CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. kullanımını daha da zevkli hale getirebiliyor. Sonuç: Samsung yeni nesil sabitdiskleri ile sessiz çalışmanın yanı sıra yüksek bir performans da yakalamayı başarmış. Fakat değişik bileşenlerinin farklı bir yerleşimde olması. Çünkü birlikte verilen Laser Pointer ürünü aynı zamanda bir kızılötesi modülüne de sahip. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 105 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Boyutu 12. Kafalar. P Ortalama veri transfer h›z› yüksek P Veri eriflim h›z› iyi P FDB motoru sayesinde sessiz çal›flma KT266A ile AMD XP desteği: Birçok anakart üreticisinin Via’nın KT266A chipsetine yöneldiğini görüyoruz. Böylece bu Pointer ile sunumları hem kontrol edebilirsiniz hem de lazer ile önemli noktaları işaretleyebilirsiniz. yeni ürünü olan FlyJacket ile. Ama Chaintech CT-7VJDA’ya dikkatlice baktığımızda. Bundan dolayı da sabitdisklerin yüksek dönüş hızlarından dolayı bir gürültü oranı da oluşuyor.7 cm A¤›rl›¤› 159. performans değişimini olumsuz yönde etkileyebiliyor. PC1600/PC2100 uyumlu 3 adet DIMM yuvasına sahip olmasına rağmen. (216) 499 62 99. 3. Plakaların yüksek dönüş hızları. (212)336 61 00. bir sabitdiskin hızını belirler. üzerinde kafalar hareket eden ve çeşitli verileri track ve sektörlere kayıt eden birden çok sert ve disk şeklinde plakalardan oluşur. Samsung bu sorunun derinine inerek ürünlerinde Fluid Dynamic Bearing Spindle motorunu kullanmaya başladı. cihazın üzerinde bulunan Video In/Out girişi sayesinde de görüntüler kayıt edebilirsiniz ya da sunumlarınızı bir projeksiyon cihazı üzerinden çalıştırabilirsiniz. Sonuç: Kullanıcıya birçok üstün özellikler sunan bu ürünün bir dezavantajı. (212) 230 89 80 F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› CHAINTECH CT-7VJDA CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. iPAQ’in 36xx. dönen disk üzerinde merkez noktasından içe veya dışa doğru hareket ederler. Video In/Out Di¤er K›z›lötesi al›c›s› ve Laser Pointer var Maksimum Çöz. adından da anlaşılacağı gibi. Compact Flash Slot (Type I und II) ve kızılötesi bağlantıya da sahip olan bu cihaz. 1 ACR iPAQ’inize ek özellikler kazandırın: Lifeview. F‹RMA Koyuncu. Ayrıca yeni nesil AMD XP işlemcileri desteklemesi de bir avantaj.6 ms’lik veri erişim hızı ve ortalamanın üzerindeki veri transfer hızı ile oldukça sessiz çalıştığını gördük. 37xx ve 38xx modellerine çok kullanışlı bir aksesuar sunuyor. üzerinde CNR slotunun yanı sıra Asus tarafından geliştirilen ACR slotuna da sahip olduğunu gördük. 1 CNR.4 Pil fiarj edilebilir 1400mAh.

6/15.4 GB 4 MB 10000 rpm 4 8 TEKN‹K VER‹LER Arabirim CF+ ve PCMCIA Ethernet standart› IEEE 802. Sonuç: Cheetah 73LP SCSI diskler arasında kendisine iyi bir yer edindi.89 mmx3. Yani daha önce testlerimize katılan yüksek kapasiteli diskler.S›ra All in One SCSI Sabitdisk Ethernet Kart› XEROX WORKCENTRE M940 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Burada önemli bir unsur ise yüzde 24 ile yüzde 400 arasında küçültmeli veya büyütmeli çıktılar verebilmesi. Bu ürünün diğer bir marifeti de. Veri erişmesi için geçen zamanda 6. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› Disk say›s› Kafa say›s› BILLIONTON COMPACT FLASH 10 BASE ETHERNET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Tabii bu ürünün önemli özellikleri bununla bitmiyor: Handheld PC’nin yanı sıra bir notebook’a da sahip olan kullanıcılar bu ürün ile ağ bağlantılarını gerçekleştirebilirler. Kopyalama işlemi baskı işleminin özelliklerine çok benziyor. yüksek kapasite ve dakikada 10 bin dönüşlük hızı ile sunucular için düşünülmüş olan SCSI arabirimli bir sabitdisk. Bu cihazı özel kılan ise.8 milisaniye olan bu disk. ST373405LW’de dikkat etmeniz gereken bir konu ise. Bu yeni nesil disk ise. direkt e-mail yolu ile gönderebilmemizi sağlaması. saniyede 53. P Bir çok ifli ayn› anda yapabiliyor P Yaz›l›m deste¤i M Tarama kalitesi zay›f O bir performans canavarı: Seagate Cheetah 73LP (ST373405LW).3 mm Di¤er Çevirici adaptör var ‹flletim S. yazma ve veri kopyalama testlerinde de iyi sonuçlar verebiliyor. yüksek bir kapasitenin yanı sıra yüksek de bir performans sergilemeyi başarıyor. dizüstü bilgisayarlar için yeterli olmayabilir ama handheld PC’ler için bu değer gayet yeterli. Seagate Cheetah 73LP. Bu diskin adından da anlaşılacağı gibi LP. kopyalama ve tarama gibi fonksiyonlara sahip olması. Arena (216) 349 33 51. ev kullanımı ve küçük boy işletmeler için uygun. Çünkü 50 pin’i 68 pin’e çeviren bir adaptör yardımı ile bu cihazı dizüstü bilgisayarınızın PCMCIA yuvasına rahatlıkla entegre edebiliyorsunuz. CE 2. Çünkü bu disk çok fazla ısınabiliyor.3 Mbyte’lık veri transfer oranı ile dakikada 10 bin dönüm yapan diskler arasında iyi bir performans sergiliyor.48 CHIP TOP 10 | 1. resim veya metin belgelerini 30 bit renk derinliğinde tarayıp. yükseklikleri ile göze çarpıyordu. WorkCentre M940 olarak adlandırılan bu cihaz. baskı. 2000. Billionton’un en önemli özelliği Compact Flash I/O ya da CF+ diye adlandırılan arabirimi sayesinde Windows CE işletim sistemini destekleyen handheld PC’lerle uyumlu olması. birçok cihazın yapabildiği işi tek başına yapabiliyor. Datagate F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 90 $ + kdv (212) 282 98 80 759 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB ve IEEE 1284 paralel Bask› çözünürlü¤ü 1200x1200 dpi Tarama çözünürlü¤ü 300x600 dpi Boyutu 480x404x285 mm A¤›rl›¤› 12 kg Ultra 160 SCSI 73. Win95/98/NT.3/6. ayrıca dakikada 12 sayfa renkli ve dakikada 7 sayfa siyah beyaz çıktı alabiliyor. P CF ve PCMCIA arabirimlerini destekliyor P Birçok iflletim sistemini destekliyor P A¤ ba¤lant› durumunu gösteren ikili led tak›m›na sahip CHIP | MAYIS 2002 . Low Profile anlamına geliyor. CF+ ve PCMCIA arabirimini kullanan ve plug and play özelliğine sahip olmasından dolayı Windows’a tanıtılması çok kolay olan 10 MBps’lik bir ethernet adaptörü. Ekonomik olsun diye birleşik yerine tek renkte mürekkep kullanan cihaz. (212) 360 07 07 249 $ + kdv SEAGATE CHEETAH 73LP CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.0. Mürekkep püskürtmeli yazıcı özelliğine sahip olan M940.0. sistem soğutmasını iyi yapmış olmanız. yeni bir cihaz geliştirdi.40. Ayrıca okuma. 10 MBps’lik hıza rağmen.3 10 Base H›z 10 MBps Boyutu 88 mmx42. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Albim. 10MBps’lık hız. Çünkü bu disk. P Yüksek bir performansa sahip P Veri eriflim h›z› iyi M Çok fazla ›s›n›yor Handheld ve notebook’a uyumlu ethernet: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet. Sonuç: Genel olarak ortalamanın üstünde bir performans sergileyen cihaz. Fakat. normal bildiğimiz diskler ile aynı yükseklikte. 1200x1200 dpi çözünürlükte baskı yapabiliyor. 3. haklı olarak Top10 tablomuzda üst sıralarda kendisine bir yer ediniyor. Sonuç: Billionton’un hem notebook hem de handheld PC’lerde çalışıp. oldukça başarılı bir performans sergilediğini söyleyebiliriz. profesyonel kullanıcıların isteklerine cevap verebildiğini söyleyemeyeceğiz. Hepsi bir arada: Ofis içi kullanımda baskı ve tarama işlemlerini sıkça yapan kullanıcılar için Xerox.

50

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

SIS 3D Pazar›na da El Att›!

GeForce4 Katili: Sis 336
Tayvanl› chip üreticisi SIS, yeni grafik chip’i SIS336 ile 3D pazar›n›n alt›n› üstüne getirmeye kararl›. CHIP, CeBIT’te ilk grafik kartlar›n›n prototiplerini mercek alt›na ald›.
DDR-SDRAM belleği destekleyebiliyor. Örneğin bizim gördüğümüz modelde 3.3 nanosaniye hızında ve 275 MHz’lik (efektif 550 MHz) bir bellek frekansına sahip olan video bellekler kullanılmıştı. SIS 325 gibi daha önceki modellerde de rastladığımız T&L ünitesinin yanı sıra, yeni SIS 3D hızlandırıcısında Pixelizer adını verilen bir Pixelshader fonksiyonu da dahil edilmiş. da (DAC) entegre etmiş. CHIP bu yeni grafik kartının modellerini ve özelliklerini sizin için sıraladı...

SIS’in gelecekle ilgili plan›: Yeni kat›l›mc›lar yolda
Sis saldırıya geçti: Tayvanlı üretici SIS, chipsetlerinde (SIS 735 ve SIS 745) yaptığı gibi bir fiyat politikası izlerse rakiplerini çok zor durumda bırakacağa benziyor. Tabii bunun tutması için en önemli etken 2D/3D performans değerinin söylendiği gibi olması. Kendi chip fabrikasına sahip olan SIS, diğer üreticilere göre büyük bir avantaj yakalayabilir. Çünkü bir chip geliştiricisi olan nVidia, fabrikasyon işlemini yine Tayvanlı chip üreticisi TMSC’de yapıyor. Bu chip’lerin üretiminin, gerçekten 0.15 mikron teknolojisiyle yapılmaları durumunda, tüm SIS 33x ailesi çok uygun bir fiyat/performans oranı ile 3D piyasasına sürülür.

S

IS, CeBIT fuarında yeni grafik chip ailesini tanıttı. Tayvanlı üretici, SIS 332, SIS 334 ve SIS 336 olmak üzere toplam 3 adet yeni grafik denetleyicisini (controller) yakın zamanda piyasaya sürmeyi planlıyor.
SIS 33x serisinin 3D özellikleri: • AGP 8x (AGP 3.0 uyumu) • SIS Pixelizer (Hardware-Pixelshader) • DirectX-8.1 uyumu (Volume Texture, Bump Mapping, Cubic Mapping, Shadow Mapping) • Hyper FSAA (Full-Scene Anti-Aliasing) • De-Interlacing ve MPEG-h›zland›r›c›s› • Maksiumum 128 Mbyte DDR bellek • Dual Display (SIS 301B Video Bridge) Kart, model ve GPU özelli¤i: SIS, bu üç yeni

Harici chip ile Dual Display deste¤i: ATI ve nVidia’ya engel
SIS, harici opsiyonlar ile de atağa geçmiş durumda. Her üç modele entegre edilen harici video bridge chip sayesinde dual display özelliği etkin hale getirilebiliyor. Yani SIS301B adını taşıyan bu chip ile dijital düz kare ekranlara bile görüntüler aktarılabiliyor. SIS, Video Bridge 301B’ye bu işlemleri gerçekleştirmek için TMDSTransmitter’in yanı sıra TV çıkışı için PAL ve NTSC uyumlu video encoder ile ikinci analog çıkış için digital analog converter

SIS GPU: Fiyat politikas› ile göze çarp›yor
SIS, bu üç grafik ürünü ile daha çok yeni başlayanlar, normal ve yarı profesyonel bilgisayar kullanıcılarını hedefliyor. Bunun nedeni ise bu alanda bu tür ürünlerinin çok fazla bir talebe sahip olması. SIS’ in ürün seçenekleri hakkında bilgi edinebilmeniz için 2002’nin sonuna kadar olan planlama tablosunu resimde gösterdik. SIS’in grafik kartlarındaki para politikasını biz de merakla izliyoruz. Çünkü bu sayede ATI ve nVidia da ürünlerinde bir fiyat indirme politikası izleyebilirler. Bu tabii en çok bu kartları kullanacak olan kişilerin işine yarayacak.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

3D Turbo modeli ile öncellikle mainstream alanında etkili olmayı hedefliyor: Bu hedefin etkili olması için, 33x ürünlerinin birçok ek özellik ile donatılması ihmal edilmemiş... Bu üçlü çetenin en etkili elemanı SIS336 modeli. AGP 8X GPU (Graphic Processing Unit) desteği sayesinde bu kartlar, anakartın üzerinde yer alan kuzey köprüsü ile saniyede 2.1 Gbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşıyorlar. Kartlar, ayrıca, 300 MHz altında çalışıyorlar. Grafik denetleyici, bu sayede toplam 128 Mbyte

Ürün Planlama Tablosu: Bu tabloda yak›n zamanda ç›kacak olan DirectX-9 destekli SIS 340 kart›n› görebilirsiniz.

GRAF‹K CHIP’LER‹N VE ÖZELL‹KLER‹N KARfiILAfiTIRMASI
Chip SIS332 SIS334 SIS336 Mimari 0.15 mikron 0.15 mikron 0.15 mikron AGP tipi/veri transfer h›z› 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye Maksimum bellek 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM Chip/bellek frekans› 200/200 MHz 250/250 MHz 300/275 MHz Bellek bant geniflli¤i 6.4 Gbyte/saniye 8 Gbyte/saniye 8.8 Gbyte/saniye

CHIP | MAYIS 2002

52

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

AMD Hammer, Athlon XP’den Yüzde 25 Daha H›zl›

AMD’den 64 Bit’lik Balyoz!
AMD, yeni ifllemcisi Hammer’i CeBIT’te gün ›fl›¤›na ç›kard›. Bu ifllemci, AMD’nin 64 bit ifllemci ailesini temsil ediyor. 32 bit yaz›l›mlarla da çal›flabilen ifllemci, CeBIT’te ilgi oda¤› olmay› baflard›.
25 daha hızlı olduğu belirtiliyor. Performans artışının etkili olması için, Hammer işlemcilere saniyedeki tekrar sayısı başına daha çok komut (instruction) entgre edilmiş. Yani AMD burada farklı bir strateji izliyor: Amaç, yüksek performansı sistem frekansını artırmak yerine iyi yapılandırmış ve daha düzgün çalışan bir mimari ile elde etmek. Buna ek olarak Sledgehammer olarak adlandırılan büyük kardeşin ilk örneklerini de görme fırsatımız oldu. Bu işlemci ilk olarak üzerinde bulunan 940 pin ile gözümüze çarptı. Sledgehammer küçük kardeşine kıyasla fazladan iki adet HyperTransport bağlantısına sahip ve 128 bit DDR-RAM belleklerini destekliyor. Clawhammer ise, sadece 64 bit RAM belleklerini destekleyebiliyor. Hammer işlemciler Dresden’deki fabrikada SOI (Silicon on Insulator) tekniği ve 0.13 mikron teknolojisi altında üretiliyor. Söylenenlere göre AMD bu işlemcileri 2002’nin sonlarına doğru piyasaya sürecek. çalıştırmak için de uyumlu hale gelecekler. Bu sayede bu yeni AMD işlemcisi, tıpkı bir İngiliz anahtarı gibi davranarak, güncel yazılımlarla gelecekte çıkacak yazılımları rahatlıkla çalıştırabilecek. Hammer işlemciler kendilerini günümüzdeki işlemcilere kıyasla x86/64 genişlemesi ile farklılaştırıyorlar. Yani AMD kendisine, Intel’in 32 bit Pentium ve 64 bit Itanium

H

ammer’ı iki adet işletim sisteminde görme fırsatımız oldu. Bunlar, Windows XP (32 bit) ve 64 bit’lik bir sürümde çalışan bir Linux sistemi idi. Hammer, bu işletim sistemlerinde sorunsuzca çalışıyordu ve herhangi bir takılma meydana gelmiyordu. Bize tanıtılan Hammer ise, kod adı Clawhammer olan işlemciydi. Bu Hammer’ların bir seviye düşük işlemcisinin en önemli özelliği, üzerindeki 754 adet pin sayesinde Socket 754 yuvalı bir sistem ile birlikte çalışabilmesiydi. Platform olarak, HyperTransport özelliğini destekleyen AMD 8000 chipseti kullanıldı. Bu chipset, AMD’nin kendi geliştirdiği ve Solo olarak adlandırdığı anakart üzerinde yer alıyordu. AGP 3.0 portunda, Intel Developer Forum’da gösterilen PCI grafik kartlı 64 bit sistemin aksine Radeon 8500 ekran kartı yer alıyordu ve Clawhammer sisteminde basit bir Office Script çalışıyordu.

Hammer: 32 ve 64 bit uygulamalar›n ‹ngiliz anahtar›
Register yazılımları desteklediği sürece, 64 bit programları rahatlıkla çalıştırabilen Hammer işlemciler, 32 bit uygulamaları
Hammer’in Yap›s›: L1 ve L2 Cache ile Memory Controller.

‹lk performans de¤erlendirmesi: Athlon XP ifllemcisine yüzde 25 fark
AMD, Hammer işlemcilerinin sistem frekansları hakkında bir yorumda bulunmuyor. Ama bu iki sistemle gerçekleştirilen tanıtımlarda, işlemcinin önemli bir performans artışı sergilediğini gördük. AMD, işlemcinin sistem frekansıyla da ilgili bir açıklama yapmıyor. Ama 32 bit ve 64 bit uygulamalarda iyi bir performans artışı olacağını da söylemeden edemiyor. Sistem frekansları aynı olan Clawhammer işlemcisi ile bir Athlon XP işlemcisi karşılaştırıldığındaysa, Clawhammer’in yüzde

Küçük ve Büyük Kardefl Bir arada: Soldaki Clawhammer, sa¤daki Sledgehammer.

ailesinden farklı bir yol çiziyor. AMD işlemcilerinin en önemli avantajı uyumluluklarında gizli. Yani Hammer işlemci kullanacak olan kullanıcılar, günümüz uygulamaları çalıştırabilmekle kalmayacaklar, gelecekte çıkacak olan 64 bit uyumlu yazılımların da işlemci tarafından desteklenip desteklenmeyeceği konusunda endişelenmeyecekler. Söylentilere göre Intel, AMD’nin bu konseptine sessiz kalmayarak Yamhill kod adını taşıyan 32/64 bit’lik bir işlemci geliştirmiş. Ayrıca bu işlemcide, Intel’in SSE2 genişlemesinin lisansına karşılık AMD’nin x86/64 genişlemesinin yer aldığı söylentiler arasında.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

CHIP | MAYIS 2002

54
‹Ç‹NDEK‹LER

55 56 58 60

Dosya Al›flverifli: A¤da dosya transferi Veri Senkronizasyonu: PC-Organizer iletiflimi Ortak Altyap›: Donan›mlar›n paylafl›m› Çal›flma Gruplar›: A¤da ortak çal›flma

‹ki Bilgisayar Bir A¤da

Bilgisayarlar›n Ortakl›¤›
Bilgisayarlar› birbirileriyle ba¤lamak ve veri transferinde bulunmak, art›k her kullan›c›n›n ihtiyaç duyaca¤› ifllemlerden. CHIP, basit bir a¤›n nas›l kurulaca¤›n› aç›kl›yor.

E

ğer evinizde birden fazla bilgisayar varsa, her seferinde ya aynı bilgisayarı kullanmalısınız ya da farklı çözümler bulmalısınız: Örneğin A PC’sinden B PC’sine veriler nasıl transfer edilir? Eğer bilgisayarlardan biri dizüstü bilgisayarı ise, bu durumda veri kaynaklarının senkronizasyonu da gündeme gelir. Kısacası bir ağ bağlantısının kurulması zorunluluk halini alır. Ancak kurulacak ağın altyapısını belirlemek oldukça önemlidir. Bir odadaki iki bilgisayarı birbirine bağlamak için kullanılan veri kablosu da, bir ağ bağlantısı sayılabilir mi?

Yoksa sadece büyük işletmelere yüzlerce PC'yi birbirine bağlayabilecek sistemler mi ağ olarak kabul ediliyor? Bir ağ kurulumunun ardından mutlaka bir de ağ yöneticisi belirlemeniz gerekir mi?

Veri okyanusundaki bal›klar: Hangi sularda hangi a¤lar kullan›l›r?
Öncelikle kişisel kullanım amaçlı olarak bir mini ağ üzerinde bilgisayarları iki veya üç adet ile sınırlasanız da, ağların sayısı sonsuza kadar arttırılabilir. Bu işlem iki bilgisayar arasında 10 dolarlık bir kablolama ve Windows ayarlarında birkaç deği-

şiklikle başlayıp birçok bilgisayar arasında 500 doları aşan kablosuz çözümler ve yüksek yönetim ihtiyaçlarına kadar uzanabilir. Hangi durumda hangi çözümün tercih edilmesi gerektiğini ilerideki sayfalarda göreceksiniz. Burada tanımlanan problemler için, iki farklı çözüm öneriyoruz. İster iki bilgisayar arasında dosyaların orda oraya iletilmesi, ister veri senkronizasyonu veya birçok bilgisayardan oluşan bir sistem kurulması hedeflesin, kuşkusuz bir ağ ortamı yaratılması ve burada verileri akışının sağlanması gerekecektir.
Murat Karsl›o¤lu, muratk@chip.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

1. ağ kurulumu sırasında en büyük sorun olan kablo karmaşasına da son verilebilir. Bunun için her bilgisayar için bir ad ve çal›flma grubu belirlenmelidir. Bunun için Windows Gezgini'nde bir sürücü üzerine sa¤ tuflla t›klay›n. Bağlantı kablosuz gerçekleştirildiği için. de bağlantı kurulabilir. Ancak bu durumda iletişim hızı onda bir oranına düşer ve transfer yaklaşık saniyede 90 kilobyte olarak ölçülür. kaynaklar›n›z› di¤er kullan›c›lar›n eriflimine açabilirsiniz. tarayıcı ve benzeri donanımlar) eklenebilmesi olanağını sağlamasıdır. Kabloyu bilgisayarınızın hemen arkasında yer alan paralel port’a takın. TEMEL AYARLAR Yapmak istedikleriniz: İki bilgisayarınız var ve biri üzerinden diğerindeki dosyalara erişmek ya da verileri değiş tokuş edebilmek istiyorsunuz. Bu işlemlerin oldukça basit bir biçimde ve olabildiğince kısa sürede tamamlanması gerekiyor. Bu tan›mlar› A¤ simgesine t›klad›ktan sonra Tan›mlama kart›ndan gerçeklefltirebilirsiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 55 Network Kurulumu Dosya Al›flverifli E¤er zaman›n›z varsa iki bilgisayar aras›nda dosyalar› disket arac›l›¤›yla da tafl›yabilirsiniz. her seferinde sadece bir bilgisayarın diğerindeki kaynaklara erişimine izin verilmesidir. Kablolamak ya da kablolamamak? ‹ki bilgisayar aras›nda en kolay ba¤lant›. Eğer bağlantı kurulacak bilgisayarlardan birisi bir dizüstü bilgisayarı ise Bluetooth tercih edilebilir. Konuk bilgisayarın her iki bilgisayara erişimine olanak tanınırken ana bilgisayar kendi kaynaklarına erişebilir. ‹letiflim: Temel ayarlar›n son ad›m›nda sürücülerinizi veya klasörlerinizi paylafl›ma açabilirsiniz. Ayrıca. Bu ucuz çözümün en büyük dezavantajı. Bu teknoloji PC’ler ve çevre donanımları arasında kablosuz veri transferini sağlayan bir tekniktir. Kablosuz bağlantıya alternatif olarak kızılötesi bağlantı tipi de önerilebilir (s56’da “Veri senkronizasyonu”na bakın). Örneğin Sphinx firmasının Pico Plug modeli 200 dolar civarında satılıyor. Paylafl›m: A¤ ba¤lant› ile di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdaki kaynaklara ulaflabilmeleri için öncelikle bunlar› paylafl›ma açman›z gerekir. Bluetooth sayesinde. Çözüm: Paralel kablo ile veri iletiflimi (Maliyet yaklafl›k 10 dolar) İki bilgisayar arasındaki en basit çözüm. paralel kablo ile kurulur. Ortak Çal›flma: A¤ üzerinde tüm kullan›c›lar›n kusursuz tan›mlanmas› gerekir. Hemen bu işlemin ardından her iki bilgisayarda da Doğrudan Kablo Bağlantısı’nı kurun. yeni alternatifinizin adı Bluetooth. Eğer dosyalarınızı masaüstünü PC ve dizüstü bilgisayar arasında paylaşacaksanız dizüstü bilgisayarınız için de Sphinx firmasının Pico Card modeli benzeri bir PC-Card modülüne ihtiyaç duyulur. yazıcı. Bu bağlantı tipinde bilgisayarların rolleri değiştirilerek birbirine erişim sağlanabilir. Bu mini ağın maliyetini kablonun uzunluğu belirler. Paylafl›m seçene¤i üzerine t›klayarak. Yani kısacası 1 Megabyte boyutundaki dosya 11 saniyede iletilebilir. Bunlardan biri “Konuk” diğeri ise “Ana” bilgisayar olarak tanımlanır. Bluetooth teknolojisinin sağladığı en önemli avantajlardan birisi. Örneğin üç metre uzunluğundaki bir paralel kablo. karar almadan önce bilgisayarlarınızı kullanmak istediğiniz yere yerleştirin. Küçük bir a¤da çal›flma gruplar›n›n ortak olmas› eriflim aç›s›ndan önemlidir. Bunun için Denetim Masas›'ndaki A¤ simgesine ve aç›lan pencerede Dosya ve Yaz›c› Paylafl›m› tufluna t›klay›n. ileride ağınıza sorunsuz olarak yeni katılımcıların (örneğin sekiz farklı PC. Çözüm: Bluetooth teknolojisi ile kablosuz a¤ (Maliyet yaklafl›k 400 dolar) Eğer yerel ağ için daha fazla masraf yapmayı göze alabiliyorsanız. Masaüstü PC’niz için ise bir Bluetooth adaptörüne ihtiyaç duyulur. Öyleyse. DİKKAT! Paralel doğrudan kablo bağlantısı yerine seri kablo ile 2. CHIP | MAYIS 2002 . Bu yüzden her iki bilgisayarın da rollerinin belirlenmesi gerekir. 10 dolar civarında satılır. Di¤er taraftan az bir masrafla bir mini a¤ ya da daha fazla yat›r›mla konforlu çözümler üretilebilir. Üstelik oldukça ucuz bu çözümün h›z› sizin için yeterli de¤ilse pahal› ve h›zl› bir teknik olan Bluetooth tercih edilebilir. Ancak bu durumda kablo uzunluğunun ne kadar olacağını önceden bilmelisiniz. bilgisayarların özgürce yer değiştirilmesine ve hareketine de olanak tanınır. paralel bağlantı kablosuyla sağlanır.

yaklaşık 400 dolar) birlikte sisteminize Hot Sync yazılımı kurulur. tüm adres veritabanını eşitleyebilirsiniz. Kızılötesi bağlantıda iletişim. seyahat sırasında dosyalar arasında kaybolabilir. Dizüstü bilgisayarınızda kızılötesi arabirimini aktif hale getirmeniz yeterli olacaktır. Denetim Masas›'nda bu ifllem için Infrared simgesi yer al›r. Kuşkusuz seri bağlantı için de piyasada farklı modellere rastlamak mümkün. USB veya seri modeller aras›ndaki seçim ise size kalm›fl. Her iki durumda da yaklaşık 65 dolara kızılötesi bağlantıya sahip olabilirsiniz (örneğin Tekram’ın IRMate IR410U modeli). artık kızılötesi bağlantı arabirimine yer veriliyor. çünkü kurulum basit bir biçimde tamamlanıyor. Ancak örneğin adresler ve ajanda verileri çok fazla yer kaplamadığından senkronizasyon için iletişim hızı yeterli olacaktır. Çözüm: Notebook ve Organizer k›z›lötesi ile ba¤lanabilir Tüm yeni mobil donanımlarda. Donan›m›n kurulmas›n›n ard›ndan aktif hale getirilmesi gerekir. 2. Programlar menüsünden çal›flt›r›ld›¤›nda verileriniz otomatik olarak güncellenir. örneğin Outlook’taki adres defteri üzerinde çalışmak için hem masaüstü PC’nizde hem de dizüstü bilgisayarınızda zaman zaman ayı konuma getirilmesi anlamında kullanılıyor. Bu tip programlar aras›nda en popüleri Hot Sync arac›d›r. Eğer sürücülerin kurulumu sorunsuz bir biçimde tamamlanırsa. Bu yüzden her iki bilgisayar da birbirine yakın yerleştirilir. Bu işlem kızılötesi bağlantı ile en kolay ve hızlı biçimde gerçekleştirilir. bir dizüstü bilgisayar veya organizer sahibi. Havadan Eriflim: Tüm bilgisayarlarda bir k›z›lötesi adaptörü ile kablosuz iletiflim gerçeklefltirilebilir. Bu durumda veri kaynaklarının zaman zaman masaüstü PC’niz ile eşitlenmesi gerekir. görev listeleri. Bazı donanımlarda kızılötesi arabirimin tanıtılmasında zorluklar yaşanabilir. notlar ve takvim planları gibi dosyalar olmadan. içerisinde dizüstü bilgisayarınızla eşitlenmesini istediğiniz dosyaları saklayabileceğiniz Windows Gezgini benzeri bir klasör göreceksiniz. nıma hazır hale gelir. Böylelikle sadece bir tuşa basarak. Bu durumda kullanım kılavuzlarından yardım alabilirsiniz. Kuşkusuz bu bağlantı biçiminde alıcı ve göndericinin bağlantı noktalarının birbirini direkt olarak görmesi gerekir. Bu simgeye tıkladığınızda. Kızılötesi adaptörleri artık USB port’undan da bilgisayarınıza bağlanabiliyor. Yapmak istedikleriniz: Adresler. maraları. seri bağlantı kadar yavaş gerçekleştirilir (maksimum 14. adaptör kulla- Senkronizasyon: Masaüstü ve el bilgisayar›n›z aras›nda verilerin senkronizasyonu için el bilgisayar›n›zla birlikte verilen yaz›l›ma ihtiyaç duyulur. Bu pencerede Options kart›na geçin ve Enable infrared communication seçene¤ini iflaretleyin. Yani bu durumda ek donanımlara ve kablo bağlantısı kurulmasına ihtiyaç duyulmaz. Bu işlemin ardından Bilgisayarım klasöründe PC’nizin veri senkronizasyonuna hazır olduğunu belirten kızılötesi alıcı simgesi belirir. Bunun için gerekli olan kızılötesi simgesini Denetim Masası’nda bulabilirsiniz. Burada eşitlemek. PC kızılötesi arabirim ile donatıldıktan sonra.4 kilobyte). telefon nu- Etkinlefltirme: K›z›lötesi ba¤lant› otomatik olarak çal›flmaz. CHIP | MAYIS 2002 . artık el bilgisayarlarıyla da iletişim kurulabilir. Örneğin Visor Prism cihazıyla (Handsprig. Dosya senkronizasyonu için Windows masaüstünde yer alan “Evrak Çantası”nı kullanabilirsiniz. Ancak korkmanıza gerek yok. Infrared Monitor’de Identifaction kart› alt›nda iletiflim partneriniz için bir isim belirleyin.56 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu DOSYA SENKRON‹ZASYONU Veri Senkronizasyonu Seyahatlerinizde dizüstü bilgisayar›n›z› kullan›yor musunuz? Vakit nakittir! Peki ama evinize döndü¤ünüzde tüm bu çal›flmalar›n›z masaüstü PC’nize nas›l aktar›lacak? Ajandan›zdaki planlar›n da eflitlenmesi gerekir. 1. Büyük ofislerde kar›fl›kl›¤› önlemek için Computer Description sat›r›na k›sa bir aç›klama yazabilirsiniz. Tan›mlama: ‹ki ya da daha fazla bilgisayar›n iletiflimi için kat›l›mc›lar›n birbirlerini tan›mlamalar› gerekir. Çözüm: PC’nize k›z›lötesi modülü (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Genelde PC’lerde kızılötesi arabirime standart olarak yer verilmiyor.

Örneğin Empire Earth veya Civilization3 gibi oyunlar ruhsuz bilgisayarlar yerine canlı rakiplere karşı çok daha büyük bir zevkle oynanabilir. üç adet USB Netlinks satın almanız gerekir. Çözüm: PC’leri a¤ bileflenleriyle ba¤lamak (Maliyet yaklafl›k 40 dolar) İki bilgisayarın birbirine bağlanması sırasında kullanılabilecek en uygun çözümlerden birisi de ağ kartlarıyla sağlanır (Cat 5 Corss-Over kablo). Üstelik bu tip bir mini USB ağı basit bir biçimde yeni katılımcılarla genişletilebilir. Bilgisayar›n›z yeniden bafllat›ld›ktan sonra TCPIP iletiflimine haz›r hale gelir. Büyük elektronik marketlerinde ihtiyacınız olabilecek tüm parçalara sahip komple setler bulabilirsiniz.. Böylelikle kullanıcıların bilgisayar kasasını açması ve anakart üzerine ağ kartlarını yerleştirmek için vakit kaybetmeleri gerekmez. Yapmak istedikleriniz: Eğer evinizdeki iki bilgisayar farklı kişiler tarafından kullanılıyorsa. ‹letiflim Kurallar›: Kartlar. Her iki PC üzerinde de sadece sürücünün kurulması yeterli olur. Her iki bilgisayarın anakartı üzerindeki boş bir slot’a ağ kartını yerleştirdikten sonra kasayı kapatın. Do¤rudan Ba¤lant›: ‹ki PC'yi birbirine ba¤lamak için a¤ kart› ve bir kablo yeterli olur.58 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu A⁄ KURULUMU Ortak Altyap› K›sacas› “Birimiz hepimiz için. Örneğin üç PC'yi birbirine bağlamak için 60 doları gözden çıkararak. Bunun için TCP/IP gibi bir ağ iletişim kuralı temel alınır. Ancak bu tip bir bağlantı tabii ki diğerlerine göre daha masraflı olacaktır. CHIP | MAYIS 2002 . Ancak iki bilgisayar için iki yaz›c› veya iki taray›c› gerekli mi? Kuflkusuz küçük bir a¤ ayn› zamanda tasarruf sa¤lar. A¤ yaz›c›s›ndan faydalanabilmek için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar üzerinden Yaz›c› Ekle simgesine t›klay›n. Windows gerekli ayarların tamamlanmasında size yardımcı olacaktır. E¤er burada görünmüyorsa Ekle/‹letiflim Kural›/Ekle/ Microsoft/TCPIP'yi iflaretledikten sonra Tamam'a t›klay›n. Örneğin 3Com gibi kaliteli bir markanın tek başına ağ kartını ise yaklaşık 20 dolara edinebilirsiniz. Üstelik bu çözüm ile sağlanan iletişim hızı ağ oyunlarının oynanması için de yeterli olur. Bunun haricinde yazıcı ve tarayıcılar da ortak kullanılarak ek tasarruf sağlanır. Bu standart. kablolar ve sürücüler do¤ru biçimde kurulduktan sonra Denetim Masas›/A¤ üzerinden TCP/IP iletiflim kural›n› kontrol edin. Kurulan altyapı her iki bilgisayar tarafından da kullanılabilir. Kurulum: Kartlar›n bilgisayara tak›lmas›n›n ard›ndan Windows sürücü kurulumu uyar›lar›yla aç›l›r. Kartların kurulumu diğer tüm ek kartların kurulumuna benzer biçimde gerçekleştirilir. Lindy firmasının USB Netlink modeli (yaklaşık 60 dolar) ve ek bir USB kablosuyla (yaklaşık 5 dolar) iki PC'yi birbirine bağlayabilir ve kaynaklarınızı paylaşabilirsiniz (s55’e bakın). lı bir biçimde çalışma grupları oluşturulabilir. Windows veya sürücü CD'nize ihtiyaç duyulabilir. her iki bilgisayarda da yazıcı veya tarayıcı gibi donanımlara ihtiyaç duyulabilir. Bu sayede ağ üzerinde çok kolay ve hız- 2. 1.” ‹yi donat›lm›fl bir büro ayn› zamanda performans› yükseltir. Ağ kartları kutusundan çıkan disket ya da CD üzerinden donanım sürücülerini kurmanız gerekir. veri alışverişinde bulunan tarafların anlaşmasını sağlar. ancak iletişim beklediğiniz kadar hızlı olmayabilir. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi s60’da “Çalışma Grupları” bölümünde bulabilirsiniz.. Yeni Yaz›c›: E¤er bir bilgisayar üzerindeki kaynaklar paylafl›ma aç›lm›flsa (s55’teki Temel Ayarlar’a bak›n) di¤erlerinin yaz›c› sürücülerini kurmalar› gerekir. Kablo uzunluğu ve dış etkenlere bağlı olarak. 1 megabyte veri transferi gerçekleştirilebilir. örneğin Vobis Highscreen Fast Etheret. Üstelik USB ağları ağ kartlarıyla erişilebilen iletişim hızını sağlayamazlar ve saniyede maks. Çözüm: PC’lerin USB arabirimiyle ba¤lanmas› (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Bir USB ağının kurulumu oldukça basit gerçekleştirilir. Bu donanımlardan iki tane almak yerine bilgisayarları birbirine bağlayabilirsiniz. dosyalarınızı saniyede 3 ile 7 megabyte arasında değişen hızlarla transfer edebilirsiniz. Kurulum do¤rulu¤unu Ayg›t Yöneticisi'nden kontrol edebilirsiniz. E¤er a¤ kart› görünüyorsa her fley yolunda anlam›na gelir. Kablonun maliyeti ise 7 ile 15 dolar arasında değişir. ağ kablosunu ağ kartı üzerine takın ve her iki bilgisayarı da başlatın. Ancak bu yöntemle ikiden fazla bilgisayar ba¤lanamaz. İki bilgisayar için bir komple paketi 40 dolara satın alabilirsiniz.

ancak kurulumu ve yönetimi çok daha pratiktir. Yapmak istedikleriniz: Evinizdeki bilgisayar Yazma Korumas›: Paylafl›ma aç›lan klasörlerinizdeki dosyalar›n de¤ifltirilmesini veya silinmesini önleyebilirsiniz. Denetim Masas›'ndaki A¤ seçeneklerinden Eriflim Denetimi kart›na geçin ve burada kullan›c› ve grup listelerinin al›naca¤› sunucuyu belirtin. ancak önceden planlanmas› gerekir. Önceki bölümdeki gibi bileşenleri anakarta yerleştirip sürücülerini kurarak. Böylelikle dosyalar›n›z aç›labilir ancak kimse taraf›ndan de¤ifltirilemez. Ailenin yeni fertleri de artık bilgisayar sahibi oldu ve tüm bilgisayarların birbirine bağlanarak dosya paylaşımına imkan sağlanmasını istiyorsunuz. Ek olarak güvenlik amaçlı bazı düzenlemeler yapabilirsiniz (soldaki kutucuğa bakın). yaklaşık 50 dolar civarında satılan ekstra bir hub daha satın almanız gerekir. Örne¤in bu durumda sürücülerinizin veya klasörlerinizin salt okunur hale getirilmesi mümkün olur. Bu yatırım ile birlikte örneğin saniyede 750 kilobyte ile 1 megabyte arasında veri transferi ile 10 megabyte'lık bir dosya. yaklaşık 20 dolar ödemeniz gerekir. Baz istasyonu için yaklaşık 700 dolar ve her bir bilgisayara takılacak olan adaptörler için ise 200-300 dolar masraf yapmanız gerekebilir. yaklaşık on saniyede ağ üzerinden iletilir. 1. yaklaşık 70 dolar karşılığında sahip olabilirsiniz. Compaq ve Intel gibi firmaların kablosuz ağlar için geliştirdikleri çözümlerden faydalanabilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 . ağ üzerinden kopyalanması 15 dakika kadar sürebilir. İhtiyacınız olan ağ donanımlarına. Wireless LAN ile bilgisayarlarınızı birbirine bağlayabilirsiniz.60 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu GÜVENL‹K ÖNLEMLER‹ Çal›flma Gruplar› Özellikle de profesyonel kullan›c›lar üç ve daha fazla PC ile bir a¤ kurmak isteyebilirler. S›n›rlama: Eriflimi engellemek için "Kullan›c› düzeyi eriflim denetimi" de kullan›labilir. WLAN. 3Com. 2. Hub gönderilen paketlerin doğru alıcıya ulaştırılmasını sağlar. Böylelikle ağınızı bir bina içerisinde farklı katlara da paylaştırabilirsiniz. Bu cihaz hub'ların zeki ve biraz daha gelişmiş bir türüdür. Ağın kapsama alanı. Her bir ek ağ kartı içinse. ve kullanıcı sayısı zamanla artıyor. Eğer hub üzerinde mevcut bağlantı noktalarından daha fazla sayıda PC'yi birbirine bağlamak istiyorsanız. Bu işlem kuşkusuz kablo ağları ile de gerçekleştirilebilir. kablo temelli ağlar ile aynı fonksiyonları sunar. Çözüm: PC'leri klasik bir a¤ ile ba¤lay›n (Maliyet yaklafl›k 100 dolar) Hub merkezi dosya dağıtımı için kullanılır ve tüm bilgisayarlar kablo ile bu cihaza bağlanırlar. Komple A¤: Hub olarak adland›r›lan da¤›t›m merkezleri ile bir a¤ sistemi prensipte birçok bilgisayar› birbirine ba¤layabilir. Switch içinse 15 dolar daha fazlasını gözden çıkarmalısınız. Üstelik maliyeti oldukça yüksektir. Cisco. Teknik olarak bu altyap› da oldukça basittir. ancak çok daha zahmetli olacağını kabul etmek gerekir. Eğer çok sayıda küçük dosya transfer ediliyorsa. Parola: Eriflim kontrolü parola ile de sa¤lanabilir. Ardından temel ayarları düzenleyin (s55’e bakın). iletişim hızı orantılı olarak düşer. Elektronik cihazlar ya da elektrik kabloları ağ kabloları üzerinden iletişimi olumsuz etkiler. WLAN'da veri iletişim hızının klasik ağlarla karşılaştırıldığında düşük olduğu görülür (saniyede 300 ile 600 Kilobyte). büronun yapısına ve bilgisayarlar arasındaki duvarlara bağlı olarak onlarca metreye kadar çıkabilir. ÖNERİ: Birçok bilgisayarın (altı veya daha fazla) veya yüksek veri alışverişinin bulunduğu durumlarda switch satın almanız önerilir. her bilgisayarda donanım kurulumunu tamamlayın. Örneğin 500 megabyte'ın üzerinde dosya bulunan bir klasörün. Pencerenin alt›ndaki alana tam eriflim ve salt okunur durumlar› için farkl› parolalar belirleyin. Her bilgisayarın konumunu ve kabloların izleyeceği yolu belirleyin. Paylafl›m kart›nda Parolaya Ba¤l› seçene¤ini iflaretleyin. Çözüm: Birçok PC aras›nda kablosuz ba¤lant› (Maliyet yaklafl›k 1500 dolar) Eğer siz de evin dört bir yanını saran kablo karmaşasından nefret edenlerdenseniz.

sonra temize çekilmiş çizimler. Bunu nasıl yaparız? Bunu nasıl başarırız? Bunlar dünyanın tüm geliştirme laboratuvarlarındaki mühendislerin kendilerine sordukları sorular. iki uzun koridorun sonundayız. ara yolların birinde. Pierson ünlü Academy of Motion Picture Arts and Sciences başkanı. belirleyici ve aynı zamanda esrarengiz ve banal bir “nasıl?” sorusu üzerinde yoğunlaşıyor: “Nasıl bir Oscar kazanırız?” Orada. Ard›ndan da ödüllerini ald›lar: Y›l›n teknoloji alan›ndaki Oscar’› onlar›n oldu.and the winner is: Arri-Laser Münihli Johannes Steurer ve ekibi.arri. daha yukarıda planlar. elinde bir klasör. Burada günler çoğunlukla “nasıl?” sorusuyla başlıyor. kahve makinesini geçtikten sonra.... meslektaşı Franz Kraus ve ekibin öteki üyeleri.com) bürolarına geliyor ve akşamları Los Angeles’ta yaşanacak görkemli bir akşama bir parça daha yakınlaşmış oldukları umutlarıyla bürolarını terk ediyorlardı.62 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Teknoloji Oscar’lar› . tüm hırsı. Pierson.. “Başka bir şey de beklemiyorduk zaten” diyor bilgin. Arri kameralardan sonra Arri lazeri.. film endüstrisi için devrimci bir ›fl›kland›rma lazeri gelifltirdiler. Karşımızda hiç de çekici olmayan bir büro. Johannes Steurer’ı Oscar ödülünün verilmesi için davet etme şerefine nail oluyor... Ar- CHIP | MAYIS 2002 . sabahları Münih’teki geleneksel firma Arri’deki (www. en arkada sağda. İki yıl boyunca o. ikinci katta.. M ünih-Schwabing’te. Bun- ların altında Frank Pierson adlı bir kişinin teknoloji dalındaki Oscar’ın kazanılmasına ilişkin tebrik mektubu bulunuyor. nihayet Los Angeles’a bir uçak bileti ile Johannes Steurer oturuyor. bir adamın tüm bilgisi. en aşağıda kurşun kalemle yapılmış eskizler. Ama bu büroda.

90 dakikalık bir film için 135 bin adet olmak üzere her bir resim tek tek taranıyor. efektler eklemek için resimler taranıyor. hemen hemen hiçbir kalite kaybı olmaması ve kayıt başına üç saniyelik işleme süresi anlamına geliyor. ND filtre seti Nötr yo¤unluklu filtreler. Johannes Steurer bu kutuyla ve şimdiden parça başına 400 bin euro’luk fiyatıyla 75 kez satılmış olmasıyla gurur duyuyor. PH / Garo Antikac›o¤lu. çünkü sinemalar hala bu eski. yani sözde dijital çağda bile 35 mm’lik film üzerine çekiliyor. elektroteknik doktoru ve sinema tutkunu Johannes Steurer. Yeni proje de gizli ve tabii ki Oscar adayı. yeşil ve mavi için katı çizim lazerleri ile çalışıyor. Her zaman olduğu gibi. “bu kadar basit. enerji canavarı Gas-Laser’lar ile gerçekleştiriliyordu. “Tabii ki bunu görmek olanaklı. Şimdiye kadar. Bu ilk bakışta bir derin dondurucu izlenimi uyandıran cihaz. “Film branşında üretim yapanlar Arri-Laser’ı görmezden gelemez” diyor bilgin. Sinyal modülasyonu AOM’de akustik dalgalarla titrefltirilen bir kristal resim verisi sinyali lazer ›fl›nlar üzerine modüle ediliyor. Filmin ilerleme yönü Ifl›kland›r›lmam›fl film Objektif Gelifltirme Ifl›kland›r›lm›fl film Gelifltirilmifl film Lazer ›fl›n›n›n yazma yönü ri film kameraları alanında dünya piyasasında lider ve 1917 yılında kurulmuş işletmede üretilen ürünler dünyanın dört bir yanındaki kameramanların gözünde bir efsane. ana renkler olan kırmızı.” Arri buluşunu Los Angeles’ta sunduğunda. resimlerin çok mükemmel bir hal alması. ›fl›ma yo¤unlu¤unu tam olarak ›fl›kland›r›lacak film malzemesi ile uyumland›r›yor. Steurer düşünüyor. kapağı açılır açılmaz “Harry Potter” ya da “Yüzüklerin Efendisi” gibi filmlerin harika bir kalitede beyazperdeye yansımasını sağlayan bir teknik içerdiğini gözler önüne seriyor. Kombine lazer ›fl›n› (RGB) Döner befl köfleli prizma Film ›fl›kland›rma Lazer resim bafl›na (4. Oscar. Bu durum resim başına 12 milyon piksel. Şimdiye kadar bunun için 10 Oscar kazanılmış. film tekelinin üretim sonrası alanı için ilk buluşu olan Arri-Laser’a veriliyor.com. “Bu rakamlarla her bir üreticiyi mutlu kılmanın olanaklı olduğunu” biliyor mühendis. Film bittiğinde tüm kayıtlar sabitdiskten 35 mm’lik malzeme üzerine geri ışıklandırılıyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 63 Teknoloji Oscar’lar› ARRI LAZER‹N ÇALIfiMA ‹LKES‹ Dijital resim verilerinden bir film kopyas› oluflturmak Bir filmi sinemada oynatabilmek için hala selüloyt üzerine bir film kopyas› gerekiyor.7 saniye ›fl›kland›rma süresine ihtiyaç duyuyor. Düşünür Steurer “Filmlerin ruhunu kaybetmemesi için dikkatli olmalıyız. Dijital tekniğin sunduğu olanaklar. Schwabing’ten gelen buluş 12’ye 0 üstün gelmiş. “Filmler ruhunu kaybetmemeli” Buna karşılık Arri-Laser. üç ana renkte tan›mlanm›fl ›fl›k yay›yor.096x3. agaro@chip.tr Hollywood’a destek: H›zl› Arri-Laser Neredeyse tüm filmler bugün de. cazibesini yitirmesi tehlikesini içinde barındırıyor. Ana Bilgisayar Resim verileri (50 MByte/resim) Yönlendirici ayna Akust-optik modülatör Kat› cisim lazeri Yüksek derecede etkili üç lazer. Steurer bir filmin Arri-Laser kökenli olup olmadığını teşhis edebiliyor. bir şaheser oluşturuyor. analog ama emektar teknik ile çalışıyor. Akşamdan sabaha derin dondurucu büyülü kutu halini almış bulunuyor.112 piksel) 3. Bunları çekildikten sonra işlemek. bir film için yedi haftaya ihtiyaç duyan ve kalite kaybından dolayı CHIP | MAYIS 2002 . 12 rejisör bir kere Arri-Laser tekniği ile bir kere de Arri-Laser tekniği olmaksızın işlenmiş bir sahneyi birbiriyle karşılaştırmış. masasının üzerindeki klasöre parmaklarıyla dokunuyor. Yani birbuçuk saatlik bir film için beş günden daha az bir zamana ihtiyaç duyuluyor. Saniyede 25 adet. bu geriye transfer. Dijital resim verilerinin bu kopya üzerine ›fl›kland›r›lmas›n› Arri-Laser hallediyor.” her bir kameramanın sinirini bozan. 11.” diyor. Bu tümüyle olağan bir durum.

Bu arabirim ile birlikte Cyclical Redundancy Check Error kontrolü getirildi. Tek sorun bu değildi.. Bu arabirim 20 ve 34 pinlik iki kabloya sahipti ve verileri seri formatta iletirdi. ATA yani Advanced Technology Attachment olarak da adlan- dırılan bu arabirim. Günümüzde yaygın olarak Ultra ATA-100 kullanılıyor. Bu arabirim ile birden çok cihaz aynı kablo üzerinden desteklenebiliyordu. 2 GB’nın üstündeki kapasiteye sahip olan diskler için üretilen arabirimin sorunu ise 8. Bu sayede hız ve güvenirlilik artırıldı. Hatta bazı anakart üreticilerinin Ultra ATA133’ü desteklemeye başladıklarını görebi- CHIP | MAYIS 2002 . yazılması gereken verinin yazmadan önce kontrol edilmesi ve hata bulunursa yazma işleminin tekrardan başlatılması işlemine denir. Fat 16 siste- mi sadece 2. ATA arbiriminin 28 bit adresleme kullanılmasına karşın.2 MBps arasında değişen bir hız değerine sahipti.1 GB’lık partisyonlara ayrılmak zorundaydılar. Fast ATA ya da ATA 2 olarak adlandırılan bu arabirim. Durum böyle olunca da. İlk arabirim IBM bilgisayarlarda bulunuyor ve ST-506 olarak adlandırılıyordu. daha h›zl› bir arabirim gerekiyor. Günümüzde IDE arabirimi anakartın üzerinde geliyor. INT 13’ün BIOS’a eklenmesi ile bu sorun çözüldü. teknolojik gelifliminin son noktas›na gelmifl gibi görünüyor.64 ‹Ç‹NDEK‹LER 65 66 67 Serial ATA’ya Geçifl: Paralel ATA geliflimi. IDE cephesinde gelinen sonraki nokta ise Ultra Ata arabirimi. Zamanla bu arabirim de geliştirildi ve sırayla ATA-66 ve ATA100 arabirimleri geldi. Çünkü bu özellik sayesinde BIOS adreslemesi 64 bit’e çıkarıldı.625 MBps-1. bu ihtiyac› Serial ATA arabirimi ile çözmeyi baflard›. Bir işlemde bir bitlik bir bilgi aktaran bu arabirim. S abitdiskler veya optik cihazlar. teknolojideki bu son de¤ifliklikleri sizler için araflt›rd› ve yorumlad›. diğer bilgisayar donanımları ile iletişim kurmak için arabirimleri kullanırlar. ATA-2 ile uyumlu olan bu arabirim. Hepimizin bildiği master/slave olarak adlandırılan arabirime. Integrated Device Electronics veya kısaca IDE olarak bildiğimiz arabirim bir sonraki gelişme idi. aynı kablo sistemine sahipti ve 3 MBps’lik bir veri transfer hızına çıkabiliyordu. Yalnız 40 pinlik bir kablo ile bağlanan bu cihazlara jumper ayarı yapmak gerekiyor. Sonra Maxtor tarafından ESDI oarak adlandırılan yeni bir arabirim geliştirildi. CHIP. saniyede 16.. controller’ın diskin içine girmesi ile ünlenmişti. BIOS 24 bit adreslemeyi kullanıyordu ve ancak 8.. Dolayısıyla büyük kapasiteli diskle 2. Ama FAT 32’li Windows sürümünün çıkması ile birlikte bu sorun da çözülebildi.1 GB’ı adresleyebiliyordu.. 0. Gelifltiricilerden oluflan büyük bir grup. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›nda ek güç Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Serial ATA Teknolojisi Teknolojinin Dünü. saniyede 33 MB’lık bir hıza sahipti. CRC. iki adet cihaz bağlanabiliyor. ST-506’nın devamı olan bu arabirim.4 GB limiti idi. Ama pek tutulmadı ve yerini SCSI arabirimine bıraktı. Ama üreticiler durmak bilmediler ve Enhanced IDE arabirimini geliştirdiler.4 GB adreslenebiliyordu. Bugünü Paralel ATA. Adlarından da anlaşıldığı gibi bu arabirimlerin hızları 66 MBps ve 100 MBps.6 MB’lık hız değeri ile göze çarpıyordu.

kart üreticileri de destek vererek ATA özellikleri geliştirildi. Yeni arabirimi geliştiren grup geçtiğimiz aylarda bu yeni endüstri standardının son rötuşlarını tamamladı. kasa içindeki hava sirkülasyonu daha etkili hale gelebilecek ve kasa içi ısı değeri düşebilecek. Yeni standart sayesinde yeni nesil sabitdiskler daha yüksek bir performansla çalıştırılabilecek. IDE ATA’nın bir sonraki adımı olarak görülüyor. Çünkü saniyede 100 Mbyte’lık bir hız ile veri transferi gerçekleştirebilen bu arabirim teknolojisinin sınırına dayandı. Bu yeni arabirim Ultra Serial ATA 1500 ya da SATA/1500 olarak adlandırılıyor. günümüzde kullanılan paralel I/O yapısının yerini aldıktan sonra. Örneğin çok önemli olan BUS terminasyonu bu standarda sonradan eklendi. Bugün- ğin. LVDS’nin. IDF (Intel Developer Forum) ve CeBIT fuarındaki izlenimlerimizden yola çıkarak.. Bunu Paralel ATA’nın BUS topolojisi ile karıştırmamak gerek. Bu ekstra damar sayısı yüksek veri transfer hızlarının güvenli yapılabilmesi için geçerli. ATA’n›n geliflimi: SATA/1500 kullan›ma haz›r İlk zamanlarda bir ATA standardından söz edilmezdi. Çünkü gerilim iletimi ile veri aktarımda sorunlar yaşanabilir. Bu arabirim. Dell. Serial ATA’nın teorik olarak saniyede 600 Mbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşılması gerekiyor. master/slave konseptini de destekliyor. sinyal kablosu ile güç kablosunun aynı kanalı kullanmadığını söyleyebiliriz. optik sürücü/yazıcı ve sabitdisk gibi cihazlara yüksek bir bant genişliği sunacak. Serial ATA’da sinyal iletim kabloları ile güç kablolarının aynı hat üzerinden iletilmesi öngörülüyor. arabirimi geliştiren grup. farklı veri yollarından yapılıyor. yani simetrik veri iletim tekniğinin kullanılması. Serial ATA. Böylece CD-ROM ve sabitdiskler için ATA kabloları geliştirildi. Paralel ATA versiyonlarında sinyal iletim kabloları ile güç kabloları farklıydı. Bu gelişmeden sonra Small Form Factor komitesi ATAPI arabiriminde standartlaşmaya gitti. 4 pin’i 15 pin’e çeviren basit bir kablo dönüştürücüsü de kullanılıyor. Örne- Güç Dönüfltürücüsü: Eski sistemler için düflünülmüfl olan bu kablo sistemi ile Serial ATA arabirimine geçilebiliyor. Yani amatörce bir yol izlendi. ANSI (American National Standarts Institude) tarafından bir standart haline getirildi.0 olarak adlandırılan bu yeni standart. CHIP | MAYIS 2002 . Kablonun ince olması sayesindeyse. Serial ATA’n›n teknik özellikleri: SCSI arabirimine rakip Bu teknolojinin performans değerlerinin ne olduğu hakkında çok net bilgi§ yok. APT. Nedeni ise. daha çok yıldız topolojisine benziyor. piyasada bulunan işletim sistemleriyle ve yazılımlarla uyumlu olmakla kalmıyor. ATA 1. Serial ATA’ya geçifl: Paralel ATA geliflimini tamamlad› Serial ATA. Ve sonunda Serial ATA standardı geliştirildi. Buna karşın. Paralel ATA ile k›yasland›¤›nda. Ayrıca veri iletimi ve gönderimi. veri transfer hızının en az saniyede 150 Mbyte olacağını garanti ediyor. hepimizin bildiği 40 lerde birçok veri transfer uygulaması seri bağlantıyı tercih ediyor. Hatta Serial ATA cihazlarının güç girişi farklı olduğu için. Intel ve AMD işlemcileri de bu hız artışından faydalanabilecekler. Bu arabirim sürekli geliştirilerek standartlaştırıldı. Intel Developer Forum’da ilgili kişilere tanıtıldı. En son değişiklik ise. çok daha ince bir yap›da oldu¤unu söyleyebiliriz. Serial ATA k Kabloda De¤ifliklik: Serial ATA kablosunun. Bu da sistem kasalarını daha küçük boyutlara indirebilecek. Ardından. Çeşitli firmaların tavsiyeleri ve tecrübeleri sonucunda zamanla ana- damarlı kablodan 80 damarlı kabloya geçiş ile yapıldı.. Intel. IBM ve Maxtor’un yanı sıra Seagate de bu yeni arabirimi ürünlerine entegre etmeye başladı bile. ATA 100 arabiriminin teknolojik gelişmenin sonuna yaklaşması sonucu yeni bir arabirim için kollar sıvandı. Ama. Bu da en çok paralel ATA arabirimini etkiliyor. Ama IDE arabirimi yerini daha geniş bir desteğe sahip olan Serial ATA’ya bırakıyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 65 Serial ATA Teknolojisi liyoruz. Çünkü yıldız topolojisinde de olduğu gibi sistemler bire bir bağlanıyorlar. Yeni seri I/O mimarisi. Seagate’ten Bir ilk: Seagate ürünlerinde Serial ATA arabirimini kullanan ilk disk üreticilerinden biri. Yeni arabirimin bir çok üretici tarafından desteklenmesi de önemli bir avantaj.

Yani Serial ATA’da LVDS tekniği kullanılıyor. günümüzün sabitdisklerinde bulunan register setlerini emule ediyor. diğer cihazdan bağımsız bir şekilde çalıştırılıyor. shadow register setine sahip. Sisteme entegre ettiğiniz bir IDE cihazı. Serial ATA II arabiriminden söz edilmeye başlandı. ama hız önemli derecede düşüyordu. Ayrıca. SATA Host Adaptörü. kasanın içindeki hava sirkülasyonunu da etkiliyorlardı. Bu da SCSI arabirimini tehlikeye sokuyor. Dolayısıyla yeni bağlantının pin sayısı da diğer bağlantıya göre daha düşük. Yeni bağlantının bir diğer özelliği de. Bu standardı destekleyen cihazları konfigüre etmek gerekmiyor. Bu özellik sayesinde ATAPI ve ATA komutları. Master/Slave sorununu ile çoğumuz karşılaşmışızdır. SATA protokollüne dönüşebiliyorlar. alıcı ve verici tarafından senkronizasyon bozulmuyor ve veri iletim yolu da güvenlik altına alınıyor. Bu nedenle günümüzün anakartlarında toplam dört adet IDE cihaz sisteme bağlanabiliyor. hatta Ultra ATA 66 ve 100’lerin çıkması ile birlikte damar sayısı da 80’e çıktı. Bu nedenle de. bit sayılarının uzun mesafede rasgele hızlarda gitmesi ve bundan dolayı yal iletimi tek bir kanaldan yapılıyor. Paralel kablolarda bu damar sayısı 40 idi. Master/Slave desteği de bu tür bir emulasyon ile yapılıyor. Kablo ba¤lant›lardaki de¤ifliklik: Kablo karmaflas›na son Paralel veri iletiminde hız sadece kısa mesafeli uzaklıklarda etkiliydi. Ayrıca işletim sistemleriyle uyumsuzluk da söz konusu değil. nesil) H›z De¤erleri 66 Mbyte/saniye 100 Mbyte/saniye 150 Mbyte/saniye (1. Uzun mesafelerle veri iletimi gerçekleştiriliyor. ses kartı ile CD-ROM arasında bağlanan kablo gibi incecik bir kablo kullandığından dolayı. paralel bağlantının aksine sin- arabiriminin yüksek veri transfer hızına sahip olmasından dolayı hata düzeltme fonksiyonu entegre edilmiş. Böylece host adaptörüne cihaz başına bağlantı yapılıyor. harici bağlantılar için yerlerini SATA’ya bırakmıyorlar. bu arabirim kullan›lmaya bafllanm›fl. İğne sayısının düşük olduğu bu bağlantıda. Bu sayede jumper ayarlaması ve Bus terminolojisi tarihe karışıyor. Çünkü SCSI arabirimi. Kullanmaya Haz›r: CeBIT fuar›nda tan›t›lan yeni nesil sistemlerde. Yani. nesil) Ultra Serial ATA 6000 (3. yeterince esnek bir yapıda değillerdi. Kısaca burada master/slave ilişkisi yok. Yine dört adet cihaz destekleyen bu bağlantı. Bu master mimarisine iki adet de slave dahil ediliyordu. Sistem çalışırken cihaz dahil etmek veya çıkarmak veya çok yüksek kapasiteli disklerin bu arabirim ile çalıştırılmasına yönelik fonksiyonların ise gelecekte entegre edileceği söyleniyor. Bu protokolün bir diğer önemli yanı ise. bu yüzden kullanıcıya dertli anlar yaşatabilir. Serial ATA için 6 ya da 8 damarlı bir kablo yeterli. hava sirkülasyonu da olumsuz yönde etkilemiyor. Çünkü seri bağlantıda. paralel arabirimden farklı olarak peer to peer tekniği ile çalışıyor. Yani. Bu register seti. SATA’nın fiziksel veri iletimi için. yazılım kurulum sürecinin azalması ve kablo maliyetlerinin düşürülmesi. Bu gerilim değeri SCSI arabiriminde kullanılan değer ile aynı. Geçen aylarda katıldığımız IDF’de bu konseptin ilk ürünlerini görme fırsatımız oldu. bir karmaşanın meydana gelmesiydi. Paralel ATA iki adet master mimarisine sahipti. her bir cihaz kendi kablosu üzerinden ve tek bir port üzerinden bağlanıyor. bu teknik sayesinde oldukça başarılı sonuçlar verebiliyor. Bu kodlamada bir byte 10 bit’lik bir gruba dönüştürülüyor. Eski bir diske sahip olan kullanıcılar. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›na ekstra güç Henüz Serial ATA 1. Serial Ata kablosundaki aşırı yüklemeyi kaldırmak için 8B/10M kodlaması kullanılıyor. Bu teknik sayesindeyse. Yani USB/USB2 ve Firewire arabirimleri. Bunun nedeni ise. Yeni arabirimin bir diğer önemli avantajı ise. Buna ek olarak özel sürücüler kurmak da gerekmiyor. Low Voltage Different Signal tekniği sayesinde elektro manyetik voltaj sorunları minimuma indirgeniyor ve dolayısıyla veri transfer performansı da önemli ölçüde artıyor. Bu sayede yüksek hızdan dolayı oluşan hatalar minimuma indirgeniyor. Bu arabirim çok daha hızlı olduğundan dola- PARALEL ‹LE SER‹ ARAB‹R‹MLER‹N HIZ DE⁄ERLER‹ Arabirimler Ultra ATA 66 Ultra ATA 100 Ultra Serial ATA 1500 Ultra Serial ATA 3000 (2. +250 mV ile -250 mV’luk bir gerilim uygulanıyor.0 arabirimi ile doğru düzgün tanışılmadan. özel geliştirilmiş bir adaptör sayesinde SATA controller üzerinden çalıştırılabilirler.5 GB/s) 300 Mbyte/saniye (3 Gb/s) 600 Mbyte/saniye (6 GB/s) CHIP | MAYIS 2002 . paralel bağlantıdan alıştığımız kalın kablo yerine çok daha ince bir kablo kullanılması. Jumper ayarı yok. her bir cihaz. Seri bağlantıda zaman gecikmesinin yaşanması mümkün değil. sadece dahili veri transferler için düşünülmüş olması.66 Serial ATA II Hub: IDF fuar›nda server sistemler için düflünülmüfl yeni hub teknolojisini görme f›rsat›m›z oldu. 40 veya 80 iğneli paralel kablolar kalın olduklarından dolayı. SATA bu soruna teke tek bir çözüm getiriyor.

Arabirimin iyice oturması sonucundan da. Serial ATA 1. CHIP YAZI ‹fiLER‹ EMR‹N‹ZDE.0 arabirimine de uyumlu olacak.00 . Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Yeni arabirime geçiş için bu arabirimi destekleyen ürünlerin fazlaca piyasada bulunması gerekir. Serial ATA II. Ama paralel kullanımda çok önemli bir yer tutan bellek ihtiyacının minimuma indirilmesi çok büyük bir avantaj.. yani bant genişliği.00 / 13.. ecevitb@chip. yarısında tamamlanması hedefleniyor. paralel sinyal iletiminin bu adaptörler sayesinde seri sinyal iletimine dönüştürülmesi. iki dönemde gelişimini tamamlayacak. Serial ATA 1. Oysa. Paralel ATA arabirimli bir disk. İkinci dönemde. seriye geçiş için maliyeti artırması. sistem tarafından otomatik olarak tanınıyor ve çalıştırılması sağlanıyor. ücretsiz telefon hatt›m›z› arayarak ya da e-posta’yla CHIP’e dan›flabilirsiniz.0’da olduğu gibi Serial ATA II de. Bildiğimiz gibi Firewire ya da IEEE1394 diye adlandırılan arabirim. Bu adaptörlerin. senelerdir piyasada olmasına ve çok hızlı bir arabirim olmasına rağmen. Firewire arabirimi tarafından rahatlıkla desteklenebilir. geniş bir ürün seçeneğine sahip değil. Dileriz Firewire’ın başına gelen Serial ATA’nın da başına gelmez! Ecevit B›kt›m. sabitdiskler veya optik sürücüler. SATA adaptörleri geliştirildi. Ayrıca jumper ya da değişik ayarlamalara da gerek kalmıyor. Bu da doğal olarak geçiş süresini kısaltır.tr Pazartesi.0 arabirimi için üretilmiş çeşitli ürünler tanıtılmıştı. Serial ATA II. . bir dezavantaj gibi gözükebilir. Serial ATA arabirimine göre çalıştırılabilir. Bu tür bir gelişme çok güçlü bir arabirim olan Firewire cephesinde yaşanmıştı ve halen yaşanmaya devam ediyor. Dolayısıyla bu arabirimin de optik cihazlar ve veri depolama ürünlerinde kullanılması düşünülüyor. Serial ATA 1. Serial ATA Controller ve PCI RAID kartlarını tanıtmıştı.0 gibi Serial ATA II de yüksek bir bant genişliğe sahip. ikinci dönem devreye girecek. Bu adaptörler sayesinde.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 67 Serial ATA Teknolojisi yı. üst mertebelere taşınacak.0’ı geliştiren grubun aynısı. daha yüksek bir transfer oranı.com. ağ donanımları ve sunucular için düşünülmüş bir teknoloji. entegre ettiğiniz her bir cihaz. Örneğin Adaptec. Serial ATA 1.tr. Çarflamba. Serial ATA 1. Bu arabiriminin gelişmesini sağlamakla görevli olan Serial ATA II Working Group..00-15. İlk dönemden. Bu sayede. Bu yüzden olsa gerek.00-12. Çalışabilmesinin nedeniyse.com. Seagate ise Serial ATA sabitdisklerini tanıtmıştı. Geçtiğimiz ayda gezdiğimiz CeBIT fu- Disk Transfer H›zlar›: Y›llara göre veri transfer h›zlar›n›n art›fl›.. (MCP+MCSE) yard›m ÜCRETS‹Z CHIP DESTEK HATTI 0800 211 6117 yardim@ Bilgisayar ve internet ile ilgili tüm sorunlar›n›z için. incecik bir kablo ile veri aktarımı yapıyor. IDF fuarında. Serial ATA II arabiriminin 2003 yılının 2. Cuma 10. sunucu ve ağ donanımlar etkilenecek. arında Maxtor’un da Serial ATA diskleri ürettiğini görme fırsatını bulduk.

Dolay›s›yla daha fazla performans için kesenin a¤z›n› açmak gerekiyor.68 ‹Ç‹NDEK‹LER 69 70 72 72 76 78 Oyunlardaki Grafik Kalitesi: Donan›m ihtiyaçlar› art›yor Testin Birincisi: MSI GeForce4 Ti4600 Overclock Ne Getiriyor? Fazladan FPS’ye mi ihtiyaç var? Fiyat/Performans Birincisi: Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Nas›l Test Ettik?: Test ve puanlama yöntemleri Sonuç ve Teknik Tablo: Son karar bütçenizin Sürekli yeni ekran kartlar› ç›k›yor ve fiyatlar› da çok pahal›. Peki bu gerçekten gerekli mi? Test: Ekran Kartlar› Devlerin Sa CHIP | MAYIS 2002 .

Tabii ekran kartını 1-1. Testteki kartlardan örnek vermek gerekirse testin birincisi olan GF4 Ti4600 işlemcili ve 128MB belleğe sahip olan MSI. Zira oyunlarda sahneler sürekli değişir. böyle bir durumda mecburen ekran kartını hatta bazen tüm sistemi terfi ettirmek zorunda kalıyor. mış pixel) anlamına geldiği için grafik kartlarının işlem kapasitesinin artmasıyla paralel olarak oyun geliştiriciler. Yine testimizden örnek verirsek belirttiğimiz grafik ayarlarıyla fakat Antialiasing kapalıyken 128MB GF4 4600. Değişen sahneler farklı poligon sayıları ve farklı miktarlarda doku anlamına gelir. Gördüğünüz gibi aslında hiç de yüksek değerler değil bunlar. QuakeIII’te 1280x1024x32 bit ve 4x Antialiasing ile 65FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) gibi bir sonuç verdi. Ne kadar yüksek FPS o kadar yüksek frag Her ne kadar insan gözünün saniyede 20 ve üzeri kareyi ayırt edemeyip akan bir görüntü olarak gördüğü söylense de. Ya Aquamark’a ne demeli? Grafik kartlarını zorlayacak bir görüntü kalitesine sahip olan demo. Tabii FPS’nin daha yüksek olması. Aquanox adlı oyun kullanılarak üretilmiş ve bir anlamda yakın bir zaman içinde piyasaya çıkacak oyunların PC’leri ne kadar zorlayacağının göstergesi sanki.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 69 N Vidia sürekli yeni grafik chip’leri üretiyor. Counter-Strike. akıcı sayılabilecek bir oyun için şarttır. Peki ama tatminkar bir performans için ille de birkaç yüz dolar ödemek mi gerekiyor? Aslında bu sorunun cevabı biraz uzun. Zira grafik kartları. 128MB GF3 Ti 200 ise bu konuda oldukça dramatik bir tablo çizerek 28FPS’de kaldı. Fakat mevcut oyunlar ve P4 işlemcili bir bilgisayar dikkate alınırsa kabaca bir tahminle GeForce3 Ti 200 işlemcili bir grafik kartı size belli bir süre yetecektir. Testimizin Fiyat/Performans ödülünü kazanan Abit GF3 Ti 200 128MB ise aynı testte 36 FPS’lik bir değer elde etti. farklı konfigürasyonlar için farklı performanslar ortaya koyuyor. hesaplanması gereken daha fazla poligon ve sahneye aktarılması gereken daha fazla texel (dokuyla kaplan- vaşlaması ve FPS’nin düşmesi tüm keyfinizi kaçıracaktır. 169. Tabii burda testte kullandığımız PC’de P4 2 GHz ve 256MB DDR bellek olduğunu hatırlatmakta fayda var. Abit’se 105FPS vermişti. her zaman için iyidir. Oysa Antialiasing kapalıyken aynı ayarlarla MSI. Tam binaya giren rakibinizin yanına gelip ona ateş edecekken bina içindeki dokular ve yüksek poligon sayısı yüzünden ekran görüntünüzde bir yavaşlama olsa ve bu sırada rakibiniz ayak seslerinizi duyup dönerek sizi vursa herhalde hoşunuza gitmez.5 yıl önce almış bir oyun tutkunu kullanıcı. Ekran kartınızdaki sürücü ayarlarından görüntü kalitesini düşürebilirsiniz. daha gerçekçi ve etkileyici ortamlarla kullanıcıları etkilemeye çalışıyorlar. Bu “belli bir süre” nin ne kadar olduğu en başta sizin oyun oynama alışkanlıklarınıza bağlı. Yani en hızlı grafik kartını alsanız bile görüntü kalitesi ayarlarını sonuna kadar açınca performans oldukça düşüyor. Konfigürasyona ve ilgili uygulamaya bağlı olarak en az 40-45 FPS. Quake ya da benzeri bir oyun oynadığınızı düşünün. Aquamark testinde ancak 72 FPS elde edebildi. Hareket ederken oyunun aniden ya- Sadece PC’sine Güvenenler ‹çin: Grafik kart›n›z›n sürücü ayarlar›ndaki Antialiasing sekmesi görsel kaliteyi artt›r›r fakat e¤er h›zl› bir grafik kart›n›z yoksa bu özelli¤i kullanmay›n Oyunlardaki grafik kalitesi gittikçe yükseliyor Haydi Antialiasing’i bir kenara bıraktık diyelim. Örneğin oyunlarda 1280x1024x32 bit ayarlarında Antialiasing açıkken sisteme oldukça fazla yük biner ve PC’nizin kaynaklarını sonuna kadar sömürürsünüz. Monitör tazeleme hızınızı mümkün olduğu kadar yüksek tutmak ya k vafl› CHIP | MAYIS 2002 . siz sözkonusu oyunlar olunca buna inanmayın. Tamam Aquamark yeni grafik kartlarını zorlamak için yapılmış ama 1 ay sonra böyle bir dolu oyunun çıkmayacağını kim garanti edebilir? Yüksek bir grafik kalitesi. FPS’yi yüksek tutmak için neler yapmak gerekli? Aslına bakarsanız bir iki artık herkesin bildiği nokta dışında ekran kartını değiştirmeden FPS’yi yükseltmek için yapacak pek bir şey yok.

Oyunda herhangi bir FPS sınırlaması olabilir. PC’nizde yeterince bellek yoksa. ekran kartınızın olanaklarını sonuna kadar kullanmanızı sağlayabilir. Bunların dışında tabii ki oyun içindeki çözünürlük ve renk derinliği. Yeri gelmiflken kartla beraber 3 popüler tam sürüm oyun. Hızdan ödün vermeden grafik kartınızın gücünün yettiği optimum renk ve çözünürlük ayarlarını. da VSync’i devre dışı bırakmak da işe yarayabilir. Zira bazı oyunlar farklı API’larla (Application Programming Interface-Uygulama Programlama Arabirimi) farklı FPS sonuçları verebiliyor. çok amaçl› kullan›m› da dikkate alm›fl olmas›. F‹YAT B‹LG‹ 405 dolar www. tüm GF4 kartlar gibi büyükçe bir yap› arz ediyor. + Yüksek performans + Video yakalama özelli¤i + Beraberinde gelen yaz›l›mlar CHIP | MAYIS 2002 . S-Video ve Composite video girifllerine sahip.msi. ilgili oyunun grafik seçenekleri menüsünden ayarlayabilirsiniz. FPS’ye direkt olarak etkir. “max fps 100” ya da benzeri bir komut. 256MB bellek bu konuda şu an için kesinlikle sizi tatmin etmeye yetecektir. özellikle grafik kartınıza güvenmiyorsanız kesinlikle tavsiye edilir. Oyun gelifltiriciler daha hofl grafikler için tüm becerilerini ortaya koyuyor. Kartta bizi rahats›z eden tek fley. Kart›n kutusundan PCB’sine ve beraberinde gelen yaz›l›mlara kadar her bilefleni gerçek anlamda yüksek kaliteye iflaret ediyor. henüz piyasaya yeni ç›km›fl olan Ti 4600 ifllemcisini tafl›yor. fan›n ç›kartt›¤› gürültünün di¤er kartlara nazaran biraz daha yüksek olmas›yd›. Neredeyse bilgisayar fiyat›na sat›lan kart. Öte yandan MSI GeForce4 Ti 4600 kesinlikle s›rt›n› h›zl› ifllemcisine dayam›fl niteliksiz bir ürün de¤il. En son sürücüleri yüklemek sisteminizdeki olası sorunları çözmek için iyidir fakat en son sürücüleri kullanmanız. hem Direct 3D hem de OpenGL platformlarını destekleyebilir. s ‹flte testin tart›flmas›z flampiyonu. Kartta ifllemci fan›n›n üzerindeki fleffaf plastik örtüyü ilk baflta yad›rgad›k. Tabii sürücü ayarlarında Antialiasing’in devre dışı olması. Zira MSI GeForce4 Ti 4600. Eğer oyunda konsol varsa komutları araştırın. Kullan›c›lara ise terfi yollar› görünüyor. grafik kartınız hızlı bile olsa oyun sırasında zaman zaman yavaşlamalar (hatta durmalar) görülebilir. Bir oyun her ikisini de destekliyorsa deneyerek hangisinin daha hızlı olduğunu bulmanız iyi olacaktır. Eğer sevdiğiniz oyunu 800x600 çözünürlük ve 16bit renk derinliğinde akıcı bir şekilde oynayamıyorsanız terfi zamanı gelmiş de geçiyor demektir.70 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› Acaba PC’nizde yeterince bellek var m›? Kalitenin Bedeli: Oyunlardaki gerçekçilik geliflen donan›m olanaklar›yla gittikçe art›yor. ‹lginç olan MSI’›n ürünü tasarlarken sadece performans› de¤il.tw GF4’lere Özel Fan Tasar›m›: Grafik ifllemcisinin so¤utucusu üstündeki plastik örtü. Eğer yeni yüklediğiniz sürücülerle mutlu değilseniz eski sürücülerinizi tekrar yüklemekten çe- T TB‹ ES R » TEST B‹R‹NC‹S‹ CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS MSI GeForce4 Ti4600 5| 20 02 ‹NC‹S‹ 0 Best of the best orta nVidia’n›n en h›zl› ifllemcisi olan GF4 Ti 4600’lü bu kart›n birincili¤i bizi flafl›rtmad›. Böylece kart sayesinde farkl› kaynaklardan gelen analog video sinyallerini bilgisayar›n›za aktarabilirsiniz. havan›n kanallardan daha etkin bir flekilde ç›kmas›n› sa¤l›yor. havan›n so¤utucu kanatlar aras›ndan daha h›zl› ve etkili bir flekilde ç›kmas›n› sa¤lad›¤›n› gördük. MSI GeForce4 Ti 4600. DVD izleme yaz›l›m› ve video yakalama/iflleme programlar› geldi¤ini de belirtelim. her zaman en yüksek performansı elde edeceksiniz anlamına gelmez. sadece video capture yapmak için de¤il ayn› zamanda bu yakalanan görüntüleri VCD ya da farkl› formatlarda CD’ye yazmak için oldukça baflar›l›. KDV hariç 405 dolarl›k fiyat›yla kesinlikle orta ve girifl seviyesi kullan›c›lar için bir lüks. Oyunlar. Ek olarak video girifline sahip olmas› ise hofl bir sürpriz. Kartla beraber gelen. En az›ndan flu an için. Bu ba¤lamda performans testlerinde harikalar yaratmas›nda bir tuhafl›k yok. Bunun d›fl›nda 128 MB DDR belle¤e sahip olan kart. Win Producer ve WinCoder yaz›l›mlar›. Fakat daha sonra bu örtünün. tahmin edebilece¤iniz gibi testteki en yüksek fiyatl› kat›l›mc›. OpenGL’de Direct 3D’ye nazaran çok daha hızlı. Kart. Örneğin Counter-Strike.com.

Peki elde edeceğiniz sonuç buna değecek mi? Bu cevabı uzun NVidia’n›n Son Bombas›: GeForce4 Ti serisi ifllemcili kartlar sadece yüksek performanslar›yla de¤il 400 dolar’› aflan fiyatlar›yla da kendilerinden sözettirmeyi baflar›yor. KDV hariç 180 dolarl›k fiyat›yla bu kart tam size göre. Seçim size kalmış.Beraberinde oyun gelmiyor CHIP | MAYIS 2002 U UN YG 5|2 02 0 AT F‹Y 0 . fiyat ve performans› dengeli bir flekilde size sunuyor.com.entechtaiwan. Grafik kartınızı overclock etmek için PowerStrip (www. Kartla beraber S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› geliyor. Öte yandan overclock sadece sistemle değil çevre şartlarıyla da ilgilidir. Bu durumu test sonuçlar›ndan da görebilirsiniz. Bu kart. Bu kartlar yerlerini GF3 Ti 200 ve Ti 500 ifllemcili kartlara b›rakt›lar. fakat fiyat› da el yak›yor do¤rusu. Bunu Denetim Masası/Program Ekle Kaldır penceresinden yapabilirsiniz. Abit’in özellikle son zamanlarda piyasaya sürdüğü ürünlerde kalite çıtasını yükselttiği gözden kaçmıyor. kartla beraber sadece DVD izleme yaz›l›m›n›n gelmesi. Grafik kartlarının hem çekirdek hem de bellek hızlarını arttırmak bu yazılımlarla kolayca mümkün. Ya da bazı sürücülerdeki özel overclock ayarları bu konuda işinize yarayabilir. Teste gelen Abit ekran kartlarına bakınca aklımıza kalitesiyle ün yapan Elsa grafik kartlar geldi. Uygun fiyat› bu durumu biraz af ettirse de. Yasad›fl› yollara saparken dikkatli olun Overclock kelimesini duymayan kaldı mı? Biz yine de anlamını söyleyelim. Tabii bunu yapmadan önce düzgün bir uninstall prosedürü izlemelisiniz. GeForce 3 Ti 500 gerçekten h›zl› bir ifllemci. bir soru ve sadece donanıma değil yazılıma da bağlı. H›zl› bir ekran kart› almay› düflünüyorsan›z ve performanstan ziyade fiyat/performans oran› sizin için önemliyse. Abit Siluro GF4 Ti 4400.72 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kinmeyin. 128 MB DDR bellekle donatılmış ve tahmin ettiğimiz gibi MSI’ın arkasından testi ikinci olarak tamamladı. DVI-I ve S-Video ç›k›fl› olan ürün. oyun tutkunu kullan›c›lar› biraz üzebilir. Bu aflamada Abit Siluro GF3 Ti200 128MB.abit. genel hatları itibariyle KDV hariç 325 dolarlık satış fi- » UYGUN F‹YAT CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Uygun fiyata yüksek performans çok iyi En yeni nVidia ifllemcilerine sahip ekran kartlar› pek çok kifli için lüks. Overclock. GeForce4 Ti 4400 işlemcisini taşıyan bu model. + Fiyat/performans oran› çok iyi + Yüksek bellek miktar› . 1024x768 çözünürlük ve 16bit renk için geçerli.tw DVI-I Deste¤i: Yeni ekran kartlar›n›n ço¤unda dijital flat panel için gerekli ç›k›fl da bulunuyor. F‹YAT B‹LG‹ 180 dolar www. Hatta duruma göre aradaki fark›n azl›¤› yüzünden bazen 64 MB bellekli olanlar az farkla öne geçebiliyorlar. dikkatli yapılırsa bazı durumlarda çok. s GF3 ifllemcili ekran kartlar› art›k zor bulunuyor. Havanın çok sıcak olduğu bir gün sorun çıkarmayan overclock’lu ekran kartınız aniden kilitlenmeye yolaçar hale gelebilir. çekirdek ve bellek h›z› olarak tipik 175/400MHz’te çal›fl›yor. Abit Siluro GF4 Ti 4400: Abit artık sadece anakartlarda değil ekran kartlarında da söz sahibi bir marka haline geldi. belle¤in fazla olmas› tabii ki tercih sebeplerinin bafl›nda gelmeli.com) ya da RivaTuner gibi minik programlar kullanabilirsiniz. CPU’nun yada grafik chip’inin üreticinin önerdiğinden daha yüksek saat hızında çalıştırılmasıdır. Tabii bu kaba tahmin. Bunun dışında bazı grafik kartları overclock için gerekli programlarla satışa sunuluyor (Örneğin: Leadtek kartlar). 64MB bellekli ekran kartlar›yla ayn› ifllemciyi tafl›yan 128MB bellekli olanlar aras›nda pratikte “hayati” say›labilecek bir performans fark›n›n olmad›¤› biliniyor. Kendine göre riskleri olan bu işlem. Öte yandan GF3 Ti 200 nispeten fiyat/performans oran› olarak daha cazip gibi. En az›ndan fiyat›n›n daha uygun oldu¤u kesin. 150 dolar üstü ekran kartlar› aras›nda dikkate de¤er bir fiyat/performans oran› çiziyor. Konuyu daha fazla uzatmadan 11 ekran kartının katıldığı testimize geçelim. Öte yandan arada fiyat fark› çok azsa ya da hiç yoksa. Bu aflamada testteki Abit Siluro GF3 Ti200’ün (hele 128MB DDR belle¤i de dikkate al›n›rsa) gayet mant›kl› bir çözüm oldu¤unu söyleyebiliriz. bazı durumlardaysa önemsiz performans artışları sağlayabilir. Fakat basitçe Overclock ile P4 işlemcili bir sistemde GF3 Ti 200 ile QuakeIII’te fazladan bir 8-10FPS ya da üzeri elde edebilirsiniz.

genel olarak oldukça başarılı. bütçesi elverenler için cazip bir seçenek. Böylece onlarca (asılnda birkaç yüz) dolar ödeyerek satın aldığınız grafik kartınızı sadece oyunlarda değil. İyi hazırlanmış bir kitapçıkla satışa sunulan kartla beraber. diğer testlerde GeForce Ti500 ayarında sonuçlar ortaya koymuştu. performans testlerinde Abit Siluro GF4 Ti 4400’ün epey arkasında olmasına rağmen. bunu zengin donanım özelliklerine borçlu. Ürünün kutusundan Ulead ViSürücü Üzerinden Overclock: Baz› sürücü versiyonlar› içindeki özel ayarlar sayesinde overclock deo Studio. birkaç tam sürüm oyun da gelse hoş olurdu doğrusu. Fakat her halükarda her iki kart da bütçesi sınırsız kullanıcılara hitap ediyor. dikkatli olmak kayd›yla yükseltebilirsiniz. Kartın satış fiyatı KDV hariç 223 dolar. 64MB DDR belleğe sahip. Daha doğrusu aynı işlemcili Abit’in bu konuda daha başarılı olmasıydı diyelim. gerek performans gerekse fiyat açısından. yazılımları çıkıyor.74 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› yatıyla. kartın değerini yükselten ve “fiyatını hak ettiren” etkenler arasında. Kartın genel toplamda en başarılı GF3 olarak öne çıkmasını tek engelleyen nokta. Zira ürün. Dronez ve Gunlok oyunlarının yanında WinFast DVD. Beraberinde DVD izleme yazılımıyla gelen ürün. Abit Siluro GF3 yeni bir kart sayılmaz. Fakat gerek 3D gözlükle beraber gelmesi gerekse video girişine sahip olması. Cool3D için ek program kullanman›za gerek kalmaz. Hatta ürün. pahalı GF4 modelleri ile daha uygun fiyatlı GF3 Ti200’ler arasında bir noktada oldukları için bazı kullanıcılara ilginç gelebilir. Dolayısıyla kartın fiyat/performans oranı pek başarılı değil. MSI G3 Ti 500 Pro-VTG: Teste katılan kartlar arasında müstesna bir yere sahip olan MSI G3 Ti 500 Pro-VTG. Leadtek Winfast GeForce3 TDH ya da genel ola- Abit Siluro GeForce3: Video girişi olan ekran kartlarına sempati duymamak mümkün değil. performans testlerinde burun farkıyla aynı işlemcili Leadtek’e geçilse de. GF3 Ti 500 işlemcisi ve 64MB DDR belleğe sahip olan ürün. ikinci sıradaki GF4 Ti 4400 Abit’ten bile yüksek bir fiyata satılıyor. WinCoder/Win Producer yazılımları geliyor. Leadtek Ti 500’ün üzerindeki minik LED’ler yardımıyla kartın çalışma durumu hakkında bilgi almak mümkün. Öte yandan KDV hariç 315 dolarlık fiyatıyla kartın video girişine sahip olan MSI Ti 500’den bile yüksek fiyatlı olmasını yadırgadık doğrusu. 64 MB DDR bellekle satışa sunulmuş olan kart. birinci olan MSI’a (aradaki fiyat farkı dikkate alınca) alternatif olabilir. Leadtek Winfast GeForce3 TDH: NVidia GeForce3 işlemcili bu kart. kartın kutusundan çıkan yazılımlar arasında. Sonuç itibariyle 150 dolar üstü 11 adet ekran kartının katıldığı testimizde geniş bir kullanıcı profiline hitap eden bu kart. rak GF3 işlemcili kartlar şu aşamada çok fazla bir şey ifade etmiyor gibi görünse de bu kartlar. video girişi olmamasına rağmen 330 dolarlık fiyatıyla bir üst sıradaki Ti 500 işlemcili MSI’dan daha pahalı. Performans testlerinde başarılı sayılabilecek puanlar alan kartla beraber. ek özellikler açısından kartın çok zengin olmamasıydı. özellikler puanının yüksekliği sayesinde genel toplamda onu geçiyor. MSI DVD. olağanüstü donanım özellikleri sayesinde onunla aynı toplam puanı elde etti ve genel toplamda ikincilik kürsüsünde kendine yer açtı. acele etmenizde fayda var. Dronez ve Gunlok oyunlarının tam sürümleri ve DVD izleme yazı. MSI G3 Ti 500 Pro-VTG’yle beraber Sacrifice. fiyatı düşünce daha cazip olacak. Zira kart. Karta fiyat açısından baktığımızda KDV hariç 305 dolarlık satış fiyatı kesinlikle kelepir sayılmaz. testteki GF4 işlemcili kartlar olmasaydı bu kart açık arayla birinci olacaktı.Ekran Kart›n›za Doping: Riva Tuner ve benzeri programc›klarla ekran kart›n›z›n çekirdek ve bellek h›z›n› lımı geliyor. 64 MB DDR bellekli ve GF3 işlemcili Abit Siluro da böyle bir kart. Ürün. fakat video-in özelliği yüzünden fiyatının yüksek olduğunu görüyoruz. hem 3D gözlük hem de video girişiyle donatılmış. Aslına bakarsanız. bu bir gerçek. Leadtek Winfast Ti 500 TDH: Üçüncü sırada yer alan Leadtek Winfast Ti 500 TDH’nin oldukça yüksek fiyatlı olduğunu görüyoruz. örneğin el kameranızla çektiğiniz görüntüleri VCD olarak kaydetmek için de kullanabiliyorsunuz. Tabii ürünün sıralamadaki başarısızlığının bir sebebi de CHIP | MAYIS 2002 . Eğer böyle bir kart almayı planlıyorsanız. 4x FSAA (Smoothvision) testlerinde başarılı olamayınca sıralamada kendisinden beklediğimiz kadar iyi bir derece elde edemedi. Oysa kart. Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE: Çoğu performans testinde GeForce3 işlemcili kartları az farkla geçen Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE. Zira kısa bir süre sonra bu kartları bulmak zorlaşacak. WinDVD.

Yani örne¤in Aquamark’tan 1024x768-16 bit grafik ayarlar›yla ald›¤›m›z sonuç.5 Aquamark CHIP | MAYIS 2002 . ciddi ve sofistike bir puanlama metodolojisiyle sa¤l›kl› bir s›ralama elde etmeye çal›flt›k. ürünün sıralamadaki yerini olumsuz yönde etkiledi. Kartın kutusu üzerindeki yazılar Türkçe. Tabloda görece¤iniz fiyat/performans oran› kriteri puanlamaya kat›lmad›. Dual Display/nView benzeri özellikler ve hatta bellek miktar› da bu kategoride dikkate ald›¤›m›z özellikler aras›ndayd›. j Dronez (OpenGL) Oldukça büyük dokular (Texture) kullanan Dronez. kablolar ve dönüfltürücüler. Benzeri ifllem tüm test programlar›n›n farkl› çözünürlük ve renk derinliklerinden elde edilen skorlar için tekrarland›.5 oran›nda etkiledi. esahin@chip. el kitap盤›. Fakat Utopia ürüne biraz daha ilgi gösterebilirmiş doğrusu. Puanlama. Test için oyun içindeki Demo1’i 1024x768-16 bit ve 1280x1024-32bit grafik ayarlar›yla kulland›k. 200$+KDV’lik satış fiyatıyla fiyat/peformans oranı açısından pek cazip olmayan ürünün kutusundan.76 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kutudan sadece DVD izleme yazılımı ve S-Video kablosu çıkması. Böylece 4 ayr› QuakeIII skoru elde etmifl olduk. KDV hariç 229 dolardan satılan Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE. Video girifl/ç›k›fl özellikleri. Testleri 1024x768-16bit ve 1280x 1024-32bit olmak üzere 2 farkl› grafik ayar›yla gerçeklefltirdik. Datron GeForce3 Ti 500: GeForce3 Ti 500 işlemcili ve 64 MB DDR belleğe sahip olan bu kart. Zira kart TruForm ve Dual Display gibi aslında hoş özelliklere sahip. Antialiasing kapal› olarak gerçeklefltirdi¤imiz bu testlerin ard›ndan 4x Antialiasing’i açarak ayn› testleri tekrarlad›k. Testteki diğer Leadtek kartlar gibi DVD izleme yazılımının yanında Gunlok ve Dronez oyunlarının tam sürümleriyle satışa sunulmuş olan ürün fiyat/performans oranını önemseyen kullanıcılar için testteki iyi alternatiflerden biri. tüm ekran kartlar›n›n sonuçlar› gözetilerek puanland›.0 destekli Aquamark. kaç y›l geç- TEST KR‹TERLER‹ 3DMark 2001 SE Yaz›l›m/ Donan›m Özellikleri %30 %17. j Aquamark (Direct3D) Direct3D 8. Yaz›l›m/Donan›m özellikleri puan› CHIP toplam puan›na %30 oran›nda etkidi. Ayrıca distribütör şirket olan Ufotek’in ücretsiz 0800’lü tüketici destek hatları da kartın artıları arasında. Fakat sonuç olarak.5 oran›nda etkiledi.5 Quake III Dronez %17. j QuakeIII Arena (OpenGL) Ne söyleyebiliriz ki? QuakeIII. bu şartlar altında GF3 Ti 500 işlemcili bir grafik kartı almayı düşünen kullanıcılar için uygun fiyatlı bir alternatif olmaya aday. Böylece sadece test yap›p skorlar› kar›fl›k bir flekilde vermek yerine. Datron GeForce3 Ti 500’ün testteki diğer GF3 Ti 500 işlemcili kartlar arasındaki en yüksek fiyatlı seçenek olduğunun altını çizmekte fayda var. önce her bir program›n alt bafll›klar› içinde gerçeklefltirildi. Her ne kadar testimizin son sıralarında yer alsalar da her iki kartın da aslında 150$ üstü kategorisinde yarıştığını hatırlatmakta fayda var. aslında genel toplamda daha iyi bir derece alabilirdi. QuakeIII’ün toplam puana etkisi %17. ne bir kitapçık ne de ek yazılım var. Bu bilgi sadece ayd›nlatma amac› güdüyor. varsa ek donan›m (3D gözlük gibi). Öte yandan kart için söyleyebileceğimiz iyi şeyler de var. Krass adl› yeni ve geliflmifl bir grafik motoru kullan›yor.5 %17. Aquanox adl› oyundan türetilen Aquamark ekran kartlar›n›n sundu¤u grafiksel algoritmalar› yo¤un bir flekilde kullanmas›yla ve kartlar› çok zorlamas›yla ünlü. Fiyatları oldukça yüksek olan bu devlerin arasında ezilmemek kolay değil. Fakat. Programla mütevazi say›labilecek bir grafik kalitesiyle 1024x76816 bit grafik ayarlar›yla yapt›¤›m›z teste ek olarak tüm kalite ayarlar› maksimumdayken 1280x1024 çözünürlükte ve 32 bit renk derinli¤i kullanarak bir test daha yapt›k. Kısaca Leadtek GF3 Ti 200 TDH de tıpkı Abit gibi kabul edilebilir bir fiyata gayet yeterli performans sunuyor. bir önceki versiyon olan 3D Mark 2001’e nazaran baz› optimizasyonlar ve bir iki ufak de¤ifliklik içeriyor. j Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri Ekran kartlar›n› test ederken sadece ölçülebilir performans› de¤il di¤er özellikleri de puanlamaya dahil ettik. Ayn› ifllem 1280x1024-32 bit ayarlar›yla yap›larak bu iki de¤erin ortalamas› al›nd› ve bir toplam Aquamark puan› oluflturuldu. mesine ra¤men hala ekran kart› testlerinde en s›k kullan›lan Benchmark yaz›l›m›.5 oldu. Kartın 3 yıllık garanti sertifikası kutudan çıkan az sayıda bileşenden biri olarak karşımıza çıkıyor. Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH: 64MB belleğe sahip olmasına rağmen aynı işlemciye ve 128MB belleğe sahip olan Abit Ti 200’le başa baş bir mücadele ortaya koyan Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH. Program Direct 3D alt›nda farkl› detay seviyesinde demolar göstererek ortalama FPS say›s›n› al›yor ve genel bir puan veriyor. Açıkçası KDV hariç 331 dolara satılan bir ekran kartı için alışılmadık bir durum bu. j 3D Mark 2001 SE (Direct 3D) Madonion’›n efsanevi benchmark programlar› dizisi. Program toplam CHIP puan›na %17. ekran kartlar›n›n OpenGL performans›n› ölçmek için kulland›¤›m›z bir di¤er yaz›l›m oldu. WinDVD programı ve S-Video/Composite dönüştürücüsü çıkıyor. fiahin Ekflio¤lu. Gainward Ti 200 128MB: Performans testlerinde diğer GeForce3 Ti 200 işlemcili kartlarla aynı değerlere imza atan ve 128MB DDR belleğe sahip olan Gainward Ti 200.5 oran›nda etkidi.5 %17. farklı olarak nedense daha yüksek bir fiyatla satışa sunulmuş. Ayr›ca ürünle birlikte gelen yaz›l›m/donan›m da ayr› bir kategoride puanlanarak toplam CHIP puan›na eklendi.tr EKRAN KARTLARINI NASIL TEST ETT‹K? Test kadar puanlama da dikkat isteyen bir konu Kartlar› test ederken hem OpenGL hem de Direct 3D platformlar›nda yetkin yaz›l›mlar kulland›k. Dronez sonucu da toplam CHIP puan›n› %17. beraberinde gelen yaz›l›mlar. 3D Mark serisinin sonuncusu olan 3D Mark 2001 SE. 184$+KDV’lik fiyatıyla Abit’ten 4 dolar daha pahalı.com. Performans testlerinde Ti500’ün şanına yakışır puanlar elde etse de genel özellikler açısından başarılı bir tablo ortaya koyamaması. Aquamark skoru da toplam puan› %17.

Aquanox. Bir ekran kart›ndan daha fazla ne isteyebilirsiniz ki? Takip eden s›ralamadaki birkaç GeForce varyasyonundan sonra Radeon 8500LE ifllemcili Utopia gözünüze tak›labilir.li¤i Abit GF4 4400 ile paylaflan MSI GF3 Ti 500 ise bunu büyük ölçüde hem video girifline hem de 3D gözlü¤e sahip olmas›na borçlu. Fiyat›n›n Ti4600 kadar yüksek olmamas› da önemli bir avantaj Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce4 Ti 4600 AGP 4x 128 MB DDR 300/650 nVidia GeForce4 Ti 4400 AGP 4x 128 MB DDR 275/550 • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95. 7 oyun demosu. Sonuçlardan da kolayca görebilece¤iniz gibi ayni grafik chip’ini tafl›yan kartlar (do¤al olarak) performans testlerinde neredeyse ayn› sonuçlara imza at›yorlar.5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 100 Puan 0 50 100 88 Puan 0 50 100 100 99 100 100 98 87 92 91 93 80 orta NVidia’n›n en yeni ifllemcisine sahip. (212) 2129857 msi.tw Firma Telefon Faks Web (www.5) Quake Arena III (%17. Bütçesi genifl kullan›c›lar›n çok sevebilece¤i bir kart orta Oldukça h›zl› bir kart. Sacrifice. Linux Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port. Multimedya (212) 282 98 80. Kart GF Ti 500 ifllemcili kartlara alternatif olarak düflünülebilir. Zira testimizin birincisi ile sonuncusu aras›nda tam iki kat fiyat fark› var. Özellikle birinci olan MSI. CHIP Test Merkezi Editörü MSI GeForce4 Ti 4600 405 dolar Datagate.5) Aquamark (%17. Win Producer/WinCoder.78 T TB ES ‹R ‹NC‹S‹ Sonuç 5| 2 002 1 2 0 Son karar bütçenizin Ürün Fiyat (yaklafl›k) fiahin Ekflio¤lu. Bu aflamada sat›n alma karar›n›z› verirken son sözü bütçeniz söyleyecek. NVidia hükümranl›¤›ndan flikayeti olan var m›? Testimizde tabii ki GeForce4 kartlar do¤al olarak ilk iki s›raya yerleflti. Akabinde s›ralamaya giren GF3 Ti 200 kartlar.com. rakipleri aras›ndan s›yr›larak bizden ödül almaya hak kazand›. (212) 212 98 50 (212 282 98 79). CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17. testi 150$ alt› ve üstü olarak iki ayr› kategoride gerçeklefltirmemizin en önemli sebebiydi. Ayr›ca video girifli de var.com. MSI DVD • = evet – = hay›r CHIP | MAYIS 2002 . Öte yandan seçim s›ras›ndaki tek kriter tabii ki fiyat ya da performans de¤il ve olmamal›. video girifli olmas› yüzünden de takdirimizi kazand›. uygun fiyatla “yeterli” performans›n nVidia taraf›ndan öngörülmüfl dengesi olarak ön plana ç›k›yor. 150$ üstü kategorisinde 11 grafik kart›n› konuk etti¤imiz bu ay ki testimizi. 2. S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar›. önümüzdeki ay yapaca¤›m›z 150$ alt› ekran kartlar› testi izleyecek.tw Abit Siluro GF4 Ti 4400 325 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit.) s Ekran kartlar›n›n çok genifl bir fiyat yelpazesine sahip olmas›. DVI-I/VGA Dönüfltürücüsü SiluroDVD Birlikte Gelenler Donan›m TEST PLATFORMU Pentium 4 2GHz (Northwood) CPU MSI 845 Ultra anakart 256 MB RDRAM Seagate ATA IV 60 GB sabit disk Creative SB Live! Value Windows XP Professional Yaz›l›m No one Lives Forever.5) Dronez (%17. Bu kartlar aras›ndaki Abit Siluro Ti 200 128MB.

Multimedya (216) 499 62 99. Fiyat/ Performans oran› aç›s›ndan da baflar›l› kötü Beraberinde ne yaz›l›m ne de kablo gelmemesi toplam puan›n› olumsuz etkiledi. S-Video kablosu. SVideo/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› Ulead Video Studio. WinFast DVD • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port. Gunlok.tr 88 Puan 0 50 100 81 Puan 0 50 100 79 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 75 Puan 0 50 100 81 88 89 72 100 81 87 89 69 78 69 79 86 61 90 69 78 85 66 78 78 63 90 68 78 76 87 88 71 60 iyi GF3 Ti 500 gibi h›zl› bir ifllemciye sahip üstelik video girifli var. WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 - ATI DVD - De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. Gunlok.com.com. Performans olarak baflar›l› orta Video girifline sahip olmas›n› takdir ettik ama fiyat› çok yüksek çok iyi Performans› gayet iyi.tw Utopia Trinity Ti ATI R. 45-59 Puan = 2 Kutu. (212) 2129857 leadtek. MSI DVD. Cool3D • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›.com. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 .tr (212) 671 10 30 empa. (212) 212 98 50 (212 282 98 79).com.tw Leadtek Winfast Ti 500 TDH 330 dolar Kont. Multimedya (216) 499 62 99.com. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. S-Video/ Composite dönüfltürücüsü Dronez.empa.tw Leadtek Winfast GeForce3 TDH 223 dolar Kont. WinDVD. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. (212) 2129857 leadtek. Fiyat› çok yüksek nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/460 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/400 ATI Radeon 8500 LE AGP 4x 64 MB DDR 250/500 nVidia GeForce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 3D Gözlük. 60-74 Puan = 3 Kutu. Ayr›ca fiyat/ performans aç›s›ndan da mant›kl› bir tablo çiziyor çok iyi Pek çok testte Ti500 ayar›nda bir performans ortaya koydu. Multimedya (212) 282 98 80.com.tr Datron Speed Force Ti 500 331 dolar Ufotek (212) 336 61 00 (212) 336 61 12 ufotek.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 79 Test: Ekran Kartlar› 3 4 5 6 7 8 MSI G3 Ti 500 Pro-VTG 305 dolar Datagate. WinCoder/Win Producer • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. 8500LE 229 dolar Empa www. (212) 2129857 msi. 75-89 Puan = 4 Kutu.tw Abit Siluro GF3 315 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit. SVideo/Composite dönüfltürücüsü Sacrifice.com. S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez. Yüksek performans ve çok amaçl› kullan›m bir arada orta Fiyat›n›n bu kadar yüksek olmas› anlams›z.

Dikkate al›nmas› gereken bir alternatif.tw Gainward Ti 200 128 MB 200 dolar Albim (216) 349 33 51 (216) 347 59 34 gainward.S-Video/ Composite dönüfltürücüsü WinDVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90.5) Dronez (%17. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 .com.5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 69 Puan 0 50 100 69 Puan 0 50 100 67 Puan 0 50 100 63 65 83 53 78 62 70 81 53 78 63 64 82 54 70 çok iyi Gayet uygun fiyata tatminkar bir performans sunuyor.80 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› UN YG AT F‹Y U 5|2 2 00 9 10 11 0 Ürün Fiyat (yaklafl›k) Firma Telefon Faks Web (www.com. iyi Fiyat› biraz daha düflük olsayd› çekici olabilirdi Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 64 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›.5) Aquamark (%17. 75-89 Puan = 4 Kutu. WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü Birlikte Gelenler Donan›m Yaz›l›m WinDVD • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. 45-59 Puan = 2 Kutu. Multimedya (216) 499 62 99. S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez.) Abit Siluro GF3 Ti 200 128MB 180 dolar Okyanus (212) 356 70 69 (212) 356 70 69 abit. (212) 2129857 leadtek.tw Leadtek Winfast GF3 Ti 200 TDH 184 dolar Kont. Gunlok. Özellikle 128MB belle¤e sahip olmas›na ra¤men fiyat›n›n düflük olmas› dikkat çekici çok iyi Testteki baflar›l› Fiyat/Performans oran› sunan kartlardan biri.com.5) Quake Arena III (%17. 60-74 Puan = 3 Kutu.tw CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17.

Delikli Kartlar Joystick 1940 1950 Klavye ‹lk klavyeler görünmeye baflland›. tarih boyunca en önemli sorunlardan biri olmuştur. CHIP | MAYIS 2002 . ‹ nsanların kendilerini ifade edebilmeleri. İnsanların kendilerini başarı ile ifade edebildiği durumlarda ise edebiyat.82 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri Bilgi Giriflinin Yeni Yollar› Delikli kartlardan sesle kontrole. onlar›n “söz”den pek anlamad›klar› anlafl›ld›. çatışmalar. 1960 1970 Mouse ‹nsanlar›n fareye benzetti¤i bir kontrol cihaz› endüstriyel çizimlerle u¤raflanlar›n iflini kolaylaflt›rmak amac›yla ortaya ç›ksa da bir süre sonra vazgeçilmezler aras›na girdi. Çok ilkel makinelerde kay›t tutmak için daktilodan esinlenerek yarat›lan klavyeler hala vazgeçilmez yöntemler aras›ndalar. birer mekanik mucizesi olarak hızlı dört işlem yapmak üzere tasarlanan. Veri Girifl Yöntemleri Savaflta Alman mesajlar›n› çözmek için icat edilen bilgisayarlar matematiksel ifllemleri delikli kartlarla yapabiliyorlard›. Geliflen yapay zeka ile birlikte. İlk önceleri. acılar getirmiştir. savaşlar. Yüzyılımızın ikinci yarısında bilgisayarla tanışan insanoğlu sanki diğer insanlara düşündüklerini anlatabilmek konusunda çok başarılıymış gibi bu kez de bilgisayarlara “laf ” anlatma çabasına girdi. sanat. bilim gibi artı değerlerin ortaya çıktığı açıktır. ölümler. veri girifl yöntemlerinin bilgisayarlarla sohbet etmeye kadar uzayaca¤› görünüyor. Önce astronatlar›n elinde görülebiliyorlard› ama bugün bildi¤imiz anlamda oyun cihazlar› halini henüz almam›fllard›. Doğru anlatım yöntemi ile buluşamayan fikirler ya yok olup gitmiş ya da zorla anlatılmaya çalışıldığı için kavgalar. fiimdilik klavyenin ve farenin taht›n› sarsabilecek bir alternatif ortaya ç›kmad›. lazer hologram klavyeye kadar uzayan veri girifl tarihinde insanlar pek çok cihaz› denediler. daha sonra elektronik yapıya kavuşan ve dört işlem dışında insan hayatında önemli olan neredeyse her işi yapmaya Söz Dinleyen Bilgisayarlar Bilgisayarlar icat edildikten sonra.

“Çocu¤u okuldan almay› düflünmüyorsun galiba!” Dokunmatik Ekranlar Ses Kontrolü Yapay Zeka 1990 1990 Eldivenler 1990 2000 Virtual Keyboard 2010 Sanal eldivenler geliflen 3D teknolojisi. joystickler. eksik yönlerine rağmen bir yönteme alışıldığında. daha iyisine ulaşmak amacıyla yeni veri giriş yöntemleri geliştiriliyor. Sanal Klavye: Lazer ›fl›nlar›yla oluflturulan bir hologram ayn› bir klavye gibi çal›fl›yor. Karar vermek zor: Art›lar ve eksiler birarada Veri girişi konusunda ulaşılan her teknolojinin zayıf bir noktası olduğundan. bilgi sahibi olabilirsiniz. Teknoloji yayg›nlafl›rsa. Klavye kullanan kişi ofiste masa başında mesai saatleri içinde çalışmak zorundayken. ‹srail’li bir firma taraf›ndan.com.. Yapay zekayla sohbet önce yaz›flma sonra ses ile mümkün. okunan her keli- Dokunmatik Ekranlar: ‹nsanlar›n kiosk’larla tan›d›¤› dokunmatik ekranlar bugün ceplerimize kadar girdiler. yazı yazacaksanız her çeşit klavye: ergonomik. Bir roman veya kitap yazdığınızı veya yazılı bir metni yeniden bilgisayara geçirdiğinizi düşünün. yazılımsal hatta hologram. diğer yöntemi kullanan kişi kırda piknik yaparken minik bir cep bilgisayarı ile bile işini gerçekleştirebilir. direksiyonlar. Önemli sorunlardan biri. menin bilgisayar tarafından tanınıp yazıya dönüştürülmesi arasındaki fark insanların yaşam şekillerini etkileyecek kadar büyüktür. 500 sayfalık bir kitabı daktilo kullanır gibi harf harf yazmak ile bir mikrofona okumanız. Aerosmith’in bir klibinde de rol alan eldivenler gençlerin gönlüne oturdu. zamanı ve dolayısı ile tüm hayatı doğrudan etkileyen bir faktör. Çok s›n›rl› da olsa sesle komut vermek mümkün. oyunlar ve internet sayesinde ilgi oda¤› oldu. padlar. kısaca veri girişi yapmak. 2002 Mart ay›nda CeBIT fuar›nda tan›t›lan lazer hologram klavye. Bilgisayara komut vermeyi kolaylaştırmak isteyenler için ses tanıyan özel sistemler..aday olan bilgisayarlara “laf ” anlatmak. Veri giriş alışkanlıkları ise bilgisayar başındaki üretkenliği. bez. yeni bir yönteme başlamanın veya alışmanın zor olması. giyilebilen kıyafetler.tr Halk›n bankamatiklerle tan›d›¤› okunmatik ekranlar›n üzerine bir armakla dokunmak veri girifli için eterli oluyordu. Bilgisayarla sabah yapt›¤›n›z sohbete göre gün içinde sizi uyarabilecek. PDA kullan›m›na yönelik gelifltirildi ve hala herkesin merak›n› üzerine çekiyor. katlanabilir. Oyun oynayacaksanız. mikrofonlar. CHIP | MAYIS 2002 . sanal eldivenler. Kimi oyunlar ses kontrolünü desteklediler. masaüstü sistemlerde de kullan›labilecek. Arka sayfadaki tabloda ihtiyaçlarınıza uygun veri giriş cihazlarını inceleyip. tahmin edildiği gibi bir sorun haline gelmiş durumda.. çok hareket etmek istemeyenler için göz bebeğini takip eden gözlük şeklinde fareler. her kullanıcının kendisine uygun seçenekleri veya kombinasyonları belirlemesi de uzun bir süreç oluşturabiliyor. pedallar. Günümüzde kullanılan alternatif veri giriş yöntemleri nedir? Bu günün teknolojisinde değişik amaçlar için bilgisayara “laf ” anlatmanın değişik yolları mevcut. Cem fianc›. Alternatif yöntemlerin sayısı artarken. klasik. cemsanci@chip..

‹ki pedall› sitem normal bir mouse’un bütün ifllevlerini gerçeklefltiriyor. P Klavye ve mousa gerek b›rakmayan özgür yap›s› M A¤›r. P Çizim yapmay› kolaylaflt›ran uygun yap›s›. Sadece konuflarak h›zl› komut verilmesi M Henüz yeterli olmayan teknoloji. normal mouselar›n iki kat› kadar çözünürlü¤e sahip olduklar›ndan oyunculara hassas niflan alma. Ancak yine de çok uzun süreli çal›flmalarda eklemlerdeki a¤r›lar›n önüne geçmek mümkün de¤il. üzerinde uzun zamand›r çal›fl›lan bir fikir. P Yer kaplamamas› M Küçük ve düflük çözünürlüklü ekranlarda yanl›fl harfe basma sorunu.palmgear.com) Avuçiçi bilgisayarlar. Son y›llarda diz üstü bilgisayarlarda yayg›n kullan›m alan› bulan teknolojinin mouse fleklinde dizayn edilmifl ve masaüstü sistemlere kullan›lan versiyonlar› da var. Gaming Mouse (www. M Tafl›nma sorunlar› ve her ortamda rahatça kullan›lmamalar›. bilim kurgu filmleri için üretilmifl bir dekor gibi görünse de gerçekten çal›fl›yor ve flimdilik PDA’lara ba¤lan›yor. M Ayak bileklerinde a¤r› oluflmayaca¤›n›n garantisinin bulunmamas› ve zor al›fl›lmas›. P Esnek kullan›m aç›lar›.. s›n›rl› kullan›m alan›. P Normal mouselardan daha hassas yap›s›n›n oyunlarda rahatl›k sa¤lamas› M Standart uygulamalarda. M Al›flman›n zaman almas› ve eldivenleri tafl›man›n zor olmas›.microsoft. veri girifli konusunda tart›flmalar›n en fazla oda¤›na yerleflen cihazlar oldular. Harici PDA Klavyeleri (www. M Eli çabuk yormas› veya özel bir mouse pad’e ihtiyaç duymas›.co.com) Avuçiçi bilgisayarlarda metin giriflini kolaylaflt›rmak için dizayn edilen cihaz iki ele birden tak›l›yor. kaydet.il) ‹srailli bir firma taraf›ndan gelifltirilen hologram.84 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri A KLAVYELER Ergonomik Klavyeler (www.com/mouse) Oyun oynamay› sevenler için gelifltirilen özel mouselar. P Geleneksel mouse’lar›n neden oldu¤u a¤r›lar› ve masadaki kalabal›¤› önlemesi. ) vermek olas› ama henüz bir metni okuyarak yaz›ya geçirmek mümkün de¤il. Sanal Eldiven P5 (www. telaffuzun yanl›fl anlafl›lmas›. kiosk’lar›n veya dokunmatik ekranl› herhangi bir bilgisayar›n ekran›nda beliren minik bir klavye simülasyonudur. P Sadece iflaret parma¤›n› küçük hareketlerle oynatman›n yeterli olmas› M H›zl› hareket edildi¤inde kontrolün kaybedilmesi. Hannover CeBIT2002’de tan›t›ld›. B MOUSE VE JOYSTICKLER Kalem Mouse Mouse kullan›m› özellikle dijital ortamda çizim yapanlar için kullan›m zorluklar› ç›kard›¤›ndan kalem fleklinde dizayn edilen mouselar ortaya ç›kt› ancak sadece belirli meslek gruplar›na hitap eden bu cihazlar yayg›n kullan›m alan› bulamad›lar.com) En ilginç mouse modeli olan pedal mouse. Essential Reality isimli bir firma taraf›ndan piyasaya sürülmeye haz›rlanan sanal eldiven P5 ile el ve parmaklar› bofllukta hareket ettirerek bilgisayar ekran›nda kontrolü sa¤lamak mümkün. P PDA’lara veri giriflinde geleneksel klavye hissini yaratmalar›. Virtual Keyboard (www. Harici PDA klavyeleri ise masa üstü klavyelerle ayn› ifli görmelerine ra¤men PDA’lara monte edilebilecek flekilde dizay edilmifllerdir. hantal görünümü ve sadece oyunlarda kullan›l›yor olmas›. Ucunda alg›lay›c›lar bulunan modelleri veya dokunmatik bir pad üzerinde çal›flan çeflitleri bulunuyor. Yaz›l›msal Klavyeler (www. hassasiyet sebebiyle elin çok fazla hareket etmesi. el yaz›s› tan›yan graffiti yaz›l›mlar› ve harici donan›msal klavye tak›labilmesi seçeneklerine sahipler.essentialreality.palmgear.senseboard. h›zl› metin girifli sa¤lamas›. C DOKUNMAT‹K EKRANLAR Dokunmatik Ekranlar (www. özel LCD ekranlar› sayesinde yaz›l›msal bir klavye ile de çal›flabiliyorlar. yaz›l›msal klavyeleri. Düzgün yatay bir yüzey üzerinde lazerle hologram klavye yaratan cihaz. Cihaz›n içindeki alg›lay›c›lar el kaslar›ndaki hareketleri hissederek parmaklar›n hangi harfe dokunmak istediklerini tahmin ediyor. Pedal Mouse (www. P Ellerin serbest kalmas›. CHIP | MAYIS 2002 .palmgear.com/keyboard): Uzun saatler masa bafl›nda bilgisayar kullanan çal›flanlar›n bileklerinde ortaya ç›kan a¤r›lar nedeniyle çal›flt›klar› flirketlere açt›klar› tazminat davalar›n›n sonucunda ergonomik klavyeler art›k iyice yayg›nlaflt›. Dokunmatik ekranlar›. P Donan›msal klavye ve mouse gerektirmeyen kompakt yap›lar› M Yüksek enerji ihtiyac› ve günefl ›fl›¤›nda kullan›m zorlu¤u. Ancak kaydedilen ilerleme henüz istenilen seviyede de¤il.com) Mouse gerektirmeyen dokunmatik ekranl› bilgisayarlar. E ELD‹VENLER Sense Board (www.hunterdigital.com/hardware) Ses kullanarak veri girifli yapmak. D SES Mikrofon (www. imleci kontrol etmek mümkün olabiliyor. Bir mikrofon ve uygun bir yaz›l›m sayesinde bilgisayara çok temel komutlar› (dosya aç. Dokunmatik Mouse (www. el eklemlerinde ortaya ç›kan a¤r›lar› (Carpal Tunnel Sendromu) tamamen ortadan kald›r›yor çünkü sadece ayaklarla çal›fl›yor. Çal›flma prensibi insan mant›¤›n› zorlasa da cihaz ifle yar›yor ve her pozisyonda el bilgisayar›na metin girifli yapmak mümkün oluyor. bilim-kurgu filmlerindeki fantezilerden biridir.com) Robot kollar›n› an›msatan iri elektronik eldivenler kullanmak. fiimdilik sadece oyunlar için tasarlanan ürünün metin girifli yapmak. El yaz›s› da tan›yan bu sistemler özellikle gelece¤in standart PC sistemleri olarak kabul edilen Tablet PC’lerde ve avuçiçi bilgisayarlarda kullan›m alan› buluyorlar.fellowes. P Klavyenin boyutlar›n›n ayarlanabilmesi ve tafl›ma sorununun azalmas› M Harflerin üzerine dik basmay› gerektirmesi ve düzgün yüzeyler üzerinde çal›flmas›.com) PDA’lar›n.microsoft.microsoft.vkb. tehlikeli görevlerde robotlar› yönlendirmek gibi ifl uygulamalar› için de kullan›lmas› için çal›flmalar sürüyor. Eldivenin parmak uçlar›ndaki yüzüklerde ve üzerindeki fleritlerde al›c›lar bulunuyor. hareket etme imkan› sa¤l›yorlar.com) Üzerinde küçük dokunmatik bir pad bulunan bu cihaz›n üzerinde bir parma¤› gezdirerek mouse kullan›r gibi. Yeni tasar›mlar›n›n masaüstü sistemlerde kullan›lmas› da zaman meselesi. P Eklem a¤r›lar›n› azaltan tasar›m›. M Al›fl›lmam›fl flekilleri nedeniyle parmaklar›n tufllar›n yerlerini bulmakta zorlanmas›.

3D Labs. Bu aşamada 2002 sonuna doğru işlemci arenasının epey karışacağını söylemek mümkün. 3D Labs Art›k Creative’in Creative’in 170 milyon dolara sat›n ald›¤› 3D Labs. Şu an için WildCat serisi grafik kartlarıyla üst-uç profesyonel grafik pazarına. zamanla güçlenerek rakiplerine üstünlük sağladı.18 mikron teknolojisiyle üretilmiş. Şirketin aybaşında test merkezimize yolladığı basın örneği 512 KB önbellekli 2. Kesin olan tek şeyse yeni fiyat indirimleri. özellikle WildCat serisi grafik kartlar›yla profesyonel üst-uç pazar›n tek hakimiydi. Fakat bu arada Intel de daha yüksek saat hızlarına sahip P4’leri piyasaya sürmüş olacak. bu işlemcinin Nisan ortasında piyasada olacağının bir göstergesiydi. Sonuç itibariyle Creative bir devi yuttu ve daha da devleşti. Bu gücü nasıl kullanacağını ise zaman gösterecek. Osman Kent ve Yavuz Ahıska adında iki Türk tarafından kurulan ve profesyonel grafik pazarında en fazla sözü geçen şirketlerden biriydi.13 mikron AMD işlemcilerin (Thoroughbed 2200+) Mayıs sonunda piyasaya sürüleceği tahmin ediliyor.73 GHz çekirdek hızında çalışan AthlonXP 2100+ 0. 3D Labs’ın rotasını tekrar tamamen üst-uç pazara çevirmesine sebep oldu. Şirket yaklaşık 170 milyon dolar gibi bir ücret karşılığında 3D Labs’ı satın aldı. belirtildiğine göre Ar-Ge çalışmalarına ve varolan ürünlerini satmaya ve destek vermeye devam edecek. AMD ise her ne kadar 2002 sonuna kadar tüm işlemci ailesini 0. Öyle ki Intel’in 2002 içinde 3 GHz’e ulaşması hatta geçmesi bekleniyor. Creative’in 3D Labs’› sat›n almas›yd›. Kuşkusuz AMD’nin 0.13 mikron üretime taşıyacağını iddia ediyorsa da geçtiğimiz günlerde duyurulan ve 1. Creative. Tam bu sırada ortaya çıkan nVidia. zamanında Permedia chip’li ekran kartlarıyla ev kullanıcılarını şöyle bir yoklamıştı.86 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET fiahin Ekflio¤lu.com. Aslına bakarsanız Creative’in 76 milyon transistor içerecek olan süper hızlı bir grafik işlemci üretmeyi planladığına dair söylentiler var.13 mikron üretim teknolojisine geçmesi önemli bir performans artışı anlamına gelecek.4 GHz P4. 1 Nisan: Creative 3D Labs’› sat›n ald› Creative’in güçlü olduğunu biliyorduk. CHIP | MAYIS 2002 . hatta Oxygen ve Intergraph gibi bazı rakiplerini satın alarak gücüne güç kattı. 0. fakat bu kadarını beklemiyorduk. Yaklaşık 3 yıl önce Yavuz Ahıska’yla bir röportaj yapmış ve şirketin ilginç kuruluş öyküsünü ilk ağızdan dinlemiştim.tr Creative’den Sürpriz Var! fiüphesiz geçti¤imiz günlere ait en ilginç geliflme.4GHz ata¤› Intel 0. 3D Labs (ünlü GLINT chip’inin yaratıcısı).13 mikron üretim teknolojisinin keyfini çıkarıyor. bu durumda 3D Labs’ın olanaklarını nVidia GeForce/ATI Radeon benzeri bir işlemci üretmek için seferber edebilir. fiirket a¤›r ve sa¤lam ad›mlarla ilerlerken ATI. Şu aşamada Creative’in tam olarak ne planladığını kestirmek güçse de şirketin “ses kartı üreticisi” pozisyonunu çoktan aştığını görmemek imkansız. esahin@chip. Oxygen serisiyle giriş ve orta seviye grafik profesyonellerine seslenen şirket. 2 Nisan: Intel’den 2. nVidia’n›n GF4 ata¤›na karfl› flimdilik sessiz. 3D Labs.

Palm ve Handspring PDA’larda beklentiler art›yor PocketPC PDA’lar›n geliflmifl özellikleri pek çok kiflinin özellikle üst modellerde nispeten fiyat avantaj› olmayan Palm ve Handspring PC’lerden so¤utuyor. Son zamanlarda Amiga’dan gelen haberler şirketin Microsoft ile flört ettiği yönündeydi. Microsoft üretimi PDA işletim sistemleri için oyun üretmeye başladı. Daha doğrusu zaten varolan Amiga oyunlarını Microsoft uyumlu hale getirdi. Çünkü bu sayede PDA’nızı bir MP3 player ya da ses kaydedicisi olarak kullanabiliyorsunuz. kullanıcılar çok daha az yabancılık çekiyor. ise genişleme modülleri kullanmadığınız sürece henüz bu olanaklardan yoksun. Ayrıca Intel StrongARM işlemcisini de unutmamak gerek tabii. Bu arada PocketPC platformunun gittikçe güçlendiğini de hesaba katarsak Palm ve Handsp- CHIP | MAYIS 2002 . işletim sisteminin yaratıcısı Microsoft olduğu için. Her iki şirket de giriş seviyesi için hesaplı ürünlere sahipse de üst seviye modeller (renkli ekranlı olanlar) hem fiyat olarak cazip değil hem de özellik itibariyle PocketPC konseptinin altında eziliyor. 7 Nisan: Palm ve Handspring kan kaybediyor Daha fazlasını istemenin sonu yok. Zira bu cihazları kullanırken. zamanın en iyi ses ve grafik özelliklerine sahip bilgisayarlarını uygun sayılabilecek fiyatlarla satarak şu anda PC sahibi pek çok kullanıcının ilk göz ağrısı olmuştu. Bu doğrultuda gelen bir haberse beni şaşırtmadı. bu oyunlar az yer kaplamalarına rağmen görsel ve işitsel bir şölen gibidirler.5 Nisan: Amiga-Microsoft iflbirli¤i Amiga’yı kim hatırlamaz? Ev bilgisayarı kavramının yerleşmesine önemli katkıda bulunan şirket. Fakat insanlar artık PDA’ları sadece hayatlarını organize etmek için kullanmak istemiyorlar. Daha sonra iflas eden ve çeşitli kereler el değiştiren Amiga bir şekilde hep varlığını sürdürdü. Amiga oyunları oynamış olanlar bilirler. Zira Amiga uygulamaları genel yapı itibariyle PocketPC’ler için biçilmiş kaftan. Sürekli yanlarında taşıdıkları bir cihazdan (boyutları küçük de olsa) daha fazla şey beklediği için kimseyi suçlayamayız. Pocket PC platformu bu bağlamda PDA pazarında yerini daha da sağlamlaştırdı. Habere göre Amiga. Aslına bakarsanız PocketPC kullanan kişiler bu konuda daha şanslı.

esahin@chip. GF4’e değil bir sonraki nVidia işlemcisi olan NV30’a rakip olacak gibi. Epeydir sözü edilen ATI R300 ve R200 grafik işlemcileri hakkında nihayet elle tutulur bazı bilgiler sızmaya başladı.1. R300. hatta duruma göre satın alma sırasında belirleyici rol oynayabiliyor. 2 adet ATA 133 destekli IDE portu. 4 adet ATA 133 RAID destekli IDE portu.1 uyumlu bu yeni ATI grafik işlemcileri. yak›nda ç›kacak olan Condition Zero ve benzeri aksiyon oyunlar›nda FPS ve görüntü kalitesi “hayati” önem tafl›yor. Sonbaharda piyasaya sürülmesi beklenen DirectX9. ATI yetkililerinden Pierre Laine’ya bakılırsa R300 ile Radeon 8500 arasındaki performans farkı.88 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Donan›m Günlü¤ü ring’in yeni bir şeyler yapmak zorunda olduğunu yoksa önemli ölçüde pazar kaybedeceklerini söylemek mümkün. oyun gelifltiricilerin ifltah›n› kabart›yor. bu durum kullanıcılara gelecekte daha güzel grafikli oyunlar ya da varolan oyunların daha güzel bir görünümle oynanması olarak yansıyacak. 6 tahmin edebileceğiniz gibi R300’ün bir miktar “kırpılmış” hali. CHIP | MAYIS 2002 . Dolayısıyla anakartlarda daha önce de Dual Celeron ya da Softmenu gibi bazı ilklere imza atmış olan Abit. birkaç doları geçmiyor. Yani ciddi bir artış söz konusu. ATI da boş durmuyor. Yüksek bir FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) oranı ve güzel grafiklerin hele hele online oyunlarda kişisel başarıyı arttırdığını kim yadsıyabilir? 16 Nisan: Microsoft’tan Mac OS için sürücüler Microsoft’un bir gün Mac OS için sürücü yazacağını duysanız herhalde gülüp geçerdiniz. kanallı entegre ses ve entegre ethernet desteği gibi özelliklere sahip ki bu saydıklarıma opsiyonel özellikler dahil değil. FSAA (Full Scene Antialiasing) ve Anisotropic Filtering gibi özellikler. MAX serisiyle belki de yeni bir anakart konsepti oluşturuyor.com. Tabii bu uzun vadede bir ölçü olmayacaktır. 2 adet de vertex shader ünitesine sahip olacak. Kısaca X-Box için farklı anlamlara gelebilecek göstergeler varsa da yorum yapmak için erken. CPU’su üzerinde olağanüstü küçük chipset/anakart tasarımını hatırlayacaksınız. Zira gelişmiş özellikleriyle X-Box’ın PS2’yi gölgede bırakacağından çok az kişinin şüphesi var. Eh donanım üreticisi olunca ister istemez eski defterleri kapamak durumunda kalan Microsoft böylece Mac kullanıcılarını da kucaklamış oldu. 4 adet USB 2. Fakat artık sadece yazılım değil donanım da üreten Microsoft.0. Radeon ile Radeon 8500 arasındaki kadar olacak. Zira entegre ses ya da entegre ethernet desteğinin üreticilere maliyeti. fiahin Ekflio¤lu. her birinde ikişer doku ünitesi bulunan 8 rendering pipeline’a ve 2 adet piksel. 2 adet Firewire portu. 12 Nisan: ATI’dan yeni bir bomba NVidia GF4’ün keyfini süredursun. Zira her ne kadar CPU’su üzerinde değilse de. Öte yandan pek çok kullanıcı için ses ve ethernet kartı üzerinde bir anakart oldukça cazip. Abit Max serisi anakartlar. piyasanın doygunluğuyla açıklanabilir. Bakalım Mac kullanıcıları daha sonra bu durumdan şikayet edecekler mi? 17 Nisan: X-Box sat›fllar› beklenenin alt›nda (m›?) X-Box’un ilk gelen satış rakamları öyle hayret uyandırıcı oranda yüksek değil. Eh Diğer anakart üreticilerinin bu “ALL IN ONE” konseptine ne kadar mesafeli yaklaşacağı merak konusu. Bu oyunlar arasındaki Halo’nun çok kısa bir sürede ulaştığı 1 milyonluk satış rakamı X-Box’un geleceğinin parlak olduğunu gösteriyor. Hatta satışların geçen yılki PS2’satışlarına nazaran düşük olması. Yüksek çözünürlük/renk derinliği. 10 Nisan: Anakart konsepti de¤ifliyor mu? Geçen ay ki donanım günlüğünde değindiğim VIA’nın Mini ITX yapıdaki. nVidia ve Intel gibi devler var. Zira ürünün arkasında Microsoft. 4 adet USB 1. Kısa vadede satışların düşük olması. pek çok kişiyi şaşırtsa da bence bu durum çok normal. lüks olmaktan çıkacak. Epeydir beklenen Halo piyasaya ç›kar ç›kmaz büyük ilgi gördü. Bu ay da Abit’in MAX adını verdiği yeni anakart serisini görünce acaba anakart konsepti değişiyor mu diye düşünmeden edemedim.tr Conditon Zero Geliyor Counter Strike tutkunlar›n bekledi¤i. Grafik işlemcileri böyle gelişe dursun. X-Box’ın zengin donanım özellikleri doğrultusunda yazılan oyunlar oldukça cezbedici. ürünlerinin Mac sistemler tarafından da kullanılabilmesi için gerekli sürücüleri piyasaya sürdü bile. R200 ise X-Box oyunlar› harika! X-Box’›n donan›m özellikleri.

Hatta aydan aya eklenen yeni ürünleri güncel fiyatları ile bu listede bulabilmek de mümkün. o zaman Fiyat/performans oran› belirleyici faktörünüz olacakt›r. Bunlar Performans ve Fiyat/Performans olarak s›n›fland›r›ld›. Burada donanım editörlerimiz her bir ürünü tek tek ve test prosedürlerine sadık kalarak en ince ayrıntılarına kadar test ediyorlar. TOP 10 listesine girmeyi hak eden yeni ürünlerle birlikte de performans puan› yüksek olan ürünleri ayn› anda görebilirsiniz. 12 kategorilik TOP 10 tablolarımızda test edilen donanımlarla ilgili her türlü bilgiye rahatlıkla ulaşabilirsininiz. Yeni bir donan›m almaya karar verdi¤inizde TOP 10 tablolar› size rehberlik edecektir. Yani performans puanı yüksek olan bir ürünün fiyatı da uygunsa. herhangi bir sürprizle karşılaşmamış olursunuz. C HIP donanım ürünlerinin en iyilerini yayınlamaya devam ediyor. Bu liste her ay güncellendi¤inden. Dergimizle birlikte verilen CD’ de TOP 10 listelerimizde ürünleri hangi kriterlere göre test ettiğimize. fiyatlar›n de¤iflmesi fiyat/performans oran›n› da her ay de¤ifltiriyor. Kategorilere ayırdığımız ürünlerin her biri ayrı bir tabloda bulunuyor. DE⁄ERLEND‹RME » Kendi kriterlerinize göre de¤erlendirin Test tablolar›na dergiden oldu¤u gibi www. Ama e¤er bir ürünün performans›ndan çok fiyat›na önem veriyorsan›z. onun hangi ayda incelemesinin yayınladığını da anında görme imkanına sahipsiniz. Fakat fiyat›n test kriterleri içinde bir ayr› bir bafll›k olmamas›ndan dolay›. Fiyat/performans sadece TOP 10 tablosunda yer alan o ayki ürünler için geçerli bir puanlama. Tabloya bakıp bir ürünü seçip beğendiğinizde. size hitap edecek olan performans puanland›rmas›d›r. nasıl puanlandırdığımıza ve ürünlerle ilgili firmalara ait bilgileri bulabilirsiniz.com. diğer ürünlerin fiyat/performans oranlarını da değiştirebiliyor. Satın almada etkili olması için her ürün için ek olarak fiyat/performans puanı da yer alıyor. Bu tablolarda. Bu tabloda ürünler performans puanlarına göre sıralandırılıyorlar. CHIP | MAYIS 2002 .chip. Her sene yaklaşık 1000 tane ürün Test Merkezimize gelerek incelemeye alınıyor. Sizin için ürünün fiyat›ndan çok performans› önemli ise.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. Böylece sizinle paylaşabileceğimiz çok büyük bir donanım veritabanı oluşuyor. CHIP CD’sinde yer alan CHIP TOP 10 bölümündeki irtibat telefonunu arayarak fiyat alırsanız. fiyat/performans s›ralamas›n› tabloya bakarak kendinizin oluflturmas› gerekiyor.90 MAYIS 2002 CHIP TOP 10 En ‹yi Donan›mlar Donan›m piyasas›na güncel bir bak›fl! Burada yer alan ürünler. Fakat yine de satın alma aşamasında. Tablolarda iki ayr› puan türü yer al›yor. CHIP Test Merkezi taraf›ndan bu ayki ve daha önceki say›larda yer alan testlerle de¤erlendirilip s›ralamaya konmufltur. TOP 10 s›ralamas›n› yaparken ürünler performans puan›na göre en iyiden en kötüye göre yer al›yorlar.

36 bit. Fiyat/ Perfor. 42 bit. 4 MB 36. 36 bit.4 GB.Model Seagate Baracuda ATA III Seagate Baracuda ATA III Samsung SP8004H Samsung SP80A4H Seagate Baracuda ATA IV Seagate Baracuda ATA IV Quantum Fireball Plus AS Samsung SP4001H Quantum Fireball Plus AS Western Digital WD200BB Fiyat› ($ + kdv) 114 140 174 175 99 249 115 105 70 90 Teknik Veriler 30 GB. 4 MB CHIP 4/02 6/01 6/01 3/02 6/01 9/01 6/01 6/01 9/01 6/01 99 98 90 89 78 77 77 75 74 74 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. USB 600 x 1200 dpi. 8 Mb 18 GB.4 GB.R.K 100 96 70 76 73 75 92 81 94 70 300 dpi R. 42 bit. 4 MB 180 GB. U-DMA/100. Ultra160/m SCSI. H›z› Okuma H. Paralel. 4 MB 36. USB 600 x 1200 dpi.Model Epson Perfection 1640SU Epson 1240U Microtek Scanmaker 4700 Epson Perfection 640U HP Scanjet 3400C HP Scanjet 4300C Acer ScanPrisa 640BU Genius ColorPage HR7 Acer ScanPrisa 1240UT HP Scanjet 3300C 600 dpi R. U-DMA/100. Taray›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 83 100 71 69 65 74 54 49 47 94 95 98 57 71 90 95 38 74 29 100 Marka . 42 bit.T. USB 600 x 2400 dpi. SCSI Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. Ultra160/m SCSI.R. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans.9 GB. Yaz. 2MB 80 GB. 2MB 40 GB.T. 48 bit. 2MB 10. H. H.H. 2MB 80 GB. U-DMA/100. Oku.H.Model Seagate ST373405LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST173404LW Seagate ST336706LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST318451LW Quantum Atlas V Quantum Atlas V Seagate ST1181677LW Fujitsu MAH3182MP Fiyat› ($ + kdv) 759 1130 975 505 500 389 476 274 1999 263 Teknik Veriler 73. 8 MB 73. P. Ort. Ultra160/m SCSI. Ultra160/m SCSI. USB. 2MB 20 GB. 4 MB 73. R.7 GB. Ort. (rpm) 99 100 95 94 94 94 86 84 82 65 100 89 89 90 97 96 77 78 76 82 96 100 96 95 88 87 98 82 80 89 92 96 98 96 90 90 100 99 99 98 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 Marka . Fiyat/ Perfor. 4 MB 36. Ultra160/m SCSI.36 GB. IDE Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 91 Samsung SP80A4H: Yüksek yazma transfer h›z› ile dikkat çekiyor. CHIP | MAYIS 2002 . H›z› Okuma H. Seagate ST373405LW: TOP 10’un en de¤erli ürünü. SCSI 1200 x 2400 dpi.T.7 GB. U-DMA/100. Trans.R. U-DMA/100.2 GB. Ort. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans. USB 1200 x 2400 dpi. 4 MB 18. 2MB 40 GB. Epson Perfection: Yüksek tarama çözünürlü¤üne sahip. U-DMA/100.2 GB U-DMA/100. 36 bit. Oku.R. H. P. U-DMA/100. (rpm) 100 100 93 91 85 67 71 83 69 69 98 97 100 95 32 72 74 78 73 70 100 100 84 90 96 81 71 57 66 70 98 99 88 88 100 94 98 87 97 96 10000 10000 10000 10000 10000 10000 7200 7200 7200 7200 Marka . USB CHIP 08/01 01/01 01/01 08/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 94 89 82 80 80 80 79 79 78 78 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 36 bit. Ultra160/m SCSI. Ultra160/m SCSI. 600 dpi 300 dpi R. 2MB 30 GB.4 GB. USB 600 x 1200 dpi.K 100 96 91 78 84 89 69 82 73 87 Dokümantasyon 100 100 88 100 84 80 84 100 94 77 Fiyat› ($ + kdv) 255 141 205 104 96 108 67 126 151 82 Teknik Veriler 1600 x 3200 dpi. Ultra160/m SCSI. 2MB 80 GB. 2MB 20 GB. 2MB CHIP 6/01 6/01 4/02 5/02 10/01 11/01 6/01 2/02 6/01 6/01 96 96 95 94 92 91 90 86 84 84 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. Trans. 48 bit. U-DMA/100. 42 bit. Yaz. USB 1200 x 1200 dpi. Paralel. USB 600 x 1200 dpi. U-DMA/100. Ultra160/m SCSI. 16 MB 18. Ultra160/m SCSI. Fiyat/ Perfor. H.T. P. Ort. USB 1200 x 2400 dpi.

Tube. 1600 x 1200 dpi Trinitron. 40X. DVD Perfor. P.24 mm.25 mm. 1600 x 1200 dpi Flat S. Tray CHIP 9/01 9/01 9/01 12/01 9/01 9/01 9/01 10/01 9/01 9/01 87 87 83 83 74 69 67 63 60 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 0.+ Ergonomi Yatay Düfley Geo. 0. 99 100 87 80 73 72 65 65 44 59 Marka . Gelenler 100 90 95 87 87 85 90 85 90 85 Fiyat› ($ + kdv) 111 79 75 74 63 55 67 69 59 75 Teknik Veriler 16X. Tray 16X.Pitch. Fiyat/ Perfor. Pitch. 0. 40X. Tray 16X. 0. A. 1600 x 1200 Pixel CHIP 4/02 10/01 10/01 11/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 94 92 80 79 78 77 76 76 76 76 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. D. Slot 16X.20 mm. Tray 16X. D. 0. 40X. 50 26 52 95 100 20 18 26 4 21 Beraber. 1920x1440 P.Model Sony CPD-G220P Sony CPD-G200P ADI Microscan G700i Samsung SyncMaster 757 DFX Miro 17F95 Viewsonic GS773 Iiyama VisionMaster Pro 410 Sony CPD-E220E Philips 107B Acer P791 Kontrol Renk Skala Seviyesi De¤erlen.Model Sony G400 LG 995FT Philips 109P NecFP950 ViewSonic PF790 Sony E400 Sony G420 Eizo FlexScan F 67 AD‹ Microscan G66 Philips 109B Boyutlar› (GxYxD) 446x464x461 470x480x470 456x469x438 442x456x447 470x470x477 446x464x461 446x464x461 452x455x478 470x483x425 452x462x420 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 629 465 535 759 575 460 600 490 489 466 Trinitron. 1600 x 1200 P. 40X.: Pixel 19” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top.24 mm. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik . 1600 x 1200 P.25 mm. D.Grille. D. Fiyat/ Perfor.26 mm. T.24 mm.25 mm. 40X.26 mm. 0. 0. 0. 40X. 0. 93 100 94 85 74 82 77 55 78 55 Audio Grabbing 49 57 57 60 44 59 74 98 100 26 Hata Düz.24 mm.25 mm. P. (kHz) Fre. 1600 x 1200 dpi 11/99 Trio D. Perfor. Tube. CHIP | MAYIS 2002 . 40X. 40X.P. 1600 x 1200 dpi 11/00 Trinitron. 0. Conv. 0. 1600 x 1200 dpi 3/01 5/02 Flat S. 1600x1200 P.Pitch. 1600 x 1200 dpi 11/99 Dot Pitch. LG DRD 8160B: Hata düzeltme performans› ile dikkat çekiyor. Slot 16X. 1920 x 1440 dpi Grill Pitch. 1600 x 1200 dpi CHIP 3/01 6/01 1/01 1/00 98 95 95 97 91 91 90 84 77 77 Perfect Flat. CRT. 48X. 1600 x 1200 P.24 mm. (Hz) 96 96 95 100 92 96 87 86 77 83 100 94 94 92 83 83 95 82 77 68 30-96 30-96 30-110 31-110 30-97 30-96 30-96 30-96 30-95 30-95 48-120 50-160 50-160 55-160 50-160 48-120 48-120 50-160 50-160 50-160 Marka . Puan› Fre.25 mm. D. 1280 x 1024 P. Slot 12X. 1600 x 1200 P. Tray 16X. 0. CRT. 0. 0.20 mm nokta aral›¤› ile göze çarp›yor.24 mm. 48X. T. 1600 x 1200 dpi Flat S.25 mm. T. CRT. Pitch. 0. 0. 1920x1440 P.26 mm. P. 0.22 mm. 0.92 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Samsung 757 DFX: 0.24 mm.Flat. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik DVD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 17” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. LG 995FT: Bu ürünün üzerinde 4 USB port’u var. Tube. Convergence 76 71 74 75 74 90 43 57 71 60 Marka . 1920 x 1440 dpi 11/99 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. CRT. 100 100 50 50 50 50 50 50 50 50 97 98 95 93 91 83 100 98 84 94 Ergonomi 100 97 89 88 89 83 91 86 90 88 Geometri 95 94 93 90 87 81 100 92 88 88 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 339 379 302 240 225 280 364 301 285 299 T. Tray 12X.Model Pioneer DVD-105SZ Acer DVP1640A Aopen DVD-1640PRO LG DRD 8160B LG DRD 8120B Aopen DVD-1240 BTC BDV 316B Sony DDU1621 Lite-On LTD-163 Nec DV-5800A CD Perfor. Tron. Fiyat/ Perfor. 0. P. 0. 1280x1024 P. Tray 16X.24 mm.25 mm.

USB 1440x720 dpi. IDE Ultra DMA 33 48X. Düz. Fiyat/ Perfor. Paralel. Gelen 93 100 84 93 70 76 50 53 76 80 Fiyat› ($ + kdv) 1272 1340 1245 2107 759 759 310 385 389 751 Teknik Veriler 1200 x 1200 dpi. CD Tach Hata Ergonomi Perfor. Aopen CD-948E: Fiyat/performans oran› en iyi olan ürün. 512 Kbyte 600x600 dpi. 4 MB CHIP 4/01 4/01 4/01 4/01 3/02 1/02 3/02 4/01 4/01 4/01 94 87 80 79 79 74 72 68 64 61 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. P.8 X Bellek 2 MB 128 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 256 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 512 Kb Fiyat› ($ + kdv) 79 34 32 32 38 48 35 40 35 48 Teknik Veriler 72X. P. IDE Ultra DMA 33 52X. Office Resim Bask› H. 78 62 88 58 100 55 47 54 57 52 Marka . IDE Ultra DMA 33 CHIP 4/00 4/02 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 3/01 8/00 75 69 64 60 60 58 58 58 53 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 16 MB 1200 x 1200 dpi. USB 2880x720 dpi. + B.4 X 17X 20 X 19. IDE Ultra DMA 33 52X. Fiyat/ Perfor. CD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 100 69 53 47 62 51 47 54 50 50 25 52 55 51 44 86 100 85 35 70 80 70 65 65 65 70 60 60 60 60 Marka .8 X 13. Xerox PHASER3400: Dakikada 16 sayfa bask› yapabiliyor. USB CHIP 5/01 8/01 12/00 10/00 10/00 8/01 3/01 10/00 10/00 2/01 95 91 91 87 85 83 80 80 77 75 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.Model Kenwood UCR-421 Asus CD-S520 Aopen CD-948E Aopen CD-952E Asus CD-S550 Creative CD5233E Samsung SC-152 Sony CDU4811 LG CRD-8520B Sony CDU4821 Audio Ripping 12. P. 2500 $’›n Alt›ndaki Lazer Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Resim Kalitesi 95 97 84 100 80 74 78 88 93 99 Marka .6x 7.9 X 7. USB 2400x1200 dpi.94 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Epson Photo 2000P: Çok yüksek çözünürlükte bask› yapabiliyor.Model HP 2250 TN Epson Stylus Photo 2000P Epson Stylus Color 980 HP 1220C Epson Stylus Photo 1270 Epson Stylus Color 680 Lexmark Z42 HP 930C HP 970 Cxi Xerox Docuprint M760 CHIP Top. Paralel. IDE Ultra DMA 33 48X. Paralel. Paralel.9 X 7. Paralel.1X 13. Perf. Paralel. Paralel. IDE Ultra DMA 33 50X. 32 MB 1200x1200 dpi. 89 63 57 100 52 60 51 44 55 52 97 75 85 35 100 61 54 53 53 47 Resim Kalitesi 94 dpi 100 dpi 94 dpi 94 dpi 76 dpi 92 dpi 91 dpi 100 dpi 83 dpi 77 dpi Grafik Kalitesi 100 dpi 97 dpi 97 dpi 94 dpi 82 dpi 87 dpi 95 dpi 96 dpi 94 dpi 86 dpi Fiyat› ($ + kdv) 1035 689 218 362 347 73 116 128 246 111 Teknik Veriler 1200x600 dpi.Model Lexmark Optra T614 Xerox Docuprint N2125 Oki Okipage 24 HP Laserjet 4100 DTN Lexmark Optra T520 Xerox Phaser 3400 Lexmark Optra E320 Canon LBP-800 Lexmark Optra E312 Canon LBP-1000 CHIP Top. IDE Ultra DMA 33 52X. 16 MB 1200 x 1200 dpi. Office Grafik Bask› H. 8 MB 1200x1200 dpi. Fiyat/ Perfor. IDE Ultra DMA 33 52X. Mürekkep Püskürtmeli Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Grafik Bask› K. Paralel USB 1200x1200 dpi. IDE Ultra DMA 33 48X. 32 MB 600 x 1200 dpi. Paralel.8 X 7. USB 600x600 dpi. USB 600x600 dpi. 4 MB 600x600 dpi. 4 MB 1200x1200 dpi. Bask› H. IDE Ultra DMA 33 52X. Bask› H. CHIP | MAYIS 2002 . Paralel USB 600x600 dpi. USB 1440x720 dpi. 93 64 100 90 76 55 66 36 42 42 100 54 100 60 78 42 64 60 46 22 Grafik Kalitesi 86 100 73 87 84 80 75 90 77 89 Ergono. Ethernet 2880x720 dpi. 4 MB 1200x1200 dpi.

GF2 GTS 400. GF2 GTS.8 84. AGP 4X.15 85. Quake III 100 96 96 91 92 92 83 92 85 87 3D Mark 2000 100 92 91 92 93 91 89 84 89 81 View Perf. 4 MB 24/10/40. GF4 MX-440 Pro/600TV GS MSI G4MX440-T Abit Siluro GF4 MX Abit Siluro T400 Leadtek Geforce 2 MX SH MAX MSI MX400 Pro-TC64S Cardex GF2 MX Golden Sample Guillemot Prophet II-MX Cardex CardExpert GF2 MX 400 Leadtek Geforce 2 MX CHIP Top. AGP 4X. AGP 4X. 150$’›n Alt›ndaki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II. 32MB SDRAM 2/01 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. Süresi Süresi 86 82 79 81 80 68 70 67 100 83 86 88 90 85 71 67 65 49 100 84 65 75 45 65 40 55 60 55 40 55 Marka .08 91. GF2 GTS. Ort. 2 MB CHIP 4/02 3/02 3/02 3/02 10/01 2/02 12/01 4/01 3/01 12/01 99 99 97 97 96 95 95 95 92 89 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. 64MB SDRAM 12/01 N. AGP 4X.42 79. 2 MB 24/10/40. 150$’›n Üstündeki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II. GF4 MX 440. H. 64 MB DDR Ati Radeon 8500.36 89. 32MB SDRAM CHIP 4/02 4/02 4/02 8/01 6/01 1/02 2/01 2/01 98 95 93 92 92 91 89 87 87 85 N. GF2 GTS 400. AGP 4X. CHIP Top. P. 8 MB 24/10/40. AGP 4X.06 90.5 79. Fiyat/ Perfor.21 84. AGP 4X. AGP 4X. CHIP | MAYIS 2002 . 64MB SDRAM N. Veri Ort. 2 MB 16/10/40. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. AGP 4 X. Ergonomi OpenGL 97 100 95 59 96 94. TDK 24/10/40: Yüksek yazma performans› ile göze çarp›yor.96 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET MSI MX400: Uygun fiyat› ve multimedya özelli¤i ile dikkat çekici.GF4 MX 440.2 87. 99 100 96 97 97 95.39 89.15 View Perf. AGP 4X. AGP 4X. GF2 GTS 400. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. Fiyat/ Perfor. 64 MB DDR CHIP 1/02 12/01 12/01 12/01 9/01 7/01 6/01 2/01 2/01 6/01 98 96 95 93 92 88 85 81 78 77 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 2 MB 16/10/40. AGP 4X. Fiyat/ Perfor. 64 MB DDR GF2 GTS Pro.24 82. 8 MB 24/10/40. GF2 GTS.52 100 81 97 83 81 73 81 81 48 81 Fiyat› ($ + kdv) 325 330 319 198 280 303 185 356 288 237 Teknik Veriler GF3 Ti 500. Quake III 98 100 98 98 97 95. GF4 MX 440.28 83. 64MB SDRAM N. 64 MB DDR GF3 Ti 500. Ergonomi OpenGL 100 99 99 94 96 93 93 92 91 92 90 100 90 95 90 90 95 87 85 93 Fiyat› ($ + kdv) 135 118 130 85 111 84 148 127 82 59 Teknik Veriler N.Model Asus CRW-3212A LG GCE-8320B Asus CRW-2410S Samsung SW-224 Plextor Plexwriter 24/10/40A Yamaha CRW3200-VK TDK CyClone 24/10/40 Plextor Plexwriter 16/10/40A Yamaha CDRW 2100E LG GCE-8160B Audio CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 95 95 91 Data CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 93 95 91 Fiyat› ($ + kdv) 135 140 141 90 155 180 175 121 126 108 Teknik Veriler 32/12/40.42 83. Eriflim Hata Düz. AGP 4X. 64MB SDRAM N.Model G. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. AGP 4X.39 83.06 84. 64MB DDRAM N. MSI G3Ti500: Testteki kartlar aras›nda en iyi ergonomiye sahip. CD Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. AGP 4X. 2 MB 32/10/40. 64MB DDRAM N. 8 MB 16/10/40. 100 94 95 89 90 92 87 93 87 88 Marka .45 3D Mark 2000 98 100 95 99 95 92. P.54 Marka . 2 MB 24/10/40. AGP 4X.55 73. AGP 4X. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. 64 MB DDR Geforce2 Ultra.Model MSI G3Ti 500-VTG Leadtek Winfast GF 3 Ti 500 TD Abit Siluro Geforce3 Vio Utopia Ati Radeon 8500 Leadtek Geforce 3 Gigabyte GF-3000 Leadtek Geforce 2 GTS Ultra Elsa Gladiac Geforce2 Ultra Creative Geforce 2 Ultra Cardex GF 2 Pro 400 Golden S. AGP 4X. P. 64MB DDRAM N. AGP 4X. AGP 4X. Trans. 32MB SDRAM N. GF2 GTS 400.

firma kurucular›ndan Bill Gates’in bir e-postas› ile ortaya ç›kan “Trustworthy Computing” kampanyas›n› ciddi bir flekilde faaliyete soktu. otomatik olarak etkinlefltirilmeyecekler. Gates. Microsoft’un bu çabalar›na müflterilerin nas›l tepki gösterece¤i ise yöntemlerin uygulanma flekline ba¤l›. Kullan›c›lar ihtiyaç duymayacaklar› ve hatta sistemlerine zarar verebilecek bir fonksiyonu neden kurmak zorunda kals›nlar ki? Bir de madalyonun öteki yüzü var. yeni programlardaki risk yaratabilecek ek fonksiyonlar. Kullan›c› söz konusu fonksiyona bir kere dahi ihtiyaç duyacak olsa bile zor durumda kalabilir. Bu da Gates’in muhtemel güvenlik sorunlar› bulundu¤u sürece ürünlerin gelifltirilmemesi iste¤i ile paralel bir yöntem olarak karfl›m›za ç›k›yor. . Bunun üzerine aç›klama yapan Avrupa Sat›fl ve Pazarlama Baflkan Yard›mc›s› Simon Witts. Microsoft ürünlerindeki ek özelliklerin ileride standart kurulum ayarlar› içerisinde bulunmayaca¤›n› dile getirdi. Bu durumda söz konusu üründen. Tabii ki yeni fonksiyonlar eklemek için her seferinde yaz›l›m›n kurulum CD’sini aramak ve kullanmak zorunda kalmak da sinir bozucu olabilir. Öncelikle. özellikle güvenlik aç›klar›na neden olan ve eriflim alanlar› sunabilen fonksiyonlar için geçerli. Ancak hiç kimse. sadece Bill Gates’in . Bu güvenlik önlemi. tüm çal›flanlar›na gönderdi¤i yaz›d. hangi fonksiyonun ne ifle yarad›¤›n› ve nas›l etkinlefltirilebilece¤ini aç›klamas› beklenecektir. Asl›nda bu düflünce olumlu olarak de¤erlendirilebilir. Söz konusu ek fonksiyonlar›n. varolan ve gelecekte yay›nlanacak yaz›l›mlar›n güvenlik aç›s›ndan iyilefltirilmesini istemiflti (CHIP Nisan 2002/Güncel Haberler). s Yaz›l›m devi Microsoft.98 ‹Ç‹NDEK‹LER 102 104 110 112 120 134 142 Ay›n Shareware’leri: Sizin için seçti¤imiz yaz›l›mlar Yeni Yaz›l›mlar Testte: Yaz›l›m incelemeleri eCHIP ‹çeri¤i: Programlar ve bölümler Yeni Windows Kurulumu: Windows’unuzu yenileyin Dosya Kurtarma Araçlar›: Recovery yaz›l›mlar› testi Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet XP Powertoys: Faydal› eklentiler ve araçlar Bill Gates’in Güvenlik Stratejisi yaz›l›m CHIP | MAYIS 2002 Budanm›fl Windows Microsoft ürünlerinin güvenli¤ini art›rmak istiyor.NET stratejisinin yarar›na olacak bu yöntemin kullan›lmas›ndan yana de¤il. Ayr›ca Witts. Tecrübesiz kullan›c›lar›n. art›k ilk olarak kullan›c›lar taraf›ndan etkinlefltirilmesi gerekecek. Hatta. program›n hangi parçalar›n›n CD veya etkinleflmemifl halde sabitdisk üzerinde sakland›klar›n› bilmiyor olmalar› da göz önünde bulundurulmal›d›r. sistemlerin güvenlik sorununun flu anda gündeme getirilmesi de baz› çevrelerce bu nedenle samimi bulunmuyor. kalmayacaklar› sorusunu dile getiriyorlar. Bu konu üzerinde etrafl›ca düflünenler ise Microsoft’un art›k ek özellikleri ürünler ile beraber sunmayaca¤›n› ve kullan›c›lar›n bunlar› iste¤e ba¤l› olarak internet üzerinden yüklemek zorunda kal›p. art›k güvenli¤i sekteye u¤ratabilecek Microsoft fonksiyonlar›n›n ana ürüne entegre edilmeyece¤ini duyurdu.

Fransa. Bilgi için: www. Flash MX. DVD’leri Video CD’lere dönüfltürebiliyor ve daha sonra bu VCD’leri. bu iki ortam› geriden takip ediyor.5 Animasyonlar ve resimler için görsel efektler haz›rlayan program. tekrarl› tan›mlamalar mümkün. OpenEdge™ ifl platformunun uygulama çat›s› olan Progress Dynamics.com. Dynamics. Bilgi ‹çin: www. sürümü ç›kt›ktan sonra Divx’in 4.com ED‹TÖR’DEN NOTLAR Mahmut Karsl›o¤lu CHIP Yaz› ‹flleri Müdürü Cebinde akrep olanlara duyurulur! olarak gönderebilirler. Avrupa’daki yaz›l›m korsanl›¤›n›n ana buluflma noktalar›ndan biri olan siteden.. 3 Ulead DVD Picture Show Koleksiyonlar için ideal olan bu program. Bilgi için: www. Bu sitelerin müdavimleri.ulead. MX serisinin Macromedia’n›n di¤er yaz›l›mlar› ile daha uyumlu çal›flmas› bekleniyor. Ses Kaynaklar›: Marketagent taraf›ndan yap›lan bir kamuoyu yoklamas›na göre CD ve radyo halen en çok sevilen müzik ortamlar›. kaynak kodun içinde de¤il bir yaz›l›m deposunda (repository) bar›nd›r›l›yor.adobe. Almanya. iflletim sistemlerinden kelime ve grafik iflleme yaz›l›mlar›na kadar çeflitli popüler yaz›l›mlar yasa d›fl› bir flekilde sunuluyordu. Kullan›c›lar. h›zl› yenilenme gibi özellikler yerine yaz›l›mlar›n önce güvenli olmas› gerekti¤ini kabul etmifl bulunuyor. Bu s›ray› bozmayan Sybex de. MP3 dosyalar› ve JPG resimleri çal›flma s›ras›nda Flash projesine yüklenebiliyorlar.e-cryptor. tüm e-posta istemcileri ile uyumlu olmas›na ra¤men kullan›lan e-posta program›ndan ba¤›ms›z olarak çal›flabilmesi. gelifltirilmesi. Böylece Flash bulunan internet sayfalar› daha seri olabilecekler. May›s ay› içerisinde piyasaya sunaca¤› yaz›l›mda ilk olarak sadece bir dizi dönüfltürme arac›n› yay›nlayacak. CHIP | MAYIS 2002 . yaz›l› gizli iletilerinizi 128 Bit’Lik bir anahtar yard›m›yla kodluyor.. Flash 5 versiyonun takipçisi olarak adland›r›yor. hofl görünüm. bir araya getirilmesi ve piyasaya sürülmesi sürecinin h›zland›r›lmas› için tasarlanm›fl. Avusturalya. sürümü gözden düflmeye bafllad›. MP3. yeni bir yaz›l›m gelifltirme paradigmas›n› da beraberinde getiriyor. Bunlar içinden özellikle Warez sitesi warez.. flifrelenen iletileri Sürükle&B›rak yöntemini kullanarak EXE veya CAB dosyalar› biçiminde posta programlar›na tafl›yabilir ve eklenti KISA. ‹yilefltirilmifl renk yönetimi ve daha anlafl›l›r ve kullan›m› daha kolay hale getirilen zaman çubu¤u da yenilikler aras›nda say›labilir. Bilgi için: www. Art›k nesneler ve özellikleri. Programdaki en büyük engel ise al›c›n›n postay› açabilmesi için flifreyi bilmek zorunda kalmas›d›r. KISA.com E-postalar Güvenle Aç›l›yor E-cryptor. Hong Kong ve ABD’nin de içinde yer ald›¤› 20 ülkede yay›n yapan korsan sitelerine yönlendirme yap›l›yordu. daha önce Avusturya. Movie Ripper. art›k Windows XP ve MacOS X platformlar›n› da destekliyor.com 3 Adobe After Effects 5. CD’lere yazabiliyor.macromedia.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET 99 Macromedia Flash MX SoftClan e-cryptor Animasyonlara MX Dopingi H›zl› ve internet üzerinden oynat›labilen animasyonlar yaratmak amac›yla kullan›lan Flash program›n›n üreticisi Macromedia. Kaynak: marketagent ! IN & OUT n ! Güvenlik Microsoft bile. Koreli firma Honestech’in gelifltirdi¤i ve MPEG 1 için en iyi Encoder olarak adland›r›lan teknolojiyi kullanan Movie Ripper ad›ndaki yeni program› ile kalite sözü veriyor. Flash MX’i piyasaya sürdü.. Bilgi için: www.sybex. Daha fazla s›k›flt›rma ve kaliteli görüntü sa¤layan Divx5 yükseliyor. yaz›l›m gelifltiriciye standart bir uygulama için en s›k ihtiyaç duyulan çözümleri sunup.com Progress Dynamics Yaz›l›m Gelifltirme Dili! Progress’in yeni uygulama gelifltirme ürünü Dynamics. Ancak bir y›la yak›n bir süredir s›k› çal›flan BSA’n›n giriflimleriyle 1800 Warez sitesi kapat›ld›.at’nin kapat›lmas› en büyük baflar›.progress. gelifltirme süresini ve maliyetini k›saltmas›n› sa¤lama iddias›n› tafl›yor. Bilgi için: www. Sybex. art›k elinizi cebinize atman›n zaman› geldi! Movie Ripper VCD Kodlay›c› DVD Arac› Tüm büyük yaz›l›m sunucular› s›rayla tek bir t›klama ile DVD kopyalayan araçlar sunuyorlar. Bu program›n en büyük avantaj›. resimleri CD veya DVD ortamlar›nda arflivleyebiliyor. Divx4 5. ifl uygulamalar›n›n da¤›t›lmas›.com Warez sitelerinde flimdiye kadar. Bu y›l içinde de 6000 sitenin kapat›lmas› hedefleniyor.tr ? MÜZ‹⁄‹ NEYLE D‹NL‹YORUZ? CD ve Radyo MP3’den daha popüler CD Radyo MP3 Canl› E¤lenceler Internet Plak %87 %81 %42 %25 %21 %7 De¤erler yüzde cinsindendir.

baflta genetik rahats›zl›klar olmak üzere birçok hastal›¤a karfl› gelifltirilecek yeni ilaçlar›n çal›flmalar›n›n yer alaca¤› genifl bir veri taban› oluflturalacak. hastalar›n genetik yap›lar›n›. bilgisayarlar›n e-posta programlar›nda bulunan adres defterindeki isimlere kendini yayarak geniflliyor. kullan›c›lar›n Napster’da oldu¤u gibi birbirine ba¤l› olmas›n› ve ald›klar› spam mailleri di¤er üyelerle paylaflarak. dünya çap›nda genifl bir veritaban› oluflturmak için anlaflma imzalad›klar›n› duyurdular. Duruflmalar›n ilk safhas›nda Bill Gates ifadesini video kasetle yollam›fl.microsoft. Seattle da düzenlenen Windows Hardware Engineering Conference’da (WinHEC)’de Wireless LAN için yaz›l›m çözümlerini sundu. Bilgi için: www. Trend Micro fiirketi’nin web sitesinde bulunan ücretsiz yamay› indiren kullan›c›lar virüsten kurtulabiliyorlar. Bilgi için: www. Ancak Napster’in de mucidi olan iki yaz›l›m mühendisi taraf›ndan gelifl- Wireless LAN’a Yaz›l›m Çözümü Yaz›l›mla Gelen H›z Microsoft. di¤er bilgisayar virüslerinin aksine gönderildi¤i bilgisayar›n adresini sakl›yor. Tek say›yla bafllayan aylar›n (Ocak.com/turkiye CHIP | MAYIS 2002 . ‹stenmeyen ticari tan›t›m e -postalar›ndan kurtulmak için kurulan bir network. May›s. spam olmayan baz› önemli mailleri de “yanl›fll›kla” silebildikleri için kullan›m alan› bulam›yorlar. Böylece bilmsel çal›flmalara kolay eriflim ve dolay›s›yla yeni çal›flmalar›n h›zlanmas› sa¤lanacak. aile ve t›bbi geçmifllerini inceleyerek kesin tan› ve do¤ru tedaviler üzerinde yo¤unlaflabilecekler.com Japonya’y› Virüs Vurdu Japonya’da flimdilik 712 bilgisayar› etkileyen Klez. Sistem. Bu nedenle virüsü yayan bilgisayar› tespit etmek zorlafl›yor. Bilgi için: www. Paylafl›ml› Kaynak Ortak Dil Altyap›s›’n›n kaynak kodu. Fakat ayn› zamanda.trendmicro.E Son Dakika ‹lac›n› Buldular m›? Spam postalar. UNIX iflletim sisteminin IBM versiyonu olan AIX iflletim sistemi üzerinde çal›flacak sistem ile Mayo Clinic’lerde tedavi gören kanser. T›p bilimiyle dijital teknolojiyi birlefltirecek anlaflma sonucunda. Bilgi için: www. onlar› uyarmas› mant›¤› ile çal›fl›yor. Adalet Bakanl›¤› avukatlar› Gates’in kasetlerdeki ifadesinin inand›r›c› olmaktan uzak bulundu¤unu savunduklar›nda. Virüs.com gördü¤ünü düflünüyor. Dolay›s›yla Japonya’da yarat›ld›¤› veya yay›lmaya bafllad›¤› san›lan virüsün Japonya d›fl›nda da görülmesi bekleniyor. gönüllü kullan›c›lar›n kat›l›m›yla denendi ve Spam mail’lerin önüne baflar›yla geçebildi¤i gözlendi. Bu sayede donan›m üreticileri verimli yeni Wireless Lan ürünleri gelifltirebilecekler. Kullan›c›lar›n ço¤u enfekte olduklar›n› da fark etmiyorlar. anti tekel davas›n›n ilk aflamas›nda Bill Gates’in duruflmada ifade vermekten kaç›nd›¤› için flirketin zarar ederken spam postalara karfl› gelifltirilen önlemler.E isimli bir virüsün do¤rudan antivirüs programlar›na sald›rd›¤› belirlendi.100 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET Spam Karfl›t› Napster Klez. Bilgi için: www. Free BSD ve Windows için CLI ve C# ile ilgili 1 milyon sat›r kaynak kodunu akademik çal›flmalar için kullan›ma sundu. ‹ki üst düzey yetkili bu kez mahkeme ile yüzleflmeye haz›rlan›yorlar. Microsoft’un aleyhine geliflmelerin oluflmas›na sebep olmufltu. kolit. Temmuz. artan bir yo¤unlukla elektronik posta sahiplerinin bafl belas› olmaya devam tirilen Napster benzeri bir P2P yaz›l›m›. mahkemede bulunmayan Bill Gates’in bu iddialara cevap verememesi. Tan›t›lan yaz›l›m. ECMA Ortak Dil Altyap›s›’n› ve C# standartlar›n› kullan›yor ve Microsoft Windows XP ve FreeBSD iflletim sistemleri için kullan›ma sunuyor. Mart.ibm. akademik çal›flmalar ve Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi’ne olan deste¤ini de ortaya koymufl oldu. Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi uygulamas› için kaynak kodunu kullan›ma açan Microsoft. Kas›m) alt›nc› gününde aktif olan virüs. Çal›flmalar do¤rultusunda tedavisi bulunamayan hastal›klarla mücadelede önemli ad›mlar›n at›lmas› bekleniyor. Wireless LAN sisteminin iflinin bir k›sm›n› üstlenerek h›z›n artmas›n› sa¤l›yor.napster. Microsoft. k›smen ayr› bir standart haline geldi¤inde bu sistemlerin baflka iflletim sistemi kullan›c›lar›n›n bafl›na problem açabilece¤inden endifle ediliyor. Bir milyon sat›r kaynak kodunu sunan Paylafl›ml› Kaynak CLI uygulamas›n›n programlama dili alan›na ve XML Web hizmetleri araflt›rmalar›na destek olmas› hedefleniyor. ast›m ve di¤er sebeplerden muzdarip hastalar›n (yaklafl›k 6 milyon kifli) bilgilerinin ifllenmesi mümkün olacak.microsoft. Anlaflmada IBM’in e-server ailesinden pSeries sunucular› ve veritaban› yönetim yaz›l›m› DB2 kullan›lacak. e-Sa¤l›k Mayo Clinic’e IBM Deste¤i IBM ve uluslararas› bir sa¤l›k kuruluflu Mayo Clinic. Söz konusu veri taban› sayesinde t›bbi araflt›rma uzmanlar›.com Microsoft’un Bafl›na Ne Düfltü Kaynak Kodunu Açt›lar Microsoft. Eylül. spam mesajlar›n belirleyerek kullan›c›lar› bu mesajlardan kurtarmay› hedefliyor.com Gates ve Ballmer Mahkemede Microsoft’un en üst düzey iki yöneticisi Bill Gates ve Steve Ballmer anti tekel davas›n›n yeni duruflmas›nda ifade verecek.

vergi numaras›.com Dijital Vatandafll›k Yaklafl›yor e-Devlet Uygulamalar› 1974’den beri hayata geçirilmeye çal›fl›lan elektronik kimlik kart› ve nüfus kay›tlar›n›n elektronik ortama geçirilmesi çal›flmalar› “tüm h›z›” ile sürüyor. üreticilerine ve web programc›lar›na sitelerinde 2 milyardan fazla web doküman›n› direkt olarak kendi programlar›ndan aramalar›na olanak sa¤l›yor. Bilgi için: www.google. Ancak. Bilgi için: www.sbs.com. Bu aflamadan sonra yaz›l›mc›lar günde en fazla 1000 otomatik arama yapmakta serbestler. Ticari lendirme paketi download etmenize izin veriliyor. Google servisine kay›t olduktan sonra.tr CHIP | MAYIS 2002 . Yeni servis uygulama programlama arayüzleri için Google Web APIs ad›n› tafl›yor. SOAP ve WSDL standartlar› ile uygulama programlama arayüzleri (API'ler) yarat›labiliyor.Google Arama Araçlar›n› Test Ediyor Yaz›l›m ‹çinden Arama Dünyan›n en geliflmifl arama motoru olarak gösterilen Google. SOAP (Simple Object Access Protocol) ile sistemin internet ile ba¤lant›s› kurulabi- amaç gütmeyen yaz›l›m. Güney Afrika’n›n vatandafllar›n›n on sene içinde bürokratik ifllemleri elektronik ortam üzerinden gerçeklefltirebilecekleri düzeye ulaflmak üzere hedef koydu¤u belirtildi. çal›flmalar›n› h›zland›rmas› gerekti¤i vurguland›. bir tan›t›m ve bilgi- lirken. Servise getirilen k›s›tlamalar›n ise. WSDL (Web Services Description Language) ile mesajlaflma teknolojisi kullan›labilir. Web sitesinde arac›n kullan›m›n›n flimdilik ücretsiz oldu¤u belirtiliyor. Türkiye’nin ise e-devlet ko- nusunda hükümet düzeyinde özel komisyonlar› ve milyonlarca dolarl›k yat›r›m› bulunurken. “servisin kiflisel ve ticari amaç gütmeyen yaz›l›mlarda kullan›lmas›” yönünde oldu¤u aç›kland›. trafik cezas› ö¤renmek gibi bürokratik ifllemlerin internet üzerinden gerçeklefltirilmesini sa¤layan e-devlet uygulamalar›n› gelifltiren Siemens Business Services yekililerin yapt›¤› aç›klamada e-devlet uygulamalar› konusunda yeni bir at›l›m içinde olan Güney Afrika’dan örnek verildi. web programc›lar› için kendi sitelerinden Google ile arama yapmalar›n› ve sonuçlar› görüntülemelerini sa¤layacak yeni bir servisi test etmeye bafllad›.

Özellikle internet üzerinde fazlaca sörf yapan. Program›n Windows Gezgini’ne benzeyen yönetim arabirimi sayesinde. Buradan kullan›ma kapat›lacak programlar. E¤er ‹ngilizce biliyorsan›z bu kitaplara mutlaka bir göz at›n. belki siz de hayat›n›zda büyük de¤ifliklikler yapabilirsiniz.0: Özel teknikler ve stratejilerle kendi kiflisel potansiyelinizi ve kendinizi gelifltirmenizi amaçlayan bu kitab› kullanarak. DivX 5 Pro Video Bundle DVD kalitesinde filmleri izlemek için gerekli codec’in son sürümü Ad-aware ‹stenmeyen reklamlara karfl› koruma sa¤layan bir yaz›l›m ICQ 2002a Arkadafllar›n›z ile sohbet için en tan›nm›fl iletiflim arac› Download Accelerator Ba¤lant› kopmadan h›zl› bir flekilde dosya transferi için ZoneAlarm Internet üzerinde güvenli¤i sa¤layacak firewall yaz›l›m CD’DE YER ALANLAR H eCHIP Code SHAREWARE Elektronik Kütüphaneniz ‹çin ‹lginç E-Kitaplar Bu ayki e-kitaplar›m›z aras›nda.com.tr Morpheus Preview Edition 1. WinZip En popüler dosya s›k›flt›rma yaz›l›m›n›n yeni sürümü PC Monitor 2.102 SHARE WARE Top Downloads www. 8. E¤er çocuklar›n›z›n yan›nda de¤ilken bile. 5.0: Drop Forged Lennon. Design for Web Accessibility 1. korku romanlar›ndan oluflan bir koleksiyon. Hikayeler ise Beatles’›n f›rt›na gibi esti¤i y›llarda yazar›n haf›zas›nda kalan hat›ralardan olufluyor. John Lennon’un en k›flk›rt›c› flark› sözleri üzerine yaz›lm›fl tamamen uydurma bir hikaye de. alt tag’lar› ve di¤er HTML bileflenleri konusunda kod örneklerine de yer veren bu ücretsiz e-kitab› okumak için kendi görüntüleyicisini kullanman›z gerekiyor.5 h iMesh Multimedya dosyalar›n› indirmeye yarayan bir yaz›l›m Kontrolü Elden B›rakmay›n Bilgisayar›n›zda kimin. büyük bir Beatles fanati¤i olan Sharon Richards taraf›ndan yaz›lm›fl. Kitab›n içeri¤inde. hangi ifllemleri yapabilece¤ini belirlemek ve bunu kontrol alt›nda tutmak istemez misiniz? PCMonitor adl› bu yaz›l›m.chip. bilgisayar›n›zda gerçekleflen tüm ifllemleri izleyerek. ❿¤ Drop Forged Lennon eBook 3. çocuklar›n neyi ne zaman yapmas› gerekti¤ini ayarlayabilece¤iniz bu program›n kullan›m› da oldukça kolay. k›sa hikayelerin yan› s›ra yazarlar›n romanlar›ndan al›nm›fl pasajlar da mevcut. web tasar›m›ndan kendinizi gelifltirmeye kadar genifl bir yelpazede birbirinden ilginç 5 e-kitap yer al›yor. hiç zorlanmadan daha önce gerçeklefltirilmifl ifllemlere ve di¤er ayarlara ulafl›labiliyor. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan bu yaz›l›m›n yönetim ekran›na ulaflmak içinse. Son olarak. belirli tufl kombinasyonlar›n› kullanmak ve ayr›ca bu aflamadan sonra güvenlik için de bir flifre girmek gerekiyor. bunlar üzerinde tam kontrol sa¤laman›za imkan tan›yor. hangi zamanlarda. insan tan›ma ve izleme teknolojisinin gelifltirilmesi ve kullan›lmas› s›ras›nda ortaya ç›kan sosyal. internet ile ilgili filtreler ve engellenecek web sitelerini ayarlamak mümkün oluyor. Tablo bafll›klar›. 6.0: Son günlerde ad›ndan s›kça bahsedilmeye bafllanan flu yeni ID chip’leri hakk›nda neler biliyorsunuz? Bu HTML tabanl› otobiyografi kitab›. fliirden korku hikayelerine. kitab›n dikkat çekici köflelerinden birini oluflturuyor. Birçok insan üzerinde baflar›ya ulaflm›fl bu kitap ile. Gnutella tabanl› en popüler P2P yaz›l›mlar›ndan biri PC’nizdeki Ajan: Bilgisayar›n›z› baflkas› kullan›yorken neler yapt›¤›n› bu seçenek sayesinde rahatl›kla izleyebilirsiniz.0: Bu e-kitap size nas›l daha baflar›l› HTML kodlar› yazabilece¤inizi en iyi flekilde sunuyor. Üstelik. 3. ❿¤ Implanted Chips&Dips 1. oyun oynayan ve sohbet odalar›nda çok fazla zaman harcayan çocuklar› ile sorunlar yaflayan ebeveynler bu yaz›l›mdan yararlanabilirler.0: Genç yazarlar Brandon Massey. Self Improvement Unleashed 2. 7. CHIP | MAYIS 2002 . idealleriniz do¤rultusunda daha mutlu bir hayat yaflayabilirsiniz. 4. onlar›n internet üzerindeki zararl› içerikten uzak olmas›n› istiyorsan›z. bu kullan›m› kolay kontrol yaz›l›m› epey iflinize yarayacakt›r. teknik ve finansal meydan okumay› esprili bir dilde inceliyor. Jon Merz ve Scott Nicholson’a ait. 2. New Voices from Kensington 1. fiiirlerin hemen hemen hepsi Rock n’ Roll’un en büyük isimlerinden biri olan John Lennon’dan esinlenerek kalema al›nm›fl. k›sa hikayeler ve fliirlerden oluflan bir e-kitap.

KISA. kimden geldi¤i ve konular›na göre filtreleme imkan› da sunan program. Çok güçlü bir flifreleme algoritmas›na sahip olan program. SMS4Mail adl› bu yaz›l›m. Pragram ekle/kald›r ve hatta CTL-ALT-DEL menüsünde bile yer almayan Stealth Folder.0 Tamamen ücretsiz bir web sunucusu olan Abyss Web Server 1. Ancak tüm popüler CD yaz›c›lar› da destekleyen program› kullanabilmek için.2 h Dünyan›n En Kusursuz Saati! E¤er PC’nizin saatini en do¤ru flekilde ayarlamak istiyorsan›z. bu programdan yararlanabilirsiniz. herhangi bir grafik program›na gerek kalmadan do¤rudan sabitdiske resim olarak kaydediliyor. Tek bir tufla t›klayarak. Maksimum 20 POP3 posta hesab›n› kontrol edebilen program. Dolay›s›yla ancak bu ifllemlerden sonra tekrar dosyalar›n›za ulaflmak mümkün oluyor. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan program›n ayarlar›na ulaflabilmek içinse. ‹stenirse resimler arka arkaya otomatik olarak da birbirini takip eden dosya isimleri ile saklanabiliyor. Ancak. Ek olarak bir saat sunucusu olarak çal›flan Chronograph ile PC’nizin saatini sadece NIST atomik saat sunucular› ile de¤il. bofl bir CD’yi de CD yaz›c›n›za koyman›z yeterli oluyor. Zaman ayarl› foto¤raf çekebilmenizi de sa¤layan ABF’nin kullan›c› arabirimi de iste¤e ba¤l› olarak de¤ifltirilebiliyor. Tarih de dahil olmak üzere mesaj›n kendisi 160 karakterden daha fazla olam›yor. Gelen postalar›. Cep telefonunuz yan›n›zda olmas› flart› ile bu program› kullanarak. Ancak deneme amaçl› olarak kullan›c›lara 3 bedava SMS de sunuluyor. klasörlerinizi de baflar›l› bir flekilde saklayabiliyor. ayr›ca bir flifre ile de korunmufl. Detayl› yard›m menüsüne ulaflmak içinse F1’e basmak yeterli! CHIP | MAYIS 2002 . size DVD filmlerinizi. HTTP proxy sunucu deste¤i ve takvim için gelifltirilmifl yard›m seçenekleri de bulunuyor.0 h PC’den Cebe Elektronik Posta DVD Backup 6. eski Print Screen tuflu komutunu daha kullan›fll› hale getiriyor. Manual.. Ayr›ca günlük maksimum SMS say›s›n› s›n›rlayarak SPAM postalara karfl› önlem al›nmas› da mümkün..GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 103 Ay›n Shareware’leri SMS4Mail 1. 3 Capture Pro 1. SVCD ya da VCD’lere kaydetmek için gerekli tüm güçlü araçlar› sunuyor. Tüm bunlar›n yan› s›ra kullan›c›lara uzaktan web yönetimi için çok kolay bir arabirim de sunan Abyss Web Server ile PHP ve Perl script içeren sitelerinizin sorunsuz olarak kullan›ma aç›lmas› sadece birkaç dakikada gerçekleflebiliyor. heyecanla bekledi¤iniz bir e-mail’in gelip gelmedi¤ini merak ediyorsan›z. belirli bir miktarda SMS için kredi sat›n alman›z gerekiyor.4 h Bir ifl toplant›s›nda ya da tatildeyken. bunlar› ayn› anda birden fazla cep telefonuna da gönderebiliyor. Bilgisayar›n›zda bulunan herhangi bir görüntü yakalama cihaz›n› ya da web kameran›z› kullanarak bir foto¤raf stüdyosu oluflturman›za olanak tan›yan bu yaz›l›m ile ekranda istedi¤iniz görüntüyü seçtikten sonra foto¤raf çekmeniz mümkün oluyor. gelen postalar› kontrol edip filtreledikten sonra SMS olarak cep telefonunuza gönderebiliyor. Böylelikle art›k bu tufla bas›ld›¤› zaman yakalanan ekranlar.. sabitdiskinizde 4 GB bofl disk alan›n›z›n bulunmas› gerekiyor. Daha önce sadece ekran koruyucu olarak kulland›¤›n›z. araç ve görev çubu¤unda.0 Görsel olarak ekran›n›z› renklendirecek ve daha da canland›racak olan bu program. izlenmesi ya da de¤ifltirilmesi kesinlikle mümkün olmuyor.0’a mutlaka bir göz atman›z gerekiyor.. Klasörlerinizin güvenli¤i sizler için önemliyse ve dosyalar›n›za di¤er kullan›c›lar›n ulaflmas›n› istemiyorsan›z. NIST’de bulunan atomik saat sunucucular› ile ba¤lant›l› olarak 3 Vital Desktop 1. küçük dosya boyutuna ra¤men HTTP/1.0 Oldukça basit ama bir o kadar da kullan›fll› bir sistem eklentisi olan Capture Pro. sadece DVD filminizi DVD okuyucunuza. tüm yedekleme ifllemini ve CD yazmay› gerçeklefltirebilece¤iniz yaz›l›m› kullan›rken. Stealth Folder 6. belirli bir periyoda ba¤l› ya da sadece ba¤lant› sa¤land›¤›nda bir kere ayarlama yapacak flekilde farkl› modlara sahip olan programda. Program› kullanabilmek için sitesinden KISA. Stealth Folder 6. masaütünüzde sabit görüntüler yerine hareketli ekran koruyucular›na da yer vermenize olanak tan›yor. özel bir tufl kombinasyonunun kullan›lmas› gerekiyor. Bu flekilde korunmufl dosyalar›n daha sonradan silinmesi. CGI script.1. neredeyse tüm dosyalar ile uyumlu çal›flan Vital Desktop ile statik masaüstü görüntüleri tarihe kar›fl›yor. böylece istenen mesaj›n size ulaflt›r›lmas›n› da kolaylaflt›r›lm›fl oluyor. yerel a¤ üzerindeki herhangi bir bilgisayar ile senkronize etmeniz de mümkün oluyor.0 h Size Özel Klasörler çal›flan bu yaz›l›m› bilgisayar›n›za kurabilirsiniz. Kimden. Bafllat menüsünde. ayr›ca gizli klasörlere eriflme giriflimlerinin de bir kayd›n› tutuyor. parçal› download’lar ve daha birçok ek özellik ile oldukça dikkat çekiyor. Chronograph 2.0 ABF Photo Camera gerçekten de oldukça yararl› bir görüntü yakalama uygulamas›. DVD’lerinizi Yedekleyin Backup DVD. Gizli dosyalara ulafl›ld›ktan sonra otomatik olarak bu izleri de yok eden program. 3 Abyss Web Server For Windows 1.0. Konu. elektronik postalar›n›za her yerden ulaflman›z mümkün oluyor. 3 ABf Photo Camera 1.

yeni sürümlerin asl›nda yeni sürüm olmay› hak edecek kadar çok yeni özelli¤e sahip olmamalar›. Ergonomide ise CHIP.com.104 ‹Ç‹NDEK‹LER Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m› Adobe Photoshop 7.tr 106 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› Astrosell Professional FTP Yaz›l›m› Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m› LapLink Gold 11 108 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Mcafee Internet Security 4. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor. Neredeyse bir önceki sürümüyle ayn› olan yaz›l›m. Di¤er taraftan Adobe da Photoshop 7 ile resim düzenleme ile u¤raflanlar için pek bir yenilik sunmuyor. gibi sorulara cevap aran›yor. Kriterlerden ifllevsellik. s Bu ay›n yaz›l›m inceleme bölümünde a¤›rl›kl› olarak yaz›l›m devlerinin en popüler yaz›l›mlar›n›n yeni piyasaya ç›km›fl son sürümleri bulunuyor. Laplink’in PC’ler aras› kolay ba¤lant› kurmak için haz›rlad›¤› Laplink Gold ve son olarak da Ipswitch’in meflhur ve en eski FTP programlar›ndan biri olan WS_FTP Professional’›n en son sürümü ilginizi çekece¤ine inand›¤›m›z yaz›l›mlar aras›nda yer al›yor. Bunlar aras›nda en dikkat çekenleri yaz›l›m testi sayfalar›m›zdan inceleyebilirsiniz. yaz›l›m›n dokümantasyon ve kullan›fll›¤›n›n kalitesi de¤erlendiriyor. Bu ay inceledi¤imiz Autocad 2002 ise maalesef bu olay›n en büyük örne¤i. Kaynaklarda ise donan›mla aras›ndaki uyumlulu¤a puan veriliyor. Mcafee ve Ulead’›n yaz›l›mlar›n›n yan› s›ra Astrosell’in kullan›m› kolay e-ticaret uygulamas›. yaz›l›mlar›n kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik. Autodesk. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü CHIP ONLINE Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www.com. baz› durumlarda bu heyecanlar› geçtikten sonra eski sürümlerin de kendilerine yetti¤i gerçe¤i daha a¤›r bast›¤›ndan. Çünkü oldukça güçlendirilmifl çizim araçlar›. kullan›c›larda bir merak uyand›rsa da. Ancak tabii ki bu baflar›s›z bir sürüm oldu¤u anlam›na gelmiyor. ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor. Her ne kadar popüler yaz›l›mlar›n yeni piyasaya sürülmüfl en son sürümleri. yeni sürümü gerçekten çarp›c› k›l›yor. Art›k say›lardan b›kan Macromedia’n›n Flash MX ad›yla piyasaya sundu¤u Flash 6 ise. mkars@chip.. Kullan›m kitap盤› ne kadar anlafl›l›r ve kapsaml›? Online yard›m al›nabiliyor mu? Asistanlar mevcut mu?. Burada ne kadar az hata yapt›¤› ve ne kadar fazla özelli¤e sahip oldu¤u de¤erlendirmeye giriyor. Adobe.01 Video Düzenleme Yaz›l›m› Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› Adobe GoLive 6 DE⁄ERLEND‹RME CHIP. yeni özelliklerin azl›¤› ile bu sürümü bekleyen tasar›mc›lar› hayal k›r›kl›¤›na u¤ratacak gibi duruyor. sadece deneme sürümlerine göz atmakla yetiniyorlar.chip. Macromedia. Mahmut Karsl›o¤lu.tr/ yazilim adresinde bulabilirsiniz. Bu de¤erlendirme yaz›l›ma verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor. bu ay›n en ilgi çeken yaz›l›m› olmay› baflar›yor.0 Beta CAD Yaz›l›m› Auto Cad 2002 105 Yeni Yaz›l›m TESTLER‹ Yaz›l›m dünyas›nda firmalar her geçen gün daha fazla özellik içeren yaz›l›mlar ile kullan›c›lar›n karfl›s›na ç›k›yorlar. Bunun en önemli sebeplerinden biri. TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) CHIP | MAYIS 2002 . yaz›l›m›n konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor.

tr Firmay› aray›n›z Win ME/98/NT/2000/XP Macromedia’nın yeni web uygulama serisinde ilk olarak piyasaya sürdüğü Flash MX aslında popüler vektör canlandırma yazılımının 6. Adobe ile mahkemelik olan Macromedia’nın bu kararına hak vermemek de elde değil. en büyük yenilikler içinde yer alıyor. P Güçlendirilmifl çizim motoru P Gelifltirilmifl GIF saydaml›k kontrolü M Çok fazla yeni araç içermiyor Aslında yeni bir sürüm olmayı hak etmeyecek kadar az özellik ve yenilikle karşımıza çıkan Autocad 2002. Aslında. Ama diğerleri yeni player’ın biraz daha yaygınlaşmasını bekleyebilirler.0 ise artık GIF dosyalarında saydamlığa izin veriyor. Program içinde sadece Express Tools.com Firmay› aray›n›z Windows 98/ME/2000/XP www. Flash’ın tüm video formatları için sunduğu destek ise.autodesk. Freehand ve Dreamweaver da bulunuyor. kullanıcılara hızlı erişim bölümünde yer alan araçlar için kişisel ayarları kaydetmeye olanak tanıması ile gerçekten etkileyici. Programın 15 günlük deneme sürümünü http://pointa. Wblock komutu ile XML çizim dosyalarının oluşturulması ise başarılı bir özellik. Flash yazılımına baktığımız zaman. VIP program ve Autodesk'in beta sitesindeki beta ürünlerden programa dahil edilmiş birkaç özellik dikkat çekiyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET 105 A Ü YIN 5|2 2 00 NÜ RÜ Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Resim Düzenleme Yaz›l›m› CAD Yaz›l›m› 0 MACROMEDIA FLASH MX CHIP TOP. Sadece yeni özellikler ve gelişmiş özellikler listesine bakmak bile bunu anlamak için yeterli.com/local/ enu/portal/asp/index. Actions panelinde yer alıyor. Yeni başlayanlar düşünülerek programa eklenmiş bir başka yenilik ise. AutoCAD 2000i ile hemen hemen aynı. yeni sürüme geçmeden önce eklenen az sayıdaki özelliğin işinize yarayıp yaramayacağını düşünmekte fayda var. Sonuç: Eğer hali hazırda AutoCAD 2000i sahibiyseniz.sayisalgrafik.net Firmay› aray›n›z AUTOCAD 2002 CHIP TOP. Tabii ki daha önceki sürüme “i” eklentisini veren internet araçları da yeni sürümde halen yerini koruyor. Yeni sürümün araç çubuğuna ise Modify I. Dimension.medyasoft. yeni sürümü bekleyen kullanıcılar arasında tam bir hayal kırıklığına yol açıyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT - ADOBE PHOTOSHOP 7. PUANI F‹YAT/PERFOR. İlk bakışta. ImageReady 7. yağlı boya ya da kurşun kalem gibi standart fırçalar için değişken hue ve opacity değerleri kullanmayı mümkün hale getiriyor. Sonuç: En iyisini isteyen geliştiriciler için mutlaka yapılması gereken bir güncelleme. semboller ve video klipler de artık kendilerine has bağımsız özelliklere kavuşmuşlar. Bu zeki sistem. ilk etapta dikkat çeken ve oldukça da üzücü olan farklılık daha önceki sürümlerde yer alan kartlardan oluşan paletlerin yer almaması. PUANI F‹YAT/PERFOR. Photoshop’un yeni sürümü bir gereklilikten çok lüks sayılabilir. Sonuç: Eğer profesyonel bir fotoğrafçıysanız ve doğal çizim araçlarına ihtiyaç duyuyorsanız 7. sürümü. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win ME/2000/XP www.evet. Ayrıca aynı Corel'ın Procreate Painter’ında olduğu gibi Photoshop'un gelişmiş araçları da artık pastel. P Genifl video format deste¤i P Geliflmifl scripting araçlar› M Yeni bafllayanlar için zor arabirim H eCHIP Code FlashMX Şimdiye kadar Photoshop’un her sürümü.jsp adresinden indirip deneyebilirsiniz. Text ve CAD Standards şeklinde 4 yeni araç daha eklenmiş. Ancak firma bu açığını kapatmak için araçların yer aldığı panelleri birbirinden bağımsız hale getirmiş. Birincil görevi resim düzenleme olan programa bu konuda eklemiş en çarpıcı araç ise “Healing Brush” adını taşıyor. arabirim olarak program çok fazla değişmiş gibi durmuyor. Yeni sürüm. Dreamweaver'in arabiriminden programa uyarlanmış. bu konudaki benzerlik dolayısıyla. Bu şekilde örneğin resimdeki insan yüzünde bulunan kırışıklıklar. P Express tools ve VIP program eklentisi P XML çizim dosyalar› oluflturabiliyor M Çok az yeni özellik bulunuyor CHIP | MAYIS 2002 . PUANI F‹YAT/PERFOR. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www. Diğer taraftan yeni geliştirilmiş olan Tool Presets seçeneği. Yeni sürüm içinse aynı şeyi söylemek pek de mümkün değil.com. ufak cilt kusurları ya da benzeri sorunlar kolaylıkla temizlenebiliyor. Bundan sonra sayı yerine MX kod adıyla üretilecek yazılımlar arasında Fireworks. Böylelikle tüm çalışma alanından tam verim alınması mümkün oluyor. “Auto Color adjustment” aracı ise fotoğraflardaki çeşitli ışık kusurlarını düzeltebiliyor. hep çarpıcı ve akılda kalan bir yenilik ve gelişmeyle birlikte karşımıza çıkmıştı. Ayrıca nesneler. Katman dönüştürücü ve CAD standartları gibi özellikleri sunan VIP programı ve "True Associative Dimensioning" ile metin boyutlandırma gibi yeni özelliklerle AutoCAD karşımıza daha üretime dönük bir modül olarak çıkıyor.0 BETA CHIP TOP. Aksi taktirde bir önceki sürüm de işinizi görecektir.0 sürümünü mutlaka edinin.

Sonuç: Diğer bazı yazılımlarda olduğu gibi yazılım sürümü ilerledikçe Laplink gereksiz bir sürü özellikle boğulmamış ve hala sadece yapması gerekeni yapıyor.laplink. Sonuç: Genelde FTP yazılımları kullanıcıları kolay kolay alışkanlıklarından vazgeçip programlarını değiştirmezler. Yine de taslakların Macromedia Dreamweaver ya da Microsoft FrontPage gibi harici bir yazılımla da düzenlenebiliyor olması ile Astrosell bu açığını kapatıyor.com 350£ IPSWITCH WS_FTP PRO 3 CHIP TOP. tarihe. PUANI F‹YAT/PERFOR. sürümleri için dönüşüm seçenekleri de sunuyor. Özellikle web sayfalarınızı güncellemek için kullanabileceğiniz bu programın kullanımı da oldukça basit.106 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› FTP Yaz›l›m› PC Ba¤lant› Yaz›l›m› ASTROSELL PROFESSIONAL CHIP TOP. Programın tüm fonksiyonlarına ana pencere üzerinden ulaşılabiliyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. Program içinde katalogdaki her nesne için renk ve boyut gibi sınırsız seçenek belirlemesi mümkün oluyor ve bunlar orijinal ürünün fiyatını etkileyebiliyor. Actinic’in 3. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/Me/NT/2000/XP www. Uzak bilgisayarlara bağlantıda LapLink Gold 11.ipswitch.astrosell. Programın bu en son sürümü. karşı tarafta LapLink kurulu olmaması durumunda bile LapLink Web sitesi yardımıyla bağlantı sağlayabiliyor. Ayrıca aynı Windows pencerelerinde olduğu gibi dosyaların küçük ya da büyük simgeler ile görüntülenmesi de mümkün oluyor. Yani bağlantıyı sağlıyor. S‹STEM Win 95/98/Me/NT/2000/XP B‹LG‹ F‹YAT www. Dosya transferlerinde güvenliği sağlamak için firewall ayarları kullanılabiliyor ve istenirse WS_FTP. Hatta Astrosell. Başarılı bir güvenlik ve kodlama ayarlarına sahip olan program. çeşitli aygıtların birbirine bağlanmasını sağlayan farklı yazılımlarla karşımıza çıkıyor. P Çok fazla ba¤lant› seçene¤i sunuyor P Uzaktan eriflim destekliyor M USB kablosu pakete dahil de¤il CHIP | MAYIS 2002 . P Actinic’den dönüflüm seçenekleri P Fiyat› çok uygun M Haz›r tema say›s› az H eCHIP Code ASTROSELL FTP yazılımlarının atası olarak nitelendirilebilecek bir program olan WS_FTP. PUANI F‹YAT/PERFOR. dosya transferlerini belirlenen sürelerde otomatik olarak yapabiliyor. dosya boyutu ve tipine göre de sıralanabiliyor. birden fazla seviyede ürün veri tabanı hazırlayıcı ve e-business ayarları da sunuyor. sabitdiskinizdeki başlangıç klasörünün belirlenebilmesi ve her FTP sitesi için bir remote sürücü yaratabilmesi ile dosyalara erişim için gereken zamanı oldukça kısaltıyor. Birebir aynı olmasa da görünüş ve kullanım alanındaki bu benzerlikler bir karşılaştırma yapmayı da zor hale getiriyor. P Kullan›m› kolay arabirim P Browser ile birlikte çal›flabilme P SSL ve Firewall seçenekleri H eCHIP Code WS FTP LapLink yıllardır. ağ bağlantısı ve hatta infra-red gibi kablosuz bağlantı da bunlar içinde yer alıyor. uzaktaki PC’nin tüm masaüstünü görüntüleyebiliyor ve karşıda uygulama çalıştırabilmenize de izin veriyor. Bu da kullanımı çok kolaylaştırıyor. Netscape ya da Internet Explorer içinde ftp:// ile başlayan satırlarda otomatik olarak devreye girebiliyor. Her BT destek uzmanının sahip olması gereken bir yazılım. Ancak program orta fiyatlı bir çözüm arayanları tatmin edecek kadar da başarılı özelliklere sahip. Ancak dahili olarak çok fazla hazır tema bulunmaması bir dezavantaj. Ancak eğer SSL ve Firewall seçenekleri ilginizi çekiyorsa bu yazılıma bir şans verebilirsiniz. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000/XP www. Programda yer alan hem yerel hem de remote diskler rahatlıkla isme. 4 ve 5. paralel ya da USB bağlantının yanı sıra. tüm 32 bit Windows sürümlerini destekliyor ve uzaktaki bilgisayarlara bağlantı için çok güçlü araçlar içeriyor ve çok geniş bir yelpazede seçenek sunuyor. Modem.com 180 $ Piyasaya sunduğu oldukça başarılı sanal mağaza oluşturma yazılımı ile bir anda dikkatleri üzerine çeken Astrosell aslında daha önce incelediğimiz konusunda lider yazılım Actinic Catalog ile büyük benzerlikler taşıyor. iki bilgisayar arasında dosya transferi gerçekleştirmek için bir kullanıcının ihtiyaç duyabileceği her şeyi sunuyor.com 45 $ LAPLINK GOLD 11 CHIP TOP. SSl ile güvenli transferi de destekleyen program. Sanal mağazanızın hazırlanması sırasında program size bir kurulum sihirbazı ile yardımcı oluyor. Sonuç: Hazır tema sayısı az ve tasarım ile planlama özellikleri Actinic’e göre daha zayıf. Yazılı ve sesli sohbet desteği de sunan program ile karşı taraftaki kullanıcı ile bağlantıya geçmeniz mümkün oluyor. WS_FTP. LapLink Gold 11 paketinin en büyük problemi ise içinde USB bağlantı kablosunun yer almaması. Yazılım aynı Actinic’de olduğu gibi kullanıcıya bir off-line katalog hazırlayıcı. doğrudan seri.

P Hawk teknolojisine sahip P Kurulum ve kullan›m› kolay M Firewall yaz›l›m› ücretsiz de al›nabilir Video düzenleme yazılımları arasında sunduğu uygun fiyatlı çözümler ile her zaman adından söz ettiren Ulead. Sonuç: Program birçok profesyonel tasarımcıya çekici gelebilecek bir ürün.0’a. Eğer tek başınıza çalışıyorsanız.evet. Kullanıcının browser’ına göre en uygun style sheet’in seçimi. Programın ilk parçası olan McAfee Virusscan 6. klavye kullanıcıları düşünülerek hazırlanmış. bu bölümdeki en dikkat çekici özelliklerden birini oluşturuyor. size Dreamweaver’da yetecektir. Font’larla çalışırken zaman zaman beceriksizce davranıp kodun şişmesine yol açan GoLive’da kod girme penceresi de fare kullanıcılarından çok.com 100 $ ADOBE GOLIVE 6 CHIP TOP.wlead. Kötü değil. PUANI F‹YAT/PERFOR. Diğer taraftan tabloların kontrolü ise mükemmel olarak nitelendirilebilir. Rakiplerinden daha ucuz olan Video Studio 6. yeni worm ve virüsleri tespit etme yeteneği sağlayacak yeni özellikler eklenmiş. seçiminiz için bir neden olabilir. artık Windows XP ile de sorunsuz çalışabiliyor. P Uygun fiyat P Çok fazla yeni özellik M Karmafl›k arabirim H eCHIP Code VIDEO STUDIO Adobe’un web yayıncılığı yazılımı olarak ürün yelpazesindeki yegane programı olan GoLive. tesadüfi resim seçimi. Video Studio’nun yeni sürümüyle yine dikkatleri çekiyor. DVD hazırlama plug-in’i ile de bir adım öne geçiyor. yeni sürümünde de maalesef frame’lerle olan kullanım problemlerinden kurtulamamış. Her ne kadar sadece parlaklık ve renkle ilgili olanlar işe yarar olsa da genel olarak filtreleme özelliklerinin tümünün kullanımı oldukça kolay. Daha önce Internet Guard Dog adıyla anılan bu yazılım. Ancak Dreamweaver’ın sadeliğini aratıyor. GoLive içinde yer alan dahili Workgroup Server programı. P Pratik ak›ll› araçlar P Dahili workgroup server M Frame kullan›m› karmafl›k CHIP | MAYIS 2002 . S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www. Ek olarak DVD hazırlama işlemini de sürükle bırak ile yapılacak kadar basitleştiriyor. üretim zamanını gerçekten oldukça azaltıyor. Belirli IP adreslerin artık bloklanabiliyor olmasıysa. Sonuç: Video Studio 6 birçok mükemmel özellikle birlikte geliyor. Çünkü paket içindeki yazılımlar ayrı ayrı alındıklarında dahi neredeyse aynı fiyata geliyor. Ayrıca buradan bölümlerin seçiminin yapıldığı menü için arka plan belirlenmesi de mümkün oluyor. Aynı plug-in.01 CHIP TOP. Norton’la aynı isme sahip bir şekilde karşımıza çıkıyor. daha önceki sürüm ile karşılaştırıldığı zaman çok daha profesyonel görünüyor. Ancak bu sefer de arabirim biraz kullanılabilirliğini yitirmiş. Ancak ücretsiz Firewall yazılımları da var.108 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Video Düzenleme Yaz›l›m› Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› MCAFEE INTERNET SECURITY 4. PUANI F‹YAT/PERFOR. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www. Ayrıca yine bu bölümde yer alan Hawk (Hostile Activity Watch Kernel) teknolojisi ise sürekli sisteminizi şüpheli hareketlere karşı gözlem altında tutuyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www.com 75 euro ULEAD VIDEO STUDIO 6 CHIP TOP. PUANI F‹YAT/PERFOR. PDA senkronizasyonu ile virüslerin taşınabilir bilgisayarlarınıza geçmesini de engelleyebilen yeni Virusscan’in yanı sıra pakette yer alan diğer bir program olan Firewall ise güvenlik ile ilgili her türlü hareketi izleyip kaydını tutabiliyor. Her ne kadar bunları internet ya da kitaplar üzerinde bulmak mümkün olsa da el altında bulunuyor olması verimi artırıyor. ister tek bir sayfa hazırlıyor olun ister geniş bir elektronik ticaret sitesi. Video düzenlemeye başlamak için cazip bir seçenek. VCD ve SVCD hazırlamak için de kullanılabiliyor. 3 DVD formatını da destekleyen yazılımdaki DVD plug-in’i bir MPEG dosyası açıldığı zaman otomatik olarak devreye giriyor ve kullanıcılara sahne seçimi ve etiketleme seçenekleri sunuyor. Video Studio içinde 3D efektler de dahil olmak 122 efekt ve geçiş bulunuyor. Program içinde yer alan diğer yenilikçi araçlar da. Yeni sürüm Norton Internet Security 2002 ile benzer bir şekilde. Ancak eğer bir tasarım ekibinin parçasıysanız. Sadece Virusscan almak da yeterli olabilir.mcafee.net Firmay› aray›n›z Win 98/ME/NT/2000/XP Norton Internet Security 2002 ile başabaş bir rekabet sürdüren McAfee'nin en son internet güvenlik paketi. Sonuç: Web filtreleme ve ebeveyn kontrolü de sunan oldukça yeterli bir güvenlik paketi. Baştan aşağı elden geçirilmiş ve yenilenmiş arabirim. frame’ler arası sürükle bırak ile tüm içeriğin taşınması ve cookie yazmak için kullanılabilecek yeni akıllı araçlar ise gerçekten başarılı eklentiler. fiyat olarak da fazla bir avantaj sunmuyor.

110
eCHIP ‹ÇER‹⁄‹

» » » » »

Jet Audio Kendi çap›nda home studio eCHIP May›s eCHIP içeri¤i Sandra 2001 Sisteminizi elden geçirin Talisman Yepyeni temalar Paraliz Paray› köleniz yap›n

Jet Audio

Kendi Çap›nda Home Studio
Audio CD’den VCD’ye, MP3’ten MIDI’ye kadar birçok format› ayn› arayüz içinde kullanabilirsiniz.
Jet Audio, hemen hemen tüm multimedya formatlar›n› destekleyen bir multimedya player. Streaming Media, dijital audio ve video deste¤ine sahip. Home studio fleklindeki arayüzü oldukça gerçekçi olan Jet Audio’yu kolayca kullanabilirsiniz. Bu arayüz ses efektleri, mixer, audio CD, digital audio (MP3, RA, WAV), MIDI ve video çal›c›s› gibi 6 parçadan olufluyor. Ana bölümde di¤er parçalar› kontrol etmenizi sa¤layan butonlar bulunuyor. Kullanmak istemedi¤iniz bölümü görünmez yapabiliyorsunuz. Ayr›ca buradan ayarlara da ulaflabiliyorsunuz. Ses Efektleri: Dinledi¤iniz veya izledi¤iniz film ya da flark›lar›n geliflmifl ses ayarlar›n› buradan yapabilirsiniz. POP, ROCK, JAZZ, CLASSIC, VOCAL ve FLAT kategorilerinde equalizer seçenekleri bulunan bu bölümde, isterseniz kendi equalizer ayarlar›n›z› da yapabiliyorsunuz. Ayr›ca 4 adet 3D ortam ve 11 adet ses efektiyle de¤iflik sesler yaratabiliyorsunuz. Mixer: Ses, balans, gibi ayarlar›n yap›ld›¤› bu bölümde Windows’un ses kontrolü kullan›l›yor. Play ve record seçeneklerin-

de ayarlar da de¤iflim gösteriyor. Audio CD: E¤er bilgisayar›n›z internete ba¤l›ysa 100 binden fazla arflivi bulunan CDDB özelli¤inden yararlanabiliyorsunuz. ‹nternet ba¤lant›n›z yoksa, program›n albüm yapma fonksiyonuyla parçalar›n bilgilerini kendiniz girebilirsiniz. Ayr›ca bu bölümde audio CD’leri dijital müzik format›na çevirebiliyorsunuz. Digital Audio: MPEG (MP3, MP2, MP1), Real Audio (RA, RM, RAM), SUN Audio (AU, SND), MAC Audio (AIF) ve Windows Audio (WAV) formatlar›n› çal›flt›rabilece¤iniz bu bölümde parçalara efektler verebilir, flark› sözlerini görebilir, MP3’ü WAV format›na çevirebilir veya audio CD’ler yapabilirsiniz. MIDI: MIDI d›fl›nda bu bölümde Karaoke (KAR) ve Module

De¤iflik Arayüzler: Program›n içindeki birkaç arayüzü kullanabilece¤iniz gibi internetten de çeflitli arayüzler seçebilirsiniz.

(MOD,S3M, XM, MTM, IT) dosyalar›n› çalabilirsiniz. Yine Digital Audio bölümünde oldu¤u gibi flark› sözlerini görebilir, kullan›lan enstrümanlar› de¤ifltirebilir ve tempoyu artt›rabilirsiniz. Digital Video: AVI, MOV (QT or AM), MPG (AM), DAT (AM), RealVideo formatlar›n› destekleyen program ile ayr›ca Real Video 5.0 makinan›zda yüklüyse RM dosyalar›n› da izleyebilirsiniz. Video fonksiyonlar› aras›nda, track’ler aras›nda h›zl› geçifl, tam ekran izleme, de¤iflik ses efektleri ekleme, h›z› artt›rma, kare kare izleme ve BMP format›nda ekran görüntüsü alma bulunuyor.

May›s eCHIP CD ‹çeri¤i
Her ay oldu¤u gibi bu ay da dergideki kapak konusu ve yaz›l›m bölümünde ad› geçen programlar› eCHIP içerisinde sizlere sunuyoruz. Bu ay›n konu bafll›klar›; Windows Tuning, XP Power Toys ve dosya kurtarma programlar›... Ayr›ca TOP Freeware bölümünde onlarca en iyi ücretsiz yaz›l›mlar bulunuyor. Yerli programc›lar›n yazd›¤› amatör veya profesyonel programlar› da bu ay CD’de bulabilirsiniz. Desktop, Sistem, Multimedya, ‹nternet ve Müzik gibi her ay yer alan program kategorilerinde ise çok say›da shareware ve freeware yer al›yor. Ayr›ca, Bilgisayar Sözlü¤ü ve profesyonel programc›lar için “Marjinal” bafll›kl› makalemizi de incelemenizi tavsiye ederiz.

Web Siteleri: Birkaç ayd›r devam ettirdi¤imiz web siteleri tan›t›mlar› ve linkleri eCHIP’te.

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK » DONANIM »

YAZILIM
eCHIP ‹çeri¤i

» PRAT‹K » INTERNET

111

SANDRA 2001

Talisman

Sisteminizi Elden Geçirin
SiSoft SANDRA (System ANalyser, Diagnostic and Reporting Assistant), bilgisayarlar için bilgi alma ve analiz program›. Bilgisayar›n›zdaki tüm donan›m ve yaz›l›mlar hakk›nda tam anlam›yla genifl aç›klamalarla bilgi alabilirsiniz. Program 32 bit Windows 95/98/Me ve 2000 uygulamalar› yan›nda 16 bit Windows ve DOS deste¤i de veriyor. Sisoft Sandra Standart ile 50 ayr› konuda test ve benchmark yapabilir, sonuçlar› listeleyebilirsiniz. Program›n VESA, VBE, ACPI, APM, BIOS SMB, tak çal›flt›r ve WinG, DirectX (DirectDraw, Direct 3D, DSound, DMusic, DPlay, DInput), OpenGL, Glide deste¤i bulunuyor. Ayr›ca Intel Pentium MMX/Pro/II/III/4, Celeron, Xeon /III/4, OverDrive; Cyrix 6x86, 6x86MX, MII, MIII, AMD K5, K6, K6-2/III, Athlon/Duron ifllemcileri de tan›yabiliyor.

Yepyeni Temalar
Talisman herhangi bir masaüstü temas›ndan farkl› olarak, masaüstünüzü ele geçiriyor ve kendi yönetmeye bafll›yor. Program› çal›flt›rd›¤›n›zda karfl›n›za klasik arayüz geliyor. Daha sonra QNXi WindowsXP veya golden arabirimini seçebiliyorsunuz. XP arabirimi birebir ayn› yap›lm›fl ve istedi¤iniz takdirde renklerini de olive ve metallic olarak de¤ifltirebiliyorsunuz. Bilgisayar›m, e-mail ve Belgelerim gibi çok kullan›lan Windows uygulamalar› daha çok göz önüne al›nm›fl. Ayr›ca, ekran›n tam ortas›nda sisteminizin tüm özelliklerine ulaflabilece¤iniz ayarlar menüsü bulunuyor. Windows oyunlar› ve Bafllat menüsündeki programlar da bu bölümden ulaflabilece¤iniz di¤er uygulamalar aras›nda yer al›yor.

D‹J‹TAL DERG‹LER
3 PCONLiNE
Her ay oldu¤u gibi onlarca web sitesinin tan›t›m› PCONLINE içerisinde yer al›yor. Sitelerin k›sa aç›klamalar›n› okuduktan sonra, bulunan linklerine t›klay›p browser’›n›zdan izleyebilirsiniz. Ayr›ca, internette karfl›n›za ç›kan istemedi¤iniz pencere ve gereksiz yavafllatmalardan kurtulman›z için yararl› bir makale de bu ayki dergimizde yer al›yor.

3 Computer Easy
Bilgisayar ve Elektronik kursumuzda, FET’ler (Field Effect Transistor/Alan Etkili Transistor) hakk›nda ayr›nt›l› bilgi bulabilirsiniz. fiekiller ve örneklerle anlafl›l›r bir flekilde aç›klanan konular her ay devam ediyor. Bilgisayar sözlü¤ünde ise D harfindeki bilgisayar terimlerinin aç›klamalar› bulunuyor. Ayr›ca A, B ve C harflerine de ulaflman›z mümkün.

Çeflitli temalar
Temalar sadece renk de¤iflimi sa¤lam›yor. Arayüz tamamen de¤ifliyor ve yeni menüler eklenebiliyor. Program›n web sitesinde (www.lighttek.com) oldukça renkli temalar yer al›yor. Fakat bu temalar› kullan›rken yine de al›fl›lm›fl Windows arayüzünü özleyebilirsiniz.

3 Suxxess

Paraliz

Paray› Köleniz Yap›n
ParaLiz’le birlikte kiflisel finans yönetimiyle ilgili konularda bilgilenebilir; gelir, gider ve yat›r›mlar›n›z› izleyip, bütçenizi yapabilir ve gelece¤inizi planlayabilirsiniz. Program sayesinde, tüm gelir, fatura ve ödemelerinizi kolayca izleyebilirsiniz. Hisse senedi, fon gibi yat›r›m araçlar›n› izleyebilir, kredi veya borç ödeme planlamas› yapabilir ve diledi¤iniz finansal hesaplamalar›n üstesinden gelebilirsiniz. Takvim ve an›msatma sayesinde, faturalar›n›z› zaman›nda ödeyebilir, 50’ye yak›n rapor ve grafikle tüm verilerinizi kolayca izleyebilir, tek t›klamayla birçok rapora an›nda eriflebilirsiniz. likleri “Nas›l Kullan›l›r?” bölümünden ö¤renebilirsiniz. Görsel anlat›ml› derslerle kolayca kavram ve kullan›m e¤itimleri alabilirsiniz. Tüm menüler ayr›nt›l› olarak anlat›l›yor. Program ekran› üzerinde video e¤itiminden yararlanabiliyorsunuz ve kaç›rd›¤›n›z bir bölüm olursa geri alabiliyorsunuz.

Birkaç ayd›r devam eden kurslar›m›za geçen ay Visual Basic kursu da kat›lm›flt›. Visual Basic’in bu ayki konusu ise form nesnesi, özellikler, yöntemler ve olaylar. ASP kursumuzda ise, ASP’de sunucu istekleri aç›klan›yor ve VB Script’e girifl yap›l›yor. Veritaban› arayüzünün tan›t›ld›¤› Acces kursu ve XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD konular›n› kapsayan XML kursu, SUXXESS içerisinde yer al›yor. Ayr›ca ActiveX hakk›ndaki makalemizin de profesyonel programc›lar›n ilgisini çekece¤ini düflünüyoruz.

B‹R SORUNLA KARfiILAfiIRSANIZ
E¤er videolarda görüntü ve ses alamama gibi bir sorununuz olursa, eCHIP Basic Kit içinden QuickTime’› kurabilirsiniz. Bilgisayar›n›z CD-ROM’u bir audio CD gibi görüyorsa, muhtemelen CD-ROM’unuzun sürücüleri DOS’tan yükleniyordur. Sorunu gidermek için Config.sys ve Autoexec.bat dosyalar›ndaki CD-ROM sürücüsü yükleme ile ilgili sat›rlar›n bafl›na REM ekleyerek, bilgisayar› yeniden bafllat›n›z. E¤itim videolar›n›n izlenmesinde sorun ile karfl›lafl›rsan›z, CD’nin Tools klasörü içindeki Tscc.exe dosyas›n› çal›flt›r›p, ilgili codec’i bilgisayar›n›za kurunuz.

3 LEVEL ÖZEL
Command&Conquer: Renagede’in inceleme yaz›s› LEVEL’dan Berker Güngör taraf›ndan yap›ld›. Oyunun puan›, özellikleri, art› ve eksilerini Berker Güngör’ün yaz›s›ndan takip edebilirsiniz. Ayr›ca, bu bölümden, oyunun multiplayer demosunu kurabilir ve tan›t›m filmini izleyebilirsiniz.

Kurulum ve kullan›m
Program› kurduktan sonra dosya ifllemleri, planlama, raporlar ve geliflmifl eklentiler gibi özel-

CHIP | MAYIS 2002

112
‹Ç‹NDEK‹LER

113 114 118

Yedekleme: Önce yedekleyin sonra silin Yeni Sistem: Sorunsuz kurulum için disk bölümlemesi Bar›flç›l Çözüm: Paralel Windows XP ve 98/Me kurulumu

10 ADIMDA YEN‹ S‹STEME

Planlama Yedekleme Sürücüler Ayarlar Aç›l›fl disketi Silmek Bölümleme Formatlama Kurulum ‹nce ayarlar

10 Ad›mda Temiz Windows

Windows’unuzu Yenileyin
Eski sistemlerinden memnun olmayanlar ve PC’sini komple yeniden kurmak isteyenlerin aflmas› gereken birçok engel var. CHIP, 10 ad›mda eski sistemi ve ayarlar›n› yedekleyerek yeni bir sistemin problemsiz bir flekilde nas›l kurulacaca¤›n› aç›kl›yor.

H

emen umutsuzluğa kapılmaya gerek yok! Hangi kullanıcı, şimdiye kadar en azından bir kere olmak üzere, PC’sini öfkeden pencereden dışarı fırlatmak istememiştir ki? Sistemde oluşan hatalar çoğu kez sinir bozucu bir hal alabilir, ama yine de sakin olun. Bu gibi durumlarda, muhakkak yapılabilecek bir şeyler vardır. Artık bilgisayar kullanıcılarının çoğu, Windows kurulumundan bugüne kadar geçen zamanla, problemlerle karşılaşma sıklığının doğru orantılı olduğunun bilincinde... Hiçbir şey yolunda gitmediğinde ne yapmak gerekiyor? En iyi seçim, sistemi baştan aşağı temizlemek ve Windows’u

yeniden kurmak. Çünkü bu yol çökmelerin ve hata uyarılarının sıklaştığı durumlarda yapılabilecek en iyi şey. Planımız size çok fazla sıkıntı yaşamadan yepyeni bir sisteme nasıl ulaşabileceğinizi gösterecek.

1

Kolları sıvamadan önce, amaç tam olarak belirlenmeli... Çünkü yeni bir kurulum süreci, sistemi kişisel gereksinimlerinize uygun hale getirmek için en ideal zaman. Bu sırada dosyaları korumak ve daha iyi güvenlik önlemleri alabilmek için sabitdiskinizi yeniden bölümlendirebilir ve

I

Planlama: XP veya 98/Me? Belki de ikisi birden

hatta yeni bir sistem deneyebilirsiniz. Şu sıralar Windows XP Home Editon’ın tam sürümünü yaklaşık 100 dolar karşılığında temin edebilirsiniz. Bir süredir hissedilir derecede daha stabil olan yeni Windows’a ilgi gösteren kullanıcılar, sistemin yeniden kurulumu öncesinde önemli bir karar aşamasından geçmekteler. Yeni işletim sistemi, özellikle mesleği gereği bilgisayar başında çalışanlar için tasarlanmış ve birden fazla kullanıcının aynı sistemi paylaşması gerektiği durumlara uygun. Ancak öncelikle bilgisayarınız, yazılımın donanım gereksinimlerini karşılayabilmeli: XP; 233 megaherz ve

CHIP | MAYIS 2002

sistemin her bileşeni için bir sürücünün el altında olduğundan emin olmalısınız. C:\Windows\Favorites’den (98. ses ve network gibi ek kartlar ve modem. Aç›l›fllar: Bafllang›ç disketinin içeri¤ini CD’ye aktarmak. Bu dosyalara ya Windows CD’sinden ya da ayrı bir CD’den ulaşılabilmeli. E-mailler ve Adres Defteri: Outlook ve Outlook Express’de.. PC’nizi baştan aşağı yenilerken çifte işletim sisteminin ön koşullarını zaten yerine getireceksiniz. ARAÇLAR. Her defasında ilgili bileşene iki kez tıklayın ve Sürücü kartını kontrol edin. Bu kategoriye yalnızca Word. Bunlara ek olarak taray›c›. Sabitdiski formatlamadan önce. ne kadar fazla kaynağa sahipseniz. Sistem’e iki kez tıklayın ve (XP’de Hardware) daha sonra Device Manager’ı seçin. Excel dosyaları veya fotoğraflar değil. Office 97’de dosyalar C:\Program Files\Microsoft Office\Templates’de yer alıyor. CHIP | MAYIS 2002 . Dikkat edilmesi gerekenler her şeyden önce görüntü. Ancak bunlar gerekebileceklerin tümü değil. Ayarlar: En önemli ayarlar› screenshot yoluyla ve/veya belgelemeyle kaydedebilirsiniz. Acrobat Reader ve Internet Explorer’›n en yeni sürümü. tarayıcı ve yazıcı gibi harici bileşenler. k SÜRÜCÜLER. tüm gerekli dosyaları dikkatle kaydetmelisiniz. Outlook’ta Dosya/Arşiv’den Outlook Express’de Dosya/Ver’den erişilen bu özelliği her yeni sistem kurulumundan önce kullanmalısınız. internet bağlantısı olmadan güçleşecektir. Araçlar: Hiçbir bilgi sayarda eksik olmamal›: S›k›flt›rma program›. Ayrıca sürücülerin hiçbirinin en güncel versiyonlarının olmadığı da kolaylıkla tahmin edilebilir. Oyunlar: Oyun severler en son değiştirilen dosyaları da diğer önemli dosyalarla birlikte arşivleyebilir. en güncel sürümlerin üretici kaynakl› olarak do¤rudan internetten temin edilmesidir. En iyi seçim. Nero benzeri CD yazma programlar›yla bir bafllang›ç CD’si elde etmek mümkün. Eski işletim sistemini saklamak istemeniz halinde. Windows 2000 veya XP’de templateler \Documents and Settings dizininde o anki kullanıcı adı altında Application Data\Microsoft\Templates’de saklı. Windows XP’yi Windows 98 ve Me’ye paralel olarak kurmak mümkün. Konfigürasyon dosyalar› kullanmalar› halinde di¤er yaz›l›mlar da bu kategoriye dahil edilebilir. silme ifllemi öncesinde mutlaka sürücü sa¤lanmal›.Me) Denetim Masası’nı açın. işiniz o kadar kolaylaşacaktır. Office 2000 ve XP’deyse onları C:\Windows\Application Data\Microsoft\Templates’de bulabilirsiniz. e-maillerinizi ve adres defterinizi bir arşiv dosyasında saklayabilirsiniz.. aynı zamanda ilk anda akla gelmeyen pek çok dosya da dahil edilmeli. Fare ve CD-ROM sürücüsü gibi sistem bileşenleri ve standart donanımlar. Bu fırsatı kullanmayı istemeseniz dahi. S›k Kullan›lanlar: Internet Explorer’da sık kullanılan adresler listesi oluşturduysanız. Başlat/Ayarlar’dan (98. Sürücü Sorusu: Sürücü Microsoft kaynakl› m›. yeni kurulumun ruh sağlığınızı korumaya yardımcı olacak bir çalışma ortamı yaratmak için mükemmel bir başlangıç noktası olduğunu unutmayın. Belgelerim: Kullanıcı farklı saklama dizinleri kullansa da pek çok program dosyalarınızın tümünü standart olarak bu sistem klasöründe saklar. modem ve dijital kamera için özel yaz›l›mlar dahil edilebilir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 113 Yeni Windows Kurulumu üzeri işlemcili en az 128 megabayt bellek sahibi sistemlerde 1 gigabayt sabitdisk alanına ihtiyaç duyuyor. genellikle sorun yaratmaz. Kurulum I Sürücüler: Hiçbirini unutmad›¤›n›za emin olun sırasında ISDN kartınızın çalışmadığını fark etmek kadar sinir bozucu pek az duruma düşülebilir. Office templates yeni kurulumun ardından kendi şekillendirdiğiniz belge şablonlarını yeniden yaratmak zorunda olmak can sıkıcı. AYARLAR » Kendi üretim CD’niz Sürücüler: Bu s›n›fa Windows CD’sinde yer almayan her fley dahil edilebilir. de¤il mi? De¤ilse. Bu değerler en düşük gereksinim seviyesini temsil ettiğinden. I Yedekleme: De¤erli dosyalar›n›z› koruyun 3 Windows’un kurulum CD’sinde çok sayıda sürücü yer alıyor. Net’ten kısa sürede sürücü temin etmek. İşlemin nasıl yapıldığını s118’deki “Çifte Windows” kutusunda bulacaksınız. 2 Sabitdiski temizlemeden önce.ME) veya Documents and Settings\<Kullanıcı Adı>\ Favorites’den(XP) ulaşabileceğiniz bu verileri de saklayın.

Ancak bunlar elde yoksa veya eskiyse. User (XP’de) ve kurulan yazılımlardan oluşan bileşenleri kaydedin. beraberlerinde gelen sürücülere ihtiyaç duyarsınız. üreticinin modele en uygun konfigürasyon dosyasını netten indirmek. sabitdiskin yeniden bölümlendirilebilmesinin yolu açılmış olacaktır. Ancak bu şekilde ekran görüntüsü sonradan en iyi şekilde ayarlanabilecektir. Üçüncü sıradaki Bölüm veya mantıksal DOS sürücüsü sil’den tüm mevcut sürücüleri kaldırın. Windows sistemde kurulu işletim sistemlerini tarayacaktır. ekran görüntüsü olarak hafızaya alınacaktır. Bu disket sabitdiski bölmek (Fdsik) ve formatlamak (format) için gerekli programları içermeli. aklınızda tutmanız gereken partition’la birlikte. önceden kurulan yaz›l›mlar dahil olmak üzere. içindeki tüm dosyaları silmek üzere olduğunuz. Başlangıç Disketi kartından Disket Oluştur’a ve Tamam’a tıklayın. Burada Standart Monitör ifadesini görürseniz. internetten gerekli yardımı alabilirsiniz. E-mail hesapları. Buna ra¤men pek çok durumda. Sabitdisk üzerinde yalnızca bir partition olması halinde (C: sürücüsü) 1’i tuşlayarak ilk partition’ı silin. Ardından belgeyi diğer dosyalarınızda birlikte kaydedin. sistem için tek bir koruma (Recovery CD) içerir. CD’yle PC sadece ilk haline döndürülebilir.k WINDOWS YEDE⁄‹ » Recovery CD’leri biraz problemli Recovery CD’leriyle ilgili problemler. Sonradan eklenen aygıtların tümü için. I Sistem disketi olmadan ifller yolunda gitmiyor [Enter]’a tıklayın. PC’nin temel ayarlarının yer aldığı BIOS’dan başlatma sırasını değiştirin. sürücüler Windows CD’sinde mevcut demektir. Daha sonra karşınıza çıkan menüden sistemi CD-ROM desteği olmaksızın başlatın. [Esc] tuşuna tıklayın ve tüm partition’ların listesine ulaştığınızda herhangi birini seçip silin. Hangi ayarları kaydetmeniz gerektiğinden emin değilseniz. Burada da güvenlik sorularıyla uyarıla. Tecrübeli kullanıcılar kurulum öncesinde güncel bir sürücü CD’si oluştururlar (bkz. Pencere. Büyük boyutlu sabitdisklerin desteklenmesiyle ilgili soruyu Evet ile yanıtladığınızda kendinizi Fdsik yardımcı programının ana menüsünde bulacaksınız. sabitdiski burada tan›mlanan yöntemlerle önceden bölmek mümkündür. PC’nin CD’den boot edilememesi durumunda burada da BIOS’daki başlatma sırasını az önceki örnekteki gibi silmelisiniz. Partition’ları sildiğiniz takdirde. Önemli Ayarlar: Kaybetmemeniz için Çevirmeli A¤ gibi önemli ayarlar›n›z› bir dokümana kaydedin. Windows XP’de bu disket oluşturulamadığından sistemi kurulum CD’sinden başlatmalısınız. [Alt]+[Print Screen] tuşlarına eş zamanlı tıklayın. I Kaybolmamalar› için ayarlar› kaydedin 5 Windows 98/Me altından kolaylıkla başlangıç disketi oluşturabilirsiniz. 6 Bafllang›ç Disketi: Bu sayede bilgisayar Windows olmaks›z›n da bafllat›labilir. Ağ. Boş bir disket ve Windows CD’sini sürücülere yerleştirin. 4 Yalnızca sürücü ve yazılımlar değil. Sistemin disketten başlatılamaması durumunda. en iyi çözüm. Windows 98 ve Me: Başlangıç disketini sürücüye yerleştirin ve PC’yi başlatın. (tarihleri Sürücü kartından kontrol edebilirsiniz). Aygıt yöneticisi’nden Monitör’deki kaydı kontrol edin. CHIP | MAYIS 2002 . Çünkü onlar olmaksızın sistemi eski haline getirmek çok zor. Çevirmeli Ağ. Pek çok PC. XP) kısmında Microsoft ibaresinin yer alması halinde.114 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni ????????????????? Windows Kurulumu Burada Sağlayıcı (98) veya Driver Provider (Me. kişisel sistem ayarları da son derece önemli. Seçeneğe bilgisayarın başlatılmasının ardından genellikle [Delete] tuşuna tıklayarak erişebilirsiniz. Söz konusu olan sonradan satın alınan bir Microsoft ürünüdür. Ayarların saklanabilmesinde aşağıdaki ipucu yardımcı olacaktır. Başlat/Ayarlar/Denetim Masası ve Program Ekle/Kaldır’a tıklayın. Word’de yeni bir belge oluşturun ve resmi [Ctrl]+[V] tuş kombinasyonuyla belgeye ekleyin. Diğer önemli ayarlar için de aynı yöntemi uygulayın ve onları Word’de tanımlayın. CD-ROM sürücüye daha sonraki aşamalarda ihtiyaç duyacaksınız. Tüm başlangıç dosyaları yüklenene dek bekleyin ve [Enter] tuşuyla Windows kurulumunu onaylayın. Bu adımı da gerçekleştirin. s113’teki “Kendi Üretim CD’niz” kutusu). Kaydetmek istediğiniz iletişim penceresini açın. Karşınıza çıkan komut satırına “fdisk” yazın ve I Disk partitionunu silmek: Art›k geri dönüfl yok Sinir Bozucu Bir Durum: Recovery CD’leri Windows CD’sinin yerine konam›yor. Yeni bir kurulum s›ras›nda manuel konfigürasyon mümkün de¤ildir. Karşınıza çıkan güvenlik sorularını yanıtlarken. Zorunlu lisans sözleşmesinin ardından. Windows XP: Windows CD’sini sürücüye yerleştirin ve bilgisayarı başlatın. Örneğin Çevirmeli Ağ için arama parametrelerinin yer aldığı pencere.

Olumsuz yanıt verdikten sonra birincil partition’ın kapasitesini belirleyin. Sabitdisk alanını her iki partition arasında paylaştırabilirsiniz. Windows 98 ve Me: Sistemi disketle yeniden başlatın. Fdiskin 2 numaralı menüsünden Etkin Bölümü Ata’yı kullanın.116 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Sürücü Bölme Yaz›l›mlar›: Windows 98 ve ME kurulumu öncesinde Fdisk yard›mc› yaz›l›m› sabitdiski bölümleyebiliyor. Buna karşın kullanıcı hakları ve şifreleme gibi yeni XP fonksiyonlarından faydalanmak için NTFS daha iyi bir seçim olacaktır. partition oluştururken burada da az önceki örnek geçerli: Önce Windows için. silmeyle aynı menüden gerçekleştiriliyor. Neyse ki bu araçlar›n tümünü Bafllat/Ayarlar (98. Explorer’da ise sürücü simgesinin üzerine sağ tıklayıp Biçimlendir’i seçerek gerçekleştirilebiliyor. exe” dos- Dosya Yedekleme: Windows’un. en azından birincil partition’ın formatlanması gerekli. Bunlar›n aras›nda evrak çantas›.Me) Denetim Masas›/ProgramEkle/Kald›r/Windows Kur (98/Me) veya Add Remove Windows Components (XP) üzerinden sonradan kurabilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 . Özel Durum: Backup programlar› Anlafl›lmaz ama gerçek: Dosya yedekleme (backup) yaz›l›m›. 8 XP’nin Profesyonelli¤i: Microsoft’un en yeni iflletim sistemi XP ayn› ifli setup rutinindeki bir araçla gerçeklefltiriyor. iflletim sistemiyle birlikte kendili¤inden kurulmuyor. Windows Me’deyse “msbexp. Burada iyi planlama önem kazanıyor. Bu partition için örneğin Dosyalarım adını kullanın. kullanılabilir alanın tümünden yararlanmak isteyip istemediğinizi soracaktır. Fdsik genişletilmiş partition’da mantıksal sürü- I Do¤ru bölümlemek: Sisteme temel oluflturmak cü oluşturmalısınız. İlkinin ardından dosyalarınız için genişletilmiş bir partition oluşturun. Soruları onaylayın ve sistem bölümüne kendini ifade eder özellikte bir ad verin. Windows XP: Formatlama Windows XP’de yeni bir partition’ın oluşturulmasının ardından kendiliğinden başlayacaktır. hangi dosya sistemini kullanmak istediğiniz: FAT veya NTFS. Bölümlendirilmemiş bir alan kalana dek partition’ları kaldırın. “Format d:” ile veri bölümünü formatlayın. onu bizden saklamak istemesi inan›l›r gibi de¤il. 7 Şimdi yeni bir partition oluşturmalısınız. çünkü onlar bu arac› az önce aç›klanan flekilde kurabilirler. Komut satırına “format c:” komutunu girin. Mantıksal sürücülerde bu adım Windows altından. bir bölümün aktive edilmesi gerekiyor. Yeni bir Kuruluma başlamadan önce. k I Formatlama: FAT ve NTFS dosya sistemi uyuflmazl›¤› KURULUMLA B‹RL‹KTE ANINDA » Kurulum CD’sindeki gizli cevherler Standart kurulum s›ras›nda gerçekten faydalanabilece¤iniz baz› yaz›l›mlar›n yolu kesiliyor. taramanın ardından. Artık eş boyutlu iki bölüme sahipsiniz. Windows 98 ve Me: Yeniden Fdsik’in ana menüsüne yönelin ve birinci satırdan birincil bölüm oluşturun. Windows ME s›k›flt›r›lm›fl klasörlerin (ZIP dosyalar›) kurulumunu da es geçiyor. Ancak Windows genişletilmiş olan kısma henüz onu sürücü olarak tanımadığından erişemiyor. Windows XP’de dosya “ntbackup. Bir örnek: Windows için bir sürücüye ve kendi dosyalarınız içinse bir başka sürücüye ihtiyaç duyuyorsanız iki bölüm oluşturmalısınız. sonra da veriler için kullanılacak bölümü oluşturun. Yüzde veya megabayt cinsinden bir değer girin. Sabitdiski ikiye ayırmak için % 50 değerini kullanabilirsiniz. Arta kalan sabitdisk alanını değer olarak girin. Burada dikkat edilmesi gereken. Windows XP: Bölümlendirme. Fdisk. caksınız. do¤rudan kablo ba¤lant›s› ve pano (clipboard) da yer al›yor. İşlem ana menünün birinci satırında gerçekleştiriliyor. Bu durumda.msi ad›yla “valueadd/msft/ntbackup” klasöründe XP CD’sinde yer al›yor. PC’nin sabitdiskten başlatılabilmesi için. Windows 98 veya Me üzerinden partition’lara ulaşmak niyetindeyseniz daha eski olan FAT’i kullanmanızı öneririz. yas›n› kurulum CD’sinin “add-ons/msbackup” dizininden çal›flt›rabilirsiniz. Windows 98 kullan›c›lar›n›n ifli biraz daha kolay.

Lisan. Daha sonra ekran kartı ve monitör için de. sistemlerini etkinleştirme yükümlülüğüyle karşı karşıyalar. Firma alanını boş bırakabilirsiniz. adım 4). Göz sağlığınızı korumak için. çünkü bu adımı çok önceden gerçekleştirdiniz. Renk’ten mümkün olan en yüksek sayıyı. Gelişmiş/Monitör’den ekran tazeleme oranını gözden geçirin. Bir kaç iletiflim penceresinin ard›ndan Advanced Options’a t›klay›n ve “I want to choose the install drive letter and partition during Setup”› seçin.118 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Ç‹FTE WINDOWS » XP ve 98/Me’yi paralel kurmak Windows XP’yi. günlük işleriniz için daha sınırlı haklara sahip ikinci bir kullanıcı belirlemelisiniz. Aksi halde Windows. tüm aygıtları tanıması gereken donanım sihirbazını başlatacaktır.. gerçeklere sadık kalarak sisteminizi yeni kurduğunuzu belirtmelisiniz. bilgisayar bafllat›l›rken iki sistem aras›nda seçim yapabilece¤iniz program› otomatik olarak bafllatacakt›r. Etkinleştirme işlemi online ya da telefon vasıtasıyla gerçekleşiyor. Bir sonraki adım. ek olarak. daha fazla kullanıcıyı hemen atayabiliyor olmanız. Artık. Ağın tanımlanması. Daha sonra kurulumu Windows 98/ME’den do¤rudan bafllat›n. bazı tehlikeleri beraberinde geti- Kurulumun tamamlandığında dahi. Asıl kurulum işlemi PC’nin özelliklerine göre 30 ile 60 dakika arasında vakit alır. Telefonla etkinleştirme sırasında. fare destekli bir kurulum sihirbazı başlatılacaktır.Me) Denetim Masası/Sistem/Hardware (XP) ve Aygıt Yöneticisi (Device Manager) kullanılabilir. öncülü kadar çok seçeneğe sahip değil. Windows XP arayüzüyle ›fl›ldayacak. Gerekli sürücünün CD’de yer alması halinde. Özel kurulum modunu işaretleyerek hangi Windows bileşenlerinin kurulacağını belirleyebilirsiniz. 98 veya Me ile birlikte kurmak istiyorsan›z. (bkz. formatlamanın ardından otomatik olarak başlatılıyor. Sihirbaz burada da işlemler boyunca size eşlik ediyor. Windows daha sonra parola girmenizi isteyecektir. Sürücü daha sonra yeniden E harfini alacaktır. Yeni bir başlangıç disketi oluşturmanıza gerek yok. firma ismi ve kayıt numarasıyla ilgili. Parola kullanımı gerçek bir koruma sağlamadığından bundan kaçınabilirsiniz. standart sürücüler yerine uygun olanların kurulduğundan emin olun. Güncelleme asla reddedilmeyecektir. örneğin True Color(32Bit)’i ve monitöre uygun bir çözünürlüğü seçin. 10 Basit Bir ‹pucu: Yaln›zca bu onay iflaretiyle. administrator olarak bilinen süper bir kullanıcıya olan ihtiyaç. Kurulum klasörü için C:\Windows’u seçin. Windows görünümü sisteme yeniden hakim olacak ve grafik arabirimli. Windows CD’sini sürücüye yerleştirin. ozand@yahoo. 9 Tüm hazırlıkların tamamlanmasının ardından asıl kurulum başlayacaktır. Sistem bileşenlerinin listesinde sarı soru işaretlerinin varlığı.com I ‹nce ayarlar: Son rötufllar ve pratik ipuçlar› CHIP | MAYIS 2002 . Bazı sürücülerin eksikliği ve görüntü ayarlarının minimum düzeyde tutulması genellikle bu duruma yol açan etkenlerdir.. XP. Windows hala eksik bir görünüme sahip olabilir. TF / Ozan Ali Dönmez. ‹lk bölüme 98 veya Me’yi kurun. Diğer kurulum soruları ad. Bunlardan biri birincil. PC’yi tek başınıza kullanıyor olsanız dahi. izlenecek en iyi yol üç partition oluflturmak. ancak sistemde bir network kartının olması halinde gerekiyor. PC üzerindeki tüm haklara sahip. Asıl fark. Ayrıca kullanıcı tarafından yönlendirilecek bir kurulum aramak boşuna. görüntü özellikleriyle ilgili. Windows’un disketin başlatılması sırasında diyagnoz sürücüsü oluşturduğuna dikkat edin. Windows XP: Microsoft’un yeni işletim sistemi. kurulum s›ras›nda serbest seçim hakk›na sahip olursunuz. riyor. Sağ fare tuşuyla masaüstündeki herhangi bir boşluğa tıklayın ve açılan nesne menüsünden Özellikler/Ayarlar’ı seçin. konumlarını sizin belirtmeniz gerekir. XP’yi mant›ksal sürücülerden herhangi birine kurabilirsiniz. Şimdi önceden kaydettiğiniz tüm ayarları yeni sisteme aktarın. Di¤er bölümü her iki sistem için de verilerin saklanaca¤› bir partition olarak kullanabilirsiniz. Bunun için Başlat/Ayarlar (98. di¤er ikisi de iki mant›ksal sürücüye sahip geniflletilmifl bölüm olmal›. klavye dizilimi ve saat dilimini belirleyin. ‹pucu: Online-etkinleştirme yalnızca üç kez kullanılabiliyor. Gerekli sürücü- I Kurulum: Sabitdisk için yepyeni bir Windows lerin kurulum CD’sinde bulunamaması durumunda. Sihirbazın direktiflerini takip edin ve lisans sözleşmesini onaylayın. bu değer 75 hertz’in üzerine olmalıdır. 30 gün sonra başlatılamayacaktır. onu manuel olarak kurabilirsiniz. donanımın doğru tanımlanamadığı ve uygun sürücünün kurulmadığı anlamındadır. Öncelikle Aygıt Yöneticisi’ni başlatmalısınız. Örneğimizde “f:\setup” komutunu verin. ülke. Son olarak Windows. CD-ROM sürücüsü için sürücü harfi bir ileriye kayacaktır. Kurulum Bafll›yor: Yaklafl›k yar›m saat sonra PC. New Installation (Advanced)’› seçin ve sihirbaz› takip edin. Bunun için hatalı kayda iki kez tıklayın ve Sürücü kartından Sürücüyü Güncelleştir düğmesini kullanın. En Uygun ayarıyla genellikle en sağlıklı seçimi yapmış olursunuz. Saat dilimi ve bölgesel ayarlar Windows’un diğer sürümleriyle benzerlik gösteriyor. Windows 98 ve ME: Başlangıç disketiyle sistemi yeniden başlatın ve bu kez CDROM destekli seçeneğini seçin. Windows XP kullanıcıları. Kurulum. Bu nedenle son detaylar için biraz el mahareti gerekli. Genellikle bu değer 1024X768dir.

CHIP | MAYIS 2002 . Neyse ki bilgisayar kendini ask›ya ald›¤›nda. bozulan partisyonlar› ve kaybolan verileri yeniden oluflturan programlar mevcut.0 Sonuç Profesyonel çözümler Tablolar Kazananlar Test: Kurtarma Araçlar› Windows Veri kayb› ve mavi ekran gibi sorunlar.120 ‹Ç‹NDEK‹LER 121 122 122 124 126 126 127 128 Dosya Kurtarma: Veri kayb›na elveda AutoSave: Gerçek zamanda yedekleme Sistem Kurtarma: Zaman› geriye döndürme Mini Atölye: XP’nin geri yüklenmesi Image Araçlar›: Komple sistem yedekleme Mini Atölye: Drive Image 5. hiçbir Windows kullan›c›s›na yabanc› de¤ildir.

Luna stilinde bir mavi ekran da yerleştirmiş. ancak yazın Final sü. Final Data 1. Ontrack RAW-Scan’i tavsiye ediyor. ancak bu yalnızca yeni bir formatlamadan veya virüs bulaşmasından sonra zorunlu bir hale gelebilir. Kullanım kılavuzunda RAW-Scan’e nasıl geçileceği açıkça belirtilmemiş. (heCHIP-Code DOSYA KURTARMA) Yanl›fll›kla önemli bir dosyas›n› silmifl olanlar›n. Kullanım kolay: Kullanıcı bir sürücü seçiyor ve Final Data tarama işlemine başlıyor.12 Personal Edition: 105 dolarlık fiyatıyla gerçi en pahalı. gerektiğinde yeniden geri yükleyen bir image programı. Bunlarla birlikte. FAT (File Allocation Table) bozuk değilse. aç›ld›ktan hemen sonra tüm diskleri inceliyor. Programların deneme sürümlerini eCHIP’te bulabilirsiniz. ama aynı zamanda bu kategorinin en iyi aracı. ellerinizin terlemesi ve tırnaklarınızı kemirmeniz geçmişte kalıyor. Geri Dönüşüm Kutusu’ndaki veriler silindiğinde. Basic sürümü edinebilir. Sonuç olarak işletim sistemi artık start almıyor. Aracın yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) şahane.0 sürümü XP uyumlu olacak ve böylelikle EasyRecovery’yi geride bırakabilecek.0 Standard: Yüksek fiyat ve Disk Kontrolü: EasyRecovery. Ancak Personal Edition NTFS dosya sistemini desteklemediği için XP ile tamamen uyuşmuyor. İşte şimdi kurtarma araçlarının ve Image programlarını kullanma zamanı gelmiş demektir. Normal arama işlemi tüm silinmiş dosyaları yeniden oluşturamadığında. Ancak acil durum disketi ve XP desteği gibi özellikler eksik. Windows XP’de yalnızca arayüze yeni bir tasarım kazandırmakla kalmamış. Şimdi silinmiş verileri yeniden oluşturmak için size artık yalnızca kurtarma uzmanları yardımcı olabilir. İkinci kritik nokta kullanım kılavuzunun çok kısa tutulmuş olması. CHIP size bunları tanıtıyor ve programların zayıf ve güçlü yanlarını gözler önüne seriyor. Bu işlemde 500 MByte için 40 saniyelik süre 40 dakikaya kadar uzayabiliyor. Tutumlu olmak isteyenler. Acil durumda Windows kullanıcısının üç programa ihtiyacı var: Geri Dönüşüm Kutusu’ndan bile silinmiş dosyaları yeniden oluşturan bir dosya kurtarma aracı. Asıl scan işlemi sabitdiski sektör sektör tarıyor. Üreticinin açıklamasına göre. otomatikman güvenli bir yapı sağlamıyor. Bu RAW- ne yazılmışsa. bu üç yazılım kategorisinde en iyi programları sıkı bir teste tabi tuttu. Windows onların yerini veri yazmaya açıyor. ya sa¤lam bir sinire ya da verileri yeniden oluflturan özel bir araca sahip olmas› gerekiyor. Final Data’nın silinmiş dosyaları kurtarmada ulaştığı iyi nota gölge düşürüyor. kullanıcı scan işlemini durdurabiliyor. İçeriği az ve öz: Windows’un bir sorun saptadığı ve şimdi kapanmaya yüz tuttuğu şeklinde bir mesajdan ibaret. Araç çok kısa bir süre içersinde silinmiş dosyaları buluyor. Artı bir özellik de acil durum disketi üzerinde bir DOS sürümünün bulunması. optimal sonuçlara ulaşabilirsiniz. beta aşamasında olmasına rağmen CHIP testine dahil ettik. Ancak üç test galibini kombine etmek. Yalnızca eğer verilerin üzeri- eksik olan NTFS desteği. Sonuç bölümünde bu soruna değiniyor ve çöküşe karşı güvenli bir Windows için iki strateji öneriyoruz. Şu sıralar piyasaya sürülmesi planlanan 2. Yazılımın hakim olduğu bir alan da sabitdisk tanısı: Bir analiz ile diskin nerelerde fiziksel hasarlara sahip olduğu açıklığa kavuşturuluyor. Ama disket ile kurtarma bir hayli zaman alıyor. EasyRecovery 5. Bu harika seçenek için özel bir menü bile anlamlı olurdu.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 121 Kurtarma Yaz›l›mlar› ‹pin Ucunda Dosya Kurtarma M icrosoft. Scan örneğinde belirginleşiyor: Seçilmiş partisyon sektör sektör inceleniyor ve normal kontrolden uzak ara daha esaslı. kalite noktasında. Yalnızca kafanızı çalıştırarak ve doğru araç kombinasyonuyla.k CHIP | MAYIS 2002 . Toplam olarak. EasyRecovery pas geçmek zorunda kalıyor. CHIP.04 Professionell Beta: Bu sürümü. Bu ekran iş işten geçtiğinde beliriyor. Recover4all 2. EasyRecovery’ye ayak uydurabilen iyi bir ürün. ama bu yeni formatlamada ya da virüs bulaşmasında uyuşmak zorunda. yanlış konfigüre edilmiş sürücüler ya da virüs bulaşması yüzünden oluşan hasarları tamir edebilen bir sistem kurtarma yazılımı ve önceden optimal bir biçimde konfigüre edilmiş bir sistemi depolayıp.

sürekli gözetleme.. işletim sisteminin en son pürüzsüz çalıştığı ana kadar saati bir zaman makinesi gibi geriye döndüren sistem kurtarma programları sunuyor. “Good” ise kullanıcının iyi bir şansa sahip olduğunu belirtiyor. başta gelen ilke. Programın bazı püf noktaları var. ama dizin yapısını değil.com CHIP | MAYIS 2002 . Stabilite yerinde: Beta sorunsuz çalışıyor. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri ayr›nt›lar›na dek kaydediyor. işlevsellik noktasındaki açıkları örnek bir ergonomi ile dengeliyor. Recovery Genius her zaman parola korumalı. kendine özel bir DOS’ta çalışıyor. bir sistem ve sabitdisk analizi sunuyor. Daha eski kontrol noktası (checkpoint) üzerine sorulmadan yazılıyor. o oranda stabilitesini yitiriyor. GoBack’i devre dışı bırakın! Bu kez de GoBack iptal edilmeden önce konumlan- Kontrol Saati: GoBack. çünkü program yalnızca tek bir kontrol noktası depoluyor. Buna karşılık yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) çok iyi. testteki yegane Windows XP ve NTFS desteğine sahip bir ürün. Bu parola olmadan kullanıcı programda hiçbir ayar gerçekleştiremiyor. Önceden ayarlanmış parolanın kulla. Master Boot Record’u okuyan ya da sabitdiskin partisyon tablosuna yazan Drive Image gibi araçlar. CHIP bu tür araçların en ilginçlerini teste tabi tuttu. Eski Final 1. Bu onu gerçi işletim sistemi ile ilgili kazalara karşı duyarsız kılıyor. Drive Rescue’nun hasara uğramış bir FAT sonucunda ne Windows ne de PartitonMagic tarafından tanınan partisyonların izini sürmesi. İlk tarama pek bir başarı sağlamadı. Esaslı bir formatlamada araç pas geçmek zorunda kalıyor. Oysa. Eksik olan acil durum disketi.. konfigüre edilebilme noktasında kötü notlar alıyor. Windows hemen veda ediyor. değişiklikleri depoluyor ve tek tek dosyaların ve dizinlerin yeniden oluşturulmasında bunlara başvuruyor. ama esaslı çalışıyor. Araç. Sanal bir sürücüde araç. Dosya kurtarma. Bir freeware için bağışlanabilir bir günah! Sistem Kurtarma Windows ne kadar uzun çal›fl›rsa.122 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› rümü piyasaya çıkabilecek..arcor. Tayvan kökenli yazılım. Drive Rescue 1. Drive Rescue’yu başlatıyor ve tıklamalarla birçok seçenek içinden geçiyor.. İkinci scan. Bu durumda size en önemli yardımı.7: Freeware (http://home. Bu ikilemden zorlu bir çıkış yolu var. Bu durum formatlanmış bir NTFS partisyonu için geçerli değil. Recovery Genius 21st 5.. Yine bir zaaf: Recover4all gerçi dosyaları yeniden oluşturuyor. Ancak sistem kurtarma araçlar› zaman› geriye döndürüyor.. GoBack gerektiğinde seçici de çalışıyor ve tek tek dosyaları ve dizinleri yeniden oluşturma kapsamı dışında bırakıyor. bu da birkaç saat sürebiliyor. En yici) yüzde yüz yeniden oluşturulamıyor. yalnızca kullanıcı Quick format seçeneğini seçtiğinde gerçekleşiyor. büyük bir dezavantaj sergiliyor. AutoSave’in Backup’lar› otomatikman ve gerçek zamanda oluflturmas›: Arka planda çal›fl›yor ve gözetlenen tüm dosyalar› güvence alt›na al›yor. formatlanmış partisyondan da sistemi yeniden oluşturuyor. Püf noktas›. GoBack. Öteki araçlarla çalışırken. kılı kırk yararak oluşturulmuş gözetleme rutini. Dosyalarda ve registry kayıtlarında yeniden oluşturma oranı teste katılanlar arasında en iyisi.1 Deluxe: Roxio ürünü prog- ram. En önemli özellik. Bulunan dosyaların değerlendirilmesi uyuşuyor: “Poor” Drive Rescue’nun hiçbir olanak göremediği anlamına geliyor.k AUTOSAVE »Yedekleme Otomat› AutoSave dosyalardaki ya da belgelerdeki de¤ifliklikleri saptayan ve depolayan bir yedekleme arac›. Toplam olarak araç çok az sayıda konfigürasyon olanağı sunuyor. sisteme derinlemesine müdahale ediyor ve son derece efektif çalışıyor. Sabitdiskinin durumu hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak isteyenler. bu noktada elde edilen başarı sıfır. kontrolü sektör sektör gerçekleştiriyor. GoBack’te de olduğu gibi. Fiyat›: Yaklafl›k 30 dolar Bilgi için: www. Araç yavaş. Standart kurulumda ise aracın bir partisyonun yüzde 10’unu kendine ayırması ve tek tek sürücülerin. Yeniden oluşturma neredeyse mükemmel çalışıyor.04’ün aksine Beta. Böylelikle Word ya da Excel dosyalar›n›n eski sürümleri muhafaza edilmifl oluyor. ama antivirüs yazılımıyla uyuşmazlıklara yol açabiliyor.v-com. hatta formatlanmış bir FAT partisyonunda bile. Bir kez yanlış yazılım kurulsun.de/christian_grau/rescue/). kurulum sırasında gözetleme dışında bırakılamaması yazılımın kusurları olarak göze çarpıyor. programla birlikte çalışmıyor.0: Recovery Genius. GoBack 3. yalnızca registry (kayıt düzenle- dırılmış kontrol noktalarını maalesef yitiriyor.

Yazılım işletim sisteminden önce başladığı için. k Ayr›nt› Tutkunu: Advanced Settings’de ConfigSafe tüm de¤iflikliklerin protokolünü sunuyor. disket olarak sunuluyor. Bunun için s28’deki ipucuna da bak›n›z. Bu durumda birkaç yüz dosyalık bir Office kurulumunda kontrolü kaybetmek işten bile değil. ConfigSafe’in “report” işlevinden yararlanmalı. pcShadow tarafından tümüyle yeniden oluşturulamadı. Program böylelikle her zaman yalnızca bir bilgisayar üzerinde çalışıyor. registry’yi gözetliyor ve onun kayıtlarını neredeyse tümüyle tamir ediyor. Yazılım başka bilgisayarlarda da kullanılacaksa. Ama bu ayar yalnızca saf veri partisyonları için tavsiye ediliyor. ConfigSafe 3. Dosyalarda ise durum farklı: Dosyalar sabitdisk üzerinde enkaz parçaları halinde varlığını sürdürüyor. Karmaşık olan. Bu da aynı şekilde bu kütüphanelere erişen öteki programlarla sık sık çatışmalara (çakışmalara) yol açıyor.. ama yerden tasarruf etmifl olursunuz.08. Bunlardan biri. 85 euro’luk fiyatına rağmen. System Restore’u Start menüsünde All Programs/Accessories/System Tools alt›nda bulacaks›n›z. sistem yeniden oluşturulacaktır. çünkü birçok kurulum rutini eski DLL’lerin üzerine turmaya geçmeden önce. eski kontrol noktalar›n›n vadesi daha önce dolar. De¤eri azalt›rsan›z. Windows çalışmadığında da işliyor. Kullanıcı sistemi yeniden oluş- M‹N‹ ATÖLYE »Bedava: Windows XP ile sistemi geri yükleme 1 Mükemmel konfigürasyon 2 Kontrol noktas› düzenlemek 3 Sistemi yeniden oluflturmak Sistemi yeniden oluflturma için gerekli ayarlar› Control Panel’de System/System Restore alt›nda bulacaks›n›z. ne kadar bellek yeri tahsis edece¤inizi girin. kontrol noktas›n›n tarihi ve ad›yla bir pencere göreceksiniz. Kontrol noktas› tamamsa. Bir sonraki pencerede bir takvim belirecektir. Kullanıcı kurulumu yalnızca bu disket üzerinden başlatabiliyor. kullanıcının ConfigSafe’i ihtiyaçlarına göre şekillendirebilmesi. CHIP | MAYIS 2002 . ConfigSafe. Windows ifle koyulacakt›r. yeni sürümlerini yazıyor. Testte araç güvenilir olmaktan uzaktı. pcShadow 2. PC’ye bir anahtar aktarıyor. Windows sistem geri yüklemeyi gerçeklefltirecek ve bafltan bafllayacakt›r. Basitçe Create üzerine bas›n. Eğer BIOS’un CMOS ayarları değişmişse. Kurulum sırasında araç. anahtarı yeniden PC’den disket üzerine geri almayı unutmayın. örneğin PC’yi frenleyen. Bir kez düğmeye basın. önce kaldırılmak zorunda. Bu işlev. Registry.02: Program Windows’a özgü. pcShadow’un şifrelendirilmiş olması. Windows’un kendisi her bir çal›flma günü için ve önemli sistem olaylar›nda bir kontrol noktas› düzenliyor. Kullanıcı onları elle silmek ve bu yüzden de nerede olduklarını bilmek zorunda. “Advanced Settings”de belirli alanları gözetleme dışında bırakan profiller tanımlanabiliyor.DLL) söz konusu olduğunda ConfigSafe sorunlu. azami sürücünün yüzde 12’si olmak kayd›yla. Sonra ilgili kontrol noktas›n› seçin ve Next üzerine t›klay›n. çünkü anahtar artık elinizde olmayacaktır. Pozitif olan. kötü konfigürasyonlu bir yazılım olabilir. Bir sonraki pencerede kontrol noktas›na bir ad verebilirsiniz. Create a restore point seçene¤ini seçin ve Next üzerine t›klay›n. araç sizden talep ettiğinde. son kontrol noktasından bu yana yürütülmüş sistem değişikliklerine dair bir rapor yaratıyor. Ama. System Restore’da Restore my computer to an earlier time seçene¤ini seçin. sistem kurtarma da başarısızlığa uğruyor. Hatta “Prevent HDD I/O” işlevi üzerinden kullanıcı gözetlenen partisyonlar üzerine bir yazma erişimini önleyebiliyor.39: Kurtarma araçları kervanına yeni katılan bu araç.124 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› nım kılavuzunun derinliklerinde saklı olması ise sinir bozucu bir durum. Aksi takdirde 85 euro’yu da unutabilirsiniz. yazılım bunu kaydediyor ve başlangıçtaki durumu yeniden oluşturmak ya da yeniyi depolamak seçeneklerini seçiminize sunuyor. sistemin yeniden oluşturulmasını zorunlu kılan sorunlar için ideal. ‹stenilen kontrol noktas›n› içeren tarih üzerine t›klay›n. Kontrol noktas›ndan bu yana gerçeklefltirdi¤iniz gözetlenen sürücülerle ilgili tüm de¤iflikliklerin kaybolaca¤› yönündeki bir uyar›dan sonra. Program kütüphaneleri (.. Eğer bunlar yeniden oluşturulamazsa. Orada ifllevi tümüyle devre d›fl› b›rakabilir ya da tek tek sürücüleri gözetleme d›fl›nda tutabilirsiniz. Sistemi geri yüklemek için.

www. kullanıcının Windows’un görev zamanlayıcısını araması.. Bundan sonra rutin Windows’u yeniden bafllatacakt›r. Norton Ghost 2002: Ghost 2002 de iyi bir izlenim uyandırıyor. Mavi ekran ve çöküşler. Image’ini CD üzerinde güvence altına almak isteyenlerin. Pulldown menüsü Actions’da Restore image now üzerine gidin ve gelecek mesaj› onaylay›n. Orada Image’i s›k›flt›rmak isteyip istemedi¤inizi de sapt›yorsunuz. Bunun kurulumun- dan sonra Drive Image ile Windows altında çalışma denemesi hata mesajlarına yol açıyor.126 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› Image Araçlar› Windows art›k bafllam›yor. çünkü GoBack tüm partisyonları “saklıyor”. DriveImage Open üzerinden tüm önemli verileri yükleyecektir. Advanced Options alt›nda Drive Image’in ince ayarlar›n› gerçeklefltirin. Sürüm 5’te geliştiriciler programı tutarlı bir biçimde XP için optimize etmiş ve üzerini şık bir arayüz ile sarmış. fiimdi Drive Image’in DOS moduna (kipine) geçece¤i fleklinde bir mesaj belirecektir. Bill’in en çok sevdiği çocuğunun stabilitesini yitirmesi tehlikesi ile karşı karşıya kalıyor. Kurulumdan sonra kullanıcının emrine Windows altında birçok program sunuluyor. Bir başka önenmli özellik. Bir Image-Explorer olan ikincisi ile kullanıcı Image dosyalarını Windows altında işleyebiliyor. Ancak araç her yazıcıyı desteklemiyor. Bu yüzden baflka bir partisyon ya da yaz›c›y› seçin. öyle ki gelecekteki image’ler artık yalnızca bir çift tıklama gerektiriyor. QuickImage’i yeniden bafllat›n. Reboot üzerine t›klamayla Windows yeniden bafllayacak ve her fley yeniden bir zamanlar oldu¤u gibi olacakt›r. Bu sorunu yeni bir kurulum olmaks›z›n da halledebilirsiniz. Bunu kullanıcı bağlantı olarak masaüstüne yerleştirebiliyor. image’i önce sabitdisk üzerinde güvence altına almak ve sonra başka bir yazıcı programıyla yazmak zorundasınız. Image’lar HD (sabitdisk) ve mobil veri tafl›y›c›lar› üzerinde depolanabilir. Donanımınız bu listede yoksa. Bunun istisnası. Orada kullanıcının önce bir parola girmek zorunda olduğu vurgulanıyor. Araç flimdi DOS moduna (kipine) geçecek ve Image’i geri yazacakt›r.symantec. Sık sık program kuranlar. Select Partitions üzerine t›klay›n. Image olayı DOS altında konfigürasyonda olduğu gibi cereyan ediyor. com/driveimage/cdlist. Bu ifllem birkaç dakika alabilir.powerquest. Kullanım tatminkar: Tüm konfigürasyon ayarlarını yapmak ve bir image tanımlamasında depolamak için az sayıda fare tıklaması yeterli. Gelecek pencerede bir ad belirlemelisiniz. öyle ki Drive Image artık yeniden oluşturabileceği hiçbir Image dosyasını bulamıyor. Ghost’ un desteklediği bir yazıcıya ihtiyacı var. Save üzerine bas›n. M‹N‹ ATÖLYE »Drive Image 5. Windows’un yine iflas ettiğini gösteren belirtilerdir. Aksi takdirde Drive Image çıtını çıkarmıyor ve kullanıcı bunun farkına bile varmıyor. Depolamak istedi¤iniz partisyonu seçin ve OK üzerine t›klay›n. OK üzerine bast›ktan sonra bilgisayar›n›z kapanmaya bafllar ve Image’i yarat›r. kendisiyle partisyonların yönetilebildiği küçük DOS aracı Gdisk. Image dosyalarını ister sabitdisk isterseniz de CD üzerinde depolayabilirsiniz. Bunların bir listesini. Image’i yaratmak için Create Image üzerine t›klay›n.com /sabu/ghost/compatible_drives.0 ile mükemmel Image’lar 1 Image konfigürasyonu 2 Image yaratmak 3 Image’› geri yükleme QuickImage’i bafllat›n. Yazılımı DOS modunda başlatmak da işe yaramıyor. birkaç dakika içinde yeniden çalışır bir işletim sistemi oluşturabileceğinizden emin olabilirsiniz. Ama bu yalnızca Windows’la birlikte hazır gelen Görev Zamanlayıcı’da kurulmuş ve bir Windows parolası girilmişse işliyor. topyekun veri kaybından sonra bile. Bunun zamanla DOS altında optimal disk bölümlenmesini sağlayan antika FDISK’in yerini alması planlanmış. Kurulum sırasında oluşturulan boot disketleri pratik. Bunlardan ilki Ghost aracına sahip zorunlu Boot (açılış) disketlerini yaratıyor. Bir Image ile. Drive Image 5.01: PowerQuest aracı ile image dosyaları oluşturmak düşünülebilir en basit şey. Zaman zaman olduğu gibi Windows artık başlamıyorsa. Bu arada GoBack (s122) gibi araçlarla sorunlar yaşanıyor.html internet adresinde bir uyumluluk listesi bulabilirsiniz.. Programın grafik arayüzü çok eski ve Luna tarafından şımartılmış Windows havarilerinin buna alışması gerekiyor. CHIP | MAYIS 2002 . www. Image Filename alt›nda Image için yol ve ad saptay›n. Dosyay› kendisinden Image’i oluflturdu¤unuz partisyon üzerinde depolayamazs›n›z. Standart ayarlar zaten anlaml›. Bir image birkaç dakikada “taze” bir sistem yüklüyor. Önce Open üzerine bas›n ve sonra önceden yarat›lm›fl Image tan›mlamas›na t›klay›n.html adresinde bulabilirsiniz. Plan task üzerinden kullanıcı zaman planına göre Image dosyaları yaratabiliyor. kullanıcı yazılımı emektar DOS’ta başlatabiliyor ve image’ini orada yeniden oluşturabiliyor.

dolambaçlı da olsa kullanım kılavuzunda sorunun çözümü için bir yöntem açıklanıyor. Her iki araçla da çal›flabilirsiniz. bir ve aynı CD üzerinde yer alıyor.‹ç Görünüm: Ghost Explorer Image’lar› bir dosya yöneticisi gibi yönetiyor. Ghost ilk bakışta Drive Image’den daha karmaşık görünüyor. Oysa Ghost ile çalışmaya başlamadan önce. Image’leri CD boyutuna ayırmak yoluyla. Bunun nedeni. Ama HD Tronic’in geliştiricileri bunu tümüyle umursamazmış gibi görünüyor. CHIP testinin kan›tlad›¤› gibi. kurulu bir Bootmanager’i güvence altına almadı. Ghost. aksi takdirde sorunlar›n bafl göstermesi iflten bile de¤il. GoBack ve EasyRecovery kendi bafllar›na her bir acil durum için optimal koruma sa¤l›yor. öyle ki bunun yeniden kurulması zorunlu bir hal aldı. Testte Ghost. harmonik bir biçimde. ma aracı GoBack’i kaldırmak daha basit bir yol. Rakibi PowerQuest’ten daha fazla konfigürasyon olanakları sunuyor.. Peki bu CHIP | MAYIS 2002 . DriveImage’in güvenlik konseptine zarar veriyor. programlar›n bir arada çal›flmas›n› her zaman göz önünde bulundurmak zorunda. agaro@chip. ‹lk ikisi. GoBack sisteme öylesine derinlemesine gömülüyor ki. gerçi Windows art›k bafllamad›¤›nda sorun yarat›yor.01. Ancak bu durum. ancak ayn› anda de¤il. programlarda optik de önem kazanıyor. ama o zaman Drive Image size yard›m edebiliyor.. Bu yüzden hesab›n› bilenler için baflka bir çözüm tavsiye ediyoruz: Drive Rescue. Bir Enter tuşuyla ilerleniyor. DOS temelli araç.tr Sonuç ‹deal kombinasyon s Üç kategorinin galiplerinden ibaret basit kombinasyonun otomatikman optimal sonuçlar do¤uraca¤›n› sananlar yan›l›yor. sistem kurtar- şık. Roxio aracını güvence altına alma sırasında diskten silip süpürmeyi bile başarıyor. Oysa kombine olarak kullan›ld›klar›nda.03: Windows XP çağında. GoBack ile de sorunlar yaşadı. farkl› sistem araçlar›n›n birbirine uymas› gerekiyor. kısmen de ok işaretli tuşların devreye girmesi zorunlu oluyor. Windows XP’nin System Restore’u ve Drive Image. Temel ayarlar da istenen her şeyi içeren cinsten.com. Köklere Göre Dönüfl: Yaln›zca Boot (aç›l›fl) disketi Windows’ta yarat›l›yor. Buna karfl›l›k EasyRecovery sorun ç›karm›yor. Image’larıdoğrudan CD üzerine yazma olanağının eksikliğine katlanılabiliyor. Yine de. DOS altında güvenilir bir biçimde yazmayı olanaklı kılacak hiçbir makul uygulamanın olmaması. sonra Tab tuşu ile. Bundan sonra DOS’a geçiliyor. Güvence altına alınmış image’lara sahip değişik partisyonlara erişim başarısızlığa uğradı. TB-MM / Garo Antikac›o¤lu. yalnızca Boot diskinin tek bir partisyondan ibaret olduğu zaman anlam kazanıyor. kullan›c›n›n aktif çal›flmas›n› talep ediyorlar. bunları başka araçlarla CD üzerine yazmak ve böylelikle de HDCopy ile geri yazmak olanaklı oluyor. Ama kısa süren bir çalışmadan sonra araç sıkı bir kullanıcı dostu olduğunu kanıtlıyor. küçük fareler ne için var ki? DOS gazisi güvenilir bir biçimde Image dosyaları yaratıyor ve onları emin bir biçimde yeniden oluşturabiliyor. Sadece klavye üzerinden gerçekleşen kullanım noktasında da geliştiriciler zamanın gerisinde. Kurulu GoBack olmaksızın bu tip bir “fiziksel” image’i (partisyonun sektör sektör kopyalanması) yaratan ve CD üzerine yazan program. DİKKAT! Norton ürünü SystemWorks Professional Edition’da Ghost ve GoBack. Çözüm image’larla çal›fl›rken GoBack’i kald›rmak. ancak pahal›. gerçekten de göz alıcı olmaktan bir hayli uzak. Kullan›c›. çünkü HDCopy “fiziksel” image sırasında öteki partisyonları da birlikte diskten temizliyor. Test galiplerimiz Drive Image. HDCopy Home Edition 1. ‹flin püf noktas› da bu zaten.

soru iflaretleri kal›yor sabitdiskler hakk›nda önbilgi faydal› • • • problemsiz Explorer görünümü ek özellikleri yok kullan›m› çok kolay ayr›nt›l› kitapç›k. NTFS problemsiz flans› yok – FAT 12 (disket). vasat ‹yi kurtarma oran›.0 Standard SNRTEC snrtec. FAT 16/32 problemsiz flans› yok • • • RAW-Scan’da çok iyi Hex editörü kullan›m› kolay yetersiz kitapç›k. NTFS deste¤i var.’ci sayfaya bak›n›z Ücretsiz Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 81 Puan 0 50 100 73 Puan 0 50 100 72 Puan 0 50 100 66 Puan 0 50 100 79 78 95 80 74 95 50 50 74 85 55 50 63 90 55 50 vasat Bu programla iflinizi garantiye al›yorsunuz. ama NTFS deste¤i ve acil durum disketi yok. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . FAT 16/32.04 Beta Advanced Utilities recover4all.7 Alexander Grau 122.) Fiyat› EasyRecovery 5. FAT 16/32. Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Silinen dosyalar›n kurtar›lmas› Üzerine yaz›lan dosyalar›n kurtar›lmas› Dizin yap›s›n› yeniden oluflturmak H›zl› tarama / FAT okuma Esasl› tarama / RAW-Scan Formatlanm›fl partition’lar›n kurtar›lmas› Ek özellikler FAT 12 (disket). NTFS sadece Prof. çok iyi Ücretsiz bu yaz›l›m kolay kullan›m›yla dikkat çekiyor.com 85 Dolar Recover4all Pro 2.128 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Dosya Kurtarma Bu programlar kaybetti¤iniz dosyalar› bulman›z› ve kurtarman›z› sa¤l›yorlar.com 69 Dolar Drive Rescue 1. Acil durum disketi yok ve deste¤i iyi de¤il. Ürün Üretici Internet (www. FAT 16/32 problemsiz flans› yok FAT 12 (disket). ancak fiyat› biraz pahal›. PDF format›nda – • • FAT’te OK. bu yüzden biraz pahal›.com 105 Dolar Final Data 1. problemsiz flans› yok FAT 12 (disket). Kay›p partition’lar› bulabiliyor.12a Ontrack ontrack. 45-59 Puan = 2 Kutu. yard›m dosyas› Teknik önbilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri kurtarma ifllemi hakk›nda bulunan dosyalar›n bir rapor haz›rl›yor say›s›n› gösteriyor taramalarda el iflleri gerekiyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 (NTFS yok) birlikte veriliyor Hotline (yurtd›fl›). orta Kullan›m› kolay. örneklere dayan›yor önbilgi mutlaka gerekiyor “Sanal”. 75-89 Puan = 4 Kutu. NTFS sorunlu Explorer görünümü kurtarma tahmini kullan›m› çok kolay yetersiz yard›m dosyas›. E-Mail Hotline ücretli (yurtd›fl›) entegre hepsi otomatize bulunan dosyalar›n hangi bulunan dosyalar›n durucluster’da oldu¤u munu de¤erlendiriyor hepsi otomatize hepsi otomatize Kurulum Genel ak›fl / Sistem analizi Desteklenen iflletim sistemleri Acil durum disketi problemsiz Win 9x/Me problemsiz problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Win 9x/Me/NT/2000/XP (NTFS yok) – sadece E-Mail online maliyetler – sadece Enterprise sürümü – sadece E-Mail online maliyetler – sadece E-Mail online maliyetler – Destek Türü Maliyetler Güncelleme fonksiyonu • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. silinen dosyalar›n görüntülenmesi Explorer görünümü Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. iyi aç›klanm›fl – • • – sadece Quick Format’ta Explorer görünümü bozuk FAT’te diski buluyor kullan›m› kolay yetersiz yard›m dosyas›. 60-74 Puan = 3 Kutu.

Recovery Genius ile do¤ru bir seçim yapm›fl olurlar.com 30 Dolar Recovery Genius 21st 5. Ancak bu fiyata çok az fley sunuyor. orta Küçük kazalar için ideal. bir tane mümkün düflük minimum Install Guard kurulumdan BIOS’taki CMOS ayarlar›n› önce sistemi yedekliyor gözetliyor dosya sistemi ve registry de¤iflikliklerinde rapor Windows aç›l›fl›nda basit iyi kitapç›k CP tam tan›mlanabiliyor hepsi otomatik.0 Goldensoft goldensoft. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri sürekli gözetliyor.com 40 Dolar pcShadow 2.) Fiyat› GoBack 3.02 imagine LAN imaginelan. sadece bir snapshot mümkün • • sürekli gözetliyor ve her de¤iflikli¤i kaydediyor her sistem de¤iflikli¤inden elle ve Timer üzerinden.co. yard›m dosyas› Ayarlanabilirlik ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri CP’de ilerlemeyi gösteriyor bilgi yok Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Sistem çökmesinde çözüm kurulum disketten Win 9x/Me SOS-Utility DOS program›.130 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› T TB ES ‹R 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Sistem Kurtarma Veri kay›plar›ndan sonra SystemRecovery araçlar› çaresiz kullan›c›n›n Windows’u tamir etmesini sa¤l›yorlar. her registry/dosya de¤iflikli¤i geri yükleme için basit ve kullan›fll› asistanlar. fonksiyon zenginli¤ine ra¤men kullan›m› kolay. Sonuç ‹fllevsellik Basit sistem geri yükleme Defrag sonras› Seçimli geri yükleme Formatlamadan sonra Çal›flma prensibi Checkpoints (CP) Sistem yedeklemesi için yer ihtiyac› Ek özellikler Sistem de¤ifliklikleri hakk›nda rapor Zaman planlay›c›s› mükemmel restore. önce otomatik olarak sadece bir aktif CP konfigürasyona ba¤l› 100 MB’›n üzerinde tek tek dizinler ve dosyalar birçok iflletim sistemiyle geri yüklenebiliyor paralel çal›flabiliyor ayr›nt›l›. Ürün Üretici Internet (www.CP sadece elle ayarlanlumundan önce otomatik abiliyor. kitapç›k çok iyi ayr›nt›l› hepsi otomatik. Mail E-Mail ile Destek Türü • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. çok otomatize çok iyi kitapç›k CP konfigüre edilemiyor ayr›nt›l› de¤il hepsi otomatik. 45-59 Puan = 2 Kutu. ince ayarlar el ifli gerektiriyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP – Windows aç›l›fl›nda pratik. kötü Kullan›m› kolay bir araç.08. dosyalarda zay›f h›z kayb› yok – – Sistem dosyalar› ve Registry’de Snapshot’lar Registry’de zay›fl›klar. temel konfigürasyon çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor Mail. sürücü ve yaz›l›m kuru.kr 85 Euro Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 95 Puan 0 50 100 80 Puan 0 50 100 68 Puan 0 50 100 65 Puan 0 50 100 97 94 90 85 81 76 85 80 65 75 65 70 63 76 60 60 çok iyi Baflar›l› tasar›m. Registry’de ufak hatalar h›z kayb› yok dosyalar› ve Registry’yi mükemmel geri yüklüyor h›z kayb› yok – – Windows alt›nda Snapshot’larla çal›fl›yor Registry’de güçlü. Windows alt›nda. iyi En yüksek güvenli¤i isteyenler. kullan›m› kolay. 75-89 Puan = 4 Kutu. Website-Board elle. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . kullan›c›n›n iflini kolaylaflt›r›yor. dü¤me t›klama eksik. dosyalarda çok iyi büyük problemler. DEFRAG yapmay›n – – Windows alt›nda. Geri yükleme sadece registry seviyesinde sorunsuz gerçeklefliyor.1 Deluxe Roxio roxio. ince ayarlara genifl olanaklar problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor 90 gün ücretsiz (OEM d›fl›nda)) – Windows aç›l›fl›nda basit. ama anlafl›l›r tek tek partitio seçimi hepsi otomatik Ergonomi Kullan›m Kitapç›k.tw 79 Dolar ConfigSafe 3. 60-74 Puan = 3 Kutu.39 Comjoa pcshadow. CP koruacil durum disketi yok mal› Web formuyla.com.

Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Partition geri yükleme GoBack’le problemler DOS/Windows arayüzü Görev zamanlay›c› Image’i sonradan düzenlemek Image bölmek (split) Image s›k›flt›rmak fiifre korumas› Do¤rudan CD’ye yedekleme Stabilite ve çal›flma Ek özellikler FAT. faks sadece web. 45-59 Puan = 2 Kutu. yaz›c›y› destekliyorsa – iyi. Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 92 Puan 0 50 100 85 Puan 0 50 100 83 Puan 0 50 100 90 95 100 85 86 84 100 70 79 84 95 90 j Ergonomi Kurtarma araçlar› sisteme derinlemesine müdahale ediyor. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon Windows’ta. 60-74 Puan = 3 Kutu. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) •. NTFS. disket Win’de – FAT. Bu yüzden örne¤in formatlanm›fl bir sabitdisk gibi felaket senaryolar› simülasyonuna gittik. bir y›l ücretsiz • web. yoksa bir de dan›flma hatt› mevcut mu? Çok önemli bir nokta: Bu yard›m ona ek maliyet getiriyor mu? Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . mail. XP’yi desteklemeyenler eksi puanlar ald› ve Me üzerinde test edildi.03 Symantec symantec. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta. Linux ext2/swap problemsiz.132 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 1 2 3 NASIL TEST ETT‹K? k Image Araçlar› Her fley için çok geçse bir Image dosyas›na ihtiyaç var. telefon program›n içinde.01 PowerQuest powerquest. Araçlar ne gibi performanslar getiriyor? Yapmay› planlad›klar›n› kullan›c›ya bildiriyorlar m›? Kullan›c› sistemini kurtarmak istedi¤inde onu yüzüstü mü b›rak›yorlar? iyi Drive Image sorunsuz çal›fl›yor ve h›zl› image almak için ideal bir program iyi ‹yi bir program. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta. ayr›nt›l› partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4. Uzman kullan›c›lar için bir çok konfigürasyon seçene¤i mevcut.htm 50 Euro j ‹fllevsellik Programlar kriz durumlar›nda kendilerini kan›tlamak zorunda. Eyleme geçmeden önce programlar kullan›c›y› sistem ve durumu hakk›nda bilgilendirmek zorunda. iki defa kilitlendi GDisk (FDISK benzeri) iyi k›smen kötü aç›klanm›fl partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4.com 70 Dolar Norton Ghost 2002 HDCopy Home Edition 1. OS2 – • • • •. daha kurulum s›ras›nda donan›m ve iflletim sistemine dair bir analiz sunuyor mu? Araç.de/english.com 70 Dolar HDTronic EDV-Service hdtronic. iyi Norton ve Powerquest gibi devlerin karfl›s›nda HDCopy ezilmiyor ve baflar›l› bir ürün sunuyor. yard›m dosyas› Teknik bilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Temel konfigürasyon TEST KR‹TERLER‹ Destek ‹fllevsellik Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Boot disketi %10 %60 %10 • web. FAT32. Birkaç dakika sonra yeni bir Windows’unuz olacak. disket Win’de – j Kurulum Program. bir y›l ücretsiz Kurulum Destek Türü Güncelleme fonksiyonu %20 Ergonomi • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. NTFS problemsiz. Öteki kategorilerdeki programlarla uyumluluk için de art› puan verildi.) Fiyat› Drive Image 5. 0 Windows çal›flmak zorunda Testlerde Windows XP kullan›ld›: Araçlar›n gelecekte de ifle yaray›p yaramayaca¤›n› görmek istedik. Ürün Üretici Internet (www. telefon web’den.01. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) • (opsiyonel) •. kilitlenmiyor kendili¤inden aç›lan im. acil durumda kendisini Windows’tan ba¤›ms›z k›lan bir Boot (aç›l›fl) disketi sunuyor mu? • • • •. yaz›c›y› destekliyorsa iyi. 75-89 Puan = 4 Kutu. FAT32. NTFS.’ler basit de¤il iyi partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/2000/XP/ DOS j Destek Kullan›c› nerede tatminkar bir yard›m elde ediyor? Yaln›zca internette mi. FAT32. telefon.0/ 2000/XP/DOS mükemmel. güncellemeler ücretsiz • web. Linux ext2/swap problemsiz. image DOS’ta FAT.0/ 2000/XP/DOS. kilitlenme yok Data Keeper (Backup) mükemmel çok iyi. testte yaklafl›k %50 •.

Örneğin işyerinizden evinizdeki buzdolabınıza bağlanarak eksik olan malzemeleri listeleyip. Ve söylenen söz tamamıyla değişti.NET den bahsetmek gerekirse. bilindiği gibi . yeni bir anlayışın. kulaktan dolma bilgiler. Bunların hiç de hayal olmadığını.NET konuşmalarından önce Microsoft tarafından söylenen bir slogan vardı.134 ‹Ç‹NDEK‹LER 135 136 140 Sharepoint Team Services: Intranet ve internet ortam› Sharepoint Kurulumu: Office veya Frontpage XP CD’sinden Hizmetlerin Kullan›m›: Linkler ve listeler Kolay ‹nternet ve Intranet Çözümü Her Zaman.NET konusunda gözle görülür adımlar atmaya başladı.NET teknolojisinin gelebileceği noktaları gözlerinde canlandırabilmişlerdir. Çünkü hep filmlerde gördüğümüz o teknolojiler artık yakınımızda gibi gözüküyor. ısıyı uzaktan ayarlayabileceğinizi düşünün. Her Yerde Sizler için toplam iki bölümden oluflan Sharepoint dosyas›n› aç›yoruz. Bahsettiğimiz konu . beklenen ve hayal edilen bir çok konudan sonra. ilerideki . yeni bir oluşumun duyurularını yapıyor. Çok kısa . son kısmını zaten yapabiliyorsunuz. Veya yine internet üzerinden evinizdeki kombiniz içinde bulunan Windows CE’ye bağlanarak ev sıcaklığına bakarak. Son Compex Fuarındaki akıllı evleri görenler. Bilindiği üzere Microsoft’un en son çıkardığı .NET teknolojisi planları içindeki bu yönde çalışmalar yapması planlanan ilk . İlk kısmı ise çalışmaları tamamlan- mış.NET örneklerinden biri. Kolay Intranet ve internet web yap›s› oluflturman›n ideal yollar›n› hep beraber inceleyece¤iz. Açıklamalar. Yani bir çok yeni teknoloji artık kapımızda.NET. Verdiğimiz örneğin.” Bugünlerdeyse . Bunlarla ilgili bazı somut veriler yakın zamanlarda görülmeye başladı bile. her yerde bilgisayar!” Bu gerçekten de heyecan verici bir slogan. “Her eve bir bilgisayar.NET bu teknolojileri barındıran bir olgu. nihayet Microsoft son bir yıldır bahsedilen ... uzun zamandır yeni bir teknolojinin. Konumuz ise Sharepoint. yine internet üzerinden bir alışveriş mağazasına girerek sipariş verebiliyor olacaksınız.NET CHIP | MAYIS 2002 . “Her zaman. Bu konuda uzun zamandır planlamalar. organizasyonlar ve çalışmaların yapıldığını çoğu kişi bilmekteydi. B ilindiği gibi Microsoft. kullanım için pilot bölgeler bekleyen bir proje. hatta bir çoğunu şu an bile yapabileceğinizi söylemeliyiz. Yani Microsoft’un . Buzdolabınızda Windows CE işletim sistemi olduğunu düşünün.NET konusu çok büyük bir yer kaplıyor bilgisayar dünyasında. İşte .

Microsoft Data Engine (MSDE) veya Microsoft SQL Server 7. Bu konu hakkında daha detaylı bilgiye http://www. cewsharepoint. 1. http://www. Eğer kurulumdan önce makine- küçük bir sürümü olan MSDE sürümünü makinenize kurarak.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 135 Sharepoint Team Services uygulaması ise Visual Studio . Windows 2000 Server. kullanacağı tablo ve detaylı kayıtları onun içinde saklıyor. Bu şekilde tüm veritabanı bağlantı ve kullanım işlemlerini kurulum sırasında otomatik olarak yaparak sizin ek bir işlem yapmanıza gerek bırakmıyor.NET. Eğer kurulum sırasında Sharepoint Team Services. sadece kendi makinenize kendi Harddisk: En az. satmak istemeniz durumunda lisanslamada bir soru işareti doğuyor.hostinguk. İlki lisans konusu. Netscape Communicator 4. Microsoft’un yeni geliştirmeye başladığı ve yeni yeni ürünlerine entegre ettiği “webbot” teknolojisi. Sharepoint Portal Server En başta da söylediğimiz gibi. (SQL Server istiyorsanız. Bu ürün de . gerekli başka bir lisans bulunmuyor.0 ve üstü.NET üzerine uygulama geliştirmeyi sağlayan bir çok programlardan oluşuyor. Web Presence lisansı denen bir lisans çeşidi için Microsoft ile anlaşmalısınız. bize göre Türkiye’de Setupse. makinede bir SQL Server göremezse. Kullanmış olduğu teknoloji.. iki farklı şekilde karşımıza çıktığını söyleyerek sözümüze başlayabiliriz. Bu gereksinimlere bir göz atalım: Bilgisayar: En az Pentium 200.com/. Profesyonel olarak geliştirme yapıp satmak istiyorsanız ne gibi bir lisanslama kullanacağınızı ve projenizi satarken bir telif ücreti ödeyip ödemeyeceğinizi ne yazık ki biz tam olarak bulabilmiş değiliz.. Bizim Önerimiz Pentium III Bellek: En az 128Mb RAM. Windows 2000 Professional.htm adresinden ulaşabilirsiniz. kurulum sırasında SQL Serverı algılayarak direk onun üzerine. IIS 5. ASP veya JAVA değil. Sharepoint konusuna kesin bir dönüş yapacak olursak. Gelecek ay ise ayrıntılı bir şekilde ücretli olarak satılan Sharepoint Portal Server’dan bahsedeceğiz. Bunun dışında başka bir uygulamanız yoksa. 70MB ve her farklı web için artı 5MB. web Sayfalarının ihtiyacınıza göre değişmekte. O zaman bu ürün lisansı için sadece Frontpage XP lisansı olması yetmiyor. Örneğin http:// myhosting. http://www. Microsoft ile özel bir anlaşma yapmanız gerekiyor. kesin rakamı siz belirleyebilirsiniz. Bizim önerimiz. ‹flletim sistemi: Microsoft Windows XP Professional.75 ve üstü.) Dikkat! Lisanslama ile ilgili belirgin olmayan bir nokta mevcut. Diğer bir özelliği de tamamen veritabanı üzerine çalışan bir uygulama olması.. üzerinde biraz değişiklik yaparak istediğiniz tüm amaçlar için kullanabileceğiniz bir hale gelebiliyor. Windows 2000 Advanced Server. Bu ayki yazımız sadece Frontpage XP veya Office XP satın aldığınızda CD ile beraber yanında ücretsiz olarak gelen Sharepoint Team Services ile ilgili detayları içerecek.com/frontpage/ sharepoint/WPP.0 ve üstü. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını çalıştırabilmemiz için iki önemli noktaya göz atmalıyız.. Bu da ticari anlamda Sharepoint Team Services programını kullanarak bir web projesi yapıp. İkinci önemli nokta ise sistem gereksinimleri. sayfalarınızı yapmak için getirilmiş bir lisanslama. net/hosting/sharepoint.com/svcpage. Microsoft Windows 2000 Datacenter Server. Bizim Önerimiz 256Mb Ram nize bir SQL Server kurmuşsanız. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını bir web sunucusunda çalıştırabilmek için. (verdiğimiz adresler şu an o şekilde çalışıyorlar). 5. yurtdışında gittikçe yaygınlaşan bir servis. Beraberinde ise IIS üzerine Frontpage Server Extensions 2002 uygulamasını da zorunlu olarak yüklüyor. Bir çok yurtdışı internet servis sağlayıcı ve web servisi veren firma. Office 2000 ve üstü. ancak daha önce belirttiğimiz gibi SQL Server yerine beraber ücretsiz olarak gelen MSDE sürümünü kullanabilirsiniz.asp. SharePoint Team Services kullanarak biraz geliştirme çalışması ile neler yapılabileceğine dair internette örnek bir site görmek isterseniz.0 Sharepoint Team Services nerelerde kullan›labilir? Microsoft Sharepoint Team Services. çok hızlı bir şekilde çok kolay kullanımlı bir intranet veya internet ortamı sunmak. yazımız iki bölümden oluşacak.k visinin yanında bu servisi de vermek için çalışmalara başlamış. Programlar: Microsoft Internet Explorer Kurulum Bilgileri: STS CDKEY ekran›. Geliştirme yaparken çok açık olmayan bu teknoloji yüzünden çok büyük sıkıntılar çekmek mümkün. Belki de Sharepoint Team Services’ın en büyük dezavantajı da bu. Sharepoint Team Services.Exe: ‹lk kurulum ekran› STS. Bahsedilen sadece Windows ve Frontpage XP lisansları.htm gibi internet sayfalarından bu tür servisler veren şirketleri ziyaret edebilir ve ayrıntılarına göz atabilirsiniz. çalışacağı tabloları ve diğer kayıtları yaratıp kurulumu bitirebiliyor. kendi ser. o zaman SQL Server’ın daha CHIP | MAYIS 2002 . Sharepoint Team Services uygulamas› nedir? Sharepoint Team Services uygulamasının amacı.microsoft. Ancak bu hizmeti bir servis olarak vermek ve bu işden para kazanmaksa amacınız. onun da lisanslı olması gerekiyor. çalıştırdığınız makinedeki Windows İşletim sisteminin lisansının olması ve de bir adet Frontpage XP lisansının olması yeterli. Sharepoint Team Services 2. kurulumu Internet Information Server olan bir makine üzerine yapılıyor. Genel anlamda takım çalışması yapan departmanlar için düşünülmüş olan bu uygulama.

Sharepoint Team Services kurulumu? Kurulum için Office XP veya Frontpage XP CD’sine ihtiyacımız bulunuyor. Kısacası Sharepoint Team Services sadece intranette değil. Sharepoint Team Services yönetimi de web tabanl› Microsoft Sharepoint Team Services yönetimi. asla SQL’in sağlam database yapısı ile yarışamayacağı açıktır. direk MSDE’yi kuruyor. yine genel olarak bu sitelerin yönetimi ile ilgili. Bu adresten Microsoft Sharepoint Team Services ile. Yedek alırken de birazdan SharePoint içinden göreceğimiz yedeğin dışında SQL’in içinden de kullandığınız database’in yedeğini almanız en önemli tavsiyelerimizden. Şu anda bulunduğumuz sayfa. dosyaadı.turkdestek. dosyaların kopyalanması işlemi için Install dememiz yeterli. Buradan Backup and Restore Database seçeneğine tıkladığımızda. aynı şekilde diğer makineler de CI- Sunucu Yönetimi: STS ana sayfas›. Internet Information Service yüklü olan makinemizde kurulumdan önce SQL Server kurup kurmayacağımıza karar vermeliyiz. hayatınızı kurtaracağını rahatlıkla söyleyebiliriz. internette de bizim gördüğümüz kadarı ile sorunsuz çalışıyor. nelerin makinenize kurulacağını belirten konfirmasyon ekranı görüntüleniyor. CD’nizin içinde bulunan \SHAREPT dizini altındaki SETUPSE. geliştirme aşamasından sonra. Bu hareketinizin sitenizde bir problem olduğu ve yedeklerinizden geri dönmeniz gerektiği durumlarda. eğer SQL Server kurmazsak kurulum sırasında otomatik olarak MSDE kurulacak ve bütün bilgiler bunun içine yazılacak.. SQL ile ilgili bağlantılarını sağlayabiliriz. neler yapılabileceğinizi görmeniz mümkün. Sitemizin yedeğini alabilir.bilgisayarhastanesi. Daha öncede bahsettiğimiz gibi. Diğer yandan. Administrative Tools’dan Microsoft Sharepoint Administrator linkine tıkladığımızda karşımıza gelen ilk ekranda. Biz makinemizin ismini “CIHANXP” koyduk ve Internet Explorer’da CIHANXP yazdığımızda bu sayfa geliyor.com.136 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint ????????????????? Team Services ve dünyada yapılmış ilk ve tek SharePoint Team Services Commerce sitesini size öneriyoruz. Aç›l›fl: STS’mizin ilk sayfas›. Sizlere bu noktada tavsiyemiz. karşımıza hem yedek alabileceğimiz hem de bir sorun durumunda yedeklerden dönebileceğimiz bir ekran geliyor. MSDE bu tip bir uygulama için ne kadar yeterli görünse de ve ücretsiz bir ürün olsa da. Ve işte kurulduktan sonra Internet Explorer’da görünen ilk sayfanız. Burada site yedeklemesinden ve SQL’den bahsetmişken önemli bir noktaya deyinmek istiyoruz. Dosyaların kopyalanması sırasında eğer sistemde Microsoft Sharepoint Team Services tarafından SQL Server bulunmadıysa. HANXP yazdığında Internet Explorer içinden bu sayfaları görüntüleyebilecekler.. Bu ekranda CD-ROM üzerinde veya lisans üzerinde yazan 25 haneli numarayı girip bir sonraki adıma geçebilirsiniz. bu sharepoint standart sayfaları görebilecekler. ileride sık sık kullanılacak olan rolleri tüm web siteleri için belirlemek. Bu adımla beraber. kurulum sırasında STS.com. eğer makinede SQL yoksa.bak gibi bir k CHIP | MAYIS 2002 . Bilgisayar Hastanesi: http://www. örneğin www. Onay: STS konfirmasyon ekran›. miz bir ekran görülüyor. burada normalde mönülerde görmeye alıştığımız tüm ayarlara ulaşmamız mümkün. son zamanlarda bir çok uygulama gibi web tabanlı. Ancak buradan yapılabilecekler. Bir sonraki ekranımız cdkey ile ilgili. o zaman bu makineye Sharepoint Team Services kurulduğu anda bütün internete bağlı olan kişiler.bak gibi yedek alacağımız dosyanın adını. Ardından gelen lisans sözleşmesi adımını da geçtikten sonra. Şimdi SharePoint içinden nasıl yedek alındığına bir göz atalım. MSDE’ye çok fazla güvenmemeniz ve daha önceden SQL’i kurmanız. Eğer bu makine bir network ortamındaysa. makinede bulunan Internet Information Server herhangi bir domain ismini host ediyor diye düşünürsek. eğer sizin için önemli bilgilerin tutulacağı bir web sitesi hazırlıyorsanız. Mevcut sitemizin yönetim sayfasına girdikten sonra. o sitenin adının hemen yanında bulunan Administration yazısını tıklamamız gerekiyor. mevcut ana sitelerimizin yönetim konsollarına erişebileceğiSanal Sunucu: Site ana yönetim konsolu. Microsoft Data Engine: MSDE kurulumu. Burada backup satırına c:\trweb. Daha önce de belirttiğimiz gibi. sitemize ait yönetim sayfası.EXE dosyasını çalıştırarak kuruluma başlayabilirsiniz. Burada üst tarafta göreceğiniz üç seçenek de. Belirli bir siteye ait özel ayarları yapmak içinse. otomatik olarak Microsoft Data engine olarak adlandırılan MSDE kurulmaya başlanıyor.

Karşımıza bir çok yönetim ekranı çıkıyor. Burada belirtmek istediğimiz başka bir ayrıntı ise. Dosya adını yazdıktan sonra backup butonuna bastığımızda. Bu ekran. şirket içi web çözümleri için düşünülmüş. İlk karşımıza çıkan ekran. User Account Limits ise. önceden aklımıza gelmeyen bir çok problem bir anda çıkabilir. seçtiğimiz siteye ait olan yedek alma. kontrol etmekte fayda var. Dosyanın gerçekten oluşturup oluşturulmadığını. database bağlantılarının belirlenmesi gibi ayarları içeriyor. İstersek açtığımız alt web sitesinin yöneticisi olarak başka bir kullanıcıyı seçip. hem yedek alırken. mayan linkleri bulmanızı ve hatta düzeltmenizi sağlıyor. karşımıza. sitenizin çalıştığı makinenin ve hattınızın hız durumuna göre Sunucu Montrolü: Web sunucusundaki problemleri bu ekrandan tespit edip çözebiliyorsunuz. yani istersek bir ağ içindeki kullanıcılarımızı buraya ekleyip. Yine yönetim ekranından ulaşacağımız. Buradaki tüm ayarları açıklamaya yerimiz müsait olmadığından.. Recalculate web. sitemiz için daha önce IIS’in mönülerinden yapmaya alışık olduğumuz tüm ayarları içeriyor. site içindeki tüm linkleri kontrol ederek. onlara çeşitli görevler vererek sitemizin yönetimini de paylaştırabiliyoruz. Dolayısıyla her ne kadar ürün sınırlarını kodlar ile geliştirsek de. kullanıcı olarak hak yaratılmamış kimselerin siteye bağlantı kurmasına izin verilip verilmeyeceğini Anonymous dediğimiz ayar ile belirliyoruz. Bunun için Go to site Admi- da haklar verebiliriz. yedek alınacak ve en baştaki yönetim konsolu ekranımıza geri döneceğiz. Yine. STS’in Windows’un güvenlik ayarlarını kullandığı. Bu ürün daha çok intranet dediğimiz.. önemli gördüğümüz Server Health bölümünden bahsetmek ve sonra da subweb dediğimiz alt web sitesinin nasıl yaratıldığını göstermek istiyoruz. Burada vereceğimiz rakam. karar vermek en iyisi. Bu rakama. bozulmuş ya da çalış- Sa¤l›k Raporu: Server Health raporu. Alt web sitelerinden bahsetmiştik. kullanıcı rollerinin belirlenmesi gibi ayarları içeriyordu. STS aslında. Yedekleme: Ayn› ekrandan hem yedek alabilir hem de yedeklerinizi geri yükleyebilirsiniz. Bu düşünceden yola çıkılacak olursa alt web’ler çok anlamlı geliyor.138 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services formatta yazıyoruz. aynı anda sitenize kaç kişinin bağlı kalabileceğini belirliyor. Her türlü ayarı yaparken göz önünde bulundurmamız gereken bir ayrıntı daha var. ayrıntı gibi dursa da önemli olabilecek bir ayar. server’a kaldırabileceğinden daha fazla sayıda bağlantı kurup bunları kapatmayarak. database’in senkronizasyonu. Bir çok kişi bilir ki. şirket içinde oluşacak projeler ya da takımlar için bir bilgi paylaşma ve ortak çalışma alanı olarak düşünülmüş. Az önce inceldiğimiz ekran ise. Alt web yaratmak: En başta da dediğimiz gibi. Ancak istersek de Click here to add or delete accounts butonuna tıklayarak. şirketteki satış. hem güvenlik aşamasında çok daha dikkatli olmakta fayda var.k Merkezi: Site yönetim sayfas›. o siteye ait yerel kullanıcılar yaratıp onlara kullanıcı rollerinin kontrol edilmesi gibi bazı önemli görevleri gerçekten taktir edilecek derecede başarı ile gerçekleştiriyor. o makine üzerindeki tüm siteler için genel ayar diyebileceğimiz nitelikteki. CHIP | MAYIS 2002 . başka kimsenin bağlanamaz hale gelmesine sebep olmak eski bir atak şeklidir. User and Roles kısmında. Aynı database’in yedeğini SQL’in içinden aldığınızda dosya boyutunun çok daha büyük olduğunu göreceksiniz. Server Health bölümü alt web sitelerin kontrolü. bu sitenin yönetimini o kullanıcıya devredebiliriz. bu ekranların kafa karıştırmaması için şöyle bir açıklama yapmak istiyoruz. bu açıklamalarımız alt web siteleri için de geçerli. sitemize kimlerin hangi roller ile bağlanabileceğini belirliyoruz. Burada vereceğiniz sayı ile bu sorunun önüne geçilebileceği düşünülmüş olmalı. Diyelim ki şirketiniz için bir intranet sitesi düşündünüz. üstteki web sitesinden tamamen bağımsız ayarlarla. Bu yüzden nistration for (Site Adı) yazan yere tıklıyoruz. Restore: STS içinden yede¤i al›nm›fl dosya. Şimdi ise yine o seçtiğimiz sitenin ince ayarlarını yapabileceğimiz bir ekrana giriyoruz. Ayrıca değiştirilmiş ve devreye girmemiş bazı spesifik ayarların da devreye girebilmesi için bu seçenek kullanılıyor. pazarla.

Duyurular zaten ana sayfada standart olarak Anouncement adı ile geliyor. blank web seçip Frontpage’de istediğimiz gibi dizayn edebiliriz. Tabii bu ismi değiştirmeniz sizin elinizde. Telefon Listesi veya başka istediğiniz bir isim verdikten sonra. gibi her bir grup için bir alt web sitesi açabilir ve o alt sitenin yönetimini o gruptan bu işi yapabilecek bir arkadaşa. verilerinizi daha anlamlı bir şekilde diğer kullanıcılarla beraber sizin de görebilmeniz mümkün oluyor. Böylece bir newsgroup gibi web üzerinden tartışma odaları açabilme özelliğini de kullanabiliyorsunuz. bağlı bulunduğu web sitesinden tüm ayarları almasını da sağlayabiliriz. Böylece ortak dosyalara intranet veya internet üzerinden çok kolay bir şekilde ulaşmak mümkün. listemizin içinde bulunan başlıkları oluşturmak. Sadece o isimlerle başlayan kayıtlar anında karşınıza gelebiliyor. kullanım için gerekli tüm linkler bulunuyor. MCP+I CHIP | MAYIS 2002 .140 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services ma vs. Listelerin en güzel özelliklerinden biri ise. Ve yaratacağımız başlık değişik formatlarda değişik tiplerde olabiliyor. verinize çok kolay ulaştırabilmesi. bu alanı kullanmanız mümkün. Yeni bir telefon listesi tarzında liste yaratmak içinse. Subweb’i yarattıktan sonra bu sitenin de. Eğer bu alt web’in tüm tasarımını biz yapmak istiyorsak. Bir sonraki işlemimiz ise. bu sitenin sharepoint tabanlı mı yoksa (boş) blank bir web sayfası olmasını mı istediğimiz. Varolan Word. Ve örneğin siz İsim bölümünde istediğiniz bir ismi seçiyorsunuz. Telefon Listesi olduğuna göre bu yolla. Bu seçeneği de YES diyerek OK dediğiniz anda. butonuna tıklayabiliriz. E-Mail. Yeni listeler: Yeni liste oluflturma. kendine ait daha önce incelediğimiz site yönetim sayfaları ile aynı özelliklerde bir yönetim sayfası olacaktır. Bu bölüm içinde istediğimiz isimlerde başlıklar oluşturarak. güvenlik ayarlarının bağlı bulunduğu site ile aynı olup olmamasına karar veriyoruz. Alt web yaratmak için bulunduğumuz yönetim sayfasından create subweb’e tıklıyoruz. Sharepoint Team Services yönetimini bir önceki konumuzda açıklamıştık. isterseniz de ana sayfada yukarı bölgede bulunan Site Settings linkine tıklayarak ulaşmanız mümkün. İsim. Bunu yapmak için Ana sayfada Anouncements yazısı üzerine tıkladıktan sonra gelen pencerede Modify Settings And Columns bölümüne tıklayıp Change General Settings bölümüne girip. Örneğin listeniz çok kabardı ve çok fazla kaydınız var. cin@turkdestek. custom list seçeneği ile kendi listemizi de oluşturma şansımız var. giriş yapacağımız bilgileri bu başlıklar al- tında görebilme ve kaydedebilme şansını kazanmış olacağız. Son olarak vermemiz gereken karar ise. Ekranda gördüğünüz Filter seçeneğine tıkladığınız anda her başlığın üstünde birer combobox’lar çıkıyor. Örneğin para içerikli. boş bir liste yaratmış oluyorsunuz.com / MCSE. uygun yetkilerle verebilirsiniz. Daha sonra. tarih içerikli. Sharepoint Team Services kullan›m› Kullanımı çok basit olan Sharepoint Team Services uygulamasının genel kullanım bilgilerine bakacak olursak ilk ekran üzerinde çalışmak yeterli olacaktır. Örneğin ana sayfada duyurular ve sizin kendi hazırladığınız telefon listenizi göstermek istiyorsunuz. her türlü dosyayı bu Documents bölümünde istediğimiz şekilde bölümler oluşturarak içlerine yerleştirebiliyoruz. Alt A¤lar: Subweb yaratmak. Bu yönetim sayfalarına ister Administrative Tools altından girebilir. Eğer internette veya intranette belli tartışma grupları yaratmak istiyorsanız. ana sayfada üst bölümde bulunan Create butonuna tıklayarak Custom List’i seçmeniz gerekiyor. Artık. Eğer SharePoint dersek en başta gördüğümüz ana SharePoint ekranına çok yakın bir ekran ile karşılaşacağız. bu alt web’in adının. seçilebilir başlıklar (Combo Box). Acrobat vb. Bu listeler sayesinde. Fax başlıklarını oluşturuyoruz. Sharepoint Team Services uygulaması bir çok listeden oluşuyor. Yaratabileceğimiz tüm listeleri şekilde de görebiliriz. Telefon. istersek ana sayfada sol tarafta bulunan Quick Lunchbar’da bu listenin bir kısayolunun link olarak gözüküp gözükmemesini belirleyebiliyoruz. Excel. Çünkü ilk gelen ekranda. Bunun için OK dedikten sonra. ismi istediğiniz şekilde değiştirebiliyorsunuz. Yeni Sayfalar: Liste görüntüleri. Telefon Listesine tıkladığımızda gelen ekranda New Yeni Bafll›klar: Yeni bafll›k oluflturma. Bunu da özel filtrelerle yapabiliyor. Şekilde de görüldüğü gibi Modify Settings And Columns linkinden geldiğimiz ekranda Add a new Column seçeneği bizi şekildeki gibi bir ekrana getiriyor. Eğer ihtiyacımız olan liste kayıtlı seçenekler arasında yoksa. Cihan Baykal. Ana sayfadaki seçeneklere devam edecek olursak. Ekranda istediğimiz verilerin girişini yaparak Save and Close seçeneği ile verilerimizi kaydedebiliyoruz. Documents bölümü de çok işe yarayabiliyor. Soyad. tekrar Modify Settings And Columns linkine tıklamamız gerekiyor. Bu site içinde kendine ait kullanıcı bilgileri ve görevleri oluşturabileceğimiz gibi. çoktan seçmeliler gibi. Bir diğer seçenek ise Discussion Board.

Yine buradan Windows’un çok seyrek kullandığınız menü öğelerini kaldırdığınızda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . Bu nedenle. Bu yazı içerisinde tanıtılan tüm programlar ücretsizdir. dosyalar. söz konusu gizlenmiş ayarlara daha rahat ulaşılmasını sağlayan Tweak UI for Windows XP aracı. Program penceresinin altında yer alan açıklamalar sayesinde. Ayrıca ilerleyen sayfalarda Windows XP’nin haberiniz olmadan sisteminizin bilgilerini Micorosft’a göndermesini engellemek için kullanabileceğiniz ücretsiz yazılım XPAntispy’ı yakından tanıyacak ve Plus! for Windows paketi için alternatif bir paket oluşturacaksınız. alternatif Plus paketi Windows XP ‹çin Ek Araçlar Ücretsiz XP Araçlar› Microsoft. istenilen değişiklikler rahatlıkla gerçekleştirilebiliyor ve yapılan değişikliklerin sonuçları önceden kestirilebiliyor. kullanışlı ve basit arayüzü ile kullanıcıların işletim sistemi ayarlarına rahatlıkla ulaşabilmelerini sağlıyor. Söz konusu araçların bir arada bulunduğu Powertoys paketi. bu paketle neler yapabilece¤inizi ve çeflitli XP araçlar›n› sizler için inceledi. Windows XP’nin yay›nlanmas›ndan k›sa bir süre önce Powertoys paketini ücretsiz olarak kullan›ma sundu. Powertoys ve PlusPack’i eCHIP’ten PC’nize yükleyebilirsiniz. klasörler ve sistem ile ilgili ayarlar eski versiyonlara kıyasla Windows XP’de daha fazla gizlenmişler. P owertoys for Windows XP paketi. artık ücretsiz olarak kullanıma sunuluyor. Çünkü yeni işletim sisteminin piyasaya sunulmasından kısa bir süre sonra kullanıcıların çalışmasını kolaylaştıran ve XP’nin çalışma konforunu artıran küçük araçlar geliştirdiler.142 ‹Ç‹NDEK‹LER 143 148 148 XP Powertoys: Ücretsiz Microsoft araçlar› XP Antispy: ‹zinsiz veri ak›fl›n› engelleyin Plus! for Windows XP Ücretsiz. General: General penceresi üzerinde bulunan liste yardımıyla Başlat menüsü animasyonlarını kapatarak ve menülerin yavaş yavaş ekrandan kaybolmalarını engelleyerek Windows’un biraz daha hızlı çalışmasını sağlayabilirsiniz. Windows XP Powertoys paketinin en önemli parçalarından biri olarak göze çarpıyor. Windows 95’den itibaren her işletim sistemi için özel olarak sunulan Tweak UI aracı. Microsoft çalışanlarının hazırladıkları işletim sistemlerinden pek de memnun olmadıklarının en büyük kanıtı olarak gösterilebilir. Windows XP ile yeni bir görünüm kazanan Tweak UI aracında sıkça karşılaşmak zorunda kalabileceğiniz en önemli fonksiyonları aşağıda görebilirsiniz. Powertoys for Windows XP Powertoys paketindeki programlar› ve bunlar› kullanarak neler yapabilece¤inizi bu yaz› içerisinde bulabilirsiniz. CHIP. Tweak UI ile Windows XP için ince ayarlar Menüler.

birden çok kullanıcı. Powertoys paketiyle XP’de kolay kullan›c› yönetimi Windows XP altında kullanıcı profilleri için masaüstü.exe” dosyası sayesinde istediğiniz konumdan çalıştırabilirsiniz. Microsoft Powertoys for XP paketi içerisinde yer alan Tweak UI. Internet Explorer penceresinden Browser ve Windows Gezgini penceresindeki araç çubuklarında kullanılacak pencere art alanlarını belirleyebilirsiniz. yer almalsını sağlayabilirsiniz. Super Fast User Switcher’ın kullanılabilmesi için kullanıcıların kayıtlı olması yeterlidir. resimlerin önizleme kalite ve büyüklüğünü değiştirebilir ve klavyenizdeki özel tuşlar için (şayet mevcutsa) çeşitli görevler atayabilirsiniz. Başlat menüsü ve verilerin saklanacakları ortamlar özel olarak belirlenebilir. Bu sayede çalışan programları kapatmadan. Taskbar: Görev çubuğu üzerindeki benzer pencerelerin tek bir düğme üzerinde toplanmasını Grouping altından kontrol edebilir ve XP Start Menu penceresinde bulunan “Frequently Used Programs” (Sık Kullanılan Programlar) listesindeki öğelerden istediğinizin Başlat menüsünde ya şablonlarını kaldırabilir veya yenilerini ekleyebilir. Bunlar haricinde Desktop altından. Bunun haricinde kısayolların önüne “Shortcut to” ön ekinin koyulmasını ve simgelerinde ok resminin bulunmasını engelleyebilir. sistemi kapatmaya gerek kalmadan aktif kullanıcıyı değiştirmek mümkündür. Bunun haricinde çift tıklama ve taşıma ayarlarını değiştirebilir ve eğer farenizin Scroll özelliği varsa. tek bir bilgisayarı simültane olarak paylaşabilirler.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET 143 “Where is my favorites?” gibi açıklama pencerelerinin artık görüntülenmesini engelleyebilirsiniz. Mouse: Denetim masası içerisinde yer alan Mouse öğesinden farklı olarak fare imlecinin bir nesne üzerine taşındığındaki algılama hassasiyetini ve süresini belirleyebilir veya fare imlecinin üzerine geldiği pencerenin aktif olmasını sağlayan XMouse yani “Activation follows mouse” fonksiyonunu aktif hale getirebilir ve gerekli ayarları yapabilirsiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen liste üzerinden kayıtlı kullanıcıları ve k Explorer: Windows masaüstünün bir web sayfası gibi görüntülenmesini sağlayan Active Desktop fonksiyonunu buradan çalıştırabilir ve Windows’un son kullanılan dosyaların bir listesini tutmasını sağlayabilirsiniz. Bu nedenle problemlere neden H›zl› Eriflim: Bir Shell eklentisi sayesinde DOS komut penceresi istenilen konumdan çal›flt›r›labilir. İlk olarak Windows XP Home ve Professional sürümlerinde karşımıza çıkan Fast User Switching fonksiyonu sayesinde bir domain’e dahil olmayan bilgisayarlarda. çeşitli özelliklerdeki (sıkıştırılmış ve şifrelenmiş dosyalar. Ayrıca Powertoys paketi içerisinde yer alan Super Fast User Switcher (Süper hızlı kullanıcı değiştirici) ve nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” araçları sayesinde XP altında kullanıcı değiştirme işlemi daha da hızlandırılabilir. My Computer: Autoplay altından CD. DVD MP3 dosyaları veya fotoğrafların hangi programlar kullanılarak açılacağını belirleyebilir ve Special Folders penceresini kullanarak “Favorites” veya “My Documents” gibi sistem dosyalarının konumlarını değiştirebilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 . ilk defa tek başına çalıştırılabilir bir dosya içerisinde sunuluyor. Daha önceleri sadece Denetim Masası içerisinden çalıştırılan Tweak UI aracını artık “TweakUI. Resmin Büyüklü¤ü: ‹stedi¤iniz resmin büyüklü¤ünü. imlecin üzerinde bulunduğu nesneler) dosyaların daha kolay fark edilmelerini sağlamak için görüntülenecekleri renkleri belirleyebilir. Yeni bir Login işlemi ve kayıt animasyonundan tasarruf etmek için Başlat menüsünde yer alan Log Off düğmesine ve ardından ekrana gelen pencere üzerindeki Switch User düğmesine tıklayın veya [Windows]+[L] tuş kombinasyonunu uygulayın. dosyalar› açmadan de¤ifltirebilirsiniz. Control Panel penceresindeki listeden Denetim Masası’nda görüntülenmesini istemediğiniz simgeleri kaldırabilir. bir seferde atlayacağı satır sayısını belirleyebilir veya bunun yerine sayfa kaydırılmasını sağlayabilirsiniz. olabilecek tüm eski versiyonları kaldırmalısınız. normalde hiçbir simge bulunmayan Windows XP masaüstünde görüntülenmesini istediğiniz özel simgeleri işaretleyebilir. Templates penceresinden sağ tuşla açılan nesne menüsündeki New alt menüsündeki dos- Otomatik Çal: Tweak UI ile tak›lan CD’nin hangi program kullan›larak çal›flt›r›laca¤›n› belirleyebilirsiniz.

daha sonra bu resmi istenen şekilde ölçeklendiriyor ve bir web sayfası veya FTP sunucusu da dahil olmak üzere herhangi bir yere kaydedebiliyor. Beklenen Güzellik: Microsoft. Bu işlem sonrasında küçültülen veya büyütülen kopyaların isimleri de seçilen büyüklük değerine uygun olarak değiştirilecektir. haz›rlad›¤›n›z sununun her ortamda görüntülenebilmesi için HTML biçiminde kaydetme imkan› sunuyor. Örneğin “Sunset. na gelen seçenekler yardımıyla resimlerin kopyalarını oluşturmak yerine değişikliklerin orijinal dosyalar üzerinde yapılmasını sağlayabilir ve küçük resimlerin seçilen büyüklük değerine göre büyütülmesini engelleyerek sadece büyük resimlerin küçültülmesini de sağlayabilirsiniz. Ek seçenekler sayesinde çekilme zamanını. Bu sayede seçilen kullanıcının çalışma ortamı (masaüstü. XP arayüzünü dijital fotoğraf dostları için iki yeni özel eklenti ile geliştirmişler. resimlerin otomatik olarak görüntülendikleri bir sunu haz›rlayabilirsiniz. İşletim sistemi olarak Windows XP kullanmasına rağmen halen DOS’tan kopamamış kullanıcıların ise.144 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET ????????????????? XP Powertoys halen kaç tane program çalıştırdıklarını görebilir ve istediğiniz kullanıcı üzerine tıklayarak çalışmaya başlayabilirsiniz. k Administrator haklarına sahip olması gereklidir. Başlat menüsü ve özel ayarları ile) ekrana gelecektir. Özel Galeri: Slide Show arac›n› kullanarak. CHIP | MAYIS 2002 . Bu nedenle Powertoys programcıları. Ancak bu işlemi yapacak kullanıcının nü açın. Bu aracı kullanabilmek için bir veya daha fazla resmi seçin ve farenin sağ düğmesini kullanarak Nesne menüsü- Dörtlü Masaüstü: Sanal masaüstleri yaratarak çal›flma alan›n›zdan maksimum performans elde edebilirsiniz.jpg” Powertoys ile dijital resimler kontrol alt›nda Windows XP. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinde bulunan aşağıdaki büyüklüklerden birini seçebilir ve daha sonra söz konusu dosyaların seçili büyüklük değerlerine sahip kopyalarını oluşturabilirsiniz. kaydedilecek resmin büyüklüğünü ve saklama yerini belirlemek de mümkün. Şayet bir Foto CD oluşturmak isterseniz. Powertoys’un daha önceki versiyonlarında bulunan Nesne menüsü üzerinden DOS komut satırına ulaşması mümkün. Web kameralarının otomasyonu için kullanılabilecek olan Timershot aracı ise kameranızla otomatik olarak fotoğraf çekiyor. Bunlardan bir tanesi olan CD Slide Show Generator.jpg” resmi Small boyutlarına küçültüldüğünde ismi de otomatik olarak “Sunset (Small). Powertoys ile sunulan iki yeni araç sayesinde bunun için gerekli fonksiyonlar direkt olarak Windows XP sistemine entegre olarak üçüncü parti yazılım ihtiyacını ortadan kaldırmayı planlıyor. biçiminde değişecektir. ayrı bir adım olarak ortamdaki resimlerin ekrana getirilebilmesi için basit bir görüntüleme aracının da beraber CD’ye yazılmasını isteyip istemediğiniz sorulur. Bunlardan ilki Dosya Nesne menüsüne eklenen ve resim boyutlarının hızlı bir şekilde değiştirilmesini sağlayan Image Resizer komutu. Bu sayede klasörlerin Nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” komutu ile açılan DOS penceresinden DOS oyun ve programlarını rahatlıkla çalıştırmak mümkün. Large: 1024x768 piksel Medium: 800x600 piksel Small: 640x480 piksel WinCE: 240x320 piksel Custom: İstenen herhangi bir büyüklük Advanced düğmesine tıklayarak. Explorer kabuk eklentisinden epey faydalanabilirler. XP içerisinde bulunan CD yazma fonksiyonuna dahil oluyor. Kullanıcılar. Dikkat! Fast User Switching fonksiyonunun kullanılabilmesi için Denetim Masası’ndaki Accounts aracı kullanılarak istenen kullanıcılar için aktif hale getirilmelidir. dijital kamera bağlantı noktalarının entegrasyonu ve web sayfaları için resim hizmetleri sayesinde dijital fotoğrafçılık için uygun bir platform sunuyor. ‹nternet için resim ve dijital foto¤raf galerileri Çeşitli CD yazma programları ve HTML editörleri otomatik olarak dijital fotoğraf galerileri oluşturabiliyorlar. ekra- Pratik De¤iflim: Birden fazla kullan›c› tek bir bilgisayar ile aktif olarak çal›flabilir.

ağırlık. Windows XP donatıları arasında yer alan ve sadece standart ve gelişmiş versiyonlarına sahip olan hesap makinesinin grafik fonksiyonları ile donatılmış hali. yani sanal masaüstü aracını tüm Linux kullanıcıları bilirler. Ayrıca uzunluk. Bunun sonucunda görev çubuğu üzerinde ekrana gelecek küçük bir pencere üzerinde fare veya klavye hareketi takip edilecek aktif olan bölge büyütülerek görüntülenecektir. Bunu özellikle tatil resimlerinizi arkadaşlarınıza veya akrabalarınıza göstermek için kullanabilirsiniz. Bu büyüteci etkinleştirmek için görev çubuğuna farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Toolbars/Taskbar Magnifier komutunu çalıştırın. farklı çalışma ortamlarını sanal masaüstü olarak kaydedebilir ve ister yine aynı pencereyi kullanarak önizleme görüntüleri yardımıyla istediğiniz masaüstüne geçebilir veya direkt olarak numarasının görüntülendiği düğmeye tıklayabilirsiniz. Windows NT 4. Bu resim sunusunu ha- Görsel Fonksiyonlar: Windows. Buralarda farklı programları çalıştırabilir ve sadece tek bir fare tıklaması ile söz konusu çalışma ortamları arasında gezinebilirsiniz.146 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Tecrübeli kullan›c›lar için oyuncaklar Şu ana kadar tanıttığımız Powertoys araçlarını göz boyamak için hazırlanan eklentiler olarak düşünenler Virtual Desktop ve Windows XP ile çalışmayı daha da kolaylaştırmak için hazırlanan Task Switcher ve Taskbar Magnifier araçlarını incelemeliler. zırlarken resim büyüklüğü ve resim galerisinin tipini belirleyebilirsiniz. Ayrı bir araç olarak kullanılabilen Slide Show Wizard ise HTML biçiminde dia şovlar hazırlamak için kullanılabilir. Söz konusu Powertoy’u kullanarak sadece bir tıklama ile maksimum dört farklı sanal masaüstü oluşturabilirsiniz. Daha sonra bu sunuyu izlemek için yapmanız gereken tek şey oluşturulan HTML dosyasını çalıştırmak olacaktır. k CHIP | MAYIS 2002 . Bunun için Start/All Programs/Powertoys for Windows XP/Slide Show Wizard komutunu kullanarak. sıcaklık ve zaman birimleri ile de çalışabilirsiniz. narak görev çubuğu üzerine tıklayın ve Toolbars/Desktop Manager komutunu çalıştırın. gelecektir. Sorunsuz bir şekilde kurulan ve sadece 1 Mbyte büyüklüğündeki Powertoys paketi Windows XP’yi bir dizi kullanışlı yeni fonksiyon ile donatıyor. aslında tek bir masaüstünün kopyasıdır. Powertoys paketinde kullanışlı araçların yanında bir dezavantaja sahip olduğunu söyleyebileceğimiz Task Switcher sayesinde [Alt]+[Tab] tuş kombinasyonuyla çalışan programlar arasında geçiş yapmak istediğinizde. sihirbazı çalıştırın ve ilk olarak sunuda kullanmak istediğiniz resimleri tek tek seçin veya resimlerin içerisinde bulunduğu klasörü seçerek tüm resimleri otomatik olarak ekleyin. resim büyüklüklerini ve sunu tipini belirleyin ve Next düğmesine tıklayarak sunuyu oluşturun. Aslında işletim sistemine entegre olarak da sunulabilecek paketin en önemli parçası ise Windows XP’nin ince ayarlarına rahatlıkla ulaşma imkanı sağlayan Tweak UI aracı. söz konusu programların simgesi ile beraber ekranların ön izleme resimleri de ekrana Son olarak profesyonel hesap makinesi Power Toy Calculator. Bu ekran görüntüleri gerçek zamanlı oluşturuldukları için Task Switcher sistemi oldukça yavaşlatıyor. Başlat düğmesi. saklanacağı konumu. Powertoys paketi içerisinde yer alan Taskbar Magnifier ise görev çubuğuna ekleniyor ve ekranın herhangi bir alanını sekiz kata kadar büyütebiliyor. Virtal Desktop Manager bir yüklendikten sonra farenin sağ düğmesini kulla- Mac’deki Gibi: Art›k Windows’ta programlar aras›nda gezinirken pencere ön izlemelerini görebileceksiniz. görev çubuğu ve tüm kısayolları ile. Virtual Desktop Manager yardımıyla çalışma alanınızı sanal da olsa genişleterek Windows XP masaüstünden daha etkili şekilde faydalanabilirsiniz. K›saltma: Powertoys paketindeki Timershot sayesinde Webcam ile istedi¤iniz zamanlarda foto¤raf çekebilirsiniz. yeni hesap makinesi ile fonksiyon grafiklerini çizebiliyor. Bu sayede matematik fonksiyonlarının grafiklerini oluşturabilirsiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen pencereyi kullanarak. Bunların her biri. CD’ye yazılan resimleri söz konusu araç sayesinde bir dia şov halinde inceleyebilirsiniz.0 ve 2000’de de bulunan ancak Resource Kit içerisinde saklanan Virtual Desktop. Windows ile beraber sunulan ve fare imlecini takip ederek ekran görüntüsünü büyüten aracı Start/All Programs/Accessories/Accessibility/Magnifier komutu yardımıyla çalıştırabilirsiniz. Son olarak sunu ismini.

Burada farklı kategoriler altında toplanmış onlarca masaüstü temasına ulaşabilirsiniz. Plus! for Windows XP paketi içerisinde HyperBowl isminde bir oyun bulunuyor. size sormadan Microsoft’a çeflitli bilgiler gönderiyor. (HeCHIP Code Powertoys) üzerine iki kere tıklamak. Şayet Microsoft Messenger’ı kullanmıyorsanız. Ancak bu küçük aracın yapabilecekleri bu kadarla sınırlı değil. Windows XP masaüstünü renklendirmek için kullanabileceğiniz ücretsiz diğer bir eklenti ise XP’ye özel arka plan resimlerinin bir araya getirildiği Windows XP WallPaper paketidir. Kadir Tuztafl. ekranınızda çeşitli egzotik balıklar yüzmeye başlıyor. en az paket içerisindeki oyunlar kadar eğlenceli ve üstelik ücretsiz olarak sunulan üç farklı oyunu sizler için araştırdı. CHIP’in önerileriyle ücretsiz olarak haz›rlayabilirsiniz.148 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Microsoft’a Bilgi Göndermeyin Windows XP. sistem durumunun otomatik olarak değiştirilmesini sağlayabilirsiniz. Eğlenceli bir Bownling simülatörü olan Winbowl’u eCHIP’den yükleyebilirsiniz.themeworld. bu ekran koruyucuya alternatif olarak 20 dolar karşılığında 20 farklı balık türünün sunulduğu. Söz konusu oyunlardan biri özel bir zeka oyunu olarak tanımlayabileceğimiz Bridge Builder. gerekli ayarları sizin için yapıyor ve Windows XP’nin veri aktarmasını sağlayan söz konusu bileşenleri kaldırıyor. sizin onayınıza ihtiyaç duymadan bilgisayarınız hakkındaki bilgileri Microsoft’a gönderiyor.com. Windows XP ile beraber farklı bir boyut kazanan masaüstü temalarından kullanmak istiyorsanız www. üzerinden bir tren geçtiği zaman yıkılmayacak kadar kuvvetli bir köprü inşa etmek. Herhangi bir kurulum gerektirmeyen XPAntispy’ı çalıştırmak için yapmanız gereken tek şey. Bunun için yapmanız gereken tek şey Microsoft Messenger başlığı altında bulunan “Disable Autostart” veya “Uninstall Completely” seçeneklerinden birini işaretlemektir. XP bilgisayarınızın 3B özelliklerini tam olarak kullanan bu ekran koruyucuyu denemek için “TESTFISH” kayıt kodunu girmeniz yeterli olacaktır. Ekran koruyucular ve artalan resimleri Plus! paketindeki en çok göze çarpan araçlardan biri akvaryum ekran koruyucusu. Plus! paketi içerisinde yer alan liklerine sahip bir ekran kartına ihtiyaç duyan başka bir ekran koruyucu da Microsoft tarafından sunulan ve Windows XP logosunun aklınıza gelebilecek tüm renklerde görüntülendiği ekran koruyucusudur. Bilgisayarı boş bıraktığınızda. Bridge Builder’ın devamı sayılabilecek bu Pontifex’de oynama stilinde çok büyük değişiklikler yok. ekran koruyucuları. Buradaki rahatsız edici durum ise söz konusu işlemin arka planda gerçekleşmesi ve Microsoft’a gönderilen bilgilerin içeriğinin ne olduğunun bilinmemesidir. Windows XP. Ücretsiz Plus Paketi Microsoft’un ücretli olarak sundu¤u Plus!’a alternatif olacak kendi paketinizi. Daha sonra Special menüsündeki seçenekleri kullanarak.tr CHIP | MAYIS 2002 . CHIP’in sizler için hazırladığı paket içerisinde bulunan araçları ise PlusPack eCHIP Code’unu kullanarak CD’den yükleyebilirsiniz. Ancak ücretsiz olarak temin edebileceğiniz XPAntispy adındaki araç. Tam fonksiyonlu bu shareware versiyonu ile 10 tur yapmak mümkün. Bride Builder’ın tüm bölümlerini geçtikten sonra artık Pontifex oynamaya başlayabilirsiniz. Plus! for Windows XP paketi içerisinde Arcade türünde üç tane yeni oyun bulunuyor. ancak yeni yapı malzemeleri eklenmiş ve 3B görünüm oyunu daha eğlenceli hale getirmiş. Kullanımı oldukça kolay olan araçtaki tüm seçeneklerin açıklamaları program penceresinin altında ekrana geliyor. 1024x768 çözünürlüğündeki toplam 27 farklı arka plan Bowling Simülatörü: Winbowl ile arkadafllar›n›za bowlingde ne kadar iyi oldu¤unuzu gösterebilirsiniz. CHIP.com sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Plus! for Windows XP paketi içerisinde işletim sistemi için yeni oyunlar. XPAntispy bu programı sistemden tamamen kaldırabilir ve otomatik olarak çalışmasını engelleyebilir. Çalıştırılabilir dosyası Ücretsiz Koruyucu: XPAntispy ile iflletim sisteminizin Microsoft’a bilgi s›zd›rmas›n› engelleyebilirsiniz. Bazen oldukça sinir bozcu olabilen Internet Explorer ve Media Player’ın otomatik olarak güncellenmeleri engellenebilir. 3B özel- resmini 19 veya 21 inç monitör sahipleri de rahatlıkla kullanabilirler. Theme paketleri ve yeni multimedya araçları bulunuyor. Bu oyunun amacı. Ücretsiz bir araçla Microsoft ile aran›zdaki trafi¤i kesebilirsiniz. ancak shareware versiyonunda sadece 3 tür balığın bulunduğu SereneScreenAquarium’u deneyebilirsiniz. ktuztas@chip. Söz konusu veri akşını kesmek içinse Kayıt Düzenleyicisi ve sistem programları ile çalışmanız gerekmektedir.

örne¤in Clevo modellerinde oldu¤u gibi modem kart›n›n alt›nda baflar›yla gizlenmifl olabilir. Ay›n CHIPucu Notebook Güncellemesi: Hepsi ‹çin Bir Sürücü Çok küçük bir harcama ile notebook’unuzu teknolojik olarak daha güncel bir konuma tafl›yabilirsiniz. Dikkat! Ürün garantisi sona erdi. Farkl› firmalar›n sunduklar› ba¤l› noktalar› ayn› oldu¤u için söz konusu güncelleme oldukça kolay gerçekleflecektir. DVD filmlerinin oynat›labilmesi için gerekli olan minimum flartlar›n yerine getirilmesini sa¤layacakt›r. eski ön kapa¤› yeni sürücünüze takarak sonucu görsel olarak da iyilefltirebilirsiniz. Ancak yeni ve pahal› bir ürün almak yerine eski laptop’›n›z› güncelleyebilirsiniz. notebook’unuza tak›n. s Notebook ile çal›fl›rken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri yer tasarrufudur. Bunlar yap›flt›r›lm›fl veya geçmeli olabilirler. E¤er CDROM. fiayet eski sürücü ayg›t içerisine sabitlenmiflse. DVD-ROM ve CD Writer’dan vazgeçmek istemiyorsan›z geriye hepsini sunan bir ayg›t sat›n almaktan baflka bir yol kalmaz. Daha sonra yeni sürücünüzü söz konusu yuva içerisine yerlefltirin ve ard›ndan tekrar pratik CHIP | MAYIS 2002 H›zl› De¤iflim: fiayet eski sürücü ç›kar›labilir yuva içerisinde saklan›yorsa. Ancak Pentium II veya en az›ndan Celeron 400 ifllemcilere sahip notebook’lar›n güncellenmeleri mant›kl› olacakt›r. Yukar›da bahsi geçen sürücüleri içerisinde bar›nd›ran bir kombo sürücünün fiyat› 500 dolar civar›ndad›r. IDE kontrolör için uygun olmayan güç/veri kablosu ba¤lant›lar› için bir çok ayg›tla beraber dönüfltürücü kablo veya adaptörü bulunan bir ç›kart›labilir yuva sunulur.150 ‹Ç‹NDEK‹LER 151 151 152 162 164 Sürpriz Yumurta: M. Daha sonra sürücülerin ön yüzlerini dikkatli bir flekilde ç›kart›n. fiayet eski ve yeni sürücü ayn› üreticiye aitse. Yeni sürücünüzü ayn› flekilde tak›n ve daha sonra kasay› kapatt›ktan sonra güncelleme iflleminin baflar›l› olup olmad›¤›n› kontrol edin. bu ifllem daha kolay . fiayet sürücünüz iflletim sistemi taraf›ndan otomatik olarak tamamland›ysa operasyon sona ermifl demektir. Ancak üst s›n›fa dahil olan bu tür notebook’lar›n fiyatlar› oldukça yüksektir.. Notebook’lardaki tüm CD/DVD/CD yaz›c›lar IDE ba¤lant› noktas› üzerinden Secondary Master veya çok seyrek olmakla beraber Primary Slave olarak ba¤lan›rlar. güncelleme ifllemi biraz daha karmafl›k bir hal alacakt›r. uygulamalar. Fireworks çal›flanlar› Ay›n Hatas›: Yüksek gerilim sorunlar› Excel Grafikleri: Etkileyici sunumlar için 6 Ad›mda Kolay Çözüm: Word’den PDF’ye Tips&Tricks: Windows. Örne¤in Toshiba sürücülerinin ç›kart›labilmesi için sadece sekiz tane vidas›n›n sökülmesi yeterli olacakt›r. ön kapak her iki sürücü ile de uyumlu olaca¤› için. Bu durumda genellikle notebook kasas›n›n aç›lmas› ve sabitlenmifl sürücünün aranmas› gereklidir. Direkt olarak sürücü üzerindeki ba¤lant› noktas› standartt›r. Bu. Bu. Bir Allorund Drive di¤er üç sürücünün yerini alabilir. yeni sürücü sorunsuz bir flekilde yüklenebilir. r Ba¤lant›: Ç›kart›labilir özel yuva (Baymodul) sahibi sürücülerin güncellenmesi çok kolayd›r. r Ön kapak E¤er tüm ifllemler baflar› ile sona erdiyse.. Do¤ru ba¤lant› için de bir adaptör kullan›l›r.

Win XP. Asus kartlar›n VIO (Volt Input Output) gerilimi. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 AYIN HATASI Yüksek Gerilim Grafik Chip’ini Is›t›yor Bir donan›m hatas› sinirinizi mi bozdu? Bize iletin: CHIP Yaz› ‹flleri. dizüstü bilgisayarlara ve hareketli kullan›c›lara destek vermek gibi ekstra özellikler hakk›nda bilgi sahibi olabilirsiniz.tr adresine sorular›n›z› gönderin. H›zl› baflvuru tablolar›. Sistemdeki ATI kart›n› sa¤lam bir Rage 128 ile de¤ifltirdik ve sistem sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›.” gibi standart tavsiyelerimize ra¤men sorun çözülmemifl. Sistemi yeniden bafllatt›¤›m›zda ise ekran halen siyaht›.. isterseniz de kitab›n bafl›ndan sonuna do¤ru ilerleyebilirsiniz. Zincirlikuyu Cad. ekran kararmas›yla karfl› karfl›ya kalm›fl. “Tüm bileflenleri kald›r›n.45 volt’luk gerilim.com. Masaüstü ayarlar›n› özellefltirmek ve kullan›c› çal›flma alan›n› en iyi duruma getirmek.com. önce sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›. yine her fley sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›.. al›flt›rmalar› yaparken kullanaca¤›n›z uygulama dosyalar›n› içeriyor. Kitab›n ekinde yer alan CD-ROM. BIOS’u güncelleyin. Hata Tespiti: Asus-A7V133 ana kart. Publisher ve Outlook programlar›n›n 2002 versiyonlar›n› içeriyor. Kitap ile. sistemde kullan›lan ATI kart için oldukça yüksek. Bu sefer resimli: fiu ana kadar karfl›m›za ç›kan yumurtalar›n bir ço¤u program gelifltiricilerinin kendilerini tan›tmak amac›yla haz›rlad›klar› küçük sürprizlerdi. Bu kartlardaki VIO gerilimi. 3 Windows XP Professional Microsoft Windows XP yöneticileri için k›sa. Problem: Heyecanl› bir flekilde ilk Duron sistemini kuran bir okuyucumuz.radeonfaq.30 volt olarak de¤ifltirdik ve sistem böylece ›s›nma sorunu yaflamadan uzun süreler çal›flmaya bafllad›. Nitekim ekran kart›n›n so¤utucu plakas› al›fl›lmad›k kadar s›cakt›. Jumper yard›m›yla bu gerilimi 3. Bilgisayar› kapat›p bir süre bekledikten sonra. ›s› yüksekli¤inden kaynaklanan bir hata oldu¤u anlam›na gelebilirdi. CHIP | MAYIS 2002 . Kitap. ATI ekran kart›n›n ›s›nmas›na neden oluyor.tr adresine gönderin. Word. Ün ‹fl Merkezi N0:231/3 80380 Kas›mpafla/‹STANBUL veya ktuztas@chip. ifllemcinin çal›flmas›n› kolaylaflt›r›rken. Ancak yaklafl›k 15 dakika sonra ekran bir anda karard›...45 volt olarak ayarlanm›fl. Bu. PowerPoint.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K ‹puçlar› » INTERNET 151 Sürpriz Yumurta Macromedia Fireworks Programc›lar› AYIN K‹TAPLARI 3 Ad›m Ad›m Office XP Microsoft’un Office uygulamalar›n› kullanmay› ad›m ad›m ve h›zla ö¤retecek bir kaynak olan kitap. Yaklafl›k olarak 15 dakika çal›flt›ktan sonra sistemin bir anda ekran› karar›yormufl. donan›m ve a¤ ayg›tlar›n› yap›land›rmak gibi temel sorunlar› halledebilirsiniz. sistemi ad›m ad›m yeniden kurun. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 S‹Z DE KATILIN! 3 Siz de komik bir hata veya sürpriz bir yumurta (easter egg) bulduysan›z. Ayr›ca günlük bak›m ve yedeklemeleri zamanlamak ve genel olarak sistem sorunlar›n› çözmek ve baflar›m› en iyi duruma getirmek konular›nda da ayr›nt›l› bilgiye ulaflabilirsiniz. Radeon VE’den kaynaklanan bir hata oldu¤u aç›k. Donan›m Hatas› bafll›¤› ile Piyalepafla Blv. Yay›nlanan her ipucu için 10 milyon TL kazanabilirsiniz. hem Office XP’yi kullanmaya yeni bafllayanlar hem de Office XP’ye geçifl yapan deneyimli kullan›c›lar için tasarlanm›fl.. Bu sürpriz yumurta için Can Gürbüz’e teflekkürler. Gerilim De¤iflimi: 3. ‹flte Macromedia Fireworks gelifltiricileri de isimleri ile yetinmeyip resimlerinin de bulundu¤u bir yumurta haz›rlam›fllar. Access. Bunun için ilk olarak program ana penceresinde Help/About komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki ilginç resmin üzerine [Alt] tuflu bas›l› durumdayken iki kere t›klay›n.com web sayfas›nda bulduk. FrontPage. sistem yap›land›r›lmas›n› yönetmek ve sorun gidermek. baz› Athlon ifllemcileri yüksek IO gerilimlerinde daha güvenli çal›flt›klar› için. özlü ve kullan›m› kolay bir baflvuru kitab›. kullan›c› ve grup hesaplar›yla sistem eriflimini denetlemek.. iflletim sisteminin günlük yönetimi için h›zl› yan›tlar sa¤l›yor. standart olarak 3. Bunun sonucunda program gelifltiricilerinin isimleri ile beraber resimleri de ekrana gelecektir.. fabrika ayarlar›n› kullan›n. Kitap ile isterseniz yaln›zca ihtiyaç duydu¤unuz dersleri çal›flabilir. Excel. ekran görüntüsü (screenshot) ile birlikte ktuztas@chip. oluflan sistem. listeleri ve ad›m ad›m yönergeleri ile Win XP’yi yönetirken gereksiz zaman ve emek harcamaman›z› sa¤layacak uygulamal› bir kaynak kitap. Duron 900 ifllemci ve ATI Radeon VE ekran kart›ndan Sonuç: Karfl›laflt›¤›m›z bilmecenin cevab›n› www.

Bunun için “Grafik neyi ekrana getirecek/ne hakkında bilgi verecek?” sorusunu cevaplamalısınız. İyi hazırlanmış bir grafik ile bir çok gereksiz açıklamadan kurtula- bileceğiniz göz önüne alındığında. bunun için harcanan zamana değecektir. CHIP. Ancak bunlar›n mükemmel olmas› için bir tak›m de¤ifliklikler yapmak gerek. Ve tabii ki değerler olması gerektiği kadar iyi değillerse küçük birkaç hile sayesinde değerleri değiştirmeden grafiğin istediğiniz sonuçları göstermesini sağlayabilirsiniz. Grafiklerin hazırlanması esnasındaki asıl görevi ise bir sihirbaz yerine getirir. Grafik ön haz›rl›¤› İlk olarak grafiğinizi oluşturacak ana ifadeyi tanımlamalısınız. D inleyicilerin sahneye boş gözlerle bakması. grafikler ile ilgili en önemli ipuçlar›n› sizler için bir araya getirdi. Verilerin düzenlenmesi ve grafiklerin hazırlanması için genellikle Excel kullanılır. Bilançolar. Güzel grafikler her zaman dinleyicilerin dikkatini çekecektir. Sorunun cevabının karmaşık olmamasına CHIP | MAYIS 2002 . istatistikler ve sayı kolonları sıkılan topluluğun üstüne gider. Tüm dinleyicileri uyandırın ve sunumunuzu grafikler ile güçlendirin! Sesli açıklama veya yazılı raporlarla beraber kullanılması fark etmez. esnemesi ve yanındakilerle fısıldaşması konuşmacıların kabusudur. Şık tasarlanmış bir grafik ile düşüncelerinizi daha iyi yansıtabilir ve dinleyicilerin akıllarında yer edebilirsiniz.148 152 ‹Ç‹NDEK‹LER 154 158 160 Mini Atölye: Grafik Sihirbaz›’n› kullanmak Verileri Düzenlemek: En ilginç ipuçlar› Grafik Kontrol Listesi: Grafi¤inizi kontrol edin Microsoft Excel Grafikler ‹çin Haval› ‹puçlar› Excel ile basit bir grafik haz›rlamak sorun de¤il. Ancak buna rağmen grafiği en uygun şekle getirmek için yeterince zaman harcanması gereklidir.

Ba¤lant› tam say›lar ile kurulur. Şayet ileride tabloda değişiklik yapacak olursanız. Tem. Mart Nisan May.000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 30 mm 50 100 150 200 250 300 sütun grafik ‹stanbul’da Ortalama Ya¤›fl Miktar› Ocak fiub. Eylül Ekim Kas. bağlı olduğu grafik de otomatik olarak güncellenecektir. Tüm grafik türleri istenen bilginin görüntülenmesi için uygun değildir. Özellikle belirli bir zaman aralığındaki değişimi göstermek veya değerlerin eksiksiz olarak karşılaştırılmasının söz konusu olduğu durumlar için uygundurlar. Birleflik görünüm Her bir verinin birbiri ile veya toplam de¤ere karfl› k›yaslamas› için çubuk. Eylül Ekim Kas. Tem. Ocak fiub. Eylül Ekim Kas. pasta ve y›¤›lm›fl sütun grafikleri kullan›l›r. Tablodaki tüm veriler tamamlandıktan sonra Ekle/Grafik komutunu kullanarak Grafik Sihirbazı’nı çalıştırın. Şayet söz konusu güncelleme gerçekleşmezse Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve Hesaplama kartındaki aynı isimli başlık altında bulunan Otomatik seçeneğini işaretleyin. Haz. Haz. aslında sütun grafiklerin daha yaygın olarak kullanıldığı birleşik değerler görüntülenebilirler. Mart Nisan May. sütun grafik Kömür Çekirdek enerji Do¤algaz Su gücü 0 çubuk grafik 150 mm 120 mm 90 mm 60 mm 1. Bu konu ile ilgili kısa bir atölye çalışmasını “Excel Grafik Sihirbazı” kutusunda bulabilirsiniz. Geniş bir zaman aralığındaki farklı kategorileri. Tem. elma ve portakal gibi ilk bak›flta ortak bir noktas› bulunmayan nesnelerin karfl›laflt›r›lmas›nda kullan›l›r. Bu. örne- Uygun grafik tipini seçmek Grafik oluşturma safhasında cevaplamanız gereken ilk soru olan “Hangi grafik türünü kullanmak istiyorsunuz?” aynı za- CHIP | MAYIS 2002 . Bu konu hakk›ndaki ayr›nt›l› aç›klamay› s153-158 aras›nda bulabilirsiniz. Grafikte kullan›lacak verilerin türüne ve belirtilmek istenen de¤erlere göre farkl› türler aras›ndan uygun olan bir tanesi seçilmelidir. Geliflim Belirli bir zaman aral›¤›nda de¤iflim gösteren verilerin karfl›laflt›r›lmas› için de sütun.000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 20 Gün 15 Gün ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› pasta grafik 10 Gün 5 Gün 0 Gün Grafik tek bafl›na meydana gelmez. Aral›k çizgi grafik 1. A¤u. Bunun için hazırlanan kurallar sayesinde kullanmanız gereken grafik tipini rahatlıkla bulabilirsiniz. A¤u. A¤u.. Grafiğin oluşturulması sırasındaki her evrede söz konusu ifadenin uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmelisiniz. Haz. alan ve çizgi grafikleri kullan›labilir. tablodaki sütun ve satır başlıklarını grafikteki tanımlamalara dönüştürebilir. Aral›k y›¤›lm›fl sütun Su gücü Do¤al ⁄az Çekirdek enerji 20 Tage 15 Tage 10 Tage 5 Tage alan grafik ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› çubuk grafik Kömür 0 Tage Ocak fiub. Aral›k basamak grafik %90 %88 Enerji türlerinin elektrik üretimindeki paylar› %86 %84 %82 %80 %78 %76 Genel Seçimlere Kat›l›m Oranlar› 1957 1961 1965 1969 1972 1976 1980 1983 1987 1990 1994 1998 dikkat etmelisiniz.. Mart Nisan May.A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 153 Mükemmel Sunum GRAF‹K TÜRLER‹ » Do¤ru grafik tipini kullanmak için Tam Say› Karfl›laflt›rmas› Örne¤in.. Şayet birden fazla ifade mevcutsa ikinci bir grafik oluşturmanız faydalı olacaktır. Sütun ve çubuk grafikleri: Her iki grafik biçiminde de. tam olarak amacına ulaşmayacak bir grafik için vakit kaybetmenizi engelleyecektir. Excel. manda grafiğin görünümünü etkileyecektir. Excel grafiğinin temeli tablolara dayanır.

Sadece tek bir grafik eleman›n›n özelliklerini de¤ifltirmek için söz konusu nesne üzerine iki kere t›klay›n veya grafik araç çubu¤unu kullan›n. Aksi takdirde aradaki fark gerçekçi bir şekilde görüntülenemez. ğin birkaç aydan oluşan ev harcamalarını görüntülemek için “Kümelenmiş Sütun” grafik alt türü kullanılabilir. ‹letiflimi Daralt dü¤mesine tekrar t›klayarak Grafik Sihirbaz› penceresine geri dönebilirsiniz. genişliğinin en az on katı olmalıdır. Tasarım Kuralları: Tüm sütunlar ve çubuklar tek bir ana çizgi üzerinde yer almalı ve genişlikleri değil uzunlukları aracılığıyla birbirleriyle karşılaştırılmalıdırlar. Çizgi. Buna karşılık “Yığılmış Sütun” ile de bütünün parçalarını. Farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak çizim alan› üzerine veya grafi¤e t›klad›¤›n›zda aç›lan nesne menüsünü kullanarak grafik üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. basamak grafikleri: Bu grafiklerin üçü de zaman dizilerinin görüntülenmesi için kullanılırlar. Alan grafik ise temel olarak verilerin daha yoğun olarak görüntülendiği bir çizgi grafikten başka bir şey değildir. Grafik Seçenekleri’ni kullanarak. Yani ne yapaca¤›n›za tam olarak karar vermediyseniz acele etmenize gerek yok. örne¤in Gösterge’ler gibi yeni bileflenler ekleyebilir veya varolanlar› kald›rabilirsiniz. Seri Yeri seçeneklerini kullanarak verilerin yerlefltirilme yönünü belirledikten sonra ‹leri dü¤mesine t›klay›n. haz›rlanan grafi¤in Excel belgesine ayr› bir sayfa olarak m› yoksa bir tablo içerisine nesne olarak m› eklenece¤ine karar vermelisiniz. Grafikte kullan›lacak verileri seçmek için Veri Aral›¤› kutusundaki ‹letiflim Daralt dü¤mesine t›klay›n. Grafik seçimi ile ilgili ipuçlar›n› yaz› içerisinde bulabilir ve Grafik Türleri kutusundaki örnek grafikleri inceleyebilirsiniz. Kaynak Verisi ile görüntülenecek verileri yeniden seçebilirsiniz. Son dü¤mesine t›klayarak sihirbaz› kapat›n ve haz›rlad›¤›n›z grafi¤i oluflturun. 4 Grafi¤in belgeye eklenmesi 5 Grafik optimizasyonu Sihirbaz›n son penceresinde. Aralardaki boşluklar ise en az sütun ve çubukların genişlikleri kadar olmalıdır. Bu sayede ilk bakışta ortak bir noktaları yokmuş gibi görünen nesneler. Enine doğru yerleştirilen çubuk grafikler daha fazla metin alanlarına sahip olmalarından dolayı uzun ifadeler için daha uygundurlar. alan. Benzer bir durum çubuklar için de geçerlidir. örneğin elma ve armut birbirleriyle karşılaştırılabilirler. Ayn› flekilde tüm bileflenler üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. Bunun sonucunda sihirbaz tek bir sat›r boyutuna indirgendikten sonra kullanmak istedi¤iniz verileri fare yard›m›yla seçebilirsiniz. Bir arada bulunmayan verileri seçmek için [Ctrl] tufluna bas›l› tutmal›s›n›z. fiayet metinleri veya yaz› tiplerini de¤ifltirmek isterseniz istedi¤iniz metinlere t›klay›n ve de¤ifliklikleri yap›n. yani burada meyvelerin sahip oldukları C vitamini oluşturmaktadır. Dikkat! Büyük değerler hiçbir şekilde kesilmemelidirler. Yap›lan tüm ayarlar› grafik tamamland›ktan sonra istedi¤iniz zaman de¤ifltirebilirsiniz. örneğin parlamentodaki oturum dağılımlarını en uygun şekilde görüntülemek mümkündür. Bağlantıyı tam kısım. Sütun ve çubukların genişlikleri görüntülenecek olan en büyük değere göre ayarlanır. Şayet çubuk grafikler kullanılırsa çok sayıda dikkat noktası söz konusu olacaktır. Şayet çizgi ve alan grafikler varo- CHIP | MAYIS 2002 .154 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum M‹N‹ ATÖLYE: EXCEL GRAF‹K S‹H‹RBAZI » Befl ad›mda mükemmel grafik 1 Grafik türü seçmek 2 Veri aral›¤›n›n belirlenmesi 3 Grafik ayarlar› Excel ana penceresindeki araç çubu¤u üzerinde bulunan Grafik Sihirbaz› dü¤mesine t›klay›n. En yüksek sütun. Grafik Türü ile verileri farkl› bir grafik biçiminde görüntüleyebilir. ‹lk ad›mda haz›rlamak istedi¤iniz grafik türünü ve tipini belirleyin. Üçüncü ad›mda ilk olarak grafi¤in biçimlendirme özelliklerini ve tan›mlamalar›n› belirleyin. Örneğin hisse senedi değerleri veya ateşi çizgisi gibi soyut konular en etkili çizgi grafik ile görüntülenirler. Bir sonraki pencereye geçmek için ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Bunun için sol taraftan grafik türünü sa¤ taraftan da tipini seçmelisiniz. Sütun ve çubuk grafiklerin özel bir biçimi de tam kısım karşılaştırmasıdır.

Bunun tam tersi bir etki elde etmeniz ve verilerinizin asıl sonucunu nasıl engellemenizi sağlayacak olan hileleri ise “Grafik Biçimlendirme” kutusunda bulabilirsiniz. Buna göre daha küçük değerler. Burada vurgulanmak istenen sonuca bağlı olarak tabii ki başka değerler de en üstte yer alabilirler. Bu durumda sütun veya çubuk grafik kullanılması daha iyi bir sonuç verebilir. Kullanıcılar ikinci bakışlarında birkaç ek faktörün farkına varmalı ancak ana tema üzerinde daha fazla durmamalıdırlar. Kullanılacak tüm bileşenler. çimde görüntülemek için yardımcı olacaktır. Söz konusu üç grafik türünden de. Geri kalan diğer tüm bilgiler ise fazlalık olacaktır.169 156 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum lan ara değerleri yansıtamazlarsa söz konusu tek değerler bir basamak grafik yardımıyla görüntülenebilirler. alan ve basamak grafikleri çok az sayıda veri dizileri taşıyabilirler. Bunun için söz konusu veri dizisi üzerine iki kere tıklayın ve ekrana gelen penceredeki Eksen kartında bulunan “İkincil Eksen” seçeneğini işaretleyin. Eğer üç boyutlu grafikler oluşturmak isterseniz “Grafik Biçimlendirme” kutusuna göz atmalısınız. hemen her tür görsel oyunu geçekleştirmenize izin veren Excel ile çalışırken yaratıcılığınızın dizginlerini çekmenizde fayda var. Her bir değer arasındaki zaman mesafesi düzenli olmalıdır. Örne¤in bordo alan›n ne kadar büyük oldu¤u belli de¤il. benzer büyüklükteki dilimlerin karşılaştırılması zor olduğu için. Grafikte kullanılacak en büyük değer genellikle dairenin en üstünden. Buradaki Kılavuz Grafik optimizasyonu Grafik sihirbazı istediğiniz grafiği birkaç dakika içerisinde hazırlamanıza yardımcı olur. Renkler: Buradaki ana kural. yani saat 12’den başlar ve buradan itibaren saatin dönüş yönünde hareket eder. eksen ölçeklendirmesini grafik alanının içerisine doğru uzatan kılavuz çizgilerinin kullanılmasında fayda vardır. en büyük değerin X eksenine olan uzaklığının beşte biri kadar olacak şekilde seçmelisiniz. büyüklüklerine göre saatin hareket yönünde dizileceklerdir. Şayet değerler arasındaki mesafeler oransız kalmak zorundaysa veri dizisi ve eksendeki sıçrayışı işaretlemelisiniz. bulunamaz. çarpmalıdırlar. Ancak üç boyutlu görüntünün verilerin karşılaştırılmasını zorlaştırdığını ve grafiği daha karmaşık hale getirdiğini göz önünde bulundurmalısınız. yığın değerinin mi yoksa tek bir çizginin mi söz konusu olduğu açık bir şekilde belirlenemeyeceği için. Ölçeklendirme: Miktarların doğru görüntülenebilmesi için eksenlerin sıfır noktalarına dikkat edilmesi gereklidir. Sütun ve E¤ri: Farkl› veri s›ralar› gösterilmek isteniyorsa ikinci bir y ekseni kullanmak bilgileri daha anlafl›l›r k›lacakt›r. logaritmik veya çok yukarıda belirtilmiş başlıkların kullanılması uygun değildir. Şayet aynı veri- CHIP | MAYIS 2002 . Tasarım Kuralları: Çizgi. Bunun için özellikle arka plan üzerinden sıyrılması gereken önemli veriler için renkler. Pasta grafik: Daire grafik olarak da adlandırılan bu tür ile bir bütünün parçaları ilk bakışta dikkat çekecek şekilde görüntülenebilirler. Aksi takdirde grafik görsel olarak yanlış bir etki bırakacaktır. çok fazla renk kullanılmamasıdır. örneğin beyaz arka plan üzerine kırmızı veya koyu mavi kullanmalısınız. Uzun veri dizilerinde. yığın grafikler oluşturulamazlar. Genellikle üç boyutlu grafiklerin daha estetik oldukları söylenebilir. Şayet verilerin tümü tek bir başlık altında toplanamıyorlarsa ikinci bir y ekseni eklemelisiniz. Söz konusu çizgilerin görüntülenmesi için grafik üzerine sağ tuşla tıklanması sonucunda ekrana gelen Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. her bir veri noktası arasındaki mesafenin. İlk olarak grafikler üstün körü incelenirken eksenlerin isimleri genellikle okunmaz. Düzensiz ölçeklendirilmiş. Sektörlerin sayısı altıyı geçmemelidir. Ancak bu noktada. Her şeyden önce şayet çizgiler etkilenecek veya kesilecek olurlarsa iki veya üç taneden daha fazla çizgi 2B ya da 3B grafikler: Grafiğin ana türüne bağlı olarak iki boyutlu veya üç boyutlu grafik versiyonları arasında seçim yapabilirsiniz. Ayrıntıların farkına varmak için de son bir bakış yeterli olacaktır. Buradaki ipuçları grafiğinizi görsel olarak daha iyi hazırlamak ve verileri mümkün olan en objektif bi- Çizgileri kartı üzerinden görüntülenmesini istediğiniz çizgi türlerini belirleyin. mümkün olan en iyi şekilde ayırt edilmelidir. Aksi takdirde grafik fazla yüklenecek ve okunması zorlaşacaktır. Tasarım Kuralları: Her bir daire parçası. başlarken sorduğumuz sorunun cevabını desteklemeli ve önemli bilgiler ilk bakışta göze Bilmece: Alan grafikleri y›¤›n olarak kullan›lmamal›d›rlar. Pasta grafikte kullanılan oranların toplamının yüzde 100 olmasına dikkat etmelisiniz. Eksenlerin ölçeklendirilmesini. Ancak verdiğiniz cevabı en iyi şekilde anlatan bir grafik oluşturmak için hazırlana bu grafik üzerinde birkaç değişiklik yapmak zorunda kalabilirsiniz.

Etki: E¤ilim çizgisi hesaplama yöntemine göre daha dik veya daha yüzeysel olarak ekrana gelebilir görüntülenmesi  Verilerinizin için 3B seçin Grafik alan›na farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve Grafik Türü komutunu kullanarak 3B bir grafik seçin. Asl›nda en küçük de¤er olan sar› daha büyük görünüyor. farklı grafikler üzerinde değişik bakış açıları ile görüntülemek istiyorsanız. ölçeklendirmede  Eksenleri tecrübe kazan›n Eksen üzerine iki kere t›klay›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ölçek kart›na farkl› de¤erler girerek sonucunu deneyin veya logaritmik ölçeklendirmeyi kullan›n. Şayet yeterli alan mevcutsa metinleri nesnelerin altına taşıyabilirsiniz. Sütunlar›n genifllikleri/uzunluklar› de¤iflmez. CHIP | MAYIS 2002 . açıklama içermeyecek kadar küçükse tüm değerlerin dışarıda bulunması gerekir. Etki: Veriler aras›ndaki farklar bak›fl aç›s› de¤ifltirilerek ortadan kald›r›labilir. Ancak bunlar›n nas›l bir sonuç ortaya koydu¤una herkes kendi karar vermelidir. Zaman serileri soldan sağa veya yukarıdan aşağıya doğru hareket ederler. Muhtemelen veri dizilerini açıklayan bir göstergeye ihtiyacınız olabilir. İtalik yazılar ve alt çizgiler. Öndeki leri. Do¤ru: De¤erler do¤ru görüntülenmifl ve tan›mlamalar arac›l›¤›yla k›yaslanabiliyorlar. ‹stedi¤iniz eksen üzerine iki kere t›klay›p Ölçek kart› üzerindeki de¤erleri de¤ifltirin. De¤ifltirilmifl: 3D görünümünde farklar ortadan kalk›yor. Grafikte kullanılan renkleri değiştirmek için istediğiniz veri dizisi veya bölüm üzerine iki kere tıklayabilir ve ekrana gelen Veri Serisini Biçimlendir penceresini kullanabilirsiniz. kullanmaktan kaçınmalısınız. Yazıyı isteğe bağlı olarak büyütebilir. Veri serisi sırasını değiştirmek için herhangi bir veri dizisi üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Veri Serisini Biçimlendir komutunu çalıştırın. Dikkat çeken ilk yazı başlıktır. Verilerin düzenlenmesi: Okuma alışkanlıklarına dikkat etmelisiniz. Tablo içerisine zaman aral›klar› için uygun de¤eler girin. bayağı gözüktükleri için. Benzer içeriklere sahip veriler için de tek bir rengin farklı tonlarından faydalanabilirsiniz. Mümkünse tek bir yazı tipi kullanın. Tüm açıklamalar verilerin yakınlarında yer almalıdır. Veriler aras›ndaki farklar görsel olarak daha etkili flekilde sunulurlar. Şayet nesneler. En önemlileri solda bulunurlar. ‹ste¤e ba¤l› olarak zaman eksenini k›saltarak negatif geliflmeleri daha k›sa görüntüleyebilir veya elinizdeki de¤erlerin negatif hareketlerini daha genifl alanlarda görüntüleyebilirsiniz. Aç›klamalar: Grafiği inceleyen kişinin sahip olduğu ön bilgiye göre daha uzun veya kısa açıklamalar kullanabilirsiniz. Aşağı Taşı düğmelerini kullanarak serilerin sırasını belirleyin. Biçim özelliklerini değiştirmek için nesne üzerine iki kere tıklayarak tasarım modunu aktif hale getirebilirsiniz. Yazıları kaldırmak veya yeni yazılar eklemek için grafik alanı üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. İyi seçilirse eksen açıklamalarının bir kısmını gereksiz kılabilir. Etki: Küçük de¤er. Bunun sonucunda ekrana gelen penceredeki Veri Serisi kartını aktif hale getirin ve Yukarı Taşı. Tepesi kesilen eksenler daha çok dikkat çeker ve böylece büyük de¤erler göze çarpar. veriler için üstün  Önemli renkler seçin Veri serisi üzerine iki kere t›klay›n ve yeni bir renk seçin. Etki: Verilerin birbirleri ile k›yaslanmalar› daha zor olacakt›r. güçlü bir renk ile daha büyük etki b›rak›rlar. Çizgiler dik veya yüzeysel olurlar.  Farkl› zaman aral›klar› seçmek de¤erleri ile  Eksen oynayarak hile yap›n Eksenlerin s›f›r de¤eri ile bafllamas›na izin vermeyin. renkler veya bak›fl aç›lar› ise grafi¤in vermek istedi¤i etkiyi de¤ifltirebilir. Başlık kısa olmalı ve okuyucuyu meraklandırmalıdır. Tabii ki grafik üzerindeki say›lar› de¤ifltiremeyiz ancak birkaç küçük hile ile verilerimizi daha cazip hale getirebiliriz.158 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum GRAF‹K B‹Ç‹MLEND‹RME » Hileler ve ayarlar: Say›lar› önplana ç›karmak Çok az insan grafikleri ayr›nt›lar›na kadar inceler. Etki: H›zl› göz gezdirmede ölçeklendirme dikkati çekmez. devamlı olarak aynı rengi kullanmalısınız. büyük de¤erler kullan›ld›¤›ndaysa veriler daha küçük görünecektir. de¤erler daha büyük görünürler. ‹lk olarak görselli¤in dikkat çekti¤i söylenebilir. küçültebilir veya kalınlaştırabilirsiniz.  Bak›fl aç›lar›n› ve yönlerini de¤ifltirin 3B grafi¤in üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve 3B Görünüm komutunu çal›flt›r›n. Etki: Küçük de¤erler kullan›ld›¤›nda veriler daha büyük. çizgileri:  E¤im Farkl› hesaplama yöntemleri Bunun için ilk olarak grafik üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve nesne menüsündeki E¤ilim Çizgisi Ekle komutunu çal›flt›r›n. Etki: Geliflmeler üst üste görüntülenebilir. Ölçeklendirmelerdeki de¤ifliklikler.

Buradan veri alanını tekrar seçin. ktuztas@chip. Grafik ipuçlar›n› etkinlefltirmek: Eğer fare imleci grafik üzerinde hareket ettirilirse. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden bakış açısını.160 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum Tipps & Tricks Sahip olaca¤›n›z do¤ru bilgi ile grafiklerinizi ileride çok daha h›zl› ve etkili bir flekilde haz›rlayabileceksiniz. Bunun sonucunda Excel sütun veya çizgilere. Daha sonra farenin sağ basamaklı olarak değiştirebilirsiniz. 3B grafi¤in görünümünü de¤ifltirmek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanına tıklayın ve nesne menüsündeki 3B Görünüm komutunu çalıştırın. sütun ve hücreleri tek tek almak için [Ctrl] düğmesine basılı tutabilirsiniz. nusu seçili alan üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve İçeriği Temizle komutunu çalıştırın. Ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin ve daha sonra istediğiniz seçeneği işaretleyin.Bunun için grafik alanı üzerine tıklayın ve Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın. İkinci Y eksenini görüntülemek: Veri serisi üzerine ikinci Y ekseni için iki kere tıklayın. Dikkat! Grafik üzerinde yapılan değişiklikler aynen tabloya da yansıyacaktır. Kaynak verisi penceresindeki Seriler kartını aktif hale getirin ve istediğiniz seriyi seçin. Veri serilerinin ismini de¤ifltirmek: Veri serilerinin isimlerini. Bofl sat›r görünümünü de¤ifltirmek: Tablo içerisindeki boş satırların grafik içerisinde kullanılmaları engelleyebilir veya sıfır değerleri olarak görüntüleyebilirsiniz. İlk olarak örnek grafiği tasarlayın. Ön izleme güncel konumu gösteriyor. Verileri engellemek: Grafik üzerinde görüntülenmesini istemediğiniz verileri tablo üzerinden işaretleyin. Grafik türlerini birlefltirmek: Örneğin bir sütun grafik ile çizgi grafiğini birleştirmek için ilk olarak sütun grafiği oluşturun. Son olarak Grafik İpuçları başlığı altında bulunan “Adları göster” ve “Değerleri göster” seçeneklerini işaretleyin.tr düğmesini kullanarak üzerine tıklayın ve Grafik Türü komutunu çalıştırın. tablodan bağımsız olarak Kaynak Verisi penceresini kullanarak değiştirebilirsiniz. aktif veri noktası ve veri değeri gibi grafik ipuçları ekrana gelir. Ekrana gelen pencere üzerindeki Özel Türler kartını aktif hale getirin ve Kullanıcı Tanımlı seçeneğini işaretleyin. Ad kutusundaki tablo bağlantısı üzerine yazın ve Tamam düğmesine tıklayarak yaptığınız değişiklikleri onaylayın. Söz konusu ipuçlarını etkinleştirmek için Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin. Hazırladığınız şablon için isim ve açıklama girdikten sonra Tamam düğmesine tıklayarak şablonu oluşturun. veri serilerinin isimleri. Tamam düğmesine tıklayarak yapılan değişikliklerin grafiğe uygulanmasını sağlayın.com. Veri noktalar›n› tafl›yarak de¤ifltirmek: Değiştirmek istediğiniz değeri. Daha sonra söz ko- KONTROL L‹STES‹ » Grafi¤inizi kontrol edin Grafi¤i yazd›rmadan önce afla¤›daki noktalara dikkat etmelisiniz:           Grafik isteklerimi yerine getiriyor Çok fazla ek bilgi yok Do¤ru grafik tipi K›lavuz çizgileri verilerin karfl›laflt›r›lmas›n› kolaylaflt›r›yor De¤er ekseni s›f›rdan bafll›yor Tüm eksenler do¤ru ölçeklendirilmifl Zaman serisi soldan sa¤a do¤ru Tüm parçalar tan›mlanm›fl Basit metinler mevcut Renkler dikkat çekiyor Önden Yerine Yandan Bak›fl: Grafik tüm yönlere döndürülebilir. Daha sonra her bir veri serisine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve daha sonra Grafik Türü komutunu kullanarak görünümünü çizgi rafik olarak değiştirin. CHIP | MAYIS 2001 . Şayet elde ettiğiniz sonuçtan memnun kalmazsanız Varsayılan düğmesine tıklayarak grafiği en baştaki biçimine geri döndürebilirsiniz. Söz konusu veriler artık ne tabloda ne de grafikte görüntülenmeyeceklerdir. Veri aralığı kutusunda bulunan İletişimi Daralt düğmesine tıklayarak Excel tablosunu aktif hale getirin. kendiniz için özel bir şablon tanımlayabilirsiniz. Daha sonra İletişimi Daralt düğmesine tekrar tıklayın ve son olarak Tamam düğmesine tıklayarak grafiği güncelleyin. Tek satır. Grafik şablonları hazırlamak: Birbirine benzeyen çok sayıda grafik oluşturmayı planlıyorsanız. Yeni veriler eklemek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanı üzerine tıklayın ve nesne menüsündeki Kaynak Verisi komutunu çalıştırın. üzerine iki kere tıklayarak işaretleyin. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Eksen kartını aktif hale getirin ve İkincil Eksen seçeneğini işaretleyin. grafik eğimini ve perspektifi Veri Kaynaklar›: ‹smi girifl sat›r›na yaz›n ya da tablodaki bir hücreye k›sayol oluflturun. değerleri büyütmek veya küçültmek için kullanabileceğiniz taşıma noktaları ekleyecektir. Ekle düğmesine tıklayarak Özel Otomatik Biçim Ekle penceresini çalıştırın. AB / Kadir Tuztafl.

Ancak Adobe’un orijinal yaz›l›m› için oldukça büyük paralar yat›rmak gerekiyor. Yaz›c› Ekleme Sihirbaz› penceresinden “Yerel yaz›c›” seçene¤ini iflaretleyin ve ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Ghostscript ve asl›nda sadece komut sat›r› olarak kullan›labilen Ghostscript uygulamas›n›n grafik arayüzü olarak adland›rabilece¤imiz GSView programlar›n›n yüklenmeleri gereklidir. (HeCHIP-Code WORDTOPDF) 1 Ghostscript ve Gsview kurulumu 2 Word dokümanlar›n› PDF biçimine dönüfltürebilmek için. H Burada kullan›lacak olan programlar› eCHIP CD’sinden yükleyebilirsiniz. Gerçi Word dokümanlarını şifreleyebilirsiniz. bu belgelerdeki metinlerin değiştirilmeyeceğinden. Bu noktada Adobe. Acrobat ürün paleti ile kullanıcıların söz konusu sorunlarını ortadan kaldırmayı hedefliyor. Kurulumu tamamlamak için ilerleyin. ancak bu durumda kullanıcıların pahalı Microsoft Office programlarını kullanmasını engelleyebilirsiniz.. fiayet bu sürücü bulunamazsa daha eski bir model seçmelisiniz. Daha sonra benzer flekilde GSView program›n› da kurun. kopyalanmayacağından veya kişilerin kendileri için kullanmayacağından emin olamazsınız. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Üreticiler listesinden “HP” ve Yaz›c›lar listesinden de “HP Laserjet 6P/6MP Postscript” seçene¤ini iflaretleyin. Kurulum esnas›nda sunulan dil seçeneklerinden istedi¤iniz birini seçebilirsiniz. ilk olarak. CHIP | MAYIS 2002 . CHIP. dosya boyutları oldukça küçüktür ve belki de daha da önemlisi ücretsiz Reader programını Adobe web sayfasından (ve eCHIP CD’sindeki Basic Kit bölümünden) ücretsiz olarak yükleyebilirsiniz. Word dokümanlarından PDF biçimlerini nasıl elde edebileceğinizi adım adım anlatıyor. PDF. PDF dosyalarının oluşturulabilmesi için kullanılan Acrobat programının fiyatının çok yüksek olması. bilgisayar dünyasında.162 » ALTI ADIMDA KOLAY ÇÖZÜM Word’den Acrobat’a Ücretsiz PDF Doküman› Oluflturmak Adobe’un PDF biçimi sayesinde.. Kurulum konumunu belirttikten ve Install Fonts seçene¤ini iflaretledikten sonra Install dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n. bedava PDF dokümanlar› oluflturman›z için bir çözüm sunuyor. her programın olduğu gibi bunun da ücretsiz bir alternatifi mevcut. Ancak bu dosya türünün en büyük dezavantajı. ancak üzerinde de¤ifliklik yapamad›¤› dokümanlar›n kullan›m› her geçen gün yayg›nlafl›yor. özellikle sadece bir veya iki kere kullanacağınız bir program için çok pahalı! Ancak. Bunun için kullanacağınız Ghost Script yazılımları ile Word dosyalarını kısa bir süre içerisinde PDF biçimine dönüştürebilirsiniz. son zamanlarda bildiriler ve kullanım kitapçıkları için kullanılan bir standart haline geldi. Bu yaz›c›y› standart olarak atamay›n ve deneme sayfas› yazd›rmay›n. Postscript sürücüsü eklemek PDF doküman› yüklemek için ayr›ca bir de Postscript sürücüsüne ihtiyaç vard›r. Daha çok PDF dosyaları (Portable Document Format) olarak bilinen Acrobat dosyaları üzerinde değişiklik yapılamaz. herkesin okuyabildi¤i. CHIP. Bunun için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar komutunu çal›flt›r›n ve Yaz›c› Ekle simgesine iki kere t›klay›n. Ghostscript’i kurmak için EXE dosyas› üzerine iki kere t›klay›n ve daha sonra aç›lan Winzip penceresindeki Setup dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n. s Hazırladığınız HTML veya Word dokümanlarını sadece bilgilendirmek amacıyla bir çok kişiye gönderdiğiniz zaman.

gerekli dosyalar›n yerini bulamayabilir. bazen Gsview program›. fiayet haz›rlad›¤›n›z PDF belgelerinin kalitesinden memnun de¤ilseniz daha güncel. Bu tür bir durumda Gsview’in sa¤l›kl› bir flekilde çal›flabilmesi için söz konusu dosyalar›n yerinin manuel olarak girilmesi gereklidir.ps” örne¤indeki gibi t›rnak iflaretleri aras›nda yazmal›s›n›z. Son olarak OK dü¤mesine t›klay›n ve PDF dosyas›n›n oluflturulaca¤› ismi girin. GhostScript DLL ve yaz› tipi dosyalar›n›n yerini belirtmek için Options/Advanced Configure komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki kutulara dosyalar›n bulunduklar› adresleri girin. CHIP | MAYIS 2002 .pdf files with GSview” seçeneklerini iflaretleyerek söz konusu dosyalar›n GSview program› kullan›larak görüntülenmelerini sa¤layabilirsiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 163 Atölye: Doc’tan PDF’e 3 GSview konfigürasyonu Ghostscript’i kurmufl olman›za ra¤men. Söz konusu PDF dönüflüm iflleminin ilk ad›m› olarak biraz önce yükledi¤iniz PostScritp yaz›c›s› yard›m›yla sabit disk üzerinde “. Tamam dü¤mesine t›kland›¤›nda ekrana gelen pencere üzerinden dosyan›n oluflturulaca¤› yeri ve dosya ismini girmelisiniz. 5 GSview ile PDF dönüflümü fiayet dosyay› “. renkli PostScript yaz›c›lar›n› deneyebilirsiniz. ister GSview’da görüntüleyebilirsiniz. yaz› tipi gibi ayarlar› de¤ifltirerek PDF belgesi için en uygun de¤erleri elde etmeye çal›flmal›s›n›z.ps files with GSview” ve “Associate .ps” uzant›s›na sahip olmas› için dosya ismini “test. Bunun için Dosya/Yazd›r komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Yaz›c› listesinden PostScript yaz›c›s›n› seçin ve Dosyaya Yazd›r seçene¤ini iflaretleyin. Söz konusu dosyan›n GSview program› penceresinde aç›lmas› için üzerine iki kere t›klay›n ve File/Open komutunu çal›flt›r›n.ps” olarak de¤ifltirebilirsiniz.ps” uzant›l› bir dosya içerisine yazmal›s›n›z.prn” olan dosya uzant›s›n› “. Bu dosyay› PDF biçiminde kaydetmek için File/Convert komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki Device listesinden “pdfwrite” seçene¤ini iflaretleyin ve dosyan›n çok yer kaplamamas› için çözünürlük olarak “300” de¤erini seçin. Ancak oluflturaca¤›n›z PDF dosyalar›ndan maksimum performans elde edebilmek için sayfa büyüklü¤ü. 4 Word doküman› haz›rlamak 6 ‹lk olarak PDF dosyas› olarak kullanmak istedi¤iniz belgeyi Word alt›nda çal›flt›r›n.ps” uzant›l› olarak kaydedemedi¤iniz daha sonra gezgin yard›m›yla “. E¤er doküman içerisindeki tüm sayfalar›n dönüfltürülmesi gerekmiyorsa Pages listesinden de istedi¤iniz sayfalar› seçebilirsiniz. Kullanmak istedi¤iniz yaz›c›n›n güncel sürücülerini üretici web sayfalar›ndan temin edebilirsiniz. Buradaki dosya iliflkilendirme ve bafllat menüsüne eklenme ifllemleri kurulum program› taraf›ndan otomatik olarak gerçeklefltirilir ancak dört seçene¤inde geri alma fonksiyonu mevcut de¤ildir. Acrobat Reader ve GSview Art›k oluflturdu¤unuz PDF dosyalar›n›z› ister Acrobat Reader. Dikkat! PDF dokümanlar›ndaki resimlerin kaliteleri kullan›lan yaz›c›ya ba¤l›d›r. Oluflturulacak dosyan›n “. Ayr›ca “Associate .

CHIP size sorunlar› güvenli bir flekilde çözebilmeniz için önerilerde bulunuyor ve rehberlik ediyor.164 ‹PUÇLARI MAYIS 2002 1 2 3 4 5 6 7 » WINDOWS Windows Me: Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat menüsü’ne eklemek Windows Me: Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows 98: Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98: Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek Windows 98: Windows Gezgini’nde büyük harfler Windows 2000: ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 98: Kapan›rken Yeniden Bafllat’may› engellemek » UYGULAMALAR Word 97. 1 CHIP | MAYIS 2002 .7: Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Windows 98: Kay›t Düzenleyicisi Geri Yükleme Taray›c›: HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Sabit Disk: Kaybolan verileri kurtarma CD Yaz›c›: Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek 164 164 165 165 165 165 166 Tips Tricks Donan›m ve yaz›l›m sorunlar› bilgisayar kullan›c›lar›n›n günlük hayatlar›n›n bir parças›d›r. & 8 9 10 11 12 166 166 167 167 167 13 14 15 16 17 18 19 20 168 168 168 168 169 169 169 169 1 | Windows Me 2 | Windows Me Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat Menüsü’ne eklemek Windows Me’den itibaren Denetim Masası veya Çevirmeli Ağ klasörleri pencere yerine menü olarak görüntülenebiliyorlar. ‹pucu: Küçük bir hile ile Windows Me açılış disketinin DOS komut satırına (DOS moduna) izin vermesini sağlayabilirsiniz. 2000: Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Office: Word’den Excel’e veri aktarmak Outlook 98: Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek Internet Explorer: IE’nin komple çökmesini engellemek Internet Explorer 5: Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek » OKUR SORULARI DVD Sürücü: Filmin tak›lmas›n› engellemek Notebook: Harici CD. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Program Ekle/Kal- Direkt eriflim: Bilgisayar›m simgesini Bafllat menüsüne tafl›yarak. sürücü içeriklerine alt menüler üzerinden eriflebilirsiniz. Başlat menüsünde Bilgisayarım simgesi için kısayol oluşturma imkanı sunar. Bunun sonucunda Windows Me. sahip olduğu DOS mirasını mümkün olan en iyi şekilde gizlemeye çalışıyor.Yaz›c› ba¤lant›lar› Ses Düzenleme: Minidisk üzerinden ses iflleme Netscape 4. Simgeyi istediğiniz konuma taşıyın ve son olarak farenin düğmesini bırakın. Bunun yerine ilk olarak yeni bir açılış disketi hazırlamak isterseniz Başlat/Ayarlar/ Denetim Masası komutunu çalıştırın. Bilgisayarım simgesini Başlat menüsünde istediğiniz yere ekleyebilirsiniz. Farenin sağ düğmesini basılı tutun ve simgeyi Başlat menüsü üzerine taşıyın. Bunun için ilk olarak söz konusu açılış disketinin yazma korumasını kaldırdıktan sonra sürücüye yerleştirin. Bundan böyle sürücüler üzerindeki klasörler ve içeriklerine Başlat menüsünün alt menüleri olarak ulaşabilirsiniz. Aynı şekilde Bilgisayarım içeriğine de Başlat menüsü üzerinden erişmek isteyebilirsiniz. Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows Me. Bunun için DOS moduna sahip değil ve açılış disketi menüsünde bile “Sadece Komut Satırı” seçeneği mevcut değil. ‹pucu: Bunun için masaüstünde bulunan Bilgisayarım simgesi üzerine tıklayın.

Bunun için bilgisayarı Windows açılış disketi kullanarak yeniden çalıştırın ve Windows 98 açılış menüsü ekrana gelene kadar [Ctrl] tuşuna basılı tutun. Yerden tasarruf etmek için söz konusu bölümü tamamen kaldırmalısınız.com -> tr. Örneğin oyunlar gibi gereksiz programları Denetim Masası’nı kullanarak kaldıramazsınız. 3 | Windows 98 sonra bilgisayarı yeniden çalıştırın ve “setup /is” komutunu kullanarak Windows 98 kurulumunu başlatın.com con cp -> prepare=((850) ega. Daha sonra dosyanın en sonuna “[MSDOS]” adında bir başlık ekleyin ve altına aşağıdaki satırları girin: [MSDOS] install=mode. Windows 98 kurulumunu “setup /ih” komutunu kullanarak çalıştırın. Scandisk çalışmasını tamamladıktan mevcuttur. ‹pucu: “C:\WINNT\INF” klasörü içerisinde SYSOC. Ancak Windows Gezgini buna rağmen Windows’un standart Büyük/Küçük harf kurallarını uyguluyor. Daha sonra komut satırına “Scandisk” komutunu girin ve [Enter] tuşuna basarak çalıştırın. Bundan böyle bilgisayarınızı yeni açılış disketi ile çalıştırdığınızda “Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırı Windows Me açılış menüsünde ekrana gelecek ve bu sayede Me altında bile MS komut satırı ile çalışabileceksiniz. Windows 98 kurulumuna başlamadan önce MS-DOS komut satırını kullanarak çalıştırın. Bu görünümü düzeltmek için Windows Gezgini penceresinde Araçlar/Klasör Seçenekleri/Görünüm kartını aktif hale getirin ve burada bulunan. yerel sürücüleri kullanmak zorunda kalabilirsiniz. İsterseniz söz konusu TTF dosyasını gezgin yardımıyla direkt olarak “Yazı Tipleri” klasörüne de kopyalayabilirsiniz. Bilgisayarı minimum konfigürasyonla başlatır” satırından sonra “menuitem= MSDOS.. Bunun için ilk olarak bir ağ sürücüsü üzerinde bulunan yazı tipi dosyasını sisteminizdeki yerel bir sürücü veya disket üzerine kopyalayın. istediğiniz yazı tipini Denetim Masası’ndaki Yazı Tipleri simgesine iki kere tıklayarak veya gezgin üzerinden yüklediğiniz zaman karşılaşırsınız.cpi) install=mode. Bu sayede Scandisk ön planda çalıştırılacak ve böylece sonuçları direkt olarak görebileceksiniz. Aç›kça göremiyor: Denetim Masas› varolan TTF dosyalar›n› a¤ üzerinden yüklemek istemezse. Buradaki /is” parametresi sayesinde kurulum sırasında Scandisk çalıştırılmayacaktır. geçerli bir yazı tipi bulunamadığı uyarısı veriyor. Dosyaları gezgin penceresin görmenize ve gerekli haklara sahip olmanıza rağmen Windows. ‹pucu: Bu durumla.SYS sistem dosyasını istediğiniz herhangi bir editör yardımıyla açın ve “[Menu]” başlığının altındaki “menuitem= QUICK. Ekrana gelen ve Yüzey taraması isteyip istemediğinizi soran mesaja “Evet” üzerine tıklayarak olumlu cevap verin.sys install=sommand. Şayet Yazı Tipi Ekle penceresi üzerinde bir ağ sürücüsü yerine adres olarak yerel bir sürücü veya disket adresi girecek olursanız Windows yüklemek istediğiniz yazı tipini anında bulacaktır. Aksi takdirde yazı tipi dosyasının kullanılamadığına dair hata mesajları ile karşılaşabilirsiniz.keyboard.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 165 Tips&Tricks » Windows dır Özellikleri penceresindeki Başlangıç Disketi kartını aktif hale getirin. Windos Gezgini yanlış gösterir. Windows 98 kurulumu tamamlanamıyor ‹pucu: Scandisk aracını. Disketi sürücüye yerleştirdikten sonra CONFIG. Son olarak bir açılış disketi oluşturmak için Disket Oluştur düğmesine tıklayın. Bu CHIP | MAYIS 2002 . Daha sonra “Sadece Komut İstemi” seçeneğini çalıştırın. Ağ üzerinden yazı tipi yükleme işlemleri için genellikle yerel sürücülerin kullanılmaları gereklidir. Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırını ekleyin.CAB arşiv dosyasından çıkartmalısınız.INF dosyası bulunur. Şayet Scandisk’in Windows 98 kurulumu sırasında neden kilitlendiğini görmek isterseniz. Scandisk aracı disket üzerinde ayrı bir dosya olarak bulunmadığı için ilk olarak “extract . Üzerinde değişiklik yaptığınız dosyayı disket üzerine tekrar kaydederek yeni açılış disketinizi çalışır hale getirebilirsiniz.cab scandisk.com con cp –> select=850 install=keyb.ebd. Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98 kurulumu esnasında Scandisk çalıştığında kurulum işlemi kilitleniyor.com a:\” komutunu kullanarak EBD. ‹pucu: Windows 98’in dosya isimlerini kendi içerisinde doğru yazım şekline göre kullanmasına rağmen. dosya isimlerinin büyük harfle görüntülenmesini sağlayan seçeneği işaretleyin.exe /1 4 | Windows 98 Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek TrueType yazı tiplerini Denetim Masası veya Explorer yardımıyla bir ağ sürücüsünden yükleyebilirsiniz. Yazı tipinin yüklenmesi için ağ üzerinde kullanılabilecek farklı çözümler 6 | Windows 2000 ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 2000 kurulumu sırasında hangi bileşenlerin sisteminize kurulacağını tam olarak belirleyemezsiniz. 4 5 | Windows 98 Windows Gezgini’nde büyük harfler İsimlendirirken büyük harflerden de faydalandığınız yeni dosya ve klasörler oluşturdunuz.

Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki tüm değerleri bir yere kaydedin. ‹pucu: İlk olarak söz konusu Word dokümanını Dosya/Farklı Kaydet komutunu kullanarak “Salt metin” biçiminde bir metin dosyası olarak kaydetmelisiniz. Ancak bu sorun normalde Windows konfigürasyon 9 CHIP | MAYIS 2002 .166 dosyayı bir editör yarımıyla açın ve bunun içerisinde bulunan “old base components” başlığını arayın. Şayet istediğiniz etiketleri liste içerisinde bulamazsanız Diğer başlığı altındaki etiketleri de incelemelisiniz. İkinci adım olarak da biraz önce kaydettiğiniz metin dosyasını Excel ile açmalısınız. ‹pucu: Windows 98 SE kapanırken çeşitli sorunlara neden olabiliyor. Burada her iki virgülün de bulunduğuna dikkat etmelisiniz. Bu esnada sizi. İstediğiniz etiketi seçtikten sonra Yeni Etiket düğmesine tıklayın.7” gibi satırlar bulunur. İlk olarak Araçlar/Zarflar ve Etiketler komutunu çalıştırın. Daha sonra. Bundan böyle sisteminiz kapanırken yeniden başlatılmayacaktır. Son olarak yaptığınız değişiklikleri kaydederek dosyadan çıkın. tarih ve açıklama bulunan Word dokümanındaki sayı kısımlarını Excel’e aktarmak istiyorsunuz. Daha sonra aşağıdaki alan çiftlerindeki değerle- ri birbirleri ile değiştirin: “Üst boşluk” ve “Yan boşluk”. kullanıcılarına önceden tanımlanmış çok sayıda etiket şablonu sunar. ‹pucu: Bunun için Word ile beraber sunulan dikey etiketlerin ayarlarından faydalanabilirsiniz.Bu başlığın altında örneğin “Games=ocgen. Son olarak sayfa biçimi açılır listesinden yatayı seçin ve oluşturduğunuz yeni etiket biçimi için Etiket adı kutusuna bir isim girin. Belgeyi sütunlara bölmek için uygun iflareti ise deneyerek bulabilir veya kendiniz ay›rabilirsiniz. Burada bulunan hızlı kapanma özelliğini devre dışı bırakan seçeneği işaretleyin ve Tamam düğmesine tıklayın. “Etiket yüksekliği” ve “Etiket genişliği”. “Yatay sayı” ve “Dikey sayı”. Ekrana gelen pencere üzerindeki listeden Donatılar’ın ayrıntılı görünümünü aktif hale getirin ve sisteminizden kaldırmak istediğiniz bileşenleri işaretleyin. 8 | Word 97. Söz konusu sorunun birçok nedeni ve buna bağlı olarak da bir çok çözümü olabilir.Ancak klasör sırtlarında kullanılmak üzere sunulan tüm etiketler sadece dikey olarak yazdırılabilirler. Ancak siz etiketleri yatay biçimde yazdırmak istiyorsunuz.dll. Bu satırlarda bulunan “hide” seçeneklerini kaldırın Bunun sonucunda satırlar “Games=ocgen. 7 | Windows 98 Kapan›rken yeniden bafllatmay› engellemek Windows’u normal bir şekilde Başlat menüsünden kapatmak istiyorsunuz ve bilgisayarı artık kapatabileceğinize dair mesajın ekrana gelmesine rağmen sistem yeniden çalıştırılıyor. Bu ayarları kullanarak klasör etiketlerini yatay olarak yazdırabilirsiniz. artık kullanılamaz hale gelen “Dikey aralık” kutusundaki eski değeri artık etkin hale geçen “Yatay aralık” kutusuna girin. Bunun sonucunda ekrana gelecek bir sihirbaz size yardımcı olacaktır. Bunun için Başlat/Çalıştır/msconfig/Tamam komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Genel kartını aktif hale getirdikten sonra Gelişmiş düğmesine tıklayın.games. Şimdi Denetim Masası’nda bulunan Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Windows bileşenlerini değiştirmek için bir sonraki karta geçin. 8 örneğinde olduğu gibi görünmelidirler.inf. 9 | Office 97/2000/XP Word’den Excel’e veri aktarmak Her satırında sırasıyla bir sayı. biçim özelliklerinin kaybolacağına dair uyaran mesaja ise Evet cevabını verin. OcEntry. Metin Alma Sihirbazı’nın ilk penceresinde bulunan “Özgün veri türü” başlığı altındaki sabit genişlikli seçeneğini işaretleyin ve İleri düğmesine tıklayın. Bundan böyle istediğiniz zaman kullanabileceğiniz etiket şablonunu bitirmek için Tamam düğmesine tıklayın.. ekrana gelen pencere üzerindeki Etiketler kartını aktif hale getirin ve buradaki Seçenekler düğmesine tıklayın.games.hide. OcEntry. Daha sonra “Etiket ürünleri” ve “Ürün numarası” açılır listelerini kullanarak istediğiniz etiket şablonunu seçin. Kafa üstü: Standart etiket tiplerini yatay olarak yazd›rabilmek için tan›ml› ayarlar› de¤ifltirmelisiniz. 2000 Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Word.7” programı “msconfig” ile çözülebilir.dll.inf. Bunu takip eden Al›flverifl: Excel’in sihirbaz› sayesinde Word belgelerindeki veriler Excel tablolar›na rahatl›kla aktar›labilirler.

htm”) girin. kullanılan DLL dosyasının bulunduğu klasörün içerisine kaydedin. Ekrana gelen pencere üzerindeki “HKEY_LOCAL_ MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\explorer\BrowseNewProcess” anahtarını aktif hale getirin ve burada bulunana aynı isimli verinin değerini “No” olarak değiştirin. Eğer bu adres sisteminizde farklılık gösteriyorsa. standart biçimini kullanarak Excel’e aktarabilirsiniz. Bu adres çağrıldığı zaman Internet Explorer penceresinde “Outlook Bugün” sayfası ekrana gelecektir.DLL dosyasının konumunu bildiren adresini “res://c:\Program Files\ Microsoft Office\Office\outlwvw.htm” biçiminde girin. üzere tüm programı çökertmesinden şikayetçilerdir. adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirmelisiniz. nebilir.DLL dosyasını aratın.dll/outlook. Şayet her bir pencere ayrı bir görev olarak açılsaydı. 12 | Internet Explorer 5 10 | 11 Outlook 98 | Internet Explorer Kilitlenmeler Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek Eğer Internet Explorer penceresinde Sık Kullanılanlar menüsünü açacak olursanız program sadece en son kullanılan adresleri görüntüler. virgül. Buraya değer olarak kaydettiğiniz dosyanın konumunu gösteren adresi (“file. Örneğin birinci sütundaki sayıları. Geri kalan öğelerin görüntülenmesi için ok simgesine tıklanması gereklidir. CHIP | MAYIS 2002 . noktalı virgül. Şayet söz konusu anahtar ve veriyi göremiyorsanız kendiniz oluşturmalısınız.Anacak her bir pencere için ayrı bir Internet Explorer görevi çalıştırmak yerine Kayıt Düzenleyicisi içerisinde kü- daki listede Tarama başlığı altında bulunan “Kişiselleştirilmiş Sık Kullanılanlar menüsünü etkinleştir” seçeneğindeki işareti kaldırın.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 167 Tips&Tricks » Uygulamlar pencerede söz konusu ayırma çizgisini yerleştirmelisiniz. boşluk. Adres çubuğuna biraz önce not aldığınız. OUTLWVW. Eğer Office bilgisayarınızda farklı bir dizin içindeyse burada verilen adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirin. Başlat/Çalıştır/Regedit/Tamam komutunu çalıştırın ve açılan Kayıt Düzenleyici penceresi içerisindeki “HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsof\Office\8. programın tamamen çökmesine ve hatta tek bir pencere ile yetinmeyen dağınık bir sörfçü iseniz tüm sistemin çökmesine neden olabilir. İlk olarak Kayıt Düzenleyicisi’ni çalıştırmak için Başlat/Çalıştır komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutusuna “Regedit” yazdıktan sonra Tamam düğmesine tıklayın.//c:/Program Files/Microsoft Office/Office/outlook. Bu anahtar altına “Url” isminde yeni bir dize değeri oluşturun. Burada kullanılan “Outlook Bugün” sayfasının kendisine ait bir dosyası yoktur ve bir DLL dosyası içerisine gizlenmiş olarak saklanır. Internet Explorer’ın yapılan değişikliği algılaması ve tüm Sık Kullanılanlar öğelerini görüntülemesi için programı kapatıp yeniden çalıştırmalısınız. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Gelişmiş kartını aktif hale getirin ve bura- Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek ‹pucu: Outlook 98’in açılış sayfası HTML biçiminde olmasına rağmen içerisinde değişiklik yapmak. Buradan hangi noktalama işaretlerinin veya karakterlerin (Kesme. Bu sayfayı düzenlemek için normalde “Program Files\Microsoft Office\Office” klasörü içerisinde bulunan OUTLWVW. Artık Outlook’un açılış sayfası olan “Outlook Bugün” Frontpage veya WordPad gibi bir editör kullanılarak düzenle- IE’nin komple çökmesini engellemek Bir tane Internet Explorer penceresinin kilitlenmesi. Değişiklik yapılıktan sonra sayfanın yeni halini Outlook içerisinde kullanabilmek için Kayıt Düzenleyici’sinin derinliklerinde küçük değişikliklerin yapılması gerekmektedir. Şayet doğru ayırma işaretini bulduysanız bir sonraki adıma geçmek için İleri düğmesine tıklayın. birinde yaşanan kilitlenme diğerlerini etkilemeyecek ve böylece zaman ve veri kaybı yaşanmayacaktı. Eğer isterseniz “Sütundan veri alma seçeneğini işaretleyerek diğer sütunların Excel’e aktarılmasını engelleyebilirsiniz. ‹pucu: Tüm adreslerin anında görüntülenebilmesi için Araçlar/Internet Seçenekleri komutunu çalıştırın. Son adımda her bir sütun için kullanmak istediğiniz veri biçimini belirleyebilirsiniz. ‹pucu: Hemen hemen tüm kullanıcılar kilitlenen tek bir Internet Explorer penceresinin download’lar da dahil olmak 11 Herkes kendi için: Kay›t Düzenleyicisi’nde yap›lan bir de¤ifliklik ile farkl› IE görevleri açmaktan kurtulabilirsiniz. çük bir değişiklik yaparak da bu sorunun üstesinden gelebilirsiniz. İstediğiniz sütunları ve bunların biçimlerini ayarladıktan sonra Son düğmesine tıklayarak aktarma işlemini bitirebilirsiniz. Sayfa üzerinde değişiklik yapmak için. gerekli HTML dosyası bulunamadığı için mümkün değildir. Bu dosyanın bulunduğu konumun adresini not alın ve daha sonra Internet Explorer’ı çalıştırın. özel) otomatik ayırma işlemini için kullanılacağını belirleyebilir ve sonuçlarını inceleyebilirsiniz.0\Outlook\Today” anahtarını aktif hale getirin.

Çünkü Primary Slave olarak sabit disk ile aynı kablo üzerine bağlanan sürücülerde bu tür takılmalar meydana gelebilmektedir. | DVD Sürücü Tak›lmalar Filmin tak›lmas›n› engellemek Soru: DVDPioneer 106s’ı yeni aldığımda film izlerken "takılma" oluyor PentiumIII 800. Cevap: Bu sorun birçok nedenden kaynaklanabileceği için çözüme adım adım yaklaşmakta fayda var. Bu esnada yüklemeye çalıştığınız cihazı da silmenizde fayda var. Notebook'umu çalıştırdığımda kilitleniyor ve açılmıyor. 14 | Notebook USB Portlar› Harici CD yYaz›c› ba¤lant›lar› Soru: Dell Latitude CPx 750J notebook'um Windows 98 SE ile sorunsuz çalışıyor. Sizin anlattıklarınızdan yola çıkarak sistem dosyalarında herhangi bir sorun olmadığını varsayıyoruz. İlk olarak notebook’un BIOS’una girip USB portlarının aktif (Enable) olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Daha sonra sistemin performansı açısından kullandığınız DirectX ve ekran kartı sürücülerini güncellemenizde fayda vardır. Gerekli sürücüler ve Adaptec CD Creator 4. 15 Cevap: Bunun için Netscape penceresinde Edit/Preferences komutunu çalıştırın ve kategori listesindeki Navigator üzerine tıklayın. 16 | Netscape 4. Dolayısıyla sorununuz büyük bir ihtimalle USB portları ile ilgili. Bunlardan en çok rastlanan.tr adresine bekliyoruz. Windows’unuz zamanla çöküyor mu? CHIP Hotline çözümünü biliyor. Bunun sonucunda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . MD çalıcının (analog) Line Out çıkışını bilgisayarın Line In girişine bağlayarak klasik ses kaydı yapmaktır.7 Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Soru: Netscape’in yazmak istediğim web adreslerini otomatik olarak tamamlamaya çalışmasını nasıl engelleyebilirim? Ahmet Durgun DMA eriflimi: DVD film izleme zevkinizin bozulmamas› için DMA baflta olmak üzere çeflitli ayarlar›n yap›lmas› gereklidir. Geforce256ve 128 MByte hafızaya sahibim. Son olarak birden çok USB aygıtına sahipseniz bu cihazı USB Hub’tan ayırmanızda fayda var. Sisteminizi tekrar çalıştırdığınızda söz konusu cihazı rahatlıkla tanıtabilirsiniz. Daha sonra ise sistemi güvenli kipte açın ve aygıt yöneticisinden başarısız sürücü yüklenmelerini silin. Buradaki DMA seçeneğinin işaretli olmasına dikkat edin. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı parçaları PC’ye aktarabilmek için yapılabilecek tek şey.Sorular›n›z› yardim@chip.04’e yükselttim) yüklü. İlk olarak Aygıt Yöneticisi listesindeki CD-ROM başlığı altındaki DVD sürücünüzü seçtikten sonra Özellikler düğmesine tıklayın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ayarlar kartını aktif hale getirin. Yeni aldığım Traxdata Mini CDRW 4x4x24 CD yazıcıyı USB üzerinden notebook'uma bağlıyorum.178 168 Okurlar Soruyor @ 13 Yaz›c›n›z çal›flmamak için grev mi yap›yor.com. Son olarak DVD sürücünüzün sabitdiskten ayrı bir kablo ile Secondary Master olarak bağlı olmasına dikkat edin. Fakat bu takılma DVD'nin DMA’sını açtığımda azalıyor. 15 | Ses Düzenleme Sony Minidisk Minidisk üzerinden ses iflleme Soru: Sony MD-700 modeli aynı zamanda MP3 dosyalarını da kullanabilen taşınabilir bir minidisk çalıcı. monitörünüz mü titriyor. sistem dosyalarının bozulması ya da gerekli ayarlarının doğru yapılamamasıdır. Sait Terekli Cevap: Sisteminizin kilitlenmesine yol açan birden çok neden olabilir. CD yazıcımı henüz tam olarak kullanamadım. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı olan parçalar dijital olarak okunamıyorlar. Geçen aylardaki en ilginç olaylar ve çözümlerini burada okuyabilirsiniz. Acaba MD üzerinde kayıtlı bulunan parçalar da benzer şekilde direkt olarak PC’ye aktarılabilirler mi? Adem Tortop Cevap: USB üzerinden PC’ye bağlanan MD-700 sadece.02 (internet’ten 4. örneğin internetten temin edilen veya kendi oluşturduğunuz MP3 dosyalarını alabiliyor ve daha sonra bunları ek bir yazılma ihtiyaç duymadan kaydedebiliyor. Ancak minidisk yerden tasarruf sağlayan bu kayıt işlemi için ATRAC3 adında bir teknikten faydalanıyor.

Ancak yeni DOS bölümü oluştururken farkına vardım ve o an bilgisayarı yeniden kapattım. Yaklaşık 2 dakika süreceğini düşünmeniz yanlış. Web adreslerinin otomatik olarak tamamlanması ise bunun hemen altında bulunan Location Bar History başlığı ile ilgilidir.com sayfasından Umax Astra 1220P için sunulan sürücüleri yükleyebilirsiniz. Kayıt Düzenleyicisi’ni geri yükledikten sonra bu yazılımları Denetim Masası’ndaki Program Ekle/Kaldır simgesini kullanarak sisteminizden silmelisiniz.download. Ama bu programın tam olarak çalışabilmesi için orijinal olması gerek. Astra 1220P için hazırlanan Windows 2000 sürücüsünü bilgisayarınıza kaydedin ve daha sonra yüklemeye başlayın. Cevap: Bu ve benzeri CD yazıcıları yüksek hızda yazdırabilmek söylendiği kadar kolay değil. 20 | CD Yaz›c› Yazma H›z› Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek Soru: Yeni aldığım LG 32x CD ReWriter ile Easy CD Creator 5. Ancak kaba bir hesapla normalde yaklaşık olarak 2 DK’da bitmesi gereken işlem toplam 16 dakika sürüyor. Aksi takdirde sadece kurtulacak dosyaları görebilirsiniz ama kurtarma işlemini yapamazsınız. Ama bu ayarları üstün körü yaparsanız bu tür sorunlarla karşılaşabilirsiniz. Burada bulunan “Clear Location Bar” düğmesine tıklayarak da web adresleri hakkında toplanan tüm bilgileri silebilirsiniz. Bu sayede sisteminizin performansını arttırabilirsiniz.com sitesinden bulabileceğiniz EasyRecovery programı ile sorununuzu çözebilirsiniz. Ama üstüne bir kayıt işlemi yapmadığınızı varsayarsak. verileri tam olarak silmez. Yani hızın iki kat artması zamanın da yarıya düşmesi anlamına gelmiyor. Diski biçimlendirmemiş olmama CHIP | MAYIS 2002 .A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 169 Tips&Tricks » Okur Sorular› CHIP Cevapl›yor penceredeki “History” başlığı altından kayıtlı web adreslerinin ne kadar süre saklanacağını ve daha sonra otomatik olarak silineceğini belirleyebilirsiniz. işletim sistemi. Kay›t Düzenleyicisi’ni geri yüklemek Soru: Windows 98 sisteminde Bilgisayarım simgesine sağ tuşla tıklayıp. Özellikle OEM CD medyaları bu alanda başarısızlar. piyasada bulunan CD’lerin yüksek hızları desteklememesi. Bunun için Başlat/Çalıştır komutu ile ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutucuğuna “msconfig” komutunu yazıp Cevap: Bunun için www. Ancak yine de Hewlett Packard yeni ve sorunsuz bir güncelleme çıkarttığında orijinal sürücülerin yüklenmesinde fayda vardır. Ama kontrol işleminden sonra yazma hızı da düşeceğinden süre de artar. özelliklerine baktığımda karşıma sadece “Genel” ve “Başarım” sekmeleri çıkıyor. Bunun yerine sadece verileri değiştirir. Ama üzülmeyin bunun da bir çözümü var. Aycan Topar 17 | Windows 98 Cevap: Haklısınız hatanız gerçekten çok büyük.01 programını kullanarak CD yazıyorum. Diğer sekmeler maalesef görünmüyor. Dolayısıyla aslında sildiğinizi düşündüğünüz bir çok veriyi kurtarabilirsiniz. Hasan ÇOLPAN 18 | Taray›c› Alternatif Sürücü HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Soru: Sistemimi Windows 2000’e yükselttiğimden beri Hewlett Packard 3200c tarayıcım çalışmıyor. Cevap: Tweak-me Gold ve Flexy gibi yazılımlar ile sistem dosyaları değiştirebilirsiniz. rağmen hiçbir bilgiye ulaşamıyorum. 32 hızda 3 ile 4 dakika arasında CD’leri yazarsınız. Buradan sisteminizin en son ve temiz hali ile geri yükleyebilirsiniz. Burada bulunan Clear History düğmesine tıklayarak da geçmiş bilgilerini anında silebilirsiniz. Astra 1220P için Windows 2000 sürücülerini sisteminize yüklediğinizde HP 3200c tarayıcınızı da Windows 2000 altında sorunsuz bir şekilde kullanabildiğinizi göreceksiniz. Sistem donanımlarımın bazı sürücülerini acilen tekrar yüklemem gerekiyor ve bunu yapamıyorum. 19 | Sabitdisk Dosya Kurtarma Kaybolan verileri kurtarma Soru: Bilgisayarıma taktığım başka bir sabitdiskte partisyon oluşturmaya çalışırken asıl kullandığım sabitdiskimin birinci DOS bölümünü sildim. çalıştırdığınızda ekrana gelen pencere üzerinde sistemi geri yüklemek için bir seçenek göreceksiniz. Daha sonra bilgisayarı yeniden çalıştırdığınızda sorun devam ediyorsa. Derginizin mart sayısı CD'sinde vermiş olduğunuz ''Tweakme Gold'' ve/veya ''Flexy'' isimli programlar buna sebep olabilir mi? Kayıt Düzenleyicisi’nin yedeğini daha önce almıştım ve geri yüklediğim halde sorun çözülmedi. Buna ek olarak CD yazma programları da önce CD medyayı kontrol ederler ve uygun bir hızla yazmaya başlarlar. Burada doğru orantı yerine daha çok eğrisel bir artışı göz önünde bulundurmanızda fayda var. sisteminizi geri yüklemeniz gerekecek. Nedeni. www. Başka bir marka ve modele ait sürücüler kurmuş olmanıza rağmen sahip olduğunuz tarayıcının tüm özelliklerini kullanabilirsiniz. Beraber sunulan yazılımlar da HP tarafından kullanıma sunulan Windows 2000 güncellenmesinin kullanılmasına izin vermiyorlar.umax. Çünkü.çözülmedi. Sonuç itibariyle ne yaparsam yapayım 32x hızında CD yazmayı başaramadım.

Bearshare veya WinMX istemcilerinde oldu¤u gibi. Almanya’n›n önde gelen sunucular›ndan T-Online müflterileri. Sörfçüler. Morpheus. k›sa bir süre önce ihtar mektuplar› ald›lar. Browser. Bunun için gerekli olan tek fley bir istemci ve internet ba¤lant›s›. bunu P2P a¤› içerisindeki baflka bir bilgisayara gönderiyor ve bundan ald›¤› bilgileri de sorguyu gönderen browser’a aktar›yor. KaZaA ve Grokster istemcilerinin temelini teflkil eden Fast Track a¤›nda dosya arayabiliyor. KaZearch arama motoru. Amerikan ilaç devlerinden GlaxoSmithKline. File Sharing hizmetlerinden faydaland›klar› için. s Hacker grubu “Cult of the Dead Cow” (cDc). yani internetteki bir santral noktas› ile ba¤lant› kuruyor ve flifrelenmifl bir sorgu gönderiyor. ‹çerikler merkezi bir sunucu üzerinde tutulmad›klar› için de kayna¤›n takip edilmesi mümkün olmuyor. Hacker’lar böylece totaliter rejimlerde yaflayan sörfçülerin de sansürlenen web sayfalar›nda rahatl›kla gezinmelerini sa¤lamak istiyorlar. istemci (Client) program›n› indirmek. . Yani söz konusu bilginin sansürlenmesi mümkün de¤il. Böylece Peer to Peer kendi baflar›s›n› kendisi engelleyebiliyor. uzun süren çal›flmalar sonras›nda internet sansürünü ortadan kald›racak olan ilk Peer to Peer Browser “Peek a Booty”yi kullan›ma sundu. a¤ içerisindeki tüm bilgisayarlara gönderiyor. P2P a¤lar›n kolayl›klar›ndan genifl topluluklar da faydalanmak istiyorlar. Ancak Peer to Peer üzerinden dosya paylafl›m›n›n da eksikleri mevcut: Sunucular. web sayfalar›n› direkt olarak web’den almak yerine çok say›da bilgisayar üzerinden temin ediyor. Bunun için Peek a Booty. bir dal. Peek a Booty. müflterilerinin ziyaret ettikleri sayfalar›n kayd›n› 80 gün tutmak zorundalar. Art›k sansürlenemeyen bir browser mevcut. dosya paylafl›m sistemini olumsuz yönde etkiliyor.170 ‹Ç‹NDEK‹LER 174 176 192 200 204 Internet Servisleri: Online hizmetler Web’deki Ücretsiz Kaynaklar: Ücretsiz download ve bilgiler Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c›lar›n evrimi Online Tatil Siteleri: Rezervasyonu flimdiden yap›n Mailing Listeleri: Kendi posta listenizi oluflturun internet CHIP | MAYIS 2002 Noktadan Noktaya A¤lar Sansürsüz Sörf Keyfi MP3 paylafl›m› ile karfl›m›za ç›kan Napster’›n çal›flma prensibi. zaferini kutluyor. dosya paylafl›m arac› Gnutella gibi bir merkezle ba¤lant› kurmadan çal›fl›yor. iç yaz›flmalar›n› bir Peer to Peer istemci üzerinden gerçeklefltirmeyi planl›yor. Sörfçülerin internette s›n›rs›z olarak gezinmek için yapmalar› gereken tek fley. Ancak bu yaz›l›m herhangi bir dosya paylafl›m›na izin vermedi¤i ve a¤›n çal›flmas›n› etkiledi¤i için. dosyalar›n› birbirlerini tan›madan de¤ifltirebiliyorlar. sorgular›n merkezi bir sunucuda düzenlendi¤i Napster’dan farkl› olarak. Örne¤in. fiifreli iste¤i alan bilgisayar. KaZearch istenen sorguyu sadece tek bir santrale de¤il. P2P a¤larda art›k herhangi bir istemciye gerek kalmadan da arama ifllemi gerçeklefltirmek mümkün.

9 milyon TL 155 milyon TL ttnet. 12 ayl›k e-kolay 10 saat f›st›k 1 ay s›n›rs›z 3 ay s›n›rs›z 12 ay s›n›rs›z trnet ayl›k s›n›rs›z y›ll›k s›n›rs›z saatlik ba¤lant› iflnet s. Internet adresleri flu anda kullan›lan 4 versiyon numaral› protokole göre birbirlerinden nokta ile ayr›lan maksimum üç basamakl›. Ancak yasan›n son halinde “sadece yalan haber.9 milyon TL 49. henüz Türkçe içeri¤in yayg›n olmay›fl› nedeniyle kullan›c›lar›n yaklafl›k üçte ikisinin e-book okumad›¤› anlafl›l›yor. “kick-me.19. 1 ayl›k eko p. Meclise gelen yeni RTÜK yasas› ile.to” gibi redirector yani yönlendirici kullan›c›lar›. BSA.kick-me.to URL’leri ile pratik olmayan uzun internet adreslerine yönlendiriyor. standart versiyonu ücretsiz olarak da¤›t›l›rken daha fazla seçene¤e sahip olan Pro versiyonu 30 dolardan sat›lacak.0 art› PC Nufüs Sureti. Bilgi için: ww. hatta ülkesini zenginlefltirmek isteyen yerli yabanc› her türlü giriflimciyi.1. 3 ayl›k pro p. CHIP | MAYIS 2002 .to 2005 Y›l›n›n Net Protokolü Yap›lan araflt›rmalara göre 2005 senesinde internet adresleri (IP) çok azalacak.tr ! IN & OUT PC’den okuyorum n ! PDA’dan okuyorum Kontür Yüklemek Ön ödemeli telefon hatt› sahipleri.net (312) 295 9000 7.divx. suç” oluflmas› durumunda bas›n yasas›na dahil edilip cezaland›r›lacak web sitelerine 10 milyar TL’den bafllayan inan›lmaz cezalar öngörülürken. Bilgi için: www.net (312) 289 8060 14 milyon TL 38 milyon TL 73 milyon TL 140 milyon TL 400.com. DivX 5’deki en önemli yenilikler ise AMD ifllemci deste¤inin iyilefltirilmesi ve videolar›n DivX biçimine daha h›zl› dönüfltürülebilmesi. bundan böyle 12 milyon TL 30 milyon TL 100 milyon TL e-kolay. yarg›lanman›n mümkün olabilmesi için de sitenin kay›tlar›n›n resmi makamlar taraf›ndan zapta geçirilmesi gerekecek. paket 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay kontürlü saatlik anet vezy. Asl›nda yasa tasar›s›n›n ilk halinde yer alan bu uygulama daha sonra tepkiler nedeniyle geri çekilmiflti.tr DiVX 5: H›zl›. düflünürü bezdirmek konusundaki baflar›lar› dünya çainternette sayfas› olan özel veya tüzel kifliler.000 TL anet.ultra 1 ay 24 milyon TL Veezy mono p.com (212) 310 0000 superonline maxx 1 ay 23 milyon TL 3 ay 59 milyon TL 12 ay 189 milyon TL s›n›rs›z eriflim 1 ay 3 ay 12 ay tt net pstn 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay ›sdn-ba 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay 18.com (212) 478 0478 Korsan Kopyalar V6 ‹nternet Protokolü Korsan Avc›lar› için Servis Yaz›l›m üreticileri taraf›ndan haklar›n› korumak için kurulan Business Software Alliance’›n (BSA) bir dilekçe ile “kick-me.chip. Bu nedenle Avrupa Birli¤i yeni versiyonunun kullan›ma bafllanmas› için bir hareket plan› haz›rl›yor. bu rakam çok düflük.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler 171 Net Komedi Servisi DivX 5.7 milyon TL %61 24% %32 14% %4 %3 0 15 20 35 50 Kaynak: www. DivX5’in.25 $ ifl.net.com. Sansür Kullanc›lar›n hangi sitelere girip giremeyece¤inin belirlenebilece¤ini sananlar›n sansür giriflimleri insanlar›n tepkisini çekiyor.to” Redirector’›n› arama çabas› bofla ç›kt›. sayfalar›ndaki içerik ile ilgili olarak resmi makamlar› düzenli bir flekilde bilgilendirmek zorunda kalacaklar. iftira.com (212) 413 1414 p›nda taktir toplayan bürokrasimiz.5 $ 75 $ 0. Ancak BSA temyize gidecek. ‹kametgah! Halk›n›. Pahal› DivX 5’in Golden Master CD’si (Program kodunun bulundu¤u ilk CD) ve son model bir PC müzayade evi eBay taraf›ndan 6400 dolardan aç›k artt›rmaya ç›kar›ld›. Ancak yak›n gelecekte yeni jenerasyon cep telefonlar›n›n ve hatta web buzdolaplar›n›n da kendi internet adreslerine sahip olacaklar› göz önünde bulundurulacak olursa. Ipv6 ise yaklafl›k olarak 2 üzeri 128 tane adres görüntüleyebiliyor. bilim adam›n›.213 gibi dört say›dan meydana geliyor.gov.tr (212) 336 1919 % D‹J‹TAL K‹TAP E-book okuyor musunuz? Okumuyorum S›n›rs›z internet 1 ay 15 milyon TL 3 ay 36 milyon TL 12 ay 119.optima 1 ay 15 milyon TL net.net (212) 444 0077 net.int 4 milyonTL 12 milyon TL 29 milyon TL 75 milyon TL tr. Basit bir hesapla bu durumda dört milyar internet adresinin kullan›labilir oldu¤u söylenebilir. Bundan iki gün sonra da resmi versiyon geldi. Küçük.tr (212) 444 0145 6 milyon TL 14 milyon Tl 24 milyon TL 36 milyon TL 6 milyon TL 14 milyon TL 24 milyon TL 36 milyon TL turknet turk.com BA⁄LANTI ÜCRETLER‹ superonline superonline. bu araflt›rma s›ras›nda web yönlendiricisinin korsan kopyalar›n kullan›m›n› destekledi¤ini gösteren kan›tlar bulmak istiyor. Söz konusu kanunun uygulanabilirli¤inin neredeyse imkans›z oldu¤unu da hat›rlatal›m.tbmm. Bilgi için: http://europa. daha rahat hat›rlanabilir kick-me. Sadece “Internet Protocol Version 6” (IPv6) sanal dünyadaki yer darl›¤›n› engelleyebilir. gazete bayilerine koflturmak yerine internet üzerinden kontür yüklemeye bafllad›lar. Print al›p okuyorum 65 Yayg›nlaflmad›: Tan›t›m› için tek tük yar›flmalar düzenleniyor olsa da. bir baflar›ya daha imza atmak üzere. Bilgi için: www. Bu arama dilekçesi bir ‹sveç mahkemesi taraf›ndan ret edildi.eu. 234.

ocm 3 www. WEB GÖZCÜ Microsoft „Trustworthy Computing“ Casus Media Player Windows Media Player.tr Pek çok elektronik ürünün bayili¤ini ve sat›fl›n› üstlenen KVK’n›n web sitesi ayn› zamanda bir online ma¤aza. Bilgi için: http://cookie. Ayn› zamanda ikinci el bir dijital foto¤raf makinesi pazar› da oluflturan sitede.de 3 Exchange S›n›rlar› Aç›yor Microsoft Exchange ve Outlook bulunan firma a¤lar›nda flifreleme arac› etkisiz kal›yor. Takas Borsas› Cookie Paylafl›m› Kullan›c› profili ve veri toplayanlara karfl› Dresden Teknik Üniversitesi yeni bir projeye imza att›.org CHIP | MAYIS 2002 .kaspersky.first. elektirk sayaçlar› gibi pek çok ürünü online sat›n alabildi¤iniz gibi bu al›flverifller için kredi kart› kullanmak zorunda de¤ilsiniz. ‹nternet ba¤lant›s›yla asl›nda sadece DVD’lerin isimleri gönderilecek. Bu flekilde elde edilen bilgiler tutars›z oluyor ve sadece dijital bilgi çöplü¤ü oluflturuyorlar. rahatl›kla okunabilecek aç›k metin olarak gönderiliyor. GÜNCEL V‹RÜS UYARILARI ancak Microsoft tüm kullan›c›lara bir tan›mlama numaras› (ID) at›yor. JavaScript yard›m›yla bilgisayara ulaflmak için Internet Explorer’daki bir güvenlik a盤›n› kullan›yor. Fisio 820 500 euro’dan sat›lacak.microsoft.microsoft. Tüm bug’lar›n yamalar› Microsoft web sayfas›nda mevcut.com Kitaptan ev eflyas›na.B@mm mail kurdu bilgisayar›n›za bir spam iletisi ile geliyor. Bilgi için: www. arad›¤›n›z modellerin ikinci ellerini bulmak veya makinenizi sat›l›¤a ç›karman›z da mümkün olabilir. Al›fl verifl yapt›kça üyelerine arma¤an puanlar› da kazand›ran site.com 3 www. kullan›c›lara her internet gezintisinde yeni tan›mlamalar at›yor.kvk. Bu çal›flmalar s›ras›nda son olarak iki tanesi Internet Explorer ve bir tanesi de SQL Server’da olmak üzere üç yeni güvenlik a盤› tespit edildi. Çünkü bilgiler flifrelense de flifrelenmese de dosya eklentileri istemciden sunucuya her zaman. bilgisayardan cep telefonuna kadar çok genifl bir yelpazede ürünlere ulaflabilece¤iniz. Bilgi için: www. dizüstümasaüstü bilgisayar sistemleri. ‹flte size sorunlarla karfl›laflmadan al›flverifl yapabilece¤inizi umdu¤umuz birkaç yerli site.8 Kbit/s. Philips Fisio 820 Bluetooth’lu GPRS Telefon Fisio 820’nin ekran› 112x112 piksel çözünürlü¤e sahip ve 256 renk görüntüleyebiliyor.philips. firman›n “Trustworthy Computing” ifadesi çerçevesinde kendi ürünlerindeki aç›klar› bulmak için çal›fl›yorlar.estore.inf. Trustworthy Computing çal›flmalar› s›ras›nda da daha önce dört tanesi yine Internet Explorer’da olmak üzere toplam on tane güvenlik a盤› bulunmufltu. Sonuç olarak bu flekilde toplanan bilgiler bir kullan›c› profili oluflturuyorlar. GPRS ba¤lant›s› ile elde edilebilen maksimum veri aktar›m h›z› ise veri al›rken 53. telefon hatlar›. aksesuarlar.com 3 www. Cookie’ler. nereye gideceklerini bilmemeleridir. KVK’n›n sitesinden morkart numaralar›n›z› girerek ödemelerinizi yapabilirsiniz.Alcarys.com 3 E-posta Spam Bilgileri Siliyor W32. Ancak Microsoft bu potansiyelin kullan›lmad›¤›n› duyurdu. burada MSN Messengers’daki kiflilere ulafl›yor ve buradaki kay›tl› tüm adreslere kendisini gönderiyor.tu-dresden. Fisio 820 ile sunulan yaz›l›mlar yard›m›yla telefon ekran› için uygun hale getirebilir ve daha sonra Bluetooth üzerinden cep telefonuna aktarabilirsiniz. Bilgi için: www. yaz›c›lar. Microsoft Aç›klar›n› Kapat›yor Microsoft programc›lar›.symantec. Sat›lan ürünleri ise sahiplerine kurye ve kargo flirketleri ile gönderiyor. piyasan›n alt›nda fiyatlar sunan bir site. sarf malzemeleri. BU eklentinin ne kadar tutulaca¤›n› bekleyip görmek laz›m. Fiso 820 her aadres defteri girdisi için befl farkl› telefon ve bir e-posta adresini haf›zas›nda saklayabiliyor.com. gizli kullan›c› bilgilerini Microsoft’a gönderiyor. Bilgisayar›n›zdaki resimleri.com Özellikle dijital fotorafç›l›kla ilgilenenlerin ilgisini çekecek olan diginorm’da dijital foto¤raf makineleri hakk›nda arad›¤›n›z pek çok bilgiyi bulman›z mümkün olacak. Onbefl ve 30 milyonluk ön ödemeli “online al›flverifl kart›” Morkart’lara sahipseniz. E¤er virüslü eklenti çal›flt›r›l›rsa kurt kendisini Windows adres defterindeki tüm girdilere gönderiyor. Bu sayede ceketinizin cebinde bulunan telefonu kullanarak notebook’unuzu internete ba¤lanabilirsiniz. Bilgi için: www. kredi kart› ifllemleri için Garanti Bankas› ve Finansbank ile iflbirli¤i yap›yor.6 Kbit/s ve gönderirken de 26. “CookieCooker” olarak adland›r›lan araç. söz konusu multimedya arac›ndaki bir veritaban› sorgusu sayesinde oynat›c› ile çal›flt›r›lan tüm DVD’lerin bir listesine ulaflabiliyor. Kurt. Cep telefonlar›.com 3 CoolNow Sohbetçileri Serinletiyor CoolNow virüsü. Peer to Peer paylafl›m araçlar›n› an›msatan bir teknikle kullan›c›lar aras›nda da¤›t›l›yorlar. BU ID ve al›nan bilgiler bir arada saklan›yorlar. Microsoft. Bilgi için: www.172 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler EN ‹Y‹ S‹TELER ELEKTRON‹K ALIfiVER‹fi ‹nternet üzerinden al›flverifl yapmak isteyenlerin karfl›laflt›¤› ilk sorun. Yaz›l›m devi bu bilgiler sayesinde pazarlama çal›flmalar› için yeni bulgulara ulaflabiliyor.diginorm. Bilgi için: www. Üzerlerine yaz›lan Word ve Excel dosyalar› da bu virüsün gazab›na u¤ruyorlar.

com 0 CHIP TOP. her sektörden. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor. TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü ma¤azalar›n indirim günleri ilginizi çekiyor mu? Bu sorulara yan›t›n›z evet ise size çok sevindirici bir haberimiz var.com. Firmaların. Birçok farklı sektördeki önde gelen firmaların indirim ve promosyon içeren kuponlarını yayınlayan site. Menüler yeterince anlafl›l›r m›? Al›nan servis için hangi ödeme flekilleri sunuluyor ve güvenilir mi? Bilgi istendi¤inde ne kadar h›zl› cevap al›n›yor? gibi sorulara cevap aran›yor. internet kullanıcıları arasında yeni tüketici ka- CHIP | MAYIS 2002 .tr DE⁄ERLEND‹RME CHIP. Bunlar aras›nda en fazla dikkat çeken internet servislerine.tastesalike. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz superkupon@superkupon.com Online Haber Servisi: www. Ayrıca daha önce de belirttiğimiz gibi Superkupon. Dolayısıyla alışverişlerinizde harcayacağınız paranın bir kısmını kendiniz basmış oluyorsunuz. Ay›n servisi seçti¤imiz Superkupon’un d›fl›nda mutlaka genifl bir online haber servisi olan AdanZye’ye de bir göz at›n.superkupon. mkars@chip.com sitesinin avantajlarından yararlanmak için öncelikle üyelik işlemlerinizi tamamlamanız gerekiyor. lanman›z mümkün. sayfas›nda kullan›lan web bileflenlerinin kullan›c›lar›n web browser’lar› ile uyumlulu¤una puan veriliyor. Kaynaklarda ise web servisinin. Ergonomide ise CHIP. servislerin kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik. kullan›c›lar›na çok genifl bir yelpazedeki ürün ve hizmetler için indirim kuponlar› sa¤l›yor.adanzye. Superkupon.com sitesinde sunulan sanal kuponları firma ile işbirliği olan diğer sanal mağazalarda on-line olarak anında kullanabilmeniz de mümkün! Sonuç: Yıllardır yurt dışında başarıyla işleyen sistem. ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor. geniş yelpazede kuponlara tek bir adresten ücretsiz ulaşarak karlı çıkabilirler. Kriterlerden ifllevsellik. Bu de¤erlendirme servislere verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor. s Al›flverifl yapmay› seviyor musunuz? Peki. Superkupon ile Türkiye’de de başarılı bir şekilde hayat buluyor. sanal alışveriş sitelerinde kullanmalarını sağlıyor.com Yemek Tarifleri Servisi: www. Gıdadan giyime.com sitesinde yayınlanan çekilişlere katılabilmeniz ve hediyelerinizi teslim alabilmeniz için gerekiyor. Superkupon.com. Üstelik bunlardan istedi¤iniz kadar kul- AYIN SERV‹S‹ Online ‹ndirim Kuponu Servisi zanmasını. internet kullanıcılarının bu kuponları ister yazıcıdan bastırarak ister on-line. bu sayfalar›m›zdan ulaflabilirsiniz. Burada servise online olarak gerçekten ne kadar ihtiyaç oldu¤u ve sunulan çözüm kalitesi de¤erlendiriliyor.com sitesinde yayınlanan tüm kuponlar "para" yerine de geçiyor.com 174 175 Yeni Internet SERV‹SLER‹ Bilgisayar kullan›c›lar› eskiden günlük yaflamlar›nda gerçeklefltirdikleri birçok ifllemi art›k internet üzerinden online olarak da yapabiliyorlar.com Bilgi Servisi www. Tabii ki.com (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) Türkiye'nin ilk elektronik pazarlama ve promosyon hizmetleri sunan internet servisi olan Superkupon. superkupon. istedi¤iniz kuponu seçip yaz›c›dan bast›rmak ve kesip yan›n›za almak. servisin konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor. Mahmut Karsl›o¤lu. her kuponun tek bir ürün veya alışveriş için geçerli olduğunu da unutmamak gerekiyor. Servisten yararlanmak için tek yapman›z gereken.174 ‹Ç‹NDEK‹LER ‹ndirim Kuponu Servisi www. web sayfas›nda istenene ne kadar çabuk ulafl›labildi¤ini ve site yap›s›n›n kalitesini de¤erlendiriyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. Aslında bu tamamen ücretsiz işlem.duygorbil. neredeyse 2 yıla yakın bir süredir indirim yelpazesini sürekli genişleterek kullanıcıların çeşitli ürün ve hizmetlere daha ucuza sahip olabilmelerini mümkün kılıyor. P Çok genifl indirim yelpazesi P Kuponlar sanal olarak da kullan›l›yor P Türünde en iyi site A S YIN E 5|2 2 00 RV‹S‹ www. marka bilinirliği yaratılmasını ve satışların artırılmasını hedefleyen Superkupon’da tüketiciler. elektronikten turizme kadar geniş bir yelpazede hizmet veren siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin.superkupon. Superkupon adl› internet servisi.

A’dan Z’ye. İstenirse bu tablo istenilen sütuna göre sıralanıp da izlenebiliyor.com CHIP TOP. özellikle günlük gazete haberlerini çeşitli başlıklar altında derleyip sunuyor. posta kodlarına. yanlış olarak bildiğimiz veya yeterince bilgilendirilmediğimiz bir çok konu. Tamamen ücretsiz olan üyelik işlemlerini tamamladığınız takdirde. maddi veya manevi kayba neden olabileceği gibi.com. Eğer sizin de böyle bir merakınız varsa. internetteki özellikle nitelikli Türkçe içerikli siteleri ve Türkçe bilgileri sunmaya çalışıyor.tastesalikez. Siteye WAP üzerinden de erişilebiliyor. vergi kartı ve pasaport başvurunuzu yapabileceğiniz web sayfalarına ulaşabileceğiniz bağlantıları bulabilirsiniz. sağlık. Türk internet kullanıcılarına.com CHIP TOP. bazıları oldukça ilginç ve eğlenceli bu tür bilgilere ulaşmak için de “Bunları biliyor musunuz?” bağlantısına tıklamak yeterli oluyor. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz duygorbil_irtibat@yahoo. Sitede. turizm ve ulaşım gibi birçok farklı konuda bağlantılar da yer alıyor. Bu bölümün hemen üstünde yer alan çeşitli haber kategorileri ile de sadece belirli konulardaki haberlere ulaşılabiliyor. otomobil. isterseniz kendiniz de bildiğiniz meşhur bir tarifi siteye ekleyebiliyorsunuz. Milli Eğitim Bakanlığına. çoğu gizli tariflerle üretilen fast food’lara olan ilgi de her geçen gün artıyor. isterseniz çok sevdiğiniz bir fast food restoranının özel sosunu evde yapmak isteyin. Tastesalike web sitesi size en popüler tariflerin nasıl hazırlandığı konusunda her geçen gün genişleyen bir veri tabanı sunuyor. Sonuç: Gizli yemek tarifleri mutlaka herkesin ilgisini çeker. PUANI F‹YAT/PERFOR. çeşitli bilgileri derleyerek internet kullanıcılarına sunan geniş bir içeriğe de sahip. bu site ihtiyaçlarınızı karşılıyor. spor.com CHIP TOP. İlgili konuya tıklandığında ise o gazetenin web sayfasına ulaşılıyor. online telefon rehberine. çok defa vaktimizin de heba olmasına neden olabilir.com webmaster@tastesalike. Ama gerçekten ilginç bir konsepte sahip. bu türden bilgileri sitede paylaşıyor. İster sadece gizli tariflerin içinde ne olduğunu merak ediyor olun. internet vergi dairesine. Bu da sosyal yaşamlarından ve hatta yemek için ayırdıkları zamandan bile kısmalarına neden olabiliyor. email’lerine ve gazetelerinin web sayfası bağlantılarına ulaşılabiliyor. çevre. PUANI F‹YAT/PERFOR. kullanıcıların faydalanabilmeleri için. P Çok genifl yemek tarifi listesi P Güçlü arama motoru M Tasar›m› biraz zay›f CHIP | MAYIS 2002 . Sitenin orta bölümünde tüm gazetelerin manşetlerinin yer aldığı bir bölüm bulunuyor. kültür. Sonuç olarak ev yemekleri yerine içinde ne olduğu bilinmeyen.adanzye. Sitede yer alan bilgiler ise yine kullanıcılar tarafından giriliyor ve yayınlanmaya uygun görüldüğü takdirde sitede yerini alıyor. ister köşe yazarlarının yazıları. Bu bölümden TC kimlik kartı numaranıza. KFC ve Burger King de dahil olmak üzere geniş tarif arşivinin yanı sıra en çok ilgi çeken ve en yeni eklenen tariflere ulaşmanızı sağlayan listeler de mevcut. Ancak bunun yanı sıra sol tarafta yer alan menüden. Buradan daha önce başkaları tarafından yaşanmış zor durumları okuyarak bu tür durumlara karşı önlem almanız ya da nasıl davranmanız gerektiğine karar verebiliyorsunuz. Çok iyi bir veri tabanına sahip bu bölümden.com adanzye@membra. alışveriş. her geçen gün yeni tariflerle zenginleşen bu siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin. Kullanıcıların en çok ihtiyaç duyabileceği bağlantılar ise sağ bölümde yer alıyor. köşe yazarlarının yazdıkları yazılara. P ‹lginç içerik ve forumlar P Yararl› ba¤lant›lar M ‹çerik çok genifl de¤il AdanZye. PUANI F‹YAT/PERFOR. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www. Sonuç: Henüz çok geniş bir içeriğe sahip değil. Telekom fatura bilgilerinize. mutlaka üye olmanız gerekiyor. sürücü ceza puanınıza. eğitim. Sitedeki tüketici köşesi de ilginç bölümlerden bir diğerini oluşturuyor. P WAP eriflimi mümkün P Baflar›l› köfle yaz›lar› arflivi P Çok zengin ve detayl› ba¤lant›lar Çalışma şartlarının zorlaşması ile çalışanlar hayatlarını kazanabilmek için artık zamanlarının çok daha fazlasını çalışarak geçirmek zorunda kalıyorlar. Sitede.duygorbil.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Internet Servisleri 175 Bilgi Servisi Online Haber Servisi Gizli Yemek Tarifleri Servisi www. içerdiği konular hakkında ilgili bağlantılar bulunduran bir portal site olmasının yanı sıra. Eğer bu gizli tariflerin neler olduğunu merak ediyorsanız size çok iyi bir haberimiz var. internet. Arbys. Zamanla içeriği genişleyecektir. tüketici hakları ve kanunlara. Sonuç: İster sadece gazetelerde manşetlerde yer alan haberler ilginizi çeksin.com Ülkemizde yaşayıp giderken. İşte bu yüzden “Duy Gör Bil” web servisi. cep. Sitenin en çarpıcı bölümünü ise Gazete Köşe Yazarları bölümü oluşturuyor. bu site tümünü size tek bir sayfa altından sunabiliyor. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www. Tariflere ulaşmanız için.

176 CHIP | MAYIS 2002 .

GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER Müzik De¤ifl Tokuflu: KaZaA’n›n ideal ayarlar› Atölye: Ayr›nt›l› eDonkey ayarlar› 177 178 180 Muzik Filmler Oyunlar Bilgi PC Ayarlar› Telefon & Web Güvenlik her fley bedava Ço¤u zaman fiyat kalitenin göstergesidir. Örneğin bir DVD’nin tamamen yasal bonus materyallerine de buradan ulaşabilirsiniz. ürünlerin pazarlandığı sanal ticarethanelerden çok. İnternet üzerinde bugüne kadar fark etmediğiniz. İnternet. gerçekten değerli ve ücretsiz hizmetler bulunuyor. CHIP | MAYIS 2002 . karaborsa film ve şarkıların dağıtıldığı bir kaynak olmaya devam ediyor. Yazıda tanıtılan programları eCHIP’te TOP Freeware bölümünde bulabilirsiniz. Aynı durum tüm yeni yazılımlar için de geçerli. Örneğin cep telefonu operatörünün reklamlarını içeren ücretsiz SMS servisleri buna küçük bir örnek. Sadece nerede oldu¤unu bilmeniz yeterli. Ayrıca pop müziğin simgesi Madonna’nın şarkılarını bedava ve yasal olarak indirebileceğinizi biliyor muydunuz? Şimdilerde internet üzerinde reklam amaçlı birçok hizmetin ücretsiz olarak sunulduğunu görebilirsiniz. daha yüksek görüntü ve ses kalitesine sahip DVD sürümünü internetten bulmak mümkün olabiliyor. CHIP sizlere internetin en yeni filmler ve flark›lar dahil olmak üzere ücretsiz imkanlar›n› gösteriyor. Ancak internet üzerinden say›s›z yasal ve yasad›fl› araca ücretsiz olarak sahip olabilirsiniz. Web’de Y üzüklerin Efendisi gibi popüler bir filmin vizyona girmesinden kısa bir süre sonra.

Ek olarak bu sitede yıldızların 300 Kbit/s Bitrate kalitesinde müzik kliplerini de bulabilirsiniz. 3 Filter kart› alt›ndaki seçenekler arama sonucunda potansiyel virüs tehdidi oluflturan dosyalardan korunmay› sa¤lar. KaZaA teorik olarak kurulumun hemen ardından kullanıma hazır hale geliyor. Yasal müzik: Madonna ve popüler albümler Müzik paylaşımının büyük oranda yasal nedenler ve kanunlarla engellenmesine rağmen www. sitelerin ve sunucuların kapanmasına neden olsa da internet kullanıcılarının önüne geçmek şimdiye kadar pek mümkün olmadı. Ayn› zamanda Advanced kart› alt›nda "Do not function as a Supernode" seçene¤ini aktif hale getirme flans›na da sahipsiniz. Modem ile saniyede 64 KBit ve DSL ba¤lant›s›na sahip kullan›c›lar için ise 128 KBit önerilir. Napster yazılımıyla başlayan paylaşımın önünü açtı.schilling/private/cdrecord. Buna karşılık tanınmış yıldızlar ve bunların albümlerinden faydalanmak istiyorsanız. Müzikseverlerin değiş tokuş borsasındaki yeni tercihi KaZaA Media Desktop. DSL ba¤lant›s› çevirmeli a¤ ba¤lant›s›na göre daha yüksek upload band geniflli¤ine sahip olsa da tüm upload kanallar›n›n kullan›lmas› kendi download› yavafllatacakt›r.sourgeforge. 3 Paralel upload say›s› Upstream h›z›n›za ba¤l› olarak de¤iflir.com adresinde de müzikseverleri bedava MP3’lerden oluşan ayrıntılı bir liste bekliyor. Plak şirketlerinin açtığı savaş. Bu adres altında ulaşacağınız sayfalar ünlü “Rolling Stone” dergisi tarafından sunuluyor ve sitede denemeniz için Madonna’dan Neil Young ve Weezer’a kadar birçok ünlünün kesintisiz orijinal uzunluktaki parçaları bulunuyor. Ek olarak ailenin küçük bireyleri için içerik korumas› sa¤lamak isteyenler Blocklist alan›na yasaklamak istedikleri kelimeleri tan›mlayabilirler. Kolayca dosyalarınızı CD’ye kopyalamanız için Burn Proof tekniğini destekleyen ve Buffer Underrun mesajlarını engelleyerek CD’lerinizin yanmasını önleyen freeware CDRecord yazılımını internetten (www. birkaç küçük ayarı değiştirmesi gerekiyor (sağdaki kutucuğa bakın). geçti¤imiz y›l Gnutella a¤›nda da gördü¤ümüz gibi sunucu yüklenmelerini azaltarak performans art›fl› sa¤larlar. 3 Kuflkusuz her iki ba¤lant› tipinde de ayn› anda sadece iki adet dosyan›n gönderilmesine izin verilmeli. Media Desktop prensipte "kendi kendine beslenen bir a¤" olarak tan›mlan›r ve bu sayede desteklenir.de/research/cc/glone/employees/ joerg.sound-online. htm) ve CDRDAO (http://cdrdao. SuperNode'lar son da¤›t›c› olarak. Bu durumda kuflkusuz SuperNode'lar. Ancak yaşanan değiş tokuşun profesyonelliği sizi şaşırtabilir.mp3. Ayrıca http://mp3.vcdhelp.com adresinden kısa sürede indirebilirsiniz. Değiş tokuş için gerekli 1. Albüm satışları ve konserler bu durumdan büyük yaralar bağlantı hızını arttırmak isteyenlerin. CHIP | MAYIS 2002 . www. y›ld›zlar›n popüler parçalar›n› ücretsiz olarak indirme imkan› sunuyor.com adresine göz atmalısınız.com/vcdeasy. Engel: KaZaA ile arama sonucunda di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdan indirebilece¤i dosyalar›n transferine bir limit koyabilir ve iletifliminizi h›zland›rabilirsiniz. kullan›c›lardan gelen arama sorgular›n› üstlenirler ve normal sunucular›n yükünü hafifletirler. Bir ADSL ba¤lant›s›nda ise 10 ile 15 aras› de¤erler tercih edilebilir.178 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA MÜZ‹K İnternetten ücretsiz müzik kaynaklarına ulaşmak profesyonel gezginler için bir yenilik değil.sk adresinde pek tanınmamış grupların parçalarını ücretsiz olarak sundukları web sayfalarına bağlantıların bulunduğu ayrıntılı listeye ulaşabilirsiniz. gmd.. Bu ifllem esnas›nda dosyan›n kontrolü için download kanallar› da kullan›l›r. Ücretsiz ve Ünlü: “Rolling Stone” dergisi.html) indirebilirsiniz. Ancak müzik endüstrisi halen derin uykusundan uyanabilmiş sayılmaz. www.kazaa.fokus.vcdhelp.tunes.net) doğru bir ikili oluşturuyor.6 MByte uzunluğundaki istemci yazılımını www.. box. Ancak kuşkusuz internet CD yaz›c›: Web’de ücretsiz CD kay›t yaz›l›mlar› CD kayıt fanatikleri için de web’de birçok ücretsiz hizmet sunuluyor.com adresinde bulabilece- MÜZ‹K DE⁄‹fi TOKUfiU » KaZaA’n›n ideal ayarlar› 3 E¤er 56 Kbps'lik bir modem ile internete ba¤lan›yorsan›z Traffic kart› alt›nda ". Ancak SuperNode'lar Fasttrack'›n s›kça kullan›lan dosya paylafl›m kural› için oldukça büyük önem tafl›rlar. Müzik endüstrisinin internet üzerinden alternatif satış yollarına gerekli önemi verememesi. 3 Advanced kart› alt›nda maksimum arama sonucunu 90'a ç›karabilir ve Upload band geniflli¤ini saniyede 64 KBit ile s›n›rlayabilirsiniz. (Super) VideoCD’ler için VCD Easy (www.com adresinde yasal olarak sabitdiskinizde bulundurabileceğiniz ve başkalarıyla paylaşabileceğiniz parçalar bulunuyor.maximum number of simultaneous downloads here" ayar›n› 3 ile s›n›rlay›n. www. aldılar.

cdex. Örne¤in uzunca bir beklemeden ve zahmetten sonra 700 MByte uzunlu¤undaki "Episode2. Dosya- F‹LM DE⁄‹fi TOKUfiU » eDonkey ile yüksek performans elde etmenin yollar› Options tufluna t›klad›¤›n›zda üzerindeki baz› ayarlar› de¤ifltirerek program›n çal›flmas›n› ideal hale getirebilece¤iniz bir pencere aç›l›r. Satın aldığınız müzik CD’lerini kaydetmek içinse sabitdiskinizde farklı araçların bulunması gerekiyor: Örneğin CDex (www. Yeni Hollywood prodüksiyonları şimdilik sadece karaborsa yayılıyor.html web sitesinde eDonkey kullan›c›lar› için en önemli sunucular›n listesine yer veriliyor. ‹natç› Eflek: eDonkey istemcisiyle h›zl› bir biçimde dosya indirmek için öncelikle ayarlar› ideal bir biçimde tamamlaman›z gerekir. BEDAVA F‹LMLER Müzik endüstrisi internet üzerinde pazarlama konusuna geç uyansa da.cogeco. Çevirmeli a¤ ba¤lant›s› için 3. aynı durum film endüstrisini derin uykusundan uyandırmaya yetmiyor. Windows'un pahal› sürümleri olan 2000 ve XP sahiplerinin ise bu de¤eri 500'e artt›r›p dosya indirme sürecini h›zland›rmalar› mümkün. Örne¤in dosya indirme ifllemi s›ras›nda sistemin çökmesini önlemek için Windows 98/Me kullan›c›lar›n›n istemciyi maksimum 250 ba¤lant› ile s›n›rlamalar› gerekir.com gibi adreslerdeki listelerden faydalanabilirsiniz. E¤er bir kullan›c› genifl bir sunucu listesine sahip ve çok say›da dosya indiriyorsa maksimum ba¤lant› say›s› limitini artt›rabilir.com ve www.ca/~omaurice/serverlist/serverlist. 3 Kullan›c›lardan indirilen dosyalar.filenexus. Connections".mpg" dosyas›n›n bekledi¤iniz dosya olmad›¤›n› fark edebilirsiniz. eski filmlerin web’den indirilmesine olanak tanıyor. MPU parça listeleri oluşturabilirsiniz. Bunun sonucunda di¤er kullan›c›lar›n daha h›zl› dosya indirmesi de engellenir. Bu sayfada Perlscript ile otomatik güncelleme gerçeklefltiriliyor ve sayfan›n sol alt›ndaki "add all" üzerine t›klayarak en güncel 350 kadar sunucunun eDonkey listenize eklenmesi sa¤lan›yor. Bunun haricinde ba¤lant› h›z› da önemli bir rol oynuyor. Bu say› istemcinin ayn› alanda kaç farkl› ba¤lant› yapabilece¤ini tan›ml›yor. Buna rağmen Ancor ile birlikte birçok servis sağlayıcı. Download Speed"in 0 olarak ayarlanmas› gerekir.n3.180 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava ğiniz ayrıntılı açıklamalar her türlü görüntü ve ses biçiminin CD’ler üzerine kaydedilmesine yardımcı oluyor. 3 Dosya indirmeden önce s›ran›n kontrol edilmesi (On Queue). Bu de¤eri belirlemede farkl› etkenler de rol oynar: Kuflkusuz internet ba¤lant› h›z›yla birlikte kullan›lan iflletim sisteminin de de¤eri belirlemedeki önemli etkisini unutmamak gerekir. Bu gibi durumlarda fake dosyalara karfl› www. DSL ba¤lant›s› için ise bu de¤erin 12 KByte/s'ye yükseltilmesi gerekir. Pencerenin hemen alt›ndaki ilginç bir seçenek de "Max. 3 "Max. eDonkey’nin yapısı (www. Örne¤in çevirmeli a¤ kullan›c›lar›n›n 200 de¤erini aflmamalar› gerekirken ADSL kullan›c›lar›n›n 700 ile 900 aras› bir de¤er tercih etmeleri tavsiye edilir. 3 "Line Speed Down" de¤erinin kullan›c›n›n gerçek dosya indirme h›z›n› göstermesi gerekir. "Line Speed Down" seçene¤i eDonkey'e daha fazla dosya indirme imkan›n›n bulunup bulunmad›¤› sorusu karfl›s›nda yard›mc› olur. 3 Di¤er kullan›c›lar›n sizden dosya indirmek için s›rada beklemesi.com) diğer değiş tokuş programlarına göre farklılık gösteriyor. eDonkey a¤›n›n en büyük sorunlar›ndan biri de fake olarak adland›r›lan ve dosyan›n ad›n› tafl›mas›na ra¤men gerçe¤iyle alakas› olmayan dosyalar.sharereactor. 3 Di¤er kullan›c›lara gönderilen dosyalar. Özellikle de eDonkey ağlarında filmler gösterime girdiği günden itibaren VCD veya DivX sürümleri halinde dolaşmaya başlıyor.edonkey 2000. E¤er bu de¤er yükseltilirse yaz›l›m ilgili dosyalar› daha fazla say›da kullan›c›ya sorar. Plak şirketlerinden farklı olarak web’de video satışıyla ilgili özellikle de Microsoft firmasının projeleri şimdilik plan aşamasında. Örneğin istemci sahip olduğu bazı farklı özellikler sayesinde büyük dosya gruplarının değiş tokuşunda kolaylıklar sağlıyor (alttaki kutucuğa bakın). http://home. Art›k çal›flmayan sunucular›n eDonkey listesinden silinmesi için "Automatically remove dead servers" seçene¤inin de seçilmesi gerekir. CHIP | MAYIS 2002 . Upload Speed" seçene¤i internet ba¤lant›n›za göre farkl›l›k gösterir. CDex ile müzik dosyalarınızı WAV veya MP3 dosyası olarak sabitdiskinize kaydedebilir. Afla¤›da s›ralananlar›n her biri bir ba¤lant› olarak kabul ediliyor: 3 Sunucu sorgulamas›. E¤er bu de¤er çok düflük seçilirse istemci daha az de¤ifl tokufl kaynaklar›yla yetinmek zorunda kal›r. Aynı filmin DVD sürümü piyasaya sunulduğunda ise o film için değiş tokuş alanlarında yeni bir hayat döngüsü başlıyor.net) yazılımı ticari amaçlı ürünler kadar geniş bir fonksiyonellik ve yüksek hız sunuyor. 3 "Max. 3 Sunucuya sorgu gönderilmesi. Kuflkusuz internetten sürekli olarak sunucu listelerini kontrol etmeniz de gerekebilir. albüm ve müzik parçası adlarını CDDB veritabanından çağırarak.

1518. Ancak Real Media gibi popüler bir dosya biçiminin Real Networks tarafından diğer çalıcılarla uyumunun sağlanmaması dezavantaj oluşturuyor. Yazılım. nuyor. Otomobil üretici firma burada John Frankenheimer ya da Guy Ritchie gibi ünlü yönetmenlerin elinden çıkmış kısa reklam filmlerini sunuyor. CHIP | MAYIS 2002 . Streaming içeriğini sadece web’de izleyebilmekten ve sabitdiskinize kaydedememekten şikayetçiyseniz www.de/ netzwelt/netzkultur/0.html adresine mutlaka bir göz atmalısınız. E¤lence: Katil Fasulye ve Matrix taklitleri İnternet tarihini anlatan en eski filmlerde kahve makinesi de önemli rol oynar.com web sitesinde internet gezginlerinin Flash’›n tüm tasar›m imkanlar›yla haz›rlanm›fl baflar›l› projelerine yer veriliyor. Tabii ki bu tür animasyonlar hızlı bir internet bağlantısı gerektirir: ADSL bağlantısına sahip kullanıcıların artan iletişim hızı sayesinde hızlı bir biçimde sonuca ulaşmaları mümkün olurken çevirmeli ağ bağlantısı ile modem üzerinden internete bağlanan kullanıcıların can sıkıcı bekleme süresi sırasında bilgisayarlarının yanına bir de kahve makinesi yerleştirmeleri tavsiye olunur. “Killer Bean” uzun bir çalışmanın eseri. sabitdiske kaydedilmesi işlemi gerçekleştiriliyor. Önceleri çocuklara yönelik ola- Ücretsiz ve Etkileyici: flashforward2002. İnternet kullanıcılarının inanılmaz yaratıcılığı yeni kahramanların doğmasına yol açıyor: Bunlardan biri de Lego adamlar. Artık her ne kadar farklı amaçlarla kullanılsa da streamig videonun ilk kullanım örneği olan kahve makinesini Cambridge Üniversitesi’nde görebilirsiniz.com/tinra04) programını kullanarak dosyaların AVI biçimine dönüştürülmesini sağlayabilirsiniz. VCD’ler ve SVCD’ler yaratabileceğiniz en iyi freeware araçlardan biri olan tmpeg (www. org/mirrors/asfrecorder/index_ger. DSL ve kablo modem kullanıcılarının çok daha yüksek transfer değerlerine ulaşmaları sağlanıyor.org) ile kayıtlarınızı yer tasarrufu sağlayan DivX dosya biçimine (www. www.html) size yardımcı olacaktır. Video yaz›l›mlar›: Kendi videolar›n›z› düzenleyin Virtual Dub (www.net/e_main.1741 46. ses ve basit görüntü efektleriyle web gezginlerinin ilgisini çekiyor. Geçtiğimiz yıldan beri ünlü Alman dergisi Spiegel’in web sitesinde de bu tarihi ölümsüzleştirmek için görüntülenen Krups kahve makinesini www.lemuria.com adresi altında çok değerli kaynaklar yer alıyor.divx. Kuşkusuz bunlar arasında kaçırılmaması gereken ücretsiz ve yasal birçok sanat eseri de yer alıyor.flashforward2002. Bu durumda Tinra (www. tmpegenc. Yasal Filmler: Flash ile yap›lm›fl sanat eserleri En yeni Hollywood gösterilerinin haricinde sabitdiskinize siyah beyaz veya çizgi film benzeri videolar da gelebilir. Ayrıca adeta Matrix dünyasından çıkmış sahnelerin yer aldığı Katil Fasulye’nin maceralarına da web’den erişebilirsiniz. geocities. Streaming: Web’de film izlemenin keyfini ç›kar›n ADSL ve benzeri hızlı bağlantı yöntemleri sayesinde Streaming içeriği. Bu tarihi buluşun ardından webcam olarak bilinen internet kameraları geliştirilmeye başlandı.com web sitesi üzerinde Hollywood işçiliği için hiçbir bütçe kullanılmadan yaratılmış ve Flash dosya biçiminin en son olanaklarına tanık olmanızı sağlayacak filmlerin ayrıntılı bir listesini bulabilirsiniz. Böylelikle büyük bir dosyanın transferi sırasında birçok farklı kaynaktan yararlanılarak.html adresinden izleyebilirsiniz.jefflew.05’de araç aynı zamanda DivX gibi codec’ler birlikte de çalışabiliyor. www.182 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava lar sabitdiskinize yüklendikten hemen sonra “Chunks” olarak adlandırılan küçük parçalara ayrılarak internet üzerinde tekrar paylaşıma açılıyor.spiegel. Bu sayfada kopya korumalı Windows Media dosyalarını web’den sabitdiskinize kaydedebileceğiniz asf-Recorder yazılımı bulu- Basit ve Etkili: Maurice’nin sunucu listesi en güncel eDonkey sunucular›n› bulman›za yard›mc› oluyor.com adresinde bulabileceğiniz kısa film. Kuşkusuz bu durumda dosyanın oynatılması değil. En güncel sürüm olan Tinra 0. her geçen gün daha çok önem kazanıyor. Aksiyon filmlerini beğenerek izleyenler için www.com) dönüştürebilirsiniz.virtualdub.bmw-films.00. Eğer kendi video CD’nizi hazırlamak istiyorsanız. sunucunun bir media player gibi kandırılmasını sağlıyor.

com sayfaları.de adresinde birçok ücretsiz oyun yer alıyor. www. Star Dude: “Y›ld›z Savafllar›” kadar klasik bir filmin mutlaka izlenmesi gereken e¤lenceli prodüksiyonu.mpg).com/gallery/nubluez/youretoast2/youretoast.184 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava rak piyasaya sürülen bu meşhur oyuncaklar. www. Nostalji: Superkid bir zamanlar›n en sevilen Jump&Run tarz›n› yaflat›yor ve Java üzerinde C64’leri canland›r›yor.freeloader. CHIP | MAYIS 2002 . Bu web sitesinin yapımcıları meşhur “Star Dude” benzeri “Star Wars” klonlarıyla adından bahsettiriyor (www. www.freearcade.com sitesinde de eğlenceli ve kaliteli kısa filmler mevcut. Ayrıca bu sitede her bir oyunu yaklaşık 200 dolara satılan ve halen oyun salonlarında görebileceğiniz NeoGeo konsol makinesinin oyunları da bulunuyor. Aynı şekilde www. Ayrıca www.pearlharborii.shtml). Bu sayede ve çok daha büyük eğlenceler sunan ücretsiz oyunlar yayıldıkça PC’lerine korkuyla ve sadece iş amaçlı yaklaşan kullanıcıların çekingenliği de azalıyor.brickshelf.com sitesinde de sayısız film barındırılıyor.com ve www.com internet sitesinde de oldukça ilginç görüntüler yer alıyor. com siteleri de büyük seçim imkanları sunuyor.com web sitesinde her biri en az 20 dakika uzunluğunda 100’ün üzerinde lego filmi bulabilirsiniz. Örneğin Tailgunner. artık yetişkinlerin karşısına büyümüş kahramanlar olarak çıkıyorlar.com web sitesi ise oldukça değerli bir arşivin indirmesine olanak tanıyor. Film dünyasından esinlenerek hazırlanılan www. Örneğin www. Browser pencerenizde vektör grafiklere tanık olmanızı sağlıyor veya SuperKid eski C64 zamanlarını yaşatarak oyun severleri Jump&Run oyunlarının renkli dünyasına geri götürüyor. Kuşkusuz Java tabanlı oyunların önemli sayılabilecek merkezlerinden birisi www.com adresinde de ücretsiz olarak oyun oynayabileceğiniz bağlantılar bulunuyor. Emulator olarak bilinen özel programlar daha da eskilere giderek nostalji yaşamanızı sağlıyor.fanfilms.javagameplay.gratis-spiele.emuunlim.brickfilms. Web üzerinden ulaşabileceğiniz diğer eğlenceli filmlerde ise örneğin eşcinsel lego oyuncakları ve çubuklardan oluşan “Star Wars” kahramanları gibi ilginç karakterler de canlandırılıyor. Web’de en popüler konulardan birisi de ünlü sinema filmi Matrix ile alay eden kısa filmler (www. Opera 6 Browser yazılımıyla web sitesinde gezinirken her seferinde browser’ın çökmesine neden olsa da Internet Explorer altında “Pearl Harbor II: Pearlmageddon” adlı bu kısa film Pearl Harbor ve Armageddon karışımı bir konuyu sergiliyor.com web sitesinde bulabileceğiniz programlar yakın zamana kadar piyasada satılan Arcon Archimedes’den ZX Spectrum’a kadar birçok popüler bilgisayarın PC platformuna taşınmasını sağlıyor.fre- efungames. Özellikle de sonuncusu adeta bir oyun cenneti olarak tanınıyor. Örneğin yine Almanca içerikli www.ifilm.freegames. Burada eğlenceli gangster simülasyonu Grand Theft Auto ve klasik macera oyunu Beneath A Steel Sky gibi bir çok ücretsiz oyun yer alıyor. Java oyunları arayanlar için www. Burada çok miktarda fragman ve DVD’lerin ekstra materyallerinin yanında “Short Movies” kategorisi altında kısa ve tam sürüm internet filmleri sunuluyor. Bu sitede aksiyondan reklam oyunlarına kadar kategorilere ayrılmış listede zorlu zeka oyunlarından RPG klasiği Betrayal at Krondor veya C64’lerden tanıdığımız Boulder Dash’a kadar birçok oyunu indirebilirsiniz. BEDAVA OYUNLAR Bir Alman firmasının reklam amaçlı geliştirdiği Moorhuhn kendini ispatladı. Web’deki ‹nciler: Pearlmageddon bir Hollywood y›ld›z›n›n komik öyküsünü ekrana getiriyor.net/theater/ animation/stardudes/index. Ayrıca web sitesi üzerinden oynanabilen birkaç Java oyununa ulaşmak da mümkün.theforce.

ehow. ücretsiz olarak yararlanabilirsiniz. Örneğin Computer üzerine tıklayarak erişebileceğiniz bilgisayar kategorisi altında bilgisayar donanımları.net sitesi cılara iletilmesini sağlar.encarta. meraklarınız ve hatta ücretsiz eğitimler için özel yaratılmış birçok mailing list’ten.iyi. Bu durumda kesinlikle bir uzmana danışmanız gerekebilir. en son yaşanan depremler ve şiddetleri gibi güncel bilgilere ve yüzlerce kullanıcı arasında bilgi alışverişi yapabileceğiniz birçok konuda foruma erişebilirsiniz. web üzerinde. Fotomaç ve Yeniyüzyıl gibi yayınların arşivini tutan www. Mailing list’ler bir e-mail adresine gönderilen e-mail’lerin tüm üye kullanı- Soru cevap: Sorunlar›n›z› bir uzmana dan›fl›n Çoğu zaman daha önceden hiç karşılaşmadığınız durumlarla ilgili çözümlere ve önerilere ihtiyaç duyabilirsiniz. haber özetlerini arşivleyen www.tr adresinin açılış sayfasında anahtar kelimelerle konu taraması yaparak tüm bu yayınlarda 1997-2002 yılları arasında haber araması yapabilirsiniz. lig fikstürü. bahçe düzenlemeden finans ve bilgisayar konularına kadar birçok konuda yaklaşık 15 bin adet çözüm sunuyor. Örneğin Cumhuriyet.tr adresinden yine aynı tarihler arasındaki Hürriyet Gazetesi arşivine erişilebilir.yahoogroups.com sitesi altında online bir ansiklopediye yer veriliyor. bunların tümüne internet üzerinden üstelik ücretsiz olarak erişebilirsiniz.newshub. uygulamalar ve kullanım alanlarıyla ilgili alt kategorilere yer veriliyor. son gelişmeleri de görebilir ve üzerlerine tıklayarak ayrıntılı bir biçimde okuyabilirsiniz. Eğer günlük haberler ve bilgiler sizin için bir vazgeçilmez ise. CD veya DVD sürümleriyle karşılaştırıldığında. 1Numara. işletim sistemi temelleri.com.com sitesinden birçok sorunun ad›m ad›m çözümüne h›zl› bir biçimde ulaflabilirsiniz.hurriyetim. Güncel Haber: www.com ve www. harici elektronik cihazlar.msn. Ne? Nas›l? www. çay ve ekmek kadar gazete de vazgeçilmez bir yere sahiptir. hobileriniz. biraz kısıtlı olduğu görülen bu siteyi bilgiye hızlı erişmek isteyenlerin mutlaka ziyaret etmesi önerilir. Haber ve gazete arflivleri: Gazetelerin eski say›lar›na ulafl›n Tüm dünya üzerindeki haber arşivlerine ücretsiz olarak erişim oldukça işinize yarayabilir. Ek olarak site üzerinden en popüler Türkçe içerikli sitelerin kategorilere ayrılmış listesini bulabilirsiniz. tüm ulusal yayınların web sitelerine ve internet gazetelerine hızlıca erişmek istiyorsanız www. son dakika haberlerini okumak. ağ bağlantıları.com sitesini ziyaret etmelisiniz. Örneğin meşhur arama makinelerinden biri olan Yahoo www. Bunun için Microsoft www.com sitesi kullanıcılarına yemek tariflerinden sağlığa. internet. Böylelikle oldukça geniş bir paylaşım ortamı yaratılır. Çoğu haber sitesi güncel haberlerin e-mail'inize gönderilmesini de destekler.ehow. Aynı zamanda http://arsiv. Ancak bu durumda e-mail hesabınızın limiti hızlı bir şekilde tükenebilir. Bu sayede ister eski okul arkadaşlarınızla mesajlaşabilir isterseniz kendinizi sistem mühendisliği veya Cisco gibi uzmanlık sınavlarına hazırlamanız için gerekli olabilecek dokümanlara erişebilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 .haberjet. resi altında kullanıcılarına bu tür hizmetler veriyor. Sitenin ana sayfasında ilgilendiğiniz konu başlıklarına tıklayarak istediğiniz gruplara kendinizi üye yapabilirsiniz. Bu site üzerinde gazetelerin özetleri dışında. com gibi sitelerinin açılış sayfalarında en güncel haberleri hızlı bir biçimde okuyabilirsiniz.186 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA B‹LG‹ Geleneksel bir cumartesi kahvaltısında. com. hava durumu.com ad- Günlük gazetelerin jet h›z›nda özeti: Haberjet Eğer saatlerce web’de vakit geçirmeden günlük gazetelerin ilk sayfalarına hızlıca bakmak. Ancak eğer e-mail’lerinizi sürekli olarak kontrol edemiyorsanız bu durumda gruba gönderilen e-mail yüzünden mesaj alışverişiniz yavaşlayabilir.haberjet sitesinde günlük gazetelerin ilk sayfalar›na göz atabilir ve haberleri takip edebilirsiniz.garildi. Gruplar ve Mailing-List'ler: Web’de tart›flan ve sohbet eden gruplar Özel ilgi alanlarınız. Ayrıca yabancı kaynaklı haber ajanslarının üzerinden en güncel haberlerle birlikte finans.moreover. Bill Gates de internet gezginlerini bilgilendirecek çözümler sunuyor. borsa. Sabah. Ayrıca oldukça geniş bir içeriğe sahip www. Ancak hafta içi iş stresiyle sabahları gazete okumaya vakit bulamayabilirsiniz. Örneğin www.

com sitesinde de PC Tuning hakkında ücretsiz öneriler ve önemli bağlantılar bulunuyor.tweaknow.phonefree. CHIP | MAYIS 2002 . Donanımlar hakkında kritik ve ayrıntılı tartışmalarla ilgilenenlere ise. Her gün arkadaşlarıyla sohbet etmek isteyen kullanıcılar ise Instant Messenger’lardan yararlanabilirler.com adresinde işlemcilerin ve ekran kartlarının doğru biçimde hızlandırılması için detaylı bir anlatım ve açıklama bulunuyor.net/index. Ek olarak site üzerinde donanım haberlerine yer veriliyor. Ayrıca sitede komple bir bilgisayar sistemi satın almaya niyetli.com adresine bir göz atın. Powertweaker PC’nizi analiz ederek kaynaklarınızın kullanımında size yol gösterecektir. Sisteminizde bulunan donanımların analiz edilmesini sağlayan olağanüstü ve ücretsiz bir araç olan Sisoft Sandra yazılımını www. Örneğin bazı donanımlar ve yazılımlar sayesinde Amerika’yla ücretsiz veya oldukça ekonomik bir biçimde görüşebilirsiniz. Donanım çözümlerinin üstünlüğüne rağmen telefon görüşmeleri için BuddyPhone aracı. www.php web sitesinde sisteminizin ince ayarları için sayısız güncel araca da yer veriliyor. Donan›m Uzman›: Darkhardware sitesi donan›m merakl›lar› için Türkçe içerikli genifl bir kaynak oluflturuyor. Telefon görüflmesi deste¤i sa¤layan yaz›l›mlar İnternet üzerinden sunulan birçok kullanışlı yazılım.188 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA PC AYARLARI Bir PC’den daha yüksek performans almak isteyenler için web üzerinde sayısız ve ücretsiz birçok ince ayar önerisi sunuluyor. Sistem belleğini tam performanslı olarak kullanmak için www.freewebcall. Daha yüksek ses kalitesi ve kesintisiz görüşme içinse kuşkusuz halen donanım çözümleri tercih ediliyor.treiber. atölye bölümleri ve testleri bulabilirsiniz. Web üzerinden hizmet veren başka bir sunucu ise PhoneFree firmasına ait (www.com web sitesinde bir bilgisayarın oluşturulmasında kullanılan tüm parçalar hakkında ayrıntılı bilgi. layabilir ve bu sayede kelimelerinizde vurgu sağlayabilirsiniz.com/ramidl. Tartışma gruplarına ve eğitim bölümlerine de yer verilen www.uk/sandra adresinden indirebilirsiniz. Burada kullanılan yazılım size telefon görüşmesi yapabileceğiniz kullanıcıların buddy-list’ini sunuyor.de adresine de mutlaka göz atmalısınız. Eğer benchmark’lar ile ilgileniyorsanız çok yakında Türkçeye de çevrilmesi planlanan www. Burada üreticilerine göre sıralanmış bir türde yazıcıdan dizüstü bilgisayarlarına kadar birçok donanımın güncel yazılımlarına yer veriliyor. PC’den PC’ye sesli bağlantı kurulmasını sağlıyor.html adresinden indirebileceğiniz Ramidle aracından yardım alabilirsiniz. Eğer sisteminizin diğer sistemlerle karşılaştırıldığında hangi sırada yer aldığını görmek istiyorsanız www.hardwaremania.com adresi üzerinden iki bilgisayar arasında ücretsiz telefon görüşmesi yapabilme olanağı sunuluyor.demon. Bu bölüm bilgisayar reklamlarında sık rastlanan kimi yanıltıcı ifadelerden de bahsediliyor. Ayrıca ATI Radeon ekran kartı sahipleri http://radeontweaker.powertweak. İster analiz ister ince ayar konusunda olsun web’de istediğiniz yazılıma hızlı bir biçimde ulaşabilirsiniz. Yeni başlayanlar için ayrıntılı açıklamaların yer aldığı www.com adresi de aynı konu üzerine hazırlanmış İngilizce içerik sunuyor. Hindistan asıllı Anand Lal Shimpi sitesinde test adayları hakkında çoğu zaman sert ve sık sık des- tansı uzunlukta yorumlarını sunuyor. ICQ destekli bir internet telefonu yazılımı olarak tercih ediliyor. Bunun haricinde bir webcam aracılığıyla görüntülü görüşme imkanı da bulunuyor.sourgeforge. http://www. ama bilgisayar konusunda da çok fazla deneyimi olmayan kullanıcılara rehber olmayı amaçlayan “Sistem Satın Alma Rehberi” bulunuyor. Yine Türkçe içerikli www. Örneğin Türkçe içerikli www.tomshardware.com).sisoftware.aceshardware. Üstelik “Punctuate Your Point” fonksiyonu sayesinde konuşmanıza ses efektleri uygu- Evinizi Aray›n: PhoneFree gibi araçlarla internet üzerinden ücretsiz olarak tüm dünyay› telefon ile arayabilirsiniz.co.com sitesinde de overclock ile ilgili ücretsiz öneriler bulabilirsiniz.anandtech. Web’deki telefonunuz: Tüm dünyayla ücretsiz görüflün www.com adresini ziyaret etmeleri tavsiye ediliyor.hardoverclock. Eğer donanım sürücülerini bulamamaktan şikayetçiyseniz Almanca içerikli www. nın performansını arttırabilirler. Anand’ın yorumlarından tam puanla çıkabilen bir donanım hakkında hiç düşünmeden satın alma kararı verebilirsiniz.warp2search.darkhardware.net adresinde bulabilecekleri Radeontweaker yardımıyla ek olarak ekran kartı- BEDAVA TELEFON ve WEB Web’de birçok alternatif sunulurken normal telefon görüşmeleri artık pek de ucuz kabul edilemiyor.

Bu tarayıcı yaklaşık 50 bin virüse karşı koruma sağlıyor ve bu sayı her geçen gün biraz daha artıyor. Avirt Voice 4.0 (www. Clickntalk 5. İstemci yazılımı www.com adresinden indirebileceğiniz Odigo gibi araçlar gelişmiş çok fonksiyonel çözümler getiriyor.nikotel.telsim. com. Kuşkusuz ICQ en popüler sohbet aracı olma özelliğini koruyor. Bu araca www.avirt. Aria (www. MSN.com) CHIP | MAYIS 2002 . www. BEDAVA GÜVENL‹K Her geçen gün yeni virüsler dünyanın başına dert olmaya devam ediyor. Ants yazılımı trojanlara karşı özel bir koruma sağlarken Vcatch internet ile PC arasındaki veri transferini gözetleyerek mevcut tüm mail yazılımları ve browser’lar ile ortak bir biçimde çalışabiliyor. Odigo önceki tüm Messenger yazılımlarını destekliyor ve ek olarak video konferans imkanı sunuyor.tr).190 teği ile chat portalları ile internet dünyasına açılmanıza olanak tanıyor.com. Trillian da aynı amaç ile geliştirilmiş bir Instant Messenger aracı ve ICQ. AntiVir programının Personal Edition sürümü www.de/ants) ve Vcatch (www.com). Ancak ICQ ve AOL gibi firmalar kendi araçlarının kullanımını etkileyen bu araca karşı önlemler almayı planlıyor.comease. bir klasik olarak anılan ZoneAlarm aracı bilinir.zonealarm.com. Bu durumda en popüler sohbet programı olarak kabul edilen ICQ’nun SMS iletimi fonksiyonunda da yararlanabilirsiniz. Her zaman bedava: Instant Messaging Web üzerinde metin tabanlı sohbet için Yahoo Messenger (http://messenger.icq. Tamamen bir Türk programcısı tarafından yazılan SMS TR aracı sürekli olarak kapanan ve takip edilmesi güç ücretsiz SMS sitelerine erişmenizi kolaylaştırıyor.esoft-tr.com) ise ICQ ve MSN des- Ücretsiz Firewall’lar: Sald›r›lara karfl› güvenlik duvar›n›z Ücretsiz Firewall yazılımlarının en popüleri.rapmen. PC-cillin (www.com/tr) veya oldukça popüler ICQ yazılımları (www. PC’den telefona görüşme imkanı sağlayan NetYAK (www.semsoftware.com) gibi virüs tarama programlarının freeware sürümlerine de web’den ulaşabilirsiniz.yahoo. Ücretsiz SMS: Web servislerinin say›s› h›zla azal›yor Geleceğinden oldukça parlak hizmetlerden birisi de SMS servisleri olarak görülüyor ve internet üzerinde en çok aranan sayfalar arasında bedava SMS servisi hizmeti veren siteler her zaman üst sıralarda yer alıyor.fsecure. www.com adresi üzerinden sunuluyor. Bu program birçok messenger üzerinde kaydı bulunan kullanıcılar için büyük kolaylıklar sağlıyor.com) gibi yazılımları da kendi internet siteleri üzerinden ücretsiz olarak indirebilirsiniz.antivirus.aria. F-Secure firmasının F-Prot yazılımı Norton.cc adresinden indirebilirsiniz.tr) cep telefonu operatörlerinin web sitelerinde sınırlı da olsa ücretsiz SMS hizmetinden faydalanmak mümkün oluyor. Bunun sebebi olarak ise yüksek maliyetler gösteriliyor.turkcell. F-Prot DOS tabanlı bir program olmasına rağmen Windows XP altında da sorunsuz olarak çalışıyor: Ancak bu durumda yazılımın sadece diğer programlar tarafından kullanılmayan veya paylaşılmayan dosyalar üzerinde tarama yapabildiğini göz önünde bulundurmalısınız.5 (www. Ancak web’de ücretsiz SMS gönderilmesine olanak tanıyan servisler sürekli olarak farklılıklar gösteriyor ve çoğu zaman Türkiye’deki cep telefonu operatörlerine hizmet vermeyi durduruyorlar.esoft-tr.odigo.free-av. Hepsi Bir arada: Trillian arac›yla ayn› anda tüm messenger yaz›l›mlar›n›n sunucular›na eriflebilirsiniz.tr) ve Turkcell (www.netyak.com adresinden sahip olabilir ve bilgisayarınıza erişimi ayrıntılı bir biçimde kontrol altına alabilirsiniz. com).com) ait GeVeZe Lan Messenger ile yerel ağınız üzerinde sohbet edebilirsiniz. ancak örneğin www. Kuşkusuz bu tip koruma yöntemleri içinde web’de ücretsiz alternatifler sunuluyor. Bu program bilgisayarınızda veri transferi yapıl- Bedava SMS: SMS-TR ücretsiz SMS servislerinin takip edilerek bir arabirim alt›nda toplanmas›n› sa¤l›yor.trillian. Yahoo ve AOL ile birlikte çalışarak tüm bağlantılarınızı bir buddy list altında topluyor.com) kullanılabilir.com adresinden indirebileceğiniz program ayrıca gönderilen mesajlarınızın saklanmasını ve hazır mesaj arşivinizdeki SMS’lerin gönderilmesini sağlıyor. Bu dosyaları özel bir klasöre kaydedin ve virüs tarayıcısıyla sadece bu klasörü tarayın. Panda ve Kaspersky gibi firmalara alternatif olarak sunulan en ünlü ücretsiz virüs tarayıcısı olarak biliniyor ve www. Tarayıcı özellikle de her seferinde posta eklentilerinin taranması sırasında oldukça kullanışlı. Ayrıca bir Türk firması olan SemSoftware’a (www.com adresinden ücretsiz olarak indirebileceğiniz bu aracın sağladığı ses kalitesi internet bağlantı hızına bağlı olarak değişiyor. Telsim (www. MSN Messenger (http://messenger. PC’ler için sağlık sigortası bulunmadığından virüslerden korunmak isteyen kullanıcılar pahalı antivirüs yazılımlarını satın almak zorunda kalıyorlar. com).avnetwork.msn. Ants (www. (www.vcatch.de adresinden virüs taraması yapmak isteyen kullanıcılar için ücretsiz olarak sunuluyor. Güvenlik açısından F-Prot’u çalıştırmadan önce Görev Yöneticisi (Task Manager) üzerinden tüm çalışan uygulamaları kapatmanız tavsiye edilir. Messenger Rapman aracı (www.com).

muratk@chip. Ayrıca http://mercan.tr mak istendiğinde her seferinde sizi uyarır. Yapılan ayarlar özel olarak farklı programlara kolaylıkla uygulanabiliyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava 191 reysel ayarlar da yapılabiliyor ve bu sayede programın ağ port’ları hakkında bilgi edinmesi sağlanıyor. Bu araç web’de www.MS / Murat Karsl›o¤lu.org adresinden indirebilirsiniz. Program üzerinden bi- .boun. Diğer yöntemde ise ileti gönderici tarafından şifrelenir ve alıcıya da şifreli bir biçimde ulaştırılır. SR . fiifreleme ve saklama: Web’de güvenlik art›k daha önemli Eğer her gün çok sayıda mail alıp gönderiyorsanız mesajlarınızı meraklı gözlerden korumak için standart çözüm olarak kabul edilen Pretty Good Privacy’den (PGP) yararlanabilirsiniz. Web tabanlı sürümde e-mail’iniz sadece gönderenden alıcıya uzanan yolda şifrelenir ve alıcıya açık bir biçimde iletilir.HTM adresinde program hakkında ayrıntılı açıklamalara yer veriliyor. Eğer karmaşık ayarlarla uğraşmak istemiyorsanız Tiny Personal Firewall yazılımını tercih edebilirsiniz.agnitum.com. Ayrıca bu esnada web tabanlı ya da bilgisayar tarafından oluşturulan bir şifreleme arasında seçim yapmalısınız.tinysoftware. PGP şifreleme aracının en son sürümünü www.edu. JavaApplet’lerinin ve VisualBasic Script’leri- nin kontrol altına alınmasını sağlayan bir içerik süzgeci yer alıyor.com) iyi bir seçim. Bu sayede hangi uygulamaların internet üzerinden ne tür bir iletişim yapacağına karar verebilirsiniz.pgpi.com adresinde yer alıyor ve yeni başlayanlar için başarılı bir koruma sunuyor. cmpe. Güvenlik: eCHIP’te de bulabilece¤iniz AVP antivirüs program›n› ücretsiz ve sürekli olarak internetten güncelleyebilirsiniz. Eğer önceden belirli kullanıcılardan sisteminize gelebilecek olan dosyaları engellemek istiyorsanız Outpost (www.tr/~levi/AS97. Bu firewall üzerinde ActiveX dosyalarının.

bin web sayfasından daha fazla şey ifade ediyor: Taş Devri insanı hakkında biraz bilgi edinmek için. Kayalara yapılan çizimlerin tersine. Çünkü dijital verilerin kayalara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il. birkaç yıl içersinde teknik bakımdan geride kalıyor. Bugün bizler çok daha fazla fley biliyoruz. Verilerin Dayan›kl›l›¤› Tafl Devri ‹nternetten Üstün ‹lkça¤lardaki ma¤ara resimleri basit. meraklı gözler yeterli.. Bunun sonuçlar› ölümcül olabilir! A ltmış gün geçiyor ve bilgelik adına hiçbir ilerleme kaydedilmiyor: Bir internet sayfası ortalama olarak her iki ayda bir değişiyor ya da hiçlikte yok oluyor. bugünün birçok verisinden feragat etmek zorunda kalacaklar. Atalarımız bilgilerine çok daha fazla özenli davranıyorlardı. Fiziksel bakımdan da modern bellek ortamları hızla eskiyor: Bir CD-ROM optimal depolandığında yüz yıl kadar. Bu veri taşıyıcılar. Kullanımı bundan kolay başka bir şey olamaz.156 192 Avc› ve Veri Toplay›c›: ‹yi ki ilkça¤larda bilgisayar yoktu. Dijital ça¤da önemli veriler bir daha geri gelmemecesine kayboluyor. onları okuyan cihazlarda da olduğu gibi. bir disket on yıl kadar dayanıyor. Eğer günümüz CD disklerinin zaman gelip de antik süs eşyası olarak değerlendirilmesi istenmiyorsa. bir web sitesinde ise durum daha da kötü. kendisinden önceki başka her bir ortamdan daha düşük bir “yarılama müddeti”ne (atom fiziğinden bir kavram) sahip. erken dönem Homo Sapiens’in bizonlar ve “satir”ler (mitolojiden bir figür) ile uğraştığını gözler önüne seriyor. dijital bilgiler bir düğmeye basmak suretiyle silinebiliyor. ancak bilgilerimize özensiz davran›yoruz.. Kayalara yapılmış bir resim. daha uzun ömürlü veri taşıyıcılarına ve sis- CHIP | MAYIS 2002 . İnsanlığın bu en büyük ve en modern veri koleksiyonu. Taş Devri’nin mağara resimleri 38 bin yıl sonra. Buna karşılık bizden sonra gelecek olanlar. ama sonsuza dek kal›c›.

18. yeni bilgisayarları ve sistemleri eskilerini taklit eder duruma getirecek emulatörler olabilir. Aynı şekilde.. milyonlarca manyetik bandı katalog oluşturmadan karton kutularda paketlemek. sürücüler. yeniden kullanılabilir SpaceShuttle lehine yok etmiş bulunuyor. depolarda muhafaza etmek. İçerikler yok oluyor. Yani dijitalleşme ile birlikte arşivleme sorununun kendiliğinden çözüleceğine inanmak saflıktan başka bir şey değil. o zamanki tafl›y›c› ne seriyor: NASA gizlice raketle ilgili teknik verileri Wernher von Braun’un tek tahrip ederken bunu kullanımlık taşıyıcı raketikesinlikle göz önüne nin tüm yapı planlarını ve almam›fl olsa gerek. üretim teçhizatını. CHIP | MAYIS 2002 . Bantlar üzerindeki manyetik katmanların taşıyıcı folyodan ayrılması ya da yer yer şerit üzerine kopyalanması için yeterince zaman geçmiş bulunuyor. NASA yedekleme yapmadığı için. Sürekli yeni dosya formatlarına geçişe bir alternatif. Böylelikle aya son inişten otuz yıl sonra NASA. 2700) uzan›yor. Tüm bunlara bir başka sorun daha ekleniyor: Dijital verilerin yaşam süresi yalnızca ortamın dayanıklılığına değil. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi demirbaş muhafaza şubesi yöneticisi Roland Kamzulak. bu dünyanın en güçlü taşıyıcı raketini yeniden üretmek ve böylece aya başka bir yolculuk düzenlemekten yoksun kalmış durumda. Bantlar bir kere yapışkanlaştığında ya da İspanyol bilimcilerin yakın geçmişte keşfettikleri gibi CD’nin plastik muhafazası bir mantar tarafından kemirildiğinde. bu sorunu görmezden geliyor. antik M›s›r’daki yaflam› gözler önüne seriyor. işletim sistemleri. Hanedanl›¤›na kadar (M. Papirüs ‹kibin y›ldan eski papirüs yapraklar›.k VER‹ TAfiIYICILARININ DAYANIKLILI⁄I Kertik De¤ne¤i En önceki veri tafl›y›c›lar aras›nda avc› ve çobanlar›n üzerine bilgiler kertti¤i kemik ya da tahtadan ibaret çubuklar bulunuyordu. ihmalkarlığı daha az kötü sonuçlara yol açmış değil..000 Y›l en az 4..700 Y›l en az 3.000 y›l en az 27. bunun umutsuz bir girişim olduğu ortaya çıkıyor. ve orada unutmak.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 193 157 Verilerin Dayan›kl›l›¤› temlere ihtiyaç var. manyetik bantlarda. Ev bilgisayarı kullananlar emulatörleri kendileri için çoktan keşfetmiş durumda ve bunlarla Sinclair ZX81 ya da Commodore 64 gibi klasiklerden oyunları ve müzik dosyalarını güncel bilgisayarlarda çalıştırıyor. Bu durum. Düflsel çözüm: Dünya arflivi olarak internet Almanya’da NASA’dan daha dikkatli ve daha ileri görüşlü olunduğu sanılıyor: “Birinci derecede önemli kültürel varlıklar” denilen şeyler. Tüm veri demirbaşları zamanın güncel sistemlerine kopyalanıncaya kadar. ancak hasar oluştuktan sonra işe koyuluyor. aygıt sürücüleri vs. bellek ortamları için ölümcül bir hata! Kağıtta hasarlar oluşur ve önemli ölçüde tamir edilebilirken. Gelin görün ki.Ö..800 Y›l en az 2.Ö.300 Y›l Ma¤ara resimleri Orta Avrupa’daki en eski çizimler milattan 36 bin y›l önce yap›lm›fl. Birileri son maden galerisindeki en arkadaki fıçı içinden oriji. yazarların yapıtlarını oluşturdukları zamanki dosya formatları artık varolmayacak” şeklinde endişesini dile getiriyor. belgeler. en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık alanındaki belgeler yok olmuş durumda. Parflömen Üzerleri yaz›l› hayvan derileri eski M›s›r 4. en az 38. yüzy›ldan tafla kaz›nm›fl zaman tan›kl›klar› günümüze kadar gelmifl bulunuyor. artık geriye dönüş olanaksız. Bununla karşılaştırıldığında Gutenberg’in İncil’leri da- ha kalıcı. örneğin yazarların elyazmalarını disket üzerinde muhafaza etmelerinden hiç de hoşnut değil: “Biz bugünden kalanlarla uğraşmaya başlayana dek. Tafl Levhalar M. Bu işlerle ilgili uzmanlar. Oysa adı ayyuka çıkarılan bilgi toplumu. önemli verilere nasıl davranılmaması gerektiğini. Üretim döngülerini gitgide daha fazla kısaltan Microsoft’un sabırsızlığı göz önüne alındığında. doğal olarak. CD’lerde ve disketlerde eskime süreçleri uzun süre göze çarpmıyor. aksine ilgili donanım ve yazılımın dayanıklılığına da bağımlı. fotoğraflar ve mikrofilmler halinde fıçılara tıkılıyor ve Oberried yakınlarında nükleer silahlara karşı dirençli bir gümüş madeninde depolanıyor. Amerikan Havacılık ve Uzaycılık Bir kez daha aya gitmek zor: Dairesi NASA gözler önüNASA. gerçekten dayanmak zorunda.

kullanıcıyı 1981 yılına kadar geri giden nostaljik bir geriye yolculuğa davet ediyor. Arşivciler her iki ayda bir kamuya açık interneti tarıyor ve yeni belgeleme malzemesi ekliyor. taolup gitmekten. İki milyondan fazla resme www. Ufukta online haber magazinleri ya da forumlar gibi. İnternet tarihçilerinin kafasını yalnızca verilerin çokluğu kurcalamıyor: Sayfalar ve içerikleri birbirleriyle bağlantılı. CHIP | MAYIS 2002 . öncelikle hareketli siteler için tatminkar bir çözüm görünmüyor.corbis. yüzy›la kadar bu yaz› ka¤›d›. Filmin orijinali Federal Film Arflivi’nde bulunuyor. Buhr bu arada gazetelerde şimdilik yalnızca orta vadeli. Cottbus’ta teknoloji felsefesi profesörü olan Klaus Kornwachs. 10 milyardan fazla web sitesi ile dünyanın en büyük veritabanı yönünde gelişmiş bulunuyor. kaçınılmaz bir biçimde yeniden tükürmediğini World Wide Web’in mucidi Tim Berners-Lee’nin kendisi saptamak zorunda kalmış: Onun ilk HTML sayfası. yaklaşık 65 milyonluk fotoğraftan ibaret koleksiyonunu Pittsburgh yakınlarında eski bir maden ocağında de- poluyor. Ünlü. en az 550 Y›l yaklafl›k 500 Y›l en az 175 Y›l en az 107 Y›l yaklafl›k 100 Y›l Kaliteli Yaz› Ka¤›d› 19. Foto¤raf Muhafaza edilmifl en eski foto¤raf. ama bu benzersiz zaman tanıklarını basitçe dış etkilere karşı korumak ile yetinilseydi. bu tip sıkı sıkıya depolama. dili dışarıda Einstein resmi ya da Holocaust resimleri gibi hazineler yitip gitmeye karşı korunuyor. O zamanlar resimler asfalt üzerinde ›fl›kland›r›l›yorlard›. Bu dinamizmi hemen hemen hiçbir geleneksel bellek ortamında yansıtmak olanaklı değil. Geçen süre zarfında.com gibi projeler. ZEIT gazetesinin On-line eki teknik yöneticisi Peter Buhr.com adresinden ulaşılabiliyor. Corbis bunun yerine internetten resim arşivi olarak yararlanıyor. Bugün www’nin başlangıç dönemlerinde nasıl olduğunu ve kendini nasıl geliştirdiğini biliyor olmamızı.” Aynı şeyi. azami 15 yıllık bir web k Mikrofilm Hiç olmazsa bu analog bellek ortam›. Görece eski kullanıcılar belki Tim Berners-Lee’nin ilk katkılarını ya da Linus Torvald’in Linux projesinde işbirliği çağrısını hatırlayacaktır. bu yöntem makul görünüyor. Corbis. dünya arşivi olarak internet düşünü ayakta tutuyor. devasa bir saçmalık. bu tip eylemlerin anlamını kuşkuyla karşılıyor. bu sayı giderek artacak. yabancı içeriğe işaret ediyor ya da sürekli değişiyorlar. kendi buluşunun enginliğinde yitip gitmiş.” ABD’deki Corbis firmasının planı bununla karşılaştırıldığında daha iyi düşünülmüş: Microsoft’un kardeş firması da. Ama web’in bir kere yuttuğu her şeyi.archive. Haber grubu katkılarından ibaret karışık koleksiyon. Bu durumda kendisine bu tarihsel si- tenin kodundan bir çıktıyı muhafaza etmiş olan bir arkadaşı yardımcı olmuş. arşivleme sorununu “gelecek beş yılın en büyük zorluğu” olarak görüyor.org adresi altında online kullanıma sunduğu “Internet Archive”ine borçluyuz.194 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› nal yazılı belgeye ihtiyaç duymadığı sürece. Kahle’nin başvuru yapıtını “bir bin yılın sonunda bir bütün olarak toplumumuzun aynası haline getiriyor. çünkü “yorum için yardımcı araçlar olmaksızın. öyle ki sayfa yeniden yapılandırılabilmiş. arşiv. Brewster oca¤› koruyor. uzun vadeli bir arflivleme için uygun görünüyor. 1827’den kalma. Örneğin 11 Varillerdeki kültürel varl›k Eylül’deki terör saldırısıyla Alman kültürel varl›¤›n› yok ilgili özel koleksiyonlar. Telif hakları hakkındaki tartışma ise başlı başına bir sorun. CD-ROM/DVD Eskime testleri par›lt›l› diskler için yüzy›ll›k bir yaflam süresi ortaya ç›kar›yor. arama makinesi Google da. Brewster Kahle’nin koleksiyon tutkusuna ve 1996 yılında www. çürümüfl ve lapa olacak flekilde ezilmifl paçavralardan olufluyordu. ama ayn› rihsel bakımdan tümüyle zamanda gelecek hakikati içermek iddiasıneriflimlerden bir maden da bulunmadan. Selüloyt Film Almanya’daki ilk filmi 1895’de Stadanowski biraderler çekmiflti. firmanın sahibinin adı Bill Gates olmazdı herhalde. bu yılın başında Deja’nın eski Usenet arşivini sayfasında yeniden açarken amaçlamış değildi.

ğını kim garanti edebilir? Teknoloji filozofu Klaus Kornwachs kurumların “sabit değerleri esas alan ve seçimin bağlantılarını ve nedenlerini birlikte sunan” sıkı bir seçime gitmesini talep ediyor. Asitsiz ka¤›t yaklafl›k 300 y›l dayan›yor. ki tüm arşivleme uzmanları bu konuda hemfikir. Disket Yeniden yaz›labilir bu ortam. CHIP | MAYIS 2002 .4 terabyte sığdıran holografik veri bellekleri şimdiden start almaya hazırlanıyor. Bunlar arasında kayıtlarını son röntgen çekiminden 30 yıl kadar sonra da sunmak zorunda olan radyologlar bulunuyor. yalnızca bir katkının en güncel sürümünü hazır bulundurmakla yetinmiş oluyor. s u e d d e u t s c he. daha s›k kullan›ld›¤›nda befl y›l içinde kaybediyor. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi’ni. hangi tarzda ve ne kadar süreyle depolanacağını önceden belirleyen uygulanabilir bir sistem. neyin. KK / Garo Antikac›o¤lu. Kitap dağıtıcısı Amazon. yalnızca bu haftalık gazeteye mahsus değil. kültürel varl›k m›? Üçüncü ve en büyük sorunu. ahflap malzeme ve doldurma maddelerinden ibaret kar›fl›m. bilgisayar verilerinin üçte ikisi “bilinçli ve koordineli olarak” silinmiş bulunuyor. Ancak bilginin yararının mı. Ancak. hangi dizaynda. günün birinde bilgilerin suretini otomatikman her seferki güncel dosya formatların- da oluşturan mekanizmaları harekete geçirecek sistemler tartışılıyor. Helmut Kohl’ün başkanlığındaki bir federal yönetimin verileri silinmiş bulunuyor.” Bu yüzden bir kredi kartı boyutlarındaki alana 3. ZEIT-Online’dan Peter Buhr dile getiriyor: “Veri depolamada esas zorluk o kadar çok teknikle ilgili değil.tr Asitli Ka¤›t Bu ka¤›t 30-40 y›l sonra parçalan›yor. agaro@chip. aksine yoğun bir seçme ve filtreleme ile karşı karşıya bulunmamızda yatıyor. yaklafl›k 80 Y›l yaklafl›k 30 Y›l yaklafl›k 20 Y›l yaklafl›k 10 Y›l yaklafl›k 60-70 gün Manyetik bantlar ve diskler D›fl dünyayla iliflkisi kesilecek flekilde s›k› s›k›ya kapat›lm›fl sabitdiskler. yakmak oldukça büyük bir sansasyon yaratabilecekken. Aynı fikir 1998’deki Almanya’daki hükümet değişikliğinden kısa bir süre önce başbakanlıktaki birinin de aklına gelmiş olsa gerek: FDP (Liberal Parti) politikacısı Burkhard Hirsch çevresinde oluşturulan bir özel araştırma komisyonunun raporuna göre. uzun ömürlü manyetik bellek ortamlar›. Eksik olan. aksine bilgileri rahatlıkla silmeye de izin veriyor. Gazete Ka¤›d› Eski ka¤›t. ZEIT şimdilik online içeriğinin backup güvenliği ile yetinirken. bu bağlamdaki tutumu hakkında bilgi bile veremiyor. Araştırma laboratuvarlarında. gazetelerin 20 y›l içinde tahrip olmas›na neden oluyor. tam da doktora yapmış bir tarihçinin. Veri depolama sorunundaki bu güvensizlik. Karar vermek zor: Veri çöpü mü. talebin mi yoksa iktisadi bakış açısının mı öncelikli olduğuna Kitaplar›n kal›c›l›¤›: Asitsiz ka¤›t flimdiye kadar kim karar verecek? Bu dostüm dijital bellek yaların muhafaza edilmeortamlar›ndan daha uzun sinin ve iletilmesinin bin süre dayan›yor ve oynatma yıl içinde de anlamlı olacacihazlar›na gerek duymuyor. . böyle olunca da söz konusu kurumlarda.196 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› arşivleme ihtiyacı teşhis edebiliyor. 540 bin kitabı ve 22 milyon tek sayfalık belgesiyle.cocm. verilerini on y›l. elektronik olarak arşivlenmiş verilerde az sayıda göze çarpan işlem ve tıklamalar bu iş için yeterli oluyor. Tarihin cilvesine bakın ki.de’nin gündelik sunumlarından yalnızca küçük bir kesit içeriyor. kimlerin ebedi iddiaya sahip dünya bilgisinin ne olduğuna karar vereceği sorusu yanıtlanmış olmuyor. Açıklık yalnızca yasa tarafından verileri belirli bir zaman için muhafaza etmeye zorunlu kılınan meslek gruplarında hakim. Internet sayfas› Ortalama olarak bir site her 60 ila 70 gün içinde de¤ifliyor ya da topyekun yok oluyor. Süddeutsche Zeitung’un harici arşiv hizmeti w w w. Öncelikle şunu unutmamak gerekiyor: Dijital arşivleme yalnızca bilgileri muhafaza etme olanağı sunmuyor.

Bundan sonra ısınan hava ile birlikte çalışmak da iyice zorlaşacak. Bunun için sadece herhangi bir il üzerine tıklamak yeterli oluyor. tercih ettiğiniz bölgede bir tatil köyü. Sitenin ana bölümünü oluşturan İller ve Turizm bölümü ise tüm illerimiz ve gezilecek yerleri hakkında çok geniş bilgiler sunabiliyor.com adresini ziyaret edebilirsiniz. otel ve pansiyonların. Yani kapıdan baktıran mart ve yağmur ayı nisan çoktan geride kaldı. otel ya da pansiyon gibi bir konaklama yeri belirlemeniz gerekir. köyleri. ağzı sıkı laf yapan görevlilerin sizi yanlış yönlendirmesine maruz kalmadan ve tam anlamı ile özelliklerini bilmeden tatil yerini seçmek zorunda da kalmadan tatilinizi planlayabilirisiniz. broşür ya da katalogları da bir kenara bırakıp bilgisayarınızın başına oturun ve tatilinizi online olarak planlayın. daha sonra da elinize bir kalem alıp gazeteden uygun kalitede . Ye- şillikler içinde serin çam kokularının içinde sakin bir tatilin ya da sıcak kumların serin denizlerle kucaklaştığı bir yerin özlemini çekiyor olabilirsiniz. bunun için planlamaya bir tatil şekli belirleyip devam etmeniz daha iyi olacaktır. Dolayısıyla bu se- ne bir değişiklik yapın ve klasik tatil planlama şeklinizle birlikte gazete. A rtık mayıs ayı içindeyiz. Art›k tatilinizi bilgisayar bafl›ndan planlayabilirsiniz. Belki de tatil sizin için dinlenmek değil eğlenmek anlamına da geliyor olabilir. Dolayısıyla tüm yılın yorgunluğunu atmak için uzun zamandır beklediğiniz tatil için planlar yapmanın zamanı artık geldi.156 200 Online Tatil Rehberi Tatil ‹çin Sörf Yap›n! Bir turizm flirketinden di¤erine koflturmak gazete sayfalar› aras›nda küçük ilanlar içinde en uygun tatil seçene¤ini kovalamak eskide kald›. Gazetedeki onlarca ilan arasında dolaşırken ve tüm bu kriterlere dikkat etmek zorundayken istediğiniz doğru bir tatili seçebilmek de zorlaşabilir. Üstelik bu şekilde bir turizm şirketinden diğerine dolaşmadan. İşte tüm bunlara karar vermek için internet üzerinde yer alan www. tüm detaylı bilgileri ile telefon ve CHIP | MAYIS EYLÜL 2002 2001 . Tatil Dergisi: Burada mavi tur. Sakin ve serin do¤an›n kuca¤› m›? yoksa s›cak kumlar ve deniz mi? Eğer kafanızda çevreden duyduğunuz ya da daha önce gittiğiniz ve memnun kaldığınız bir tatil beldesi varsa seçim yapmak sizin için daha kolaydır.tatildergisi. onu planlamak her zaman en zor ve uzun süreli araştırmalar gerektiren sıkıcı bir iş olmuştur. Tabii ki bunu yaparken ayırdığınız bütçenizi aşmamaya da dikkat etmeniz gerekir. Ayrıca İstanbul içi tüm seyahat acentelerinin telefonları da yine bu sitede yer alıyor. Ancak farklı yerler keşfetmek ya da daha önce hiç yapmadığınız türden bir tatil özlemi kuruyorsanız. Tatil yapmak ne kadar güzel olsa da. kaplıcalar ve kış turizmi üzerine çok detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz. Bunun için önce istediğiniz tatil şeklini belirlemek. İlk açılan ana sayfa üzerinde yer alan bölgelere ayrılmış harita üzerinden ise konaklama için tatil.

Bu yüzden şimdi www. Bu siteden tüm ulaşım şekillerinde tüm şirket adlarına ve telefon numaralarına ulaşabilir ve istediğiniz güzergahlarda sefer yapıp yapmadıklarını öğrenebilirsiniz. Türkiye'nin en iyi kategorize edilmifl bilgilerinin bulundu¤u.com. hiç durmadan düzenli bir biçimde de¤ifliyor. Derginizin bu sayfas›ndaki bilgilerle bir ay boyunca ücretsiz olarak bu kat- Internete sadece ba lanmay n. www.gezgin. Bu aşamada artık tatilinizi yurtiçinde mi yoksa yurt dışında mı geçirmek istediğinize kadar vermeniz gerekir. Bu durumda gittiğiniz yerde özgürce dolaşmanız da mümkün olur. Karayollar› Genel Müdürlü¤ü: Ancak bu seçenekte gidiş ve dönüş tarihleri açısından tur şirketine bağlı kalacağınız gibi gittiğiniz yerde çeşitli tarihi ve turistlik yerleri gezmek için de oldukça yüklü bir ek seyahat harcaması yapmanız gerekebilir.com www. bu renkli dünyan›n kap›lar›n› sizler için aralayarak en az›ndan içeride neler oldu¤unu görmenizi istiyor.gezi.tr www. Eğer bir turizm şirketi ile anlaşacaksanız bu durumda ulaşımınızı da onlar sağlayacaktır.otelrehberim. E¤er bir internet ba¤lant›n›z varsa bu numaray› www.com üzerinde yapacağımız örnek online rezervasyon işlemini diğer siteler üze- Ulafl›m için en do¤ru olan› seçin: toprak.com ve www.net www. Bu hizmetlerin yan›nda Turk Nokta Net'in internet eriflimini de denemek isterseniz tek yapaca¤›n›z fley kredi kart› bilgilerinizi bize bildirmek. özellikle de avuç içi bilgisayarlarla her yerden ulaflabildi¤iniz bir yap›ya sahip. bu bilgilere telefonlar›n SMS ve WAP özellikleriyle. Dilerseniz deneme aboneli¤inizi 212 337 77 77 numaral› ça¤r› merkezimizden de bafllatabilirsiniz.WEB plan›ndan 4 milyon TL çekilerek devam ettirilecektir. Tüm bunlar›n d›fl›nda Turk Nokta Net. Karayolları Genel Müdürlüğünün www. nterneti ya ay n.tatilborsasi. Bu durumda 30 saat ücretsiz Internet ba¤lant›s›na kavuflacaks›n›z ve kredi kart›n›zdan bir ay ya da 30 saat internet ba¤lant›n›z bitinceye kadar hiçbir ücret al›m› yap›lmayacak.gezikolik.WEB aboneli¤i ile yukar›da sayd›¤›m›z tüm katma de¤erli hizmetlere ulaflabilir ve bunlardan faydalanabilirsiniz. Yol bilgisi konusunda ise eğer zayıfsanız yine de endişelenmenize gerek yok..com.neredennereye.tr sitesini ziyaret ede- durumda da www.com exploreturkey.turk.com adresindeki Türkiye Ulaşım Rehberi sitesini ziyaret edebilirsiniz. Bu sayede bir ay içinde deneme amaçl› kullanabilece¤iniz 30 saat internet eriflimine kavuflmufl oluyorsunuz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 201 Online Tatil Rehberi adreslerine ulaşmanız da mümkün oluyor.turk. deniz yollarının zevki ya da otobüsün konforu arasında bir seçim yapmakta zorlanıyorsanız ve nereye nasıl daha rahat gideceğinizi düşünüyorsanız bu Sadece ‹nternet De¤il! Sizlere Turk Nokta Net dünyas›n› sunuyoruz. Çünkü çoğu şirket yapacağınız 1 haftadan daha uzun tatiller için ulaşım ücreti almayacaktır. Bu hizmetlerin hepsi size bir ay süreyle s›n›rs›z olarak sunulmaktad›r. Bir ay›n sonunda e¤er kullan›m›n›z› sona erdirmek istedi¤inizi belirtmezseniz aboneli¤iniz net. Internet hayat n z n yeni bir sayfas olsun. Turk Nokta Net Net.gizlicennetler. su ya da hava! Her ne tür tatil seçmiş olursanız olun. Türkiye Ulafl›m Rehberi: Eğer hem bir tur ile anlaşmadınız hem de kendi arabanız ile gitmeyi düşünmüyorsanız bu durumda da bir toplu taşıma seçeneği seçmek durumunda kalacaksınız demektir.turk.seyahatname.tr bir seçim olarak belirlenebilir.otelrehberim.turizm. www. Otel Rehberim: Tercihinizi yurt içi turizminden yana kullanmanız durumunda otel rezervasyonunuzu online olarak yapabilmeniz için güvenilir ve geniş bilgi içeriği kriterlerini de göz önüne aldığınızda www. tek fley bu güvenlik numaras›n› verirken yan›nda kredi kart›n› bilgilerinizi de bildirmeniz.com www. E¤er bir internet ba¤lant›n›z yoksa veya Turk Nokta Net'i denemek istiyorsan›z yapaca¤›n›z CHIP GÜVENL‹K NUMARASI: 001-892-891112 .com www.gov. www.dunyaturu.net/netweb adresindeki kutucu¤a yazarsan›z aboneli¤iniz birkaç saniye içinde bafllam›fl olacakt›r. Aksi durumda zaten gideceğiniz büyük tatil köyleri ve lüks oteller size bu hizmeti sağlayacaklardır. Turk Nokta Net dünyas›.com’u rahatlıkla kullanabilirsiniz. Deneme aboneli¤ini nas›l kullanacaks›n›z? Bu sayfada size vermifl oldu¤umuz güvenlik numaras›. Trenin rahatlığı. rek kendinize daha önceden bir yol haritası çıkartabilirsiniz. Zaten diğer benzeri siteler de neredeyse 3 aşağı 5 yukarı benzer bir mantıkla hizmet verirler.net portal ile interaktif d nyan n par as olun! Bu evirdi iniz.net deneme aboneli¤inizi bafllatman›n en kolay yoludur. Koltu¤unuzdan bile kalkmadan otel rezervasyonunuzu yapt›r›n Tabii ki daha önce de belirttiğimiz gibi ulaşımla ilgili yapacağınız ayarlamalar sadece ulaşımı kendiniz çözeceğiniz durumlarda gerekli olacaktır.com www. Bu bir bakıma ekonomik de olabilir. uçağın hızı. yenileniyor. mutlaka oraya nasıl ulaşacağınız da verilmesi gereken kararlar içinde yer alacaktır. Dolayısıyla otomobilin ve uzun yol tecrübeniz varsa kendi arabanız ile tatile çıkmak da Seçiminizi Yap›n: Bu site seyahat konusunda bilmek istediklerinize sahip. Derginiz CHIP.kgm. ma de¤erli hizmetlerden faydalanabileceksiniz. Bu sitenin dışında aşağıdaki benzeri hizmet veren diğer sitelerden de yararlanabilirsiniz.

trekking.com.net. sakatlanma.ogzala. yamaç paraflütü. camping. rafting. yürüyüfl ve spor malzemeleri ile ilgili bilgiler içeren bir site. Yoksa kim bilir belki de Pasifik kıyılarındaki rüya tatiliniz dünyanın en büyük fırtınası ile kesilebilir ya da Tibet’teki egzotik yolculuğunuz bir anda kum fırtınaları ile kabusa dönüşebilir! Mahmut Karsl›o¤lu. kaya t›rman›fl› gibi konularla ilgili bilgiler içeren bir site. Tarihi Seçin: Bofl oda olup olmad›¤›n› önceden kontrol etmeniz gerekiyor. Bu tür durumlarda hafta sonu yap›lacak do¤a kaçamaklar› rahatlaman›n en iyi yollar›ndan biri olabilir. Ancak yurtdışı için daha farklı web sayfalarını ziyaret etmeniz gerekir. Her yıl binlerce insan turistik gezi amacıyla yurtdışında ve yurt içinde geziye çıktıkları geziler sırasında sağlık sorunlarıyla karşılaşıyorlar. müşteri ve kredi kartı bilgilerinizin girilmesi istenecektir.detur. Hava Durumu: Son olarak her ne kadar tüm tatilinizi çok iyi bir şekilde planlamış olursanız olun gideceğiniz ülkenin hava koşullarını da (weather. bungee jumping. www.com) dikkate almadan tatil dönüşü için planlar yapmayın. Karşınıza otelle ilgili detaylar ve fiyat bilgileri gelecektir. www. aslında kişinin seyahat esnasında kaza.com.dsm. Şimdi seçimimizi Antalya’nın Alanya ilçesi olarak yaptığımızı varsayarak bu bağlantı üzerine tıklayın. her tür gezi sırasında karşılaşabileceğiniz sağlık sorunlarında gezi öncesi ve süresince yapmanız gerekenler konusunda size yardımcı olması amacıyla tatile çıkmadan önce www. su ve doğalgaz musluklarını sımsıkı kapamış olabilirsiniz. Tabii ki herkes her zaman haftalarca tatil yapacak kadar zaman bulamayabilir. paragliding. resini ziyaret edip gerekli bilgileri almak. Tek yapmanız gereken www. Vizeleriniz. Eğer yer varsa size ödemeniz gereken toplam tutar bildirilecek. ma¤arac›l›k konular›nda bilgiler içeren bir site. da¤ turlar›. Seyahat sigortası. Buradan da örneğin “Club Alantur” bağlantısına tıklayın. Ancak eğer buna karar vermediyseniz harita üzerinden ya da şehirlere ve kategorilere göre aratmanız da mümkün olabilir. Bundan sonra artık tatildeyken gönül rahatlığı ile en tehlikeli aktivitelere bile dahil olabilirsiniz. www. www. www. Karşınıza tüm şehirlerimizin ve popüler ilçelerinin bir listesi gelecektir. www. hiking.nolimits.com: Trekking. kampç›l›k. trekking. Web sayfası karşınıza geldiği zaman sol tarafta göreceğiniz menü.deepnature. Bilgilerinizi verip en alttaki “Onayla” tuşuna bastığınızda artık yeriniz ayırtılmış demektir. da¤c›l›k.org: Trekking. aradığınız oteli bulmanız için size çeşitli seçenekler sunacaktır. sağlık sorunu gibi risklerini seçmiş olduğu süre içinde belirlenmiş limitler dahilinde kapsam altına alan bir poliçe çeşidi ve bu tür bir sigortayı da online olarak yaptırmanız mümkün. ma¤ara. Eğer bunlar sizin için uygunsa üstte yer alan “Anında Rezervasyon yaptırın” tuşu ile rezervasyon sayfasına geçebilirsiniz. kampç›l›k.sigortam. Yurtdışı tatilleriniz içinse yine benzer şekilde rezervasyonlarınızı güvenle yaptırabilirsiniz.202 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Online Tatil Rehberi rinde de benzer şekilde uygulayabilirsiniz. kampl› turlar. Şirketin güvenliği Thawte ve Garanti Bankası tarafından sağlandığından güvenle yararlanabilirsiniz.touristhealth.tr. Burada kalacağınız gün aralığını belirttikten sonra “Oda durumunu kontrol et” tuşu ile istediğiniz tarihlerde seçtiğiniz otelde oda olup olmadığını öğrenebilirsiniz.net/seyahat/1. Özellikle ülke dışına çıkacaksanız ve gerek havasına gerekse hastalıklarına alışık olmadığınız bir ülkede sizi çok büyük sağlık problemleri bekliyor olabilir.tr: Do¤a ve macera turlar›.asp ad- CHIP | MAYIS 2002 .tatilonline. Seyahat Sigortas›: Eğer tatildeyken başınıza gelecek sağlık sorunlarından ya da kazalardan çekiniyorsanız bunun içinse alabileceğiniz en iyi yöntem seyahat sigortası yaptırmak olacaktır. pasaportlarınız ve biletleriniz her şeyiniz de yanınızda olabilir.com siteleri bu konularda size yardımcı olacaktır. zamansal uyumsuzluk (JET-LAG) ve taşıt tutması hakkında bilgiler ve hamilelerin yaşlıların ve çocukların yolculuk sırasında dikkat etmesi gereken gibi konular yer alıyor. rafting yapabilece¤iniz.tr: Alternatif spor dallar›. climbing gibi aktiviteleri organize eden bir firma. Ama yinede dikkat etmeniz gereken ve genelde gözden kaçan büyük bir problem daha mevcuttur.com.tourturkey. bağlantısına tıklayın. haftal›k turlar bulabilece¤iniz do¤a ve gezi sitesi.com adresine bir göz gezdirip gideceğiniz yer hakkında bilgi almanız iyi Zatil Sigortas›: Tehlikeli aktivitelere kat›lmad›n önce mutlaka sigorta yapt›r›n.com.com ve www. günübirlik yürüyüfller.metur. www. Bu sitede gideceğiniz ülkedeki sağlık sorunları ve riskli ülkelerin dışında uçak yolculuğunda sağlık. www. İlk olarak buradan “Şehirlere Göre” Eksiksiz bir tatil için sadece otel rezervasyonunu yapt›rmak yetmez Tatile çıkmak için bavullarınızı eksiksiz toplamış. Eğer otel adını biliyorsanız alfabetik listeden ulaşabilirsiniz. hafta sonu turlar›. yapay t›rman›fl.yahoo. Seçtiğiniz ilçe içinde yer alan oteller karşınıza geldiğinde burada başında yeşil “check” işareti olan ve yanında Rezervasyon bağlantısı olan her otel online rezervasyon yapabileceğiniz anlamına gelir. Turizm Hekimli¤i: Dolayısıyla. Hatta 1 haftal›k tatil bile bu kifliler için imkans›zd›r.tr: Da¤c›l›k. mkars@chip.tr GÜNÜ B‹RL‹K TURLAR » Tatile ay›racak zaman› olmayanlara Sa¤l›k Her fleyden Önemli: Tatildeykende sa¤l›¤›n›za dikkat edin. olacaktır.adrenalin.com.

benzer düflüncelerdeki insanlar› yak›nlaflt›rabilir veya çeflitli sorunlara çözümler arayabilirsiniz. Ancak online olarak gerçekleşen bu işlem sırasında vakit kaybetmemek için bazı kararları önceden vermenizde fayda vardır. ‹lk ad›m: Grup tasar›m›nda dikkat edilmesi gerekenler İlk olarak posta grubu oluşturmak istediğiniz alanda başka bir tartışma listesi olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Çünkü halihazırda binlerce kurulu tartışma listesi vardır ve aynı amaçla daha önceden kurulmuş bir listenin benzerini veya aynısı hazırlamak da pek anlamlı olmayacaktır. Artık bir konuda grup oluşturmaya karar verdiyseniz ve bu sorumluluğu alabileceğinizi düşünüyorsanız www. Herkese açık olan posta grupları sayesinde eski arkadaşlar tek bir çatı altında toplanabilirler. L ise öğrencilerinin üzerinde uzlaştıkları tek konu. ders notları grup adresine gönderilerek tüm üyelerin bu bilgilerden faydalanması sağlanabilir veya toplantı saatleri ve görevler tüm çalışanlara tek bir eposta ile gönderilebilir.groups. belki de hayatlarının sonuna kadar birbirlerinden ayrılmayacaklarıdır.com adresindeki “Start a new group” bağlantısına tıklayarak. Grup oluştur- mak istediğiniz alana karar verdikten sonra grubun amacına uygun olarak kısa ve açıklayıcı bir isim bulmalısınız.yahoo. ‹pucu: Kullanıcıların kendilerinin kayıt olmasına izin verilen açık abonelik sistemindeki herhangi bir gruba dahil olmak için yapmanız gereken tek şey “grupismisubscribe@yahoogroups.com” biçiminde- CHIP | MAYIS 2002 . Ancak günümüz teknolojisi ile bu bağlantıyı sanal da olsa yeniden kurmak mümkündür. Posta grupları etkili bir şekilde kullanıldığında öğrencilerden. iş derken herkes kendi yolunu çizer ve bir şekilde aradaki bağlantı kaybolur. Ancak mezun olduktan sonra üniversite. CHIP. Bir Yahoo ID ve bir e-posta adresine sahip olan herkes istediği başlık altında ve istediği içeriğe sahip gruplar hazırlayabilir.156 204 Ücretsiz Posta Grubu Hizmeti: Yahoo Groups Online Tart›flma Siteleri Sanal bir tart›flma ve yard›mlaflama platformu oluflturan posta gruplar› ile eski arkadafllar›n›z› tekrar bir araya toplayabilir. iş verenlere kadar çok geniş bir yelpazeye dahil kullanıcıların isteklerini karşılayacak ve hatta hayatlarını kolaylaştıracaktır. İsterseniz kendi adres defterinizdeki kişileri Yahoo Groups’a aktarabilir veya isteyen her kullanıcının sizden davet beklemeden kayıt olmasına izin verebilirsiniz. Grup oluşturulması ve yönetilmesi esnasında Yahoo’nun kendi hazırladığı ara yüz kullanıldığı için HTML veya özel başka bilgilere gerek yoktur. Grubu oluştururken göz önünde bulundurulması gereken diğer bir nokta ise grubun üyelerini belirlemektir. ücretsiz e-posta hizmetinin haricinde bir de ücretsiz posta grubu hiz- meti sunuyor. bu yazı içerisinde tasarım aşamasından başlayarak grupların nasıl oluşturulacağı. Örneğin önceki seneki sınav soruları. kullanıcı ve grup yönetimi hakkında bilmeniz gerekenleri gösteriyor. Dünyadaki en büyük portallardan biri olan Yahoo. grup oluşturma yönünde ilk adımınızı atabilirsiniz. Bunun için ister Yahoo Gorup dizinini kontrol edebilir ister bu dizin içerisinde istediğiniz konuyu aratabilirsiniz.

e-posta adresi girmelisiniz. Aslında bu soruya verilecek cevap tamamen listeye ayırmayı planladığınız zamanla ilgilidir. CHIP | MAYIS 2002 . kontrollü sistemde kişilerin üye olabilmeleri için sizin onayınız istenmektedir. Daha önce de bahsettiğimiz gibi grubun en önemli özellilerinden biri üye yönetimidir. şabilen bu mesaj grubun içeriğini ilginizi çekenlere kat›labilir veya kendiniz yeni bir ve amacını yeni kullanıcılara açıkgrup oluflturabilirsiniz. grup ismi ile uyumlu bir bir alt seçenek ise kullanıcıların kendi eposta adreslerini gizleme imkanı tanımaktadır ki bu kullanıcılar gruba e-posta ile mesaj gönderemezler. lar nitelikte olmalıdır. Şayet Newsletters seçeneğini işadaki “Select directory listing type” başlığı retlerseniz. Bunun Grup ve kullan›c› seçenekleri. bulunmayacağıdır. daha önce değindiğimiz düzeltmen olup olmayacağını belirleyebilirsiniz. tartışma listesinde moderator yani yöneticinin bulunup.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› 205 Kendi Eviniz: Grupla ilgili tüm ifllemleri.. Söz konusu kararlardan en önemlisi. gruba sadece siz mesaj gönderebilirsiniz. Grup oluşturmanın ilk aşamasında dört adımdan oluşan bir sihirbaz sizi karşılayacaktır. Yöneticinin görevi. Grup oluş- tusuna. giden mesajları takip etme gereği duymayabilirsiniz. üye olanlar için bir hoş geldin mesajı hazırlayabilirsiniz. Kapalı sisteminde ise sadece sizin davet ettiğiniz kişiler grubunuza üye olabilir ve bu seçimi ileride değiştirme imkanına sahip değilsiniz. ki bir adrese boş bir e-posta göndermektir. Sihirbazın üçüncü adımında Yahoo profilinizi ve daha önce girdiğiniz e-postalardan birini seçtikten sonra grup oluşturma sürecinin son adımına geçmek üzere Continue düğmesine tıklamalısınız. Moderated veya Newsüye yönetimi ve kullan›c› haklar› letters seçeneklerinden birini işaretleyebiGrubun temellerinin atıldığı ikinci adım. grup sayfanızın en üstünde ekrana gelecek olan kısa bir açıklama girin.. Açık üyelik sisteminde isteyen herkes grubunuza üye olabilirken. Söz konusu eposta adresinin daha önceden hazırlanmış olmasına gerek yoktur. Son olarak grupta. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden. Yaptığınız kategori seçimlerinin doğruluğunu onaylamak için bir sonraki pencerede bulunan “Place my gorup in. buradaki örnekte School&Education kategorisini kullanacağız. “Select membership type” başlığı altındaki Open (Açık). Eğer sizin tartışma listeniz çok belirli bir konuya sahipse gruba gelip. Daha sonra grup üyelerinin mesajlarını etkilemeyecek de olsa grupta kullanılacak dili seçmelisiniz. Buradaki grup ismi yerine dahil olmak istediğiniz grubun ismin. Yani diğer üyeler sadece okuyucu olarak katılabilirler. Birinci işlemin devamı niteliği taşıyan bu pencereden ise biraz önce seçilen kategoriye ait bir alt kısım seçmelisiniz. tıklayarak bir sonraki pencereye geçebilirsiniz. Daha sonra tek bir eposta adresi üzerinden tüm üyelere mesaj göndermek için. Sihirbazın ikini adımında ise oluşturduğunuz bu grup için grup sayfasında ve arama sonuçlarında ekrana gelecek bir isim yazmalısınız. için Unmoderated. Yahoo buraya gireceğiniz e-posta hesabını otomatik olarak oluşturacaktır. oluflturdu¤unuz grubun ana sayfas› üzerinden yapabilir ve konuklar›n›z› burada a¤›rlayabilirsiniz. Bunun için istediğiniz kategori bağlantısına.lirsiniz. Daha sonra yine aynı pencere üzerindeki “Describe your group” ku- altındaki “Listed” seçeneğini işaretleyerek hazırladığınız grubun tüm Yahoo grup üyeleri tarafından görünmesini veya Unlisted seçeneğini kullanarak bu grubun dizin içerisinde yer almamasını sağlayabilirsiniz.. örneğin “kal_mezunlari” yazmalısınız. Restricted (Kontrollü) ve Closed (Kapalı) üyelik seçeneklerinden birini kullanabilirsiniz. Bu sihirbazın ilk adımda grubunuzu oluşturmak istediğiniz kategoriyi seçmelisiniz. tüm mesajları gruba gönderilmeden önce incelemek ve uygun olmayanların üyelere gönderilmesini engellemektir.” bağlantısına tıklayın. gruba katılmasını istediğiniz maksimum 50 tane e-posta girebilir ve gruba yeni. Burada bulunan Son Ad›m: Art›k grubunuzun sayfas›na gidebilir ve burada kullan›lacak renkleri de¤ifltirebilirsiniz. Maksimum 300 karakterden oluGruplar Elinizin Alt›nda: Yahoo Groups ana sayfas›ndan varolan tüm gruplar› görebilir. ‹kinci ad›m: Posta grubunu oluflturma Artık grupla ilgili kararları kafanızda toparladığınız göre “Start a new group” bağlantısına tıklayarak yeni bir grup oluşturmaya başlayabilirsiniz. Kayıt işlemini tamamlamak için yapmanız gereken en son işlem ise size gelen onay mesajını geri göndermektir. Düzenleyicisi olmayan liste tamamen aboneleri tarafından tanımlanır.

gereksiz veya hatalı bulunursa sistemden silinecektir. Bunun için yerel klasörler altına farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve açılan nesne menüsündeki Yeni Klasör komutunu çalıştırdıktan sonra klasör için uygun bir isim verin. aynı gün içerisinde gönderilen mesajların size tek bir ileti içerisinde.com. Düzeltmenin kontrolü altında olmak kaydı ile her kullanıcı bu sayfaya istediği gibi dosya yükleyebilir veya alt klasörler oluşturabilir. Files kısmı ile benzer özelliklere sahip. Bir kural oluşturmak için Yeni düğmesine tıklayın ve birinci adımda koşul olarak “İletinin kimden satırı kişi adını içersin” seçeneğini işaretleyin. sık kullanılanlar listesi. Örneğin Members penceresinden grup üyelerini inceleyebilir. yani oylamadır. ktuztas@chip. Bu sayede hazırlayacağınız sorular ile kullanıcıların belirli konulardaki düşüncelerini alabilir ve istatistikler tutabilirsiniz. Outlook 2000: İlk olarak Outlook Express’dekine benzer bir şekilde yeni bir klasör oluşturun ve daha sonra yeni bir kural oluşturmak için Araçlar/Kural Sihirbazı komutunu çalıştırın. Outlook Express: İlk olarak söz konusu gruptan gelen iletilerin saklanacağı bir klasör oluşturmalısınız. Message Format başlığı altındaki seçenekler ise size gönderilen tüm mesajların HTML biçimine döndürülmesini veya olduğu gibi bırakılmasını sağlayabilir. Message Delivery altındaki seçenekleri kullanarak tüm mesajların ayrı ayrı. Ekrana gelen pencere üzerindeki Yeni düğmesine tıklayın ve takip eden penceredeki listede bulunan listeden “Bilinden gelen yeni iletileri taşı” türünü işaretleyin. Dikkat! Oluşturulan grup bir süre Yahoo tarafından takip edilecek. sağlayabilirsiniz. Ancak moderator isterse kullanıcıların bu servislere erişmesini engelleyebilir. Son olarak da E-mail Notification seçenekleri ile de gruptan ayrılan veya gruba yeni giren kişileri veya onay bekleyen mesaj/üyelik olup olmadı- Kural Sihirbaz›: Gruplardan gelen iletilerin kurallar yard›m›yla özel klasörler içerisine otomatik olarak tafl›nmas› sa¤lanabilir. Grup yöneticileri diğer kullanıcıların davranışlarından sorumludurlar ve kişilerin haklarını istedikleri gibi sınırlayabilirler. Ekrana gelen direktifleri takip edin ve daha sonra kural için bir isim oluşturduktan sonra Son düğmesine tıklayarak kuralı tamamlayın. Group Settings penceresini kullanarak da grubu oluştururken yaptığınız tüm ayarları kontrol edebilir ve memnun kalmadıklarınızı istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz.206 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› turma sürecinde yazılan tüm mesajları ve ayarları ileride istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. Message Format ve E-mail Notification ayarla- ğını bildiren mesajların hesabınıza gönderilmesini sağlayabilirsiniz. Buradaki bir diğer kullanışlı fonksiyon ise grup toplantılarının online olarak planlanmasına ve böylece ortak kararlar alınmasına imkan tanıyan Calendar. Grup Ayarlar›: Grup isminden ana sayfa renklerine kadar tüm de¤ifliklikleri Group Settings penceresini kullanarak istedi¤iniz gibi gerçeklefltirebilirsiniz. yani takvimdir. Kullanıcılar. Kadir Tuztafl. Grubun sunduğu en önemli fonksiyonlardan biri ise Poll. Kural açıklaması kısmını kullanarak kimden gelen iletilerin nereye taşınacağını belirtin ve daha sonra İleri düğmesine tıklayın. sahip olduğu dosyaları saklayabilmesi için 20 MByte’lık bir alan atıyor. sadece yönetici tarafından hazırlanan özel notların gönderilmesini veya hiçbir şekilde e-posta gönderilmemesini sağlayabilirsiniz. online dosya ve fotoğraf saklama. Birbirinden oldukça uzakta yaşayan arkadaşların online bir fotoğraf albümü oluşturulmalarına imkan tanıyan Photos ise. istemci gelen iletilerin kurallar yardımıyla otomatik olarak ayıklandıktan sonra özel bir klasör içerisine taşınmasını Grup ana sayfas› ve geliflmifl kullan›c› yönetimi Grup oluşturulduktan sonra grup ana sayfası ekrana gelecektir. rıdır. Kiflisel bilgilerin yönetimi ve posta seçenekleri Grup penceresinin sağ üst tarafında bulunan Edit My Membership bağlantısına tıklayarak kişisel bilgilerinizi güncelleyebilir ve ayarlarınızı değiştirebilirsiniz. Daha sonra Araçlar/İleti Kuralları/posta komutunu çalıştırın. Ancak Outlook Express veya Outlook kullanıyorsanız. Invites penceresini kullanarak istediğiniz kişilerin gruba üye olmalarını sağlayabilirsiniz. Buradan Yahoo profilinizi ve grup içerisinde kullanılacak e-posta adresinizi değiştirebilir veya yeni adresler ekleyebilirsiniz. veritabanı. grup ayarlarını ve kullanıcı özelliklerinizin tümünü değiştirebilirsiniz. Bunun haricinde Yahoo her gruba.tr CHIP | MAYIS 2002 . Sesli ve yazılı sohbet. online chat aracını kullanarak birbirleri ile sesli veya yazılı olarak sohbet edebilirler. kullanıcıları silebilir ve gruba bir daha üye olmalarını engelleyebilirler. Böylece kullanıcıların dosyaları online paylaşarak gereksiz trafik oluşması engelleniyor. takvim Yahoo’nun gruplar için sunduğu hizmetler arasında sayılabilir. Ancak buradaki en önemli nokta e-posta kutunuzun gereksiz yere işgal edilmesini engelleyecek olan Message Delivery. İkinci adımda “Belirtilen klasörüne taşı” eylemini seçin ve son olarak üçüncü adımda da gönderen kişiyi (Grup ismi) ve iletinin taşınacağı klasörü seçin. Buradan Yahoo Gorups’un sunduğu tüm fonksiyonlara ulaşabilir. ‹letiler için Outlook Express ve Outlook 2000 istemci ayarlar› Şayet çok aktif bir gruba üyeyseniz ve erişim adresi olarak da POP3 sunucusu kullanan e-posta hesabınızı verdiyseniz gelen kutunuz oldukça karışacak demektir.

hayallerinden arınmış finans yöneticileri ve gelecek araştırmacıları her şeyin aşağı yukarı aynı kalacağını ilan ediyor.. emektar endüstri kapitalizminin yerini “dijital kapitalizm” almış olacak ve zamanı dört temel eğilim belirleyecek: Maddecilikten kopma. Aksine yeni kültür çat›flmalar› olacak ve toplumumuzu bölecekler. 2 000 yılında yeni ekonominin iflasından sonra. Böylelikle gerçi “yeni bir insan” oluşmuyor.208 Peter Glotz’un Gelecek Senaryosu Dijital Kapital Gitgide artan dijitalleflme ça¤›nda. Ben tersini iddia ediyorum: Çünkü zamanında Gutenberg’in bulduğu hareketli harflerde olduğu gibi. Ama kapitalin serbest ekonomide belirleyici bir rol oynadığını itiraf etmenin artık zamanı gelmedi mi? Bugün paranın oluşan “telematik” toplumda ilişkiler yumağını en azından endüstri toplumunda olduğu gibi belirlediğini hala kabul etmeyen biri olabilir mi? CHIP | MAYIS 2002 . Dijitalleflmeyle birlikte mekan kavram› de¤ifliyor Peki elektronikleşme. O zaman geldiğinde. yeni iletişim ilişkileri insanın gerçekliğini gözlemcilerin bugün inandığından daha güçlü bir biçimde değiştirecek. tinsel mevcudiyet. ama daha fazla risk de getiriyor. birinci sınıf bir mobilleştirme aracı olan cep telefonu. sabır. Yeni cihazlar ve teknikler “endüstrileşmiş” toplum- larda kendini kabul ettirmeye başlayan göçebe yaşam stilini desteklemeyi sürdürecek. bir “medya dönüşümü” içine giriyoruz. Bana göre. Bu göçebe tip içinde programcılar ve web tasarımcıları bulunuyor: Biri göç ettiğinde. yerleşme ye- teneği ve hareketlilik değişiyor. zaman duygusu. sonuçta kültür çatışmaları doğacak. dijitalleşme. bu yüzden daha az para kazanır hale gelmeyecek. çünkü yalnızca başka bir yerde olmak üzere aynı işi yapıyor olacak. Bu iletişim devriminin bir simgesi. küreselleşme ve özellikle hızlanma. ağlaşma nasıl bir etkide bulunuyor? Telematik mantığı noktadan çok noktaya yapısından noktadan noktaya yapısına gelinmesine neden oluyor ve böylelikle daha fazla özgürlük. merkeziyetçilikten kopma.. Ancak yüzde 100 herkesin yeni medyaları kabul etmeyeceği içindir ki. ancak çoğunluğun 90’lı yıllarda iddia ettiği kadar hızlı değil. Şimdi tabii piyasa ekonomisinin yeni işleyiş biçiminin “dijital kapitalizm” olarak adlandırılıp adlandırılmayacağı konusunda tartışabiliriz. Bu ilk bakışta bir polemik izlenimi uyandırıyor. Bu dönüşümün etkilerini ancak 2009 yılından itibaren hissedeceğiz. özgür ve çat›flmas›z bir toplum söz konusu olamaz. ama yer (mekan) hissi.

yeni parçacık hızlandırıcıları gibi yüksek teknolojilerin hiçbir anlamının olmayacağı gibi söylemlerle dejenere edilecek. Milyonlar ruhun ve vücudun özel bakıma ihtiyaç duyacağı veya kıyametin yakında kopacağı. Gerçekte para üzerinden yürütülen takas ilişkileri planlı ekonominin kamuflajından daha şeffaf. Varolan işsizlere. ancak dramatik bir sonuç doğuracağı ortada. agaro@chip. 2/3’lük bloğun ideolojisi halen üçte birlik bloğun ideolojisi karşısında üstün görünüyor. Berlin Bilim ve E¤itim senatörü. Dijital kapitalizmin büyük toplumlarında bu durum böyle kalacak gibi görünüyor. Ancak yeni alt tabakanın militarizme kaydığına dair ilk belirtiler geliyor: Dünya Ticaret Örgütü’ne veya Davos’taki Dünya Ekonomik Forum’una karşı küreselleşme karşıtlarının protestoları. 2/3’lük blok endüstri toplumundan arta kalanları (çalışanların yüzde 15’inden ibaret) destek kuvvetler olarak içine alacak.SER‹ 209 “Yeni alt tabakalar›n militarizmi”nde. Sonuç ne olacak? Bu politik sınıfın tepkisine bağlı. ivmenin tersi anlamında)” deniliyor. Politik sınıflar alıcılarını çalıştırmalılar. siber uzayda aynı süreyi geçirip bedavaya bilgisayar oyunu programlayan birinin horlanıp bağımlı olarak görüldüğünü soruyor. İvmenin ve yavaşlamanın arasındaki kültür çatışmasının en azından önümüzdeki 20 yıl boyunca devam edeceğini düşünüyorum. 15 Haziran 2001’de Göteborg’daki Avrupa Birli¤i zirvesindeki ayaklanmalara de¤iniyor. BEN‹M V‹ZYONUM ‹nsanl›k tarihinin en ilginç yüzy›l›n›n bafl›nday›z. Analogdan Dijitale (2001) Dijital kapitalizmde s›n›flar ve 2/3’lük blok Benim öngörüm şu: Avrupa’nın büyük toplumlarında 2/3’lük bir toplum düzeni oluşacak. “daha mantıklı” yaşayabilmek için materyal etkilere açık yüklü gruplar eklenecek.tr CHIP | MAYIS 2002 . sadece çatışma dolu gruplar dışarıda kalacaklar. Peter Glotz (62) Aktiviteleri St. Dijital kapitalizm “sosyal piyasa ekonomisi” halini almış olan endüstri kapitalizminden biraz farklı olacak. Alttaki ve üçüncü üçlükteki sınıfta ise önemli ölçüde bilime dayalı bir topluma ayak uyduramayanlar yoğunlaşacak. tıpkı endüstri toplumundaki sarı kasklı metal işçilerinin simge olduğu kadar. Bunların ideolojisine “yavaşlama (hızlanmanın. Dijital kapitalistler modernleflme karfl›tlar›na karfl› Bu ne mi demek? Çatışmaya yatkın gruplar bilinçli olarak alttaki üçte birlik dilime düşüyorlar ve burada modernleşme mağluplarına tosluyorlar. Günümüzde bu değer sistemleri arasında kavga iyice körüklenmiş durumda. Sistemin rafinesi de şu: Çatışmaya yatkın gruplar 2/3’lük bloğa dahil olacak.com. Kaliforniyalı kapitalizm modelleri uygulamaya konulur. Ancak kesin olan bir şey var: “Tarihin sonu” (Francis Fukuyama). üçüncü. rece daha iyi yaşayan bir çoğunluk bloğu oluşacak. Kitap Yazar›: H›zland›r›lm›fl Toplum (1999). Böylece gö- Dijital kapitalizmin sonu ve antikapitalist 1/3’lük s›n›f MIT’te (Massachusetts of Technology) psikologluk yapan Sherri Turkle. Gallen Üniversitesi’nde ‹letiflim bilimleri profesörü 26 y›ll›k politik aktivite. Peter Glotz Çeviren: Garo Antikac›o¤lu. Simge analistleri için ekonomide lider olanlar. Bu çatışma gerçi Marksizm gibi kapalı bir ideolojinin oluşumuna neden olmuyor. tabii eğer halen bunlara sahiplerse. Prof. antikapitalist üçte birlik sınıfı sisteme dahil etmek (“Inclusion”) için çabalayabilir ve yaşam stillerine karşı toleranslı olurlar ya da neoliberalizmin bizlere gösterdiği gibi. “ruhların katılaşmasının” karşısına yeni aile değerleri ve bir doz yeni dindarlık konulacak. Ortalıkta paçavralar uçuşuyor ve bugün yaşadıklarımız sadece bir başlangıç. Ekonomik düzenin bu bölümünü gizlemek denemesi ya sinsiliktir ya da saflık. Bu %62 durumda daha sert. belki kanlı çatışmalar ortaya çıkabilir. Antirasyonel kültür kritiğinin yeni bir dalgası yükselecek. Peki ama yar›n›n dünyas› nas›l olacak? CHIP size her ay biliflim ça¤›n›n öncü düflünürlerini vizyonlar› ve ütopyalar› ile tan›t›yor. liberalizmin “kesin zaferi” veya çatışmasız bir toplum söz konusu olamaz. İyi politikalar yapıp. neden günde 14 saat online olarak borsayı takip eden bir borsacının üstün görülüp de. Peter Glotz. eski SPD baflkan› izm Yalnızca enformasyon ya da bilgi toplumundan bahseden biri vicdan azabını sergilemiş oluyor. dijital kapitalizm için bir emprezaryo oluşturacak. “ekonomi terörü”ne veya dünya çapında “markalaşmaya” karşıydı. Böylece devrim yapabilecek bir “sınıf ” olmayacak.

tr Reklam Müdürü: Nurhan Ba¤c› Eyiip bnurhan@vogel.com. Sena Kürflün. DÜNYA’DA CHIP 3 CHIP’in yay›nland›¤› di¤er ülkeler: Endonezya Romanya Tayland Hindistan Rusya Italya Singapur Almanya Macaristan Slovakya Cumhuriyeti Çek.fi.tr VOGEL MEDYA YAYIMCILIK A. (TB) Thomas Baur.tr 3 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR Yeni bafllayanlar için bilgisayar ve internet rehberi Renk Ayr›m›-Film Ç›k›fl ve Bask› ASIR Matbaac›l›k Ltd.tr Genel Yay›n Yönetmeni: Ufuk Yamank›l›ço¤lu uyaman@chip.com.tr Ecevit B›kt›m. Tel:(212) 283 84 38 Da¤›t›m: B‹RYAY A. Peter Glotz. VOGEL Medya Yay›mc›l›k A.’N‹N D‹⁄ER YAYINLARI 3 LEVEL Türkiye’nin bir numaral› oyun dergisi www.fi.tr Market Sorumlusu: Yeliz Koyun kyeliz@vogel. esahin@chip...com. Ün ‹fl Merkezi 231/3 Kas›mpafla/‹stanbul Telefon: (212) 297 17 24 (pbx) Faks: (212) 297 17 33 Abone Faks: (212) 238 73 43 Yaz› ‹flleri Faks: (212) 238 73 26 Web Adresi: http://www.com. (SR) Stefan Reinke.tr Katk›da Bulunanlar: Murat Karsl›o¤lu.com. Malezya Ukrayna Çin Polonya Yunanistan Merkezi Almanya’da bulunan ve Almanya’n›n en çok sat›lan ayl›k bilgisayar dergisi olan CHIP.tr Reklam Trafikeri: Aynur K›na aynur@vogel. (AB) Andrea Bauer) Görsel Yönetmen: Gökhan Koç.tr Kadir Tuztafl. (MS) Markus Schmidt.com. haber. gokhank@chip.tr Yaz› ‹flleri Müdürü: Mahmut Karsl›o¤lu mkars@chip.level.com Bilgisayar.tr Pazarlama Müdürü: Güler Okumufl oguler@vogel.com. ktuztas@chip.com.tr CHIP Test Merkezi: fiahin Ekflio¤lu.chip.fi.tr Haber Merkezi: Cem fianc› cemsanci@chip. Ozan Ali Dönmez. (TF) Thorsten Franke.tr Grafik Asistan›: Dilek K›rcan Genel Müdür: Hermann W. chipyaz@chip.com.: Piyalepafla Bulvar› Zincirlikuyu Cad.itb.tr 3 IT BUSINNESS WEEKLY IT profesyonellerinin güvenilir rehberi www.tr CHIP Online: Halil Selanik.tr CHIP CD: Korcan Meydan.com.com. kitap. Paul Genel Müdür Yard›mc›s›: Beste Özerdem Finans Müdürü: Aylin Aldemir Halkla ‹liflkiler Müdürü: Özlem Cenker Pazarlama Sorumlusu: Ayten Çar Abone Bölümü Sat›fl Müdürü: Asu Bozyayla Abone Servisi: Ayten Akgüre Ebru Cinek Da¤›t›m Müdürü: Cem Cenker Da¤›t›m Asistan›: Mehmet Çil Üretim Koordinatörü: Turgay Tekatan VOGEL Medya Yay›mc›l›k A.com. müzik. Türkiye ile birlikte 17 ülkede yay›nlanmakta. sinema. fiti. Ad›na Sahibi: Gökhun Sungurtekin VOGEL MEDYA YAYIMCILIK REKLAM GRUBU Sat›fl Müdürü: Gülcan Bayraktar gulcanb@vogel.tr 3 www. (KK) Kim Kranz.com.com. (FK) Fabian von Keudell. yavuz@chip. Chian Baykal.com. Cum.com.233 » KÜNYE REKLAM ‹NDEKS‹ Yay›n Koordinatörü (Sorumlu): Gökhun Sungurtekin sgokhun@chip. CHIP | MAYIS 2002 .tr Yavuz fiahin.com. Garo Antikac›o¤lu. korcan@chip.com.internetimiz.fi. ecevitb@chip.com. (PH) Peter Hummer. webmaster@chip.tr Yaz› ‹flleri: Sevda K›l›ç.com.

ekran kart› ve bellek montaj›nda dikkat edilmesi gerekenleri ve ad›m ad›m montaj›n nas›l yap›laca¤›n› aç›kl›yoruz. Kiflisel DVD’nizi menü ve dizin yap›lar›yla birlikte DVD’ye yazmak için en kullan›fll› yaz›l›mlar› test ediyoruz. 3 Webcam ile Gözetleme Evinizi otomatik olarak sürekli gözetleyin 3 Araflt›rma Laboratuvarlar›ndan Gelece¤in teknolojileri 3 En ‹yi E-mail ‹puçlar› Trick’ler ve spam’e karfl› önlemler ! Yaz›larda güncel geliflmelerden kaynaklanan de¤ifliklikler yap›labilir CHIP | MAYIS 2002 . acil durumlarda kullan›lmak üzere ilkyard›m çantan›z› haz›rl›yor ve ses kart›. D‹⁄ERLER‹ 3 Grafik Plug-in’leri Yaz›l›m Testi Süper efektler için ücretsiz eklentiler Kendi DVD’ni Kendin Yap Sadece Authoring yaz›l›mlar›yla DVD’nin nimetlerinden tam olarak faydalanabilirsiniz. sabitdisk.234 CHIP’TE GELECEK AY HAZ‹RAN 2002 Pratik Donan›m Problemlerine Son Bilgisayar›n›z kilitlenip kald›¤›nda ne yapman›z gerekti¤ini bilemezsiniz. ‹puçlar› Upgrade Rehberi Terfi rehberimizin birinci bölümünde upgrade öncesi sistemi haz›rlamay›. Donan›m Test: CD Yaz›c›lar Giderek artan CD kopyalama ve veri kaydetme ihtiyaçlar›na cevap vermeyi amaçlayan piyasadaki en yeni ve en h›zl› CD yaz›c›lar›n karfl›laflt›rmal› testi ve CD kopyalamak için ipuçlar›. ekran kart› ve anakart problemlerinin çözümü için reçeteler sunuyor. CHIP. Siz de kendi sisteminizi kendinizin terfi ettirmesinin gururunu yaflay›n.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful