P. 1
Chip Mayis 2002

Chip Mayis 2002

|Views: 62|Likes:
Yayınlayan: Metin Günüşen

More info:

Published by: Metin Günüşen on Jul 08, 2013
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/04/2013

pdf

text

original

Windows XP Powertoys: ‹lginç ve faydal› ek araçlar

s142

2C

D’li

AYLIK YAYINDIR • MAYIS 2002 • ISSN: 1300-9419 • 112415 • SAYI: 2002/05 • 3.750.000 TL

Kolay ve H›zl› A¤ Kurulumu
5/2002 www.chip.com.tr

Basit bir ev a¤›n›n pratik kurulumu için ipuçlar›
s54

B‹LG‹SAYAR & ‹LET‹fi‹M KÜLTÜRÜ

2 CD!
Tam Sürüm

Windows ve Office

Paraliz 1.0
Kiflisel finans yönetim yaz›l›m› ile parasal ifllemlerinizi daha verimli ve h›zl› bir biçimde gerçeklefltirin

SON SÜRAT
k ‹PUÇLARI: Zaman tasarrufu sa¤layan pratik
ipuçlar›yla daha verimli çal›flabilirsiniz s20 k Gizli ve etkili 45 ipucuyla PC’nizi h›zland›r›n

CHIP CD: eCHIP
k TOP Freeware: Tamam› ücretsiz en iyi yaz›l›mlar k Dosya kurtarma araçlar›yla bilgilerinizi geri kazan›n k PC’nizi h›zland›racak Tuning yaz›l›mlar› k Windows XP Powertoys
eCHIP ‹çeri¤i s110

ÜCRETS‹Z
Kaynaklar
k En yeni filmler, MP3’ler ve oyunlar k Gizli downloadlar, ücretsiz cep hizmetleri k Donan›mlara ince ayar, yaz›l›mlara ipuçlar›
s176

Pratik
k Excel’de Grafik: Tablo ve
s152

Test: 3D Ekran Kartlar›

diyagramlar›n›za etkileyici grafikler k Sistem Kurulumu 10 ad›mda yeni iflletim sisteminin sorunsuz ve h›zl› bir flekilde kurulumu s112
K›br›s Fiyat›: 4.500.000 TL

H›z Yar›fl›nda
k GeForce4 ve rakiplerinin en h›zl›
ekran kart› olmak için k›yas›ya rekabeti
s68

S‹STEM‹N‹Z‹ YEDEKLEY‹N
En iyi sistem ve dosya kurtarma yaz›l›mlar› incelemede Windows’unuzu yedekleyin ve güvence alt›na al›n s120

Serial ATA
Yeni arabirim standard› neler sunuyor? s64

3

»

seyir defteri
Tafl Devri ‹nternetten Üstün
21. yüzyılda bilişim teknolojisinde gelinen nokta ilk bakışta hayranlık uyandırıcı. Bugün, taş devrine göre çok daha fazla şey biliyoruz, ancak düşündürücü olan değerli verilerimize gerekli özeni göstermememiz. Dijital çağda önemli veriler bir daha kurtarılamamak üzere kaybolabiliyor. Bu bağlamda taş devrinden kalma mağara resimlerinin günümüze kadar bozulmadan gelmesi bir anlamda bilişim teknolojisinin örnek alması gereken bir olay. İlkçağlarda bilgisayar kullanılıyor olsaydı; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacaktı; zira dijital verilerin kayalara, hatta kağıtlara yapılan çizimler kadar dayanıklı olması mümkün değil. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki bir CD-ROM en iyi koşullarda saklandığında en fazla 100 yıl, disketler ise 10 yıl dayanabiliyor. Konuyla ilgili en çarpıcı örnek, NASA’nın başına geldi: Kutularda paketlenen ve ihmal edilip oralarda unutulan milyonlarca manyetik bant yüzünden en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık arşivi yok olmuş durumda. Bununla ilgili bir anekdotu da sizlerle paylaşmak istiyorum: “Hoş geldin John! Yanında ne getirdin? – Mike, çok özel bir şey var yanımda. Dünya uzun süredir böyle bir şeyi bekliyordu. İnanılmaz, söyle çabuk, nedir bu? – Beyaz, dört köşeli bir materyal ve bir de tahta parçası var burada. Gerçekten heyecan verici John, hadi bizi daha fazla merakta bırakma, anlat... – Bu tahta parçasını beyaz materyal üzerinde hareket ettirdiğimde, tam olarak temas ettiği yerleri renklendiriyor. İnanılmaz bir şey bu... – Evet, ama hepsi bu kadar değil Mike. Bu tahta parçasıyla, bu arada buna kalem deniliyor, bir harfi, normalde bilgisayar ekranında gördüğümüz gibi, materyal üzerine çizdiğimizde... İnanılmaz, yavaş yavaş anlamaya başladım bunu. Yani birçok harfi yanyana çizdiğinde, monitör olmadan da okuyabiliyorsun. – Evet Mike, gerçekten de öyle, kavramaya başladın. Bu materyale kağıt deniliyor. İnanılmaz. Ve bunun için elektriğe de ihtiyaç duyulmuyor, öyle değil mi? – Hayır, hayır Mike, fantastik değil mi? Pil ya da aküye bile ihtiyacın yok. İnanılmaz John. Hey John, onu katladın. Notebook’umla da yapabilirim ben bunu. – Hayır Mike, bu başka, bunu istediğin boyuta gelene kadar katlayabilirsin. Hey, giderek küçülüyor bu. Şimdi hatta cebime sığacak kadar küçüldü. Bu gerçekten inanılmaz, şimdi bunu hep yanımda taşıyabilirim. Şuna bir dokunabilir miyim? – Elbette Mike. Dokun bak. Bu gerçekten inanılmaz John, bunun hiçbir ağırlığı yok nerdeyse. – Doğru Mike. Bu en küçük Notebook’tan 100 kat daha hafif. Aküsü yok, 100 kat daha hafif, inanılmaz, hayal görüyorum galiba. – Hayır, hayır Mike, hayal görmüyorsun. Bak şimdi ne yapacağım. Ama John, ne yaptın, ortadan ikiye ayırdın onu. – Bu materyal o kadar fantastik ki, bak Mike. İki parçayı yanyana tutuyorum ve halen okunabiliyor. İnanılmaz, bunu bir de disketle denemeli, ha ha ha. – Bu kadarla da kalmıyor Mike, bu kağıt çok daha dayanıklı, onu istediğin yere götürebilirsin, çok düşük ve çok yüksek sıcaklıklarda kullanabilirsin. Ve ona artık ihtiyaç duymazsan, onunla burnunu silebilir veya tuvalette..., anlıyorsun ya Mike. Evet John, inanılmaz... Söylesene, bu demek olmuyor mu ki, bir gün bilgisayar ve notebooklara hiç ihtiyacımız olmayacak. Yani John, çok etkilendim...

Ufuk Yamank›l›ço¤lu, Genel Yay›n Yönetmeni uyaman@chip.com.tr

‹lkça¤larda bilgisayar kullan›l›yor olsayd›; bugün o dönemlere ait elimizde hiçbir bilgi olmayacakt›; zira dijital verilerin kayalara, hatta ka¤›tlara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il.

CHIP | MAYIS 2002

4

‹Ç‹NDEK‹LER 5/2002
Kapakta yer alan konular k›rm›z› renkle yaz›lm›flt›r.

GÜNCEL 14
Güncel Haberler: Nokia’dan yeni modeller, IBM’den Microdrive, Sony Clie Pef-H770C, Arabada Dolby Kalite, Yeni Intel ifllemciler, DVD yerine Blu-Ray...

KAPAK KONUSU 20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilir ve ifllerinizi kolaylaflt›rabilirsiniz

DONANIM 34 40 50 54 62 64 68 82 86 90
Donan›m Haberleri Donan›m Testi: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: GeForce4’e rakip SIS’in yeni chipseti ve 64 bit’lik AMD’nin yeni ifllemcisine ilk bak›fl Network Kurulumu: Basit bir a¤›n kurulumu ve PC’leri ba¤lamak için alternatifler Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› kazanan Arri Lazer’in hikayesi Serial ATA Arabirimi: Yeni disk arabiriminin sunduklar› Test: Ekran Kartlar›: GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl› Alternatif Girifl Ayg›tlar›: Fare ve klavye alternatifi, ileri teknoloji ürünü, ergonomik girifl ayg›tlar› incelemede Donan›m Günlü¤ü: Donan›m dünyas›nda geçen ay... CHIP TOP 10 Testleri: Donan›m ürünlerinde en iyi 10

20

Son Sürat Windows ve Office
45 pratik ipucuyla Windows ve Office’te zaman tasarrufu yaparak daha verimli çal›flabilirsiniz.

68

Test Ekran Kartlar›
GeForce 4 chipsetli ekran kartlar› piyasada. Dünyan›n en h›zl› ekran kartlar›n›n en h›zl› ve en iyi olmak için k›yas›ya yar›fl›

Yeni Ürünler: Donan›m
41 ‹fllemci: ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart: Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek: Easy Disk 42 DVD, VCD, CD Player: Mustek DVD-V560 Anakart: Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek: Netac Bootable OnlyDisk 44 19” Monitör: Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c›: Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu: KAAN Twin 46 PDA Modülü: Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk: Samsung SP80A4H Anakart: ChainTech CT-7VJDA 48 All in One: Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk: SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart›: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

Yeni Ürünler: Yaz›l›m
105 Grafik Tasar›m Yaz›l›m›: Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m›: Adobe Photoshop 7.0 Beta CAD Yaz›l›m›: Auto Cad 2002 114 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m›: Astrosell Professional FTP Yaz›l›m›: Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m›: LapLink Gold 11 116 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m›: Mcafee Internet Security 4.01 Video Düzenleme Yaz›l›m›: Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m›: Adobe GoLive 6

CHIP | MAYIS 2002

. oyunlar. donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c› medyalar›n tafl devrinden uzay ça¤›na geliflim evreleri ve dayan›kl›l›k sorunu Tatil Siteleri: Yaz gelmeden tatil rezervasyonunuzu flimdiden internet üzerinden yapt›rabilirsiniz E-Mail Listeleri: POP3 ve web tabanl› hesaplar için mailing-list’ler oluflturmak 192 200 eCHIP Editoryal ‹çeri¤inden Seçmeler Computer Easy Bilgisayar Sözlü¤ü: D Harfindeki Onlarca Terim PC ONLiNE Ay›n Web Siteleri: Yerli ve yabanc› ilginç web sitelerinin aç›klamalar› ve linkleri. MP3’ler. uygulamalar. ücretsiz cep hizmetleri. donan›mlara ince ayarlar ve yaz›l›mlara ipuçlar› için ücretsiz kaynaklar 142 PRAT‹K 150 152 162 164 Pratik Girifl: Ay›n bug’› ve ay›n ipucu Excel Grafikleri: Excel belgelerinize ve diyagramlar›n›za etkileyici grafikler ekleyerek verilerinizi daha baflar›l› bir flekilde sunabilirsiniz 6 Ad›mda Word’den PDF’e: Word dokümanlar›n› PDF dokümanlar›na dönüfltürün ‹puçlar›: Windows. Reklam Pencerelerine Son: Sörf yaparken istek d›fl› aç›lan reklamlardan kurtulma yöntemleri SUXXESS VB Kursu: Form nesnesi özellikleri. ücretsiz cep hizmetleri. 120 Dosya Kurtarma Araçlar› Sistem kurtarma. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi. dosya kurtarma ve image yaz›l›mlar›n›n karfl›laflt›rmal› testi. eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler INTERNET 170 174 176 ‹nternet Haberleri Servis Testleri: En yeni ve en iyi web servislerinin incelemesi ‹nternette Her fiey Bedava: En yeni filmler.. gizli download’lar. sorunsuzca yeni bir iflletim sistemi kurmak isteyenler için kurulum rehberi Test Dosya Kurtarma Araçlar›: Sistem kurtarma..5 YAZILIM 98 102 104 110 112 120 134 176 Yaz›l›m Haberleri Ay›n Shareware’leri: Güncel shareware yaz›l›mlar ve araçlar Yaz›l›m ‹nceleme: Ticari yaz›l›mlar›n k›sa tan›t›mlar› eCHIP CD: May›s 2002 CD’sinin içeri¤i ve önemli programlar Yeni Windows Kurulumu: 10 ad›mda eski sistemini yedekleyip. MP3’ler. okur sorular›. yöntemler Access Kursu: Veri taban› arayüzü XML Kursu: Bölüm 4: XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD 204 VE D‹⁄ERLER‹ 3 8 208 212 233 234 Seyir Defteri OkurYorum Vizyon: Gelecek Senaryolar› Abone Formlar› Künye Gelecek Say› CHIP | MAYIS 2002 . konigürasyonu ve ayarlar› XP Powertoys: Windows XP için faydal› ve e¤lenceli araçlar paketiyle iflletim sisteminizin özelliklerini gelifltirebilirsiniz ‹nternette Her fiey Bedava En yeni filmler. gizli download’lar.. eksiksiz bir Windows güvenli¤i için tavsiyeler Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet çözümü Sharepoint’un kurulumu. oyunlar.

özür dileriz. Gerçekten birçok dergiden kapsamlı ve bol içerikli. Bence bu boşluğu doldurmak için yeni köşeler açabilirsiniz. (216) 499 62 99 ve (212) 336 61 00.. Bu yüzden sizleri kutlarım. donanımlar hakkında daha detaylı bilgi vs. Bu hatalardan dolay› okurlar›m›z ve ilgili firmalardan özür dileriz. Ben sizden bir ricada bulunacağım. en yakın takipçisi yarınız kadar satıyor.tr Sayfa say›n›z düfltü Derginizi 1999’dan beri takip eden gerçek bir fanatik CHIP’çiyim... Do¤rusu için TOP 10 testimize bakabilirsiniz. o kadar ki. sayfas›nda yer alan Donan›m Testi bölümünde Samsung SP8004H sabitdiski tan›t›m›nda vermifl oldu¤umuz firma bilgileri hatal›d›r. (216) 522 99 00. dergide yayınlanan bilgi hatalarını (donanım. Flash. şu anda hemen hemen normal satış fiyatı kadar. Başarılar dilerim. Murat Ahmetbeyo¤lu Ch›p: Bu yazılara maalesef internet üzerinden ulaşma şansınız yok. Ayrıca haber sayfalarınız da bilişim dünyasındaki gelişmelere hızlıca bir göz atmamıza çok yardımcı oluyor. en uzağı görendir” gibi yüksekten uçarken uzağı görmenin yan etkileri mi var? Türkiye’nin içinde olduğu bu kriz ortamında biraz daha sağ duyulu olmak gerekmez mi? Türkiye’nin en iyi dergisine saygılarımla. Abdülkadir Bayrak Hatalar kitap盤› Sayın CHIP çalışanları. Benim naçizane katılım sebebim. Word. derginizi yaklaşık 6 ay önce okumaya başladım.. CHIP | MAYIS 2002 . derginizi iki yıldır takip ediyorum. Düzeltir. Koyuncu. yazılım) küçük bir kitapçık olarak yayınlasanız ya da sitede yeni bir link oluştursanız memnun olurum. ama fiyatının yüksek olması sürekli takibimizi zorlaştırıyor. World. Ben herhangi bir cihaz almadan önce mutlaka Top 10 listelerini ve arşivimi inceliyor ve her an bilgisayarım hakkından CHIP’e danışarak hareket ediyorum. ancak tabii ki benim de bir ricam olacak: Derginin sayfa sayısı geçen yıllara göre bir hayli düştü (gene dopdolu olmasına rağmen). Ayr›ca ayn› safyada TOP 10 testimizde do¤ru olmas›na ra¤men. Yer almas› gereken firmalar Armada. Excel gibi programların her ay dergide 1-2 sayfa eğitimini verirseniz sevinirim. Ufotek’tir.8 okuryorum Daha H›zl› Bir Sistemim Oldu. gibi. başarınızın devamını dilerim. Bu tür faydalı pratik yazıları daima görmek istiyoruz.. Verdiğiniz yararlı bilgilerden ötürü teşekkür etmek isterim. eCHIP CD’lerindeki bir yıl öncesinin sayılarını PDF formatında okuyabilirsiniz. CHIP PUAN ve Fiyat/Performans de¤erleri de yanl›fl girilmifltir. Kont. Yücel Naz›m Kurtel Poster istiyorum Sevgili Chip yetkilileri. Başarılarınızın devamını diliyorum ve benim gibi bir çok fanatiğinizin olduğunu tahmin ediyorum! Tuna Pehlivano¤lu Merhaba CHIP. Haber sayfalarının sayısını arttırmanızı öneririm. onlara her konuda destek çıkmayı da unutmuyor. Excel e¤itimleri Merhaba. Buraya kadar her şey iyi güzel de her sayınız mesela Kasım 2001 kadar kaliteli olabiliyor mu? Eski dergilerinizi önceden yarı fiyatına yakın bir değerde satarken. masaüstü yayıncılık ile ilgili yazı çıkmaması ve çok Fiyat elefltirisi Derginizi 2 yıldan beri takip ediyorum. Gerçekten çok başarılısınız. şimdilerde 190’ı geçmiyor. Mükemmel bir çizginiz ve seviyesi yüksek bir yayıncılık anlayışınız var. “PC’nizi H›zland›r›n” CHIP 4/2002 yorum@chip. Tartışmasız Türkiye’nin en iyi dergisi. (212) 230 89 80. Burak Uçan Ch›p: Çok eski dergilerimizi daha ucuz bir fiyattan satıyoruz.. Bir ricam olacak: Photoshop. 3 yıldır bana kazandırdıklarınız için çok teşekkürler. 1997 yılından beri çok samimi bir okuyucunuzum.com. ancak daha yeni olan dergileri normal fiyatının biraz altında satmayı daha doğru buluyoruz... Bir de bu konuyu (bolca karşılaşılan hatalar) bulabileceğim eski sayılarınıza internet ortamında nasıl ulaşırım? Yardımcı olursanız sevinirim. derginizi büyük bir ilgi ile okuyorum. Eda Narl› Masaüstü yay›nc›l›k Merhaba. Nisan sayınızdaki “Sisteminize Doping” yazısından sonra sistemimde belirgin bir hızlanma kaydettim. Önerimi dikkate almanız dileğiyle. CHIP insanlara bir bilgisayar kültürü sağladığı gibi. Firmalar›n telefonlar› s›ras›yla. Ch›p: Sayfalarımızda her ay mümkün olduğunca Office programlarıyla ilgili eğitici yazılara yer vermeye çalışıyoruz. DÜZELTME 2002 Nisan say›l› dergimizin 46. örneğin eskiden en az 240 olan bu sayı. Altı aydır okuduklarımdan bayağı bir bilgi edindiğimi fark ettim. CHIP’in yıllardır kalitesinden ödün vermediği açıkça ortada ve bence de bu nedenle ona bağlanan okurlar gün geçtikçe artıyor. böyle olması gerekiyor muydu? Acaba bu rakipsiz kalmanın verdiği bir rehavet mi? Kaldı ki sizin sloganınız “en yüksekten uçan. Pratik sayfalarımızdaki Tipps&Tricks bölümümüzde de işinize yarayacak ipuçları bulabilirsiniz. Bundan sonra derginizde bir tane bile olsa bilgisayar veya onunla ilgili posterler vermenizi istiyorum. İçeriğiniz beni oldukça tatmin ediyor ama benim gibi bilgisayar hastalarının ufak bir sıkıntısı var.

Hangisi daha iyi. Çünkü deneyim.. arkamızda bıraktığımız çeyrek asırlık deneyimin tüm dünyayı etkileyen sonuçlarını açık olarak görüyoruz. ister böyle bir özel sayı olsun ister dergi eki olsun. Bu konuda büyük bir eksikliği doldurduğunuza inanıyorum. İleride MCT sertifikasını almak istiyorum. Masaüstü yayıncılık ülkemizde bilgisayar kullanıcıları arasında oldukça ileri bir düzeyde. Macromedia. Ben. Linux ve Gelecek Linux işletim sisteminin tanınmasına önemli ölçüde yardımcı olursunuz. Bu öneriyi..gelecek. Gelecek A. Zira herkesin alım gücü ve ihtiyacı farklı. konu anlatılırken ağırlıklı olarak Windows işletim sistemi tercih edilmiş. Harun Ça¤layan Seminerler ve sertifikalar Sayın CHIP Dergisi. önümüzdeki sayılarda bu programlarla ilgili bir karşılaştırmalı testimiz olabilir. Geçen ay çıkarttığınız A’dan Z‘ye network özel sayısını aldım ve çok beğendim. programlar ve genel olarak grafik ve masaüstü yayıncılığın püfleri konusuyla ilgilenmiyorsunuz? Bu programlar oldukça pahalı. derginizi iki yıldan beri takip etmekteyim. Ayrıca şu çok tanınan Photoshop. Yalnız. Sizden ricam. CHIP dergisinin CD’sinde İngilizce versiyon Internet Explorer verilmesini istiyorum. Yaşam biçimimiz. Sadece BT olarak baktığımızda. (www. Adnan Kay›kç› Ch›p: Öneriniz için teşekkür ederiz. ama kullandığım İngilizce Windows ve ben Türkçe Explorer kullanmak istemiyorum. fiyatları çeşitli olabilir. Yardımcı olursanız çok seviniriz. çalışma yöntemlerimiz artan deneyimle birlikte sürekli değişiyor. PC sorunlarına artık daha uzmanca yaklaşmaya başladım. Eğer böyle bir sayı çıkartmayı düşünürseniz. içine birkaç reklam koyup dergi ücretini biraz düşürürseniz biz okurları çok memnun edersiniz. Osman Sani Gelifl Türkçe işletim sistemleri kullandığı için biz de Türkçe Internet Explorer vermeyi uygun buluyoruz. Dünyanın sahip olduğu devasa bilgi birikimini. Ayrıca. İşlerimin yoğunluğu nedeniyle ancak akşamları boş olduğum için CD’lerden çalışmanın ya da derginizden takip etmenin. A’dan Z’ye Network say›s› Merhaba CHIP çalışanları. Bu programları tanıtırsanız memnun olurum. Gerçekten bu konuda (diğer konularda olduğu gibi) 1 numarasınız ve profesyonelsiniz. Eminim ki bu genel bir problemdir. Sizlere başarılar diliyorum. MCSE. Derginizi çok başarılı buluyorum.10 okuryorum bilinen programların dışında kalan programların tanıtılmaması üzerine. yaşam biçimini şekillendiren bir eylemdir. Norton vs. Bu konuda okuyucu sorularına rastlamıyorum ve bu bana oldukça ilginç geliyor. Biraz dilekçe gibi oldu. Sizden mümkünse bunu rica ediyorum. bu zamana kadar elde edilmiş tüm kişisel deneyimlerin bir bütünü olarak görmemiz mümkündür. Derginiz sayesinde bilgisayar konusunda kendimi aştığıma BA ve Macro Media sertifikalarını alabildim. gelişiyor ve yeniden şekilleniyor. A’dan Z’ye Network: Özel say›m›z sizlerden büyük ilgi gördü. konusu aygıt sürücüleri olan e-posta iletimden sonra bu ay (2002 Mart) ilgili konuya değindiğiniz için çok teşekkürler.Ş.’den Sayın Görkem CHIP | MAYIS 2002 . In design. hangisi kullanışlı. Eğer mümkünse. Yazılım İnceleme sayfalarımızda mümkün olduğunca değişik programları incelemeye çalışıyoruz. Sizden isteğim. derginizi yaklaşık 1 yıldır çok beğenerek takip ediyorum ve bundan sonra da imkanım oldukça takip etmeye çalışacağım. sertifika eğitimleri ve sınavları oldukça pahalı olmaya başladı. Gelecek A. Yalnız bu verdiğiniz programların bir çoğunu çalıştırıp kullanmak oldukça zor. aralarındaki farklar nedir? Bilgisayarın kullanım alanlarına baktığımız zaman masaüstü yayıncılık ülkemizde hiç de öyle yabana atılacak bir seviyede değil..tr) ile temasa geçip Gelecek Linux işletim sisteminin en son sürümüne ait kurulum paketini verirseniz. aygıt sürücülerin hangi programlama dilleri ile yazıldığına dair pek fazla bilgi de verilmemiş. bir nebzede olsa daha kolay olacağına inanıyorum. Page Maker vs. Şunu da unutmadan söyleyeyim. Ve bunların demo veya shareware sürümlerini vermenizi rica ediyorum. son zamanlarda.. MCD- Ch›p: Okurlarımızın büyük bir çoğunluğu Saygıdeğer CHIP Dergisi yetkilisi/yetkilileri.. satırlarıma bir teşekkür ile başlamak istiyorum.. ‹ngilizce Internet Explorer Merhabalar. Doç. Linux işletim sistemini de kapsamasını rica etmiştim. Ayhan Ergün Winamp Skin’leri İyi günler. Hasan Çelik Ayg›t Sürücüleri inanıyorum.com. programlarının dışında kalan programları geniş bir biçimde (yalnız freeware programları değil. derginizde ya da CHIP CD’sinde winamp skini yapmayı anlatabilir misiniz? Bunu birçok arkadaşım da istiyor. A’dan Z’ye donanım sorunları ve çözümleri ile ilgili bir ek çıkartmanızdır. Şu ana kadar MCP. 2001 yılının Aralık ayında tarafınıza gönderdiğim ve Aralık sayısında yayınladığınız. Siz niçin mesela QuarkXpress. Saygılar. Dr.) anlatamaz mısınız? Çok büyük bir ihtiyaç olduğu kanaatindeyim. Benim istediğim CHIP CD’lerinde bu seminerlerin derslerinin verilmesi. CD içinde verdiğiniz shareware seçiminiz bir harika.Ş. Bu nedenle derginizi çok yakından takip ediyorum.

Saygılarımla. bilgisayar kültürü için alıyor. Türkiye’de DVD yazıcı alabilecek kaç kişi var sizce? Daha CD yazıcısı bile olmayan birçok insan var. aşırı gereksiz bir sayfa işgali. bence programlamaya biraz daha önem verirseniz daha iyi olacak. Şu anda çok gereksiz. sizi yaklaşık üç yıldan beri takip ediyorum ve okuyucularınıza çok kaliteli bilgiler verdiğinize inanıyorum.. Bu durumda doğru ifadenin. “.tr adresine gönderece¤iniz e-mail’lerde isminizi yazmay› unutmay›n..com. Ayni zamanda CD’leri de oldukça beğeniyorum.” şeklinde başlayan cümlede mahkemenin dava açtığı gibi bir anlam yaratılmaktadır.tr adresine iletin. bilgisayar konusuna daha fazla önem verirseniz sevinirim. Değerlendirmenizi ve gereğini yapmanızı rica ederim. Oysa bunun da doğrusu. Zira mahkeme. Önümüzdeki sayılarda eski bir bilgisayarı olanlar için “upgrade” konulu bir yazı yazarsanız sevinirim. Bir diğer yanlış. bilgisayar konusunda uzman olan bir okuyucunuzum. Bu ayın kapak konusu her zamanki gibi mükemmel.. Sezer Mansur Upgrade rehberi Merhaba. 3Ayr›ca yorum@chip.... aşırı gereksizdi. Yani derginizi çok iyi tanıyorum. ben dahil. Av. Arda Baflaran Elektronik kursu CHIP dergisini uzun süredir izlemekteyim. Bilgisayarı oluşturan temel konuların sürmesini diliyorum. yani cep telefonlarıyla ilgili bölümlerinize daha az.. Artık CD’lerde oyun için pek yer ayırmaz oldunuz. Son olarak hatırlatmak istediğim bir şey var. Dergideki yazıların yanı sıra CD’deki edergiler de oldukça ilgi çekici. Diğer tüm konu ve köşelerden ayrı bir içeriğe sahip olması ve diğer bilgisayar dergilerinde bu tür konuların olmaması da cabası. Haluk Polat çaplı oyunlara yer verirseniz ben ve benim gibi CHIP okurları için hiç de fena olmaz sanırım. çünkü derginizi çoğu okuyucu cep telefonları için almıyor. Derginizin bu ay ki sayısında Yazı İşleri Müdürünüz Sayın Mahmut Karslıoğlu’nun yazısındaki hukukla ilgili hatalar dikkatimi çekti. dolayısıyla mahkeme kaybedilmez. Yayın hayatınızda başarılar dilerim. Halen süren mahkeme değil davadır. Madem sayfanız kısıtlı niye daha ipe sapa gelir konulara yönelmiyorsunuz? Daha ekonomik ve piyasada rahat bulunabilen konulara yönelirseniz daha iyi olur. Bu pahalılıkta içerik olarak dolgun bir dergi hazırlıyorsunuz. 3Lütfen bilgisayarla ilgili sorular›n›z› yardim@chip. ayrıca uzmanlık gerektiren bir dal olduğu için hukukla ilgili bir yazı yazılacak ise bunun derginin avukatına danışılarak yazılması gerektiğini düşünüyorum. “…davayı kaybetmeleri halinde…” olması gerekir. Şubat derginizdeki DVD yazıcı testi. dava kaybedilir.12 okuryorum Çetin’e de gönderdim.com. Bu nedenle bu hataların düzeltilmesi gerektiğini. Sizlere CHIP hayatınızda başarılar dilerim.tr adresine gönderebilirsiniz.. Hukuk davalarında davayı kişiler. Derginin pek çok kişi tarafından okunması nedeniyle bence önemli olan bu yanlışların düzeltilmesi gerektiği CHIP | MAYIS 2002 . Saygılar sunuyorum... Bir de. Yalnız dergimizde daha çok donanıma ve incelemesine girerseniz memnun olurum.. Levent Alt›n kanısındayım.com. Merhaba sevgili CHIP. Mahkemenin dava açması gibi bir durum söz konusu olamaz.. “Kendisine dava açan mahkemeler de olmak üzere. Yalnız eskisi gibi programlamaya pek önem vermiyorsunuz. Bu köşeyi hazırlayan ve yayınlayan herkese teşekkür ediyorum. İyi çalışmalar Ahmet Bar›fl Gereksiz yaz›lar Merhabalar. daha iyi bir dergi ve CD’siyle görüşmek üzere hoşçakalın. “kendisi aleyhine açılan davaların görüldüğü mahkemeler de dahil olmak üzere…” olmalıdır. Mehmet Ali CANAL YORUM VE YARDIM 3Dergideki yaz›larla ve genel olarak dergiyle ilgili görüfllerinizi yorum@chip. Gerçekten teknik olarak çok şey katıyor bilgilerimize ve hiç bilmeyenlerin de anlayabileceği bir dille yazılıyor. Ayrıca tavsiye ettiğiniz web sitelerini çoğaltmanızı ve içerikleri hakkında bilgi vermenizi diliyoruz. eğer ufak Hukuki hata. Yazıda. davanın görüldüğü merciidir.. Derginizi 5 senedir alıyorum. Yeni Linux sürümü Derginizin sürekli takipçisiyim. Buket SARAN Ch›p: Düzeltmeleriniz için teşekkür ederiz. gerekse CD-ROM’u çok güzel. ben 14 yaşında bir okurunuzum... ben derginizi Şubat 1996’dan beri severek okuyan. Sizden bir ricam olacak.. Birkaç ay önce Computer Easy’de yayımlamaya başladığınız elektronik ve bilgisayar konuları ile ilgili yazılar oldukça ilgimi çekti.. Gelecek ay. iletişimle ilgili. Size soruyorum. ceza davalarında kamu adına savcı açar. emin olun birçok sorularıma yanıt buldum. iki CD verdiğiniz ayların birinde Linux’un yeni sürümünü de verirseniz sevinirim. Gerek mesleki yaşamımda gerekse bilgisayarcılık hayatımda sizin yorumlarınızdan ve derginizden çok şeyler öğrendim... Beğenerek okuyorum dergiyi.. U¤ur Gürel Film Fragmanlar› Bu kadar güzel ve kaliteli dergi çıkardığı için öncelikle CHIP dergisine teşekkür ederim.. Gerek içeriği. Öncelikle böyle bir dergi hazırladığınız için size minnettarım. Derginizde vizyondaki filmlerin fragmanlarını daha geniş içerikle verseniz daha güzel olur diye düşünüyorum.Microsoft… mahkemeyi kaybetmeleri halinde…” denilmektedir. Donan›m incelemeleri 2 senedir her ay severek okuduğum dergilerden biri olan CHIP için yaptığınız çalışmalara teşekkür ederim. İyi çalışmalar. Aziz Muslukçu Programlama. Tüm ekibe teşekkür ederim..

Peki borsa olmadan nas›l pay- güncel CHIP | MAYIS 2002 NE YASAKLANACAK? Almanya’daki kullan›c›lar flu ana kadar özel amaçlarla maksimum yedi tane kopya ç›kartabiliyorlard›.14 ‹Ç‹NDEK‹LER 16 16 16 18 18 19 19 Nokia’dan yeni modeller 8910. Avrupa Merkez Bölge Yöneticisi Georg Herrnleben düflüncelerini “Yaz›l›m korsanlar›na karfl› yap›lan harcamalar. . Bu rakamlar müzik endüstrisinin yeni kanunlar ç›kart›lmas› yolunda Brüksel’de lobi faaliyetlerine bafllamas› için yeterli nedeni teflkil ediyor. Bir an önce d›flar› ç›k›n ve yeteri kadar bofl CD temin etmeye çal›fl›n. Yaz›l›m korsanl›¤› ciddi bir suç oldu¤u için BSA. fiu ana kadar gri bölge olarak adland›r›lan ifllemler bir anda kara pazara dönüflecekler. s Madonna’n›n yeni CD’sini araban›zdaki CD çal›c›da dinlemek için kopyalad›n›z m›? Peki ya Brosis’in? Veya Heather Nova? DVD’leriniz veya Office paketleriniz için haz›rlad›¤›n›z yedek kopyalar›n›z var m›? E¤er bu sorulara cevab›n›z “Hay›r”sa art›k zaman› geldi demektir. Buradaki problem ise. Ancak yeni kanunla beraber büyük de¤ifliklikler olacak: 3 Söz konusu donan›m ve yaz›l›ma sahip arkadafl›n›z›n üçüncü flah›slar için kopya oluflturmas› yasaklanacak! Sert numara: Kopyalama yasak En kötü durumda. Çünkü Avrupa Birli¤i yaz aylar› içerisinde iflinize çomak sokabilir. Avrupa Birli¤i’nin kendisinin telif haklar›n› nas›l koruyaca¤›n› kesin olarak bilememesi ve müzik veya yaz›l›m korsanlar›na karfl› gösterilecek tepkiyi (sert veya yumuflak) ulusal yasa koyuculara b›rakmas›. 2002 y›l›nda yaklafl›k olarak 247 milyon CD yaz›lm›fl ve bunlar›n yaklafl›k olarak yar›s› müzik CD’siymifl. tüm imkanlar ortaya serilerek müzik ve yaz›l›m endüstrisi. Örne¤in Clone CD gibi kopyalama araçlar› kanun d›fl› olacak ve baz› firmalar iflas edecek. internetteki download sunucular›n› arad›klar›n› ve bulduklar›n›. daki bilgisayar›nda dinlemek için kopyalayanlar hapse at›lma tehlikesi yaflayacaklar. kopyac›lar› orada görmekten memnun kalacak ve adaleti göreve ça¤›racak. CHIP. Üretici birli¤i Business Software Alliance (BSA). hedeflerinin özel kullan›c›lar de¤il. Bu noktada Phono endüstri birli¤i (IFPI) karfl› ata¤a geçmifl durumda. Bu uyar›lar›n nedeni ise “Telif haklar› ve benzeri koruma kanunlar›n›n belirli noktalarda harmanlanarak biliflim alan›nda uygulanmas›” direktifi ve söz konusu direktif bu sene içerisinde Almanya kanunlar›nda uygulanmaya bafllanacak. habersiz ev bask›nlar› yapabilmeyi isterdi. Bir baflka tedbir ise de¤iflim borsalar›n›n baflka bir formu olan internetteki paylafl›m araçlar›ndan olufluyor. Türkiye’ye yans›mas› da uzun sürmez. BSA. üreticiler ve sunucular oldu¤u yönünde bir aç›klama yapt›. kopya korumal› yaz›l›m ve müzik CD’lerinin özel güvenlik kopyalar›n›n ç›kart›lmas› yasaklanacak! 3 Kopya korumas›n› k›rabilen Clone CD gibi kopyalama yaz›l›mlar› yasaklanacak! 3 CD kopyalamak ve hediye etmek a¤›r bir flekilde cezaland›r›labilecek. kullan›c›lar›n haklar›n› dramatik flekilde s›n›rland›rd›lar. çal›flmalar›n› dijital olarak kopyalamaya karfl› koruyacak ve söz konusu koruma kesinlikle atlat›lamayacakt›r. IFPI sözcüsü Hartmut Spiesecke. Sevdi¤i CD’leri arabas›nda veya bürosun- 3 Pahal› orijinal CD’leri korumak için. Daha sonra CHIP arflivinizdeki film ve müzik kopyalama tekniklerini uygulayarak özel kullan›m amac›yla tafl›nabilir ortamlardaki tüm bilgilerinizi yedekleyin. Gfk taraf›ndan yap›lan pazar analizine göre. MatriksII’de oynar m›? IBM’den Microdrive Mini sabitdisk ceplerde Sony Clie Pef-N770C Sony’den yeni avuçiçi Arabada Dolby Kalite Hareketli sinema keyfi Yeni Intel ‹fllemciler Mobil ifllemcilere 6 saat ömür Mikroifllemci Pazar›nda ‹ttifak Intel’e savafl açt›lar Yeni Teknoloji DVD yerine Blu-Ray AB Telif Haklar› Direktifleri Kopya Yüzünden Hapse Girilebir mi? Yasa koyucular. savc›lar yaz›l›m korsanl›¤›n› önemsiz bir suç olarak gördükleri için çok daha fazla” sözleriyle dile getiriyor. Bu durumda çocuk hapishaneleri oldukça kalabal›klaflabilirdi. kiflisel CD kopyalama kavgas›na müdahale ederek. karfl›lafl›labilecek sonuçlar› aç›kl›yor.

“Kiflisel ço¤altma sorun de¤il” aç›klamas›n› yapt›. internetten bir flekilde temin edebilir. Bu yöntem ile yaz›c› ve disk fiyatlar› flu ana kadar oldu¤undan çok daha fazla artacak ve kullan›c›lar böylece özel kopyalar›n›n lisans hakk›n› ödemifl olacaklar. Ayr›ca. GEMA taraf›ndan senelerdir dile getirilen bir yöntem olarak kat›l›mc› ülkelere yaz›c› ve diskler üzerindeki vergi ile zarar›n toptan tahsil edilmesi imkan›n› sunacak. Peki ne zaman uygulanmaya bafllanacak? Top. müzik endüstrisi ile dinleyiciler aras›nda gidip geliyor. kopya turistleri için aç›k E¤er Avrupa Birli¤i ülkeleri tek bir kanun üzerinde uzlaflamazlarsa ne tür bir durumla karfl›lafl›labilir? Böylece yurt d›fl›na ç›kan turistlerden art›k yerel bir hat›ran›n yan›nda Madonna CD’sinin kopyas› da istenebilir. fiu anda komple CD imajlar›n›n download edilebildi¤ini düflünürsek. Yollar. laflabiliriz? Bu durumda çok büyük bir kesim kanun d›fl› yollara baflvuracak. karfl›laflma yer alt›nda kald›¤› yerden devam edecek. yeni bir sistem kurarken veya hatalara karfl› sabit disklerini düzenli yedekleyerek CD’lere kaydeden kullan›c›lar da büyük zararlar edebilecekler. s %5 %36 Baz›lar›n› dinliyorum. Dijital ortam s›n›r tan›maz ve güncel müzik elde etmek isteyen. kopya korumal› Müzik CD’lerini tüm çal›c›larda çal›flt›rabiliyor. bu durumda. Ancak bu durumda endüstri. Bu durumda ülkemizdeki ünlü hal› ma¤azalar› da kopya ma¤azalar›na dönüflebilir. Tabii ki bu tür bir sonuca karfl› da tedbir al›nacakt›r. kalite kayb› da bir sorun teflkil etmeyecektir.GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 15 Sadece Korumal›: Alternative Moments CD’sini arabadaki CD çal›c›n›zda dinleyemezsiniz. fiayet bu oyunu dinleyiciler kaybedecek olursa. son derece masum olarak. Yumuflak çözüm: Yazmak pahal›laflacak fiayet ikinci kanun varyasyonu uygulanacak olursa kullan›c›lar hapis tehlikesinden kurtulacaklar. AB. VHS kasetlerinden farkl› olarak kopya korumalar›ndan centilmence vazgeçmek zorunda kalacak. di¤erleri çalm›yor Tüm CD’leri k›r›yorum CD’ler hiçbir çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›flm›yor CD’ler tüm çal›c›lar›m/ sürücülerimde çal›fl›yor s s s %29 %30 CHIP | MAYIS 2002 . ? AYIN ARAfiTIRMASI Müzik CD’lerindeki kopya korumas› ile nas›l bafla ç›kabiliyorsunuz? CHIP Online okuyucular›n›n sadece yüzde befli. IFPI ve BSA’n›n kiflisel kopyalamaya hak tan›mak istememesine karfl›l›k GEMA sözcüsü Elfriede Oberhofer.

. 3410.tubitak.. Nokia’n›n üretimini çoktan durdurdu¤u 8110 modelinin yeni versiyonu kabul edilebilecek 8910 modeli ise yak›nda kullan›c›lar› ile buluflmaya haz›rlan›rken merak edilen soru. yeni ifl çözümlerinin. tafl›nabilir cihazlar için üretti¤i mini sabit diski Microdrive’› flimdi de otomobillerde kullan›lacak biçimde flekillendirildi¤ini aç›klad›. interkatif yar›flma. Tüm kat›l›mc›lar›n belirli bir bütçe deste¤inde bulunmas› gereken teknolojik iflbirli¤i projesine Türkiye’nin kat›l›m pay› olarak ödemesi öngörülen miktar ise 375 milyon euro. 6310. Bilgi için: (212) 246 17 08 Nokia Yeni Modellerini Tan›tt› 8910 ve MatrixII s Nokia Türkiye. 8910 modeli de ayr› bir ilgi gördü. Blaupunkt. avuçiçi bilgisayarlar. Cassio ve Navman gibi dev isimlerle ortakl›k içine giren IBM’in çal›flmalar› ile. 8910 ve 9210i modelleri. Özel Bilgi ‹fllem’in Türkiye’ye getirdi¤i renkli ekranl› cihaz 11 saat aral›ks›z müzik dinleme imkan› tan›yor. 3510. GSM kapasitesinin yay›lmas› konular› baflta olmak üzere tüm telekominükasyon endüstrisini ilgilendirecek bafll›klarda görüfller sunulacak. hem fl›k ve ince tasar›m› hem de MP3 çalara dönüflebilmesi özelli¤i ile kullan›c›lar›n be¤enisini kazan›yor. e-mailler’e ses ve görüntü ekleyebilme. anket ve oylamalara kat›lma. dijital foto¤raf makinesi ve kameralar için tasarlanan üç buçuk santimlik boyutu ve 16 gram a¤›rl›¤›yla bir devrim niteli¤i tafl›yan mini sabit disk Microdrive.hepbizz.. network’ün dijitallefltirilmesi. Clarion.. 7610.com 3 Müflteri Daima Hakl›d›r HP Türkiye. Bilgi için: www. e-mail gönderme. Avrupa Birli¤i ile siyasi entegrasyondan önce bilim ve teknoloji birli¤ine girme karar› ald›. karizmatik Genel Müdürü fiahin Tulga’n›n tan›t›m›nda rol ald›¤› yeni portal› Hepbizz’i tan›tt›. Bilgi için: www. 3 Telekom Konferans› Caspian Telekoms Conferance. Ünlü Matrix filminde.. fiber optik kablo. flarj istasyonu üzerindeyken uygun ses ç›k›fl›na ba¤land›¤›n da minik bir müzik setine de dönüflebiliyor. Bir ifl platformu olarak tan›mlanan Hepbizz ile HP. Bilig için: ww.ibm. Cihazla birlikte standart olarak özel kulakl›¤› ve uzaktan kumandas› geliyor. Cihaz. Avrupa Birli¤i Umutlar› IBM’den Microdrive Bilimsel Ortakl›k Süreci Bafll›yor Avrupa Birli¤i’ne girmekte zorlanan ve görüflme tarihleri devaml› ertelenen Türkiye. portal›n herkese aç›k olan bir düflünce platformu gibi çal›flmas›n›. en üst yöneticisinin de¤iflti¤i ve Ça¤la fiikel ile Beyaz’›n s›k s›k mesajlaflt›¤› yolundaki “televole” haberlerine konu olan gecesinde ünlü mankenler ve konuklarla yeni ç›kan ürünlerini tan›tt›. konferanslar yap›lacak. Bilgi için: www. haberleflme sistemleri.tr Mini Sabitdisk Ceplerde IBM.gov. Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun son toplant›s›nda Avrupa Birli¤i Araflt›rma ve Teknoloji Gelifltirme Alt›nc› Çerçeve Program›’na kat›lma karar› ç›kt›. bu modelin Matrix 2 filminde boy gösterip göstermeyece¤i. 22-24 May›s tarihleri aras›nda ‹stanbul Hilton’da düzenleniyor. Hazar ülkelerinin iletiflim bakanlar›n›n da kat›laca¤› toplant›lar› ITECA düzenliyor. müflterilerinden gerifikir almay› umut ederken. yeni fikirlerin ve yeni ekonominin hayat bulmas›n› planl›yor.ozel. Daha çok dizüstü bilgisayarlar. filmin kahramanlar› Nokia’n›n efsanevi 8110 modelini kullanarak gündeme oturmufllard›. otomobiller için yüksek kalite ve kapasiteli müzik dinleme olana¤› sa¤l›yor. 10’un önündeki çift haneli say› büyüdükçe fiyat›n ve hitap etti¤i yafl›n büyüdü¤ü ürünler olarak dikkat çekerken. GPS sistemine yeni bir harita yüklemek de mümkün olacak. Bilgi için: www.com lemeyi mümkün hale getiren Microdrive elektronik firmalar›n›n otomobiller için üretti¤i cihazlara yerlefltirilecek ve tak ve kullan mant›¤› ile çal›flacak cihazlar portatif microdrive’lar› tan›yacak.profilo. KISA.com CHIP | MAYIS 2002 .nokia. Microdrive üç buçuk santimlik boyutlar› ile otomobil sahiplerinin müzik CD’lerini ve yol haritalar›n› art›k yanlar›nda tafl›maktan kurtarmaya haz›rlan›yor. Bir klavye ve internet al›c›s› ile gelen televizyonun özellikleri flöyle: E-mail okuma. internette sörf. Bilgi için: www. elektronik bankac›l›k sitelerine eriflim. yeni tasar›lar›n. sanal market düzenlemelerine uygun olarak elektronik al›flverifl. Konferansta uydu iletiflimi ve teknolojileri.com Sony Clie PEF-N770C Sony’den Yeni Avuçiçi Bilgisayar Sony’nin yeni avuç içi bilgisayar› Clie PEG-N770C hem üstün avuç içi bilgisayar özellikleri. mobil üretimi ve internet teknolojileri..16 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. MP3 çalarlar. Yaklafl›k 18 saat kesintisiz müzik din- 3 Profilo ‹nternet TV’si Profilo hem televizyon olarak kullan›lan hem de inernet ba¤lant›s› sa¤layan ve bilgisayara gerek b›rakmayan yeni ürünü Web Box’u tan›tt›. Böylece sadece müzik dinlemek de¤il.com Yeni Modeller: Nokia’n›n yeni modelleri görüntüleriyle de cezbediyor. Böylece Avrupa ile teknolojik entegrasyon sa¤lanmas› ümit ediliyor ve haz›rl›klar›n Haziran ay›na kadar tamamlanmas› hedefleniyor.

Türkiye’de internetin 10. Outlook entegrasyonu ile de hem e-posta hem de SMS iletileri tek bir çat› alt›nda toplanm›fl.1 ses ç›k›fl›na sahip filmleri zevkle izleyebilmeleri için bir audio/video donan›m› bulunacak.18 GÜNCEL Haberler » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. Bilgi için: www. KISA.. dünyada 27 ayr› bölgenin saatini haf›zas›nda tutabilirken.com 3 Casio “e-data bank” Casio’nun yeni saati.. 48 içinde siteye girecek ilk hacker’›n ismini b›rakmas› olarak aç›kland›.volvo. kaset veya CD’den elde edilen her türlü stereo sinyal çok kanall› hale dönüfltürülebiliyor.woksdome. Bakan Vural.microsoft. Bilgi için: www.. Saati.tr Arabada Dolby Kalite Hareketli Sinema Keyfi mobil. yeni ürününün tan›t›m› için 100 bin dolar ödül koydu. hafif ve ince dizüstülerin performans›n› art›rman›n yan›nda.5 cm’ den ince ‘mini-notebook’ ve ‘sub-notebook’lar için çok düflük voltajl› befl adet yeni ifllemcisini tan›tt›. 2 kg’dan hafif ve 2. UMTS ayg›tlar› multimedya özellikleri kazan›rken Phone Edition ile de komünikasyon ön plana ç›k›yor.org Subwoofer CD De¤ifltirici Volvo’nun yeni modeli XC90 Sport Utility Vehicle (SUV) Dolbys Surround Technik Prologic II ses teknolojisinin entegre edildi¤i seri olarak üretilen ilk oto- Araba Sinemas›: Volvo’nun yeni modeli XC90 ses ç›k›fl› için Dolby teknolojisini kullan›yor. Lütfen Cevapla! Microsoft telefon pazar›n› keflfetti. Bilgi için: www. Century 21 sisteminde yer alarak yat›r›m yapmak isteyenler için de bilgi içeriyor.intel. 20 e-data girifl haf›zas› (@. Bilgi için: www. Bilgi için: www. Bilgi için: www. Microsoft ile ortakl›¤›n› ilerleterek HP Jornada 900 modelini cep telefonu fonksiyonu ile donatt›.com PDA. Ancak bu paketin fiyat› henüz belli de¤il.com.tr Yurt Çap›nda ve D›fl Temsilciliklerde ‹nternet Bayram› Kutland› Türkiye’de ‹nternet haftas› nedeniyle yap›lan etkinliklerle birlikte. MS iflletim sistemine sahip ak›ll› telefonlardan sonra flimdi de telefon fonksiyonu PDA’lara entegre edildi. Site emlak arayan veya satmak isteyenlere hizmet verece¤i gibi. Yeni M serisi ifllemciler bu. Ersa ithalat getiriyor.com TV Radyo Hoparlör ( H ) Dolby Kulakl›k Güçlendiricisi H Kulakl›k Dolby Kuvvetlendirici TV H 3 Ödüllü Hacker Yar›flmas› Bilgisayar güvenli¤i konusunda faaliyet gösteren bir Kore flirketi.century21. yafl günü Tübitak merkezinde. mecliste bekleyen RTÜK Yasas›’na internetin de kat›lmas› hakk›ndaki sorular üzerine internetle ilgili yeni bir yasadan yana oldu¤unu söyledi. 140 watt gücünde güçlü bas ç›k›fl›n› garanti eden bir subwoofer mevcut. Microsoft’un Office paketi karfl›s›ndaki en ciddi rakip kabul ediliyordu. Prologic II’nin yeni Surround algoritmalar› sayesinde radyo.com Mobil ‹fllemcilere 6 Saat Ömür Intel.sun.. fioför yan›ndaki ve arka taraftaki yolcular›n seyahat esnas›nda 5. müflterilerinin ve ifl ortaklar›n›n yapt›¤› geri dönüfller çerçevesinde ünlü yaz›l›m› Star Office’i ücretlendirmeye karar verdi. Pocket-PC Phone Edition Yeni ‹ntel ‹fllemciler 3 StarOffice Art›k Paral› Sun Microsystems. Baz› dizüstü bilgisayar modelleri bu ifllemcilerle 6 saat süreyle flarj edilmeden çal›flabiliyor.” CHIP | MAYIS 2002 . Vural’›n aç›klamas› flöyleydi: “Dijital haklarla ve siber suçlarla ilgili yeni bir düzenleme yap›lmas› gerekiyor. Lisans sahibi Dolby laboratuvarlar›ndan yap›lan aç›klamaya göre çok kanall› sesi tüm arabalarda mümkün k›lacak ek paketler k›sa bir süre içerisinde piyasaya sunulacak. Bilgi için: www.com. Sun’›n son Star Office paketi üç ay içinde bir milyon kez download edilmiflti. Ayr›ca düflük ›s›da çal›flmalar› da fan kullan›m›n› ortadan kald›rarak enerji tasarrufunu ve sessiz çal›flma ortam›n› sa¤l›yor. 3 Yeni Bir Emlak Sitesi Dünya çap›nda 7200 ofisinde 120 binden fazla çal›flan› bulunan emlak firmas› Century 21’in Türkiye pazar›na yönelik web sitesi yay›na girdi. Ulaflt›rma Bakan› ile birlikte kutland›. Bu e¤lence sisteminde 13 kuvvetli hoparlör ve 20 cm büyüklü¤ünde.ersa. Ancak ödülü kazanman›n flart›. Pocket PC 2002 ile hareketliyken bile hiçbir ileti ve ça¤r› gözden kaç›r›lmayacak. Dolay›s›yla firma ürünün güvenli¤ini kan›tlamak için hacking yar›flmas› düzenlemifl oldu. “Mobility” anahtar kelimesini kullanan Hewlett Packard. düflük güç harcayarak pil ömrünü de büyük oranda uzat›yor. Bugüne dek internet üzerinden bedava indirilebilen ve kullan›labilen yaz›l›m. url) ile her zaman yan›nda bulunmas›n› isteyebilece¤iniz önemli e-mail ve web adreslerini yan›n›zda tafl›man›za olanak veriyor. Tabii ki internette de gezinmek mümkün.

com CHIP | MAYIS 2002 . LG. Philips ve STMicroelectronics bir araya gelerek Intel’in hakimiyeti alt›ndaki mikroifllemci pazar›na ucuz ve yüksek teknoloji ürünü ifllemciler üretme karar› ald›lar. Blu-Ray ad› verilen teknoloji. Hitachi.com Yeni Teknoloji DVD Yerine Blu-Ray Dokuz büyük elektronik flirketi art›k halka yay›lan ve her köfle bafl›nda sat›lmaya bafllanan DVD’nin halefini belirlediler. DVD veya VCD gibi yayg›nlaflana kadar yüksek fiyat isteyecek olsa da kullan›c› aç›s›ndan olumlu bir geliflme kabul ediliyor ancak yeni yeni ucuzlamaya bafllayan DVD kay›t sistemlerine yat›r›m yapan kurulufllar› da zor durumda b›rakma olas›l›¤› tafl›yor.panasonic. Sharp. Yeni teknoloji ile üretilen ürünlerin 2003 bafl›ndan itibaren piyasada olmas› bekleniyor. Samsung. Yeni formattaki CD’ler 27 GB büyüklü¤ünde bilgisayar verisi depolayabilecekken. Matsushita (Panasonic). Sony ve Thomson taraf›ndan desteklenecek olan Blu Ray’e so¤uk bakan ise DVD’nin ana mucidi olan Toshiba ve VHS sistemlerine büyük yat›r›m yapan JVC. Bilgi için: www.4 milyar dolar›n üzerinde bir yat›r›m yapacaklar›n› aç›klayarak dört y›l içerisinde gelece¤in hafif elektronik araçlar›nda (cep telefonu. Motorola’n›n projeye kat›lmas›n›n 300 milimetre silikon wafer teknolojisiyle tasarlanan yeni chiplerin üretim aflamas›na geçilmesini h›zland›raca¤›n› belirttiler. cep bilgisayar›) kullan›lacak ucuz ve yüksek teknoloji ürünü mikroifllemciler üreteceklerini ve ihtiyaç duyduklar› çok say›da ifllemciyi baflka üreticilerden yüksek fiyatla almak zorunda kalmayacaklar›n› belirttiler. Pioneer. Philips ve STMicroelectronics aras›nda var olan iflbirli¤ine Motorola’n›n da kat›l›m› ile yank› bulan ittifak. 13 saatlik TV yay›n› veya 2 saatlik çok yüksek çözünürlüklü video görüntüsü de saklayabilecekler. Bilgi için: www. Philips ve STMicroelectronics firmalar› birlikte 1.motorola. befl sene içinde flu anda 90 nanometre olan devre geniflliklerinin 32 nanometreye düflmesini planl›yor.Mikroifllemci Pazar›nda Üçlü ‹ttifak Intel’e Savafl Açt›lar Motorola. Sadece üst düzey gelir grubu için üretilecek yeni teknolojiyle CD’ler 27GB veri depolayabilecek. Üç flirket. Motorola.

20 Zaman Tasarrufu Sa¤layan ‹puçlar› Her Saniye CHIP | MAYIS 2002 .

Start/Run altında drwtsn32 -i girmeniz yeterl . İlerde herhangi bir nedenden dolayı Dr. Ancak kimse daha onu işbaşında görmüş değil ve beyaz önlüğü de herhalde sadece bir efsane: Dr. Bu sadece çok uzun sürmekle kalmıyor. bazı problemler size yabancı olmayacaktır. 2000 veya XP altında bir program kilitlendiğinde Watson ortaya çıkıyor ve o anki bellek içeriğini bir dosyaya yedekliyor. Watson’u emekliye ay›r›n %60 daha h›zl› Windows NT piyasaya çıktığından bu yana onu birçokları tanıyor. Bunun nedeni ise Windows’un login sırasında bu k 1 Dikkat: Bir hata raporunu gönderirken. Böylece çift tıklamayla ilgili verilere hemen erişebilirsiniz. profesyonel kullan›c›lar›n sistemlerini h›zland›rmak için uygulad›klar› en iyi ipuçlar›n› aç›kl›yor. Microsoft sizin tahmin etti¤inizden daha fazla bilgiye ulaflabilir. Bay Watson’un kendisi bir güvenlik açığı teşkil ediyor. i 2 Windows 98/Me/NT/2000/XP A¤ ba¤lant›s›n› h›zland›rmak %70 daha h›zl› Bilgisayarınızı ağdaki diğer bilgisayarlarla bağladıysanız. AeDebug’ı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basın. CHIP | MAYIS 2002 . Watson’dan bahsediyoruz! Windows NT. Kısaca Dr. kullanıcıya hata raporunu Microsoft’a göndermek isteyip istemediğini soruyor. Mini Atölye: Aç›l›fl optimizasyonu Kolay ‹nce Ayar: Tweak-XP ile ince ayarlar Office Trick’leri: En iyi hileler ve ipuçlar› Mini Atölye: Biçim flablonlar› kullan›m› Windows & Office: En önemli k›sayol tufllar› Windows Trick’leri Microsoft’un iflletim sistemlerinde asl›nda daha çok konfigürasyon seçenekleri mevcut. Bu bilgileri Bill Gates’e sızdırmayı herhalde kimse istemez. açılış çok uzun sürebilir. onu tekrar göreve çağırabilirsiniz. Hata raporunda elbette bellek içeriği de mevcut. “Watson” hizmetini iptal etmek için Start menüsünden Run ile regedit girin. Windows XP altında ise. Ancak bu fonksiyonun da bir dezavantajı var: Ağdaki bu kaynak. RAM içeriklerini kaydeden dosyalar da sabitdisk üzerinde hiç de azımsanmayacak kadar gereksiz disk alanı işgal ediyorlar. Zira bir kilitlenmeden sonra Windows. kilitlenme sı- rasında Word programı açıktı ve çok önemli bir içeriğe sahip bir doküman üzerinde çalışıyordunuz. Gizli fonksiyonlarla ve registry kay›tlar›yla Windows alt›nda de¤erli zaman›n›zdan tasarruf edebilirsiniz. Çıkan soruya Yes cevabını verin. Ağdaki bu sürücü kaynağına bir kısayol oluşturmanız. Watson’u özleyecek olursanız. Watson’a güvenmemek için iyi sebepleriniz olabilir. Diyelim ki. Çoğunlukla ağdaki belli bir kaynağa erişmeniz gerekir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 21 157 ‹Ç‹NDEK‹LER Kolay ‹nce Ayarlar: Microsoft Powertoys WinXP’nin Sistem Hizmetleri: ‹ptal edebilirsiniz Daha H›zl› Windows ve Office 22 24 26 27 28 29 31 De¤erli De¤erli Bilgisayar›n›z›n asl›nda daha h›zl› çal›flmas› gerekti¤ini düflündü¤ünüz oldu mu hiç? Sab›rs›zlanmakta hakl›s›n›z. bekleme sürelerini oldukça kısaltacaktır. kullanıma hazır olmadığı bir anda bilgisayarınızı açarsanız ya da kısayol adı mevcut olmayan bir link’e işaret ediyorsa. aynı zamanda kullanıcının sinirlerini de bozabiliyor. 1 Windows NT/2000/XP Dr. Açılan pencerede HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\WindowsNT\CurrentVersion anahtarına girin. zira her bilgisayarda daha h›zl› çal›flmak konusunda bir potansiyel vard›r. CHIP.

Defrag ile diskinizi birleştirdikten sonra sanal bellek ayarlarınızı tekrar eski haline getirin. Windows böylece açılacak. Şimdi de Başlat menüsünü açın ve Programlar/Donatılar’a girin. Windows açılışta bunları kontrol etmez. Küçük bir ipucuyla bu mümkün. Bunun daha basit bir yolu var: Kullandığınız editör için Gönder menüsüne bir kısayol ekleyin. 4 Kolayca: Bir k›sayolla dosyalar›n›z› do¤rudan Gönder komutuyla açabilirsiniz. Kurulumdan sonra program› Denetim Masas›’ndaki Tweak UI simgesinden çal›flt›r›n. Şimdi dosyaları hemen ilgili editörle açabilirsiniz. İlgili ağ dizinini sağ fare tuşu ile masaüstünüze sürükleyip bırakın ve bağlam (kısayol) menüsünden Burada kısayol oluştur (Create shortcut) seçeneğini seçin. Windows hemen yeniden başlar. Windows DDC (Data Display Channel) üzerinden monitörün aygıt türünü okumaya çalışır. ancak Startup dizinini dikkate almayacaktır. Mesela Bafllat menüsünün etkileyici bir animasyonla aç›lmas›ndan vazgeçebiliyorsan›z. Ancak bilgisayar bu durumda komple yeniden başlar. Monitör bu fonksiyonu desteklemiyorsa boot işlemi çok uzun sürebilir. işletim sisteminin açılışı sırasında otomatik olarak yüklediği programları içerir. microsoft. Windows’un arama fonksiyonunu [F3] tuşu ile açın. Dosyayı Birlikte aç menüsünden izlemek ise oldukça zahmetli olabilir. “BootDelay=2”de “2” değeri yerine “0” girin. “Gönder” ile dosya açmak %50 daha h›zl› Bilinmeyen dosyalar çoğunlukla Notepad gibi bir text editörü ile açılmaya çalışılır.22 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office bağlantıları kontrol etmesidir.asp adresinde bulabilirsiniz. Ancak küçük bir hile ile bu büyük dosyanın da birleştirilmesini sağlayabilirsiniz. Bu yüzden en iyisi kısayollarınızı masaüstünde (desktop) oluşturun. Takas dosyas›na defrag %20 daha h›zl› Normalde Windows’un Disk Birleştiricisi (Defrag) programı takas dosyasını optimize etmez. 8 10 WINDOWS 98/ME/NT/2000 Windows 98 Aç›l›fl mesajlar›n› kapatmak %10 daha h›zl› Boot sırasında her defasında “Windows başlatılıyor” mesajı görüntülenir. verileri sabitdiske takas eder. Ancak bu fonksiyonu Registry’den iptal edebilirsiniz.SYS dosyasında değişiklik yapmanız gerekiyor.com/ntworkstation/downlo ads/powertoys/networking/NttweakUI. Ad olarak Sendto girin. bu da performansın düşmesine neden olur. Sistemi yeniden başlattığınızda [Shift] tuşuna basılı tutun. Bu gereksiz mesajı iptal etmek için sabitdiskin kök dizinindeki MSDOS. Takas dosyasını Denetim Masası’nda Sistem/Başarım/Sanal Bellek simgelerine tıklayıp geçici olarak iptal edin. 3 Windows 98 Aç›l›fltaki beklemeyi geçmek %80 daha h›zl› Eski bir monitörünüz varsa Windows altında problemler çıkabilir. 9 Windows 98 Takas dosyas›n› önbelleklemek %20 daha h›zl› Sisteme tam olarak yüklenilmemesine rağmen Windows. Bu arac› bu ayki eCHIP’te Freeware bölümünde veya www. bunu kolayca iptal edebilirsiniz. Bunu önlemek için C:\WIN- CHIP | MAYIS 2002 . “HKEY_LOCAL_MACHINE\System \CurrentControlSet\Services\Class\Display\0000\Default” anahtarında DDC için “0” değerini girin. BIOS’tan geçen dolambaçlı yollara gerek kalmaz. Program›n General bölümünde flu ayarlar›n önündeki iflaretleri kald›r›n: 3 Combo box animation 3 Menu animation 3 Smooth scrolling 3 Tooltip animation 3 Window animation Burada sadece Windows’un görsel güzellikleri söz konusu. Bulunan dizine çift tıklayın. 6 Windows 98/Me/NT/2000/XP [Shift] tufluyla Startup iptali %40 daha h›zl› Windows’un Startup (Başlangıçta) grubu. Editörü (Notepad veya Wordpad) sağ fare tuşu ile “Sendto” dizinine sürükleyip bırakın ve Burada kısayol oluştur’u seçin. [Shift] tuşuna basılı tutarsanız. » Powertoys: En önemli ayarlar Windows 98/Me/NT/2000 için Microsoft’un “Powertoys” ad›nda faydal› bir ince ayar program› mevcut. 7 Windows 98 5 4 Windows 98/Me/NT/2000/XP Windows 98/Me/NT/2000/XP Daha h›zl› yeniden bafllatma %60 daha h›zl› Windows’u arada bir yeniden başlatmanız gerektiğinde bunu normalde Başlat/Bilgisayarı kapat/Yeniden başlat ile yaparsınız. Ancak bazen bu programlara hiç ihtiyaç duyulmaz ve bu araçlar olmaksızın sisteminizi başlatmayı ve bir sonraki açılışta ise yine her şeyin eskisi gibi olmasını istersiniz.

Ancak bu parametrelerle oynayarak sisteminizden biraz daha yüksek bir performans elde etmeniz mümkün. Registry’yi s›k›flt›rmak %20 daha h›zl› Windows 98 ve Me altında. Di¤er tüm servisleri deneme amaçl› olarak bir kereli¤ine iptal edebilirsiniz. Bu durumda sistem yöneticinizle temas kurun. Windows işletim sistemini önbellek değerleri için standart değerlere ayarlayıp öyle sunar. Bu yeni içerikler bilgisayarı yavaşlatabiliyorlar. Sisteminizden maksimum verim almak için bu değerleri sisteminize göre kendiniz ayarlayabilirsiniz. Burada SCANREG.000 4. 3Com+: Login servisinin bir parças› 3Print Spooler: Yazd›r›lan veriler için arabellek 3Event log: Protokol hizmeti 3IPSEC: IP transferlerindeki güvenlikten sorumlu 3Plug and Play: Donan›mlar›n otomatik olarak tan›nmas›ndan sorumlu 3Remote Access Connection Manager: Çevirmeli a¤ ba¤lant›lar›n› yönetir 3Remote Procedure Call: Çeflitli RPC hizmetleri için önemli 3Security Accounts Manager: Kullan›c› hesaplar› için güvenlik bilgilerini yönetir 3Speed Disk Service: XP’nin önbellek ayarlar›n› sa¤lar 3Windows Audio: Windows’ta ses çal›nmas›ndan sorumlu 3Windows Management Instrumentation: Ço¤u Windows program› bu servisi kullan›r.000 10. Windows 98’te bile bu stratejinin ilk belirtilerini görmek mümkündü. Advanced altında Performance için Settings düğmesine tıklayın.000 CHIP | MAYIS 2002 . “Optimize=” seçeneğini arayın ve “=” ifadesinin yanına “1” değerini girin. Startup type’› Manual olarak ayarlay›n.24 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office DOWS dizininde SYSTEM. Windows 98 veya Me kurulu haline göre biraz daha hızlı çalışıyor. Windows dosyayı 500 KB’tan daha fazla sıkıştıracaktır. 13 Windows XP 16 Windows 98/Me Cache ayarlar›n› de¤ifltirmek %20 daha h›zl› Microsoft. Mutlaka ihtiyaç duyaca¤›n›z servislerin listesini burada bulabilirsiniz. HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Dfrg\BootOptimizeFunction anahtarına girin.bat” girmeniz gerekiyor. Bunları iptal etmek için Windows Explorer’da Araçlar/Klasör Seçenekleri/Genel simgelerine ve Windows klasik klasörlerini kullan’a tıklayın. cache (önbellek) parametrelerini değiştirmiş. [386Enh] bölümüne “ConservativeSwapfileUsage=1” satırını ekleyin. Burada Enable’a çift tıklayın. özellikle de eski sayılabilecek sistemleri. Bu sayede sistem açılışı daha hızlı gerçekleşebiliyor. RAM Bellek Registry’deki büyüklü¤ü (MByte) optimum de¤er 64 128 256 512 veya üstü 1.000 40. Administrative Tools’dan Services bölümüne girin. Bunlar mesela ClipBook veya Network DDE gibi ne oldu¤u belirsiz programlar› çal›flt›r›yorlar. Dosya adı olarak da “winstart. Start menüsünden Run’a girin. Start menüsünden Run ile regedit girin. Di¤er tüm sistem hizmetlerini iptal etmeyi deneyebilirsiniz. 14 Windows XP 18 Windows 98/Me Takas dosyas› optimizasyonu %20 daha h›zl› Windows normalde takas dosyasının özelliklerini yönetir. Bu dizin altında bu dosya mevcut değilse sağ fare tuşu ile yeni bir metin dosyası oluşturun: Yeni/Metin dosyası. Bu sayede bilgisayar.BAT dosyasını arar. ek servislere de ihtiyac›n›z olabilir. HKEY_LOCAL_MACHINE\ System\CurrentControlSet\Control\SessionManager\Memory Management anahtarına girin. Registry’yi otomatik olarak küçültmek için bir olanak var. yani XP’de de. Custom size seçeneğini etkinleştirin ve her iki durumda yeni değer olarak “300” girin. Bu dosya yoksa sistemin açılışı normalden daha uzun sürer. Değer olarak “Y” girin. HKEY_LOCAL_MACHINE\ SYS TEM\CurrentControlSet\Control\Ses-sionManager\MemoryManagement anahtarında DisablePagingExecutive’e çift tıklayın ve değer olarak “1” girin.INI dosyasına çift tıklayın. Aynı şeyi LargeSystemCache için de yapın. Explorer web sitilini iptal etmek %20 daha h›zl› Windows. IoPageLockLimit ’e çift tıklayın ve yandaki listeden uygun değeri buraya girin. OK ile onaylayın. Windows. Bunun için de şunları yapın: Sağ fare tuşu ile My Computer’a ve Properties’e tıklayın. En iyisi takas dosyasının boyutunu kendiniz sabit bir değere ayarlayın. Ancak bu her zaman iyi bir şey değildir. k 11 Windows 98 Aç›l›fl› h›zland›rmak %50 daha h›zl› Windows 98 boot sırasında standart olarak WINSTART. bu değişiklikle daha büyük bir dosya önbelleği oluşturacak ve Kernel’ın bazı parçalarını sabitdiske kaydetmeyecektir. Start menüsünden Run ile regedit’i çalıştırın. Daha sonra Advanced Change’e basın. Dikkat! Bilgisayar›n›z› iflyerinizde kullan›yorsan›z. Bafllang›ç dosyalar›na defrag %20 daha h›zl› Windows XP’deki hoş özelliklerden biri de açılış dosyalarını sabitdiskin başlangıcına yerleştirme imkanı. 15 Windows XP 17 WINDOWS XP Disk önbelle¤ini ayarlamak %20 daha h›zl› Microsoft. regedit ile registry editörünü (kayıt düzenleyicisi) çalıştırın. Böylece bilgisayar bu dosyaya daha çabuk erişebilir. Microsoft’a göre giderek daha çok internetle ilişkilendiriliyor. Bu özelliği etkinleştirmek için My Computer’ı açın ve C:\WINDOWS dizinine girin. Bunun için Start menüsünden Control Panel’e girin. mesela Explorer pencerelerindeki web içeriklerinde. NT teknolojisini temel alan işletim sistemlerinde. Bu yüzden bu dosyayı C:\WINDOWS dizini altında arayın. ‹lgili servise çift t›klay›n. 12 Windows XP » ‹htiyac›n›z olmayanlar› kapat›n NT4’ten beri NT tabanl› iflletim sistemlerinde sistem hizmetleri (services) bulunuyor.INI dosyasını açın.

hide” ifadelerini silin. fiimdi Trace menüsünde Optimize System’e t›klay›p sistemi optimize edin.INF dosyasını bir text editörü ile açın. My Computer’a ve C:\WINDOWS\INF dizinine girin. Replace All düğmesine tıklayarak dosyanın içindeki tüm “. Burada SYSOC.26 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 16 19 Mant›kl›: Küçük bir h›z art›fl› için Windows Explorer’›n web tabanl› görünümünü iptal edebilirsiniz. Tuning’den sonra kendinizi Windows masaüstünde bulacaks›n›z.hide” ifadelerini silmiş olursunuz. Her yükleme ifllemi için gereken süreyi ve bu esnada ifllemciye ne kadar yük bindi¤ini gösterir. Start menüsünden Run ile “msinfo32” girin. Anahtara çift tıklayın ve “1” değerini girin. CHIP | MAYIS 2002 . Aç›l›fltan sonra Trace menüsünde Next Boot + Driver Delays’e t›klay›p sistemi yeniden bafllat›n. fiimdi Bootvis’i açabilir ve de¤iflikliklere bakabilirsiniz. Dosyadan tüm “. Boot Activity alt›nda de¤iflik bileflenleri. Ancak Windows 2000 veya XP altında bu olay geçerli değil. Bu programların listesini Start/Settings/ Control Panel/Add or Remove Programs/ Add/Remove Windows Components altında bulabilirsiniz.hide« kay›tlar›n› silerek sistem programlar›n› da kolayca silebilirsiniz. Windows bunların hepsini aynı öncelikle kullanır. Pencerenin sağ tarafında sağ fare tuşu ile boş bir yere tıklayın ve New/DWORD Value simgelerine tıklayın. Registry Editor’u açıp HKEY_LOCAL_MACHINE\System\CurrentControlSet\Control\PriorityControl anahtarına girin. Sağ tarafta güncel IRQ yerleşimini görebilirsiniz. Elbette birkaç küçük ipucu ile istemediğiniz bu tip programlardan da sonsuza dek kurtulma şansınız var. Bilgisayar ço¤unlukla yüzde 50 daha h›zl› aç›lacakt›r. Ancak bu moda geçince sisteminizin 21 WINDOWS XP: M‹N‹ ATÖLYE » Bootvis ile sistem aç›l›fl›n› h›zland›rmak 1 Bilgi toplama 2 Gözetlenen bilgisayar 3 Sistem optimizasyonu Bootvis program› (bu ayki eCHIP’te Windows Tuning bölümünde) boot ifllemi s›ras›nda bilgisayar›n tüm bileflenlerini analiz eder. sünden Replace komutu ile Find what: alanında “. mesela ekran kart› veya sabitdisk ve Windows’un aç›l›fl› s›ras›nda bunlar›n kullan›m›n› görebilirsiniz. Yeni değere ad olarak “IRQ[IRQ’nun numarası]Priority” girin. 20 Windows 2000/XP Windows 2000/XP IRQ’lere öncelikler vermek %30 daha h›zl› Yeni bilgisayarlar da ses kartı veya modem gibi donanımları halen IRQ’lerle (kesme istekleri) yönetiyorlar.hide” aratmak. hangi IRQ’yu kulland›¤›n› Ayg›t Yöneticisi’nde de görebilirsiniz. Ancak mesela ekran kartına öncelik hakkı olan bir IRQ atamak mantıklı bir davranış olacaktır. 22 Windows 2000/XP PC “Hibernate” modunda 19 Tasarruf: Tüm ». Replace with alanını boş bırakabilirsiniz. şimdi istediğiniz programları silebilirsiniz. Bunun için de şunları yapmanız gere- Programlar› kald›rmak %20 daha h›zl› Programlar ve uygulamalar. 20 Farkl›: Hangi ayg›t›n. az ya da çok diskinizde yer işgal ederler. zira programı beğenmezseniz istediğiniz anda hemen silebilirsiniz. Bu problem değil gibi görünür. Microsoft burada kullanıcıların özgürlüğünü kısmen ellerinden almış. Bunun da en kolay yolu Edit menü- kiyor: Öncelikle ilgili bileşenin hangi IRQ’yu kullandığını öğrenmeniz gerekiyor. Sistem yeniden bafllad›ktan sonra Bootvis otomatik olarak aç›lacakt›r. mesela Wordpad. Microsoft Messenger gibi sistem araçlarını kolayca silmek maalesef mümkün değil. SYSOC. Yeni bir boot iflleminden sonra bir pencere aç›lacak ve optimizasyonun ilerleyiflini görebileceksiniz. %60 daha h›zl› Çoğu bilgisayar stand-by modunu destekler.INF dosyasını kaydedin. Açılan pencerede Hardware Resources/IRQs’i seçin.

gücünü kesmemeniz gerekir. Bir sonraki açılışta bilgisayar daha hızlı açılacaktır. ancak her fleyi kendi elinizle yapmaya üfleniyorsan›z. 3 Önce Memory Optimization’a t›klay›n ve burada Clear the clipboard on every optimization of the RAM seçene¤ini iflaretleyin. Gizli: Ancak [Shift] tufluna bast›¤›n›zda »Hibernate« modu görünecektir. puter simgelerine tıklayın.22 24 H›zl›: Basit bir k›sayolla menü üzerinden geçen dolambaçl› yollara girmenize gerek yok. 3 Daha sonra Cache Optimization bölümüne girin ve Cache optimization. Şimdi Stand By düğmesinin yerini Hibernate düğmesi alacaktır. Sağ fare tuşuyla sabitdiskinizin simgesine tıklayın. Daha sonra [Shift] tuşuna basılı tutun. 3 Force Windows to unload DLL’s from memory seçene¤ini de iflaretleyin. Hibernate altında Enable hibernate seçeneğini işaretleyin. Tweak XP’yi çal›flt›rd›ktan sonra sol tarafta çeflitli bölüm bafll›klar› ç›kacak. Tweak XP’nin deneme sürümünü bu ayki CD’de Windows Tuning bölümünde bulabilirsiniz. Windows 2000’de Start/Shut down’a tıkladıktan sonra. Windows bu modda bellek içeriğini sabitdiske kaydeder. Bunlar ekran kart›. Windows XP’de bilgisayarı Hibernate moduna geçirmek için Start/Turn Off Com- 23 Windows 2000/XP Indeks sunucusunu kapatmak %20 daha h›zl› Microsoft işletim sistemi altında bir dosya araması başlattığınız zaman. Allow Indexing Service to index this disk for fast file searching seçeneğini iptal edin ve OK ile onaylayın. 25 WINDOWS XP » Tweak-XP: En önemli ayarlar Sisteminize ince ayar yapmak istiyorsunuz. alternatifler var. Ayarlar› Optimize RAM! dü¤mesine t›klayarak etkin hale getirebilirsiniz. Windows dosya yapısını kaydeder. Daha sonra bilgisayarı komple kapatabilirsiniz. Start menüsünden Control Panel/Power Options’a girin. Bu fonksiyonu iptal etmek için My Computer’a girin. alt›nda ilgili ayarlar› kendi sisteminize göre seçin. 3 Hardware Tweaks alt›nda sisteminizin biraz daha h›zl› çal›flmas›n› sa¤layacak baz› ayarlar bulabilirsiniz. listeden Hibernate’i seçin. Hangi seçeneklerin önemli oldu¤unu burada aç›kl›yoruz. bağlam menüsünden Properties’i seçin. CHIP | MAYIS 2002 CHIP | MAYIS 2002 ... En önemli temel ayarlar› sizin için yapan Tweak XP gibi ince ayar programlar› da var. Windows 2000’den itibaren güç seçeneklerinde bir alternatif daha var: Hibernate (hazırda beklet) modu. son olarak çalıştığınız programların tekrar yüklenmelerine gerek yoktur. ifllemci ve sürücülerle ilgili özel ayarlar.

26 Windows 2000/XP System Restore’u iptal etmek %20 daha h›zl› Yeni bir sürücünün kurulumundan sonra Windows artık açılmıyor. Bu yüzden bu boşluk işaretlerini tab’larla değiştirmek daha mantıklı olacaktır.28 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Daha H›zl› Windows ve Office 24 Windows 2000/XP Ba¤lant›y› tuflla kesmek %80 daha h›zl› İnternet bağlantılarını normalde Windows altında dolambaçlı fare tıklamalarıyla kesmeniz gerekir. Sağ fare tuşu ile RASDIAL. Ancak bunun daha hızlı bir yolu var. Boflluklar› tab’larla de¤ifltirmek 40% daha h›zl› Bazı metinler tab’sız (imlecin bir satırda belirli bir yere kaydırılması) biçimlendirilmiştir. 27 Windows 2000/XP Windows’u h›zl› kapatmak %40 daha h›zl› Bilgisayarınızı daha hızlı mı kapatmak istiyorsunuz? Problem değil. MDM. 29 Office 2000 Frontpage Debugger’› silmek 20% daha h›zl› Frontpage web tasarım programı Office 2000’de tek başına yolunu bulamıyor. Aslında iyi düşünülmüş bir fonksiyon bu. Target: alanında komut satırına /disconnect ifadesini ekleyin. Korkmanıza gerek yok. System Restore sekmesi altında Turn off System Restore seçeneğini etkinleştirin. Oluşturulan dosyaya yine sağ tıklayın ve Properties’i seçin. “Aranan:” alanına {2.}girin. Debug (hata ayıklama) yazılımının bir parçası olan MDM (Machine Debug Manager) tarafından eşlik ediliyor ve bu sadece programcılar için ilginç bir özellik. Daha sonra Tüm Seçenekler’e tıklayın. Start menüsünden Control Panel’e girin ve System’i seçin. 30 Office 2000/XP Office Trick’leri Sadece Windows’ta zaman tasarrufu sa¤lanabildi¤ini düflünenler yan›l›yorlar. Word. Tab’ların yerine çoğunlukla bu tip metinlerde boşluklar kullanılır. Bu durumda XP’nin System Restore’u (Sistem Geri Yükleme) imdadınıza yetişebilir. Burada {D6277990-4C6A11CF-8D87-00AA 0060F5BF} anahtarını bulacaksınız. Bu metinler üzerinde bazı değişiklikler yapmak isterseniz. Dikkat! Bu değişiklikle. My Computer (Bilgisayarım)’a ve C:\WINDOWS\ SYSTEM dizinine girin ve MDM.EX_ olarak değiştirin. Tümünü Değiştir düğmesine tıkladığınızda Word. PC’nizin güç düğmesine basın. Bu fonksiyon önemli tüm dosyaları yedekler. önemli verilerinizi kaybettiğinizde kurtaramama riskini göze almış olursunuz.EXE dosyasına tıklayın. Shortcut key: alanına da istediğiniz bir kısayol tuş kombinasyonunu girin. MDM’e ihtiyacınız olmadığını düşünüyorsanız Registry Editor’ü Start/Run ile “regedit” komutunu girerek çalıştırın.EXE kaydını sol fare tuşu ile işaretleyerek ve [Delete] tuşuna basarak silin. nan yedekler disk üzerinde çok fazla yer işgal eder. Excel gibi Office programlar›nda da daha verimli ve h›zl› çal›flmak için ipuçlar› var. Frontpage ile hata ayıklayan ve bu yüzden bu araca ihtiyacı olan pek az kişi vardır. Joker karakter kullan seçeneğini işaretleyin. “Yeni değer:” alanına da “^t” girin. Bu yüzden transfer hızını mümkün olduğunca verimli kullanmak gerekiyor. Bunun için dokümanı açın ve Düzen menüsünden Değiştir komutunu seçin. ancak yedekleme işlemi uzun sürer ve alı- 28 Windows 2000 A¤ eriflimini iyilefltirmek %20 daha h›zl› Network çoğu sistemde performansı frenleyen darboğaz olarak karşımıza çıkar. Diğer tüm kullanıcılar için bu araç sadece kay- nak tüketen bir fazlalıktır. Zamandan tasarruf etmek istiyorsanız System Restore’u iptal edebilirsiniz. 26 Bellek Canavar›: XP alt›nda System Restore’u iptal ederek disk alan›n›zdan önemli ölçüde tasarruf edebilirsiniz. Ancak network kartlarının hızı 10 veya 100 Mbit/s’de kalıyor. iki veya daha fazla arka arkaya boşluk karakteri içeren paragraflardaki boşluk işaretlerini bir tab’la değiştirecektir. Bir tuş kombinasyonu sayesinde internet bağlantınızı kolayca kesebilirsiniz. bu boşluk işaretleri yüzünden gereksiz yere zaman kaybına uğrayacaksınız. My Computer’a ve sonra da C:\WINDOWS\SYSTEM32 dizinine girin. bilgisayarınız normal bir şekilde kendi kendine kapanacaktır. CHIP | MAYIS 2002 . Ayrıca çalıştırılabilir dosyanın adını değiştirmeniz gerekiyor. Windows 2000’de bunu kolayca gerçekleştirebilirsiniz: Registry Editor’u Start/Run altında regedit girerek çalıştırın. HKEY_LOCAL_MACH I N E \ S o f t w a re \ Mi c ro s o f t \ Wi n dows\CurrentVersion\RunServices anahtarını arayın. HKEY_LOC A L _ M AC H I N E \ S o f t w a re \ M i c ro soft\Windows\CurrentVersion\Explorer\RemoteComputer\NameSpace anahtarına girin. Farenin sol tuşuyla bu anahtarı işaretleyin ve [Delete] tuşuna basıp silin. Anahtarı gerçekten silmek isteyip istemediğinizle ilgili soruya Yes cevabını verin. Donanım bileşeni üreticileri giderek daha hızlı ve daha yüksek kapasiteli diskleri piyasaya sürüyorlar.EXE dosyasının adını MDM. Listeden Create Shortcut’ı seçin.

yap›n. 34 Office 97/2000/XP “H›zl› Bul”u iptal etmek %20 daha h›zl› Office paketiyle birlikte “Hızlı Bul” arama fonksiyonu da bilgisayarınıza yüklenir. dokümanların indekslenmesinden sorumludur. Bu özelli¤i etkinlefltirmek için Araçlar menüsünden Seçenekler’e t›klay›n ve burada da Görünüm sekmesine girin. Bunun için fare imlecini format görünümü ile metin penceresi aras›ndaki dikey ay›rma çizgisi üzerine getirip iki ok haline gelmesini bekleyin. 30 Az› Karar. Outlook düzgün olarak açılabilmek için Messenger’a ihtiyaç duyar.31 Office XP Outlook’u daha h›zl› bafllatmak %50 daha h›zl› Bilgisayarınızda Windows XP ile beraber Outlook 2002 çalıştırıyorsunuz. kesme ve yapıştırma işlemleri menü seçeneklerine fare ile 36 M‹N‹ ATÖLYE: OFFICE 97/2000/XP » Biçim flablonlar› elinizin alt›nda 1 Görünümü etkinlefltirmek 2 Büyüklü¤ü ayarlamak Biçim flablonlar›n›n yard›m›yla eski Word sürümlerinde ilgili metin pasaj›n›n güncel format› görüntüleniyordu. Elektronik postalarınızı almak için Outlook’u her açtığınızda. Windows XP ile birlikte gelen Messenger’ı iptal etmiş olmanızdır. Fonksiyonu iptal etmek için geniflli¤i “0” cm. Stil alan› geniflli¤i’nde “2” de¤erini girin. CHIP | MAYIS 2002 . Bu fonksiyon. programın açılışı 30 saniyeden fazla sürüyor. bunu da kolayca kendinize göre özellefltirebilirsiniz. Aynı anda [Ctrl] tuşuna basarsanız kopyalamış olursunuz. fiimdi ilgili biçimler gösterilecektir. fiimdi sol fare tuflunu bas›l› tutup sütunu istedi¤iniz gibi hareket ettirebilirsiniz. Gösterilen büyüklük size uymuyorsa. bu komutu menü seçenekleri üzerinden dolambaçlı bir şekilde çalıştırmanıza gerek yok. tıklamaktan daha hızlı gerçekleşiyor. 32 Office XP “Özellefltir” menüsünü açmak %80 daha h›zl› Araç çubuklarınız için Özelleştir komutunu sıkça kullanıyorsanız. Bunun nedeni. Ancak fare ile birlikte klavye tuşları kullanıldığında bu işlemler daha hızlı gerçekleşebiliyor. Messenger’ı etkinleştirdiğinizde Outlook tekrar sorunsuz olarak çalışmaya başlar. Araç çubuklarının yanındaki alana çift tıklamanız yeterli. İstediğiniz metin pasajını işaretleyin. Şimdi bu metin bloğunu fare ile sürüklediğinizde bunu taşımış olursunuz. Bu işlemde sabitdiskte bilinen dosyalar aratılır. Office 97’den beri bir biçim flablonunu normal görünümde göstermek için daha iyi bir seçenek mevcut. Ço¤u Zarar: Bir fonksiyonla boflluk karakterlerini tab’larla de¤ifltirebilirsiniz. Hızlı Bul bu 33 Office XP Metinleri h›zl› kaydetmek %50 daha h›zl› Klavye ile kopyalama.

Daha sonra da iki defa Tamam düğmesine tıklamalısınız. Ancak son kelimeleri yazarken Word yeni bir sayfadan başlıyor. Ancak Word’deki bir fonksiyon bu işi daha iyi. Sağ fare tuşu ile Standart araç çubuğuna tıklayın ve Özelleştir kısayol menüsünü açın. hızlı ve kesin çözebilir. Bu fonksiyondan faydalanmak için bunu simge olarak araç çubuğuna eklemelisiniz. Çalışma kitabını genişletmenin daha hızlı ve kolay yolu fare tuşlarıyla tıklamak. Problemsiz bir şekilde tüm bunları klavye ve fare yardımıyla da yapabilirsiniz. Kategoriler altında Araçlar’ı seçin. Değişiklikleri Tamam düğmesine tıklayarak onaylayın. bu simgeyi başka bir araç çubuğuna taşıyabilirsiniz. Normalde bunun için Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’nı seçmeniz gerekir. [Ctrl]+[Alt] tuşlarına birlikte basarak da bu simgeyi kopyalamış olursunuz. Bu yüzden bu hizmeti iptal etmek daha mantıklı olacaktır. Bir metin içinde hareket edip bir kelimeye çift tıklarsanız o kelime işaretlenir. aynı zamanda dikey olarak da sayfaya ortalanmalıdır.30 35 Mant›kl›: Basit bir t›klamayla metninizi bir sayfa say›s›na s›¤d›rabilirsiniz. bir metni otomatik olarak belirli bir sayfa sayısına göre biçimlendirebilir. Şimdi bir sonraki sayfaya birazcık olsun taşan bir metniniz varsa. sadece bir iki satır eksik kaldı. yeni yerleştirdiğiniz bu simgeye tıklayarak sorunun çok çabuk bir şekilde nasıl çözüldüğüne şaşırabilir ve tasarruf ettiğiniz zamana sevinebilirsiniz. Dosya menüsünden Sayfa Yapısı’na ve sonra da Anahat sekmesine girin. metnin sayfaya tam olarak ortalanmasını gerektirir. CHIP | MAYIS 2002 . değil mi? Bir metin yazdınız ve işiniz neredeyse bitti. Bunun için de şunları yapın: Araçlar menüsünden Özelleştir simgesine tıklayın ve Komutlar sekmesine girin. 38 Hizalama: Birkaç fare t›klamas›yla Word’de metinlerinizi dikey olarak hizaland›rabilirsiniz. Sorunun çözümü çok daha basit olabilir! Word. 41 K›sayol: Çal›flma kitab›n› geniflletmek için de¤iflik simgeler seçebilirsiniz. 38 Office 97/2000/XP Metinleri dikey ortalamak %60 daha h›zl› Word’deki belirli bazı metin türleri. tüm doküman işaretlenmiş olur. 40 Office 97/2000/XP dosyaların nerede kayıtlı olduklarını kaydeder ve böylece bir sonraki Office açılışında dosyaları daha hızlı bulup yükleyebilir. kopyalamak veya tamamen silmek istediğiniz durumlar olabilir. Ancak bu iş sırasında da bazen değişik simgeleri taşımak. Üç defa tıkladığınızdaysa. Tüm paragrafı işaretlemek için üç tıklama gerekecektir. Satır başına çift tıklarsanız Word tüm paragrafı işaretler. ekler. Başlat/Ayarlar ile Denetim Masası’na girin ve “Hızlı Bul”a çift tıklayın. Normalde bunu Ekle menüsü üzerinden yapmanız gerekir. Ancak bu servis sistem performansını önemli ölçüde düşürebilir. Neyin bu kadar yer tuttuğunu aradınız ama bulamadınız. Çok aceleciler için daha hızlı bir alternatif de var: Sol taraftaki cetvele çift tıklayın. Bu aracı araç çubuğunda Sola Hizala düğmesinin yanında bulabilirsiniz. Çoğu kullanıcı bu işi çözmek için üst kenara birçok boş satır 35 Office 97/2000/XP Otomatik sayfa biçimlendirme %80 daha h›zl› Şu durum size çok tanıdık gelecektir. Bu komutu sol fare tuşuyla herhangi bir araç çubuğuna sürükleyip bırakın.. Ekle kategorisinin simgelerine göz attığınızda. Bir sonraki pencerede dizin menüsünden sabit diskinizi seçin ve Dizin Sil komutunu çalıştırın. 37 Office 97/2000/XP Simgeleri h›zl› yönetmek %60 daha h›zl› Bazen araç çubuğunu yeniden düzenlemek mantıklı bir işlemdir. Metinleri h›zl› iflaretlemek %50 daha h›zl› Word metin işaretlendirmeleri için bazı kısayolları hazırda sunuyor. Dikey hizalama: alanında Ortadan seçeneğini seçin. [Ctrl] tuşuna basılı tutup kelimeye tıklarsanız tüm satır işaretlenecektir. sağ tarafta tabloları çalışma kitabına eklemek için kullanabileceğiniz 39 Office 97/2000/XP Sayfa Yap›s›’n› ça¤›rmak %90 daha h›zl› Özellikle uzun metinlerde sıkça dokümanın her bir sayfasını ayrı ayrı ayarlamak istediğiniz durumlar olabilir. Ancak bunun başka bir yolu da var. 41 Office 97/2000/XP Yeni tablo oluflturmak %80 daha h›zl› Excel’de bir çalışma kitabına yeni bir tablo eklemek istiyorsunuz. Yani yazılar sadece yatay olarak değil. Simgeyi tamamen silmeye karar verdiyseniz [Alt] tuşuna basılı tutarak simgeye tıklayın ve Word’ün metin alanına simgeyi taşıyın. Şimdi metni hizalandırma aracının yardımıyla düzenlemelisiniz. Komutlar altında Bir Sayfa Daralt komutunu bulacaksınız. Bir simgeye tıklarken [Alt] tuşuna basılı tutarsanız. Fare ile bir satırın soluna tıklarsanız tüm satırı işaretlemiş olursunuz. Normalde bu değişiklikleri zahmetli bir şekilde Özelleştir menüsü üzerinden yapmanız gerekir.

Daha sonra Özelleştir penceresinden Kapat düğmesiyle çıkın. Kategoriler ve Komutlar alanlarından istediğiniz fonksiyonu seçin. 45 EN ÖNEML‹ OFFICE KISAYOL TUfiLARI Ctrl + N Ctrl + O Ctrl + F4 Ctrl + Ctrl + M Ctrl + Ctrl + B Ctrl + L Ctrl + R Ctrl + E Ctrl + P Ctrl + Alt + +M Yeni doküman Doküman aç Doküman› kapat Yeni sayfa ekle Soldan girintiyi artt›r Soldan girintiyi azalt Blok cümle Sola dayal› Sa¤a dayal› Ortala Yazd›r Sayfa düzeni (layout) görünümü Normal görünüm Yazd›r›lamayan karakterleri aç/kapa Sayfa görünümü Kaydet Farkl› kaydet Dur Paragraf sonuna/ bafl›na kadar iflaretle Kelime sonuna/bafl›na kadar iflaretle Tüm doküman› iflaretle Paragraf› yukar›/ afla¤› tafl› Bul ve de¤ifltir Ctrl + Alt Ctrl + Ctrl + F2 Ctrl + S F12 + + N + 43 Office 97/2000/XP Esc + Ctrl + + Ctrl + fiablonlar› geniflletmek %50 daha h›zl› Windows NT/2000/XP altında Office şablonlarınızı (templates) genel görünümde kullanmak istiyorsanız bunları şu dizine kopyalamalısınız: C:\DOCUMENTS AND SETTINGS\<Kullanıcı Adı>\APPLICATION DATA\MICROSOFT\TEMPLATES. Şimdi sadece Ata düğmesine tıklamanız gerekiyor. uyaman@chip. fonksiyonu bir kısayol tuşuna atayabilirsiniz. Kısayol tuş kombinasyonlarını kullanmak daha kolay bir çözüm olacaktır.tr Ctrl + A + Alt + Ctrl + H Alt + F4 L Word’ü kapat CHIP | MAYIS 2002 . Araçlar menüsünden Özelleştir’e tıklayın.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 31 Daha H›zl› Windows ve Office bir simge göreceksiniz: Çalışma Sayfası. Yeni kısayol tuşuna bas: alanına tıklayın ve istediğiniz kısayolu bu alanda girin. Yine de endişelenmenize gerek yok: Hemen her + Space Alt + Print + Pause +M + +E +F +R +Q + F4 42 Pratik: Office’de hemen her fonksiyona bir k›sayol tuflu atayabilirsiniz. FK / Ufuk Yamank›l›ço¤lu. Bu simgeyi farenin sol tuşunu basılı tutarak araç çubuğuna taşıyın. Ancak istediğiniz her fonksiyonun da bir kısayol tuşu olmayabilir. 44 Kes EN ÖNEML‹ WINDOWS KISAYOL TUfiLARI Ctrl + C Ctrl + X Ctrl + V Ctrl + Z Del + Del F2 Alt + Alt + F4 Alt +Space Alt + Alt + Esc F4 +F10 Alt +Space Ctrl + Esc Alt +alt› çizili harf Aç›k pencereyi güncelle Bir üst dizin seviyesine geç CD’yi otomatik olarak açma Sekmeler aras›nda ilerle Sekmeler aras›nda geri git Seçenekler aras›nda ilerle Seçenekler aras›nda geri git Kontrol kutusunu etkinlefltir / iptal et Aç›k pencereden ekran görüntüsü al Bafllat menüsü aç / kapa Sistem Özellikleri penceresini aç Tüm pencereleri küçült (minimize) Küçültülen pencereleri büyüt (restore) Bilgisayar›m’› aç Dosya veya dizin ara Çal›flt›r penceresini aç Win XP: Kullan›c›lar aras›nda geçifl Sürücüye CD yerlefltirirken Kopyala F5 Yap›flt›r Geri al 42 Ctrl + Ctrl + + Office 97/2000/XP Sil Seçili nesneyi kal›c› olarak sil Seçili nesnenin ad›n› de¤ifltir Nesnenin özelliklerini göster Aç›k program› kapat Aç›k pencere için ba¤lam menüsü Aç›k programlar aras›nda geçifl Aç›k pencereler aras›nda geçifl Bilgisayar›m’da adres çubu¤unu göster Nesne için ba¤lam menüsünü göster Aç›k pencere için sistem menüsü göster Bafllat menüsünü göster ‹lgili komutu çal›flt›r Kendi k›sayol tufllar›n›z %80 daha h›zl› Office’in menü yapıları biraz karışık ve bazen istediğiniz fonksiyona menü seçeneklerinin karışıklığında ulaşabilmek hayli uzun sürebilir. Komutlar sekmesinde Klavye düğmesine tıklayın.com. Yeni tuş kombinasyonunuzu artık kullanabilirsiniz. İlerde ilgili simgeye tıklayarak çalışma kitabınıza yeni bir tabloyu kolayca ekleyebilirsiniz.

DVD+RW) birli¤i yer al›yor. Tabii ki bu kopyalar›n tüm oynat›c›lar ile uyumlu olmas› gerek! DVD oynat›c›n›z söz konusu standard› desteklemiyorsa.. DVD yazma biçimi konusunda da tek bir standart üzerinde karara varamam›flt›. Endüstri. Ricoh. her yenilikte oldu¤u gibi aday standartlar aras›nda yar›fl yafl›yor.. s Bilgisayar endüstrisi.. DVD yaz›c›n›n ne anlam› olabilir ki? Pazara giren DVD yaz›c›s› say›s› devaml› art›yor ve yak›n bir zaman içerisinde de ayg›t ve yaz›labilir DVD fiyatlar›n›n uygun fiyatlara düflmesi kesin görünüyor. Bunun sonucunda teknik olarak daha yüksek ve gelece¤i daha parlak bir disk ortaya ç›kt›. televizyonunuzun karfl›s›ndaki koltu¤unuza yaslan›p film seyredemezsiniz. flu s›ralar. Test sonras›nda ilginç sonuçlar ile karfl›laflt›k. Sony’nin asl›nda Minus grubuna dahil olmas›na ra¤men bir DVD+RW yaz›c› haz›rlamaya karar vermifl olmas› gibi ilginç bir durum söz konusu. Bunun için. Karfl› köflede ise benzer flekilde. Böyle bir durumda. Bu birlik içerisinde Hitachi. Siemens. Panasonic. CHIP. yaz›labilir DVD standartlar› yar›fl› sona erdi ve galip olan Plus! . hangi standard›n kullan›laca¤› konusu çok daha önemli. DVD kopyalar haz›rlamak. yeni diskler üzerinde DVD+R ifadesi bulunuyor. Samsung ve Toshiba gibi dünya devleri yer al›yor. Ancak. CHIP TOP 10: May›s ay›n›n en iyi ürünleri Aç›l›fl: Henüz yaz›c›lar› olmasa da. DVD+RW iyi bir de¤er say›labilecek yüzde yetmifl. DVD-R ve DVD+R diskler tüm oynat›c›lar›n yaklafl›k yüzde doksan›nda sorunsuz olarak çal›flt›lar.34 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER 40 50 54 62 64 68 82 86 90 Yeni Donan›mlar Testte: Ürün incelemeleri ve testleri SIS 336 ve AMD Hammer: Donan›m dünyas›na yeni soluk Network Kurulumu: Yeni bir a¤›n kolay kurulumu Arri Lazer Teknolojisi: Teknoloji Oscar’›n› alan bulufl Serial ATA Arabirimi: Yeni arabirimin sunduklar› Ekran Kartlar› Testi: Dünyan›n en h›zl› ekran kart› Veri Girifl Ayg›tlar›: Delikli karttan lazer klavyeye Donan›m Günlü¤ü: CHIP Test Merkezi’nden. kolay ve hesapl› bir flekilde. CHIP Test Merkezinde test edildi. Ancak burada. JVC. Tüm sinema severlerin en büyük hayali. DVD+RW birli¤i söz konusu standard› gelifltirmek için daha çok zaman ve emek harcad›. DVD-RW) bu yar›flta birinci s›rada yer al›yorlar. daha önce de oldu¤u gibi. donan›m CHIP | MAYIS 2002 Rakip DVD Standartlar› Plus Yar›fl› Bitirdi DVD üzerine yazmak da art›k mümkün. bir test filmi ile DVD+R standard›n›n sürücü uyumlulu¤unu test etme imkan› buldu. Sonuç olarak Plus disklerinin daha uyumlu olduklar› ortaya ç›kt›. Hewlett-Packard.. Sony ve Yamaha gibi çok etkili bir dizi isme sahip olan DVD+RW (DVD+R. Standartlar konusundaki en önemli kriter olan uyumluluk ise. yukar›da söz edilen standartlara sahip yaz›labilir DVD medyalar farkl› DVD sürücüler ve sabit oynat›c›lar ile denendi. DVD-RW ise sadece yüzde k›rk olumlu sonuçlar verebildi. E¤er düflüncelerimizi tek bir cümle ile özetlememiz gerekirse. Ancak kullan›c›lar hangi standard› kullanacaklar›ndan emin de¤iller. Philips. DVD Council ve gelifltirdikleri Minus standard› (DVD-R. fiimdi. Fujitsu.

com % De¤erler yüzde cinsindendir DONANIMLAR NEREDEN ALINIYOR? Büyük ABD firmalar›n›n pazar paylar› 52 1995 2001 43 20 19 8 10 10 11 10 17 di¤er Dell Üstün: Dell pazar pay›n› yüzde 43’e yükselterek sabit duran di¤er büyük Amerikan donan›m sunucular› aras›ndan s›yr›lmay› baflarm›fl. Pentium 4 ifllemcisi yüzde 10 daha küçük kal›p alan›nda üretilmeye bafllanm›fl oldu. Pentium 4 ifllemci.4 GHz Masaüstünde H›z S›n›r› Intel’in yeni Pentium 4 ifllemcisi.4 milyar döngü h›z›na sahip olarak ve 30 mm yonga plakas› kullan›larak üretiliyor. bu özellikleri ile dünyadaki en yüksek saat h›z›na sahip masaüstü ifllemcisi unvan›n› kazan›yor. 4.com.EasyShare DX4900 Kodak’tan 4 Milyon Piksel H›zla geliflen ve klasik foto¤raf makinelerinin sat›fl adedini 2001’de geride b›rakan dijital kamera pazar›n›n önemli markalar›ndan Kodak’›n yeni ürünü EasyShare DX4900 modeli Türkiye’de de sat›fla sunuldu. Bilgi için: www. CFC slot. Kodak EasyShare Camera dock’a tak›labilir olan bu ürünün son kullan›c› fiyat› 528 dolar olarak aç›kland›. Ancak flimdi üretim tekni¤ine 30 mm’lik yonga plakas› kullan›m› eklenince. Pentium 4. 6x zum (2x optik ve 3x dijital). verimin artmas›n› sa¤l›yor. üretim masraflar›n› azaltarak. Daha büyük yonga plakas› ve daha küçük kal›p boyutu.1 megapixel çözünürlük. saniyede 2.13 mikron teknolojisi ile üretiliyordu. Bilgi için: www. fiimdi s›ra Avrupa Dell’de.ufotek. CHIP | MAYIS 2002 Kaynak: IDC Gartner Dataquest .tr P4 2. Intel’in yüksek miktarlardaki üretimlerinde mümkün olan en son s›n›r olan 0.intel.

Türkiye pazar›na distribütörler vas›tas› ile da¤›t›laca¤› da gelen haberler aras›nda yer al›yor. Ancak. AMD Türkiye Genel Müdürlü¤ü görevini sürdüren Zehra Erem. fiyat aç›s›ndan da cazip olabiliyor ancak tüketicilerin de iyi görüntü alabilmek için evlerinin yap›s›na uygun. Cep (Telefon+Bilgisayar)= Treo Terratec HomeArena 5. Fujitsu Siemens Computers taraf›ndan üretilen ve en son Mobil Intel Pentium 4 ifllemci-M kullan›lan ilk tüketici dizüstü bilgisayar› olma özelli¤ine de sahip.com. Kullan›c›ya. Handspring’in yeni modeli Treo ise tümleflik cihaz özelli¤ine sahip olarak.8 GHz h›zlara ç›kabilen. hem el bilgisayar› hem de GSM telefonu olarak kullan›labiliyor. kullan›c›lara daha uzun bir pil ömrü de garanti ediliyor.kvk.36 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Haberler » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET KISA. bir merkez ve ön ve arka taraflar için de ikifler tane hoparlör. s Fujitsu Siemens Computers.com. Geliflmifl Intel SpeedStep teknolojisi ile bir araya geldi¤inde. Bilgi için: www.terratec.tr 5+1 Surround Hoparlör Kendisine ait bir Dolby Decoder’› bulunmayan kompakt 5. Üzerinde bir klavye bulunan Treo. Yeni ifllemci. plazma televizyonlarla kurulan ev sinemas› sistemlerine alternatif olarak projeksiyon cihazlar›n›n tercih edildi¤i seçenekler sunmaya bafllad›¤›na tan›k oluyoruz. “ekran” karfl›s›na geçmektense. en son gelifltirilen Mobil Intel Pentium 4-M ifllemci aras›ndan seçim yapabilecekler. en h›zl› Palm OS. dünya çap›ndaki yeniden yap›lanma sürecinde. hem ev hem de profesyonel multimedya kullan›c›lar›na yeni bir esneklik ve performans düzeyi sunacak flekilde yeniden tasarlad›¤›n› aç›klad›. isteyenler için grafiti (el yaz›s›n› tan›yan ekran) seçene¤i ile geliyor. tek cümlelik kapatma haberini e-postayla ald›¤›n› belirtti. 12 MB haf›za. bu ifllemcilerin farklar›. sadece daha yüksek performans sunuyor olmalar›nda de¤il! Intel’in 0. Bilgi için: www.. 3 AMD Türkiye Ofis’ini Kapatt› AMD. iki buçuk saat konuflma. Bilgi için: www. do¤ru projeksiyon cihaz›n› seçmeleri. yerli telefon operatörlerin kullan›m›na aç›lan Handspring Treo’lar› kullan›c›lar KVK bayilerinden elde edebilecekler. 1. Amilo M dizüstü bilgisayar serisi. USB gibi ba¤lant›lar›n yayg›nlaflmas›yla demode oldular CHIP | MAYIS 2002 . sahip olduklar› tahta kasalar sayesinde tüm oturma odalar›nda rahatl›kla kullan›labilirler. 60 saat bekleme süresi ve titreflim özelliklerini avuç içinden küçük bir communicator formunda sunan cihaz›n Türkiye sat›fl fiyat› ise KDV hariç 699 dolar.fujitsu-siemens.com ! IN & OUT n ! Ergonomi Klavyeden fareye.13 mikron ifllemci teknolojisi.com Fujitsu Siemens AmiloM Mobil Pentium4’lü Dizüstü Fujitsu Siemens Computers Intel’in ilk mobil Pentium4 ifllemcisini kullanan dizüstü bilgisayarlar› Türkiye pazar›na sundu. “perde”karfl›s›na geçme imkan› tan›yan ve gerçek sinema hissi yaratan bu sistemler. KISA. Amilo M.. yüksek performans› daha ince ve daha hafif sistemlerde sunabilmek üzere mümkün olan en küçük transistorlar› kullan›yor. Ayr›ca duvar montaj› veya sabit kullan›m için uygun olan Terratec HomeArena 5.amd..2 GHz'a kadar h›zlara sahip Intel Mobil Celeron ifllemci ve May›s 2002'de piyasaya sunulacak olan 1. CHIP Haber Editörü Ev Sinemas› Üretici firmalar›n. Bilgi için: www. tam web eriflimi. fiu anda piyasada özellikle ev sinemas› amac›yla pazarlanan de¤iflik projeksiyon seçenekleri mevcut. AMD ürünlerinin ise bundan böyle. Cihaz›n Handspringtürk taraf›ndan Türkiye’ye ithal edilmesi sayesinde.tr ED‹TÖR’DEN NOTLAR Cem fianc›. Intel Mobil Pentium III-M sürümüne k›yasla yüzde 68 daha iyi bir 3D performans› ve yüzde 40 daha yüksek bir görüntü performans› sunuyor. Paralel Kablolar Yaz›c› gibi d›fl donan›mlar› bir dönemler bilgisayarlara ba¤layan paralel kablolar. ergonomiye uygunluk ön plana ç›k›yor.1’in ses kontrolü ise. çok say›da dijital depolama ayg›t›n› destekleyen bir Multimedya yuvas› içeriyor.1 Treo Türkiye’de Daha önceki Handspring modellerinde PDA'ya bir modül eklenerek GSM özelli¤i kazand›r›l›yordu. Yeni kuflak Pentium 4 ifllemciler. her bir hoparlörün ses durumuna uygun olarak denetlenmesine izin veren bir kablosuz kumanda yard›m›yla yerine getirilebiliyor. May›s ay›nda ülkemizde piyasaya sürülecek Amilo M ile kullan›c›lar. sistemlerini kurarken bilinçli davranmalar› gerekiyor. tüm donan›m ürünlerinde. Full Range Satellite’lar. genifl ekranl›. al›fl›lagelmifl. Amilo M dizüstü bilgisayar serisinin.1 hoparlör seti Dolby Digital ses için gerekli tüm bileflenlere sahip: Bir subwoofer. 1 Eylül 1999’den beri faaliyet gösteren Türkiye ofisini kapatt›¤›n› aç›klad›. PDA’dan monitöre.. Mobil Pentium4: Pentium4’ün gücünü dizüstüne tafl›yan özel tasar›ml› mobil chip bu kasan›n içinde.

Ayg›t›n kutusunda uzaktan kumandas›. Ürün kutusunda ise bir CD-R ve CD-RW haricinde çok dilli bir el kitab›. Bilgi için: www. Sahip oldu¤u Flash haf›zas›nda 640x480’lik 160. bu notebook’un Amerikan askeri standard› MILSPEC 810E çerçevesinde çarp›flma. çald›¤› 8 cm’lik diskler (CD Audio ve MP3) ile ayn› ve a¤›rl›¤› ise sadece 150 gram. ses kablolar› ve el kitab› bulunuyor.com Plextor PlexCombo 20/10/40-12A DVD Okunur. H›zl› Aduio Extraction’a sahip olan sürücü. 128 MByte RAM. müzi¤in koflarken bile kesilmesini engelliyor. su ve yüksek s›cakl›klara karfl› dayan›kl› oldu¤unu duyurdu. yaklafl›k 50 resim tutabilen Camstick uzak/yak›n seçenekleri sayesinde motife yak›nlafl›p uzaklaflabiliyor.itronix. Üretici.be Itronix GoBook MAX Her fiart›n Bilgisayar›! Polis. vibrasyon. Belçikal› üreticinin E-IDE yaz›c›s›. 1. toz. Siyah çekmecesi. 8. itfaiyeci. ilk Combo sürücüsünü piyasaya sundu. CD Yaz›l›r Yaz›c› uzman› Plextor k›sa bir bekleme süresinin sonunda. sahip oldu¤u entegre ara haf›zas›nda 480 saniye MP3 ve 160 saniyelik CD Audio bilgilerini saklayarak.2 milyon piksel de¤eri ile tam anlam›yla bir dijital kamera. Bilgi için: www. Tekrar flarj edilebilir iki pili ile toplam 7 saatlik müzik keyfi sunan HipHop. Nero Burning ROM ve Power DVD gibi yaz›l›m araçlar› bulunuyor.de/english/ index.plextor. Bilgi için: www. Bilgi için: www.5 cm’lik uzunlu¤una ra¤men ulaflt›¤› 1.248x960’l›k. Burn Proof özelli¤i sayesinde CD yazma ifllemini daha güvenli hale getiriyor. Gücünü bir Pentium III 700 ifllemciden alan GoBook. flarj aleti. Ulaflabildi¤i maksimum DVD okuma h›z› 12x.2 Megapiksellik Mini Kamera CamStick.uk CHIP | MAYIS 2002 . USB kablosu ile beraber sunulan CamStick sabit aya¤› sayesinde web kameras› olarak da kullan›labiliyor. CD’leri 20x ve CD-RW’leri 10x h›zlar›nda yazabilirken 40x okuyabiliyor.html Waitec HipHop Küçük Diskler ‹çin Küçük Oynat›c› Waitec’in ultra mobil CD oynat›c›s› HipHop’un büyüklü¤ü.dnt CamStick 1.waitec. 20 GByte sabitdisk ve bir kablosuz a¤a sahip.dnt. asker ve uçak firmalar›n›n ihtiyaçlar›n› karfl›layabilecek flekilde sa¤lam olarak gelifltirilen GoBook’u her tür zor durumda kullanmak mümkün. kablo. yazma kalitesini daha da yükseltmek için lazer ›fl›¤›n›n bir k›sm›n› emiyor.co. düflme.

38

KISA... KISA...
3 Philips Teknik Destek Veriyor
Türk Philips, yeni bafllatt›¤› uygulama ile multimedya ürünlerinin servis hizmetlerini art›k kendisi vermeye bafllad›... Philips, Multimedya Ürün Grubu’nda bulunan dahili CD yaz›c›lar, harici CD yazici ve MP3 çalarlar, DVD yaz›c›lar, hoparlörler, PC kameralar ve ses kartlar›nda müflterilerine yerel teknik servis noktalar›yla hizmet veriyor. Uygulama ile Philips, Türkiye çap›ndaki mevcut 200 servis noktas›nda söz konusu ürünlerin her türlü teknik deste¤ini kendisi üstlenmifl durumda. Bilgi ‹çin: www.philips.com.tr

Philips TV Monitör

JVC GY-DV300

Yeni Teknolojili Düz Ekran
Philips 150MT, sahip oldu¤u entegre tuner sayesinde normal bilgisayar monitörü fonksiyonlar› haricinde, tam anlam›yla bir televizyon olarak kullan›labiliyor. 500:1 oran›ndaki yüksek kontrast, 310 cd/m2’lik ayd›nl›k de¤erleri ve panelin 25 milisaniyeden daha k›sa sürede kullan›labilir hale gelmesi sayesinde, her iki kullan›m amac› için de yeterli resim kalitesi elde edilebiliyor. Te-

DV ve MPEG-4 Destekli Özel Video Kamera
fiu ana kadar piyasaya ç›kan dijital kameralarda, DV veya MPEG4 kayd› aras›nda seçim yapmak zorunda kal›n›yordu. Yeni JVC kamera ilk defa her iki seçene¤i de tek bir ayg›t üzerinde kullan›ma sunuyor. Görüntüler bir mini DVD kaset içerisine kaydedilirken ayn› zamanda MPEG-4 biçimindeki görüntü, bir web sayfas›nda kullan›lmak veya e-posta ile gönderilmek üzere bir Compact Flsh kart üzerinde saklan›yor. Söz konusu MPEG-4 Stream, kablosuz a¤ ile donat›lm›fl bir notebook veya masaüstü bilgisayar›na kamera üzerinden direkt olarak aktar›labiliyor. Yüksek kalitede bozulmam›fl net görüntü elde etmek için, optimum kay›t flartlar›n›n mutlaka yerine getirilmesi gerekiyor.

3 IBM’den Elektronik ‹fl Zirvesi
IBM, May›s ay›nda düzenleyece¤i Futurebusiness Summit 2002 etkinli¤i ile uçtan uca e-business çözümlerini, yeni trendleri ve en son teknolojileri, çözüm ortaklar› ile birlikte ifl dünyas›yla paylaflmay› planl›yor. 13 May›s 2002’de Lütfi K›rdar Kongre Saray›’nda tüm gün sürecek Futurebusiness Zirvesi’nin, ifl ve e¤lencenin bulufltu¤u, Türkiye’nin bu alanda yap›lan en kapsaml› etkinli¤i olmas› bekleniyor. Bilgi için: www.ibm.com.tr

JVC sözcüsü, model ajanslar›n›, sigorta ve turistik firmalar› ve tabii ki hobi kullan›c›lar›n› hedef kitle olarak göz önünde bulundurduklar›n› dile getiriyor. Bilgi için: www.jvcpro.com

Native Serial ATA
levizyon ekran› monitörün normal kullan›m› esnas›nda ekstra bir pencere içerisinde görüntülenebilirken 150 MT, sahip oldu¤u tuner sayesinde bilgisayar kapal› dahi olsa televizyon olarak da çal›flt›r›labiliyor. Tam fonksiyonlu uzaktan kumanda ise kanallar aras›nda dolaflmay› sevenleri mutlu edecek bir ayr›nt›. Bilgi için: www.philips.com

Seagate Demosu Etkiledi!
Seagate, gelecekte ç›karaca¤› ürünlerine entegre olmaya haz›r bulunan, sektörün ilk tam sürate sahip (full speed) sabit sürücü teknolojisini tan›t›rken, daha basit, esnek ve daha güçlü PC’ler, konut network hub’lar›, ve tüketici elektroni¤i (CE/Consumer Electronics) araçlar›na olanak tan›yacak Serial ATA ürünlerini bu y›l›n sonuna do¤ru pazara sürece¤ini aç›klad›. Seagate’in yeni tasar›m›, gelen Serial ATA sinyallerini Parallel ATA protokollerine çevirmeye gerek duymayan native Serial ATA teknolojisini board’un içinde ilk kullanan tasar›m konumunda bulunuyor. Bu ise, tasar›m›n saniyede 150 Mbyte’l›k Serial ATA transfer oran›n› ilave bir maliyet veya performans eksikli¤i olmadan sa¤lamas›na imkan tan›yor. Seagate ayr›ca daha önce fiziksel kademeli chip, link ve tafl›ma kademeli chip ve ATA kontrolcü chip gerektiren fonksiyonlar› tek bir chip’te top-

3 Yeni Bir CD Writer
Optik depolama pazar›n›n önemli isimlerinden LG, yeni ürünü, 40-12-40 CD yaz›c›s›n› piyasaya sundu. 40(cd-r’a yazma), 12(cd-rw’a yazma), 40(okuma) h›z›ndaki yeni cd-writer Türkiyede ise LG’nin Türkiye temsilcisi UFOTEK taraf›ndan pazara sunulacak. Bilgi için: www.Ufotek.com.tr

3 Philips Projektör
Philips, en zorlu toplant› odas› gereksinimlerinin yan› s›ra büyük konferans salonlar› ve amfilerde yap›lan sunumlar için yeni projektörü PXG2 ile iddial›. Uzak mesafeli yans›tmalarda canl› renkler ve parlakl›k vaad eden cihaz, yüksek kontrastta dahi netlik sa¤lamak için 3000 lümen ç›kt› yans›t›yor... 200W’l›k Philips UHPTM lambas› ise PXG20’ye tam gün ›fl›¤›n›n rahats›z edici etkisini tamam›yla gidermesi avantaj›n› sa¤l›yor. Bilgi için: www.Philips.com.tr

Disk On Module

IDE Portu ‹çin Flash Haf›za
Transced, sürücü veya özel bir yaz›l›ma ihtiyaç duymadan direkt olarak IDE portuna tak›labilen bir Flash Disk sunuyor. Hareketli bir parçaya sahip olmad›¤› için ömür boyu garantiye sahip olan diskin haf›za seçenekleri 16 MByte ile 512 MByte aras›nda de¤ifliklik gösteriyor. Bilgi için: www.transcendusa.com

layan bir tasar›m› da gerçeklefltirmifl oldu. Intel Developer Forum’da yap›lan demo daha süratli, daha basit, daha fazla maliyet verimlili¤i sunan ATA disk sürücü teknolojisi yönünde at›lan önemli bir ad›m olarak kabul ediliyor. Bilgi için: www.seagate.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

40
‹Ç‹NDEK‹LER
‹fllemci ‹ntel Pentium 2,4 GHz Anakart Asus A7V333 Tafl›nabilir Bellek Easy Disk

41

Yeni Donan›m
TESTLER‹
Bilgisayar piyasas›na her ay yeni ürünler kat›l›yor. CHIP Test Merkezi olarak, bu ürünleri mümkün oldu¤unca tan›tmay› hedefliyoruz. Her ay bu sayfalarda yeni ve ilginç donan›m ürünlerinin incelemelerini bulabilirsiniz.
s May›s say›m›zda yine birbirinden ilginç ürünlerle karfl›n›za ç›k›yoruz. CeBIT fuar›n›n bitifliyle birlikte, ülkemizdeki distribütör firmalar da fuarda görüp ülkemize getirmeyi düflündükleri yeni ürünlerini bize yollad›lar. Bu ürünlerden öncelikle bahsetmeyi düflündü¤ümüz, taray›c›lar›yla tan›d›¤›m›z Mustek firmas›n›n televizyona ba¤lanan DVD player’›... Cihaz›n en ay›rt edici özelli¤i, DVD, SVCD, audio CD ve MP3 CD’leri oynatabilmesi. 5.1 analog ve dijital girifle sahip olan cihaz uygun fiyat› ile de göze çarp›yor. Anakart alan›nda yine hareketlilik yaflan›yor: Okuyucular›m›z, her ay oldu¤u gibi bu ay da, çeflitli firmalara ait anakart incelemelerini bulabilirler. Bu incelemelerden biri Asus’un yeni nesil AMD ifllemciler için üretti¤i A7V333’e ait. Via KT333 chipsetine sahip olan anakart, DDR-333 bellek modülleri ile birlikte çal›flabilmesi sayesinde göze çarp›yor. RAID özelli¤ini de destekleyen anakart, çok iyi bir performans sergiliyor. Di¤er bir anakart incelemesi ise Abit’in yeni nForce chipsetli anakart› olan NV7133R’ye ait. Ad›ndan da anlafl›laca¤› gibi NV7-133R, Ultra DMA 133 ve RAID teknolojisini destekliyor. K›saca bu anakartta neredeyse yok yok. Bu ay›n ilginç ürünlerinden bir di¤eri de, Lifeview’un iPAQ PDA’lar için gelifltirdi¤i FlyJAcket modeli. FlyJacket, iPaq ürünlerine entegre edildi¤i zaman onlara ek özellikler kazand›ran bir cihaz. Cihaz› monitöre veya bir projeksiyon cihaz›na ba¤layarak görüntü aktarabilirsiniz. Son olarak ilginç buldu¤umuz bir di¤er üründen bahsetmek istiyoruz. Netac Bootable Onlydisk ad›n› tafl›yan bu ürün, 128 MB kapasitesi ve Dual Boot özelli¤ine sahip olan bir tafl›nabilir bellek modülü. Yani bu ürün istendi¤inde bir aç›l›fl disketi ya da bir sabitdisk gibi davranabiliyor…
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

42

DVD, VCD, CD Player Mustek DVD-V560 Anakart Abit NV7-133R Tafl›nabilir Bellek Netac Bootable OnlyDisk

44

19” Monitör Sony Multiscan G420 Lazer Yaz›c› Xerox Phaser 3400 Kart Okuyucusu KAAN Twin

46

PDA Modülü Lifeview FlyJacket IDE Sabitdisk Samsung SP80A4H Anakart ChainTech CT-7VJDA

48

All in One Xerox WorkCentre M940 SCSI Sabitdisk SeagateE Cheetah 73LP Ethernet Kart› Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet

DE⁄ERLEND‹RME
Donan›m test sayfalar›nda, ürünler hakk›nda detayl› bilgi ve ürünleri puanland›ran bir not sistemi bulabilirsiniz. Puanlama sisteminin karmafl›k olmamas› için iki kategori oluflturduk. Bunlar "CHIP Puan›" ve sat›n almada önemli bir rol oynayan "Fiyat/Performans Oran›". Tüm ürünleri daha önce belirledi¤imiz test platformu ve test kriterlerine uygun olarak inceleyip de¤erlendiriyoruz. Böylece önceki aylarda yer alan benzer ürünleri de birbirleri ile karfl›laflt›rma f›rsat›n› yakalayabilirsiniz. Bu yeni puan sistemini ürünleri daha kolay de¤erlendirip s›raland›rmak için uygun gördük. Böylece puanland›rd›¤›m›z ürünleri baflka ürünler ile k›yaslay›p size göre bir alternatif oluflturup oluflturmad›¤›n› belirleyebilirsiniz. Ürünlerin teknik verilerini ayr›ca bir kutu halinde vermemizin sebebi ise, ürünler aras›nda karfl›laflt›rmay› kolaylaflt›rmak. Burada test edilen ürünler, e¤er puanlar› tutarsa her ay güncelledi¤imiz TOP 10 listelerimizde yer alabilecekler. Bu sayede piyasada bulunan en iyi 10 ürünü bir bak›flta görebilirsiniz. Top 10 listelerinin tamam›na www.chip.com.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

CHIP ONLINE
Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www.chip.com.tr/ donanim adresinde bulabilirsiniz.

TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

(100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan)

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM
Donan›m Testi

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

41

A

Ü YIN

5|2 2 00

NÜ RÜ

‹fllemci

Anakart

Tafl›nabilir Bellek

0

INTEL PENTIUM4 2,4 GHZ
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER ‹fllemci frekans› FSB L2 ön bellek Yap› Teknoloji

ASUS A7V333
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.

EASY DISK
CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mikrobeta (312) 467 75 04 52 $ + kdv

Datagate, Armada (212) 282 98 80, (212) 230 84 80 600 $ + kdv
2,4 GHz 400 MHz 512 KB Socket 478 0.13-µm

F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT
TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipseti ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Slot say›s›

Bo¤aziçi, Çizgi Elektronik (212) 217 29 29, (212) 356 70 70 180 $ + kdv
ATX VIA KT333 Socket A 266 MHz 5 PCI, 1 AGP

TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1.1 Bellek 32 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 81 x 23 x 12.5 mm Di¤er Tafl›ma çantas› ve USB kablo veriliyor ‹flletim S. Win98/ME/2000/XP, Mac OSX

Intel’in son bombası: Intel Pentium4 2.4 GHz, northwood çekirdeğine sahip olup, masaüstü bilgisayarlar için tasarlanmış son teknoloji ürünü bir işlemci. 512K’lık level-two cache’e sahip olan bu işlemci, üzerinde 55 milyonun üzerinde transistor barındırıyor ve 142 adet gelişmiş SSE2 komutlarını içeriyor. Bu işlemcinin önemli bir özelliği, 200 mm wafer yerine 300 mm wafer kullanması. Bu sayede yüksek performanslı bir işlemci düşük maliyetle elde edilebiliyor. Diğer bir önemli özellik de, Pentium III sistemler ile birlikte P6 mimarisinin sonuna gelen Intel’in yeni işlemcilerde Intel NetBurst mimarisini kullanması. SSE-2 optimizasyonunu kullanan bu işlemci, office uygulamalarında çok iyi bir performans sergiliyor. Güç tüketimi de işlemcide oldukça iyi. Oyun uygulamalarında ise rakiplerine göre geride kaldığını söylemeliyiz. Buna karşın SSE2 uyumlu uygulamalarda Pentium 4 2.4 GHz fark atmayı başarıyor. Aynı başarıyı dijital video işleme uygulamalarında da görebildik. Sonuç: Bu işlemci stabil çalışma, düşük güç tüketimi ve yüksek performansı ile oldukça başarılı bir çizgi izliyor.
P 0.13-µm teknolojisini destekliyor P Multimedya uygulamalar›nda yüksek performans M Düflük güç tüketimi

VIA’dan yeni bir chipset: KT333 chipsetinin piyasaya çıkmasının en önemli nedenlerinden biri, daha yüksek bir performansta çalışan DDR-333 bellek modüllerini desteklemesi. Durum böyle olunca, anakart üreticileri de kollarını sıvadılar. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Asus’un A7V333 modeli de, bu chipsetini destekleyen ilk ürünler arasında yer alıyor. Asus A7V333, bu yeni chipset ile kullanıcıya bir çok özelliği beraberinde getiriyor. Bunlardan biri kuzey köprüsünün 166 MHz DDR belleklerle çalışabilmesi. Diğer bir özellik ise, güney köprüsünün de ATA-133 arabirimini desteklemesi. A7V333’ün üzerinde bulunan chipset 133 MHz değeri ve FSB hızı ile senkron çalışabilmesinin yanı sıra asynchron modunda 166 MHz’e ulaşabiliyor. Bu anakarttan çok iyi bir performans alabilmek için, FSB hızını 166 MHz’e yükselterek senkron çalışmaya geçmek gerek. Yalnız bu işlem profesyonellik gerektiriyor, çünkü AMD işlemcilerin resmi olarak 166 MHz FSB’yi desteklemedikleri unutulmamalı! Sonuç: Asus entegre ettiği Q-Fan özelliği sayesinde, işlemcinin ısınma durumuna göre soğutma işlemi yapıyor.
P Çok iyi bir performans sergiliyor P RAID özelli¤i ile yüksek h›z P 6 kanal audio ses destekliyor

Taşınabilir belleklerde yeni bir standart: EasyDisk, USB arabiriminden bağlanan ve üzerinde bir flash bellek barındıran bir mini elektronik yedekleme ünitesi. Oldukça hafif ve gömlek cebine sığacak kadar ergonomik olan bu cihaz, hiçbir kablo, güç kaynağı ve pile ihtiyaç duymadan çalışıyor. Yapmanız gereken tek şey, cihazı sisteminizin USB portuna bağlamak ve otomatik kurulumunun bitmesini beklemek. EasyDisk, işletim sisteminde çıkartılabilir disk olarak tanınır ve aynen bir sabitdisk gibi işlemleri gerçekleştirir. Yani, EasyDisk için ayrıca bir yazılıma ihtiyaç yoktur. Günümüzde bu tür ürünlerin çok yaygınlaşması ve birbirine çok benzemesinden dolayı, hangisinin daha uygun olduğuna karar vermek oldukça zor. Bu yüzden ergonomi ve birlikte gelenler puanlandırmada ağır basıyor. EasyDisk’in, bir taşıma çantası ve uzun bir USB kablosu ile gelmesi bir avantaj. Fakat EasyDisk’in yazma ve silme korumasına sahip olmaması ise önemli bir dezavantaj. Sonuç: Kolay kurulabilen ve tıpkı bir sabitdisk gibi davranan EasyDisk, güvenle yanınızda taşıyabileceğiniz yedekleme ünitelerinin en başında geliyor.
P Ergonomik yap›s› P USB kablo ve tafl›ma çantas› ile geliyor M Yazma ve silme korumas› yok

CHIP | MAYIS 2002

Üzerinde bulunan küçük bir mandal sayesinde Netac’ı bir disket sürücüsü gibi gösterip sistemi bu sürücüden açabiliyorsunuz. Ama bu sizi endişelendirmesin. P Boot edilebilme özelli¤i P Kolay kurulum ve kullan›m M Yüksek fiyat CHIP | MAYIS 2002 . kullanıcılara güvenli ve hızlı bir veri taşıma sağlıyordu. USB arabirimini kullanan Netac istendiğinde bir açılış disketine dönüşebiliyor. Audio CD ve MP3 CD’leri de okuyabiliyor. Anakartın özellikleri bununla bitmiyor. MPEG 2 ve MPEG 1 sıkıştırmasını kullanan Mustek. büyük bir avantaj. VCD. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› NETAC BOOTABLE ONLYDISK CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. 1 AGP TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB 1. çünkü bu anakartta neredeyse yok yok. CD Player Anakart Tafl›nabilir Bellek MUSTEK DVD-V560 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. DVD bölge koduna (Regionalcode 2) sahip. Yalnız bu ürün kendisini bazı özelliklerden dolayı diğerlerine göre farklılaştırıyor. Mac OS DVD. Mustek DVD V560’ı sadece bir DVD oynatıcısı olarak adlandırmak yanlış olur. sabitdiskleri RAID 0. Çünkü bu cihaz DVD filmlerinin yanı sıra SVCD. P 5. video CD ve MP3 desteği bir arada: DVD-V560 olarak adlandırılan bu yeni ürün.1-analog/digital optik/digital coaxial Video formatlar› VCD/S-VCD/DVD/DVD-R Boyutu 430x90x302 mm Bölge kodu 2 ATX nForce 415-D Socket A 266 MHz 3x184 pin DDR-SDRAM 5 PCI. Sonuç: NV7-133R. Sonuç: Netac’ın hem bir açılış disketi hem de bir yedekleme ünitesi gibi kullanılabilmesinin. Ürünün resim ve ses kalitesine baktığımızda. Yeni nesil Athlon XP işlemcilerini destekleyen NV7-133R. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Mascom (212) 321 17 00 180 $ + kdv ABIT NV7-133R CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. bir DVD player cihazı. Dolayısıyla NV7-133R. 10/100 LAN chip’inin yanı sıra NV7-133R. Bu bellek modülleri ergonomik yapıları ve dış etkenlerden etkilenmemeleri sayesinde. üzerinde bulunan üç adet DIMM yuvası ile toplam 1.42 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET DVD. Chipsetinin içinde entegre edilen MCP-D chip’i sayesinde 6 kanal ses çıkışına da sahip olabiliyor. Sonuç: Çok işlevli bir cihaz olan Mustek DVD V560. P Ultra DMA133 ve RAID deste¤i P Entegre 10/100 LAN chip’i var P Entegre ses chip’i ile DolbyDigital uyumu Açılış ve yedekleme ünitesi bir arada: Taşınabilir bellek modüllerini önceki aylarda incelemiştik. Yani cihaz hem bir disket sürücüsü hem de bir sabitdisk gibi davranabiliyor. İddialı olması çok normal. 1 ve 0+1seviyelerinde çalıştırabiliyor.. Ürün Windows Me/XP ve Windows 2000 işletim sistemlerinde kendisini otomatik olarak kurabiliyor. AC3 ve gerçek zamanlı Dolby Digital desteği ile DVD tutkunlarına iyi bir ses deneyimi sunmayı hedefliyor. Okyanus (212) 356 70 70 140 $ + kdv F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 205 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Video girifl S-Video/Scart/Composite Ses girifl Audio stereo/5. dört adet USB 2. piyasadaki markalı DVD ve Hi-Fi cihazlarından geride olduğunu söyleyebiliriz. aynı zamanda DTS ve Dolby Digital ses teknolojilerini de destekliyor. birçok profesyonel kullanıcıya büyük bir avantaj sağlayacağını düşünüyoruz.5 GB’lık bir bellek büyüklüğüne çıkabiliyor.1 decoder’› var P MP3 CD’leri çalabiliyor P Uygun fiyat Tam teşekküllü nForce: Abit yeni nForce modeli olan NV7-133R ile piyasaya çok iddialı olarak girmeye hazırlanıyor. sahip olduğu ek özellikler sayesinde bir çok alandaki uygulamalara rahatlıkla cevap verebilmekle kalmıyor. çünkü internetten yapacağınız küçük bir araştırma ile bu bölge kodunun üstesinden rahatlıkla gelebilirsiniz.. Fakat. Win98/ME/2000/XP. benzer ürünler ile karşılaştırıldığında.1 portuna sahip. kalitesi ve uygun fiyatı ile kaçırılmaması gereken ürünlerden biri. Kopya CD’leri rahatlıkla okuyabilen Mustek. Bu ay inceleme fırsatı bulduğumuz Netac Bootable OnlyDisk de yukarda bahsettiğimiz ürünler gibi bir taşınabilir bellek modülü.1 Bellek 128 MB Güç ihtiyac› USB’den Boyutu 80x24x11 mm Di¤er Yazma ve silme korumas›na sahip ‹flletim S. Üzerinde bulunan HPT 372 kontrolörü ile Ultra DMA 33/66/100/133 desteğini sunan Abit. Cihazın üzerinde birçok bağlantının olması ve özellikle AC3 decoder’ın entegre olması. Ama bu kullanıcıların film ve müzik keyfini bozacağı anlamına gelmez. yüksek de bir performans sergiliyor. Bu sayede sisteminizi bir hataya karşı test işleminden de geçirebiliyorsunuz. Bu özellik sayesinde anakarta istendiğinde toplam 8 adet IDE cihazı bağlanabiliyor.0 ve dört adet USB 1.

yazıcının hızı belirgin bir şekilde düşüyor. Bu sayede SIM kartınızı bu cihaza takarak.24 1600x1200 piksel 25. T=0. T=14. her tür işletmede rahatlıkla kullanılabilecek şekilde tasarlanmış bir lazer yazıcı.5 kg F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Bask› h›z› Bask› çözünürlü¤ü Belle¤i Boyutu Albim. Phaser 3400. internet üzerinden alışverişlerinizi yapabilirsiniz.6 ve Red Hat linux 6. birlikte verilen yazılımları yüklemeniz gerekiyor. Örneğin Verisign’dan alacağınız bir sertifika ile cihaza takılı olan chip kartına güvelik kodunuzu yükleyebilirsiniz. kullanıcı için bir avantaj. masanızın üstünde geniş bir alana sahip olmalısınız. Çünkü küçük ve orta boy işletmeler. Metin baskıda ise. adres defterinizi bilgisayar vasıtasıyla değiştirebiliyorsunuz. Tüm bu bağlantılar dallandırılmış tek bir kablo ile yapılıyor. Xerox Phaser 3400’ün metin baskı hızı oldukça iyi. 130 watt maksimum güç tüketimi ve ürünün geometrisinde bazı zayıflıkların olmasıysa ürünün dezavantajlarını oluşturuyor. Fakat. Bu gelişmenin en önemli nedeniyse. Sonuç: Geometrisinde çeşitli zayıflıkları olan monitör. Fakat ev kullanıcıları için bu monitörlerin boyutları epey büyük. Sonuç: Kurulumu ve kullanımı oldukça basit olan Phaser 3400. 45. Resimli baskıda çıktının çok iyi olmadığını gördük.44 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM Donan›m Testi » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET CHIP TOP 10 | 7. Güç ihtiyacını ise PS/2 bağlantısı üzerinden gideriyor.S›ra 19” Monitör Lazer Yaz›c› Kart Okuyucusu SONY MULTISCAN G420 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.empa. Arena www. Sonuç: Cihaz ile SIM kartlarınızdaki bilgilerinizi yedeklemenizin yanı sıra internet üzerinden güvenle alışveriş yapabilmeniz mümkün. P Ergonomik yap›s› P Hem SIM hem de chip kartlar› okuyor P Yaz›l›m deste¤i ve kolay kullan›m› CHIP | MAYIS 2002 . ayrıca Mac Os 8. Phaser 3400 ürünü ile karşımıza çıktı. 2-wire. Ya da gün geçtikçe yaygınlaşan ev ya da internet bankacılık işlemlerini chip kart yardımı ile gerçekleştirebiliyorsunuz. yatayda ulaşabildiği 170 Hz ve düşeyde ulaşabildiği 110 KHz değerleri ile parlak ve canlı görüntüler verebiliyor. Empa. üreticilerin bu ürünleri çok uygun fiyatlarla piyasaya sürmesi. P Office uygulamalar›nda yüksek bask› h›z› P Birçok iflletim sistemine uyumlu M Grafik bask›da zay›f Güvenli alışveriş için yeni çözümler: KAAN Twin hem SIM kartlarını hem de kredi kart formatındaki chip kartlarını okuyabilen bir cihaz. Bu ay sizin için Sony’nin yeni 19 inç ürünü olan G420 serisini inceledik.1. Ama sıra grafikleri basmaya geldiğinde. Yani bu yöntem ile alışverişlerinizi güvenli bir şekilde yapabiliyorsunuz. seri port üzerinden bilgisayara bağlanıyor. P USB hub’u var P ‹ki adet VGA girifli var M Geometrisi zay›f Office uygulamalarının yeni yardımcısı: Lazer yazıcıların kullanımı geçtiğimiz yıllarda önemli ölçüde arttı.1. Linux ve Solaris Ergonomide Sony farkı: Günümüzde 19 inç monitörlere baktığımızda.tr (212) 239 32 00 600 $ + kdv FD Trinitron 19 inç 0. 3-wire. iyi bir ergonomi ve görüntü kalitesi ile bu açığını kapatmaya çalışıyor. I2C HBCI Class 1 Standart EMV 3. KAAN Twin. cihazın özelliklerinde yapılabilen bir ayar sayesinde oldukça kaliteli çıktılar alabildik.0 işletim sistemleri ile de uyumlu çalışabiliyor. Arena (216) 349 33 51 (212) 360 07 07 849 $ + kdv Paralel. Ayrıca. Piyasadaki bu ihtiyacı kapamak için de Xerox kollarını sıvayarak. Onscreen menünün kullanım kolaylığı ve kontrast ayarının rahatlıkla yapılabilmesi. Convergence ise orta değerlerde seyrediyor.6 cm’ lik görülebilir bir alana sahip olan Sony G420. fiyatlarının indiğini ve böylece artık ev kullanıcıları tarafından da tercih edildiklerini görüyoruz.com. ISO 7816 Güç ihtiyac› PS/2’den ‹flletim sistemi Windows. Bu yüzden bu tür bir monitör seçerken. Windows işletim sistemlerini destekleyen yazıcı. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Ekran Görüntü alan› Nokta aral›¤› Maksimum çözünürlük A¤›rl›k XEROX PHASER 3400 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.S›ra CHIP TOP 10 | 6. Bu yüklemeden sonra Verisign’ı destekleyen alışveriş sitelerinden. 1 USB giriş ve 4 USB çıkışı ile kullanıcıya iyi bir ergonomi sunuyor. Cihazın sorunsuzca çalışabilmesi içinse. genellikle büyük network yazıcıları tercih etmiyorlar. KAAN TWIN CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. özellikle office uygulamalarında iyi bir performans sergiliyor. USB 16 sayfa/dak 600x600 dpi 16 MB 362x299x409 mm F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Kobil Data (216) 274 82 38 30 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim Seri Protokol T=1. Baskı kalitesinde Xerox ortalama değerlerde.

Ayrıca yeni nesil AMD XP işlemcileri desteklemesi de bir avantaj. bir sabitdiskin hızını belirler.6x1. cihazın üzerinde bulunan Video In/Out girişi sayesinde de görüntüler kayıt edebilirsiniz ya da sunumlarınızı bir projeksiyon cihazı üzerinden çalıştırabilirsiniz. PC1600/PC2100 uyumlu 3 adet DIMM yuvasına sahip olmasına rağmen. iPAQ’in 36xx. Armada B‹LG‹ ‹Ç‹N (212) 522 99 00. P Karmafl›k olmayan sunumlar için uygun P Yaz›l›m deste¤i yeterli M VGA ve video ç›k›fl› sayesinde sistem performans› düflüyor Mekanik gürültüye son: Bir sabitdisk sürücüsü. Ultra DMA-100 destekli olan anakart.48 46 CHIP TOP 10 | 4. sadece iPAQ ürünlerle birlikte çalışması. P 6 kanal onboard ses ç›k›fl› P Farkl› slot seçeneklerine sahip M Anakart›n yap›s›ndaki bileflenlerin yeri CHIP | MAYIS 2002 . Geçen aylarda da bu chipsetine sahip değişik anakart modellerini inceledik. (212) 230 89 80 F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› CHAINTECH CT-7VJDA CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. 1 CNR. dönen disk üzerinde merkez noktasından içe veya dışa doğru hareket ederler. 1 AGP. Plakaların yüksek dönüş hızları.6 ms’lik veri erişim hızı ve ortalamanın üzerindeki veri transfer hızı ile oldukça sessiz çalıştığını gördük. Bu hareket esnasında veriler kayıt edilir ya da okunur.S›ra PDA Modülü IDE Sabitdisk Anakart LIFEVIEW FLYJACKET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. diğer ürünlerle kıyaslandığında ilk görünüşte bir avantaj sağlamıyor. Bu ürün. Compact Flash Slot (Type I und II) ve kızılötesi bağlantıya da sahip olan bu cihaz. yeni ürünü olan FlyJacket ile. Çünkü birlikte verilen Laser Pointer ürünü aynı zamanda bir kızılötesi modülüne de sahip. (216) 499 62 99. kullanıcıya sunduğu farklı slot seçenekleri ve 6 kanal ses çıkışı ile eksiklerini kapatmasını iyi biliyor.6V Ba¤lant›lar VGA ç›k›fl›. Samsung yeni modeli olan SP80A4H ile bu gürültüden rahatsız olan kullanıcılar için bir çözüm geliştirdi.4 Pil fiarj edilebilir 1400mAh. performans değişimini olumsuz yönde etkileyebiliyor. Gördüğünüz gibi sabitdisklerin iç yapısı çeşitli mekanik aksamlardan oluşuyor. Böylece bu Pointer ile sunumları hem kontrol edebilirsiniz hem de lazer ile önemli noktaları işaretleyebilirsiniz. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 240 $ + kdv SAMSUNG SP80A4H CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. XVGA 1024x768 / 256 renk 175 $ + kdv Ultra ATA/100 80 GB 2 MB 7200 rpm ATX Via KT 266A Socket A 266 MHz 3 x 184 pin DDR-SDRAM 5 PCI. Video In/Out Di¤er K›z›lötesi al›c›s› ve Laser Pointer var Maksimum Çöz. Kafalar. 1 ACR iPAQ’inize ek özellikler kazandırın: Lifeview. Sonuç: Kullanıcıya birçok üstün özellikler sunan bu ürünün bir dezavantajı. kullanımını daha da zevkli hale getirebiliyor. adından da anlaşılacağı gibi. Bu sayede 9. Overclock tutkunlarını düşünen Chaintech’in anakart üzerinde bir jumper takımı mevcut. Bu jumper takımı sayesinde işlemci frekansı arttırılabiliyor. 37xx ve 38xx modellerine çok kullanışlı bir aksesuar sunuyor. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Form faktörü Chipset ‹fllemci yuvas› FSB h›z› Bellek yuvas› Slot say›s› Evren D›fl Ticaret (212) 546 46 94 105 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Boyutu 12.7 cm A¤›rl›¤› 159. (212)336 61 00. Fakat değişik bileşenlerinin farklı bir yerleşimde olması. 3. Samsung bu sorunun derinine inerek ürünlerinde Fluid Dynamic Bearing Spindle motorunu kullanmaya başladı. iPAQ’e bir ceket gibi giydiriliyor ve bu sayede iPAQ’lere üstün özellikler kazandırıyor. üzerinde kafalar hareket eden ve çeşitli verileri track ve sektörlere kayıt eden birden çok sert ve disk şeklinde plakalardan oluşur. Sonuç: Samsung yeni nesil sabitdiskleri ile sessiz çalışmanın yanı sıra yüksek bir performans da yakalamayı başarmış.8x8. Ufotek. F‹RMA Koyuncu. daha hızlı bir kafa yerleştirme düzeneği ve bundan dolayı track başına daha fazla sektör birleştiğinden. üzerinde CNR slotunun yanı sıra Asus tarafından geliştirilen ACR slotuna da sahip olduğunu gördük. Örneğin FlyJacket’in üzerinde bulunan VGA çıkışı sayesinde 24 bit renk ve 800x600 dpi’lık bir çözünürlükte bağlı olan bir monitöre görüntüleri aktarabilirsiniz. Ayrıca. Ama Chaintech CT-7VJDA’ya dikkatlice baktığımızda. P Ortalama veri transfer h›z› yüksek P Veri eriflim h›z› iyi P FDB motoru sayesinde sessiz çal›flma KT266A ile AMD XP desteği: Birçok anakart üreticisinin Via’nın KT266A chipsetine yöneldiğini görüyoruz. Bu ay ise Chaintech’in yeni ürünü olan ve CT-7VJDA olarak adlandırılan anakartını incelemeye aldık. Sonuç: Chaintech CT-7VJDA. Kont. Bundan dolayı da sabitdisklerin yüksek dönüş hızlarından dolayı bir gürültü oranı da oluşuyor.

Billionton’un en önemli özelliği Compact Flash I/O ya da CF+ diye adlandırılan arabirimi sayesinde Windows CE işletim sistemini destekleyen handheld PC’lerle uyumlu olması. yüksek kapasite ve dakikada 10 bin dönüşlük hızı ile sunucular için düşünülmüş olan SCSI arabirimli bir sabitdisk. dizüstü bilgisayarlar için yeterli olmayabilir ama handheld PC’ler için bu değer gayet yeterli. normal bildiğimiz diskler ile aynı yükseklikte. Bu ürünün diğer bir marifeti de.89 mmx3.4 GB 4 MB 10000 rpm 4 8 TEKN‹K VER‹LER Arabirim CF+ ve PCMCIA Ethernet standart› IEEE 802. WorkCentre M940 olarak adlandırılan bu cihaz. resim veya metin belgelerini 30 bit renk derinliğinde tarayıp.48 CHIP TOP 10 | 1. Ekonomik olsun diye birleşik yerine tek renkte mürekkep kullanan cihaz. (212) 360 07 07 249 $ + kdv SEAGATE CHEETAH 73LP CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Çünkü bu disk. 1200x1200 dpi çözünürlükte baskı yapabiliyor. CE 2. Burada önemli bir unsur ise yüzde 24 ile yüzde 400 arasında küçültmeli veya büyütmeli çıktılar verebilmesi.3 Mbyte’lık veri transfer oranı ile dakikada 10 bin dönüm yapan diskler arasında iyi bir performans sergiliyor. ST373405LW’de dikkat etmeniz gereken bir konu ise. Bu cihazı özel kılan ise. haklı olarak Top10 tablomuzda üst sıralarda kendisine bir yer ediniyor. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT TEKN‹K VER‹LER Arabirim Kapasite Bellek Dönüfl h›z› Disk say›s› Kafa say›s› BILLIONTON COMPACT FLASH 10 BASE ETHERNET CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR.40. 10 MBps’lik hıza rağmen. direkt e-mail yolu ile gönderebilmemizi sağlaması. Ayrıca okuma. Arena (216) 349 33 51. Tabii bu ürünün önemli özellikleri bununla bitmiyor: Handheld PC’nin yanı sıra bir notebook’a da sahip olan kullanıcılar bu ürün ile ağ bağlantılarını gerçekleştirebilirler. yükseklikleri ile göze çarpıyordu.S›ra All in One SCSI Sabitdisk Ethernet Kart› XEROX WORKCENTRE M940 CHIP PUANI F‹YAT/PERFOR. Yani daha önce testlerimize katılan yüksek kapasiteli diskler. Fakat.6/15. Bu yeni nesil disk ise. Veri erişmesi için geçen zamanda 6. Sonuç: Cheetah 73LP SCSI diskler arasında kendisine iyi bir yer edindi. ayrıca dakikada 12 sayfa renkli ve dakikada 7 sayfa siyah beyaz çıktı alabiliyor. saniyede 53. yazma ve veri kopyalama testlerinde de iyi sonuçlar verebiliyor. Bu diskin adından da anlaşılacağı gibi LP. birçok cihazın yapabildiği işi tek başına yapabiliyor.3 mm Di¤er Çevirici adaptör var ‹flletim S. 10MBps’lık hız. oldukça başarılı bir performans sergilediğini söyleyebiliriz. Sonuç: Billionton’un hem notebook hem de handheld PC’lerde çalışıp. ev kullanımı ve küçük boy işletmeler için uygun. kopyalama ve tarama gibi fonksiyonlara sahip olması.8 milisaniye olan bu disk.0. Low Profile anlamına geliyor. Win95/98/NT. Mürekkep püskürtmeli yazıcı özelliğine sahip olan M940.3/6. Çünkü 50 pin’i 68 pin’e çeviren bir adaptör yardımı ile bu cihazı dizüstü bilgisayarınızın PCMCIA yuvasına rahatlıkla entegre edebiliyorsunuz.3 10 Base H›z 10 MBps Boyutu 88 mmx42. 2000. P Yüksek bir performansa sahip P Veri eriflim h›z› iyi M Çok fazla ›s›n›yor Handheld ve notebook’a uyumlu ethernet: Billionton Compact Flash 10 Base Ethernet. Seagate Cheetah 73LP. sistem soğutmasını iyi yapmış olmanız. Sonuç: Genel olarak ortalamanın üstünde bir performans sergileyen cihaz. Datagate F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Turanl› (212) 216 05 20 90 $ + kdv (212) 282 98 80 759 $ + kdv TEKN‹K VER‹LER Arabirim USB ve IEEE 1284 paralel Bask› çözünürlü¤ü 1200x1200 dpi Tarama çözünürlü¤ü 300x600 dpi Boyutu 480x404x285 mm A¤›rl›¤› 12 kg Ultra 160 SCSI 73. 3. Hepsi bir arada: Ofis içi kullanımda baskı ve tarama işlemlerini sıkça yapan kullanıcılar için Xerox. Çünkü bu disk çok fazla ısınabiliyor. profesyonel kullanıcıların isteklerine cevap verebildiğini söyleyemeyeceğiz. baskı. P CF ve PCMCIA arabirimlerini destekliyor P Birçok iflletim sistemini destekliyor P A¤ ba¤lant› durumunu gösteren ikili led tak›m›na sahip CHIP | MAYIS 2002 . yeni bir cihaz geliştirdi. F‹RMA B‹LG‹ ‹Ç‹N F‹YAT Albim. CF+ ve PCMCIA arabirimini kullanan ve plug and play özelliğine sahip olmasından dolayı Windows’a tanıtılması çok kolay olan 10 MBps’lik bir ethernet adaptörü. P Bir çok ifli ayn› anda yapabiliyor P Yaz›l›m deste¤i M Tarama kalitesi zay›f O bir performans canavarı: Seagate Cheetah 73LP (ST373405LW). Kopyalama işlemi baskı işleminin özelliklerine çok benziyor. yüksek bir kapasitenin yanı sıra yüksek de bir performans sergilemeyi başarıyor.0.

50

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

SIS 3D Pazar›na da El Att›!

GeForce4 Katili: Sis 336
Tayvanl› chip üreticisi SIS, yeni grafik chip’i SIS336 ile 3D pazar›n›n alt›n› üstüne getirmeye kararl›. CHIP, CeBIT’te ilk grafik kartlar›n›n prototiplerini mercek alt›na ald›.
DDR-SDRAM belleği destekleyebiliyor. Örneğin bizim gördüğümüz modelde 3.3 nanosaniye hızında ve 275 MHz’lik (efektif 550 MHz) bir bellek frekansına sahip olan video bellekler kullanılmıştı. SIS 325 gibi daha önceki modellerde de rastladığımız T&L ünitesinin yanı sıra, yeni SIS 3D hızlandırıcısında Pixelizer adını verilen bir Pixelshader fonksiyonu da dahil edilmiş. da (DAC) entegre etmiş. CHIP bu yeni grafik kartının modellerini ve özelliklerini sizin için sıraladı...

SIS’in gelecekle ilgili plan›: Yeni kat›l›mc›lar yolda
Sis saldırıya geçti: Tayvanlı üretici SIS, chipsetlerinde (SIS 735 ve SIS 745) yaptığı gibi bir fiyat politikası izlerse rakiplerini çok zor durumda bırakacağa benziyor. Tabii bunun tutması için en önemli etken 2D/3D performans değerinin söylendiği gibi olması. Kendi chip fabrikasına sahip olan SIS, diğer üreticilere göre büyük bir avantaj yakalayabilir. Çünkü bir chip geliştiricisi olan nVidia, fabrikasyon işlemini yine Tayvanlı chip üreticisi TMSC’de yapıyor. Bu chip’lerin üretiminin, gerçekten 0.15 mikron teknolojisiyle yapılmaları durumunda, tüm SIS 33x ailesi çok uygun bir fiyat/performans oranı ile 3D piyasasına sürülür.

S

IS, CeBIT fuarında yeni grafik chip ailesini tanıttı. Tayvanlı üretici, SIS 332, SIS 334 ve SIS 336 olmak üzere toplam 3 adet yeni grafik denetleyicisini (controller) yakın zamanda piyasaya sürmeyi planlıyor.
SIS 33x serisinin 3D özellikleri: • AGP 8x (AGP 3.0 uyumu) • SIS Pixelizer (Hardware-Pixelshader) • DirectX-8.1 uyumu (Volume Texture, Bump Mapping, Cubic Mapping, Shadow Mapping) • Hyper FSAA (Full-Scene Anti-Aliasing) • De-Interlacing ve MPEG-h›zland›r›c›s› • Maksiumum 128 Mbyte DDR bellek • Dual Display (SIS 301B Video Bridge) Kart, model ve GPU özelli¤i: SIS, bu üç yeni

Harici chip ile Dual Display deste¤i: ATI ve nVidia’ya engel
SIS, harici opsiyonlar ile de atağa geçmiş durumda. Her üç modele entegre edilen harici video bridge chip sayesinde dual display özelliği etkin hale getirilebiliyor. Yani SIS301B adını taşıyan bu chip ile dijital düz kare ekranlara bile görüntüler aktarılabiliyor. SIS, Video Bridge 301B’ye bu işlemleri gerçekleştirmek için TMDSTransmitter’in yanı sıra TV çıkışı için PAL ve NTSC uyumlu video encoder ile ikinci analog çıkış için digital analog converter

SIS GPU: Fiyat politikas› ile göze çarp›yor
SIS, bu üç grafik ürünü ile daha çok yeni başlayanlar, normal ve yarı profesyonel bilgisayar kullanıcılarını hedefliyor. Bunun nedeni ise bu alanda bu tür ürünlerinin çok fazla bir talebe sahip olması. SIS’ in ürün seçenekleri hakkında bilgi edinebilmeniz için 2002’nin sonuna kadar olan planlama tablosunu resimde gösterdik. SIS’in grafik kartlarındaki para politikasını biz de merakla izliyoruz. Çünkü bu sayede ATI ve nVidia da ürünlerinde bir fiyat indirme politikası izleyebilirler. Bu tabii en çok bu kartları kullanacak olan kişilerin işine yarayacak.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

3D Turbo modeli ile öncellikle mainstream alanında etkili olmayı hedefliyor: Bu hedefin etkili olması için, 33x ürünlerinin birçok ek özellik ile donatılması ihmal edilmemiş... Bu üçlü çetenin en etkili elemanı SIS336 modeli. AGP 8X GPU (Graphic Processing Unit) desteği sayesinde bu kartlar, anakartın üzerinde yer alan kuzey köprüsü ile saniyede 2.1 Gbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşıyorlar. Kartlar, ayrıca, 300 MHz altında çalışıyorlar. Grafik denetleyici, bu sayede toplam 128 Mbyte

Ürün Planlama Tablosu: Bu tabloda yak›n zamanda ç›kacak olan DirectX-9 destekli SIS 340 kart›n› görebilirsiniz.

GRAF‹K CHIP’LER‹N VE ÖZELL‹KLER‹N KARfiILAfiTIRMASI
Chip SIS332 SIS334 SIS336 Mimari 0.15 mikron 0.15 mikron 0.15 mikron AGP tipi/veri transfer h›z› 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye 8x/2.1 Gbyte/saniye Maksimum bellek 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM 128 Mbyte DD-RAM Chip/bellek frekans› 200/200 MHz 250/250 MHz 300/275 MHz Bellek bant geniflli¤i 6.4 Gbyte/saniye 8 Gbyte/saniye 8.8 Gbyte/saniye

CHIP | MAYIS 2002

52

GÜNCEL » KAPAK »

DONANIM

» YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET

AMD Hammer, Athlon XP’den Yüzde 25 Daha H›zl›

AMD’den 64 Bit’lik Balyoz!
AMD, yeni ifllemcisi Hammer’i CeBIT’te gün ›fl›¤›na ç›kard›. Bu ifllemci, AMD’nin 64 bit ifllemci ailesini temsil ediyor. 32 bit yaz›l›mlarla da çal›flabilen ifllemci, CeBIT’te ilgi oda¤› olmay› baflard›.
25 daha hızlı olduğu belirtiliyor. Performans artışının etkili olması için, Hammer işlemcilere saniyedeki tekrar sayısı başına daha çok komut (instruction) entgre edilmiş. Yani AMD burada farklı bir strateji izliyor: Amaç, yüksek performansı sistem frekansını artırmak yerine iyi yapılandırmış ve daha düzgün çalışan bir mimari ile elde etmek. Buna ek olarak Sledgehammer olarak adlandırılan büyük kardeşin ilk örneklerini de görme fırsatımız oldu. Bu işlemci ilk olarak üzerinde bulunan 940 pin ile gözümüze çarptı. Sledgehammer küçük kardeşine kıyasla fazladan iki adet HyperTransport bağlantısına sahip ve 128 bit DDR-RAM belleklerini destekliyor. Clawhammer ise, sadece 64 bit RAM belleklerini destekleyebiliyor. Hammer işlemciler Dresden’deki fabrikada SOI (Silicon on Insulator) tekniği ve 0.13 mikron teknolojisi altında üretiliyor. Söylenenlere göre AMD bu işlemcileri 2002’nin sonlarına doğru piyasaya sürecek. çalıştırmak için de uyumlu hale gelecekler. Bu sayede bu yeni AMD işlemcisi, tıpkı bir İngiliz anahtarı gibi davranarak, güncel yazılımlarla gelecekte çıkacak yazılımları rahatlıkla çalıştırabilecek. Hammer işlemciler kendilerini günümüzdeki işlemcilere kıyasla x86/64 genişlemesi ile farklılaştırıyorlar. Yani AMD kendisine, Intel’in 32 bit Pentium ve 64 bit Itanium

H

ammer’ı iki adet işletim sisteminde görme fırsatımız oldu. Bunlar, Windows XP (32 bit) ve 64 bit’lik bir sürümde çalışan bir Linux sistemi idi. Hammer, bu işletim sistemlerinde sorunsuzca çalışıyordu ve herhangi bir takılma meydana gelmiyordu. Bize tanıtılan Hammer ise, kod adı Clawhammer olan işlemciydi. Bu Hammer’ların bir seviye düşük işlemcisinin en önemli özelliği, üzerindeki 754 adet pin sayesinde Socket 754 yuvalı bir sistem ile birlikte çalışabilmesiydi. Platform olarak, HyperTransport özelliğini destekleyen AMD 8000 chipseti kullanıldı. Bu chipset, AMD’nin kendi geliştirdiği ve Solo olarak adlandırdığı anakart üzerinde yer alıyordu. AGP 3.0 portunda, Intel Developer Forum’da gösterilen PCI grafik kartlı 64 bit sistemin aksine Radeon 8500 ekran kartı yer alıyordu ve Clawhammer sisteminde basit bir Office Script çalışıyordu.

Hammer: 32 ve 64 bit uygulamalar›n ‹ngiliz anahtar›
Register yazılımları desteklediği sürece, 64 bit programları rahatlıkla çalıştırabilen Hammer işlemciler, 32 bit uygulamaları
Hammer’in Yap›s›: L1 ve L2 Cache ile Memory Controller.

‹lk performans de¤erlendirmesi: Athlon XP ifllemcisine yüzde 25 fark
AMD, Hammer işlemcilerinin sistem frekansları hakkında bir yorumda bulunmuyor. Ama bu iki sistemle gerçekleştirilen tanıtımlarda, işlemcinin önemli bir performans artışı sergilediğini gördük. AMD, işlemcinin sistem frekansıyla da ilgili bir açıklama yapmıyor. Ama 32 bit ve 64 bit uygulamalarda iyi bir performans artışı olacağını da söylemeden edemiyor. Sistem frekansları aynı olan Clawhammer işlemcisi ile bir Athlon XP işlemcisi karşılaştırıldığındaysa, Clawhammer’in yüzde

Küçük ve Büyük Kardefl Bir arada: Soldaki Clawhammer, sa¤daki Sledgehammer.

ailesinden farklı bir yol çiziyor. AMD işlemcilerinin en önemli avantajı uyumluluklarında gizli. Yani Hammer işlemci kullanacak olan kullanıcılar, günümüz uygulamaları çalıştırabilmekle kalmayacaklar, gelecekte çıkacak olan 64 bit uyumlu yazılımların da işlemci tarafından desteklenip desteklenmeyeceği konusunda endişelenmeyecekler. Söylentilere göre Intel, AMD’nin bu konseptine sessiz kalmayarak Yamhill kod adını taşıyan 32/64 bit’lik bir işlemci geliştirmiş. Ayrıca bu işlemcide, Intel’in SSE2 genişlemesinin lisansına karşılık AMD’nin x86/64 genişlemesinin yer aldığı söylentiler arasında.
Ecevit B›kt›m, ecevitb@chip.com.tr, (MCP+MCSE)

CHIP | MAYIS 2002

54
‹Ç‹NDEK‹LER

55 56 58 60

Dosya Al›flverifli: A¤da dosya transferi Veri Senkronizasyonu: PC-Organizer iletiflimi Ortak Altyap›: Donan›mlar›n paylafl›m› Çal›flma Gruplar›: A¤da ortak çal›flma

‹ki Bilgisayar Bir A¤da

Bilgisayarlar›n Ortakl›¤›
Bilgisayarlar› birbirileriyle ba¤lamak ve veri transferinde bulunmak, art›k her kullan›c›n›n ihtiyaç duyaca¤› ifllemlerden. CHIP, basit bir a¤›n nas›l kurulaca¤›n› aç›kl›yor.

E

ğer evinizde birden fazla bilgisayar varsa, her seferinde ya aynı bilgisayarı kullanmalısınız ya da farklı çözümler bulmalısınız: Örneğin A PC’sinden B PC’sine veriler nasıl transfer edilir? Eğer bilgisayarlardan biri dizüstü bilgisayarı ise, bu durumda veri kaynaklarının senkronizasyonu da gündeme gelir. Kısacası bir ağ bağlantısının kurulması zorunluluk halini alır. Ancak kurulacak ağın altyapısını belirlemek oldukça önemlidir. Bir odadaki iki bilgisayarı birbirine bağlamak için kullanılan veri kablosu da, bir ağ bağlantısı sayılabilir mi?

Yoksa sadece büyük işletmelere yüzlerce PC'yi birbirine bağlayabilecek sistemler mi ağ olarak kabul ediliyor? Bir ağ kurulumunun ardından mutlaka bir de ağ yöneticisi belirlemeniz gerekir mi?

Veri okyanusundaki bal›klar: Hangi sularda hangi a¤lar kullan›l›r?
Öncelikle kişisel kullanım amaçlı olarak bir mini ağ üzerinde bilgisayarları iki veya üç adet ile sınırlasanız da, ağların sayısı sonsuza kadar arttırılabilir. Bu işlem iki bilgisayar arasında 10 dolarlık bir kablolama ve Windows ayarlarında birkaç deği-

şiklikle başlayıp birçok bilgisayar arasında 500 doları aşan kablosuz çözümler ve yüksek yönetim ihtiyaçlarına kadar uzanabilir. Hangi durumda hangi çözümün tercih edilmesi gerektiğini ilerideki sayfalarda göreceksiniz. Burada tanımlanan problemler için, iki farklı çözüm öneriyoruz. İster iki bilgisayar arasında dosyaların orda oraya iletilmesi, ister veri senkronizasyonu veya birçok bilgisayardan oluşan bir sistem kurulması hedeflesin, kuşkusuz bir ağ ortamı yaratılması ve burada verileri akışının sağlanması gerekecektir.
Murat Karsl›o¤lu, muratk@chip.com.tr

CHIP | MAYIS 2002

Eğer dosyalarınızı masaüstünü PC ve dizüstü bilgisayar arasında paylaşacaksanız dizüstü bilgisayarınız için de Sphinx firmasının Pico Card modeli benzeri bir PC-Card modülüne ihtiyaç duyulur. Ayrıca. yeni alternatifinizin adı Bluetooth. Paylafl›m: A¤ ba¤lant› ile di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdaki kaynaklara ulaflabilmeleri için öncelikle bunlar› paylafl›ma açman›z gerekir. de bağlantı kurulabilir. Kablosuz bağlantıya alternatif olarak kızılötesi bağlantı tipi de önerilebilir (s56’da “Veri senkronizasyonu”na bakın). Bu tan›mlar› A¤ simgesine t›klad›ktan sonra Tan›mlama kart›ndan gerçeklefltirebilirsiniz. Örneğin üç metre uzunluğundaki bir paralel kablo. Ancak bu durumda iletişim hızı onda bir oranına düşer ve transfer yaklaşık saniyede 90 kilobyte olarak ölçülür. Çözüm: Paralel kablo ile veri iletiflimi (Maliyet yaklafl›k 10 dolar) İki bilgisayar arasındaki en basit çözüm. Masaüstü PC’niz için ise bir Bluetooth adaptörüne ihtiyaç duyulur. Kabloyu bilgisayarınızın hemen arkasında yer alan paralel port’a takın. Yani kısacası 1 Megabyte boyutundaki dosya 11 saniyede iletilebilir. yazıcı. Çözüm: Bluetooth teknolojisi ile kablosuz a¤ (Maliyet yaklafl›k 400 dolar) Eğer yerel ağ için daha fazla masraf yapmayı göze alabiliyorsanız. bilgisayarların özgürce yer değiştirilmesine ve hareketine de olanak tanınır. Örneğin Sphinx firmasının Pico Plug modeli 200 dolar civarında satılıyor. paralel kablo ile kurulur. DİKKAT! Paralel doğrudan kablo bağlantısı yerine seri kablo ile 2. 10 dolar civarında satılır. Bağlantı kablosuz gerçekleştirildiği için. TEMEL AYARLAR Yapmak istedikleriniz: İki bilgisayarınız var ve biri üzerinden diğerindeki dosyalara erişmek ya da verileri değiş tokuş edebilmek istiyorsunuz. kaynaklar›n›z› di¤er kullan›c›lar›n eriflimine açabilirsiniz. Bluetooth teknolojisinin sağladığı en önemli avantajlardan birisi. 1. karar almadan önce bilgisayarlarınızı kullanmak istediğiniz yere yerleştirin. Bunun için her bilgisayar için bir ad ve çal›flma grubu belirlenmelidir. Di¤er taraftan az bir masrafla bir mini a¤ ya da daha fazla yat›r›mla konforlu çözümler üretilebilir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 55 Network Kurulumu Dosya Al›flverifli E¤er zaman›n›z varsa iki bilgisayar aras›nda dosyalar› disket arac›l›¤›yla da tafl›yabilirsiniz. Bu bağlantı tipinde bilgisayarların rolleri değiştirilerek birbirine erişim sağlanabilir. paralel bağlantı kablosuyla sağlanır. Ancak bu durumda kablo uzunluğunun ne kadar olacağını önceden bilmelisiniz. Konuk bilgisayarın her iki bilgisayara erişimine olanak tanınırken ana bilgisayar kendi kaynaklarına erişebilir. Bunlardan biri “Konuk” diğeri ise “Ana” bilgisayar olarak tanımlanır. Eğer bağlantı kurulacak bilgisayarlardan birisi bir dizüstü bilgisayarı ise Bluetooth tercih edilebilir. Kablolamak ya da kablolamamak? ‹ki bilgisayar aras›nda en kolay ba¤lant›. ‹letiflim: Temel ayarlar›n son ad›m›nda sürücülerinizi veya klasörlerinizi paylafl›ma açabilirsiniz. Ortak Çal›flma: A¤ üzerinde tüm kullan›c›lar›n kusursuz tan›mlanmas› gerekir. ileride ağınıza sorunsuz olarak yeni katılımcıların (örneğin sekiz farklı PC. Bunun için Windows Gezgini'nde bir sürücü üzerine sa¤ tuflla t›klay›n. Küçük bir a¤da çal›flma gruplar›n›n ortak olmas› eriflim aç›s›ndan önemlidir. her seferinde sadece bir bilgisayarın diğerindeki kaynaklara erişimine izin verilmesidir. Bu teknoloji PC’ler ve çevre donanımları arasında kablosuz veri transferini sağlayan bir tekniktir. CHIP | MAYIS 2002 . Bunun için Denetim Masas›'ndaki A¤ simgesine ve aç›lan pencerede Dosya ve Yaz›c› Paylafl›m› tufluna t›klay›n. Hemen bu işlemin ardından her iki bilgisayarda da Doğrudan Kablo Bağlantısı’nı kurun. Öyleyse. Bluetooth sayesinde. Bu mini ağın maliyetini kablonun uzunluğu belirler. tarayıcı ve benzeri donanımlar) eklenebilmesi olanağını sağlamasıdır. Bu işlemlerin oldukça basit bir biçimde ve olabildiğince kısa sürede tamamlanması gerekiyor. Bu yüzden her iki bilgisayarın da rollerinin belirlenmesi gerekir. Bu ucuz çözümün en büyük dezavantajı. Paylafl›m seçene¤i üzerine t›klayarak. Üstelik oldukça ucuz bu çözümün h›z› sizin için yeterli de¤ilse pahal› ve h›zl› bir teknik olan Bluetooth tercih edilebilir. ağ kurulumu sırasında en büyük sorun olan kablo karmaşasına da son verilebilir.

Böylelikle sadece bir tuşa basarak. Programlar menüsünden çal›flt›r›ld›¤›nda verileriniz otomatik olarak güncellenir. Bu işlemin ardından Bilgisayarım klasöründe PC’nizin veri senkronizasyonuna hazır olduğunu belirten kızılötesi alıcı simgesi belirir. Bazı donanımlarda kızılötesi arabirimin tanıtılmasında zorluklar yaşanabilir. yaklaşık 400 dolar) birlikte sisteminize Hot Sync yazılımı kurulur. Tan›mlama: ‹ki ya da daha fazla bilgisayar›n iletiflimi için kat›l›mc›lar›n birbirlerini tan›mlamalar› gerekir. Kuşkusuz seri bağlantı için de piyasada farklı modellere rastlamak mümkün. Bu yüzden her iki bilgisayar da birbirine yakın yerleştirilir. Bu durumda veri kaynaklarının zaman zaman masaüstü PC’niz ile eşitlenmesi gerekir. Her iki durumda da yaklaşık 65 dolara kızılötesi bağlantıya sahip olabilirsiniz (örneğin Tekram’ın IRMate IR410U modeli). PC kızılötesi arabirim ile donatıldıktan sonra. görev listeleri. Denetim Masas›'nda bu ifllem için Infrared simgesi yer al›r. artık kızılötesi bağlantı arabirimine yer veriliyor. Kuşkusuz bu bağlantı biçiminde alıcı ve göndericinin bağlantı noktalarının birbirini direkt olarak görmesi gerekir. Kızılötesi adaptörleri artık USB port’undan da bilgisayarınıza bağlanabiliyor. Örneğin Visor Prism cihazıyla (Handsprig. Bunun için gerekli olan kızılötesi simgesini Denetim Masası’nda bulabilirsiniz. Ancak korkmanıza gerek yok. nıma hazır hale gelir. Bu simgeye tıkladığınızda. Kızılötesi bağlantıda iletişim. içerisinde dizüstü bilgisayarınızla eşitlenmesini istediğiniz dosyaları saklayabileceğiniz Windows Gezgini benzeri bir klasör göreceksiniz. Dosya senkronizasyonu için Windows masaüstünde yer alan “Evrak Çantası”nı kullanabilirsiniz.4 kilobyte). CHIP | MAYIS 2002 . tüm adres veritabanını eşitleyebilirsiniz. çünkü kurulum basit bir biçimde tamamlanıyor. Bu durumda kullanım kılavuzlarından yardım alabilirsiniz. Büyük ofislerde kar›fl›kl›¤› önlemek için Computer Description sat›r›na k›sa bir aç›klama yazabilirsiniz. seri bağlantı kadar yavaş gerçekleştirilir (maksimum 14. bir dizüstü bilgisayar veya organizer sahibi. 1. örneğin Outlook’taki adres defteri üzerinde çalışmak için hem masaüstü PC’nizde hem de dizüstü bilgisayarınızda zaman zaman ayı konuma getirilmesi anlamında kullanılıyor. Burada eşitlemek. Bu işlem kızılötesi bağlantı ile en kolay ve hızlı biçimde gerçekleştirilir. Yapmak istedikleriniz: Adresler. Bu pencerede Options kart›na geçin ve Enable infrared communication seçene¤ini iflaretleyin. adaptör kulla- Senkronizasyon: Masaüstü ve el bilgisayar›n›z aras›nda verilerin senkronizasyonu için el bilgisayar›n›zla birlikte verilen yaz›l›ma ihtiyaç duyulur. Havadan Eriflim: Tüm bilgisayarlarda bir k›z›lötesi adaptörü ile kablosuz iletiflim gerçeklefltirilebilir. Ancak örneğin adresler ve ajanda verileri çok fazla yer kaplamadığından senkronizasyon için iletişim hızı yeterli olacaktır. artık el bilgisayarlarıyla da iletişim kurulabilir. Yani bu durumda ek donanımlara ve kablo bağlantısı kurulmasına ihtiyaç duyulmaz. Çözüm: PC’nize k›z›lötesi modülü (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Genelde PC’lerde kızılötesi arabirime standart olarak yer verilmiyor.56 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu DOSYA SENKRON‹ZASYONU Veri Senkronizasyonu Seyahatlerinizde dizüstü bilgisayar›n›z› kullan›yor musunuz? Vakit nakittir! Peki ama evinize döndü¤ünüzde tüm bu çal›flmalar›n›z masaüstü PC’nize nas›l aktar›lacak? Ajandan›zdaki planlar›n da eflitlenmesi gerekir. telefon nu- Etkinlefltirme: K›z›lötesi ba¤lant› otomatik olarak çal›flmaz. Donan›m›n kurulmas›n›n ard›ndan aktif hale getirilmesi gerekir. 2. Çözüm: Notebook ve Organizer k›z›lötesi ile ba¤lanabilir Tüm yeni mobil donanımlarda. seyahat sırasında dosyalar arasında kaybolabilir. Eğer sürücülerin kurulumu sorunsuz bir biçimde tamamlanırsa. Infrared Monitor’de Identifaction kart› alt›nda iletiflim partneriniz için bir isim belirleyin. notlar ve takvim planları gibi dosyalar olmadan. Dizüstü bilgisayarınızda kızılötesi arabirimini aktif hale getirmeniz yeterli olacaktır. maraları. USB veya seri modeller aras›ndaki seçim ise size kalm›fl. Bu tip programlar aras›nda en popüleri Hot Sync arac›d›r.

Çözüm: PC’leri a¤ bileflenleriyle ba¤lamak (Maliyet yaklafl›k 40 dolar) İki bilgisayarın birbirine bağlanması sırasında kullanılabilecek en uygun çözümlerden birisi de ağ kartlarıyla sağlanır (Cat 5 Corss-Over kablo). Windows gerekli ayarların tamamlanmasında size yardımcı olacaktır. Kurulum do¤rulu¤unu Ayg›t Yöneticisi'nden kontrol edebilirsiniz. Örneğin Empire Earth veya Civilization3 gibi oyunlar ruhsuz bilgisayarlar yerine canlı rakiplere karşı çok daha büyük bir zevkle oynanabilir. ancak iletişim beklediğiniz kadar hızlı olmayabilir. Bu donanımlardan iki tane almak yerine bilgisayarları birbirine bağlayabilirsiniz. Bilgisayar›n›z yeniden bafllat›ld›ktan sonra TCPIP iletiflimine haz›r hale gelir. 1. ağ kablosunu ağ kartı üzerine takın ve her iki bilgisayarı da başlatın. Üstelik bu tip bir mini USB ağı basit bir biçimde yeni katılımcılarla genişletilebilir. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi s60’da “Çalışma Grupları” bölümünde bulabilirsiniz. Ağ kartları kutusundan çıkan disket ya da CD üzerinden donanım sürücülerini kurmanız gerekir. Büyük elektronik marketlerinde ihtiyacınız olabilecek tüm parçalara sahip komple setler bulabilirsiniz. Örneğin 3Com gibi kaliteli bir markanın tek başına ağ kartını ise yaklaşık 20 dolara edinebilirsiniz. Kablo uzunluğu ve dış etkenlere bağlı olarak.58 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu A⁄ KURULUMU Ortak Altyap› K›sacas› “Birimiz hepimiz için. Ancak bu yöntemle ikiden fazla bilgisayar ba¤lanamaz. Ancak iki bilgisayar için iki yaz›c› veya iki taray›c› gerekli mi? Kuflkusuz küçük bir a¤ ayn› zamanda tasarruf sa¤lar. Her iki PC üzerinde de sadece sürücünün kurulması yeterli olur. örneğin Vobis Highscreen Fast Etheret. lı bir biçimde çalışma grupları oluşturulabilir. her iki bilgisayarda da yazıcı veya tarayıcı gibi donanımlara ihtiyaç duyulabilir. CHIP | MAYIS 2002 . kablolar ve sürücüler do¤ru biçimde kurulduktan sonra Denetim Masas›/A¤ üzerinden TCP/IP iletiflim kural›n› kontrol edin. Bu standart. 1 megabyte veri transferi gerçekleştirilebilir. Üstelik USB ağları ağ kartlarıyla erişilebilen iletişim hızını sağlayamazlar ve saniyede maks. Kartların kurulumu diğer tüm ek kartların kurulumuna benzer biçimde gerçekleştirilir. Üstelik bu çözüm ile sağlanan iletişim hızı ağ oyunlarının oynanması için de yeterli olur. Böylelikle kullanıcıların bilgisayar kasasını açması ve anakart üzerine ağ kartlarını yerleştirmek için vakit kaybetmeleri gerekmez.. Kurulan altyapı her iki bilgisayar tarafından da kullanılabilir. Çözüm: PC’lerin USB arabirimiyle ba¤lanmas› (Maliyet yaklafl›k 65 dolar) Bir USB ağının kurulumu oldukça basit gerçekleştirilir.” ‹yi donat›lm›fl bir büro ayn› zamanda performans› yükseltir. E¤er a¤ kart› görünüyorsa her fley yolunda anlam›na gelir. veri alışverişinde bulunan tarafların anlaşmasını sağlar. Bunun için TCP/IP gibi bir ağ iletişim kuralı temel alınır. Yeni Yaz›c›: E¤er bir bilgisayar üzerindeki kaynaklar paylafl›ma aç›lm›flsa (s55’teki Temel Ayarlar’a bak›n) di¤erlerinin yaz›c› sürücülerini kurmalar› gerekir. Bu sayede ağ üzerinde çok kolay ve hız- 2. Ancak bu tip bir bağlantı tabii ki diğerlerine göre daha masraflı olacaktır. Yapmak istedikleriniz: Eğer evinizdeki iki bilgisayar farklı kişiler tarafından kullanılıyorsa. Lindy firmasının USB Netlink modeli (yaklaşık 60 dolar) ve ek bir USB kablosuyla (yaklaşık 5 dolar) iki PC'yi birbirine bağlayabilir ve kaynaklarınızı paylaşabilirsiniz (s55’e bakın). Kurulum: Kartlar›n bilgisayara tak›lmas›n›n ard›ndan Windows sürücü kurulumu uyar›lar›yla aç›l›r.. Her iki bilgisayarın anakartı üzerindeki boş bir slot’a ağ kartını yerleştirdikten sonra kasayı kapatın. Bunun haricinde yazıcı ve tarayıcılar da ortak kullanılarak ek tasarruf sağlanır. üç adet USB Netlinks satın almanız gerekir. Kablonun maliyeti ise 7 ile 15 dolar arasında değişir. Örneğin üç PC'yi birbirine bağlamak için 60 doları gözden çıkararak. Do¤rudan Ba¤lant›: ‹ki PC'yi birbirine ba¤lamak için a¤ kart› ve bir kablo yeterli olur. Windows veya sürücü CD'nize ihtiyaç duyulabilir. ‹letiflim Kurallar›: Kartlar. E¤er burada görünmüyorsa Ekle/‹letiflim Kural›/Ekle/ Microsoft/TCPIP'yi iflaretledikten sonra Tamam'a t›klay›n. İki bilgisayar için bir komple paketi 40 dolara satın alabilirsiniz. A¤ yaz›c›s›ndan faydalanabilmek için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar üzerinden Yaz›c› Ekle simgesine t›klay›n. dosyalarınızı saniyede 3 ile 7 megabyte arasında değişen hızlarla transfer edebilirsiniz.

3Com. Çözüm: Birçok PC aras›nda kablosuz ba¤lant› (Maliyet yaklafl›k 1500 dolar) Eğer siz de evin dört bir yanını saran kablo karmaşasından nefret edenlerdenseniz. Her bir ek ağ kartı içinse. Örneğin 500 megabyte'ın üzerinde dosya bulunan bir klasörün. yaklaşık 20 dolar ödemeniz gerekir. Ardından temel ayarları düzenleyin (s55’e bakın). Cisco. İhtiyacınız olan ağ donanımlarına. Parola: Eriflim kontrolü parola ile de sa¤lanabilir. Denetim Masas›'ndaki A¤ seçeneklerinden Eriflim Denetimi kart›na geçin ve burada kullan›c› ve grup listelerinin al›naca¤› sunucuyu belirtin. Çözüm: PC'leri klasik bir a¤ ile ba¤lay›n (Maliyet yaklafl›k 100 dolar) Hub merkezi dosya dağıtımı için kullanılır ve tüm bilgisayarlar kablo ile bu cihaza bağlanırlar. Elektronik cihazlar ya da elektrik kabloları ağ kabloları üzerinden iletişimi olumsuz etkiler. Bu cihaz hub'ların zeki ve biraz daha gelişmiş bir türüdür. ve kullanıcı sayısı zamanla artıyor. Eğer hub üzerinde mevcut bağlantı noktalarından daha fazla sayıda PC'yi birbirine bağlamak istiyorsanız. Bu işlem kuşkusuz kablo ağları ile de gerçekleştirilebilir. ancak kurulumu ve yönetimi çok daha pratiktir. Önceki bölümdeki gibi bileşenleri anakarta yerleştirip sürücülerini kurarak. yaklaşık on saniyede ağ üzerinden iletilir. yaklaşık 50 dolar civarında satılan ekstra bir hub daha satın almanız gerekir. Örne¤in bu durumda sürücülerinizin veya klasörlerinizin salt okunur hale getirilmesi mümkün olur. iletişim hızı orantılı olarak düşer. WLAN'da veri iletişim hızının klasik ağlarla karşılaştırıldığında düşük olduğu görülür (saniyede 300 ile 600 Kilobyte). Eğer çok sayıda küçük dosya transfer ediliyorsa. Ek olarak güvenlik amaçlı bazı düzenlemeler yapabilirsiniz (soldaki kutucuğa bakın). Yapmak istedikleriniz: Evinizdeki bilgisayar Yazma Korumas›: Paylafl›ma aç›lan klasörlerinizdeki dosyalar›n de¤ifltirilmesini veya silinmesini önleyebilirsiniz. kablo temelli ağlar ile aynı fonksiyonları sunar. Böylelikle ağınızı bir bina içerisinde farklı katlara da paylaştırabilirsiniz. WLAN. Hub gönderilen paketlerin doğru alıcıya ulaştırılmasını sağlar. CHIP | MAYIS 2002 . Komple A¤: Hub olarak adland›r›lan da¤›t›m merkezleri ile bir a¤ sistemi prensipte birçok bilgisayar› birbirine ba¤layabilir. Ağın kapsama alanı. Compaq ve Intel gibi firmaların kablosuz ağlar için geliştirdikleri çözümlerden faydalanabilirsiniz. ancak çok daha zahmetli olacağını kabul etmek gerekir. ağ üzerinden kopyalanması 15 dakika kadar sürebilir. Her bilgisayarın konumunu ve kabloların izleyeceği yolu belirleyin. ancak önceden planlanmas› gerekir. ÖNERİ: Birçok bilgisayarın (altı veya daha fazla) veya yüksek veri alışverişinin bulunduğu durumlarda switch satın almanız önerilir. Switch içinse 15 dolar daha fazlasını gözden çıkarmalısınız. Bu yatırım ile birlikte örneğin saniyede 750 kilobyte ile 1 megabyte arasında veri transferi ile 10 megabyte'lık bir dosya.60 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Network Kurulumu GÜVENL‹K ÖNLEMLER‹ Çal›flma Gruplar› Özellikle de profesyonel kullan›c›lar üç ve daha fazla PC ile bir a¤ kurmak isteyebilirler. Teknik olarak bu altyap› da oldukça basittir. Ailenin yeni fertleri de artık bilgisayar sahibi oldu ve tüm bilgisayarların birbirine bağlanarak dosya paylaşımına imkan sağlanmasını istiyorsunuz. Pencerenin alt›ndaki alana tam eriflim ve salt okunur durumlar› için farkl› parolalar belirleyin. S›n›rlama: Eriflimi engellemek için "Kullan›c› düzeyi eriflim denetimi" de kullan›labilir. Baz istasyonu için yaklaşık 700 dolar ve her bir bilgisayara takılacak olan adaptörler için ise 200-300 dolar masraf yapmanız gerekebilir. her bilgisayarda donanım kurulumunu tamamlayın. Üstelik maliyeti oldukça yüksektir. 2. büronun yapısına ve bilgisayarlar arasındaki duvarlara bağlı olarak onlarca metreye kadar çıkabilir. yaklaşık 70 dolar karşılığında sahip olabilirsiniz. Böylelikle dosyalar›n›z aç›labilir ancak kimse taraf›ndan de¤ifltirilemez. 1. Wireless LAN ile bilgisayarlarınızı birbirine bağlayabilirsiniz. Paylafl›m kart›nda Parolaya Ba¤l› seçene¤ini iflaretleyin.

Pierson..arri. M ünih-Schwabing’te. tüm hırsı. ikinci katta.. Ar- CHIP | MAYIS 2002 . ara yolların birinde.. kahve makinesini geçtikten sonra. sonra temize çekilmiş çizimler. elinde bir klasör. Pierson ünlü Academy of Motion Picture Arts and Sciences başkanı. Ama bu büroda.. meslektaşı Franz Kraus ve ekibin öteki üyeleri. “Başka bir şey de beklemiyorduk zaten” diyor bilgin. Johannes Steurer’ı Oscar ödülünün verilmesi için davet etme şerefine nail oluyor. Arri kameralardan sonra Arri lazeri. Burada günler çoğunlukla “nasıl?” sorusuyla başlıyor. İki yıl boyunca o. bir adamın tüm bilgisi.. Bunu nasıl yaparız? Bunu nasıl başarırız? Bunlar dünyanın tüm geliştirme laboratuvarlarındaki mühendislerin kendilerine sordukları sorular. en arkada sağda. Bun- ların altında Frank Pierson adlı bir kişinin teknoloji dalındaki Oscar’ın kazanılmasına ilişkin tebrik mektubu bulunuyor. daha yukarıda planlar.. nihayet Los Angeles’a bir uçak bileti ile Johannes Steurer oturuyor. belirleyici ve aynı zamanda esrarengiz ve banal bir “nasıl?” sorusu üzerinde yoğunlaşıyor: “Nasıl bir Oscar kazanırız?” Orada..62 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Teknoloji Oscar’lar› . Karşımızda hiç de çekici olmayan bir büro.. sabahları Münih’teki geleneksel firma Arri’deki (www. en aşağıda kurşun kalemle yapılmış eskizler.com) bürolarına geliyor ve akşamları Los Angeles’ta yaşanacak görkemli bir akşama bir parça daha yakınlaşmış oldukları umutlarıyla bürolarını terk ediyorlardı. Ard›ndan da ödüllerini ald›lar: Y›l›n teknoloji alan›ndaki Oscar’› onlar›n oldu.and the winner is: Arri-Laser Münihli Johannes Steurer ve ekibi. iki uzun koridorun sonundayız. film endüstrisi için devrimci bir ›fl›kland›rma lazeri gelifltirdiler.

agaro@chip. ana renkler olan kırmızı. “bu kadar basit.tr Hollywood’a destek: H›zl› Arri-Laser Neredeyse tüm filmler bugün de. “Filmler ruhunu kaybetmemeli” Buna karşılık Arri-Laser. Bu durum resim başına 12 milyon piksel. “Tabii ki bunu görmek olanaklı.com. Bu tümüyle olağan bir durum. çünkü sinemalar hala bu eski. Ana Bilgisayar Resim verileri (50 MByte/resim) Yönlendirici ayna Akust-optik modülatör Kat› cisim lazeri Yüksek derecede etkili üç lazer. Yeni proje de gizli ve tabii ki Oscar adayı. ›fl›ma yo¤unlu¤unu tam olarak ›fl›kland›r›lacak film malzemesi ile uyumland›r›yor. hemen hemen hiçbir kalite kaybı olmaması ve kayıt başına üç saniyelik işleme süresi anlamına geliyor. film tekelinin üretim sonrası alanı için ilk buluşu olan Arri-Laser’a veriliyor. analog ama emektar teknik ile çalışıyor. bir film için yedi haftaya ihtiyaç duyan ve kalite kaybından dolayı CHIP | MAYIS 2002 . yeşil ve mavi için katı çizim lazerleri ile çalışıyor. cazibesini yitirmesi tehlikesini içinde barındırıyor. Düşünür Steurer “Filmlerin ruhunu kaybetmemesi için dikkatli olmalıyız.” her bir kameramanın sinirini bozan. efektler eklemek için resimler taranıyor. Şimdiye kadar bunun için 10 Oscar kazanılmış.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 63 Teknoloji Oscar’lar› ARRI LAZER‹N ÇALIfiMA ‹LKES‹ Dijital resim verilerinden bir film kopyas› oluflturmak Bir filmi sinemada oynatabilmek için hala selüloyt üzerine bir film kopyas› gerekiyor. Steurer düşünüyor. Yani birbuçuk saatlik bir film için beş günden daha az bir zamana ihtiyaç duyuluyor. Oscar. bir şaheser oluşturuyor. Johannes Steurer bu kutuyla ve şimdiden parça başına 400 bin euro’luk fiyatıyla 75 kez satılmış olmasıyla gurur duyuyor. Bunları çekildikten sonra işlemek. Sinyal modülasyonu AOM’de akustik dalgalarla titrefltirilen bir kristal resim verisi sinyali lazer ›fl›nlar üzerine modüle ediliyor. 90 dakikalık bir film için 135 bin adet olmak üzere her bir resim tek tek taranıyor. enerji canavarı Gas-Laser’lar ile gerçekleştiriliyordu. resimlerin çok mükemmel bir hal alması. PH / Garo Antikac›o¤lu. Dijital tekniğin sunduğu olanaklar. Kombine lazer ›fl›n› (RGB) Döner befl köfleli prizma Film ›fl›kland›rma Lazer resim bafl›na (4. masasının üzerindeki klasöre parmaklarıyla dokunuyor. Bu ilk bakışta bir derin dondurucu izlenimi uyandıran cihaz.096x3. Her zaman olduğu gibi. Schwabing’ten gelen buluş 12’ye 0 üstün gelmiş. Saniyede 25 adet. 11. Filmin ilerleme yönü Ifl›kland›r›lmam›fl film Objektif Gelifltirme Ifl›kland›r›lm›fl film Gelifltirilmifl film Lazer ›fl›n›n›n yazma yönü ri film kameraları alanında dünya piyasasında lider ve 1917 yılında kurulmuş işletmede üretilen ürünler dünyanın dört bir yanındaki kameramanların gözünde bir efsane.” Arri buluşunu Los Angeles’ta sunduğunda. elektroteknik doktoru ve sinema tutkunu Johannes Steurer. bu geriye transfer. Şimdiye kadar. “Bu rakamlarla her bir üreticiyi mutlu kılmanın olanaklı olduğunu” biliyor mühendis. 12 rejisör bir kere Arri-Laser tekniği ile bir kere de Arri-Laser tekniği olmaksızın işlenmiş bir sahneyi birbiriyle karşılaştırmış. Akşamdan sabaha derin dondurucu büyülü kutu halini almış bulunuyor.7 saniye ›fl›kland›rma süresine ihtiyaç duyuyor. “Film branşında üretim yapanlar Arri-Laser’ı görmezden gelemez” diyor bilgin. kapağı açılır açılmaz “Harry Potter” ya da “Yüzüklerin Efendisi” gibi filmlerin harika bir kalitede beyazperdeye yansımasını sağlayan bir teknik içerdiğini gözler önüne seriyor. Steurer bir filmin Arri-Laser kökenli olup olmadığını teşhis edebiliyor.” diyor.112 piksel) 3. ND filtre seti Nötr yo¤unluklu filtreler. Dijital resim verilerinin bu kopya üzerine ›fl›kland›r›lmas›n› Arri-Laser hallediyor. üç ana renkte tan›mlanm›fl ›fl›k yay›yor. Film bittiğinde tüm kayıtlar sabitdiskten 35 mm’lik malzeme üzerine geri ışıklandırılıyor. yani sözde dijital çağda bile 35 mm’lik film üzerine çekiliyor.

1 GB’lık partisyonlara ayrılmak zorundaydılar. CHIP. Ama üreticiler durmak bilmediler ve Enhanced IDE arabirimini geliştirdiler. daha h›zl› bir arabirim gerekiyor. Bu arabirim ile birlikte Cyclical Redundancy Check Error kontrolü getirildi. Hatta bazı anakart üreticilerinin Ultra ATA133’ü desteklemeye başladıklarını görebi- CHIP | MAYIS 2002 . Bugünü Paralel ATA. Çünkü bu özellik sayesinde BIOS adreslemesi 64 bit’e çıkarıldı.4 GB adreslenebiliyordu. teknolojideki bu son de¤ifliklikleri sizler için araflt›rd› ve yorumlad›. Dolayısıyla büyük kapasiteli diskle 2. Sonra Maxtor tarafından ESDI oarak adlandırılan yeni bir arabirim geliştirildi. Durum böyle olunca da. Ama pek tutulmadı ve yerini SCSI arabirimine bıraktı. Integrated Device Electronics veya kısaca IDE olarak bildiğimiz arabirim bir sonraki gelişme idi.. 0. Bu arabirim ile birden çok cihaz aynı kablo üzerinden desteklenebiliyordu. Fat 16 siste- mi sadece 2.4 GB limiti idi. yazılması gereken verinin yazmadan önce kontrol edilmesi ve hata bulunursa yazma işleminin tekrardan başlatılması işlemine denir. Bu arabirim 20 ve 34 pinlik iki kabloya sahipti ve verileri seri formatta iletirdi. İlk arabirim IBM bilgisayarlarda bulunuyor ve ST-506 olarak adlandırılıyordu.. CRC..6 MB’lık hız değeri ile göze çarpıyordu.. Fast ATA ya da ATA 2 olarak adlandırılan bu arabirim. saniyede 33 MB’lık bir hıza sahipti. Adlarından da anlaşıldığı gibi bu arabirimlerin hızları 66 MBps ve 100 MBps. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›nda ek güç Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Serial ATA Teknolojisi Teknolojinin Dünü. INT 13’ün BIOS’a eklenmesi ile bu sorun çözüldü. BIOS 24 bit adreslemeyi kullanıyordu ve ancak 8. ATA yani Advanced Technology Attachment olarak da adlan- dırılan bu arabirim. Günümüzde yaygın olarak Ultra ATA-100 kullanılıyor. 2 GB’nın üstündeki kapasiteye sahip olan diskler için üretilen arabirimin sorunu ise 8.64 ‹Ç‹NDEK‹LER 65 66 67 Serial ATA’ya Geçifl: Paralel ATA geliflimi. iki adet cihaz bağlanabiliyor.1 GB’ı adresleyebiliyordu. aynı kablo sistemine sahipti ve 3 MBps’lik bir veri transfer hızına çıkabiliyordu. Bir işlemde bir bitlik bir bilgi aktaran bu arabirim. controller’ın diskin içine girmesi ile ünlenmişti. IDE cephesinde gelinen sonraki nokta ise Ultra Ata arabirimi. Günümüzde IDE arabirimi anakartın üzerinde geliyor. ST-506’nın devamı olan bu arabirim. ATA-2 ile uyumlu olan bu arabirim. Tek sorun bu değildi.625 MBps-1. diğer bilgisayar donanımları ile iletişim kurmak için arabirimleri kullanırlar. Zamanla bu arabirim de geliştirildi ve sırayla ATA-66 ve ATA100 arabirimleri geldi. Yalnız 40 pinlik bir kablo ile bağlanan bu cihazlara jumper ayarı yapmak gerekiyor. ATA arbiriminin 28 bit adresleme kullanılmasına karşın. Ama FAT 32’li Windows sürümünün çıkması ile birlikte bu sorun da çözülebildi. bu ihtiyac› Serial ATA arabirimi ile çözmeyi baflard›. Gelifltiricilerden oluflan büyük bir grup. Bu sayede hız ve güvenirlilik artırıldı. saniyede 16. teknolojik gelifliminin son noktas›na gelmifl gibi görünüyor. Hepimizin bildiği master/slave olarak adlandırılan arabirime.2 MBps arasında değişen bir hız değerine sahipti. S abitdiskler veya optik cihazlar.

LVDS’nin. Bu yeni arabirim Ultra Serial ATA 1500 ya da SATA/1500 olarak adlandırılıyor. kasa içindeki hava sirkülasyonu daha etkili hale gelebilecek ve kasa içi ısı değeri düşebilecek. CHIP | MAYIS 2002 . master/slave konseptini de destekliyor. Nedeni ise. piyasada bulunan işletim sistemleriyle ve yazılımlarla uyumlu olmakla kalmıyor. Yeni arabirimin bir çok üretici tarafından desteklenmesi de önemli bir avantaj. Dell.0 olarak adlandırılan bu yeni standart. Intel ve AMD işlemcileri de bu hız artışından faydalanabilecekler. 4 pin’i 15 pin’e çeviren basit bir kablo dönüştürücüsü de kullanılıyor. hepimizin bildiği 40 lerde birçok veri transfer uygulaması seri bağlantıyı tercih ediyor. ANSI (American National Standarts Institude) tarafından bir standart haline getirildi. günümüzde kullanılan paralel I/O yapısının yerini aldıktan sonra. Yani amatörce bir yol izlendi. Örne- Güç Dönüfltürücüsü: Eski sistemler için düflünülmüfl olan bu kablo sistemi ile Serial ATA arabirimine geçilebiliyor. veri transfer hızının en az saniyede 150 Mbyte olacağını garanti ediyor. kart üreticileri de destek vererek ATA özellikleri geliştirildi. IBM ve Maxtor’un yanı sıra Seagate de bu yeni arabirimi ürünlerine entegre etmeye başladı bile. Hatta Serial ATA cihazlarının güç girişi farklı olduğu için. arabirimi geliştiren grup. ATA 100 arabiriminin teknolojik gelişmenin sonuna yaklaşması sonucu yeni bir arabirim için kollar sıvandı. Paralel ATA versiyonlarında sinyal iletim kabloları ile güç kabloları farklıydı. Buna karşın. ATA 1. Serial ATA’ya geçifl: Paralel ATA geliflimini tamamlad› Serial ATA. Serial ATA. Bu da en çok paralel ATA arabirimini etkiliyor. Bu arabirim sürekli geliştirilerek standartlaştırıldı. APT. Serial ATA k Kabloda De¤ifliklik: Serial ATA kablosunun. sinyal kablosu ile güç kablosunun aynı kanalı kullanmadığını söyleyebiliriz. Ama IDE arabirimi yerini daha geniş bir desteğe sahip olan Serial ATA’ya bırakıyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 65 Serial ATA Teknolojisi liyoruz. IDE ATA’nın bir sonraki adımı olarak görülüyor. Çünkü yıldız topolojisinde de olduğu gibi sistemler bire bir bağlanıyorlar. Serial ATA’nın teorik olarak saniyede 600 Mbyte’lık bir veri transfer oranına ulaşılması gerekiyor. Örneğin çok önemli olan BUS terminasyonu bu standarda sonradan eklendi. Bu arabirim. Ayrıca veri iletimi ve gönderimi. Ve sonunda Serial ATA standardı geliştirildi. Bu ekstra damar sayısı yüksek veri transfer hızlarının güvenli yapılabilmesi için geçerli. Yeni standart sayesinde yeni nesil sabitdiskler daha yüksek bir performansla çalıştırılabilecek. Çünkü saniyede 100 Mbyte’lık bir hız ile veri transferi gerçekleştirebilen bu arabirim teknolojisinin sınırına dayandı.. Serial ATA’da sinyal iletim kabloları ile güç kablolarının aynı hat üzerinden iletilmesi öngörülüyor. Ardından. daha çok yıldız topolojisine benziyor. Intel. optik sürücü/yazıcı ve sabitdisk gibi cihazlara yüksek bir bant genişliği sunacak. Bunu Paralel ATA’nın BUS topolojisi ile karıştırmamak gerek. Böylece CD-ROM ve sabitdiskler için ATA kabloları geliştirildi. Intel Developer Forum’da ilgili kişilere tanıtıldı. Serial ATA’n›n teknik özellikleri: SCSI arabirimine rakip Bu teknolojinin performans değerlerinin ne olduğu hakkında çok net bilgi§ yok. En son değişiklik ise. yani simetrik veri iletim tekniğinin kullanılması. Yeni arabirimi geliştiren grup geçtiğimiz aylarda bu yeni endüstri standardının son rötuşlarını tamamladı. ATA’n›n geliflimi: SATA/1500 kullan›ma haz›r İlk zamanlarda bir ATA standardından söz edilmezdi. Paralel ATA ile k›yasland›¤›nda. Yeni seri I/O mimarisi. Seagate’ten Bir ilk: Seagate ürünlerinde Serial ATA arabirimini kullanan ilk disk üreticilerinden biri. IDF (Intel Developer Forum) ve CeBIT fuarındaki izlenimlerimizden yola çıkarak. farklı veri yollarından yapılıyor. Bugün- ğin.. Bu da sistem kasalarını daha küçük boyutlara indirebilecek. çok daha ince bir yap›da oldu¤unu söyleyebiliriz. Kablonun ince olması sayesindeyse. Çünkü gerilim iletimi ile veri aktarımda sorunlar yaşanabilir. Bu gelişmeden sonra Small Form Factor komitesi ATAPI arabiriminde standartlaşmaya gitti. Ama. Çeşitli firmaların tavsiyeleri ve tecrübeleri sonucunda zamanla ana- damarlı kablodan 80 damarlı kabloya geçiş ile yapıldı.

her bir cihaz. günümüzün sabitdisklerinde bulunan register setlerini emule ediyor. Kısaca burada master/slave ilişkisi yok. yazılım kurulum sürecinin azalması ve kablo maliyetlerinin düşürülmesi.0 arabirimi ile doğru düzgün tanışılmadan. SATA bu soruna teke tek bir çözüm getiriyor. yeterince esnek bir yapıda değillerdi. Bu arabirim çok daha hızlı olduğundan dola- PARALEL ‹LE SER‹ ARAB‹R‹MLER‹N HIZ DE⁄ERLER‹ Arabirimler Ultra ATA 66 Ultra ATA 100 Ultra Serial ATA 1500 Ultra Serial ATA 3000 (2. paralel bağlantıdan alıştığımız kalın kablo yerine çok daha ince bir kablo kullanılması. Bu teknik sayesindeyse. Yani. Ayrıca işletim sistemleriyle uyumsuzluk da söz konusu değil. Ayrıca. Geçen aylarda katıldığımız IDF’de bu konseptin ilk ürünlerini görme fırsatımız oldu. Paralel kablolarda bu damar sayısı 40 idi. SATA protokollüne dönüşebiliyorlar. Bunun nedeni ise. 40 veya 80 iğneli paralel kablolar kalın olduklarından dolayı. bu yüzden kullanıcıya dertli anlar yaşatabilir. Master/Slave sorununu ile çoğumuz karşılaşmışızdır. Bu sayede yüksek hızdan dolayı oluşan hatalar minimuma indirgeniyor. sadece dahili veri transferler için düşünülmüş olması. özel geliştirilmiş bir adaptör sayesinde SATA controller üzerinden çalıştırılabilirler. Sisteme entegre ettiğiniz bir IDE cihazı. Kablo ba¤lant›lardaki de¤ifliklik: Kablo karmaflas›na son Paralel veri iletiminde hız sadece kısa mesafeli uzaklıklarda etkiliydi. paralel arabirimden farklı olarak peer to peer tekniği ile çalışıyor. Master/Slave desteği de bu tür bir emulasyon ile yapılıyor. Kullanmaya Haz›r: CeBIT fuar›nda tan›t›lan yeni nesil sistemlerde. Serial Ata kablosundaki aşırı yüklemeyi kaldırmak için 8B/10M kodlaması kullanılıyor. hatta Ultra ATA 66 ve 100’lerin çıkması ile birlikte damar sayısı da 80’e çıktı. Uzun mesafelerle veri iletimi gerçekleştiriliyor.5 GB/s) 300 Mbyte/saniye (3 Gb/s) 600 Mbyte/saniye (6 GB/s) CHIP | MAYIS 2002 . Yani. İğne sayısının düşük olduğu bu bağlantıda. Dolayısıyla yeni bağlantının pin sayısı da diğer bağlantıya göre daha düşük. SATA’nın fiziksel veri iletimi için. Bu register seti. Serial ATA II: A¤ uygulamalar›na ekstra güç Henüz Serial ATA 1. nesil) Ultra Serial ATA 6000 (3. Jumper ayarı yok. Paralel ATA iki adet master mimarisine sahipti. Eski bir diske sahip olan kullanıcılar. Yeni bağlantının bir diğer özelliği de. bit sayılarının uzun mesafede rasgele hızlarda gitmesi ve bundan dolayı yal iletimi tek bir kanaldan yapılıyor. Sistem çalışırken cihaz dahil etmek veya çıkarmak veya çok yüksek kapasiteli disklerin bu arabirim ile çalıştırılmasına yönelik fonksiyonların ise gelecekte entegre edileceği söyleniyor. paralel bağlantının aksine sin- arabiriminin yüksek veri transfer hızına sahip olmasından dolayı hata düzeltme fonksiyonu entegre edilmiş. bu arabirim kullan›lmaya bafllanm›fl. hava sirkülasyonu da olumsuz yönde etkilemiyor. Bu gerilim değeri SCSI arabiriminde kullanılan değer ile aynı. harici bağlantılar için yerlerini SATA’ya bırakmıyorlar. Bu sayede jumper ayarlaması ve Bus terminolojisi tarihe karışıyor. Serial ATA II arabiriminden söz edilmeye başlandı. alıcı ve verici tarafından senkronizasyon bozulmuyor ve veri iletim yolu da güvenlik altına alınıyor. diğer cihazdan bağımsız bir şekilde çalıştırılıyor. Çünkü seri bağlantıda. SATA Host Adaptörü. ses kartı ile CD-ROM arasında bağlanan kablo gibi incecik bir kablo kullandığından dolayı. Bu protokolün bir diğer önemli yanı ise. Bu da SCSI arabirimini tehlikeye sokuyor. Seri bağlantıda zaman gecikmesinin yaşanması mümkün değil. Yani USB/USB2 ve Firewire arabirimleri. +250 mV ile -250 mV’luk bir gerilim uygulanıyor. Bu özellik sayesinde ATAPI ve ATA komutları. Bu master mimarisine iki adet de slave dahil ediliyordu. Böylece host adaptörüne cihaz başına bağlantı yapılıyor.66 Serial ATA II Hub: IDF fuar›nda server sistemler için düflünülmüfl yeni hub teknolojisini görme f›rsat›m›z oldu. bu teknik sayesinde oldukça başarılı sonuçlar verebiliyor. Bu nedenle de. Bu kodlamada bir byte 10 bit’lik bir gruba dönüştürülüyor. her bir cihaz kendi kablosu üzerinden ve tek bir port üzerinden bağlanıyor. bir karmaşanın meydana gelmesiydi. Low Voltage Different Signal tekniği sayesinde elektro manyetik voltaj sorunları minimuma indirgeniyor ve dolayısıyla veri transfer performansı da önemli ölçüde artıyor. ama hız önemli derecede düşüyordu. Yine dört adet cihaz destekleyen bu bağlantı. Yani Serial ATA’da LVDS tekniği kullanılıyor. Yeni arabirimin bir diğer önemli avantajı ise. Bu standardı destekleyen cihazları konfigüre etmek gerekmiyor. kasanın içindeki hava sirkülasyonunu da etkiliyorlardı. nesil) H›z De¤erleri 66 Mbyte/saniye 100 Mbyte/saniye 150 Mbyte/saniye (1. Buna ek olarak özel sürücüler kurmak da gerekmiyor. Serial ATA için 6 ya da 8 damarlı bir kablo yeterli. Bu nedenle günümüzün anakartlarında toplam dört adet IDE cihaz sisteme bağlanabiliyor. shadow register setine sahip. Çünkü SCSI arabirimi.

Bu yüzden olsa gerek. Bu sayede. iki dönemde gelişimini tamamlayacak. Örneğin Adaptec.0’ı geliştiren grubun aynısı. ecevitb@chip. Çarflamba. ikinci dönem devreye girecek. arında Maxtor’un da Serial ATA diskleri ürettiğini görme fırsatını bulduk. Bu adaptörlerin. incecik bir kablo ile veri aktarımı yapıyor. Paralel ATA arabirimli bir disk. Serial ATA arabirimine göre çalıştırılabilir. Serial ATA 1. Serial ATA II.0 gibi Serial ATA II de yüksek bir bant genişliğe sahip. Bu adaptörler sayesinde.com. Geçtiğimiz ayda gezdiğimiz CeBIT fu- Disk Transfer H›zlar›: Y›llara göre veri transfer h›zlar›n›n art›fl›. Serial ATA II arabiriminin 2003 yılının 2.com. Serial ATA 1.00-15. üst mertebelere taşınacak. İkinci dönemde. Bu arabiriminin gelişmesini sağlamakla görevli olan Serial ATA II Working Group.tr Pazartesi.0’da olduğu gibi Serial ATA II de. . Ama paralel kullanımda çok önemli bir yer tutan bellek ihtiyacının minimuma indirilmesi çok büyük bir avantaj. Oysa. Sonuç: Serial ATA’ya geçifl haz›rl›klar› Yeni arabirime geçiş için bu arabirimi destekleyen ürünlerin fazlaca piyasada bulunması gerekir. daha yüksek bir transfer oranı.. ağ donanımları ve sunucular için düşünülmüş bir teknoloji.tr. Firewire arabirimi tarafından rahatlıkla desteklenebilir. Bu da doğal olarak geçiş süresini kısaltır. sabitdiskler veya optik sürücüler. geniş bir ürün seçeneğine sahip değil.00 / 13.00-12. sistem tarafından otomatik olarak tanınıyor ve çalıştırılması sağlanıyor. CHIP YAZI ‹fiLER‹ EMR‹N‹ZDE. Ayrıca jumper ya da değişik ayarlamalara da gerek kalmıyor. entegre ettiğiniz her bir cihaz. yarısında tamamlanması hedefleniyor. Bildiğimiz gibi Firewire ya da IEEE1394 diye adlandırılan arabirim. seriye geçiş için maliyeti artırması. Bu tür bir gelişme çok güçlü bir arabirim olan Firewire cephesinde yaşanmıştı ve halen yaşanmaya devam ediyor. yani bant genişliği. Serial ATA II. İlk dönemden. Serial ATA Controller ve PCI RAID kartlarını tanıtmıştı..GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 67 Serial ATA Teknolojisi yı.00 . ücretsiz telefon hatt›m›z› arayarak ya da e-posta’yla CHIP’e dan›flabilirsiniz. (MCP+MCSE) yard›m ÜCRETS‹Z CHIP DESTEK HATTI 0800 211 6117 yardim@ Bilgisayar ve internet ile ilgili tüm sorunlar›n›z için. bir dezavantaj gibi gözükebilir. Serial ATA 1. Seagate ise Serial ATA sabitdisklerini tanıtmıştı. Dileriz Firewire’ın başına gelen Serial ATA’nın da başına gelmez! Ecevit B›kt›m. Serial ATA 1.. Dolayısıyla bu arabirimin de optik cihazlar ve veri depolama ürünlerinde kullanılması düşünülüyor. sunucu ve ağ donanımlar etkilenecek. Cuma 10. Serial ATA 1. paralel sinyal iletiminin bu adaptörler sayesinde seri sinyal iletimine dönüştürülmesi. Arabirimin iyice oturması sonucundan da.0 arabirimi için üretilmiş çeşitli ürünler tanıtılmıştı. SATA adaptörleri geliştirildi. Çalışabilmesinin nedeniyse. senelerdir piyasada olmasına ve çok hızlı bir arabirim olmasına rağmen.0 arabirimine de uyumlu olacak.. IDF fuarında.

Peki bu gerçekten gerekli mi? Test: Ekran Kartlar› Devlerin Sa CHIP | MAYIS 2002 .68 ‹Ç‹NDEK‹LER 69 70 72 72 76 78 Oyunlardaki Grafik Kalitesi: Donan›m ihtiyaçlar› art›yor Testin Birincisi: MSI GeForce4 Ti4600 Overclock Ne Getiriyor? Fazladan FPS’ye mi ihtiyaç var? Fiyat/Performans Birincisi: Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Nas›l Test Ettik?: Test ve puanlama yöntemleri Sonuç ve Teknik Tablo: Son karar bütçenizin Sürekli yeni ekran kartlar› ç›k›yor ve fiyatlar› da çok pahal›. Dolay›s›yla daha fazla performans için kesenin a¤z›n› açmak gerekiyor.

her zaman için iyidir. QuakeIII’te 1280x1024x32 bit ve 4x Antialiasing ile 65FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) gibi bir sonuç verdi. Ekran kartınızdaki sürücü ayarlarından görüntü kalitesini düşürebilirsiniz.5 yıl önce almış bir oyun tutkunu kullanıcı. Zira oyunlarda sahneler sürekli değişir. Oysa Antialiasing kapalıyken aynı ayarlarla MSI. Aquamark testinde ancak 72 FPS elde edebildi. Quake ya da benzeri bir oyun oynadığınızı düşünün. Fakat mevcut oyunlar ve P4 işlemcili bir bilgisayar dikkate alınırsa kabaca bir tahminle GeForce3 Ti 200 işlemcili bir grafik kartı size belli bir süre yetecektir. siz sözkonusu oyunlar olunca buna inanmayın. Monitör tazeleme hızınızı mümkün olduğu kadar yüksek tutmak ya k vafl› CHIP | MAYIS 2002 . Hareket ederken oyunun aniden ya- Sadece PC’sine Güvenenler ‹çin: Grafik kart›n›z›n sürücü ayarlar›ndaki Antialiasing sekmesi görsel kaliteyi artt›r›r fakat e¤er h›zl› bir grafik kart›n›z yoksa bu özelli¤i kullanmay›n Oyunlardaki grafik kalitesi gittikçe yükseliyor Haydi Antialiasing’i bir kenara bıraktık diyelim. Abit’se 105FPS vermişti. Ne kadar yüksek FPS o kadar yüksek frag Her ne kadar insan gözünün saniyede 20 ve üzeri kareyi ayırt edemeyip akan bir görüntü olarak gördüğü söylense de. Zira grafik kartları.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 69 N Vidia sürekli yeni grafik chip’leri üretiyor. Konfigürasyona ve ilgili uygulamaya bağlı olarak en az 40-45 FPS. Testteki kartlardan örnek vermek gerekirse testin birincisi olan GF4 Ti4600 işlemcili ve 128MB belleğe sahip olan MSI. Yine testimizden örnek verirsek belirttiğimiz grafik ayarlarıyla fakat Antialiasing kapalıyken 128MB GF4 4600. Bu “belli bir süre” nin ne kadar olduğu en başta sizin oyun oynama alışkanlıklarınıza bağlı. Tamam Aquamark yeni grafik kartlarını zorlamak için yapılmış ama 1 ay sonra böyle bir dolu oyunun çıkmayacağını kim garanti edebilir? Yüksek bir grafik kalitesi. farklı konfigürasyonlar için farklı performanslar ortaya koyuyor. Tabii ekran kartını 1-1. Gördüğünüz gibi aslında hiç de yüksek değerler değil bunlar. Ya Aquamark’a ne demeli? Grafik kartlarını zorlayacak bir görüntü kalitesine sahip olan demo. FPS’yi yüksek tutmak için neler yapmak gerekli? Aslına bakarsanız bir iki artık herkesin bildiği nokta dışında ekran kartını değiştirmeden FPS’yi yükseltmek için yapacak pek bir şey yok. 169. akıcı sayılabilecek bir oyun için şarttır. Aquanox adlı oyun kullanılarak üretilmiş ve bir anlamda yakın bir zaman içinde piyasaya çıkacak oyunların PC’leri ne kadar zorlayacağının göstergesi sanki. Testimizin Fiyat/Performans ödülünü kazanan Abit GF3 Ti 200 128MB ise aynı testte 36 FPS’lik bir değer elde etti. Yani en hızlı grafik kartını alsanız bile görüntü kalitesi ayarlarını sonuna kadar açınca performans oldukça düşüyor. mış pixel) anlamına geldiği için grafik kartlarının işlem kapasitesinin artmasıyla paralel olarak oyun geliştiriciler. Tam binaya giren rakibinizin yanına gelip ona ateş edecekken bina içindeki dokular ve yüksek poligon sayısı yüzünden ekran görüntünüzde bir yavaşlama olsa ve bu sırada rakibiniz ayak seslerinizi duyup dönerek sizi vursa herhalde hoşunuza gitmez. Tabii burda testte kullandığımız PC’de P4 2 GHz ve 256MB DDR bellek olduğunu hatırlatmakta fayda var. Değişen sahneler farklı poligon sayıları ve farklı miktarlarda doku anlamına gelir. daha gerçekçi ve etkileyici ortamlarla kullanıcıları etkilemeye çalışıyorlar. Örneğin oyunlarda 1280x1024x32 bit ayarlarında Antialiasing açıkken sisteme oldukça fazla yük biner ve PC’nizin kaynaklarını sonuna kadar sömürürsünüz. böyle bir durumda mecburen ekran kartını hatta bazen tüm sistemi terfi ettirmek zorunda kalıyor. Peki ama tatminkar bir performans için ille de birkaç yüz dolar ödemek mi gerekiyor? Aslında bu sorunun cevabı biraz uzun. hesaplanması gereken daha fazla poligon ve sahneye aktarılması gereken daha fazla texel (dokuyla kaplan- vaşlaması ve FPS’nin düşmesi tüm keyfinizi kaçıracaktır. Counter-Strike. Tabii FPS’nin daha yüksek olması. 128MB GF3 Ti 200 ise bu konuda oldukça dramatik bir tablo çizerek 28FPS’de kaldı.

OpenGL’de Direct 3D’ye nazaran çok daha hızlı. sadece video capture yapmak için de¤il ayn› zamanda bu yakalanan görüntüleri VCD ya da farkl› formatlarda CD’ye yazmak için oldukça baflar›l›. çok amaçl› kullan›m› da dikkate alm›fl olmas›. Oyunlar.msi. ‹lginç olan MSI’›n ürünü tasarlarken sadece performans› de¤il. da VSync’i devre dışı bırakmak da işe yarayabilir. Oyun gelifltiriciler daha hofl grafikler için tüm becerilerini ortaya koyuyor. Bunların dışında tabii ki oyun içindeki çözünürlük ve renk derinliği. En son sürücüleri yüklemek sisteminizdeki olası sorunları çözmek için iyidir fakat en son sürücüleri kullanmanız. F‹YAT B‹LG‹ 405 dolar www. henüz piyasaya yeni ç›km›fl olan Ti 4600 ifllemcisini tafl›yor. En az›ndan flu an için.tw GF4’lere Özel Fan Tasar›m›: Grafik ifllemcisinin so¤utucusu üstündeki plastik örtü. havan›n so¤utucu kanatlar aras›ndan daha h›zl› ve etkili bir flekilde ç›kmas›n› sa¤lad›¤›n› gördük. Fakat daha sonra bu örtünün. Kullan›c›lara ise terfi yollar› görünüyor. PC’nizde yeterince bellek yoksa. Bir oyun her ikisini de destekliyorsa deneyerek hangisinin daha hızlı olduğunu bulmanız iyi olacaktır. Eğer yeni yüklediğiniz sürücülerle mutlu değilseniz eski sürücülerinizi tekrar yüklemekten çe- T TB‹ ES R » TEST B‹R‹NC‹S‹ CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS MSI GeForce4 Ti4600 5| 20 02 ‹NC‹S‹ 0 Best of the best orta nVidia’n›n en h›zl› ifllemcisi olan GF4 Ti 4600’lü bu kart›n birincili¤i bizi flafl›rtmad›. MSI GeForce4 Ti 4600. Öte yandan MSI GeForce4 Ti 4600 kesinlikle s›rt›n› h›zl› ifllemcisine dayam›fl niteliksiz bir ürün de¤il. havan›n kanallardan daha etkin bir flekilde ç›kmas›n› sa¤l›yor. ilgili oyunun grafik seçenekleri menüsünden ayarlayabilirsiniz.com. Örneğin Counter-Strike. tahmin edebilece¤iniz gibi testteki en yüksek fiyatl› kat›l›mc›. KDV hariç 405 dolarl›k fiyat›yla kesinlikle orta ve girifl seviyesi kullan›c›lar için bir lüks. fan›n ç›kartt›¤› gürültünün di¤er kartlara nazaran biraz daha yüksek olmas›yd›. S-Video ve Composite video girifllerine sahip. grafik kartınız hızlı bile olsa oyun sırasında zaman zaman yavaşlamalar (hatta durmalar) görülebilir. Böylece kart sayesinde farkl› kaynaklardan gelen analog video sinyallerini bilgisayar›n›za aktarabilirsiniz. Bunun d›fl›nda 128 MB DDR belle¤e sahip olan kart.70 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› Acaba PC’nizde yeterince bellek var m›? Kalitenin Bedeli: Oyunlardaki gerçekçilik geliflen donan›m olanaklar›yla gittikçe art›yor. ekran kartınızın olanaklarını sonuna kadar kullanmanızı sağlayabilir. Kart. 256MB bellek bu konuda şu an için kesinlikle sizi tatmin etmeye yetecektir. özellikle grafik kartınıza güvenmiyorsanız kesinlikle tavsiye edilir. Eğer oyunda konsol varsa komutları araştırın. Yeri gelmiflken kartla beraber 3 popüler tam sürüm oyun. Zira MSI GeForce4 Ti 4600. tüm GF4 kartlar gibi büyükçe bir yap› arz ediyor. Bu ba¤lamda performans testlerinde harikalar yaratmas›nda bir tuhafl›k yok. Eğer sevdiğiniz oyunu 800x600 çözünürlük ve 16bit renk derinliğinde akıcı bir şekilde oynayamıyorsanız terfi zamanı gelmiş de geçiyor demektir. Win Producer ve WinCoder yaz›l›mlar›. Oyunda herhangi bir FPS sınırlaması olabilir. FPS’ye direkt olarak etkir. Kartla beraber gelen. + Yüksek performans + Video yakalama özelli¤i + Beraberinde gelen yaz›l›mlar CHIP | MAYIS 2002 . Hızdan ödün vermeden grafik kartınızın gücünün yettiği optimum renk ve çözünürlük ayarlarını. Zira bazı oyunlar farklı API’larla (Application Programming Interface-Uygulama Programlama Arabirimi) farklı FPS sonuçları verebiliyor. Kart›n kutusundan PCB’sine ve beraberinde gelen yaz›l›mlara kadar her bilefleni gerçek anlamda yüksek kaliteye iflaret ediyor. her zaman en yüksek performansı elde edeceksiniz anlamına gelmez. Ek olarak video girifline sahip olmas› ise hofl bir sürpriz. DVD izleme yaz›l›m› ve video yakalama/iflleme programlar› geldi¤ini de belirtelim. s ‹flte testin tart›flmas›z flampiyonu. Tabii sürücü ayarlarında Antialiasing’in devre dışı olması. Kartta ifllemci fan›n›n üzerindeki fleffaf plastik örtüyü ilk baflta yad›rgad›k. Neredeyse bilgisayar fiyat›na sat›lan kart. Kartta bizi rahats›z eden tek fley. “max fps 100” ya da benzeri bir komut. hem Direct 3D hem de OpenGL platformlarını destekleyebilir.

Abit Siluro GF4 Ti 4400. KDV hariç 180 dolarl›k fiyat›yla bu kart tam size göre.com. fiyat ve performans› dengeli bir flekilde size sunuyor. CPU’nun yada grafik chip’inin üreticinin önerdiğinden daha yüksek saat hızında çalıştırılmasıdır. Havanın çok sıcak olduğu bir gün sorun çıkarmayan overclock’lu ekran kartınız aniden kilitlenmeye yolaçar hale gelebilir. Hatta duruma göre aradaki fark›n azl›¤› yüzünden bazen 64 MB bellekli olanlar az farkla öne geçebiliyorlar. Abit Siluro GF4 Ti 4400: Abit artık sadece anakartlarda değil ekran kartlarında da söz sahibi bir marka haline geldi. Bunun dışında bazı grafik kartları overclock için gerekli programlarla satışa sunuluyor (Örneğin: Leadtek kartlar). Tabii bu kaba tahmin. GeForce4 Ti 4400 işlemcisini taşıyan bu model. Uygun fiyat› bu durumu biraz af ettirse de. Bu kart.com) ya da RivaTuner gibi minik programlar kullanabilirsiniz. Bu aflamada Abit Siluro GF3 Ti200 128MB. Öte yandan GF3 Ti 200 nispeten fiyat/performans oran› olarak daha cazip gibi. Yasad›fl› yollara saparken dikkatli olun Overclock kelimesini duymayan kaldı mı? Biz yine de anlamını söyleyelim. Öte yandan arada fiyat fark› çok azsa ya da hiç yoksa. Peki elde edeceğiniz sonuç buna değecek mi? Bu cevabı uzun NVidia’n›n Son Bombas›: GeForce4 Ti serisi ifllemcili kartlar sadece yüksek performanslar›yla de¤il 400 dolar’› aflan fiyatlar›yla da kendilerinden sözettirmeyi baflar›yor. fakat fiyat› da el yak›yor do¤rusu. kartla beraber sadece DVD izleme yaz›l›m›n›n gelmesi. Bu durumu test sonuçlar›ndan da görebilirsiniz. oyun tutkunu kullan›c›lar› biraz üzebilir. bazı durumlardaysa önemsiz performans artışları sağlayabilir. s GF3 ifllemcili ekran kartlar› art›k zor bulunuyor. DVI-I ve S-Video ç›k›fl› olan ürün. Ya da bazı sürücülerdeki özel overclock ayarları bu konuda işinize yarayabilir. çekirdek ve bellek h›z› olarak tipik 175/400MHz’te çal›fl›yor. Konuyu daha fazla uzatmadan 11 ekran kartının katıldığı testimize geçelim. Bu kartlar yerlerini GF3 Ti 200 ve Ti 500 ifllemcili kartlara b›rakt›lar. 64MB bellekli ekran kartlar›yla ayn› ifllemciyi tafl›yan 128MB bellekli olanlar aras›nda pratikte “hayati” say›labilecek bir performans fark›n›n olmad›¤› biliniyor.72 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kinmeyin.Beraberinde oyun gelmiyor CHIP | MAYIS 2002 U UN YG 5|2 02 0 AT F‹Y 0 . 150 dolar üstü ekran kartlar› aras›nda dikkate de¤er bir fiyat/performans oran› çiziyor. H›zl› bir ekran kart› almay› düflünüyorsan›z ve performanstan ziyade fiyat/performans oran› sizin için önemliyse. Seçim size kalmış. Kartla beraber S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› geliyor.abit. 1024x768 çözünürlük ve 16bit renk için geçerli. F‹YAT B‹LG‹ 180 dolar www. 128 MB DDR bellekle donatılmış ve tahmin ettiğimiz gibi MSI’ın arkasından testi ikinci olarak tamamladı. Abit’in özellikle son zamanlarda piyasaya sürdüğü ürünlerde kalite çıtasını yükselttiği gözden kaçmıyor. belle¤in fazla olmas› tabii ki tercih sebeplerinin bafl›nda gelmeli. Overclock. Bu aflamada testteki Abit Siluro GF3 Ti200’ün (hele 128MB DDR belle¤i de dikkate al›n›rsa) gayet mant›kl› bir çözüm oldu¤unu söyleyebiliriz. Tabii bunu yapmadan önce düzgün bir uninstall prosedürü izlemelisiniz. GeForce 3 Ti 500 gerçekten h›zl› bir ifllemci. En az›ndan fiyat›n›n daha uygun oldu¤u kesin. + Fiyat/performans oran› çok iyi + Yüksek bellek miktar› .tw DVI-I Deste¤i: Yeni ekran kartlar›n›n ço¤unda dijital flat panel için gerekli ç›k›fl da bulunuyor. Grafik kartınızı overclock etmek için PowerStrip (www. Kendine göre riskleri olan bu işlem. Fakat basitçe Overclock ile P4 işlemcili bir sistemde GF3 Ti 200 ile QuakeIII’te fazladan bir 8-10FPS ya da üzeri elde edebilirsiniz. dikkatli yapılırsa bazı durumlarda çok. genel hatları itibariyle KDV hariç 325 dolarlık satış fi- » UYGUN F‹YAT CHIP PUANI F‹YAT/PERFORMANS Abit Siluro GF3 Ti200 128 MB Uygun fiyata yüksek performans çok iyi En yeni nVidia ifllemcilerine sahip ekran kartlar› pek çok kifli için lüks. Grafik kartlarının hem çekirdek hem de bellek hızlarını arttırmak bu yazılımlarla kolayca mümkün. bir soru ve sadece donanıma değil yazılıma da bağlı. Teste gelen Abit ekran kartlarına bakınca aklımıza kalitesiyle ün yapan Elsa grafik kartlar geldi. Bunu Denetim Masası/Program Ekle Kaldır penceresinden yapabilirsiniz. Öte yandan overclock sadece sistemle değil çevre şartlarıyla da ilgilidir.entechtaiwan.

birkaç tam sürüm oyun da gelse hoş olurdu doğrusu. Performans testlerinde başarılı sayılabilecek puanlar alan kartla beraber. özellikler puanının yüksekliği sayesinde genel toplamda onu geçiyor. MSI G3 Ti 500 Pro-VTG’yle beraber Sacrifice. Eğer böyle bir kart almayı planlıyorsanız. Leadtek Ti 500’ün üzerindeki minik LED’ler yardımıyla kartın çalışma durumu hakkında bilgi almak mümkün. ek özellikler açısından kartın çok zengin olmamasıydı. bu bir gerçek. Kartın satış fiyatı KDV hariç 223 dolar. rak GF3 işlemcili kartlar şu aşamada çok fazla bir şey ifade etmiyor gibi görünse de bu kartlar. Dolayısıyla kartın fiyat/performans oranı pek başarılı değil. WinCoder/Win Producer yazılımları geliyor. kartın değerini yükselten ve “fiyatını hak ettiren” etkenler arasında. acele etmenizde fayda var. Daha doğrusu aynı işlemcili Abit’in bu konuda daha başarılı olmasıydı diyelim. Böylece onlarca (asılnda birkaç yüz) dolar ödeyerek satın aldığınız grafik kartınızı sadece oyunlarda değil. Leadtek Winfast Ti 500 TDH: Üçüncü sırada yer alan Leadtek Winfast Ti 500 TDH’nin oldukça yüksek fiyatlı olduğunu görüyoruz. Aslına bakarsanız. Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE: Çoğu performans testinde GeForce3 işlemcili kartları az farkla geçen Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE. MSI G3 Ti 500 Pro-VTG: Teste katılan kartlar arasında müstesna bir yere sahip olan MSI G3 Ti 500 Pro-VTG. diğer testlerde GeForce Ti500 ayarında sonuçlar ortaya koymuştu. ikinci sıradaki GF4 Ti 4400 Abit’ten bile yüksek bir fiyata satılıyor. Sonuç itibariyle 150 dolar üstü 11 adet ekran kartının katıldığı testimizde geniş bir kullanıcı profiline hitap eden bu kart. fiyatı düşünce daha cazip olacak. Cool3D için ek program kullanman›za gerek kalmaz. Ürün. 64 MB DDR bellekli ve GF3 işlemcili Abit Siluro da böyle bir kart.74 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› yatıyla. Zira kart.Ekran Kart›n›za Doping: Riva Tuner ve benzeri programc›klarla ekran kart›n›z›n çekirdek ve bellek h›z›n› lımı geliyor. Zira kısa bir süre sonra bu kartları bulmak zorlaşacak. fakat video-in özelliği yüzünden fiyatının yüksek olduğunu görüyoruz. WinDVD. Kartın genel toplamda en başarılı GF3 olarak öne çıkmasını tek engelleyen nokta. bunu zengin donanım özelliklerine borçlu. performans testlerinde Abit Siluro GF4 Ti 4400’ün epey arkasında olmasına rağmen. testteki GF4 işlemcili kartlar olmasaydı bu kart açık arayla birinci olacaktı. pahalı GF4 modelleri ile daha uygun fiyatlı GF3 Ti200’ler arasında bir noktada oldukları için bazı kullanıcılara ilginç gelebilir. 64MB DDR belleğe sahip. MSI DVD. örneğin el kameranızla çektiğiniz görüntüleri VCD olarak kaydetmek için de kullanabiliyorsunuz. Karta fiyat açısından baktığımızda KDV hariç 305 dolarlık satış fiyatı kesinlikle kelepir sayılmaz. olağanüstü donanım özellikleri sayesinde onunla aynı toplam puanı elde etti ve genel toplamda ikincilik kürsüsünde kendine yer açtı. 4x FSAA (Smoothvision) testlerinde başarılı olamayınca sıralamada kendisinden beklediğimiz kadar iyi bir derece elde edemedi. dikkatli olmak kayd›yla yükseltebilirsiniz. Dronez ve Gunlok oyunlarının yanında WinFast DVD. bütçesi elverenler için cazip bir seçenek. video girişi olmamasına rağmen 330 dolarlık fiyatıyla bir üst sıradaki Ti 500 işlemcili MSI’dan daha pahalı. İyi hazırlanmış bir kitapçıkla satışa sunulan kartla beraber. Oysa kart. Abit Siluro GF3 yeni bir kart sayılmaz. yazılımları çıkıyor. Dronez ve Gunlok oyunlarının tam sürümleri ve DVD izleme yazı. GF3 Ti 500 işlemcisi ve 64MB DDR belleğe sahip olan ürün. Beraberinde DVD izleme yazılımıyla gelen ürün. gerek performans gerekse fiyat açısından. Hatta ürün. Leadtek Winfast GeForce3 TDH ya da genel ola- Abit Siluro GeForce3: Video girişi olan ekran kartlarına sempati duymamak mümkün değil. Leadtek Winfast GeForce3 TDH: NVidia GeForce3 işlemcili bu kart. Öte yandan KDV hariç 315 dolarlık fiyatıyla kartın video girişine sahip olan MSI Ti 500’den bile yüksek fiyatlı olmasını yadırgadık doğrusu. Fakat her halükarda her iki kart da bütçesi sınırsız kullanıcılara hitap ediyor. Fakat gerek 3D gözlükle beraber gelmesi gerekse video girişine sahip olması. Tabii ürünün sıralamadaki başarısızlığının bir sebebi de CHIP | MAYIS 2002 . birinci olan MSI’a (aradaki fiyat farkı dikkate alınca) alternatif olabilir. genel olarak oldukça başarılı. Zira ürün. Ürünün kutusundan Ulead ViSürücü Üzerinden Overclock: Baz› sürücü versiyonlar› içindeki özel ayarlar sayesinde overclock deo Studio. 64 MB DDR bellekle satışa sunulmuş olan kart. performans testlerinde burun farkıyla aynı işlemcili Leadtek’e geçilse de. kartın kutusundan çıkan yazılımlar arasında. hem 3D gözlük hem de video girişiyle donatılmış.

j Dronez (OpenGL) Oldukça büyük dokular (Texture) kullanan Dronez. QuakeIII’ün toplam puana etkisi %17. Program Direct 3D alt›nda farkl› detay seviyesinde demolar göstererek ortalama FPS say›s›n› al›yor ve genel bir puan veriyor. kaç y›l geç- TEST KR‹TERLER‹ 3DMark 2001 SE Yaz›l›m/ Donan›m Özellikleri %30 %17.5 %17. Ayr›ca ürünle birlikte gelen yaz›l›m/donan›m da ayr› bir kategoride puanlanarak toplam CHIP puan›na eklendi.tr EKRAN KARTLARINI NASIL TEST ETT‹K? Test kadar puanlama da dikkat isteyen bir konu Kartlar› test ederken hem OpenGL hem de Direct 3D platformlar›nda yetkin yaz›l›mlar kulland›k. Bu bilgi sadece ayd›nlatma amac› güdüyor. Aquanox adl› oyundan türetilen Aquamark ekran kartlar›n›n sundu¤u grafiksel algoritmalar› yo¤un bir flekilde kullanmas›yla ve kartlar› çok zorlamas›yla ünlü. Puanlama.com. Programla mütevazi say›labilecek bir grafik kalitesiyle 1024x76816 bit grafik ayarlar›yla yapt›¤›m›z teste ek olarak tüm kalite ayarlar› maksimumdayken 1280x1024 çözünürlükte ve 32 bit renk derinli¤i kullanarak bir test daha yapt›k. j Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri Ekran kartlar›n› test ederken sadece ölçülebilir performans› de¤il di¤er özellikleri de puanlamaya dahil ettik. KDV hariç 229 dolardan satılan Utopia Trinity ATI Radeon 8500 LE. Her ne kadar testimizin son sıralarında yer alsalar da her iki kartın da aslında 150$ üstü kategorisinde yarıştığını hatırlatmakta fayda var. esahin@chip.5 oran›nda etkidi. bu şartlar altında GF3 Ti 500 işlemcili bir grafik kartı almayı düşünen kullanıcılar için uygun fiyatlı bir alternatif olmaya aday. Benzeri ifllem tüm test programlar›n›n farkl› çözünürlük ve renk derinliklerinden elde edilen skorlar için tekrarland›. Ayn› ifllem 1280x1024-32 bit ayarlar›yla yap›larak bu iki de¤erin ortalamas› al›nd› ve bir toplam Aquamark puan› oluflturuldu. aslında genel toplamda daha iyi bir derece alabilirdi.5 Aquamark CHIP | MAYIS 2002 . WinDVD programı ve S-Video/Composite dönüştürücüsü çıkıyor. fiahin Ekflio¤lu. Fakat sonuç olarak. Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH: 64MB belleğe sahip olmasına rağmen aynı işlemciye ve 128MB belleğe sahip olan Abit Ti 200’le başa baş bir mücadele ortaya koyan Leadtek WinFast GF3 Ti 200 TDH. Dronez sonucu da toplam CHIP puan›n› %17. Tabloda görece¤iniz fiyat/performans oran› kriteri puanlamaya kat›lmad›. ciddi ve sofistike bir puanlama metodolojisiyle sa¤l›kl› bir s›ralama elde etmeye çal›flt›k. beraberinde gelen yaz›l›mlar. Testleri 1024x768-16bit ve 1280x 1024-32bit olmak üzere 2 farkl› grafik ayar›yla gerçeklefltirdik. mesine ra¤men hala ekran kart› testlerinde en s›k kullan›lan Benchmark yaz›l›m›. bir önceki versiyon olan 3D Mark 2001’e nazaran baz› optimizasyonlar ve bir iki ufak de¤ifliklik içeriyor. Fakat. Böylece 4 ayr› QuakeIII skoru elde etmifl olduk. Fiyatları oldukça yüksek olan bu devlerin arasında ezilmemek kolay değil. Zira kart TruForm ve Dual Display gibi aslında hoş özelliklere sahip. ne bir kitapçık ne de ek yazılım var. ekran kartlar›n›n OpenGL performans›n› ölçmek için kulland›¤›m›z bir di¤er yaz›l›m oldu. Kartın kutusu üzerindeki yazılar Türkçe. Kısaca Leadtek GF3 Ti 200 TDH de tıpkı Abit gibi kabul edilebilir bir fiyata gayet yeterli performans sunuyor. Böylece sadece test yap›p skorlar› kar›fl›k bir flekilde vermek yerine. ürünün sıralamadaki yerini olumsuz yönde etkiledi. Testteki diğer Leadtek kartlar gibi DVD izleme yazılımının yanında Gunlok ve Dronez oyunlarının tam sürümleriyle satışa sunulmuş olan ürün fiyat/performans oranını önemseyen kullanıcılar için testteki iyi alternatiflerden biri. kablolar ve dönüfltürücüler. Açıkçası KDV hariç 331 dolara satılan bir ekran kartı için alışılmadık bir durum bu. Yani örne¤in Aquamark’tan 1024x768-16 bit grafik ayarlar›yla ald›¤›m›z sonuç.0 destekli Aquamark. Kartın 3 yıllık garanti sertifikası kutudan çıkan az sayıda bileşenden biri olarak karşımıza çıkıyor. j QuakeIII Arena (OpenGL) Ne söyleyebiliriz ki? QuakeIII.5 Quake III Dronez %17. farklı olarak nedense daha yüksek bir fiyatla satışa sunulmuş.5 %17. Test için oyun içindeki Demo1’i 1024x768-16 bit ve 1280x1024-32bit grafik ayarlar›yla kulland›k. Aquamark skoru da toplam puan› %17. Fakat Utopia ürüne biraz daha ilgi gösterebilirmiş doğrusu. Performans testlerinde Ti500’ün şanına yakışır puanlar elde etse de genel özellikler açısından başarılı bir tablo ortaya koyamaması. Yaz›l›m/Donan›m özellikleri puan› CHIP toplam puan›na %30 oran›nda etkidi. Datron GeForce3 Ti 500: GeForce3 Ti 500 işlemcili ve 64 MB DDR belleğe sahip olan bu kart.76 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› kutudan sadece DVD izleme yazılımı ve S-Video kablosu çıkması. önce her bir program›n alt bafll›klar› içinde gerçeklefltirildi. Krass adl› yeni ve geliflmifl bir grafik motoru kullan›yor. Video girifl/ç›k›fl özellikleri. Gainward Ti 200 128MB: Performans testlerinde diğer GeForce3 Ti 200 işlemcili kartlarla aynı değerlere imza atan ve 128MB DDR belleğe sahip olan Gainward Ti 200. Öte yandan kart için söyleyebileceğimiz iyi şeyler de var. Datron GeForce3 Ti 500’ün testteki diğer GF3 Ti 500 işlemcili kartlar arasındaki en yüksek fiyatlı seçenek olduğunun altını çizmekte fayda var. el kitap盤›. Ayrıca distribütör şirket olan Ufotek’in ücretsiz 0800’lü tüketici destek hatları da kartın artıları arasında. 184$+KDV’lik fiyatıyla Abit’ten 4 dolar daha pahalı. Program toplam CHIP puan›na %17. 3D Mark serisinin sonuncusu olan 3D Mark 2001 SE. Dual Display/nView benzeri özellikler ve hatta bellek miktar› da bu kategoride dikkate ald›¤›m›z özellikler aras›ndayd›. tüm ekran kartlar›n›n sonuçlar› gözetilerek puanland›. varsa ek donan›m (3D gözlük gibi). j Aquamark (Direct3D) Direct3D 8. 200$+KDV’lik satış fiyatıyla fiyat/peformans oranı açısından pek cazip olmayan ürünün kutusundan.5 oran›nda etkiledi.5 oldu.5 oran›nda etkiledi. Antialiasing kapal› olarak gerçeklefltirdi¤imiz bu testlerin ard›ndan 4x Antialiasing’i açarak ayn› testleri tekrarlad›k. j 3D Mark 2001 SE (Direct 3D) Madonion’›n efsanevi benchmark programlar› dizisi.

) s Ekran kartlar›n›n çok genifl bir fiyat yelpazesine sahip olmas›. Sacrifice. (212) 2129857 msi.tw Firma Telefon Faks Web (www. Akabinde s›ralamaya giren GF3 Ti 200 kartlar. MSI DVD • = evet – = hay›r CHIP | MAYIS 2002 . Zira testimizin birincisi ile sonuncusu aras›nda tam iki kat fiyat fark› var. Sonuçlardan da kolayca görebilece¤iniz gibi ayni grafik chip’ini tafl›yan kartlar (do¤al olarak) performans testlerinde neredeyse ayn› sonuçlara imza at›yorlar.com. Kart GF Ti 500 ifllemcili kartlara alternatif olarak düflünülebilir. Ayr›ca video girifli de var. testi 150$ alt› ve üstü olarak iki ayr› kategoride gerçeklefltirmemizin en önemli sebebiydi. rakipleri aras›ndan s›yr›larak bizden ödül almaya hak kazand›. 2. 7 oyun demosu. NVidia hükümranl›¤›ndan flikayeti olan var m›? Testimizde tabii ki GeForce4 kartlar do¤al olarak ilk iki s›raya yerleflti. DVI-I/VGA Dönüfltürücüsü SiluroDVD Birlikte Gelenler Donan›m TEST PLATFORMU Pentium 4 2GHz (Northwood) CPU MSI 845 Ultra anakart 256 MB RDRAM Seagate ATA IV 60 GB sabit disk Creative SB Live! Value Windows XP Professional Yaz›l›m No one Lives Forever.5) Dronez (%17. Linux Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port. Bir ekran kart›ndan daha fazla ne isteyebilirsiniz ki? Takip eden s›ralamadaki birkaç GeForce varyasyonundan sonra Radeon 8500LE ifllemcili Utopia gözünüze tak›labilir. uygun fiyatla “yeterli” performans›n nVidia taraf›ndan öngörülmüfl dengesi olarak ön plana ç›k›yor. S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar›. önümüzdeki ay yapaca¤›m›z 150$ alt› ekran kartlar› testi izleyecek.5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 100 Puan 0 50 100 88 Puan 0 50 100 100 99 100 100 98 87 92 91 93 80 orta NVidia’n›n en yeni ifllemcisine sahip. Bütçesi genifl kullan›c›lar›n çok sevebilece¤i bir kart orta Oldukça h›zl› bir kart. video girifli olmas› yüzünden de takdirimizi kazand›. 150$ üstü kategorisinde 11 grafik kart›n› konuk etti¤imiz bu ay ki testimizi. CHIP Test Merkezi Editörü MSI GeForce4 Ti 4600 405 dolar Datagate.tw Abit Siluro GF4 Ti 4400 325 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit. CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17.78 T TB ES ‹R ‹NC‹S‹ Sonuç 5| 2 002 1 2 0 Son karar bütçenizin Ürün Fiyat (yaklafl›k) fiahin Ekflio¤lu. Öte yandan seçim s›ras›ndaki tek kriter tabii ki fiyat ya da performans de¤il ve olmamal›. Aquanox.com. (212) 212 98 50 (212 282 98 79). Multimedya (212) 282 98 80.5) Aquamark (%17.li¤i Abit GF4 4400 ile paylaflan MSI GF3 Ti 500 ise bunu büyük ölçüde hem video girifline hem de 3D gözlü¤e sahip olmas›na borçlu. Win Producer/WinCoder. Bu kartlar aras›ndaki Abit Siluro Ti 200 128MB. Bu aflamada sat›n alma karar›n›z› verirken son sözü bütçeniz söyleyecek.5) Quake Arena III (%17. Fiyat›n›n Ti4600 kadar yüksek olmamas› da önemli bir avantaj Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce4 Ti 4600 AGP 4x 128 MB DDR 300/650 nVidia GeForce4 Ti 4400 AGP 4x 128 MB DDR 275/550 • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95. Özellikle birinci olan MSI.

Ayr›ca fiyat/ performans aç›s›ndan da mant›kl› bir tablo çiziyor çok iyi Pek çok testte Ti500 ayar›nda bir performans ortaya koydu. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90.tw Abit Siluro GF3 315 dolar Okyanus (212) 356 70 70 (212) 356 70 69 abit. S-Video kablosu. SVideo/Composite dönüfltürücüsü ve ba¤lant› kablolar› Ulead Video Studio.tr 88 Puan 0 50 100 81 Puan 0 50 100 79 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 76 Puan 0 50 100 75 Puan 0 50 100 81 88 89 72 100 81 87 89 69 78 69 79 86 61 90 69 78 85 66 78 78 63 90 68 78 76 87 88 71 60 iyi GF3 Ti 500 gibi h›zl› bir ifllemciye sahip üstelik video girifli var. WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video kablosu • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 - ATI DVD - De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu.com. SVideo/Composite dönüfltürücüsü Sacrifice. S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez. (212) 212 98 50 (212 282 98 79).tr Datron Speed Force Ti 500 331 dolar Ufotek (212) 336 61 00 (212) 336 61 12 ufotek. Fiyat› çok yüksek nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia Geforce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/460 nVidia GeForce3 AGP 4x 64 MB DDR 200/400 ATI Radeon 8500 LE AGP 4x 64 MB DDR 250/500 nVidia GeForce3 Ti 500 AGP 4x 64 MB DDR 240/500 • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 3D Gözlük.com. WinDVD. WinFast DVD • • • • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 Vi-Vo ba¤lant›lar› için gerekli port.tw Leadtek Winfast Ti 500 TDH 330 dolar Kont. (212) 2129857 leadtek. Gunlok.empa. (212) 2129857 leadtek.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 79 Test: Ekran Kartlar› 3 4 5 6 7 8 MSI G3 Ti 500 Pro-VTG 305 dolar Datagate.com. Gunlok. Cool3D • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. 8500LE 229 dolar Empa www. Multimedya (216) 499 62 99. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90. (212) 2129857 msi. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 .com. 45-59 Puan = 2 Kutu.com. Performans olarak baflar›l› orta Video girifline sahip olmas›n› takdir ettik ama fiyat› çok yüksek çok iyi Performans› gayet iyi. Fiyat/ Performans oran› aç›s›ndan da baflar›l› kötü Beraberinde ne yaz›l›m ne de kablo gelmemesi toplam puan›n› olumsuz etkiledi.tw Leadtek Winfast GeForce3 TDH 223 dolar Kont. Yüksek performans ve çok amaçl› kullan›m bir arada orta Fiyat›n›n bu kadar yüksek olmas› anlams›z. Multimedya (212) 282 98 80.tr (212) 671 10 30 empa. S-Video/ Composite dönüfltürücüsü Dronez. WinCoder/Win Producer • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›. Multimedya (216) 499 62 99. 75-89 Puan = 4 Kutu. MSI DVD.tw Utopia Trinity Ti ATI R.com. 60-74 Puan = 3 Kutu.com.

) Abit Siluro GF3 Ti 200 128MB 180 dolar Okyanus (212) 356 70 69 (212) 356 70 69 abit. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 .5) Yaz›l›m/Donan›m Özellikleri (%30) Fiyat/Performans 69 Puan 0 50 100 69 Puan 0 50 100 67 Puan 0 50 100 63 65 83 53 78 62 70 81 53 78 63 64 82 54 70 çok iyi Gayet uygun fiyata tatminkar bir performans sunuyor. WinFast DVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video/Composite dönüfltürücüsü Birlikte Gelenler Donan›m Yaz›l›m WinDVD • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu.tw Gainward Ti 200 128 MB 200 dolar Albim (216) 349 33 51 (216) 347 59 34 gainward. Dikkate al›nmas› gereken bir alternatif. 45-59 Puan = 2 Kutu. iyi Fiyat› biraz daha düflük olsayd› çekici olabilirdi Özetle Teknik Veriler Chipset Mimari Bellek Bellek türü Çekirdek h›z›/Bellek h›z› S-Video ç›k›fl› S-Video girifli Komposit ç›k›fl› Komposit girifli Dijital Flat Panel Deste¤i Sürücüler nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 64 MB DDR 175/400 nVidia GeForce3 Ti 200 AGP 4x 128 MB DDR 175/400 • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›.80 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Test: Ekran Kartlar› UN YG AT F‹Y U 5|2 2 00 9 10 11 0 Ürün Fiyat (yaklafl›k) Firma Telefon Faks Web (www.tw CHIP Toplam Puan› 3D Mark 2001 SE (%17. Multimedya (216) 499 62 99. 60-74 Puan = 3 Kutu.com. S-Video/Composite dönüfltürücüsü Dronez. (212) 212 98 50 (216) 499 62 90.5) Dronez (%17.com. Gunlok.S-Video/ Composite dönüfltürücüsü WinDVD • • WinXP/2000/NT/ ME/98/95 S-Video ve Composite kablolar›.5) Aquamark (%17. 75-89 Puan = 4 Kutu.com. Özellikle 128MB belle¤e sahip olmas›na ra¤men fiyat›n›n düflük olmas› dikkat çekici çok iyi Testteki baflar›l› Fiyat/Performans oran› sunan kartlardan biri. (212) 2129857 leadtek.tw Leadtek Winfast GF3 Ti 200 TDH 184 dolar Kont.5) Quake Arena III (%17.

İlk önceleri. Geliflen yapay zeka ile birlikte. acılar getirmiştir. Çok ilkel makinelerde kay›t tutmak için daktilodan esinlenerek yarat›lan klavyeler hala vazgeçilmez yöntemler aras›ndalar. Veri Girifl Yöntemleri Savaflta Alman mesajlar›n› çözmek için icat edilen bilgisayarlar matematiksel ifllemleri delikli kartlarla yapabiliyorlard›. ‹ nsanların kendilerini ifade edebilmeleri.82 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri Bilgi Giriflinin Yeni Yollar› Delikli kartlardan sesle kontrole. tarih boyunca en önemli sorunlardan biri olmuştur. İnsanların kendilerini başarı ile ifade edebildiği durumlarda ise edebiyat. CHIP | MAYIS 2002 . çatışmalar. veri girifl yöntemlerinin bilgisayarlarla sohbet etmeye kadar uzayaca¤› görünüyor. Önce astronatlar›n elinde görülebiliyorlard› ama bugün bildi¤imiz anlamda oyun cihazlar› halini henüz almam›fllard›. sanat. 1960 1970 Mouse ‹nsanlar›n fareye benzetti¤i bir kontrol cihaz› endüstriyel çizimlerle u¤raflanlar›n iflini kolaylaflt›rmak amac›yla ortaya ç›ksa da bir süre sonra vazgeçilmezler aras›na girdi. Doğru anlatım yöntemi ile buluşamayan fikirler ya yok olup gitmiş ya da zorla anlatılmaya çalışıldığı için kavgalar. daha sonra elektronik yapıya kavuşan ve dört işlem dışında insan hayatında önemli olan neredeyse her işi yapmaya Söz Dinleyen Bilgisayarlar Bilgisayarlar icat edildikten sonra. savaşlar. ölümler. lazer hologram klavyeye kadar uzayan veri girifl tarihinde insanlar pek çok cihaz› denediler. fiimdilik klavyenin ve farenin taht›n› sarsabilecek bir alternatif ortaya ç›kmad›. Yüzyılımızın ikinci yarısında bilgisayarla tanışan insanoğlu sanki diğer insanlara düşündüklerini anlatabilmek konusunda çok başarılıymış gibi bu kez de bilgisayarlara “laf ” anlatma çabasına girdi. birer mekanik mucizesi olarak hızlı dört işlem yapmak üzere tasarlanan. onlar›n “söz”den pek anlamad›klar› anlafl›ld›. Delikli Kartlar Joystick 1940 1950 Klavye ‹lk klavyeler görünmeye baflland›. bilim gibi artı değerlerin ortaya çıktığı açıktır.

daha iyisine ulaşmak amacıyla yeni veri giriş yöntemleri geliştiriliyor. ‹srail’li bir firma taraf›ndan.tr Halk›n bankamatiklerle tan›d›¤› okunmatik ekranlar›n üzerine bir armakla dokunmak veri girifli için eterli oluyordu. Bilgisayara komut vermeyi kolaylaştırmak isteyenler için ses tanıyan özel sistemler. Karar vermek zor: Art›lar ve eksiler birarada Veri girişi konusunda ulaşılan her teknolojinin zayıf bir noktası olduğundan. klasik. yeni bir yönteme başlamanın veya alışmanın zor olması. Sanal Klavye: Lazer ›fl›nlar›yla oluflturulan bir hologram ayn› bir klavye gibi çal›fl›yor. direksiyonlar. oyunlar ve internet sayesinde ilgi oda¤› oldu. Aerosmith’in bir klibinde de rol alan eldivenler gençlerin gönlüne oturdu. tahmin edildiği gibi bir sorun haline gelmiş durumda.. diğer yöntemi kullanan kişi kırda piknik yaparken minik bir cep bilgisayarı ile bile işini gerçekleştirebilir. Arka sayfadaki tabloda ihtiyaçlarınıza uygun veri giriş cihazlarını inceleyip. Önemli sorunlardan biri.aday olan bilgisayarlara “laf ” anlatmak. cemsanci@chip. Günümüzde kullanılan alternatif veri giriş yöntemleri nedir? Bu günün teknolojisinde değişik amaçlar için bilgisayara “laf ” anlatmanın değişik yolları mevcut. pedallar.. joystickler. bilgi sahibi olabilirsiniz. “Çocu¤u okuldan almay› düflünmüyorsun galiba!” Dokunmatik Ekranlar Ses Kontrolü Yapay Zeka 1990 1990 Eldivenler 1990 2000 Virtual Keyboard 2010 Sanal eldivenler geliflen 3D teknolojisi. CHIP | MAYIS 2002 . Bilgisayarla sabah yapt›¤›n›z sohbete göre gün içinde sizi uyarabilecek. eksik yönlerine rağmen bir yönteme alışıldığında. menin bilgisayar tarafından tanınıp yazıya dönüştürülmesi arasındaki fark insanların yaşam şekillerini etkileyecek kadar büyüktür. giyilebilen kıyafetler. 500 sayfalık bir kitabı daktilo kullanır gibi harf harf yazmak ile bir mikrofona okumanız. kısaca veri girişi yapmak. Yapay zekayla sohbet önce yaz›flma sonra ses ile mümkün. masaüstü sistemlerde de kullan›labilecek. padlar. çok hareket etmek istemeyenler için göz bebeğini takip eden gözlük şeklinde fareler. Klavye kullanan kişi ofiste masa başında mesai saatleri içinde çalışmak zorundayken. Veri giriş alışkanlıkları ise bilgisayar başındaki üretkenliği. Alternatif yöntemlerin sayısı artarken.. sanal eldivenler. Kimi oyunlar ses kontrolünü desteklediler. Teknoloji yayg›nlafl›rsa. katlanabilir. Bir roman veya kitap yazdığınızı veya yazılı bir metni yeniden bilgisayara geçirdiğinizi düşünün. Cem fianc›.. PDA kullan›m›na yönelik gelifltirildi ve hala herkesin merak›n› üzerine çekiyor. yazı yazacaksanız her çeşit klavye: ergonomik. Çok s›n›rl› da olsa sesle komut vermek mümkün. mikrofonlar. zamanı ve dolayısı ile tüm hayatı doğrudan etkileyen bir faktör. her kullanıcının kendisine uygun seçenekleri veya kombinasyonları belirlemesi de uzun bir süreç oluşturabiliyor. 2002 Mart ay›nda CeBIT fuar›nda tan›t›lan lazer hologram klavye. bez.com. yazılımsal hatta hologram. Oyun oynayacaksanız. okunan her keli- Dokunmatik Ekranlar: ‹nsanlar›n kiosk’larla tan›d›¤› dokunmatik ekranlar bugün ceplerimize kadar girdiler.

fellowes. Dokunmatik ekranlar›.com) En ilginç mouse modeli olan pedal mouse. P Ellerin serbest kalmas›. M Tafl›nma sorunlar› ve her ortamda rahatça kullan›lmamalar›.microsoft. P Eklem a¤r›lar›n› azaltan tasar›m›. M Ayak bileklerinde a¤r› oluflmayaca¤›n›n garantisinin bulunmamas› ve zor al›fl›lmas›. hantal görünümü ve sadece oyunlarda kullan›l›yor olmas›. telaffuzun yanl›fl anlafl›lmas›. Yaz›l›msal Klavyeler (www. fiimdilik sadece oyunlar için tasarlanan ürünün metin girifli yapmak.com/mouse) Oyun oynamay› sevenler için gelifltirilen özel mouselar. Sanal Eldiven P5 (www. kiosk’lar›n veya dokunmatik ekranl› herhangi bir bilgisayar›n ekran›nda beliren minik bir klavye simülasyonudur. Pedal Mouse (www. h›zl› metin girifli sa¤lamas›.com/hardware) Ses kullanarak veri girifli yapmak. ‹ki pedall› sitem normal bir mouse’un bütün ifllevlerini gerçeklefltiriyor..palmgear. normal mouselar›n iki kat› kadar çözünürlü¤e sahip olduklar›ndan oyunculara hassas niflan alma. E ELD‹VENLER Sense Board (www.com) Mouse gerektirmeyen dokunmatik ekranl› bilgisayarlar. Düzgün yatay bir yüzey üzerinde lazerle hologram klavye yaratan cihaz. C DOKUNMAT‹K EKRANLAR Dokunmatik Ekranlar (www. Essential Reality isimli bir firma taraf›ndan piyasaya sürülmeye haz›rlanan sanal eldiven P5 ile el ve parmaklar› bofllukta hareket ettirerek bilgisayar ekran›nda kontrolü sa¤lamak mümkün. Harici PDA Klavyeleri (www. Hannover CeBIT2002’de tan›t›ld›. Virtual Keyboard (www.microsoft. P Klavye ve mousa gerek b›rakmayan özgür yap›s› M A¤›r.palmgear. imleci kontrol etmek mümkün olabiliyor. Bir mikrofon ve uygun bir yaz›l›m sayesinde bilgisayara çok temel komutlar› (dosya aç. Harici PDA klavyeleri ise masa üstü klavyelerle ayn› ifli görmelerine ra¤men PDA’lara monte edilebilecek flekilde dizay edilmifllerdir. üzerinde uzun zamand›r çal›fl›lan bir fikir. El yaz›s› da tan›yan bu sistemler özellikle gelece¤in standart PC sistemleri olarak kabul edilen Tablet PC’lerde ve avuçiçi bilgisayarlarda kullan›m alan› buluyorlar. Ancak yine de çok uzun süreli çal›flmalarda eklemlerdeki a¤r›lar›n önüne geçmek mümkün de¤il. P Donan›msal klavye ve mouse gerektirmeyen kompakt yap›lar› M Yüksek enerji ihtiyac› ve günefl ›fl›¤›nda kullan›m zorlu¤u.il) ‹srailli bir firma taraf›ndan gelifltirilen hologram. el yaz›s› tan›yan graffiti yaz›l›mlar› ve harici donan›msal klavye tak›labilmesi seçeneklerine sahipler. M Al›fl›lmam›fl flekilleri nedeniyle parmaklar›n tufllar›n yerlerini bulmakta zorlanmas›. P Yer kaplamamas› M Küçük ve düflük çözünürlüklü ekranlarda yanl›fl harfe basma sorunu. Dokunmatik Mouse (www.co. kaydet.com) Avuçiçi bilgisayarlar. Gaming Mouse (www. bilim kurgu filmleri için üretilmifl bir dekor gibi görünse de gerçekten çal›fl›yor ve flimdilik PDA’lara ba¤lan›yor. el eklemlerinde ortaya ç›kan a¤r›lar› (Carpal Tunnel Sendromu) tamamen ortadan kald›r›yor çünkü sadece ayaklarla çal›fl›yor. s›n›rl› kullan›m alan›. özel LCD ekranlar› sayesinde yaz›l›msal bir klavye ile de çal›flabiliyorlar.vkb. M Eli çabuk yormas› veya özel bir mouse pad’e ihtiyaç duymas›.palmgear. P Normal mouselardan daha hassas yap›s›n›n oyunlarda rahatl›k sa¤lamas› M Standart uygulamalarda. Ancak kaydedilen ilerleme henüz istenilen seviyede de¤il. Eldivenin parmak uçlar›ndaki yüzüklerde ve üzerindeki fleritlerde al›c›lar bulunuyor. veri girifli konusunda tart›flmalar›n en fazla oda¤›na yerleflen cihazlar oldular. P PDA’lara veri giriflinde geleneksel klavye hissini yaratmalar›. hassasiyet sebebiyle elin çok fazla hareket etmesi.com) Avuçiçi bilgisayarlarda metin giriflini kolaylaflt›rmak için dizayn edilen cihaz iki ele birden tak›l›yor.84 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Alternatif Veri Girifl Yöntemleri A KLAVYELER Ergonomik Klavyeler (www. Yeni tasar›mlar›n›n masaüstü sistemlerde kullan›lmas› da zaman meselesi. P Esnek kullan›m aç›lar›.microsoft.essentialreality.com/keyboard): Uzun saatler masa bafl›nda bilgisayar kullanan çal›flanlar›n bileklerinde ortaya ç›kan a¤r›lar nedeniyle çal›flt›klar› flirketlere açt›klar› tazminat davalar›n›n sonucunda ergonomik klavyeler art›k iyice yayg›nlaflt›. P Geleneksel mouse’lar›n neden oldu¤u a¤r›lar› ve masadaki kalabal›¤› önlemesi. Cihaz›n içindeki alg›lay›c›lar el kaslar›ndaki hareketleri hissederek parmaklar›n hangi harfe dokunmak istediklerini tahmin ediyor. M Al›flman›n zaman almas› ve eldivenleri tafl›man›n zor olmas›. CHIP | MAYIS 2002 . P Çizim yapmay› kolaylaflt›ran uygun yap›s›. ) vermek olas› ama henüz bir metni okuyarak yaz›ya geçirmek mümkün de¤il. yaz›l›msal klavyeleri. P Klavyenin boyutlar›n›n ayarlanabilmesi ve tafl›ma sorununun azalmas› M Harflerin üzerine dik basmay› gerektirmesi ve düzgün yüzeyler üzerinde çal›flmas›. D SES Mikrofon (www. hareket etme imkan› sa¤l›yorlar. P Sadece iflaret parma¤›n› küçük hareketlerle oynatman›n yeterli olmas› M H›zl› hareket edildi¤inde kontrolün kaybedilmesi.hunterdigital. tehlikeli görevlerde robotlar› yönlendirmek gibi ifl uygulamalar› için de kullan›lmas› için çal›flmalar sürüyor. Son y›llarda diz üstü bilgisayarlarda yayg›n kullan›m alan› bulan teknolojinin mouse fleklinde dizayn edilmifl ve masaüstü sistemlere kullan›lan versiyonlar› da var.senseboard. Sadece konuflarak h›zl› komut verilmesi M Henüz yeterli olmayan teknoloji.com) Üzerinde küçük dokunmatik bir pad bulunan bu cihaz›n üzerinde bir parma¤› gezdirerek mouse kullan›r gibi. Çal›flma prensibi insan mant›¤›n› zorlasa da cihaz ifle yar›yor ve her pozisyonda el bilgisayar›na metin girifli yapmak mümkün oluyor.com) PDA’lar›n.com) Robot kollar›n› an›msatan iri elektronik eldivenler kullanmak. B MOUSE VE JOYSTICKLER Kalem Mouse Mouse kullan›m› özellikle dijital ortamda çizim yapanlar için kullan›m zorluklar› ç›kard›¤›ndan kalem fleklinde dizayn edilen mouselar ortaya ç›kt› ancak sadece belirli meslek gruplar›na hitap eden bu cihazlar yayg›n kullan›m alan› bulamad›lar. bilim-kurgu filmlerindeki fantezilerden biridir. Ucunda alg›lay›c›lar bulunan modelleri veya dokunmatik bir pad üzerinde çal›flan çeflitleri bulunuyor.

tr Creative’den Sürpriz Var! fiüphesiz geçti¤imiz günlere ait en ilginç geliflme. Fakat bu arada Intel de daha yüksek saat hızlarına sahip P4’leri piyasaya sürmüş olacak. Tam bu sırada ortaya çıkan nVidia. bu durumda 3D Labs’ın olanaklarını nVidia GeForce/ATI Radeon benzeri bir işlemci üretmek için seferber edebilir. özellikle WildCat serisi grafik kartlar›yla profesyonel üst-uç pazar›n tek hakimiydi. 3D Labs Art›k Creative’in Creative’in 170 milyon dolara sat›n ald›¤› 3D Labs. Şirket yaklaşık 170 milyon dolar gibi bir ücret karşılığında 3D Labs’ı satın aldı. Yaklaşık 3 yıl önce Yavuz Ahıska’yla bir röportaj yapmış ve şirketin ilginç kuruluş öyküsünü ilk ağızdan dinlemiştim. Şu an için WildCat serisi grafik kartlarıyla üst-uç profesyonel grafik pazarına. Kesin olan tek şeyse yeni fiyat indirimleri. 3D Labs’ın rotasını tekrar tamamen üst-uç pazara çevirmesine sebep oldu. Öyle ki Intel’in 2002 içinde 3 GHz’e ulaşması hatta geçmesi bekleniyor. AMD ise her ne kadar 2002 sonuna kadar tüm işlemci ailesini 0. Bu gücü nasıl kullanacağını ise zaman gösterecek.73 GHz çekirdek hızında çalışan AthlonXP 2100+ 0. hatta Oxygen ve Intergraph gibi bazı rakiplerini satın alarak gücüne güç kattı. belirtildiğine göre Ar-Ge çalışmalarına ve varolan ürünlerini satmaya ve destek vermeye devam edecek. bu işlemcinin Nisan ortasında piyasada olacağının bir göstergesiydi. 3D Labs (ünlü GLINT chip’inin yaratıcısı). 3D Labs. Şirketin aybaşında test merkezimize yolladığı basın örneği 512 KB önbellekli 2.13 mikron üretim teknolojisinin keyfini çıkarıyor. Bu aşamada 2002 sonuna doğru işlemci arenasının epey karışacağını söylemek mümkün.com. zamanında Permedia chip’li ekran kartlarıyla ev kullanıcılarını şöyle bir yoklamıştı. 2 Nisan: Intel’den 2. CHIP | MAYIS 2002 . Sonuç itibariyle Creative bir devi yuttu ve daha da devleşti. zamanla güçlenerek rakiplerine üstünlük sağladı. Aslına bakarsanız Creative’in 76 milyon transistor içerecek olan süper hızlı bir grafik işlemci üretmeyi planladığına dair söylentiler var.18 mikron teknolojisiyle üretilmiş. 1 Nisan: Creative 3D Labs’› sat›n ald› Creative’in güçlü olduğunu biliyorduk. fakat bu kadarını beklemiyorduk. 3D Labs. Oxygen serisiyle giriş ve orta seviye grafik profesyonellerine seslenen şirket. fiirket a¤›r ve sa¤lam ad›mlarla ilerlerken ATI.4 GHz P4. 0.13 mikron AMD işlemcilerin (Thoroughbed 2200+) Mayıs sonunda piyasaya sürüleceği tahmin ediliyor. Şu aşamada Creative’in tam olarak ne planladığını kestirmek güçse de şirketin “ses kartı üreticisi” pozisyonunu çoktan aştığını görmemek imkansız.13 mikron üretime taşıyacağını iddia ediyorsa da geçtiğimiz günlerde duyurulan ve 1. Creative’in 3D Labs’› sat›n almas›yd›. Creative.86 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET fiahin Ekflio¤lu. esahin@chip. Osman Kent ve Yavuz Ahıska adında iki Türk tarafından kurulan ve profesyonel grafik pazarında en fazla sözü geçen şirketlerden biriydi. nVidia’n›n GF4 ata¤›na karfl› flimdilik sessiz.4GHz ata¤› Intel 0.13 mikron üretim teknolojisine geçmesi önemli bir performans artışı anlamına gelecek. Kuşkusuz AMD’nin 0.

Her iki şirket de giriş seviyesi için hesaplı ürünlere sahipse de üst seviye modeller (renkli ekranlı olanlar) hem fiyat olarak cazip değil hem de özellik itibariyle PocketPC konseptinin altında eziliyor. Bu arada PocketPC platformunun gittikçe güçlendiğini de hesaba katarsak Palm ve Handsp- CHIP | MAYIS 2002 . Fakat insanlar artık PDA’ları sadece hayatlarını organize etmek için kullanmak istemiyorlar. kullanıcılar çok daha az yabancılık çekiyor. Son zamanlarda Amiga’dan gelen haberler şirketin Microsoft ile flört ettiği yönündeydi. Zira Amiga uygulamaları genel yapı itibariyle PocketPC’ler için biçilmiş kaftan. Pocket PC platformu bu bağlamda PDA pazarında yerini daha da sağlamlaştırdı. Ayrıca Intel StrongARM işlemcisini de unutmamak gerek tabii. Amiga oyunları oynamış olanlar bilirler. Sürekli yanlarında taşıdıkları bir cihazdan (boyutları küçük de olsa) daha fazla şey beklediği için kimseyi suçlayamayız. 7 Nisan: Palm ve Handspring kan kaybediyor Daha fazlasını istemenin sonu yok. Daha sonra iflas eden ve çeşitli kereler el değiştiren Amiga bir şekilde hep varlığını sürdürdü. bu oyunlar az yer kaplamalarına rağmen görsel ve işitsel bir şölen gibidirler. Microsoft üretimi PDA işletim sistemleri için oyun üretmeye başladı. Daha doğrusu zaten varolan Amiga oyunlarını Microsoft uyumlu hale getirdi. ise genişleme modülleri kullanmadığınız sürece henüz bu olanaklardan yoksun.5 Nisan: Amiga-Microsoft iflbirli¤i Amiga’yı kim hatırlamaz? Ev bilgisayarı kavramının yerleşmesine önemli katkıda bulunan şirket. Bu doğrultuda gelen bir haberse beni şaşırtmadı. işletim sisteminin yaratıcısı Microsoft olduğu için. Habere göre Amiga. Palm ve Handspring PDA’larda beklentiler art›yor PocketPC PDA’lar›n geliflmifl özellikleri pek çok kiflinin özellikle üst modellerde nispeten fiyat avantaj› olmayan Palm ve Handspring PC’lerden so¤utuyor. zamanın en iyi ses ve grafik özelliklerine sahip bilgisayarlarını uygun sayılabilecek fiyatlarla satarak şu anda PC sahibi pek çok kullanıcının ilk göz ağrısı olmuştu. Zira bu cihazları kullanırken. Çünkü bu sayede PDA’nızı bir MP3 player ya da ses kaydedicisi olarak kullanabiliyorsunuz. Aslına bakarsanız PocketPC kullanan kişiler bu konuda daha şanslı.

Bu oyunlar arasındaki Halo’nun çok kısa bir sürede ulaştığı 1 milyonluk satış rakamı X-Box’un geleceğinin parlak olduğunu gösteriyor. X-Box’ın zengin donanım özellikleri doğrultusunda yazılan oyunlar oldukça cezbedici. Kısa vadede satışların düşük olması. ATI da boş durmuyor. Bu ay da Abit’in MAX adını verdiği yeni anakart serisini görünce acaba anakart konsepti değişiyor mu diye düşünmeden edemedim.com. Zira ürünün arkasında Microsoft. 10 Nisan: Anakart konsepti de¤ifliyor mu? Geçen ay ki donanım günlüğünde değindiğim VIA’nın Mini ITX yapıdaki. 12 Nisan: ATI’dan yeni bir bomba NVidia GF4’ün keyfini süredursun. R300. her birinde ikişer doku ünitesi bulunan 8 rendering pipeline’a ve 2 adet piksel.1 uyumlu bu yeni ATI grafik işlemcileri. Kısaca X-Box için farklı anlamlara gelebilecek göstergeler varsa da yorum yapmak için erken. birkaç doları geçmiyor. ATI yetkililerinden Pierre Laine’ya bakılırsa R300 ile Radeon 8500 arasındaki performans farkı. CPU’su üzerinde olağanüstü küçük chipset/anakart tasarımını hatırlayacaksınız. Fakat artık sadece yazılım değil donanım da üreten Microsoft. MAX serisiyle belki de yeni bir anakart konsepti oluşturuyor.0. Zira her ne kadar CPU’su üzerinde değilse de.1. Eh Diğer anakart üreticilerinin bu “ALL IN ONE” konseptine ne kadar mesafeli yaklaşacağı merak konusu. 2 adet ATA 133 destekli IDE portu. Sonbaharda piyasaya sürülmesi beklenen DirectX9. Eh donanım üreticisi olunca ister istemez eski defterleri kapamak durumunda kalan Microsoft böylece Mac kullanıcılarını da kucaklamış oldu. pek çok kişiyi şaşırtsa da bence bu durum çok normal. 4 adet USB 2. 2 adet Firewire portu. yak›nda ç›kacak olan Condition Zero ve benzeri aksiyon oyunlar›nda FPS ve görüntü kalitesi “hayati” önem tafl›yor. 6 tahmin edebileceğiniz gibi R300’ün bir miktar “kırpılmış” hali.88 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Donan›m Günlü¤ü ring’in yeni bir şeyler yapmak zorunda olduğunu yoksa önemli ölçüde pazar kaybedeceklerini söylemek mümkün. Epeydir beklenen Halo piyasaya ç›kar ç›kmaz büyük ilgi gördü. Öte yandan pek çok kullanıcı için ses ve ethernet kartı üzerinde bir anakart oldukça cazip. Zira entegre ses ya da entegre ethernet desteğinin üreticilere maliyeti. Yüksek çözünürlük/renk derinliği. Dolayısıyla anakartlarda daha önce de Dual Celeron ya da Softmenu gibi bazı ilklere imza atmış olan Abit. Zira gelişmiş özellikleriyle X-Box’ın PS2’yi gölgede bırakacağından çok az kişinin şüphesi var. Bakalım Mac kullanıcıları daha sonra bu durumdan şikayet edecekler mi? 17 Nisan: X-Box sat›fllar› beklenenin alt›nda (m›?) X-Box’un ilk gelen satış rakamları öyle hayret uyandırıcı oranda yüksek değil.tr Conditon Zero Geliyor Counter Strike tutkunlar›n bekledi¤i. Epeydir sözü edilen ATI R300 ve R200 grafik işlemcileri hakkında nihayet elle tutulur bazı bilgiler sızmaya başladı. 4 adet ATA 133 RAID destekli IDE portu. Yüksek bir FPS (Frame Per Second-saniyedeki kare sayısı) oranı ve güzel grafiklerin hele hele online oyunlarda kişisel başarıyı arttırdığını kim yadsıyabilir? 16 Nisan: Microsoft’tan Mac OS için sürücüler Microsoft’un bir gün Mac OS için sürücü yazacağını duysanız herhalde gülüp geçerdiniz. piyasanın doygunluğuyla açıklanabilir. fiahin Ekflio¤lu. GF4’e değil bir sonraki nVidia işlemcisi olan NV30’a rakip olacak gibi. 4 adet USB 1. FSAA (Full Scene Antialiasing) ve Anisotropic Filtering gibi özellikler. hatta duruma göre satın alma sırasında belirleyici rol oynayabiliyor. CHIP | MAYIS 2002 . nVidia ve Intel gibi devler var. Yani ciddi bir artış söz konusu. ürünlerinin Mac sistemler tarafından da kullanılabilmesi için gerekli sürücüleri piyasaya sürdü bile. lüks olmaktan çıkacak. bu durum kullanıcılara gelecekte daha güzel grafikli oyunlar ya da varolan oyunların daha güzel bir görünümle oynanması olarak yansıyacak. kanallı entegre ses ve entegre ethernet desteği gibi özelliklere sahip ki bu saydıklarıma opsiyonel özellikler dahil değil. Abit Max serisi anakartlar. Hatta satışların geçen yılki PS2’satışlarına nazaran düşük olması. 2 adet de vertex shader ünitesine sahip olacak. esahin@chip. oyun gelifltiricilerin ifltah›n› kabart›yor. Radeon ile Radeon 8500 arasındaki kadar olacak. R200 ise X-Box oyunlar› harika! X-Box’›n donan›m özellikleri. Grafik işlemcileri böyle gelişe dursun. Tabii bu uzun vadede bir ölçü olmayacaktır.

TOP 10 s›ralamas›n› yaparken ürünler performans puan›na göre en iyiden en kötüye göre yer al›yorlar. DE⁄ERLEND‹RME » Kendi kriterlerinize göre de¤erlendirin Test tablolar›na dergiden oldu¤u gibi www. Bu liste her ay güncellendi¤inden. Bu tablolarda.90 MAYIS 2002 CHIP TOP 10 En ‹yi Donan›mlar Donan›m piyasas›na güncel bir bak›fl! Burada yer alan ürünler. Yeni bir donan›m almaya karar verdi¤inizde TOP 10 tablolar› size rehberlik edecektir. 12 kategorilik TOP 10 tablolarımızda test edilen donanımlarla ilgili her türlü bilgiye rahatlıkla ulaşabilirsininiz. Tabloya bakıp bir ürünü seçip beğendiğinizde. CHIP | MAYIS 2002 . Böylece sizinle paylaşabileceğimiz çok büyük bir donanım veritabanı oluşuyor.tr adresinden de ulaflabilirsiniz. Fakat fiyat›n test kriterleri içinde bir ayr› bir bafll›k olmamas›ndan dolay›. fiyat/performans s›ralamas›n› tabloya bakarak kendinizin oluflturmas› gerekiyor. Her sene yaklaşık 1000 tane ürün Test Merkezimize gelerek incelemeye alınıyor. herhangi bir sürprizle karşılaşmamış olursunuz. Satın almada etkili olması için her ürün için ek olarak fiyat/performans puanı da yer alıyor. onun hangi ayda incelemesinin yayınladığını da anında görme imkanına sahipsiniz.chip. Kategorilere ayırdığımız ürünlerin her biri ayrı bir tabloda bulunuyor. Burada donanım editörlerimiz her bir ürünü tek tek ve test prosedürlerine sadık kalarak en ince ayrıntılarına kadar test ediyorlar. Bu tabloda ürünler performans puanlarına göre sıralandırılıyorlar. Fakat yine de satın alma aşamasında.com. size hitap edecek olan performans puanland›rmas›d›r. fiyatlar›n de¤iflmesi fiyat/performans oran›n› da her ay de¤ifltiriyor. Hatta aydan aya eklenen yeni ürünleri güncel fiyatları ile bu listede bulabilmek de mümkün. nasıl puanlandırdığımıza ve ürünlerle ilgili firmalara ait bilgileri bulabilirsiniz. Tablolarda iki ayr› puan türü yer al›yor. Dergimizle birlikte verilen CD’ de TOP 10 listelerimizde ürünleri hangi kriterlere göre test ettiğimize. Fiyat/performans sadece TOP 10 tablosunda yer alan o ayki ürünler için geçerli bir puanlama. Yani performans puanı yüksek olan bir ürünün fiyatı da uygunsa. Sizin için ürünün fiyat›ndan çok performans› önemli ise. Bunlar Performans ve Fiyat/Performans olarak s›n›fland›r›ld›. Ama e¤er bir ürünün performans›ndan çok fiyat›na önem veriyorsan›z. o zaman Fiyat/performans oran› belirleyici faktörünüz olacakt›r. C HIP donanım ürünlerinin en iyilerini yayınlamaya devam ediyor. CHIP Test Merkezi taraf›ndan bu ayki ve daha önceki say›larda yer alan testlerle de¤erlendirilip s›ralamaya konmufltur. diğer ürünlerin fiyat/performans oranlarını da değiştirebiliyor. CHIP CD’sinde yer alan CHIP TOP 10 bölümündeki irtibat telefonunu arayarak fiyat alırsanız. TOP 10 listesine girmeyi hak eden yeni ürünlerle birlikte de performans puan› yüksek olan ürünleri ayn› anda görebilirsiniz.

48 bit. USB 600 x 1200 dpi. Ultra160/m SCSI. 36 bit. P.K 100 96 91 78 84 89 69 82 73 87 Dokümantasyon 100 100 88 100 84 80 84 100 94 77 Fiyat› ($ + kdv) 255 141 205 104 96 108 67 126 151 82 Teknik Veriler 1600 x 3200 dpi. 4 MB 180 GB.4 GB. U-DMA/100.T. 4 MB 36. Paralel.R. 8 Mb 18 GB. 42 bit. Ort. Ultra160/m SCSI. Epson Perfection: Yüksek tarama çözünürlü¤üne sahip. R. Taray›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 8 MB 73. 2MB 20 GB. U-DMA/100. Ultra160/m SCSI. 36 bit. Ort. Fiyat/ Perfor. Fiyat/ Perfor. USB. Trans. 36 bit. U-DMA/100.T.R. P.Model Seagate Baracuda ATA III Seagate Baracuda ATA III Samsung SP8004H Samsung SP80A4H Seagate Baracuda ATA IV Seagate Baracuda ATA IV Quantum Fireball Plus AS Samsung SP4001H Quantum Fireball Plus AS Western Digital WD200BB Fiyat› ($ + kdv) 114 140 174 175 99 249 115 105 70 90 Teknik Veriler 30 GB. U-DMA/100. Paralel. (rpm) 100 100 93 91 85 67 71 83 69 69 98 97 100 95 32 72 74 78 73 70 100 100 84 90 96 81 71 57 66 70 98 99 88 88 100 94 98 87 97 96 10000 10000 10000 10000 10000 10000 7200 7200 7200 7200 Marka . H. U-DMA/100. USB 1200 x 2400 dpi. Oku.Model Seagate ST373405LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST173404LW Seagate ST336706LW Quantum Atlas 10 KII Seagate ST318451LW Quantum Atlas V Quantum Atlas V Seagate ST1181677LW Fujitsu MAH3182MP Fiyat› ($ + kdv) 759 1130 975 505 500 389 476 274 1999 263 Teknik Veriler 73. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans. Ultra160/m SCSI. 4 MB 36. 4 MB 36. U-DMA/100. Trans. Ultra160/m SCSI. 2MB 80 GB.36 GB. 4 MB CHIP 4/02 6/01 6/01 3/02 6/01 9/01 6/01 6/01 9/01 6/01 99 98 90 89 78 77 77 75 74 74 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.H.K 100 96 70 76 73 75 92 81 94 70 300 dpi R. U-DMA/100. 48 bit. P. USB 600 x 1200 dpi. SCSI 1200 x 2400 dpi.9 GB.R. H.2 GB U-DMA/100.H. 4 MB 18. 2MB 20 GB. USB 600 x 2400 dpi.4 GB. 2MB 40 GB. H. USB 600 x 1200 dpi. 2MB 80 GB.7 GB. Ultra160/m SCSI.T.7 GB. Ultra160/m SCSI.R. 600 dpi 300 dpi R. Yaz. Ultra160/m SCSI. IDE Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 2MB 40 GB.4 GB. Ultra160/m SCSI. Fiyat/ Perfor. H›z› Okuma H.Model Epson Perfection 1640SU Epson 1240U Microtek Scanmaker 4700 Epson Perfection 640U HP Scanjet 3400C HP Scanjet 4300C Acer ScanPrisa 640BU Genius ColorPage HR7 Acer ScanPrisa 1240UT HP Scanjet 3300C 600 dpi R. 2MB 10. 16 MB 18. Seagate ST373405LW: TOP 10’un en de¤erli ürünü.T. USB CHIP 08/01 01/01 01/01 08/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 01/01 94 89 82 80 80 80 79 79 78 78 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. H›z› Okuma H. USB 1200 x 1200 dpi. 2MB 30 GB. 4 MB 73. 2MB 80 GB. Yaz. 36 bit. CHIP | MAYIS 2002 . (rpm) 99 100 95 94 94 94 86 84 82 65 100 89 89 90 97 96 77 78 76 82 96 100 96 95 88 87 98 82 80 89 92 96 98 96 90 90 100 99 99 98 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 7200 Marka . 2MB CHIP 6/01 6/01 4/02 5/02 10/01 11/01 6/01 2/02 6/01 6/01 96 96 95 94 92 91 90 86 84 84 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. U-DMA/100. USB 600 x 1200 dpi.2 GB. Ort. U-DMA/100. H. SCSI Sabitdiskler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 42 bit. 83 100 71 69 65 74 54 49 47 94 95 98 57 71 90 95 38 74 29 100 Marka . Ultra160/m SCSI.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 91 Samsung SP80A4H: Yüksek yazma transfer h›z› ile dikkat çekiyor. 42 bit. 42 bit. Veri Eriflim Rastgele Dönüfl H›z› Trans. Oku. USB 1200 x 2400 dpi. Ort.

0. Tray 16X. 40X. Fiyat/ Perfor. 17” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. CRT.22 mm. 1920x1440 P. 1600 x 1200 dpi 11/00 Trinitron. 0. 40X. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik . P.24 mm. 0. 1600 x 1200 Pixel CHIP 4/02 10/01 10/01 11/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 10/01 94 92 80 79 78 77 76 76 76 76 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 40X. 1600 x 1200 dpi CHIP 3/01 6/01 1/01 1/00 98 95 95 97 91 91 90 84 77 77 Perfect Flat. 0. 40X. 1600 x 1200 dpi 11/99 Trio D. 100 100 50 50 50 50 50 50 50 50 97 98 95 93 91 83 100 98 84 94 Ergonomi 100 97 89 88 89 83 91 86 90 88 Geometri 95 94 93 90 87 81 100 92 88 88 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 339 379 302 240 225 280 364 301 285 299 T. 1920 x 1440 dpi 11/99 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. 1600 x 1200 dpi 11/99 Dot Pitch. Pitch. 1920x1440 P. 0. Tray 16X.24 mm. CRT.25 mm. Tray 16X. Convergence 76 71 74 75 74 90 43 57 71 60 Marka .25 mm. Tray 16X. T. 0. 50 26 52 95 100 20 18 26 4 21 Beraber. Slot 12X.26 mm. D. CRT. Tube. A.20 mm. Tray CHIP 9/01 9/01 9/01 12/01 9/01 9/01 9/01 10/01 9/01 9/01 87 87 83 83 74 69 67 63 60 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. CRT.Grille. (Hz) 96 96 95 100 92 96 87 86 77 83 100 94 94 92 83 83 95 82 77 68 30-96 30-96 30-110 31-110 30-97 30-96 30-96 30-96 30-95 30-95 48-120 50-160 50-160 55-160 50-160 48-120 48-120 50-160 50-160 50-160 Marka .26 mm. 1280x1024 P. 48X. D. (kHz) Fre. 0. 1920 x 1440 dpi Grill Pitch. Perfor. D. Gelenler 100 90 95 87 87 85 90 85 90 85 Fiyat› ($ + kdv) 111 79 75 74 63 55 67 69 59 75 Teknik Veriler 16X. Conv.24 mm. Pitch. GxYxD: GenifllikxYükseklikxDerinlik DVD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top.+ Ergonomi Yatay Düfley Geo. 0. 0. 93 100 94 85 74 82 77 55 78 55 Audio Grabbing 49 57 57 60 44 59 74 98 100 26 Hata Düz. 40X. Tray 16X. D. 40X. T.Model Pioneer DVD-105SZ Acer DVP1640A Aopen DVD-1640PRO LG DRD 8160B LG DRD 8120B Aopen DVD-1240 BTC BDV 316B Sony DDU1621 Lite-On LTD-163 Nec DV-5800A CD Perfor.Model Sony G400 LG 995FT Philips 109P NecFP950 ViewSonic PF790 Sony E400 Sony G420 Eizo FlexScan F 67 AD‹ Microscan G66 Philips 109B Boyutlar› (GxYxD) 446x464x461 470x480x470 456x469x438 442x456x447 470x470x477 446x464x461 446x464x461 452x455x478 470x483x425 452x462x420 Fiyat› Teknik Veriler ($ + kdv) 629 465 535 759 575 460 600 490 489 466 Trinitron.24 mm. 1600 x 1200 P. 40X. DVD Perfor. Fiyat/ Perfor. T.Pitch.92 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Samsung 757 DFX: 0. Tron. 0. 1600 x 1200 dpi 3/01 5/02 Flat S. Puan› Fre. 0. 0.Flat. 40X. Slot 16X.25 mm. 0. 48X.25 mm. 1600 x 1200 dpi Trinitron.25 mm.26 mm.: Pixel 19” Monitörler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 1600 x 1200 dpi Flat S. 1280 x 1024 P.25 mm.24 mm. 0.P. 1600 x 1200 P. CHIP | MAYIS 2002 . 0.24 mm.Model Sony CPD-G220P Sony CPD-G200P ADI Microscan G700i Samsung SyncMaster 757 DFX Miro 17F95 Viewsonic GS773 Iiyama VisionMaster Pro 410 Sony CPD-E220E Philips 107B Acer P791 Kontrol Renk Skala Seviyesi De¤erlen.24 mm. LG 995FT: Bu ürünün üzerinde 4 USB port’u var. Tray 12X. 1600x1200 P. 0. Tube. P. Fiyat/ Perfor.24 mm. 0. Tube.Pitch. 0. LG DRD 8160B: Hata düzeltme performans› ile dikkat çekiyor.25 mm. D. P. 1600 x 1200 P. 1600 x 1200 P. 99 100 87 80 73 72 65 65 44 59 Marka . P. Slot 16X. 0. 0.20 mm nokta aral›¤› ile göze çarp›yor. 1600 x 1200 dpi Flat S.

16 MB 1200 x 1200 dpi.8 X 7. 78 62 88 58 100 55 47 54 57 52 Marka . Düz. Bask› H.8 X Bellek 2 MB 128 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 256 Kb 128 Kb 128 Kb 128 Kb 512 Kb Fiyat› ($ + kdv) 79 34 32 32 38 48 35 40 35 48 Teknik Veriler 72X. IDE Ultra DMA 33 52X. Xerox PHASER3400: Dakikada 16 sayfa bask› yapabiliyor. Paralel.6x 7. Ethernet 2880x720 dpi. Aopen CD-948E: Fiyat/performans oran› en iyi olan ürün. Paralel. Paralel. Fiyat/ Perfor. IDE Ultra DMA 33 CHIP 4/00 4/02 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 8/00 3/01 8/00 75 69 64 60 60 58 58 58 53 53 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. IDE Ultra DMA 33 52X. 2500 $’›n Alt›ndaki Lazer Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Resim Kalitesi 95 97 84 100 80 74 78 88 93 99 Marka . IDE Ultra DMA 33 52X. P. CD Sürücüler S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top.Model HP 2250 TN Epson Stylus Photo 2000P Epson Stylus Color 980 HP 1220C Epson Stylus Photo 1270 Epson Stylus Color 680 Lexmark Z42 HP 930C HP 970 Cxi Xerox Docuprint M760 CHIP Top. Office Resim Bask› H. 4 MB CHIP 4/01 4/01 4/01 4/01 3/02 1/02 3/02 4/01 4/01 4/01 94 87 80 79 79 74 72 68 64 61 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. USB 2400x1200 dpi. P. IDE Ultra DMA 33 48X.9 X 7. 93 64 100 90 76 55 66 36 42 42 100 54 100 60 78 42 64 60 46 22 Grafik Kalitesi 86 100 73 87 84 80 75 90 77 89 Ergono. IDE Ultra DMA 33 52X. 32 MB 1200x1200 dpi. Paralel. Paralel. USB 1440x720 dpi. Bask› H. P. Gelen 93 100 84 93 70 76 50 53 76 80 Fiyat› ($ + kdv) 1272 1340 1245 2107 759 759 310 385 389 751 Teknik Veriler 1200 x 1200 dpi. 100 69 53 47 62 51 47 54 50 50 25 52 55 51 44 86 100 85 35 70 80 70 65 65 65 70 60 60 60 60 Marka . 512 Kbyte 600x600 dpi. CD Tach Hata Ergonomi Perfor. USB CHIP 5/01 8/01 12/00 10/00 10/00 8/01 3/01 10/00 10/00 2/01 95 91 91 87 85 83 80 80 77 75 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. USB 600x600 dpi. Office Grafik Bask› H. CHIP | MAYIS 2002 . IDE Ultra DMA 33 48X. 89 63 57 100 52 60 51 44 55 52 97 75 85 35 100 61 54 53 53 47 Resim Kalitesi 94 dpi 100 dpi 94 dpi 94 dpi 76 dpi 92 dpi 91 dpi 100 dpi 83 dpi 77 dpi Grafik Kalitesi 100 dpi 97 dpi 97 dpi 94 dpi 82 dpi 87 dpi 95 dpi 96 dpi 94 dpi 86 dpi Fiyat› ($ + kdv) 1035 689 218 362 347 73 116 128 246 111 Teknik Veriler 1200x600 dpi.94 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Epson Photo 2000P: Çok yüksek çözünürlükte bask› yapabiliyor. Paralel. 8 MB 1200x1200 dpi. Fiyat/ Perfor.1X 13. IDE Ultra DMA 33 48X.Model Kenwood UCR-421 Asus CD-S520 Aopen CD-948E Aopen CD-952E Asus CD-S550 Creative CD5233E Samsung SC-152 Sony CDU4811 LG CRD-8520B Sony CDU4821 Audio Ripping 12. USB 600x600 dpi. 4 MB 600x600 dpi. 4 MB 1200x1200 dpi. Paralel USB 600x600 dpi. IDE Ultra DMA 33 52X. 32 MB 600 x 1200 dpi. Perf.4 X 17X 20 X 19. 16 MB 1200 x 1200 dpi. Paralel. + B.Model Lexmark Optra T614 Xerox Docuprint N2125 Oki Okipage 24 HP Laserjet 4100 DTN Lexmark Optra T520 Xerox Phaser 3400 Lexmark Optra E320 Canon LBP-800 Lexmark Optra E312 Canon LBP-1000 CHIP Top.8 X 13. 4 MB 1200x1200 dpi. Mürekkep Püskürtmeli Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Grafik Bask› K. Paralel. IDE Ultra DMA 33 50X.9 X 7. Paralel USB 1200x1200 dpi. USB 2880x720 dpi. Fiyat/ Perfor. USB 1440x720 dpi.

64 MB DDR Geforce2 Ultra. AGP 4X.Model Asus CRW-3212A LG GCE-8320B Asus CRW-2410S Samsung SW-224 Plextor Plexwriter 24/10/40A Yamaha CRW3200-VK TDK CyClone 24/10/40 Plextor Plexwriter 16/10/40A Yamaha CDRW 2100E LG GCE-8160B Audio CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 95 95 91 Data CD Yazma 100 99 98 98 97 96 96 93 95 91 Fiyat› ($ + kdv) 135 140 141 90 155 180 175 121 126 108 Teknik Veriler 32/12/40.39 83. 2 MB 24/10/40. 8 MB 24/10/40. AGP 4X. CHIP | MAYIS 2002 . 2 MB CHIP 4/02 3/02 3/02 3/02 10/01 2/02 12/01 4/01 3/01 12/01 99 99 97 97 96 95 95 95 92 89 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.5 79.21 84.Model G. GF2 GTS. 2 MB 32/10/40.28 83.Model MSI G3Ti 500-VTG Leadtek Winfast GF 3 Ti 500 TD Abit Siluro Geforce3 Vio Utopia Ati Radeon 8500 Leadtek Geforce 3 Gigabyte GF-3000 Leadtek Geforce 2 GTS Ultra Elsa Gladiac Geforce2 Ultra Creative Geforce 2 Ultra Cardex GF 2 Pro 400 Golden S. CD Yaz›c›lar S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r CHIP Top. 64MB SDRAM N. AGP 4X. AGP 4X. 100 94 95 89 90 92 87 93 87 88 Marka . AGP 4X. 150$’›n Alt›ndaki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II.06 90. GF2 GTS 400. Veri Ort. 2 MB 16/10/40. GF4 MX 440. AGP 4X. 32MB SDRAM N. GF2 GTS 400. 64MB DDRAM N.45 3D Mark 2000 98 100 95 99 95 92. 8 MB 24/10/40. TDK 24/10/40: Yüksek yazma performans› ile göze çarp›yor. H. 4 MB 24/10/40. 64 MB DDR Geforce2 Ultra.36 89. GF4 MX-440 Pro/600TV GS MSI G4MX440-T Abit Siluro GF4 MX Abit Siluro T400 Leadtek Geforce 2 MX SH MAX MSI MX400 Pro-TC64S Cardex GF2 MX Golden Sample Guillemot Prophet II-MX Cardex CardExpert GF2 MX 400 Leadtek Geforce 2 MX CHIP Top.08 91. 64MB SDRAM N. Süresi Süresi 86 82 79 81 80 68 70 67 100 83 86 88 90 85 71 67 65 49 100 84 65 75 45 65 40 55 60 55 40 55 Marka . 32MB SDRAM CHIP 4/02 4/02 4/02 8/01 6/01 1/02 2/01 2/01 98 95 93 92 92 91 89 87 87 85 N.39 89. P. AGP 4X. AGP 4X. GF2 GTS 400. 64MB SDRAM N. Ergonomi OpenGL 100 99 99 94 96 93 93 92 91 92 90 100 90 95 90 90 95 87 85 93 Fiyat› ($ + kdv) 135 118 130 85 111 84 148 127 82 59 Teknik Veriler N. 32MB SDRAM 2/01 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz. Eriflim Hata Düz. AGP 4X. AGP 4X. 2 MB 16/10/40.52 100 81 97 83 81 73 81 81 48 81 Fiyat› ($ + kdv) 325 330 319 198 280 303 185 356 288 237 Teknik Veriler GF3 Ti 500. AGP 4X. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. AGP 4X. 64 MB DDR Ati Radeon 8500.GF4 MX 440. 99 100 96 97 97 95. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. 64MB SDRAM 12/01 N.96 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM CHIP TOP 10 » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET MSI MX400: Uygun fiyat› ve multimedya özelli¤i ile dikkat çekici. 64 MB DDR GF2 GTS Pro.42 79. 64 MB DDR Geforce2 Ultra. Ergonomi OpenGL 97 100 95 59 96 94. GF2 GTS. Fiyat/ Perfor. AGP 4X. AGP 4X. Quake III 98 100 98 98 97 95. Quake III 100 96 96 91 92 92 83 92 85 87 3D Mark 2000 100 92 91 92 93 91 89 84 89 81 View Perf. Ort.42 83. P. 2 MB 24/10/40. Fiyat/ Perfor. Fiyat/ Perfor. GF2 GTS 400. MSI G3Ti500: Testteki kartlar aras›nda en iyi ergonomiye sahip. 64MB DDRAM N.06 84. 64 MB DDR GF3 Ti 500.2 87. 64 MB DDR Nvidia Geforce3. 64MB DDRAM N. GF4 MX 440. P.24 82.55 73.8 84. AGP 4X.15 85. AGP 4X. AGP 4X. 8 MB 16/10/40. 64 MB DDR CHIP 1/02 12/01 12/01 12/01 9/01 7/01 6/01 2/01 2/01 6/01 98 96 95 93 92 88 85 81 78 77 Ürünler hakk›nda bilgi alabilece¤iniz firma telefonlar›n› CHIP CD’de yer alan CHIP TOP 10 bölümünde bulabilirsiniz.54 Marka . AGP 4 X. GF2 GTS. CHIP Top.15 View Perf. AGP 4X. Trans. AGP 4X. 150$’›n Üstündeki Ekran Kartlar› S›ra 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tüm De¤erlendirmeler Puanland›r›lm›flt›r Quake II.

Tecrübesiz kullan›c›lar›n. Ayr›ca Witts. Ancak hiç kimse. Bu durumda söz konusu üründen. art›k ilk olarak kullan›c›lar taraf›ndan etkinlefltirilmesi gerekecek. otomatik olarak etkinlefltirilmeyecekler. program›n hangi parçalar›n›n CD veya etkinleflmemifl halde sabitdisk üzerinde sakland›klar›n› bilmiyor olmalar› da göz önünde bulundurulmal›d›r. s Yaz›l›m devi Microsoft. tüm çal›flanlar›na gönderdi¤i yaz›d. varolan ve gelecekte yay›nlanacak yaz›l›mlar›n güvenlik aç›s›ndan iyilefltirilmesini istemiflti (CHIP Nisan 2002/Güncel Haberler). Bu güvenlik önlemi. art›k güvenli¤i sekteye u¤ratabilecek Microsoft fonksiyonlar›n›n ana ürüne entegre edilmeyece¤ini duyurdu. Öncelikle. Hatta. özellikle güvenlik aç›klar›na neden olan ve eriflim alanlar› sunabilen fonksiyonlar için geçerli. Söz konusu ek fonksiyonlar›n. Bu da Gates’in muhtemel güvenlik sorunlar› bulundu¤u sürece ürünlerin gelifltirilmemesi iste¤i ile paralel bir yöntem olarak karfl›m›za ç›k›yor. Tabii ki yeni fonksiyonlar eklemek için her seferinde yaz›l›m›n kurulum CD’sini aramak ve kullanmak zorunda kalmak da sinir bozucu olabilir. sistemlerin güvenlik sorununun flu anda gündeme getirilmesi de baz› çevrelerce bu nedenle samimi bulunmuyor. firma kurucular›ndan Bill Gates’in bir e-postas› ile ortaya ç›kan “Trustworthy Computing” kampanyas›n› ciddi bir flekilde faaliyete soktu. Microsoft’un bu çabalar›na müflterilerin nas›l tepki gösterece¤i ise yöntemlerin uygulanma flekline ba¤l›. hangi fonksiyonun ne ifle yarad›¤›n› ve nas›l etkinlefltirilebilece¤ini aç›klamas› beklenecektir. kalmayacaklar› sorusunu dile getiriyorlar.98 ‹Ç‹NDEK‹LER 102 104 110 112 120 134 142 Ay›n Shareware’leri: Sizin için seçti¤imiz yaz›l›mlar Yeni Yaz›l›mlar Testte: Yaz›l›m incelemeleri eCHIP ‹çeri¤i: Programlar ve bölümler Yeni Windows Kurulumu: Windows’unuzu yenileyin Dosya Kurtarma Araçlar›: Recovery yaz›l›mlar› testi Sharepoint Team Services: Kolay intranet ve internet XP Powertoys: Faydal› eklentiler ve araçlar Bill Gates’in Güvenlik Stratejisi yaz›l›m CHIP | MAYIS 2002 Budanm›fl Windows Microsoft ürünlerinin güvenli¤ini art›rmak istiyor. Microsoft ürünlerindeki ek özelliklerin ileride standart kurulum ayarlar› içerisinde bulunmayaca¤›n› dile getirdi. Bunun üzerine aç›klama yapan Avrupa Sat›fl ve Pazarlama Baflkan Yard›mc›s› Simon Witts. Asl›nda bu düflünce olumlu olarak de¤erlendirilebilir. Kullan›c› söz konusu fonksiyona bir kere dahi ihtiyaç duyacak olsa bile zor durumda kalabilir. sadece Bill Gates’in . . Kullan›c›lar ihtiyaç duymayacaklar› ve hatta sistemlerine zarar verebilecek bir fonksiyonu neden kurmak zorunda kals›nlar ki? Bir de madalyonun öteki yüzü var. Bu konu üzerinde etrafl›ca düflünenler ise Microsoft’un art›k ek özellikleri ürünler ile beraber sunmayaca¤›n› ve kullan›c›lar›n bunlar› iste¤e ba¤l› olarak internet üzerinden yüklemek zorunda kal›p. Gates.NET stratejisinin yarar›na olacak bu yöntemin kullan›lmas›ndan yana de¤il. yeni programlardaki risk yaratabilecek ek fonksiyonlar.

KISA.tr ? MÜZ‹⁄‹ NEYLE D‹NL‹YORUZ? CD ve Radyo MP3’den daha popüler CD Radyo MP3 Canl› E¤lenceler Internet Plak %87 %81 %42 %25 %21 %7 De¤erler yüzde cinsindendir. Divx4 5. Hong Kong ve ABD’nin de içinde yer ald›¤› 20 ülkede yay›n yapan korsan sitelerine yönlendirme yap›l›yordu. Avusturalya. May›s ay› içerisinde piyasaya sunaca¤› yaz›l›mda ilk olarak sadece bir dizi dönüfltürme arac›n› yay›nlayacak. Kaynak: marketagent ! IN & OUT n ! Güvenlik Microsoft bile. Flash 5 versiyonun takipçisi olarak adland›r›yor.com 3 Adobe After Effects 5.ulead. DVD’leri Video CD’lere dönüfltürebiliyor ve daha sonra bu VCD’leri.progress. hofl görünüm. Bu program›n en büyük avantaj›. Flash MX’i piyasaya sürdü.com Warez sitelerinde flimdiye kadar. flifrelenen iletileri Sürükle&B›rak yöntemini kullanarak EXE veya CAB dosyalar› biçiminde posta programlar›na tafl›yabilir ve eklenti KISA. kaynak kodun içinde de¤il bir yaz›l›m deposunda (repository) bar›nd›r›l›yor. CD’lere yazabiliyor. tekrarl› tan›mlamalar mümkün. Ancak bir y›la yak›n bir süredir s›k› çal›flan BSA’n›n giriflimleriyle 1800 Warez sitesi kapat›ld›. Bu sitelerin müdavimleri. Bilgi için: www. daha önce Avusturya.adobe.. Fransa. MX serisinin Macromedia’n›n di¤er yaz›l›mlar› ile daha uyumlu çal›flmas› bekleniyor. 3 Ulead DVD Picture Show Koleksiyonlar için ideal olan bu program. Daha fazla s›k›flt›rma ve kaliteli görüntü sa¤layan Divx5 yükseliyor. yeni bir yaz›l›m gelifltirme paradigmas›n› da beraberinde getiriyor.at’nin kapat›lmas› en büyük baflar›. Art›k nesneler ve özellikleri. bu iki ortam› geriden takip ediyor. yaz›l›m gelifltiriciye standart bir uygulama için en s›k ihtiyaç duyulan çözümleri sunup. ‹yilefltirilmifl renk yönetimi ve daha anlafl›l›r ve kullan›m› daha kolay hale getirilen zaman çubu¤u da yenilikler aras›nda say›labilir. gelifltirilmesi. yaz›l› gizli iletilerinizi 128 Bit’Lik bir anahtar yard›m›yla kodluyor. resimleri CD veya DVD ortamlar›nda arflivleyebiliyor. bir araya getirilmesi ve piyasaya sürülmesi sürecinin h›zland›r›lmas› için tasarlanm›fl.e-cryptor.. Dynamics. Kullan›c›lar. MP3 dosyalar› ve JPG resimleri çal›flma s›ras›nda Flash projesine yüklenebiliyorlar. Bu s›ray› bozmayan Sybex de. Sybex. Ses Kaynaklar›: Marketagent taraf›ndan yap›lan bir kamuoyu yoklamas›na göre CD ve radyo halen en çok sevilen müzik ortamlar›. Bilgi için: www.com.com Progress Dynamics Yaz›l›m Gelifltirme Dili! Progress’in yeni uygulama gelifltirme ürünü Dynamics. Bilgi için: www. Flash MX.macromedia. Böylece Flash bulunan internet sayfalar› daha seri olabilecekler. Movie Ripper. Koreli firma Honestech’in gelifltirdi¤i ve MPEG 1 için en iyi Encoder olarak adland›r›lan teknolojiyi kullanan Movie Ripper ad›ndaki yeni program› ile kalite sözü veriyor.com E-postalar Güvenle Aç›l›yor E-cryptor. sürümü ç›kt›ktan sonra Divx’in 4. iflletim sistemlerinden kelime ve grafik iflleme yaz›l›mlar›na kadar çeflitli popüler yaz›l›mlar yasa d›fl› bir flekilde sunuluyordu. gelifltirme süresini ve maliyetini k›saltmas›n› sa¤lama iddias›n› tafl›yor. Programdaki en büyük engel ise al›c›n›n postay› açabilmesi için flifreyi bilmek zorunda kalmas›d›r. CHIP | MAYIS 2002 . OpenEdge™ ifl platformunun uygulama çat›s› olan Progress Dynamics. Bilgi için: www.com ED‹TÖR’DEN NOTLAR Mahmut Karsl›o¤lu CHIP Yaz› ‹flleri Müdürü Cebinde akrep olanlara duyurulur! olarak gönderebilirler. tüm e-posta istemcileri ile uyumlu olmas›na ra¤men kullan›lan e-posta program›ndan ba¤›ms›z olarak çal›flabilmesi. sürümü gözden düflmeye bafllad›. ifl uygulamalar›n›n da¤›t›lmas›. Avrupa’daki yaz›l›m korsanl›¤›n›n ana buluflma noktalar›ndan biri olan siteden. Bilgi için: www.5 Animasyonlar ve resimler için görsel efektler haz›rlayan program. h›zl› yenilenme gibi özellikler yerine yaz›l›mlar›n önce güvenli olmas› gerekti¤ini kabul etmifl bulunuyor. Almanya.. art›k elinizi cebinize atman›n zaman› geldi! Movie Ripper VCD Kodlay›c› DVD Arac› Tüm büyük yaz›l›m sunucular› s›rayla tek bir t›klama ile DVD kopyalayan araçlar sunuyorlar. Bilgi ‹çin: www.sybex. art›k Windows XP ve MacOS X platformlar›n› da destekliyor. MP3.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET 99 Macromedia Flash MX SoftClan e-cryptor Animasyonlara MX Dopingi H›zl› ve internet üzerinden oynat›labilen animasyonlar yaratmak amac›yla kullan›lan Flash program›n›n üreticisi Macromedia. Bu y›l içinde de 6000 sitenin kapat›lmas› hedefleniyor.. Bunlar içinden özellikle Warez sitesi warez.

baflta genetik rahats›zl›klar olmak üzere birçok hastal›¤a karfl› gelifltirilecek yeni ilaçlar›n çal›flmalar›n›n yer alaca¤› genifl bir veri taban› oluflturalacak. Bilgi için: www. aile ve t›bbi geçmifllerini inceleyerek kesin tan› ve do¤ru tedaviler üzerinde yo¤unlaflabilecekler. akademik çal›flmalar ve Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi’ne olan deste¤ini de ortaya koymufl oldu. Bu sayede donan›m üreticileri verimli yeni Wireless Lan ürünleri gelifltirebilecekler.microsoft. kolit. Mart. ECMA Ortak Dil Altyap›s›’n› ve C# standartlar›n› kullan›yor ve Microsoft Windows XP ve FreeBSD iflletim sistemleri için kullan›ma sunuyor. Kullan›c›lar›n ço¤u enfekte olduklar›n› da fark etmiyorlar. spam olmayan baz› önemli mailleri de “yanl›fll›kla” silebildikleri için kullan›m alan› bulam›yorlar. Adalet Bakanl›¤› avukatlar› Gates’in kasetlerdeki ifadesinin inand›r›c› olmaktan uzak bulundu¤unu savunduklar›nda. onlar› uyarmas› mant›¤› ile çal›fl›yor. UNIX iflletim sisteminin IBM versiyonu olan AIX iflletim sistemi üzerinde çal›flacak sistem ile Mayo Clinic’lerde tedavi gören kanser. T›p bilimiyle dijital teknolojiyi birlefltirecek anlaflma sonucunda. Böylece bilmsel çal›flmalara kolay eriflim ve dolay›s›yla yeni çal›flmalar›n h›zlanmas› sa¤lanacak. e-Sa¤l›k Mayo Clinic’e IBM Deste¤i IBM ve uluslararas› bir sa¤l›k kuruluflu Mayo Clinic. bilgisayarlar›n e-posta programlar›nda bulunan adres defterindeki isimlere kendini yayarak geniflliyor. di¤er bilgisayar virüslerinin aksine gönderildi¤i bilgisayar›n adresini sakl›yor. ast›m ve di¤er sebeplerden muzdarip hastalar›n (yaklafl›k 6 milyon kifli) bilgilerinin ifllenmesi mümkün olacak. Kas›m) alt›nc› gününde aktif olan virüs. ‹stenmeyen ticari tan›t›m e -postalar›ndan kurtulmak için kurulan bir network. gönüllü kullan›c›lar›n kat›l›m›yla denendi ve Spam mail’lerin önüne baflar›yla geçebildi¤i gözlendi. Seattle da düzenlenen Windows Hardware Engineering Conference’da (WinHEC)’de Wireless LAN için yaz›l›m çözümlerini sundu. Çal›flmalar do¤rultusunda tedavisi bulunamayan hastal›klarla mücadelede önemli ad›mlar›n at›lmas› bekleniyor. Bu nedenle virüsü yayan bilgisayar› tespit etmek zorlafl›yor. May›s.E Son Dakika ‹lac›n› Buldular m›? Spam postalar. dünya çap›nda genifl bir veritaban› oluflturmak için anlaflma imzalad›klar›n› duyurdular. Söz konusu veri taban› sayesinde t›bbi araflt›rma uzmanlar›.com/turkiye CHIP | MAYIS 2002 . spam mesajlar›n belirleyerek kullan›c›lar› bu mesajlardan kurtarmay› hedefliyor.ibm. Bir milyon sat›r kaynak kodunu sunan Paylafl›ml› Kaynak CLI uygulamas›n›n programlama dili alan›na ve XML Web hizmetleri araflt›rmalar›na destek olmas› hedefleniyor. Wireless LAN sisteminin iflinin bir k›sm›n› üstlenerek h›z›n artmas›n› sa¤l›yor. Dolay›s›yla Japonya’da yarat›ld›¤› veya yay›lmaya bafllad›¤› san›lan virüsün Japonya d›fl›nda da görülmesi bekleniyor. Bilgi için: www. Bilgi için: www. Temmuz. hastalar›n genetik yap›lar›n›. Paylafl›ml› Kaynak Ortak Dil Altyap›s›’n›n kaynak kodu. ‹ki üst düzey yetkili bu kez mahkeme ile yüzleflmeye haz›rlan›yorlar.com gördü¤ünü düflünüyor. mahkemede bulunmayan Bill Gates’in bu iddialara cevap verememesi.microsoft. Duruflmalar›n ilk safhas›nda Bill Gates ifadesini video kasetle yollam›fl. Bilgi için: www. Tek say›yla bafllayan aylar›n (Ocak. Free BSD ve Windows için CLI ve C# ile ilgili 1 milyon sat›r kaynak kodunu akademik çal›flmalar için kullan›ma sundu. Microsoft’un aleyhine geliflmelerin oluflmas›na sebep olmufltu. artan bir yo¤unlukla elektronik posta sahiplerinin bafl belas› olmaya devam tirilen Napster benzeri bir P2P yaz›l›m›. anti tekel davas›n›n ilk aflamas›nda Bill Gates’in duruflmada ifade vermekten kaç›nd›¤› için flirketin zarar ederken spam postalara karfl› gelifltirilen önlemler. kullan›c›lar›n Napster’da oldu¤u gibi birbirine ba¤l› olmas›n› ve ald›klar› spam mailleri di¤er üyelerle paylaflarak. Bilgi için: www. Virüs. Ancak Napster’in de mucidi olan iki yaz›l›m mühendisi taraf›ndan gelifl- Wireless LAN’a Yaz›l›m Çözümü Yaz›l›mla Gelen H›z Microsoft. Fakat ayn› zamanda. Microsoft. k›smen ayr› bir standart haline geldi¤inde bu sistemlerin baflka iflletim sistemi kullan›c›lar›n›n bafl›na problem açabilece¤inden endifle ediliyor.100 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM Haberler » PRAT‹K » INTERNET Spam Karfl›t› Napster Klez.trendmicro.com Microsoft’un Bafl›na Ne Düfltü Kaynak Kodunu Açt›lar Microsoft.napster. Tan›t›lan yaz›l›m. Eylül. Paylafl›ml› Kaynak Giriflimi uygulamas› için kaynak kodunu kullan›ma açan Microsoft.E isimli bir virüsün do¤rudan antivirüs programlar›na sald›rd›¤› belirlendi. Anlaflmada IBM’in e-server ailesinden pSeries sunucular› ve veritaban› yönetim yaz›l›m› DB2 kullan›lacak.com Japonya’y› Virüs Vurdu Japonya’da flimdilik 712 bilgisayar› etkileyen Klez.com Gates ve Ballmer Mahkemede Microsoft’un en üst düzey iki yöneticisi Bill Gates ve Steve Ballmer anti tekel davas›n›n yeni duruflmas›nda ifade verecek. Trend Micro fiirketi’nin web sitesinde bulunan ücretsiz yamay› indiren kullan›c›lar virüsten kurtulabiliyorlar. Sistem.

Bilgi için: www. Türkiye’nin ise e-devlet ko- nusunda hükümet düzeyinde özel komisyonlar› ve milyonlarca dolarl›k yat›r›m› bulunurken. üreticilerine ve web programc›lar›na sitelerinde 2 milyardan fazla web doküman›n› direkt olarak kendi programlar›ndan aramalar›na olanak sa¤l›yor.google.sbs. “servisin kiflisel ve ticari amaç gütmeyen yaz›l›mlarda kullan›lmas›” yönünde oldu¤u aç›kland›. Güney Afrika’n›n vatandafllar›n›n on sene içinde bürokratik ifllemleri elektronik ortam üzerinden gerçeklefltirebilecekleri düzeye ulaflmak üzere hedef koydu¤u belirtildi. vergi numaras›. WSDL (Web Services Description Language) ile mesajlaflma teknolojisi kullan›labilir. trafik cezas› ö¤renmek gibi bürokratik ifllemlerin internet üzerinden gerçeklefltirilmesini sa¤layan e-devlet uygulamalar›n› gelifltiren Siemens Business Services yekililerin yapt›¤› aç›klamada e-devlet uygulamalar› konusunda yeni bir at›l›m içinde olan Güney Afrika’dan örnek verildi.Google Arama Araçlar›n› Test Ediyor Yaz›l›m ‹çinden Arama Dünyan›n en geliflmifl arama motoru olarak gösterilen Google. Web sitesinde arac›n kullan›m›n›n flimdilik ücretsiz oldu¤u belirtiliyor.com. Servise getirilen k›s›tlamalar›n ise. SOAP ve WSDL standartlar› ile uygulama programlama arayüzleri (API'ler) yarat›labiliyor. Ancak. SOAP (Simple Object Access Protocol) ile sistemin internet ile ba¤lant›s› kurulabi- amaç gütmeyen yaz›l›m. Yeni servis uygulama programlama arayüzleri için Google Web APIs ad›n› tafl›yor. çal›flmalar›n› h›zland›rmas› gerekti¤i vurguland›. Ticari lendirme paketi download etmenize izin veriliyor. web programc›lar› için kendi sitelerinden Google ile arama yapmalar›n› ve sonuçlar› görüntülemelerini sa¤layacak yeni bir servisi test etmeye bafllad›. Bilgi için: www. Google servisine kay›t olduktan sonra. Bu aflamadan sonra yaz›l›mc›lar günde en fazla 1000 otomatik arama yapmakta serbestler.tr CHIP | MAYIS 2002 .com Dijital Vatandafll›k Yaklafl›yor e-Devlet Uygulamalar› 1974’den beri hayata geçirilmeye çal›fl›lan elektronik kimlik kart› ve nüfus kay›tlar›n›n elektronik ortama geçirilmesi çal›flmalar› “tüm h›z›” ile sürüyor. bir tan›t›m ve bilgi- lirken.

CHIP | MAYIS 2002 . idealleriniz do¤rultusunda daha mutlu bir hayat yaflayabilirsiniz. DivX 5 Pro Video Bundle DVD kalitesinde filmleri izlemek için gerekli codec’in son sürümü Ad-aware ‹stenmeyen reklamlara karfl› koruma sa¤layan bir yaz›l›m ICQ 2002a Arkadafllar›n›z ile sohbet için en tan›nm›fl iletiflim arac› Download Accelerator Ba¤lant› kopmadan h›zl› bir flekilde dosya transferi için ZoneAlarm Internet üzerinde güvenli¤i sa¤layacak firewall yaz›l›m CD’DE YER ALANLAR H eCHIP Code SHAREWARE Elektronik Kütüphaneniz ‹çin ‹lginç E-Kitaplar Bu ayki e-kitaplar›m›z aras›nda.0: Bu e-kitap size nas›l daha baflar›l› HTML kodlar› yazabilece¤inizi en iyi flekilde sunuyor. teknik ve finansal meydan okumay› esprili bir dilde inceliyor. Jon Merz ve Scott Nicholson’a ait. onlar›n internet üzerindeki zararl› içerikten uzak olmas›n› istiyorsan›z.chip. 5. çocuklar›n neyi ne zaman yapmas› gerekti¤ini ayarlayabilece¤iniz bu program›n kullan›m› da oldukça kolay. hangi zamanlarda.0: Genç yazarlar Brandon Massey. Design for Web Accessibility 1. bunlar üzerinde tam kontrol sa¤laman›za imkan tan›yor. Buradan kullan›ma kapat›lacak programlar. bilgisayar›n›zda gerçekleflen tüm ifllemleri izleyerek. John Lennon’un en k›flk›rt›c› flark› sözleri üzerine yaz›lm›fl tamamen uydurma bir hikaye de. E¤er ‹ngilizce biliyorsan›z bu kitaplara mutlaka bir göz at›n. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan bu yaz›l›m›n yönetim ekran›na ulaflmak içinse. korku romanlar›ndan oluflan bir koleksiyon. fliirden korku hikayelerine. hiç zorlanmadan daha önce gerçeklefltirilmifl ifllemlere ve di¤er ayarlara ulafl›labiliyor. Self Improvement Unleashed 2. Birçok insan üzerinde baflar›ya ulaflm›fl bu kitap ile.0: Drop Forged Lennon.0: Son günlerde ad›ndan s›kça bahsedilmeye bafllanan flu yeni ID chip’leri hakk›nda neler biliyorsunuz? Bu HTML tabanl› otobiyografi kitab›. E¤er çocuklar›n›z›n yan›nda de¤ilken bile. k›sa hikayelerin yan› s›ra yazarlar›n romanlar›ndan al›nm›fl pasajlar da mevcut. oyun oynayan ve sohbet odalar›nda çok fazla zaman harcayan çocuklar› ile sorunlar yaflayan ebeveynler bu yaz›l›mdan yararlanabilirler. fiiirlerin hemen hemen hepsi Rock n’ Roll’un en büyük isimlerinden biri olan John Lennon’dan esinlenerek kalema al›nm›fl. insan tan›ma ve izleme teknolojisinin gelifltirilmesi ve kullan›lmas› s›ras›nda ortaya ç›kan sosyal.tr Morpheus Preview Edition 1. Hikayeler ise Beatles’›n f›rt›na gibi esti¤i y›llarda yazar›n haf›zas›nda kalan hat›ralardan olufluyor.com. Gnutella tabanl› en popüler P2P yaz›l›mlar›ndan biri PC’nizdeki Ajan: Bilgisayar›n›z› baflkas› kullan›yorken neler yapt›¤›n› bu seçenek sayesinde rahatl›kla izleyebilirsiniz. New Voices from Kensington 1. Kitab›n içeri¤inde.5 h iMesh Multimedya dosyalar›n› indirmeye yarayan bir yaz›l›m Kontrolü Elden B›rakmay›n Bilgisayar›n›zda kimin. ❿¤ Implanted Chips&Dips 1. 6. 3. bu kullan›m› kolay kontrol yaz›l›m› epey iflinize yarayacakt›r. 2. ❿¤ Drop Forged Lennon eBook 3. web tasar›m›ndan kendinizi gelifltirmeye kadar genifl bir yelpazede birbirinden ilginç 5 e-kitap yer al›yor. Özellikle internet üzerinde fazlaca sörf yapan.102 SHARE WARE Top Downloads www. belki siz de hayat›n›zda büyük de¤ifliklikler yapabilirsiniz. büyük bir Beatles fanati¤i olan Sharon Richards taraf›ndan yaz›lm›fl. belirli tufl kombinasyonlar›n› kullanmak ve ayr›ca bu aflamadan sonra güvenlik için de bir flifre girmek gerekiyor. WinZip En popüler dosya s›k›flt›rma yaz›l›m›n›n yeni sürümü PC Monitor 2. internet ile ilgili filtreler ve engellenecek web sitelerini ayarlamak mümkün oluyor. 4. hangi ifllemleri yapabilece¤ini belirlemek ve bunu kontrol alt›nda tutmak istemez misiniz? PCMonitor adl› bu yaz›l›m. alt tag’lar› ve di¤er HTML bileflenleri konusunda kod örneklerine de yer veren bu ücretsiz e-kitab› okumak için kendi görüntüleyicisini kullanman›z gerekiyor. Üstelik. 7. 8. k›sa hikayeler ve fliirlerden oluflan bir e-kitap. Program›n Windows Gezgini’ne benzeyen yönetim arabirimi sayesinde. Son olarak. Tablo bafll›klar›.0: Özel teknikler ve stratejilerle kendi kiflisel potansiyelinizi ve kendinizi gelifltirmenizi amaçlayan bu kitab› kullanarak. kitab›n dikkat çekici köflelerinden birini oluflturuyor.

masaütünüzde sabit görüntüler yerine hareketli ekran koruyucular›na da yer vermenize olanak tan›yor. Konu.0 ABF Photo Camera gerçekten de oldukça yararl› bir görüntü yakalama uygulamas›.0 Tamamen ücretsiz bir web sunucusu olan Abyss Web Server 1. CGI script. bunlar› ayn› anda birden fazla cep telefonuna da gönderebiliyor. Ek olarak bir saat sunucusu olarak çal›flan Chronograph ile PC’nizin saatini sadece NIST atomik saat sunucular› ile de¤il. Stealth Folder 6. eski Print Screen tuflu komutunu daha kullan›fll› hale getiriyor. Bu flekilde korunmufl dosyalar›n daha sonradan silinmesi.. Gizli dosyalara ulafl›ld›ktan sonra otomatik olarak bu izleri de yok eden program. size DVD filmlerinizi.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 103 Ay›n Shareware’leri SMS4Mail 1. Tüm bunlar›n yan› s›ra kullan›c›lara uzaktan web yönetimi için çok kolay bir arabirim de sunan Abyss Web Server ile PHP ve Perl script içeren sitelerinizin sorunsuz olarak kullan›ma aç›lmas› sadece birkaç dakikada gerçekleflebiliyor.0’a mutlaka bir göz atman›z gerekiyor. bofl bir CD’yi de CD yaz›c›n›za koyman›z yeterli oluyor. belirli bir periyoda ba¤l› ya da sadece ba¤lant› sa¤land›¤›nda bir kere ayarlama yapacak flekilde farkl› modlara sahip olan programda. ayr›ca gizli klasörlere eriflme giriflimlerinin de bir kayd›n› tutuyor. Daha önce sadece ekran koruyucu olarak kulland›¤›n›z. araç ve görev çubu¤unda. Chronograph 2. DVD’lerinizi Yedekleyin Backup DVD. Ayr›ca günlük maksimum SMS say›s›n› s›n›rlayarak SPAM postalara karfl› önlem al›nmas› da mümkün. Program› kullanabilmek için sitesinden KISA. Tarih de dahil olmak üzere mesaj›n kendisi 160 karakterden daha fazla olam›yor. Maksimum 20 POP3 posta hesab›n› kontrol edebilen program. herhangi bir grafik program›na gerek kalmadan do¤rudan sabitdiske resim olarak kaydediliyor. heyecanla bekledi¤iniz bir e-mail’in gelip gelmedi¤ini merak ediyorsan›z. izlenmesi ya da de¤ifltirilmesi kesinlikle mümkün olmuyor. Çok güçlü bir flifreleme algoritmas›na sahip olan program. SVCD ya da VCD’lere kaydetmek için gerekli tüm güçlü araçlar› sunuyor.. Pragram ekle/kald›r ve hatta CTL-ALT-DEL menüsünde bile yer almayan Stealth Folder. KISA.4 h Bir ifl toplant›s›nda ya da tatildeyken. özel bir tufl kombinasyonunun kullan›lmas› gerekiyor. belirli bir miktarda SMS için kredi sat›n alman›z gerekiyor.. 3 Abyss Web Server For Windows 1. Bilgisayar›n›zda bulunan herhangi bir görüntü yakalama cihaz›n› ya da web kameran›z› kullanarak bir foto¤raf stüdyosu oluflturman›za olanak tan›yan bu yaz›l›m ile ekranda istedi¤iniz görüntüyü seçtikten sonra foto¤raf çekmeniz mümkün oluyor. Ancak tüm popüler CD yaz›c›lar› da destekleyen program› kullanabilmek için. klasörlerinizi de baflar›l› bir flekilde saklayabiliyor. böylece istenen mesaj›n size ulaflt›r›lmas›n› da kolaylaflt›r›lm›fl oluyor. Cep telefonunuz yan›n›zda olmas› flart› ile bu program› kullanarak. Kimden. sadece DVD filminizi DVD okuyucunuza. yerel a¤ üzerindeki herhangi bir bilgisayar ile senkronize etmeniz de mümkün oluyor.1. ‹stenirse resimler arka arkaya otomatik olarak da birbirini takip eden dosya isimleri ile saklanabiliyor. 3 ABf Photo Camera 1. Böylelikle art›k bu tufla bas›ld›¤› zaman yakalanan ekranlar.0 h PC’den Cebe Elektronik Posta DVD Backup 6. NIST’de bulunan atomik saat sunucucular› ile ba¤lant›l› olarak 3 Vital Desktop 1. Ancak deneme amaçl› olarak kullan›c›lara 3 bedava SMS de sunuluyor. Gelen postalar›. Zaman ayarl› foto¤raf çekebilmenizi de sa¤layan ABF’nin kullan›c› arabirimi de iste¤e ba¤l› olarak de¤ifltirilebiliyor. Tek bir tufla t›klayarak. Kullan›c›dan tamamen gizli bir flekilde çal›flan program›n ayarlar›na ulaflabilmek içinse. SMS4Mail adl› bu yaz›l›m. parçal› download’lar ve daha birçok ek özellik ile oldukça dikkat çekiyor.0 Görsel olarak ekran›n›z› renklendirecek ve daha da canland›racak olan bu program.0 Oldukça basit ama bir o kadar da kullan›fll› bir sistem eklentisi olan Capture Pro. tüm yedekleme ifllemini ve CD yazmay› gerçeklefltirebilece¤iniz yaz›l›m› kullan›rken.0 h Size Özel Klasörler çal›flan bu yaz›l›m› bilgisayar›n›za kurabilirsiniz. HTTP proxy sunucu deste¤i ve takvim için gelifltirilmifl yard›m seçenekleri de bulunuyor. gelen postalar› kontrol edip filtreledikten sonra SMS olarak cep telefonunuza gönderebiliyor. Klasörlerinizin güvenli¤i sizler için önemliyse ve dosyalar›n›za di¤er kullan›c›lar›n ulaflmas›n› istemiyorsan›z. Detayl› yard›m menüsüne ulaflmak içinse F1’e basmak yeterli! CHIP | MAYIS 2002 . ayr›ca bir flifre ile de korunmufl.. neredeyse tüm dosyalar ile uyumlu çal›flan Vital Desktop ile statik masaüstü görüntüleri tarihe kar›fl›yor.0. 3 Capture Pro 1. Dolay›s›yla ancak bu ifllemlerden sonra tekrar dosyalar›n›za ulaflmak mümkün oluyor. bu programdan yararlanabilirsiniz. küçük dosya boyutuna ra¤men HTTP/1.2 h Dünyan›n En Kusursuz Saati! E¤er PC’nizin saatini en do¤ru flekilde ayarlamak istiyorsan›z. Bafllat menüsünde. sabitdiskinizde 4 GB bofl disk alan›n›z›n bulunmas› gerekiyor. Stealth Folder 6. Manual. elektronik postalar›n›za her yerden ulaflman›z mümkün oluyor. Ancak. kimden geldi¤i ve konular›na göre filtreleme imkan› da sunan program.

s Bu ay›n yaz›l›m inceleme bölümünde a¤›rl›kl› olarak yaz›l›m devlerinin en popüler yaz›l›mlar›n›n yeni piyasaya ç›km›fl son sürümleri bulunuyor. gibi sorulara cevap aran›yor. baz› durumlarda bu heyecanlar› geçtikten sonra eski sürümlerin de kendilerine yetti¤i gerçe¤i daha a¤›r bast›¤›ndan. Macromedia. Ancak tabii ki bu baflar›s›z bir sürüm oldu¤u anlam›na gelmiyor. Bunun en önemli sebeplerinden biri. Ergonomide ise CHIP. Bu ay inceledi¤imiz Autocad 2002 ise maalesef bu olay›n en büyük örne¤i. yeni özelliklerin azl›¤› ile bu sürümü bekleyen tasar›mc›lar› hayal k›r›kl›¤›na u¤ratacak gibi duruyor.tr 106 Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› Astrosell Professional FTP Yaz›l›m› Ipstwitch WS_FTP PRO 3 PC Ba¤lant› Yaz›l›m› LapLink Gold 11 108 Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Mcafee Internet Security 4. Bu de¤erlendirme yaz›l›ma verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor. Kullan›m kitap盤› ne kadar anlafl›l›r ve kapsaml›? Online yard›m al›nabiliyor mu? Asistanlar mevcut mu?. TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) CHIP | MAYIS 2002 . Kaynaklarda ise donan›mla aras›ndaki uyumlulu¤a puan veriliyor. Autodesk. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor. Burada ne kadar az hata yapt›¤› ve ne kadar fazla özelli¤e sahip oldu¤u de¤erlendirmeye giriyor. yeni sürümü gerçekten çarp›c› k›l›yor. Art›k say›lardan b›kan Macromedia’n›n Flash MX ad›yla piyasaya sundu¤u Flash 6 ise. yaz›l›mlar›n kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik.104 ‹Ç‹NDEK‹LER Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Macromedia Flash MX Resim Düzenleme Yaz›l›m› Adobe Photoshop 7.chip. Mahmut Karsl›o¤lu.0 Beta CAD Yaz›l›m› Auto Cad 2002 105 Yeni Yaz›l›m TESTLER‹ Yaz›l›m dünyas›nda firmalar her geçen gün daha fazla özellik içeren yaz›l›mlar ile kullan›c›lar›n karfl›s›na ç›k›yorlar. bu ay›n en ilgi çeken yaz›l›m› olmay› baflar›yor. yeni sürümlerin asl›nda yeni sürüm olmay› hak edecek kadar çok yeni özelli¤e sahip olmamalar›. Her ne kadar popüler yaz›l›mlar›n yeni piyasaya sürülmüfl en son sürümleri. kullan›c›larda bir merak uyand›rsa da. Çünkü oldukça güçlendirilmifl çizim araçlar›. F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü CHIP ONLINE Ay›n ürünü hakk›nda daha fazla bilgiyi ve geçmifl say›larda tan›t›lan ürünlerden baz›lar›n› www. Di¤er taraftan Adobe da Photoshop 7 ile resim düzenleme ile u¤raflanlar için pek bir yenilik sunmuyor. mkars@chip.tr/ yazilim adresinde bulabilirsiniz. sadece deneme sürümlerine göz atmakla yetiniyorlar.com. Adobe.com.01 Video Düzenleme Yaz›l›m› Ulead Video Studio 6 Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› Adobe GoLive 6 DE⁄ERLEND‹RME CHIP. Kriterlerden ifllevsellik. Mcafee ve Ulead’›n yaz›l›mlar›n›n yan› s›ra Astrosell’in kullan›m› kolay e-ticaret uygulamas›. Bunlar aras›nda en dikkat çekenleri yaz›l›m testi sayfalar›m›zdan inceleyebilirsiniz. Neredeyse bir önceki sürümüyle ayn› olan yaz›l›m. yaz›l›m›n konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor. Laplink’in PC’ler aras› kolay ba¤lant› kurmak için haz›rlad›¤› Laplink Gold ve son olarak da Ipswitch’in meflhur ve en eski FTP programlar›ndan biri olan WS_FTP Professional’›n en son sürümü ilginizi çekece¤ine inand›¤›m›z yaz›l›mlar aras›nda yer al›yor. ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor. yaz›l›m›n dokümantasyon ve kullan›fll›¤›n›n kalitesi de¤erlendiriyor..

Aksi taktirde bir önceki sürüm de işinizi görecektir. ImageReady 7. semboller ve video klipler de artık kendilerine has bağımsız özelliklere kavuşmuşlar. VIP program ve Autodesk'in beta sitesindeki beta ürünlerden programa dahil edilmiş birkaç özellik dikkat çekiyor. Bu şekilde örneğin resimdeki insan yüzünde bulunan kırışıklıklar.0 ise artık GIF dosyalarında saydamlığa izin veriyor. yağlı boya ya da kurşun kalem gibi standart fırçalar için değişken hue ve opacity değerleri kullanmayı mümkün hale getiriyor. Wblock komutu ile XML çizim dosyalarının oluşturulması ise başarılı bir özellik.autodesk. Sonuç: Eğer hali hazırda AutoCAD 2000i sahibiyseniz. İlk bakışta. Sadece yeni özellikler ve gelişmiş özellikler listesine bakmak bile bunu anlamak için yeterli.com Firmay› aray›n›z Windows 98/ME/2000/XP www. bu konudaki benzerlik dolayısıyla.com.tr Firmay› aray›n›z Win ME/98/NT/2000/XP Macromedia’nın yeni web uygulama serisinde ilk olarak piyasaya sürdüğü Flash MX aslında popüler vektör canlandırma yazılımının 6. Yeni başlayanlar düşünülerek programa eklenmiş bir başka yenilik ise. sürümü.medyasoft. Yeni sürüm. P Genifl video format deste¤i P Geliflmifl scripting araçlar› M Yeni bafllayanlar için zor arabirim H eCHIP Code FlashMX Şimdiye kadar Photoshop’un her sürümü. PUANI F‹YAT/PERFOR. yeni sürümü bekleyen kullanıcılar arasında tam bir hayal kırıklığına yol açıyor. hep çarpıcı ve akılda kalan bir yenilik ve gelişmeyle birlikte karşımıza çıkmıştı. Aslında. en büyük yenilikler içinde yer alıyor.0 sürümünü mutlaka edinin. yeni sürüme geçmeden önce eklenen az sayıdaki özelliğin işinize yarayıp yaramayacağını düşünmekte fayda var. Program içinde sadece Express Tools. Diğer taraftan yeni geliştirilmiş olan Tool Presets seçeneği. P Güçlendirilmifl çizim motoru P Gelifltirilmifl GIF saydaml›k kontrolü M Çok fazla yeni araç içermiyor Aslında yeni bir sürüm olmayı hak etmeyecek kadar az özellik ve yenilikle karşımıza çıkan Autocad 2002. Yeni sürüm içinse aynı şeyi söylemek pek de mümkün değil. Böylelikle tüm çalışma alanından tam verim alınması mümkün oluyor. Dreamweaver'in arabiriminden programa uyarlanmış. PUANI F‹YAT/PERFOR.sayisalgrafik. “Auto Color adjustment” aracı ise fotoğraflardaki çeşitli ışık kusurlarını düzeltebiliyor. arabirim olarak program çok fazla değişmiş gibi durmuyor. Adobe ile mahkemelik olan Macromedia’nın bu kararına hak vermemek de elde değil. Flash’ın tüm video formatları için sunduğu destek ise. Ama diğerleri yeni player’ın biraz daha yaygınlaşmasını bekleyebilirler. AutoCAD 2000i ile hemen hemen aynı. Katman dönüştürücü ve CAD standartları gibi özellikleri sunan VIP programı ve "True Associative Dimensioning" ile metin boyutlandırma gibi yeni özelliklerle AutoCAD karşımıza daha üretime dönük bir modül olarak çıkıyor.net Firmay› aray›n›z AUTOCAD 2002 CHIP TOP. Bu zeki sistem. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www. Sonuç: Eğer profesyonel bir fotoğrafçıysanız ve doğal çizim araçlarına ihtiyaç duyuyorsanız 7. Flash yazılımına baktığımız zaman. Dimension. Yeni sürümün araç çubuğuna ise Modify I. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win ME/2000/XP www. PUANI F‹YAT/PERFOR. Birincil görevi resim düzenleme olan programa bu konuda eklemiş en çarpıcı araç ise “Healing Brush” adını taşıyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET 105 A Ü YIN 5|2 2 00 NÜ RÜ Grafik Tasar›m Yaz›l›m› Resim Düzenleme Yaz›l›m› CAD Yaz›l›m› 0 MACROMEDIA FLASH MX CHIP TOP.jsp adresinden indirip deneyebilirsiniz. Ayrıca nesneler. Bundan sonra sayı yerine MX kod adıyla üretilecek yazılımlar arasında Fireworks. Ayrıca aynı Corel'ın Procreate Painter’ında olduğu gibi Photoshop'un gelişmiş araçları da artık pastel. ufak cilt kusurları ya da benzeri sorunlar kolaylıkla temizlenebiliyor. Sonuç: En iyisini isteyen geliştiriciler için mutlaka yapılması gereken bir güncelleme. Freehand ve Dreamweaver da bulunuyor. P Express tools ve VIP program eklentisi P XML çizim dosyalar› oluflturabiliyor M Çok az yeni özellik bulunuyor CHIP | MAYIS 2002 . Tabii ki daha önceki sürüme “i” eklentisini veren internet araçları da yeni sürümde halen yerini koruyor.evet. Photoshop’un yeni sürümü bir gereklilikten çok lüks sayılabilir. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT - ADOBE PHOTOSHOP 7. Programın 15 günlük deneme sürümünü http://pointa.com/local/ enu/portal/asp/index. Text ve CAD Standards şeklinde 4 yeni araç daha eklenmiş. kullanıcılara hızlı erişim bölümünde yer alan araçlar için kişisel ayarları kaydetmeye olanak tanıması ile gerçekten etkileyici.0 BETA CHIP TOP. ilk etapta dikkat çeken ve oldukça da üzücü olan farklılık daha önceki sürümlerde yer alan kartlardan oluşan paletlerin yer almaması. Ancak firma bu açığını kapatmak için araçların yer aldığı panelleri birbirinden bağımsız hale getirmiş. Actions panelinde yer alıyor.

Uzak bilgisayarlara bağlantıda LapLink Gold 11. paralel ya da USB bağlantının yanı sıra. S‹STEM Win 95/98/Me/NT/2000/XP B‹LG‹ F‹YAT www. Dosya transferlerinde güvenliği sağlamak için firewall ayarları kullanılabiliyor ve istenirse WS_FTP. LapLink Gold 11 paketinin en büyük problemi ise içinde USB bağlantı kablosunun yer almaması. Başarılı bir güvenlik ve kodlama ayarlarına sahip olan program. sürümleri için dönüşüm seçenekleri de sunuyor. Yani bağlantıyı sağlıyor. Ancak eğer SSL ve Firewall seçenekleri ilginizi çekiyorsa bu yazılıma bir şans verebilirsiniz. dosya transferlerini belirlenen sürelerde otomatik olarak yapabiliyor. Actinic’in 3.106 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Sanal Ma¤aza Yaz›l›m› FTP Yaz›l›m› PC Ba¤lant› Yaz›l›m› ASTROSELL PROFESSIONAL CHIP TOP. birden fazla seviyede ürün veri tabanı hazırlayıcı ve e-business ayarları da sunuyor. Sonuç: Diğer bazı yazılımlarda olduğu gibi yazılım sürümü ilerledikçe Laplink gereksiz bir sürü özellikle boğulmamış ve hala sadece yapması gerekeni yapıyor. Modem. Her BT destek uzmanının sahip olması gereken bir yazılım. Programda yer alan hem yerel hem de remote diskler rahatlıkla isme. PUANI F‹YAT/PERFOR.ipswitch. Sonuç: Hazır tema sayısı az ve tasarım ile planlama özellikleri Actinic’e göre daha zayıf. Özellikle web sayfalarınızı güncellemek için kullanabileceğiniz bu programın kullanımı da oldukça basit. tarihe. dosya boyutu ve tipine göre de sıralanabiliyor. PUANI F‹YAT/PERFOR.com 350£ IPSWITCH WS_FTP PRO 3 CHIP TOP. P Actinic’den dönüflüm seçenekleri P Fiyat› çok uygun M Haz›r tema say›s› az H eCHIP Code ASTROSELL FTP yazılımlarının atası olarak nitelendirilebilecek bir program olan WS_FTP. SSl ile güvenli transferi de destekleyen program. Yazılım aynı Actinic’de olduğu gibi kullanıcıya bir off-line katalog hazırlayıcı. çeşitli aygıtların birbirine bağlanmasını sağlayan farklı yazılımlarla karşımıza çıkıyor. karşı tarafta LapLink kurulu olmaması durumunda bile LapLink Web sitesi yardımıyla bağlantı sağlayabiliyor. tüm 32 bit Windows sürümlerini destekliyor ve uzaktaki bilgisayarlara bağlantı için çok güçlü araçlar içeriyor ve çok geniş bir yelpazede seçenek sunuyor. Sonuç: Genelde FTP yazılımları kullanıcıları kolay kolay alışkanlıklarından vazgeçip programlarını değiştirmezler. Birebir aynı olmasa da görünüş ve kullanım alanındaki bu benzerlikler bir karşılaştırma yapmayı da zor hale getiriyor. PUANI F‹YAT/PERFOR.astrosell. Yazılı ve sesli sohbet desteği de sunan program ile karşı taraftaki kullanıcı ile bağlantıya geçmeniz mümkün oluyor. Ayrıca aynı Windows pencerelerinde olduğu gibi dosyaların küçük ya da büyük simgeler ile görüntülenmesi de mümkün oluyor. Programın bu en son sürümü. P Kullan›m› kolay arabirim P Browser ile birlikte çal›flabilme P SSL ve Firewall seçenekleri H eCHIP Code WS FTP LapLink yıllardır. iki bilgisayar arasında dosya transferi gerçekleştirmek için bir kullanıcının ihtiyaç duyabileceği her şeyi sunuyor. P Çok fazla ba¤lant› seçene¤i sunuyor P Uzaktan eriflim destekliyor M USB kablosu pakete dahil de¤il CHIP | MAYIS 2002 .laplink. doğrudan seri. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/Me/NT/2000/XP www. Ancak dahili olarak çok fazla hazır tema bulunmaması bir dezavantaj. Hatta Astrosell. Programın tüm fonksiyonlarına ana pencere üzerinden ulaşılabiliyor. Bu da kullanımı çok kolaylaştırıyor.com 45 $ LAPLINK GOLD 11 CHIP TOP. Netscape ya da Internet Explorer içinde ftp:// ile başlayan satırlarda otomatik olarak devreye girebiliyor. Yine de taslakların Macromedia Dreamweaver ya da Microsoft FrontPage gibi harici bir yazılımla da düzenlenebiliyor olması ile Astrosell bu açığını kapatıyor. Sanal mağazanızın hazırlanması sırasında program size bir kurulum sihirbazı ile yardımcı oluyor. sabitdiskinizdeki başlangıç klasörünün belirlenebilmesi ve her FTP sitesi için bir remote sürücü yaratabilmesi ile dosyalara erişim için gereken zamanı oldukça kısaltıyor. uzaktaki PC’nin tüm masaüstünü görüntüleyebiliyor ve karşıda uygulama çalıştırabilmenize de izin veriyor. 4 ve 5. ağ bağlantısı ve hatta infra-red gibi kablosuz bağlantı da bunlar içinde yer alıyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000/XP www.com 180 $ Piyasaya sunduğu oldukça başarılı sanal mağaza oluşturma yazılımı ile bir anda dikkatleri üzerine çeken Astrosell aslında daha önce incelediğimiz konusunda lider yazılım Actinic Catalog ile büyük benzerlikler taşıyor. Program içinde katalogdaki her nesne için renk ve boyut gibi sınırsız seçenek belirlemesi mümkün oluyor ve bunlar orijinal ürünün fiyatını etkileyebiliyor. Ancak program orta fiyatlı bir çözüm arayanları tatmin edecek kadar da başarılı özelliklere sahip. WS_FTP.

com 75 euro ULEAD VIDEO STUDIO 6 CHIP TOP. yeni sürümünde de maalesef frame’lerle olan kullanım problemlerinden kurtulamamış. Ancak ücretsiz Firewall yazılımları da var. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www. PUANI F‹YAT/PERFOR.com 100 $ ADOBE GOLIVE 6 CHIP TOP. Norton’la aynı isme sahip bir şekilde karşımıza çıkıyor. seçiminiz için bir neden olabilir. Her ne kadar sadece parlaklık ve renkle ilgili olanlar işe yarar olsa da genel olarak filtreleme özelliklerinin tümünün kullanımı oldukça kolay.net Firmay› aray›n›z Win 98/ME/NT/2000/XP Norton Internet Security 2002 ile başabaş bir rekabet sürdüren McAfee'nin en son internet güvenlik paketi. tesadüfi resim seçimi. VCD ve SVCD hazırlamak için de kullanılabiliyor. Ek olarak DVD hazırlama işlemini de sürükle bırak ile yapılacak kadar basitleştiriyor. Her ne kadar bunları internet ya da kitaplar üzerinde bulmak mümkün olsa da el altında bulunuyor olması verimi artırıyor. Aynı plug-in.evet.01 CHIP TOP. Programın ilk parçası olan McAfee Virusscan 6. yeni worm ve virüsleri tespit etme yeteneği sağlayacak yeni özellikler eklenmiş. P Hawk teknolojisine sahip P Kurulum ve kullan›m› kolay M Firewall yaz›l›m› ücretsiz de al›nabilir Video düzenleme yazılımları arasında sunduğu uygun fiyatlı çözümler ile her zaman adından söz ettiren Ulead. Ayrıca buradan bölümlerin seçiminin yapıldığı menü için arka plan belirlenmesi de mümkün oluyor. Diğer taraftan tabloların kontrolü ise mükemmel olarak nitelendirilebilir. size Dreamweaver’da yetecektir. Ancak bu sefer de arabirim biraz kullanılabilirliğini yitirmiş. Ayrıca yine bu bölümde yer alan Hawk (Hostile Activity Watch Kernel) teknolojisi ise sürekli sisteminizi şüpheli hareketlere karşı gözlem altında tutuyor.mcafee. üretim zamanını gerçekten oldukça azaltıyor. Font’larla çalışırken zaman zaman beceriksizce davranıp kodun şişmesine yol açan GoLive’da kod girme penceresi de fare kullanıcılarından çok. Eğer tek başınıza çalışıyorsanız.wlead. P Uygun fiyat P Çok fazla yeni özellik M Karmafl›k arabirim H eCHIP Code VIDEO STUDIO Adobe’un web yayıncılığı yazılımı olarak ürün yelpazesindeki yegane programı olan GoLive. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT www. Çünkü paket içindeki yazılımlar ayrı ayrı alındıklarında dahi neredeyse aynı fiyata geliyor. ister tek bir sayfa hazırlıyor olun ister geniş bir elektronik ticaret sitesi. Video düzenlemeye başlamak için cazip bir seçenek. PUANI F‹YAT/PERFOR. Program içinde yer alan diğer yenilikçi araçlar da. Video Studio içinde 3D efektler de dahil olmak 122 efekt ve geçiş bulunuyor. klavye kullanıcıları düşünülerek hazırlanmış. artık Windows XP ile de sorunsuz çalışabiliyor. bu bölümdeki en dikkat çekici özelliklerden birini oluşturuyor.0’a. PDA senkronizasyonu ile virüslerin taşınabilir bilgisayarlarınıza geçmesini de engelleyebilen yeni Virusscan’in yanı sıra pakette yer alan diğer bir program olan Firewall ise güvenlik ile ilgili her türlü hareketi izleyip kaydını tutabiliyor. Ancak Dreamweaver’ın sadeliğini aratıyor.108 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K Yaz›l›m Testi » INTERNET Kiflisel Güvenlik Yaz›l›m› Video Düzenleme Yaz›l›m› Web Yay›nc›l›¤› Yaz›l›m› MCAFEE INTERNET SECURITY 4. DVD hazırlama plug-in’i ile de bir adım öne geçiyor. Sonuç: Video Studio 6 birçok mükemmel özellikle birlikte geliyor. Kötü değil. daha önceki sürüm ile karşılaştırıldığı zaman çok daha profesyonel görünüyor. Video Studio’nun yeni sürümüyle yine dikkatleri çekiyor. 3 DVD formatını da destekleyen yazılımdaki DVD plug-in’i bir MPEG dosyası açıldığı zaman otomatik olarak devreye giriyor ve kullanıcılara sahne seçimi ve etiketleme seçenekleri sunuyor. S‹STEM B‹LG‹ F‹YAT Win 98/ME/NT/2000 /XP www. GoLive içinde yer alan dahili Workgroup Server programı. Sonuç: Program birçok profesyonel tasarımcıya çekici gelebilecek bir ürün. fiyat olarak da fazla bir avantaj sunmuyor. P Pratik ak›ll› araçlar P Dahili workgroup server M Frame kullan›m› karmafl›k CHIP | MAYIS 2002 . Belirli IP adreslerin artık bloklanabiliyor olmasıysa. Rakiplerinden daha ucuz olan Video Studio 6. Yeni sürüm Norton Internet Security 2002 ile benzer bir şekilde. Kullanıcının browser’ına göre en uygun style sheet’in seçimi. Sonuç: Web filtreleme ve ebeveyn kontrolü de sunan oldukça yeterli bir güvenlik paketi. Daha önce Internet Guard Dog adıyla anılan bu yazılım. Ancak eğer bir tasarım ekibinin parçasıysanız. Baştan aşağı elden geçirilmiş ve yenilenmiş arabirim. Sadece Virusscan almak da yeterli olabilir. frame’ler arası sürükle bırak ile tüm içeriğin taşınması ve cookie yazmak için kullanılabilecek yeni akıllı araçlar ise gerçekten başarılı eklentiler. PUANI F‹YAT/PERFOR.

110
eCHIP ‹ÇER‹⁄‹

» » » » »

Jet Audio Kendi çap›nda home studio eCHIP May›s eCHIP içeri¤i Sandra 2001 Sisteminizi elden geçirin Talisman Yepyeni temalar Paraliz Paray› köleniz yap›n

Jet Audio

Kendi Çap›nda Home Studio
Audio CD’den VCD’ye, MP3’ten MIDI’ye kadar birçok format› ayn› arayüz içinde kullanabilirsiniz.
Jet Audio, hemen hemen tüm multimedya formatlar›n› destekleyen bir multimedya player. Streaming Media, dijital audio ve video deste¤ine sahip. Home studio fleklindeki arayüzü oldukça gerçekçi olan Jet Audio’yu kolayca kullanabilirsiniz. Bu arayüz ses efektleri, mixer, audio CD, digital audio (MP3, RA, WAV), MIDI ve video çal›c›s› gibi 6 parçadan olufluyor. Ana bölümde di¤er parçalar› kontrol etmenizi sa¤layan butonlar bulunuyor. Kullanmak istemedi¤iniz bölümü görünmez yapabiliyorsunuz. Ayr›ca buradan ayarlara da ulaflabiliyorsunuz. Ses Efektleri: Dinledi¤iniz veya izledi¤iniz film ya da flark›lar›n geliflmifl ses ayarlar›n› buradan yapabilirsiniz. POP, ROCK, JAZZ, CLASSIC, VOCAL ve FLAT kategorilerinde equalizer seçenekleri bulunan bu bölümde, isterseniz kendi equalizer ayarlar›n›z› da yapabiliyorsunuz. Ayr›ca 4 adet 3D ortam ve 11 adet ses efektiyle de¤iflik sesler yaratabiliyorsunuz. Mixer: Ses, balans, gibi ayarlar›n yap›ld›¤› bu bölümde Windows’un ses kontrolü kullan›l›yor. Play ve record seçeneklerin-

de ayarlar da de¤iflim gösteriyor. Audio CD: E¤er bilgisayar›n›z internete ba¤l›ysa 100 binden fazla arflivi bulunan CDDB özelli¤inden yararlanabiliyorsunuz. ‹nternet ba¤lant›n›z yoksa, program›n albüm yapma fonksiyonuyla parçalar›n bilgilerini kendiniz girebilirsiniz. Ayr›ca bu bölümde audio CD’leri dijital müzik format›na çevirebiliyorsunuz. Digital Audio: MPEG (MP3, MP2, MP1), Real Audio (RA, RM, RAM), SUN Audio (AU, SND), MAC Audio (AIF) ve Windows Audio (WAV) formatlar›n› çal›flt›rabilece¤iniz bu bölümde parçalara efektler verebilir, flark› sözlerini görebilir, MP3’ü WAV format›na çevirebilir veya audio CD’ler yapabilirsiniz. MIDI: MIDI d›fl›nda bu bölümde Karaoke (KAR) ve Module

De¤iflik Arayüzler: Program›n içindeki birkaç arayüzü kullanabilece¤iniz gibi internetten de çeflitli arayüzler seçebilirsiniz.

(MOD,S3M, XM, MTM, IT) dosyalar›n› çalabilirsiniz. Yine Digital Audio bölümünde oldu¤u gibi flark› sözlerini görebilir, kullan›lan enstrümanlar› de¤ifltirebilir ve tempoyu artt›rabilirsiniz. Digital Video: AVI, MOV (QT or AM), MPG (AM), DAT (AM), RealVideo formatlar›n› destekleyen program ile ayr›ca Real Video 5.0 makinan›zda yüklüyse RM dosyalar›n› da izleyebilirsiniz. Video fonksiyonlar› aras›nda, track’ler aras›nda h›zl› geçifl, tam ekran izleme, de¤iflik ses efektleri ekleme, h›z› artt›rma, kare kare izleme ve BMP format›nda ekran görüntüsü alma bulunuyor.

May›s eCHIP CD ‹çeri¤i
Her ay oldu¤u gibi bu ay da dergideki kapak konusu ve yaz›l›m bölümünde ad› geçen programlar› eCHIP içerisinde sizlere sunuyoruz. Bu ay›n konu bafll›klar›; Windows Tuning, XP Power Toys ve dosya kurtarma programlar›... Ayr›ca TOP Freeware bölümünde onlarca en iyi ücretsiz yaz›l›mlar bulunuyor. Yerli programc›lar›n yazd›¤› amatör veya profesyonel programlar› da bu ay CD’de bulabilirsiniz. Desktop, Sistem, Multimedya, ‹nternet ve Müzik gibi her ay yer alan program kategorilerinde ise çok say›da shareware ve freeware yer al›yor. Ayr›ca, Bilgisayar Sözlü¤ü ve profesyonel programc›lar için “Marjinal” bafll›kl› makalemizi de incelemenizi tavsiye ederiz.

Web Siteleri: Birkaç ayd›r devam ettirdi¤imiz web siteleri tan›t›mlar› ve linkleri eCHIP’te.

CHIP | MAYIS 2002

GÜNCEL » KAPAK » DONANIM »

YAZILIM
eCHIP ‹çeri¤i

» PRAT‹K » INTERNET

111

SANDRA 2001

Talisman

Sisteminizi Elden Geçirin
SiSoft SANDRA (System ANalyser, Diagnostic and Reporting Assistant), bilgisayarlar için bilgi alma ve analiz program›. Bilgisayar›n›zdaki tüm donan›m ve yaz›l›mlar hakk›nda tam anlam›yla genifl aç›klamalarla bilgi alabilirsiniz. Program 32 bit Windows 95/98/Me ve 2000 uygulamalar› yan›nda 16 bit Windows ve DOS deste¤i de veriyor. Sisoft Sandra Standart ile 50 ayr› konuda test ve benchmark yapabilir, sonuçlar› listeleyebilirsiniz. Program›n VESA, VBE, ACPI, APM, BIOS SMB, tak çal›flt›r ve WinG, DirectX (DirectDraw, Direct 3D, DSound, DMusic, DPlay, DInput), OpenGL, Glide deste¤i bulunuyor. Ayr›ca Intel Pentium MMX/Pro/II/III/4, Celeron, Xeon /III/4, OverDrive; Cyrix 6x86, 6x86MX, MII, MIII, AMD K5, K6, K6-2/III, Athlon/Duron ifllemcileri de tan›yabiliyor.

Yepyeni Temalar
Talisman herhangi bir masaüstü temas›ndan farkl› olarak, masaüstünüzü ele geçiriyor ve kendi yönetmeye bafll›yor. Program› çal›flt›rd›¤›n›zda karfl›n›za klasik arayüz geliyor. Daha sonra QNXi WindowsXP veya golden arabirimini seçebiliyorsunuz. XP arabirimi birebir ayn› yap›lm›fl ve istedi¤iniz takdirde renklerini de olive ve metallic olarak de¤ifltirebiliyorsunuz. Bilgisayar›m, e-mail ve Belgelerim gibi çok kullan›lan Windows uygulamalar› daha çok göz önüne al›nm›fl. Ayr›ca, ekran›n tam ortas›nda sisteminizin tüm özelliklerine ulaflabilece¤iniz ayarlar menüsü bulunuyor. Windows oyunlar› ve Bafllat menüsündeki programlar da bu bölümden ulaflabilece¤iniz di¤er uygulamalar aras›nda yer al›yor.

D‹J‹TAL DERG‹LER
3 PCONLiNE
Her ay oldu¤u gibi onlarca web sitesinin tan›t›m› PCONLINE içerisinde yer al›yor. Sitelerin k›sa aç›klamalar›n› okuduktan sonra, bulunan linklerine t›klay›p browser’›n›zdan izleyebilirsiniz. Ayr›ca, internette karfl›n›za ç›kan istemedi¤iniz pencere ve gereksiz yavafllatmalardan kurtulman›z için yararl› bir makale de bu ayki dergimizde yer al›yor.

3 Computer Easy
Bilgisayar ve Elektronik kursumuzda, FET’ler (Field Effect Transistor/Alan Etkili Transistor) hakk›nda ayr›nt›l› bilgi bulabilirsiniz. fiekiller ve örneklerle anlafl›l›r bir flekilde aç›klanan konular her ay devam ediyor. Bilgisayar sözlü¤ünde ise D harfindeki bilgisayar terimlerinin aç›klamalar› bulunuyor. Ayr›ca A, B ve C harflerine de ulaflman›z mümkün.

Çeflitli temalar
Temalar sadece renk de¤iflimi sa¤lam›yor. Arayüz tamamen de¤ifliyor ve yeni menüler eklenebiliyor. Program›n web sitesinde (www.lighttek.com) oldukça renkli temalar yer al›yor. Fakat bu temalar› kullan›rken yine de al›fl›lm›fl Windows arayüzünü özleyebilirsiniz.

3 Suxxess

Paraliz

Paray› Köleniz Yap›n
ParaLiz’le birlikte kiflisel finans yönetimiyle ilgili konularda bilgilenebilir; gelir, gider ve yat›r›mlar›n›z› izleyip, bütçenizi yapabilir ve gelece¤inizi planlayabilirsiniz. Program sayesinde, tüm gelir, fatura ve ödemelerinizi kolayca izleyebilirsiniz. Hisse senedi, fon gibi yat›r›m araçlar›n› izleyebilir, kredi veya borç ödeme planlamas› yapabilir ve diledi¤iniz finansal hesaplamalar›n üstesinden gelebilirsiniz. Takvim ve an›msatma sayesinde, faturalar›n›z› zaman›nda ödeyebilir, 50’ye yak›n rapor ve grafikle tüm verilerinizi kolayca izleyebilir, tek t›klamayla birçok rapora an›nda eriflebilirsiniz. likleri “Nas›l Kullan›l›r?” bölümünden ö¤renebilirsiniz. Görsel anlat›ml› derslerle kolayca kavram ve kullan›m e¤itimleri alabilirsiniz. Tüm menüler ayr›nt›l› olarak anlat›l›yor. Program ekran› üzerinde video e¤itiminden yararlanabiliyorsunuz ve kaç›rd›¤›n›z bir bölüm olursa geri alabiliyorsunuz.

Birkaç ayd›r devam eden kurslar›m›za geçen ay Visual Basic kursu da kat›lm›flt›. Visual Basic’in bu ayki konusu ise form nesnesi, özellikler, yöntemler ve olaylar. ASP kursumuzda ise, ASP’de sunucu istekleri aç›klan›yor ve VB Script’e girifl yap›l›yor. Veritaban› arayüzünün tan›t›ld›¤› Acces kursu ve XML belgelerinde geçerlilik tan›mlamalar› ve DTD konular›n› kapsayan XML kursu, SUXXESS içerisinde yer al›yor. Ayr›ca ActiveX hakk›ndaki makalemizin de profesyonel programc›lar›n ilgisini çekece¤ini düflünüyoruz.

B‹R SORUNLA KARfiILAfiIRSANIZ
E¤er videolarda görüntü ve ses alamama gibi bir sorununuz olursa, eCHIP Basic Kit içinden QuickTime’› kurabilirsiniz. Bilgisayar›n›z CD-ROM’u bir audio CD gibi görüyorsa, muhtemelen CD-ROM’unuzun sürücüleri DOS’tan yükleniyordur. Sorunu gidermek için Config.sys ve Autoexec.bat dosyalar›ndaki CD-ROM sürücüsü yükleme ile ilgili sat›rlar›n bafl›na REM ekleyerek, bilgisayar› yeniden bafllat›n›z. E¤itim videolar›n›n izlenmesinde sorun ile karfl›lafl›rsan›z, CD’nin Tools klasörü içindeki Tscc.exe dosyas›n› çal›flt›r›p, ilgili codec’i bilgisayar›n›za kurunuz.

3 LEVEL ÖZEL
Command&Conquer: Renagede’in inceleme yaz›s› LEVEL’dan Berker Güngör taraf›ndan yap›ld›. Oyunun puan›, özellikleri, art› ve eksilerini Berker Güngör’ün yaz›s›ndan takip edebilirsiniz. Ayr›ca, bu bölümden, oyunun multiplayer demosunu kurabilir ve tan›t›m filmini izleyebilirsiniz.

Kurulum ve kullan›m
Program› kurduktan sonra dosya ifllemleri, planlama, raporlar ve geliflmifl eklentiler gibi özel-

CHIP | MAYIS 2002

112
‹Ç‹NDEK‹LER

113 114 118

Yedekleme: Önce yedekleyin sonra silin Yeni Sistem: Sorunsuz kurulum için disk bölümlemesi Bar›flç›l Çözüm: Paralel Windows XP ve 98/Me kurulumu

10 ADIMDA YEN‹ S‹STEME

Planlama Yedekleme Sürücüler Ayarlar Aç›l›fl disketi Silmek Bölümleme Formatlama Kurulum ‹nce ayarlar

10 Ad›mda Temiz Windows

Windows’unuzu Yenileyin
Eski sistemlerinden memnun olmayanlar ve PC’sini komple yeniden kurmak isteyenlerin aflmas› gereken birçok engel var. CHIP, 10 ad›mda eski sistemi ve ayarlar›n› yedekleyerek yeni bir sistemin problemsiz bir flekilde nas›l kurulacaca¤›n› aç›kl›yor.

H

emen umutsuzluğa kapılmaya gerek yok! Hangi kullanıcı, şimdiye kadar en azından bir kere olmak üzere, PC’sini öfkeden pencereden dışarı fırlatmak istememiştir ki? Sistemde oluşan hatalar çoğu kez sinir bozucu bir hal alabilir, ama yine de sakin olun. Bu gibi durumlarda, muhakkak yapılabilecek bir şeyler vardır. Artık bilgisayar kullanıcılarının çoğu, Windows kurulumundan bugüne kadar geçen zamanla, problemlerle karşılaşma sıklığının doğru orantılı olduğunun bilincinde... Hiçbir şey yolunda gitmediğinde ne yapmak gerekiyor? En iyi seçim, sistemi baştan aşağı temizlemek ve Windows’u

yeniden kurmak. Çünkü bu yol çökmelerin ve hata uyarılarının sıklaştığı durumlarda yapılabilecek en iyi şey. Planımız size çok fazla sıkıntı yaşamadan yepyeni bir sisteme nasıl ulaşabileceğinizi gösterecek.

1

Kolları sıvamadan önce, amaç tam olarak belirlenmeli... Çünkü yeni bir kurulum süreci, sistemi kişisel gereksinimlerinize uygun hale getirmek için en ideal zaman. Bu sırada dosyaları korumak ve daha iyi güvenlik önlemleri alabilmek için sabitdiskinizi yeniden bölümlendirebilir ve

I

Planlama: XP veya 98/Me? Belki de ikisi birden

hatta yeni bir sistem deneyebilirsiniz. Şu sıralar Windows XP Home Editon’ın tam sürümünü yaklaşık 100 dolar karşılığında temin edebilirsiniz. Bir süredir hissedilir derecede daha stabil olan yeni Windows’a ilgi gösteren kullanıcılar, sistemin yeniden kurulumu öncesinde önemli bir karar aşamasından geçmekteler. Yeni işletim sistemi, özellikle mesleği gereği bilgisayar başında çalışanlar için tasarlanmış ve birden fazla kullanıcının aynı sistemi paylaşması gerektiği durumlara uygun. Ancak öncelikle bilgisayarınız, yazılımın donanım gereksinimlerini karşılayabilmeli: XP; 233 megaherz ve

CHIP | MAYIS 2002

Bu kategoriye yalnızca Word. Kurulum I Sürücüler: Hiçbirini unutmad›¤›n›za emin olun sırasında ISDN kartınızın çalışmadığını fark etmek kadar sinir bozucu pek az duruma düşülebilir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 113 Yeni Windows Kurulumu üzeri işlemcili en az 128 megabayt bellek sahibi sistemlerde 1 gigabayt sabitdisk alanına ihtiyaç duyuyor. E-mailler ve Adres Defteri: Outlook ve Outlook Express’de. Ayrıca sürücülerin hiçbirinin en güncel versiyonlarının olmadığı da kolaylıkla tahmin edilebilir. PC’nizi baştan aşağı yenilerken çifte işletim sisteminin ön koşullarını zaten yerine getireceksiniz. Sabitdiski formatlamadan önce. Bu dosyalara ya Windows CD’sinden ya da ayrı bir CD’den ulaşılabilmeli. tüm gerekli dosyaları dikkatle kaydetmelisiniz. Office 2000 ve XP’deyse onları C:\Windows\Application Data\Microsoft\Templates’de bulabilirsiniz. Acrobat Reader ve Internet Explorer’›n en yeni sürümü. C:\Windows\Favorites’den (98. Bu fırsatı kullanmayı istemeseniz dahi. S›k Kullan›lanlar: Internet Explorer’da sık kullanılan adresler listesi oluşturduysanız. Windows XP’yi Windows 98 ve Me’ye paralel olarak kurmak mümkün. Her defasında ilgili bileşene iki kez tıklayın ve Sürücü kartını kontrol edin. ne kadar fazla kaynağa sahipseniz. silme ifllemi öncesinde mutlaka sürücü sa¤lanmal›. Office 97’de dosyalar C:\Program Files\Microsoft Office\Templates’de yer alıyor. k SÜRÜCÜLER.. AYARLAR » Kendi üretim CD’niz Sürücüler: Bu s›n›fa Windows CD’sinde yer almayan her fley dahil edilebilir. Belgelerim: Kullanıcı farklı saklama dizinleri kullansa da pek çok program dosyalarınızın tümünü standart olarak bu sistem klasöründe saklar. Dikkat edilmesi gerekenler her şeyden önce görüntü. tarayıcı ve yazıcı gibi harici bileşenler. I Yedekleme: De¤erli dosyalar›n›z› koruyun 3 Windows’un kurulum CD’sinde çok sayıda sürücü yer alıyor. Araçlar: Hiçbir bilgi sayarda eksik olmamal›: S›k›flt›rma program›.Me) Denetim Masası’nı açın. yeni kurulumun ruh sağlığınızı korumaya yardımcı olacak bir çalışma ortamı yaratmak için mükemmel bir başlangıç noktası olduğunu unutmayın. En iyi seçim. Bunlara ek olarak taray›c›. İşlemin nasıl yapıldığını s118’deki “Çifte Windows” kutusunda bulacaksınız. Windows 2000 veya XP’de templateler \Documents and Settings dizininde o anki kullanıcı adı altında Application Data\Microsoft\Templates’de saklı. genellikle sorun yaratmaz. Office templates yeni kurulumun ardından kendi şekillendirdiğiniz belge şablonlarını yeniden yaratmak zorunda olmak can sıkıcı. Eski işletim sistemini saklamak istemeniz halinde. Net’ten kısa sürede sürücü temin etmek. modem ve dijital kamera için özel yaz›l›mlar dahil edilebilir. Başlat/Ayarlar’dan (98. Excel dosyaları veya fotoğraflar değil. Outlook’ta Dosya/Arşiv’den Outlook Express’de Dosya/Ver’den erişilen bu özelliği her yeni sistem kurulumundan önce kullanmalısınız. en güncel sürümlerin üretici kaynakl› olarak do¤rudan internetten temin edilmesidir. aynı zamanda ilk anda akla gelmeyen pek çok dosya da dahil edilmeli. Nero benzeri CD yazma programlar›yla bir bafllang›ç CD’si elde etmek mümkün.. 2 Sabitdiski temizlemeden önce. Sürücü Sorusu: Sürücü Microsoft kaynakl› m›. Konfigürasyon dosyalar› kullanmalar› halinde di¤er yaz›l›mlar da bu kategoriye dahil edilebilir. Oyunlar: Oyun severler en son değiştirilen dosyaları da diğer önemli dosyalarla birlikte arşivleyebilir. internet bağlantısı olmadan güçleşecektir. Ancak bunlar gerekebileceklerin tümü değil. Sistem’e iki kez tıklayın ve (XP’de Hardware) daha sonra Device Manager’ı seçin. Aç›l›fllar: Bafllang›ç disketinin içeri¤ini CD’ye aktarmak. Ayarlar: En önemli ayarlar› screenshot yoluyla ve/veya belgelemeyle kaydedebilirsiniz. Bu değerler en düşük gereksinim seviyesini temsil ettiğinden. de¤il mi? De¤ilse. sistemin her bileşeni için bir sürücünün el altında olduğundan emin olmalısınız. ARAÇLAR. CHIP | MAYIS 2002 . ses ve network gibi ek kartlar ve modem. işiniz o kadar kolaylaşacaktır.ME) veya Documents and Settings\<Kullanıcı Adı>\ Favorites’den(XP) ulaşabileceğiniz bu verileri de saklayın. Fare ve CD-ROM sürücüsü gibi sistem bileşenleri ve standart donanımlar. e-maillerinizi ve adres defterinizi bir arşiv dosyasında saklayabilirsiniz.

Ayarların saklanabilmesinde aşağıdaki ipucu yardımcı olacaktır. Diğer önemli ayarlar için de aynı yöntemi uygulayın ve onları Word’de tanımlayın. CD-ROM sürücüye daha sonraki aşamalarda ihtiyaç duyacaksınız. sabitdiski burada tan›mlanan yöntemlerle önceden bölmek mümkündür. beraberlerinde gelen sürücülere ihtiyaç duyarsınız. PC’nin CD’den boot edilememesi durumunda burada da BIOS’daki başlatma sırasını az önceki örnekteki gibi silmelisiniz. Sistemin disketten başlatılamaması durumunda. [Alt]+[Print Screen] tuşlarına eş zamanlı tıklayın. Çünkü onlar olmaksızın sistemi eski haline getirmek çok zor. Pencere. Windows XP: Windows CD’sini sürücüye yerleştirin ve bilgisayarı başlatın. 6 Bafllang›ç Disketi: Bu sayede bilgisayar Windows olmaks›z›n da bafllat›labilir. Başlangıç Disketi kartından Disket Oluştur’a ve Tamam’a tıklayın. Bu disket sabitdiski bölmek (Fdsik) ve formatlamak (format) için gerekli programları içermeli.114 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni ????????????????? Windows Kurulumu Burada Sağlayıcı (98) veya Driver Provider (Me. Tecrübeli kullanıcılar kurulum öncesinde güncel bir sürücü CD’si oluştururlar (bkz. (tarihleri Sürücü kartından kontrol edebilirsiniz). I Kaybolmamalar› için ayarlar› kaydedin 5 Windows 98/Me altından kolaylıkla başlangıç disketi oluşturabilirsiniz. Söz konusu olan sonradan satın alınan bir Microsoft ürünüdür. Hangi ayarları kaydetmeniz gerektiğinden emin değilseniz. Ancak bunlar elde yoksa veya eskiyse. CD’yle PC sadece ilk haline döndürülebilir. Daha sonra karşınıza çıkan menüden sistemi CD-ROM desteği olmaksızın başlatın. Seçeneğe bilgisayarın başlatılmasının ardından genellikle [Delete] tuşuna tıklayarak erişebilirsiniz. kişisel sistem ayarları da son derece önemli. sistem için tek bir koruma (Recovery CD) içerir. Üçüncü sıradaki Bölüm veya mantıksal DOS sürücüsü sil’den tüm mevcut sürücüleri kaldırın. Başlat/Ayarlar/Denetim Masası ve Program Ekle/Kaldır’a tıklayın. sabitdiskin yeniden bölümlendirilebilmesinin yolu açılmış olacaktır. en iyi çözüm.k WINDOWS YEDE⁄‹ » Recovery CD’leri biraz problemli Recovery CD’leriyle ilgili problemler. Ancak bu şekilde ekran görüntüsü sonradan en iyi şekilde ayarlanabilecektir. Örneğin Çevirmeli Ağ için arama parametrelerinin yer aldığı pencere. Buna ra¤men pek çok durumda. 4 Yalnızca sürücü ve yazılımlar değil. aklınızda tutmanız gereken partition’la birlikte. önceden kurulan yaz›l›mlar dahil olmak üzere. User (XP’de) ve kurulan yazılımlardan oluşan bileşenleri kaydedin. Yeni bir kurulum s›ras›nda manuel konfigürasyon mümkün de¤ildir. Partition’ları sildiğiniz takdirde. Bu adımı da gerçekleştirin. s113’teki “Kendi Üretim CD’niz” kutusu). Ağ. Pek çok PC. CHIP | MAYIS 2002 . Büyük boyutlu sabitdisklerin desteklenmesiyle ilgili soruyu Evet ile yanıtladığınızda kendinizi Fdsik yardımcı programının ana menüsünde bulacaksınız. Tüm başlangıç dosyaları yüklenene dek bekleyin ve [Enter] tuşuyla Windows kurulumunu onaylayın. Sonradan eklenen aygıtların tümü için. içindeki tüm dosyaları silmek üzere olduğunuz. [Esc] tuşuna tıklayın ve tüm partition’ların listesine ulaştığınızda herhangi birini seçip silin. Windows XP’de bu disket oluşturulamadığından sistemi kurulum CD’sinden başlatmalısınız. internetten gerekli yardımı alabilirsiniz. Karşınıza çıkan güvenlik sorularını yanıtlarken. Burada Standart Monitör ifadesini görürseniz. I Sistem disketi olmadan ifller yolunda gitmiyor [Enter]’a tıklayın. E-mail hesapları. Word’de yeni bir belge oluşturun ve resmi [Ctrl]+[V] tuş kombinasyonuyla belgeye ekleyin. XP) kısmında Microsoft ibaresinin yer alması halinde. Karşınıza çıkan komut satırına “fdisk” yazın ve I Disk partitionunu silmek: Art›k geri dönüfl yok Sinir Bozucu Bir Durum: Recovery CD’leri Windows CD’sinin yerine konam›yor. Burada da güvenlik sorularıyla uyarıla. Ardından belgeyi diğer dosyalarınızda birlikte kaydedin. Aygıt yöneticisi’nden Monitör’deki kaydı kontrol edin. Önemli Ayarlar: Kaybetmemeniz için Çevirmeli A¤ gibi önemli ayarlar›n›z› bir dokümana kaydedin. Çevirmeli Ağ. PC’nin temel ayarlarının yer aldığı BIOS’dan başlatma sırasını değiştirin. Zorunlu lisans sözleşmesinin ardından. sürücüler Windows CD’sinde mevcut demektir. Kaydetmek istediğiniz iletişim penceresini açın. Boş bir disket ve Windows CD’sini sürücülere yerleştirin. Windows 98 ve Me: Başlangıç disketini sürücüye yerleştirin ve PC’yi başlatın. Windows sistemde kurulu işletim sistemlerini tarayacaktır. üreticinin modele en uygun konfigürasyon dosyasını netten indirmek. Sabitdisk üzerinde yalnızca bir partition olması halinde (C: sürücüsü) 1’i tuşlayarak ilk partition’ı silin. ekran görüntüsü olarak hafızaya alınacaktır.

İşlem ana menünün birinci satırında gerçekleştiriliyor. exe” dos- Dosya Yedekleme: Windows’un. Windows Me’deyse “msbexp. Windows 98 kullan›c›lar›n›n ifli biraz daha kolay. Yeni bir Kuruluma başlamadan önce. Komut satırına “format c:” komutunu girin. Sabitdisk alanını her iki partition arasında paylaştırabilirsiniz. Windows 98 ve Me: Yeniden Fdsik’in ana menüsüne yönelin ve birinci satırdan birincil bölüm oluşturun. Explorer’da ise sürücü simgesinin üzerine sağ tıklayıp Biçimlendir’i seçerek gerçekleştirilebiliyor.Me) Denetim Masas›/ProgramEkle/Kald›r/Windows Kur (98/Me) veya Add Remove Windows Components (XP) üzerinden sonradan kurabilirsiniz. onu bizden saklamak istemesi inan›l›r gibi de¤il. Windows XP: Formatlama Windows XP’de yeni bir partition’ın oluşturulmasının ardından kendiliğinden başlayacaktır. Fdiskin 2 numaralı menüsünden Etkin Bölümü Ata’yı kullanın. Burada dikkat edilmesi gereken. çünkü onlar bu arac› az önce aç›klanan flekilde kurabilirler. yas›n› kurulum CD’sinin “add-ons/msbackup” dizininden çal›flt›rabilirsiniz. Bölümlendirilmemiş bir alan kalana dek partition’ları kaldırın. Soruları onaylayın ve sistem bölümüne kendini ifade eder özellikte bir ad verin. Burada iyi planlama önem kazanıyor. kullanılabilir alanın tümünden yararlanmak isteyip istemediğinizi soracaktır. do¤rudan kablo ba¤lant›s› ve pano (clipboard) da yer al›yor. Ancak Windows genişletilmiş olan kısma henüz onu sürücü olarak tanımadığından erişemiyor. en azından birincil partition’ın formatlanması gerekli. Windows XP: Bölümlendirme. Bunlar›n aras›nda evrak çantas›. hangi dosya sistemini kullanmak istediğiniz: FAT veya NTFS. 8 XP’nin Profesyonelli¤i: Microsoft’un en yeni iflletim sistemi XP ayn› ifli setup rutinindeki bir araçla gerçeklefltiriyor. Artık eş boyutlu iki bölüme sahipsiniz. Windows ME s›k›flt›r›lm›fl klasörlerin (ZIP dosyalar›) kurulumunu da es geçiyor. k I Formatlama: FAT ve NTFS dosya sistemi uyuflmazl›¤› KURULUMLA B‹RL‹KTE ANINDA » Kurulum CD’sindeki gizli cevherler Standart kurulum s›ras›nda gerçekten faydalanabilece¤iniz baz› yaz›l›mlar›n yolu kesiliyor. Olumsuz yanıt verdikten sonra birincil partition’ın kapasitesini belirleyin. partition oluştururken burada da az önceki örnek geçerli: Önce Windows için. Sabitdiski ikiye ayırmak için % 50 değerini kullanabilirsiniz. sonra da veriler için kullanılacak bölümü oluşturun. Windows 98 veya Me üzerinden partition’lara ulaşmak niyetindeyseniz daha eski olan FAT’i kullanmanızı öneririz. Özel Durum: Backup programlar› Anlafl›lmaz ama gerçek: Dosya yedekleme (backup) yaz›l›m›. Fdisk. PC’nin sabitdiskten başlatılabilmesi için. Fdsik genişletilmiş partition’da mantıksal sürü- I Do¤ru bölümlemek: Sisteme temel oluflturmak cü oluşturmalısınız. Yüzde veya megabayt cinsinden bir değer girin. Windows XP’de dosya “ntbackup. Windows 98 ve Me: Sistemi disketle yeniden başlatın. “Format d:” ile veri bölümünü formatlayın. bir bölümün aktive edilmesi gerekiyor. İlkinin ardından dosyalarınız için genişletilmiş bir partition oluşturun. Arta kalan sabitdisk alanını değer olarak girin. iflletim sistemiyle birlikte kendili¤inden kurulmuyor.msi ad›yla “valueadd/msft/ntbackup” klasöründe XP CD’sinde yer al›yor. caksınız. Bu durumda. Bir örnek: Windows için bir sürücüye ve kendi dosyalarınız içinse bir başka sürücüye ihtiyaç duyuyorsanız iki bölüm oluşturmalısınız. CHIP | MAYIS 2002 . silmeyle aynı menüden gerçekleştiriliyor.116 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Sürücü Bölme Yaz›l›mlar›: Windows 98 ve ME kurulumu öncesinde Fdisk yard›mc› yaz›l›m› sabitdiski bölümleyebiliyor. 7 Şimdi yeni bir partition oluşturmalısınız. Mantıksal sürücülerde bu adım Windows altından. Bu partition için örneğin Dosyalarım adını kullanın. taramanın ardından. Buna karşın kullanıcı hakları ve şifreleme gibi yeni XP fonksiyonlarından faydalanmak için NTFS daha iyi bir seçim olacaktır. Neyse ki bu araçlar›n tümünü Bafllat/Ayarlar (98.

Windows XP arayüzüyle ›fl›ldayacak. Kurulum klasörü için C:\Windows’u seçin. daha fazla kullanıcıyı hemen atayabiliyor olmanız. Sağ fare tuşuyla masaüstündeki herhangi bir boşluğa tıklayın ve açılan nesne menüsünden Özellikler/Ayarlar’ı seçin. ‹lk bölüme 98 veya Me’yi kurun.. izlenecek en iyi yol üç partition oluflturmak. 9 Tüm hazırlıkların tamamlanmasının ardından asıl kurulum başlayacaktır. 30 gün sonra başlatılamayacaktır.. Windows 98 ve ME: Başlangıç disketiyle sistemi yeniden başlatın ve bu kez CDROM destekli seçeneğini seçin. di¤er ikisi de iki mant›ksal sürücüye sahip geniflletilmifl bölüm olmal›. Windows CD’sini sürücüye yerleştirin. Ağın tanımlanması. standart sürücüler yerine uygun olanların kurulduğundan emin olun. Windows daha sonra parola girmenizi isteyecektir. Kurulum Bafll›yor: Yaklafl›k yar›m saat sonra PC. XP. (bkz. Örneğimizde “f:\setup” komutunu verin. Windows’un disketin başlatılması sırasında diyagnoz sürücüsü oluşturduğuna dikkat edin. Gelişmiş/Monitör’den ekran tazeleme oranını gözden geçirin. formatlamanın ardından otomatik olarak başlatılıyor. Bir sonraki adım. bilgisayar bafllat›l›rken iki sistem aras›nda seçim yapabilece¤iniz program› otomatik olarak bafllatacakt›r. gerçeklere sadık kalarak sisteminizi yeni kurduğunuzu belirtmelisiniz. adım 4). Di¤er bölümü her iki sistem için de verilerin saklanaca¤› bir partition olarak kullanabilirsiniz. Etkinleştirme işlemi online ya da telefon vasıtasıyla gerçekleşiyor. riyor. Diğer kurulum soruları ad.Me) Denetim Masası/Sistem/Hardware (XP) ve Aygıt Yöneticisi (Device Manager) kullanılabilir. ozand@yahoo. firma ismi ve kayıt numarasıyla ilgili. Bir kaç iletiflim penceresinin ard›ndan Advanced Options’a t›klay›n ve “I want to choose the install drive letter and partition during Setup”› seçin. kurulum s›ras›nda serbest seçim hakk›na sahip olursunuz. Windows görünümü sisteme yeniden hakim olacak ve grafik arabirimli. Windows XP: Microsoft’un yeni işletim sistemi. tüm aygıtları tanıması gereken donanım sihirbazını başlatacaktır. Windows hala eksik bir görünüme sahip olabilir. 98 veya Me ile birlikte kurmak istiyorsan›z. administrator olarak bilinen süper bir kullanıcıya olan ihtiyaç. onu manuel olarak kurabilirsiniz. 10 Basit Bir ‹pucu: Yaln›zca bu onay iflaretiyle.com I ‹nce ayarlar: Son rötufllar ve pratik ipuçlar› CHIP | MAYIS 2002 . Öncelikle Aygıt Yöneticisi’ni başlatmalısınız. Daha sonra kurulumu Windows 98/ME’den do¤rudan bafllat›n. En Uygun ayarıyla genellikle en sağlıklı seçimi yapmış olursunuz. ancak sistemde bir network kartının olması halinde gerekiyor. Ayrıca kullanıcı tarafından yönlendirilecek bir kurulum aramak boşuna. çünkü bu adımı çok önceden gerçekleştirdiniz. Asıl kurulum işlemi PC’nin özelliklerine göre 30 ile 60 dakika arasında vakit alır. Windows XP kullanıcıları. Bunun için Başlat/Ayarlar (98. Yeni bir başlangıç disketi oluşturmanıza gerek yok. Özel kurulum modunu işaretleyerek hangi Windows bileşenlerinin kurulacağını belirleyebilirsiniz. PC’yi tek başınıza kullanıyor olsanız dahi. ülke. örneğin True Color(32Bit)’i ve monitöre uygun bir çözünürlüğü seçin. Bu nedenle son detaylar için biraz el mahareti gerekli. Sistem bileşenlerinin listesinde sarı soru işaretlerinin varlığı. Sürücü daha sonra yeniden E harfini alacaktır. XP’yi mant›ksal sürücülerden herhangi birine kurabilirsiniz. Göz sağlığınızı korumak için. Genellikle bu değer 1024X768dir. Gerekli sürücü- I Kurulum: Sabitdisk için yepyeni bir Windows lerin kurulum CD’sinde bulunamaması durumunda. Bunlardan biri birincil. Güncelleme asla reddedilmeyecektir. CD-ROM sürücüsü için sürücü harfi bir ileriye kayacaktır. Sihirbazın direktiflerini takip edin ve lisans sözleşmesini onaylayın. sistemlerini etkinleştirme yükümlülüğüyle karşı karşıyalar. Asıl fark. Lisan. PC üzerindeki tüm haklara sahip. klavye dizilimi ve saat dilimini belirleyin. Artık. Daha sonra ekran kartı ve monitör için de. donanımın doğru tanımlanamadığı ve uygun sürücünün kurulmadığı anlamındadır. bazı tehlikeleri beraberinde geti- Kurulumun tamamlandığında dahi. günlük işleriniz için daha sınırlı haklara sahip ikinci bir kullanıcı belirlemelisiniz. Kurulum. konumlarını sizin belirtmeniz gerekir. Parola kullanımı gerçek bir koruma sağlamadığından bundan kaçınabilirsiniz. ek olarak.118 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Yeni Windows Kurulumu Ç‹FTE WINDOWS » XP ve 98/Me’yi paralel kurmak Windows XP’yi. Gerekli sürücünün CD’de yer alması halinde. bu değer 75 hertz’in üzerine olmalıdır. Bunun için hatalı kayda iki kez tıklayın ve Sürücü kartından Sürücüyü Güncelleştir düğmesini kullanın. Renk’ten mümkün olan en yüksek sayıyı. öncülü kadar çok seçeneğe sahip değil. fare destekli bir kurulum sihirbazı başlatılacaktır. New Installation (Advanced)’› seçin ve sihirbaz› takip edin. Aksi halde Windows. Son olarak Windows. Firma alanını boş bırakabilirsiniz. Saat dilimi ve bölgesel ayarlar Windows’un diğer sürümleriyle benzerlik gösteriyor. TF / Ozan Ali Dönmez. ‹pucu: Online-etkinleştirme yalnızca üç kez kullanılabiliyor. Telefonla etkinleştirme sırasında. Bazı sürücülerin eksikliği ve görüntü ayarlarının minimum düzeyde tutulması genellikle bu duruma yol açan etkenlerdir. Şimdi önceden kaydettiğiniz tüm ayarları yeni sisteme aktarın. görüntü özellikleriyle ilgili. Sihirbaz burada da işlemler boyunca size eşlik ediyor.

0 Sonuç Profesyonel çözümler Tablolar Kazananlar Test: Kurtarma Araçlar› Windows Veri kayb› ve mavi ekran gibi sorunlar. hiçbir Windows kullan›c›s›na yabanc› de¤ildir. CHIP | MAYIS 2002 .120 ‹Ç‹NDEK‹LER 121 122 122 124 126 126 127 128 Dosya Kurtarma: Veri kayb›na elveda AutoSave: Gerçek zamanda yedekleme Sistem Kurtarma: Zaman› geriye döndürme Mini Atölye: XP’nin geri yüklenmesi Image Araçlar›: Komple sistem yedekleme Mini Atölye: Drive Image 5. bozulan partisyonlar› ve kaybolan verileri yeniden oluflturan programlar mevcut. Neyse ki bilgisayar kendini ask›ya ald›¤›nda.

Asıl scan işlemi sabitdiski sektör sektör tarıyor. (heCHIP-Code DOSYA KURTARMA) Yanl›fll›kla önemli bir dosyas›n› silmifl olanlar›n. yanlış konfigüre edilmiş sürücüler ya da virüs bulaşması yüzünden oluşan hasarları tamir edebilen bir sistem kurtarma yazılımı ve önceden optimal bir biçimde konfigüre edilmiş bir sistemi depolayıp. Yalnızca eğer verilerin üzeri- eksik olan NTFS desteği. Acil durumda Windows kullanıcısının üç programa ihtiyacı var: Geri Dönüşüm Kutusu’ndan bile silinmiş dosyaları yeniden oluşturan bir dosya kurtarma aracı. Final Data’nın silinmiş dosyaları kurtarmada ulaştığı iyi nota gölge düşürüyor. gerektiğinde yeniden geri yükleyen bir image programı. EasyRecovery pas geçmek zorunda kalıyor. ya sa¤lam bir sinire ya da verileri yeniden oluflturan özel bir araca sahip olmas› gerekiyor. kullanıcı scan işlemini durdurabiliyor. Şimdi silinmiş verileri yeniden oluşturmak için size artık yalnızca kurtarma uzmanları yardımcı olabilir. FAT (File Allocation Table) bozuk değilse. Geri Dönüşüm Kutusu’ndaki veriler silindiğinde. Programların deneme sürümlerini eCHIP’te bulabilirsiniz. Tutumlu olmak isteyenler. ancak yazın Final sü. Şu sıralar piyasaya sürülmesi planlanan 2. Yazılımın hakim olduğu bir alan da sabitdisk tanısı: Bir analiz ile diskin nerelerde fiziksel hasarlara sahip olduğu açıklığa kavuşturuluyor. Üreticinin açıklamasına göre. bu üç yazılım kategorisinde en iyi programları sıkı bir teste tabi tuttu. Windows XP’de yalnızca arayüze yeni bir tasarım kazandırmakla kalmamış. Ancak üç test galibini kombine etmek. Bu harika seçenek için özel bir menü bile anlamlı olurdu. Windows onların yerini veri yazmaya açıyor. Ancak Personal Edition NTFS dosya sistemini desteklemediği için XP ile tamamen uyuşmuyor.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 121 Kurtarma Yaz›l›mlar› ‹pin Ucunda Dosya Kurtarma M icrosoft. Normal arama işlemi tüm silinmiş dosyaları yeniden oluşturamadığında. beta aşamasında olmasına rağmen CHIP testine dahil ettik. ancak bu yalnızca yeni bir formatlamadan veya virüs bulaşmasından sonra zorunlu bir hale gelebilir. optimal sonuçlara ulaşabilirsiniz. CHIP. aç›ld›ktan hemen sonra tüm diskleri inceliyor.0 sürümü XP uyumlu olacak ve böylelikle EasyRecovery’yi geride bırakabilecek. ama aynı zamanda bu kategorinin en iyi aracı. Aracın yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) şahane.04 Professionell Beta: Bu sürümü. Scan örneğinde belirginleşiyor: Seçilmiş partisyon sektör sektör inceleniyor ve normal kontrolden uzak ara daha esaslı. İkinci kritik nokta kullanım kılavuzunun çok kısa tutulmuş olması. Bunlarla birlikte. EasyRecovery’ye ayak uydurabilen iyi bir ürün. EasyRecovery 5. otomatikman güvenli bir yapı sağlamıyor. kalite noktasında. Basic sürümü edinebilir. Luna stilinde bir mavi ekran da yerleştirmiş. Kullanım kolay: Kullanıcı bir sürücü seçiyor ve Final Data tarama işlemine başlıyor. ellerinizin terlemesi ve tırnaklarınızı kemirmeniz geçmişte kalıyor. Ontrack RAW-Scan’i tavsiye ediyor.12 Personal Edition: 105 dolarlık fiyatıyla gerçi en pahalı.0 Standard: Yüksek fiyat ve Disk Kontrolü: EasyRecovery. Final Data 1. Kullanım kılavuzunda RAW-Scan’e nasıl geçileceği açıkça belirtilmemiş. Toplam olarak. Sonuç bölümünde bu soruna değiniyor ve çöküşe karşı güvenli bir Windows için iki strateji öneriyoruz. Yalnızca kafanızı çalıştırarak ve doğru araç kombinasyonuyla. Ama disket ile kurtarma bir hayli zaman alıyor. Bu RAW- ne yazılmışsa. Artı bir özellik de acil durum disketi üzerinde bir DOS sürümünün bulunması. Sonuç olarak işletim sistemi artık start almıyor. Bu işlemde 500 MByte için 40 saniyelik süre 40 dakikaya kadar uzayabiliyor. Bu ekran iş işten geçtiğinde beliriyor. Araç çok kısa bir süre içersinde silinmiş dosyaları buluyor. İçeriği az ve öz: Windows’un bir sorun saptadığı ve şimdi kapanmaya yüz tuttuğu şeklinde bir mesajdan ibaret. İşte şimdi kurtarma araçlarının ve Image programlarını kullanma zamanı gelmiş demektir. CHIP size bunları tanıtıyor ve programların zayıf ve güçlü yanlarını gözler önüne seriyor.k CHIP | MAYIS 2002 . ama bu yeni formatlamada ya da virüs bulaşmasında uyuşmak zorunda. Recover4all 2. Ancak acil durum disketi ve XP desteği gibi özellikler eksik.

ama esaslı çalışıyor. GoBack gerektiğinde seçici de çalışıyor ve tek tek dosyaları ve dizinleri yeniden oluşturma kapsamı dışında bırakıyor. çünkü program yalnızca tek bir kontrol noktası depoluyor. kontrolü sektör sektör gerçekleştiriyor.v-com.de/christian_grau/rescue/).. Recovery Genius 21st 5. “Good” ise kullanıcının iyi bir şansa sahip olduğunu belirtiyor. sisteme derinlemesine müdahale ediyor ve son derece efektif çalışıyor. Esaslı bir formatlamada araç pas geçmek zorunda kalıyor. En yici) yüzde yüz yeniden oluşturulamıyor.... bir sistem ve sabitdisk analizi sunuyor. kurulum sırasında gözetleme dışında bırakılamaması yazılımın kusurları olarak göze çarpıyor. Yine bir zaaf: Recover4all gerçi dosyaları yeniden oluşturuyor. testteki yegane Windows XP ve NTFS desteğine sahip bir ürün. AutoSave’in Backup’lar› otomatikman ve gerçek zamanda oluflturmas›: Arka planda çal›fl›yor ve gözetlenen tüm dosyalar› güvence alt›na al›yor. Dosya kurtarma. Bulunan dosyaların değerlendirilmesi uyuşuyor: “Poor” Drive Rescue’nun hiçbir olanak göremediği anlamına geliyor. Böylelikle Word ya da Excel dosyalar›n›n eski sürümleri muhafaza edilmifl oluyor. ama antivirüs yazılımıyla uyuşmazlıklara yol açabiliyor. başta gelen ilke. Eski Final 1.122 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› rümü piyasaya çıkabilecek.7: Freeware (http://home. Dosyalarda ve registry kayıtlarında yeniden oluşturma oranı teste katılanlar arasında en iyisi. Daha eski kontrol noktası (checkpoint) üzerine sorulmadan yazılıyor.com CHIP | MAYIS 2002 . yalnızca registry (kayıt düzenle- dırılmış kontrol noktalarını maalesef yitiriyor. Yeniden oluşturma neredeyse mükemmel çalışıyor. Araç. Stabilite yerinde: Beta sorunsuz çalışıyor. ama dizin yapısını değil.04’ün aksine Beta. Araç yavaş. Bu parola olmadan kullanıcı programda hiçbir ayar gerçekleştiremiyor. Bu onu gerçi işletim sistemi ile ilgili kazalara karşı duyarsız kılıyor. Püf noktas›. Drive Rescue’nun hasara uğramış bir FAT sonucunda ne Windows ne de PartitonMagic tarafından tanınan partisyonların izini sürmesi.. Tayvan kökenli yazılım. büyük bir dezavantaj sergiliyor. Eksik olan acil durum disketi. değişiklikleri depoluyor ve tek tek dosyaların ve dizinlerin yeniden oluşturulmasında bunlara başvuruyor.k AUTOSAVE »Yedekleme Otomat› AutoSave dosyalardaki ya da belgelerdeki de¤ifliklikleri saptayan ve depolayan bir yedekleme arac›. kendine özel bir DOS’ta çalışıyor. Recovery Genius her zaman parola korumalı. Master Boot Record’u okuyan ya da sabitdiskin partisyon tablosuna yazan Drive Image gibi araçlar. GoBack’te de olduğu gibi. Sanal bir sürücüde araç. konfigüre edilebilme noktasında kötü notlar alıyor. hatta formatlanmış bir FAT partisyonunda bile. Standart kurulumda ise aracın bir partisyonun yüzde 10’unu kendine ayırması ve tek tek sürücülerin. Ancak sistem kurtarma araçlar› zaman› geriye döndürüyor. işletim sisteminin en son pürüzsüz çalıştığı ana kadar saati bir zaman makinesi gibi geriye döndüren sistem kurtarma programları sunuyor. Sabitdiskinin durumu hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak isteyenler. Önceden ayarlanmış parolanın kulla. Drive Rescue’yu başlatıyor ve tıklamalarla birçok seçenek içinden geçiyor. CHIP bu tür araçların en ilginçlerini teste tabi tuttu. Bir freeware için bağışlanabilir bir günah! Sistem Kurtarma Windows ne kadar uzun çal›fl›rsa. formatlanmış partisyondan da sistemi yeniden oluşturuyor. İlk tarama pek bir başarı sağlamadı. Bir kez yanlış yazılım kurulsun.arcor. işlevsellik noktasındaki açıkları örnek bir ergonomi ile dengeliyor. GoBack’i devre dışı bırakın! Bu kez de GoBack iptal edilmeden önce konumlan- Kontrol Saati: GoBack. Fiyat›: Yaklafl›k 30 dolar Bilgi için: www. GoBack. Windows hemen veda ediyor. sürekli gözetleme. En önemli özellik. Öteki araçlarla çalışırken.0: Recovery Genius. İkinci scan. Oysa. Toplam olarak araç çok az sayıda konfigürasyon olanağı sunuyor. Bu durumda size en önemli yardımı. yalnızca kullanıcı Quick format seçeneğini seçtiğinde gerçekleşiyor. Buna karşılık yeniden oluşturma oranı (yüzdesi) çok iyi. o oranda stabilitesini yitiriyor. GoBack 3. programla birlikte çalışmıyor.. kılı kırk yararak oluşturulmuş gözetleme rutini. bu noktada elde edilen başarı sıfır. Drive Rescue 1. bu da birkaç saat sürebiliyor. Bu ikilemden zorlu bir çıkış yolu var. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri ayr›nt›lar›na dek kaydediyor. Programın bazı püf noktaları var.1 Deluxe: Roxio ürünü prog- ram. Bu durum formatlanmış bir NTFS partisyonu için geçerli değil.

önce kaldırılmak zorunda.. Testte araç güvenilir olmaktan uzaktı. Program kütüphaneleri (. kontrol noktas›n›n tarihi ve ad›yla bir pencere göreceksiniz. Kullanıcı sistemi yeniden oluş- M‹N‹ ATÖLYE »Bedava: Windows XP ile sistemi geri yükleme 1 Mükemmel konfigürasyon 2 Kontrol noktas› düzenlemek 3 Sistemi yeniden oluflturmak Sistemi yeniden oluflturma için gerekli ayarlar› Control Panel’de System/System Restore alt›nda bulacaks›n›z. Bu işlev. sistemin yeniden oluşturulmasını zorunlu kılan sorunlar için ideal. Hatta “Prevent HDD I/O” işlevi üzerinden kullanıcı gözetlenen partisyonlar üzerine bir yazma erişimini önleyebiliyor. sistem yeniden oluşturulacaktır. Eğer BIOS’un CMOS ayarları değişmişse.02: Program Windows’a özgü. Ama. CHIP | MAYIS 2002 . kullanıcının ConfigSafe’i ihtiyaçlarına göre şekillendirebilmesi. Registry. Bu da aynı şekilde bu kütüphanelere erişen öteki programlarla sık sık çatışmalara (çakışmalara) yol açıyor. ne kadar bellek yeri tahsis edece¤inizi girin. Bir kez düğmeye basın. Yazılım işletim sisteminden önce başladığı için. ‹stenilen kontrol noktas›n› içeren tarih üzerine t›klay›n. pcShadow’un şifrelendirilmiş olması. registry’yi gözetliyor ve onun kayıtlarını neredeyse tümüyle tamir ediyor. anahtarı yeniden PC’den disket üzerine geri almayı unutmayın. Ama bu ayar yalnızca saf veri partisyonları için tavsiye ediliyor. PC’ye bir anahtar aktarıyor.124 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› nım kılavuzunun derinliklerinde saklı olması ise sinir bozucu bir durum. disket olarak sunuluyor. Windows’un kendisi her bir çal›flma günü için ve önemli sistem olaylar›nda bir kontrol noktas› düzenliyor. kötü konfigürasyonlu bir yazılım olabilir. Orada ifllevi tümüyle devre d›fl› b›rakabilir ya da tek tek sürücüleri gözetleme d›fl›nda tutabilirsiniz. yazılım bunu kaydediyor ve başlangıçtaki durumu yeniden oluşturmak ya da yeniyi depolamak seçeneklerini seçiminize sunuyor. eski kontrol noktalar›n›n vadesi daha önce dolar. Aksi takdirde 85 euro’yu da unutabilirsiniz. Karmaşık olan. Kurulum sırasında araç.. System Restore’u Start menüsünde All Programs/Accessories/System Tools alt›nda bulacaks›n›z. Bunlardan biri. Dosyalarda ise durum farklı: Dosyalar sabitdisk üzerinde enkaz parçaları halinde varlığını sürdürüyor.08. Kullanıcı onları elle silmek ve bu yüzden de nerede olduklarını bilmek zorunda. Kontrol noktas› tamamsa. Sonra ilgili kontrol noktas›n› seçin ve Next üzerine t›klay›n. 85 euro’luk fiyatına rağmen. Windows çalışmadığında da işliyor. Bu durumda birkaç yüz dosyalık bir Office kurulumunda kontrolü kaybetmek işten bile değil.DLL) söz konusu olduğunda ConfigSafe sorunlu. Bunun için s28’deki ipucuna da bak›n›z. k Ayr›nt› Tutkunu: Advanced Settings’de ConfigSafe tüm de¤iflikliklerin protokolünü sunuyor. Eğer bunlar yeniden oluşturulamazsa. yeni sürümlerini yazıyor. Bir sonraki pencerede kontrol noktas›na bir ad verebilirsiniz. Bir sonraki pencerede bir takvim belirecektir. ama yerden tasarruf etmifl olursunuz. pcShadow 2. Create a restore point seçene¤ini seçin ve Next üzerine t›klay›n. Kullanıcı kurulumu yalnızca bu disket üzerinden başlatabiliyor. Sistemi geri yüklemek için. ConfigSafe 3. Pozitif olan. System Restore’da Restore my computer to an earlier time seçene¤ini seçin. “Advanced Settings”de belirli alanları gözetleme dışında bırakan profiller tanımlanabiliyor. son kontrol noktasından bu yana yürütülmüş sistem değişikliklerine dair bir rapor yaratıyor. Windows sistem geri yüklemeyi gerçeklefltirecek ve bafltan bafllayacakt›r. Program böylelikle her zaman yalnızca bir bilgisayar üzerinde çalışıyor. çünkü birçok kurulum rutini eski DLL’lerin üzerine turmaya geçmeden önce. Yazılım başka bilgisayarlarda da kullanılacaksa. ConfigSafe.39: Kurtarma araçları kervanına yeni katılan bu araç. sistem kurtarma da başarısızlığa uğruyor. Basitçe Create üzerine bas›n. pcShadow tarafından tümüyle yeniden oluşturulamadı. Kontrol noktas›ndan bu yana gerçeklefltirdi¤iniz gözetlenen sürücülerle ilgili tüm de¤iflikliklerin kaybolaca¤› yönündeki bir uyar›dan sonra. azami sürücünün yüzde 12’si olmak kayd›yla. çünkü anahtar artık elinizde olmayacaktır. ConfigSafe’in “report” işlevinden yararlanmalı. Windows ifle koyulacakt›r. De¤eri azalt›rsan›z. araç sizden talep ettiğinde. örneğin PC’yi frenleyen.

Gelecek pencerede bir ad belirlemelisiniz.com /sabu/ghost/compatible_drives. Kurulumdan sonra kullanıcının emrine Windows altında birçok program sunuluyor. Programın grafik arayüzü çok eski ve Luna tarafından şımartılmış Windows havarilerinin buna alışması gerekiyor. Dosyay› kendisinden Image’i oluflturdu¤unuz partisyon üzerinde depolayamazs›n›z. Image’ini CD üzerinde güvence altına almak isteyenlerin. Ghost’ un desteklediği bir yazıcıya ihtiyacı var. Ama bu yalnızca Windows’la birlikte hazır gelen Görev Zamanlayıcı’da kurulmuş ve bir Windows parolası girilmişse işliyor. Advanced Options alt›nda Drive Image’in ince ayarlar›n› gerçeklefltirin. Bunun kurulumun- dan sonra Drive Image ile Windows altında çalışma denemesi hata mesajlarına yol açıyor. Sık sık program kuranlar. öyle ki gelecekteki image’ler artık yalnızca bir çift tıklama gerektiriyor.powerquest. Bu arada GoBack (s122) gibi araçlarla sorunlar yaşanıyor. DriveImage Open üzerinden tüm önemli verileri yükleyecektir. öyle ki Drive Image artık yeniden oluşturabileceği hiçbir Image dosyasını bulamıyor. Bir Image-Explorer olan ikincisi ile kullanıcı Image dosyalarını Windows altında işleyebiliyor.01: PowerQuest aracı ile image dosyaları oluşturmak düşünülebilir en basit şey. Mavi ekran ve çöküşler. Bu sorunu yeni bir kurulum olmaks›z›n da halledebilirsiniz. Drive Image 5. QuickImage’i yeniden bafllat›n. Kullanım tatminkar: Tüm konfigürasyon ayarlarını yapmak ve bir image tanımlamasında depolamak için az sayıda fare tıklaması yeterli. Image’i yaratmak için Create Image üzerine t›klay›n. Bunlardan ilki Ghost aracına sahip zorunlu Boot (açılış) disketlerini yaratıyor. Bunların bir listesini. Sürüm 5’te geliştiriciler programı tutarlı bir biçimde XP için optimize etmiş ve üzerini şık bir arayüz ile sarmış. kullanıcının Windows’un görev zamanlayıcısını araması. Bundan sonra rutin Windows’u yeniden bafllatacakt›r. Reboot üzerine t›klamayla Windows yeniden bafllayacak ve her fley yeniden bir zamanlar oldu¤u gibi olacakt›r.126 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› Image Araçlar› Windows art›k bafllam›yor. Bill’in en çok sevdiği çocuğunun stabilitesini yitirmesi tehlikesi ile karşı karşıya kalıyor. Bunun zamanla DOS altında optimal disk bölümlenmesini sağlayan antika FDISK’in yerini alması planlanmış.. Bir image birkaç dakikada “taze” bir sistem yüklüyor. Bu ifllem birkaç dakika alabilir.html adresinde bulabilirsiniz. Bir başka önenmli özellik. Standart ayarlar zaten anlaml›. Aksi takdirde Drive Image çıtını çıkarmıyor ve kullanıcı bunun farkına bile varmıyor. Image olayı DOS altında konfigürasyonda olduğu gibi cereyan ediyor. Kurulum sırasında oluşturulan boot disketleri pratik. Araç flimdi DOS moduna (kipine) geçecek ve Image’i geri yazacakt›r. M‹N‹ ATÖLYE »Drive Image 5. com/driveimage/cdlist. çünkü GoBack tüm partisyonları “saklıyor”.. image’i önce sabitdisk üzerinde güvence altına almak ve sonra başka bir yazıcı programıyla yazmak zorundasınız. OK üzerine bast›ktan sonra bilgisayar›n›z kapanmaya bafllar ve Image’i yarat›r. Depolamak istedi¤iniz partisyonu seçin ve OK üzerine t›klay›n. Plan task üzerinden kullanıcı zaman planına göre Image dosyaları yaratabiliyor. Orada Image’i s›k›flt›rmak isteyip istemedi¤inizi de sapt›yorsunuz. kendisiyle partisyonların yönetilebildiği küçük DOS aracı Gdisk. Image dosyalarını ister sabitdisk isterseniz de CD üzerinde depolayabilirsiniz. Bir Image ile. birkaç dakika içinde yeniden çalışır bir işletim sistemi oluşturabileceğinizden emin olabilirsiniz. Yazılımı DOS modunda başlatmak da işe yaramıyor.0 ile mükemmel Image’lar 1 Image konfigürasyonu 2 Image yaratmak 3 Image’› geri yükleme QuickImage’i bafllat›n. Pulldown menüsü Actions’da Restore image now üzerine gidin ve gelecek mesaj› onaylay›n. Donanımınız bu listede yoksa. Save üzerine bas›n.symantec. CHIP | MAYIS 2002 . Bu yüzden baflka bir partisyon ya da yaz›c›y› seçin. Bunu kullanıcı bağlantı olarak masaüstüne yerleştirebiliyor. www. Image’lar HD (sabitdisk) ve mobil veri tafl›y›c›lar› üzerinde depolanabilir. Orada kullanıcının önce bir parola girmek zorunda olduğu vurgulanıyor. Zaman zaman olduğu gibi Windows artık başlamıyorsa.html internet adresinde bir uyumluluk listesi bulabilirsiniz. Image Filename alt›nda Image için yol ve ad saptay›n. Ancak araç her yazıcıyı desteklemiyor. fiimdi Drive Image’in DOS moduna (kipine) geçece¤i fleklinde bir mesaj belirecektir. topyekun veri kaybından sonra bile. Norton Ghost 2002: Ghost 2002 de iyi bir izlenim uyandırıyor. kullanıcı yazılımı emektar DOS’ta başlatabiliyor ve image’ini orada yeniden oluşturabiliyor. Select Partitions üzerine t›klay›n. Windows’un yine iflas ettiğini gösteren belirtilerdir. www. Bunun istisnası. Önce Open üzerine bas›n ve sonra önceden yarat›lm›fl Image tan›mlamas›na t›klay›n.

ama o zaman Drive Image size yard›m edebiliyor. Her iki araçla da çal›flabilirsiniz. sistem kurtar- şık. ma aracı GoBack’i kaldırmak daha basit bir yol. Image’leri CD boyutuna ayırmak yoluyla. DİKKAT! Norton ürünü SystemWorks Professional Edition’da Ghost ve GoBack. Ghost. Rakibi PowerQuest’ten daha fazla konfigürasyon olanakları sunuyor. gerçekten de göz alıcı olmaktan bir hayli uzak. öyle ki bunun yeniden kurulması zorunlu bir hal aldı. Temel ayarlar da istenen her şeyi içeren cinsten. Güvence altına alınmış image’lara sahip değişik partisyonlara erişim başarısızlığa uğradı. Bundan sonra DOS’a geçiliyor. kullan›c›n›n aktif çal›flmas›n› talep ediyorlar. GoBack sisteme öylesine derinlemesine gömülüyor ki.01. DriveImage’in güvenlik konseptine zarar veriyor. çünkü HDCopy “fiziksel” image sırasında öteki partisyonları da birlikte diskten temizliyor. DOS temelli araç. Ama kısa süren bir çalışmadan sonra araç sıkı bir kullanıcı dostu olduğunu kanıtlıyor. Bu yüzden hesab›n› bilenler için baflka bir çözüm tavsiye ediyoruz: Drive Rescue. ancak ayn› anda de¤il.. DOS altında güvenilir bir biçimde yazmayı olanaklı kılacak hiçbir makul uygulamanın olmaması.03: Windows XP çağında. TB-MM / Garo Antikac›o¤lu. Çözüm image’larla çal›fl›rken GoBack’i kald›rmak. bunları başka araçlarla CD üzerine yazmak ve böylelikle de HDCopy ile geri yazmak olanaklı oluyor. kurulu bir Bootmanager’i güvence altına almadı. farkl› sistem araçlar›n›n birbirine uymas› gerekiyor.tr Sonuç ‹deal kombinasyon s Üç kategorinin galiplerinden ibaret basit kombinasyonun otomatikman optimal sonuçlar do¤uraca¤›n› sananlar yan›l›yor. Oysa kombine olarak kullan›ld›klar›nda. bir ve aynı CD üzerinde yer alıyor. dolambaçlı da olsa kullanım kılavuzunda sorunun çözümü için bir yöntem açıklanıyor. Oysa Ghost ile çalışmaya başlamadan önce. küçük fareler ne için var ki? DOS gazisi güvenilir bir biçimde Image dosyaları yaratıyor ve onları emin bir biçimde yeniden oluşturabiliyor. Kurulu GoBack olmaksızın bu tip bir “fiziksel” image’i (partisyonun sektör sektör kopyalanması) yaratan ve CD üzerine yazan program. ancak pahal›. HDCopy Home Edition 1. Köklere Göre Dönüfl: Yaln›zca Boot (aç›l›fl) disketi Windows’ta yarat›l›yor. GoBack ile de sorunlar yaşadı. programlarda optik de önem kazanıyor. Kullan›c›. Bunun nedeni. Testte Ghost. Roxio aracını güvence altına alma sırasında diskten silip süpürmeyi bile başarıyor. aksi takdirde sorunlar›n bafl göstermesi iflten bile de¤il. Sadece klavye üzerinden gerçekleşen kullanım noktasında da geliştiriciler zamanın gerisinde. ‹flin püf noktas› da bu zaten. Bir Enter tuşuyla ilerleniyor. Image’larıdoğrudan CD üzerine yazma olanağının eksikliğine katlanılabiliyor. Ama HD Tronic’in geliştiricileri bunu tümüyle umursamazmış gibi görünüyor. Windows XP’nin System Restore’u ve Drive Image. GoBack ve EasyRecovery kendi bafllar›na her bir acil durum için optimal koruma sa¤l›yor. Peki bu CHIP | MAYIS 2002 . ‹lk ikisi. Buna karfl›l›k EasyRecovery sorun ç›karm›yor. Ancak bu durum. agaro@chip. gerçi Windows art›k bafllamad›¤›nda sorun yarat›yor. Ghost ilk bakışta Drive Image’den daha karmaşık görünüyor.. programlar›n bir arada çal›flmas›n› her zaman göz önünde bulundurmak zorunda. Test galiplerimiz Drive Image. Yine de. yalnızca Boot diskinin tek bir partisyondan ibaret olduğu zaman anlam kazanıyor. harmonik bir biçimde.‹ç Görünüm: Ghost Explorer Image’lar› bir dosya yöneticisi gibi yönetiyor. CHIP testinin kan›tlad›¤› gibi. sonra Tab tuşu ile. kısmen de ok işaretli tuşların devreye girmesi zorunlu oluyor.com.

NTFS sorunlu Explorer görünümü kurtarma tahmini kullan›m› çok kolay yetersiz yard›m dosyas›.128 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Dosya Kurtarma Bu programlar kaybetti¤iniz dosyalar› bulman›z› ve kurtarman›z› sa¤l›yorlar. E-Mail Hotline ücretli (yurtd›fl›) entegre hepsi otomatize bulunan dosyalar›n hangi bulunan dosyalar›n durucluster’da oldu¤u munu de¤erlendiriyor hepsi otomatize hepsi otomatize Kurulum Genel ak›fl / Sistem analizi Desteklenen iflletim sistemleri Acil durum disketi problemsiz Win 9x/Me problemsiz problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Win 9x/Me/NT/2000/XP (NTFS yok) – sadece E-Mail online maliyetler – sadece Enterprise sürümü – sadece E-Mail online maliyetler – sadece E-Mail online maliyetler – Destek Türü Maliyetler Güncelleme fonksiyonu • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. soru iflaretleri kal›yor sabitdiskler hakk›nda önbilgi faydal› • • • problemsiz Explorer görünümü ek özellikleri yok kullan›m› çok kolay ayr›nt›l› kitapç›k. NTFS problemsiz flans› yok – FAT 12 (disket).0 Standard SNRTEC snrtec.com 69 Dolar Drive Rescue 1. örneklere dayan›yor önbilgi mutlaka gerekiyor “Sanal”. iyi aç›klanm›fl – • • – sadece Quick Format’ta Explorer görünümü bozuk FAT’te diski buluyor kullan›m› kolay yetersiz yard›m dosyas›. yard›m dosyas› Teknik önbilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri kurtarma ifllemi hakk›nda bulunan dosyalar›n bir rapor haz›rl›yor say›s›n› gösteriyor taramalarda el iflleri gerekiyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 (NTFS yok) birlikte veriliyor Hotline (yurtd›fl›). FAT 16/32.com 105 Dolar Final Data 1.com 85 Dolar Recover4all Pro 2. orta Kullan›m› kolay. vasat ‹yi kurtarma oran›. Ürün Üretici Internet (www. NTFS deste¤i var. 45-59 Puan = 2 Kutu. ama NTFS deste¤i ve acil durum disketi yok. Kay›p partition’lar› bulabiliyor.’ci sayfaya bak›n›z Ücretsiz Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 81 Puan 0 50 100 73 Puan 0 50 100 72 Puan 0 50 100 66 Puan 0 50 100 79 78 95 80 74 95 50 50 74 85 55 50 63 90 55 50 vasat Bu programla iflinizi garantiye al›yorsunuz. 60-74 Puan = 3 Kutu. NTFS sadece Prof. problemsiz flans› yok FAT 12 (disket). çok iyi Ücretsiz bu yaz›l›m kolay kullan›m›yla dikkat çekiyor.04 Beta Advanced Utilities recover4all. PDF format›nda – • • FAT’te OK. Acil durum disketi yok ve deste¤i iyi de¤il. silinen dosyalar›n görüntülenmesi Explorer görünümü Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. FAT 16/32. FAT 16/32 problemsiz flans› yok • • • RAW-Scan’da çok iyi Hex editörü kullan›m› kolay yetersiz kitapç›k.12a Ontrack ontrack. 75-89 Puan = 4 Kutu. ancak fiyat› biraz pahal›. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 .) Fiyat› EasyRecovery 5. Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Silinen dosyalar›n kurtar›lmas› Üzerine yaz›lan dosyalar›n kurtar›lmas› Dizin yap›s›n› yeniden oluflturmak H›zl› tarama / FAT okuma Esasl› tarama / RAW-Scan Formatlanm›fl partition’lar›n kurtar›lmas› Ek özellikler FAT 12 (disket). bu yüzden biraz pahal›. FAT 16/32 problemsiz flans› yok FAT 12 (disket).7 Alexander Grau 122.

Website-Board elle. fonksiyon zenginli¤ine ra¤men kullan›m› kolay.co.com 30 Dolar Recovery Genius 21st 5. orta Küçük kazalar için ideal. yard›m dosyas› Ayarlanabilirlik ‹fllem hakk›nda bilgi Otomasyon / El iflleri CP’de ilerlemeyi gösteriyor bilgi yok Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Sistem çökmesinde çözüm kurulum disketten Win 9x/Me SOS-Utility DOS program›. sadece bir snapshot mümkün • • sürekli gözetliyor ve her de¤iflikli¤i kaydediyor her sistem de¤iflikli¤inden elle ve Timer üzerinden. 75-89 Puan = 4 Kutu.0 Goldensoft goldensoft. önce otomatik olarak sadece bir aktif CP konfigürasyona ba¤l› 100 MB’›n üzerinde tek tek dizinler ve dosyalar birçok iflletim sistemiyle geri yüklenebiliyor paralel çal›flabiliyor ayr›nt›l›. iyi En yüksek güvenli¤i isteyenler.) Fiyat› GoBack 3. Registry’de ufak hatalar h›z kayb› yok dosyalar› ve Registry’yi mükemmel geri yüklüyor h›z kayb› yok – – Windows alt›nda Snapshot’larla çal›fl›yor Registry’de güçlü.130 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› T TB ES ‹R 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 0 1 2 3 4 k Sistem Kurtarma Veri kay›plar›ndan sonra SystemRecovery araçlar› çaresiz kullan›c›n›n Windows’u tamir etmesini sa¤l›yorlar. Mail E-Mail ile Destek Türü • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu.tw 79 Dolar ConfigSafe 3. sürücü ve yaz›l›m kuru. Windows alt›nda. DEFRAG yapmay›n – – Windows alt›nda. 60-74 Puan = 3 Kutu.02 imagine LAN imaginelan. Geri yükleme sadece registry seviyesinde sorunsuz gerçeklefliyor. ama anlafl›l›r tek tek partitio seçimi hepsi otomatik Ergonomi Kullan›m Kitapç›k.1 Deluxe Roxio roxio. her registry/dosya de¤iflikli¤i geri yükleme için basit ve kullan›fll› asistanlar.com 40 Dolar pcShadow 2. kitapç›k çok iyi ayr›nt›l› hepsi otomatik.kr 85 Euro Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 95 Puan 0 50 100 80 Puan 0 50 100 68 Puan 0 50 100 65 Puan 0 50 100 97 94 90 85 81 76 85 80 65 75 65 70 63 76 60 60 çok iyi Baflar›l› tasar›m. kullan›c›n›n iflini kolaylaflt›r›yor. Ürün Üretici Internet (www. çok otomatize çok iyi kitapç›k CP konfigüre edilemiyor ayr›nt›l› de¤il hepsi otomatik.CP sadece elle ayarlanlumundan önce otomatik abiliyor. 45-59 Puan = 2 Kutu. Sonuç ‹fllevsellik Basit sistem geri yükleme Defrag sonras› Seçimli geri yükleme Formatlamadan sonra Çal›flma prensibi Checkpoints (CP) Sistem yedeklemesi için yer ihtiyac› Ek özellikler Sistem de¤ifliklikleri hakk›nda rapor Zaman planlay›c›s› mükemmel restore. temel konfigürasyon çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT/2000 Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor Mail. bir tane mümkün düflük minimum Install Guard kurulumdan BIOS’taki CMOS ayarlar›n› önce sistemi yedekliyor gözetliyor dosya sistemi ve registry de¤iflikliklerinde rapor Windows aç›l›fl›nda basit iyi kitapç›k CP tam tan›mlanabiliyor hepsi otomatik. ince ayarlara genifl olanaklar problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP Windows alt›nda DOS modunda çal›fl›yor 90 gün ücretsiz (OEM d›fl›nda)) – Windows aç›l›fl›nda basit. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . Ancak bu fiyata çok az fley sunuyor. kötü Kullan›m› kolay bir araç. Recovery Genius ile do¤ru bir seçim yapm›fl olurlar. dosyalarda çok iyi büyük problemler.com. CP koruacil durum disketi yok mal› Web formuyla.08. dosyalarda zay›f h›z kayb› yok – – Sistem dosyalar› ve Registry’de Snapshot’lar Registry’de zay›fl›klar.39 Comjoa pcshadow. ince ayarlar el ifli gerektiriyor problemsiz Win 9x/Me/NT/2000/XP – Windows aç›l›fl›nda pratik. kullan›m› kolay. sistemdeki tüm de¤ifliklikleri sürekli gözetliyor. dü¤me t›klama eksik.

acil durumda kendisini Windows’tan ba¤›ms›z k›lan bir Boot (aç›l›fl) disketi sunuyor mu? • • • •. kilitlenme yok Data Keeper (Backup) mükemmel çok iyi. Linux ext2/swap problemsiz. daha kurulum s›ras›nda donan›m ve iflletim sistemine dair bir analiz sunuyor mu? Araç. Uzman kullan›c›lar için bir çok konfigürasyon seçene¤i mevcut.de/english. güncellemeler ücretsiz • web. testte yaklafl›k %50 •.htm 50 Euro j ‹fllevsellik Programlar kriz durumlar›nda kendilerini kan›tlamak zorunda.com 70 Dolar HDTronic EDV-Service hdtronic. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon Windows’ta. Eyleme geçmeden önce programlar kullan›c›y› sistem ve durumu hakk›nda bilgilendirmek zorunda. yaz›c›y› destekliyorsa – iyi. OS2 – • • • •. iyi Norton ve Powerquest gibi devlerin karfl›s›nda HDCopy ezilmiyor ve baflar›l› bir ürün sunuyor. NTFS. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta. disket Win’de – FAT. 60-74 Puan = 3 Kutu. Özetle ‹fllevsellik Desteklenen dosya sistemleri Partition geri yükleme GoBack’le problemler DOS/Windows arayüzü Görev zamanlay›c› Image’i sonradan düzenlemek Image bölmek (split) Image s›k›flt›rmak fiifre korumas› Do¤rudan CD’ye yedekleme Stabilite ve çal›flma Ek özellikler FAT. Linux ext2/swap problemsiz. XP’yi desteklemeyenler eksi puanlar ald› ve Me üzerinde test edildi. NTFS. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) • (opsiyonel) •. mail. bir y›l ücretsiz Kurulum Destek Türü Güncelleme fonksiyonu %20 Ergonomi • = evet – = hay›r De¤erlendirme kutucuklar›: 90-100 Puan = 5 Kutu. Öteki kategorilerdeki programlarla uyumluluk için de art› puan verildi. telefon web’den. 0 Windows çal›flmak zorunda Testlerde Windows XP kullan›ld›: Araçlar›n gelecekte de ifle yaray›p yaramayaca¤›n› görmek istedik.) Fiyat› Drive Image 5.com 70 Dolar Norton Ghost 2002 HDCopy Home Edition 1. Ürün Üretici Internet (www. FAT32. ayr›nt›l› partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4.’ler basit de¤il iyi partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/2000/XP/ DOS j Destek Kullan›c› nerede tatminkar bir yard›m elde ediyor? Yaln›zca internette mi. bir y›l ücretsiz • web.0/ 2000/XP/DOS. FAT32. image DOS’ta FAT. 75-89 Puan = 4 Kutu. faks sadece web. disket Win’de – j Kurulum Program. yard›m dosyas› Teknik bilgi gereklili¤i ‹fllem hakk›nda bilgi Temel konfigürasyon TEST KR‹TERLER‹ Destek ‹fllevsellik Kurulum Genel ak›fl Desteklenen iflletim sistemleri Boot disketi %10 %60 %10 • web. 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | MAYIS 2002 . telefon. FAT32. kilitlenmiyor kendili¤inden aç›lan im.03 Symantec symantec. testte yaklafl›k %50 • (opsiyonel) •. telefon program›n içinde. Bu yüzden örne¤in formatlanm›fl bir sabitdisk gibi felaket senaryolar› simülasyonuna gittik.132 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Kurtarma Yaz›l›mlar› TB ES ‹R T 5| 2 002 ‹NC‹S‹ 1 2 3 NASIL TEST ETT‹K? k Image Araçlar› Her fley için çok geçse bir Image dosyas›na ihtiyaç var. Araçlar ne gibi performanslar getiriyor? Yapmay› planlad›klar›n› kullan›c›ya bildiriyorlar m›? Kullan›c› sistemini kurtarmak istedi¤inde onu yüzüstü mü b›rak›yorlar? iyi Drive Image sorunsuz çal›fl›yor ve h›zl› image almak için ideal bir program iyi ‹yi bir program.0/ 2000/XP/DOS mükemmel. Birkaç dakika sonra yeni bir Windows’unuz olacak. NTFS problemsiz. iki defa kilitlendi GDisk (FDISK benzeri) iyi k›smen kötü aç›klanm›fl partition hakk›nda önbilgi faydal› ilerleme göstergesi çok iyi problemsiz Win 9x/Me/NT 4.01. 45-59 Puan = 2 Kutu. Toplam De¤erlendirme ‹fllevsellik (%60) Ergonomi (%20) Kurulum (%10) Destek (%10) Fiyat/Performans 92 Puan 0 50 100 85 Puan 0 50 100 83 Puan 0 50 100 90 95 100 85 86 84 100 70 79 84 95 90 j Ergonomi Kurtarma araçlar› sisteme derinlemesine müdahale ediyor.01 PowerQuest powerquest. yoksa bir de dan›flma hatt› mevcut mu? Çok önemli bir nokta: Bu yard›m ona ek maliyet getiriyor mu? Ergonomi Kullan›m Kitapç›k. CD’den de partition tan›nm›yor konfigürasyon ve image DOS’ta. yaz›c›y› destekliyorsa iyi.

Ve söylenen söz tamamıyla değişti. Bunların hiç de hayal olmadığını. İlk kısmı ise çalışmaları tamamlan- mış. Bu konuda uzun zamandır planlamalar. yeni bir anlayışın. Açıklamalar. Verdiğimiz örneğin.NET CHIP | MAYIS 2002 .NET. B ilindiği gibi Microsoft.NET konusu çok büyük bir yer kaplıyor bilgisayar dünyasında.NET bu teknolojileri barındıran bir olgu.NET örneklerinden biri. nihayet Microsoft son bir yıldır bahsedilen . uzun zamandır yeni bir teknolojinin. kullanım için pilot bölgeler bekleyen bir proje. Son Compex Fuarındaki akıllı evleri görenler. organizasyonlar ve çalışmaların yapıldığını çoğu kişi bilmekteydi. Bilindiği üzere Microsoft’un en son çıkardığı .” Bugünlerdeyse . ilerideki . Örneğin işyerinizden evinizdeki buzdolabınıza bağlanarak eksik olan malzemeleri listeleyip. yine internet üzerinden bir alışveriş mağazasına girerek sipariş verebiliyor olacaksınız.NET teknolojisinin gelebileceği noktaları gözlerinde canlandırabilmişlerdir. Her Yerde Sizler için toplam iki bölümden oluflan Sharepoint dosyas›n› aç›yoruz. Çok kısa . Konumuz ise Sharepoint. Bunlarla ilgili bazı somut veriler yakın zamanlarda görülmeye başladı bile. “Her eve bir bilgisayar. İşte . Çünkü hep filmlerde gördüğümüz o teknolojiler artık yakınımızda gibi gözüküyor. kulaktan dolma bilgiler. Veya yine internet üzerinden evinizdeki kombiniz içinde bulunan Windows CE’ye bağlanarak ev sıcaklığına bakarak.NET konuşmalarından önce Microsoft tarafından söylenen bir slogan vardı.. hatta bir çoğunu şu an bile yapabileceğinizi söylemeliyiz. ısıyı uzaktan ayarlayabileceğinizi düşünün. “Her zaman. Bahsettiğimiz konu . beklenen ve hayal edilen bir çok konudan sonra.NET konusunda gözle görülür adımlar atmaya başladı.NET teknolojisi planları içindeki bu yönde çalışmalar yapması planlanan ilk .134 ‹Ç‹NDEK‹LER 135 136 140 Sharepoint Team Services: Intranet ve internet ortam› Sharepoint Kurulumu: Office veya Frontpage XP CD’sinden Hizmetlerin Kullan›m›: Linkler ve listeler Kolay ‹nternet ve Intranet Çözümü Her Zaman. yeni bir oluşumun duyurularını yapıyor. bilindiği gibi .. Buzdolabınızda Windows CE işletim sistemi olduğunu düşünün. Yani bir çok yeni teknoloji artık kapımızda. son kısmını zaten yapabiliyorsunuz. Kolay Intranet ve internet web yap›s› oluflturman›n ideal yollar›n› hep beraber inceleyece¤iz. Yani Microsoft’un . her yerde bilgisayar!” Bu gerçekten de heyecan verici bir slogan.NET den bahsetmek gerekirse.

NET üzerine uygulama geliştirmeyi sağlayan bir çok programlardan oluşuyor. Sharepoint Team Services. Windows 2000 Server. (SQL Server istiyorsanız. Sharepoint Team Services 2.k visinin yanında bu servisi de vermek için çalışmalara başlamış.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET 135 Sharepoint Team Services uygulaması ise Visual Studio .com/. Bizim önerimiz. İlki lisans konusu. onun da lisanslı olması gerekiyor. SharePoint Team Services kullanarak biraz geliştirme çalışması ile neler yapılabileceğine dair internette örnek bir site görmek isterseniz.. Programlar: Microsoft Internet Explorer Kurulum Bilgileri: STS CDKEY ekran›. Bizim Önerimiz 256Mb Ram nize bir SQL Server kurmuşsanız. Eğer kurulumdan önce makine- küçük bir sürümü olan MSDE sürümünü makinenize kurarak..) Dikkat! Lisanslama ile ilgili belirgin olmayan bir nokta mevcut. Bahsedilen sadece Windows ve Frontpage XP lisansları. sayfalarınızı yapmak için getirilmiş bir lisanslama. kullanacağı tablo ve detaylı kayıtları onun içinde saklıyor. Diğer bir özelliği de tamamen veritabanı üzerine çalışan bir uygulama olması. 1. kesin rakamı siz belirleyebilirsiniz. Sharepoint konusuna kesin bir dönüş yapacak olursak. Bu konu hakkında daha detaylı bilgiye http://www. Belki de Sharepoint Team Services’ın en büyük dezavantajı da bu. Windows 2000 Advanced Server. Microsoft’un yeni geliştirmeye başladığı ve yeni yeni ürünlerine entegre ettiği “webbot” teknolojisi. ASP veya JAVA değil. Sharepoint Team Services uygulamas› nedir? Sharepoint Team Services uygulamasının amacı.75 ve üstü.0 ve üstü. Bunun dışında başka bir uygulamanız yoksa. çok hızlı bir şekilde çok kolay kullanımlı bir intranet veya internet ortamı sunmak. Profesyonel olarak geliştirme yapıp satmak istiyorsanız ne gibi bir lisanslama kullanacağınızı ve projenizi satarken bir telif ücreti ödeyip ödemeyeceğinizi ne yazık ki biz tam olarak bulabilmiş değiliz. kendi ser. cewsharepoint. Örneğin http:// myhosting. Bu gereksinimlere bir göz atalım: Bilgisayar: En az Pentium 200. Genel anlamda takım çalışması yapan departmanlar için düşünülmüş olan bu uygulama.com/frontpage/ sharepoint/WPP. (verdiğimiz adresler şu an o şekilde çalışıyorlar). iki farklı şekilde karşımıza çıktığını söyleyerek sözümüze başlayabiliriz. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını bir web sunucusunda çalıştırabilmek için. IIS 5. Bizim Önerimiz Pentium III Bellek: En az 128Mb RAM. yazımız iki bölümden oluşacak.NET.htm gibi internet sayfalarından bu tür servisler veren şirketleri ziyaret edebilir ve ayrıntılarına göz atabilirsiniz. makinede bir SQL Server göremezse. Microsoft ile özel bir anlaşma yapmanız gerekiyor. satmak istemeniz durumunda lisanslamada bir soru işareti doğuyor.0 ve üstü. Bu şekilde tüm veritabanı bağlantı ve kullanım işlemlerini kurulum sırasında otomatik olarak yaparak sizin ek bir işlem yapmanıza gerek bırakmıyor. Bir çok yurtdışı internet servis sağlayıcı ve web servisi veren firma. o zaman SQL Server’ın daha CHIP | MAYIS 2002 . Bu da ticari anlamda Sharepoint Team Services programını kullanarak bir web projesi yapıp. üzerinde biraz değişiklik yaparak istediğiniz tüm amaçlar için kullanabileceğiniz bir hale gelebiliyor.com/svcpage. Bu ürün de . Geliştirme yaparken çok açık olmayan bu teknoloji yüzünden çok büyük sıkıntılar çekmek mümkün. web Sayfalarının ihtiyacınıza göre değişmekte. O zaman bu ürün lisansı için sadece Frontpage XP lisansı olması yetmiyor. sadece kendi makinenize kendi Harddisk: En az. Eğer kurulum sırasında Sharepoint Team Services. Ancak bu hizmeti bir servis olarak vermek ve bu işden para kazanmaksa amacınız. İkinci önemli nokta ise sistem gereksinimleri. 5. Kullanmış olduğu teknoloji. Microsoft Windows 2000 Datacenter Server. Office 2000 ve üstü. 70MB ve her farklı web için artı 5MB.hostinguk.. kurulum sırasında SQL Serverı algılayarak direk onun üzerine. çalışacağı tabloları ve diğer kayıtları yaratıp kurulumu bitirebiliyor. ‹flletim sistemi: Microsoft Windows XP Professional.microsoft. Microsoft Data Engine (MSDE) veya Microsoft SQL Server 7.. Sharepoint Portal Server En başta da söylediğimiz gibi.htm adresinden ulaşabilirsiniz. Beraberinde ise IIS üzerine Frontpage Server Extensions 2002 uygulamasını da zorunlu olarak yüklüyor. Netscape Communicator 4. Web Presence lisansı denen bir lisans çeşidi için Microsoft ile anlaşmalısınız. bize göre Türkiye’de Setupse. Windows 2000 Professional. yurtdışında gittikçe yaygınlaşan bir servis. Gelecek ay ise ayrıntılı bir şekilde ücretli olarak satılan Sharepoint Portal Server’dan bahsedeceğiz. http://www. net/hosting/sharepoint.Exe: ‹lk kurulum ekran› STS. ancak daha önce belirttiğimiz gibi SQL Server yerine beraber ücretsiz olarak gelen MSDE sürümünü kullanabilirsiniz. Microsoft Sharepoint Team Services uygulamasını çalıştırabilmemiz için iki önemli noktaya göz atmalıyız. http://www. kurulumu Internet Information Server olan bir makine üzerine yapılıyor. Bu ayki yazımız sadece Frontpage XP veya Office XP satın aldığınızda CD ile beraber yanında ücretsiz olarak gelen Sharepoint Team Services ile ilgili detayları içerecek. gerekli başka bir lisans bulunmuyor.asp.0 Sharepoint Team Services nerelerde kullan›labilir? Microsoft Sharepoint Team Services. çalıştırdığınız makinedeki Windows İşletim sisteminin lisansının olması ve de bir adet Frontpage XP lisansının olması yeterli.

kurulum sırasında STS. Biz makinemizin ismini “CIHANXP” koyduk ve Internet Explorer’da CIHANXP yazdığımızda bu sayfa geliyor..bilgisayarhastanesi. Daha önce de belirttiğimiz gibi. mevcut ana sitelerimizin yönetim konsollarına erişebileceğiSanal Sunucu: Site ana yönetim konsolu. sitemize ait yönetim sayfası. Belirli bir siteye ait özel ayarları yapmak içinse. MSDE bu tip bir uygulama için ne kadar yeterli görünse de ve ücretsiz bir ürün olsa da. miz bir ekran görülüyor. Microsoft Data Engine: MSDE kurulumu.. Bu adresten Microsoft Sharepoint Team Services ile. geliştirme aşamasından sonra. eğer makinede SQL yoksa. Ve işte kurulduktan sonra Internet Explorer’da görünen ilk sayfanız. Administrative Tools’dan Microsoft Sharepoint Administrator linkine tıkladığımızda karşımıza gelen ilk ekranda. CD’nizin içinde bulunan \SHAREPT dizini altındaki SETUPSE. Şu anda bulunduğumuz sayfa. Bilgisayar Hastanesi: http://www.EXE dosyasını çalıştırarak kuruluma başlayabilirsiniz.com. Şimdi SharePoint içinden nasıl yedek alındığına bir göz atalım. o zaman bu makineye Sharepoint Team Services kurulduğu anda bütün internete bağlı olan kişiler. o sitenin adının hemen yanında bulunan Administration yazısını tıklamamız gerekiyor. aynı şekilde diğer makineler de CI- Sunucu Yönetimi: STS ana sayfas›. örneğin www. otomatik olarak Microsoft Data engine olarak adlandırılan MSDE kurulmaya başlanıyor. Sitemizin yedeğini alabilir. HANXP yazdığında Internet Explorer içinden bu sayfaları görüntüleyebilecekler. Eğer bu makine bir network ortamındaysa. makinede bulunan Internet Information Server herhangi bir domain ismini host ediyor diye düşünürsek.turkdestek. dosyaların kopyalanması işlemi için Install dememiz yeterli. MSDE’ye çok fazla güvenmemeniz ve daha önceden SQL’i kurmanız. son zamanlarda bir çok uygulama gibi web tabanlı. Dosyaların kopyalanması sırasında eğer sistemde Microsoft Sharepoint Team Services tarafından SQL Server bulunmadıysa. Bu hareketinizin sitenizde bir problem olduğu ve yedeklerinizden geri dönmeniz gerektiği durumlarda. Aç›l›fl: STS’mizin ilk sayfas›. Yedek alırken de birazdan SharePoint içinden göreceğimiz yedeğin dışında SQL’in içinden de kullandığınız database’in yedeğini almanız en önemli tavsiyelerimizden. Internet Information Service yüklü olan makinemizde kurulumdan önce SQL Server kurup kurmayacağımıza karar vermeliyiz. direk MSDE’yi kuruyor.bak gibi yedek alacağımız dosyanın adını. hayatınızı kurtaracağını rahatlıkla söyleyebiliriz. internette de bizim gördüğümüz kadarı ile sorunsuz çalışıyor.com. Kısacası Sharepoint Team Services sadece intranette değil. nelerin makinenize kurulacağını belirten konfirmasyon ekranı görüntüleniyor. burada normalde mönülerde görmeye alıştığımız tüm ayarlara ulaşmamız mümkün. Bu adımla beraber. Daha öncede bahsettiğimiz gibi. bu sharepoint standart sayfaları görebilecekler. Sizlere bu noktada tavsiyemiz. ileride sık sık kullanılacak olan rolleri tüm web siteleri için belirlemek. eğer SQL Server kurmazsak kurulum sırasında otomatik olarak MSDE kurulacak ve bütün bilgiler bunun içine yazılacak. Sharepoint Team Services yönetimi de web tabanl› Microsoft Sharepoint Team Services yönetimi. Ancak buradan yapılabilecekler. neler yapılabileceğinizi görmeniz mümkün. karşımıza hem yedek alabileceğimiz hem de bir sorun durumunda yedeklerden dönebileceğimiz bir ekran geliyor. Bu ekranda CD-ROM üzerinde veya lisans üzerinde yazan 25 haneli numarayı girip bir sonraki adıma geçebilirsiniz. Diğer yandan.bak gibi bir k CHIP | MAYIS 2002 . SQL ile ilgili bağlantılarını sağlayabiliriz. Burada backup satırına c:\trweb. dosyaadı.136 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint ????????????????? Team Services ve dünyada yapılmış ilk ve tek SharePoint Team Services Commerce sitesini size öneriyoruz. Burada site yedeklemesinden ve SQL’den bahsetmişken önemli bir noktaya deyinmek istiyoruz. Sharepoint Team Services kurulumu? Kurulum için Office XP veya Frontpage XP CD’sine ihtiyacımız bulunuyor. Burada üst tarafta göreceğiniz üç seçenek de. Bir sonraki ekranımız cdkey ile ilgili. eğer sizin için önemli bilgilerin tutulacağı bir web sitesi hazırlıyorsanız. Buradan Backup and Restore Database seçeneğine tıkladığımızda. Onay: STS konfirmasyon ekran›. Ardından gelen lisans sözleşmesi adımını da geçtikten sonra. Mevcut sitemizin yönetim sayfasına girdikten sonra. yine genel olarak bu sitelerin yönetimi ile ilgili. asla SQL’in sağlam database yapısı ile yarışamayacağı açıktır.

Bu ekran. karşımıza. İlk karşımıza çıkan ekran. kontrol etmekte fayda var. User Account Limits ise. ayrıntı gibi dursa da önemli olabilecek bir ayar. Burada vereceğiniz sayı ile bu sorunun önüne geçilebileceği düşünülmüş olmalı. Bu düşünceden yola çıkılacak olursa alt web’ler çok anlamlı geliyor. Yine. mayan linkleri bulmanızı ve hatta düzeltmenizi sağlıyor. Alt web sitelerinden bahsetmiştik.k Merkezi: Site yönetim sayfas›.138 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services formatta yazıyoruz. Burada belirtmek istediğimiz başka bir ayrıntı ise. Dosyanın gerçekten oluşturup oluşturulmadığını. şirket içi web çözümleri için düşünülmüş. Dosya adını yazdıktan sonra backup butonuna bastığımızda. bu sitenin yönetimini o kullanıcıya devredebiliriz. o siteye ait yerel kullanıcılar yaratıp onlara kullanıcı rollerinin kontrol edilmesi gibi bazı önemli görevleri gerçekten taktir edilecek derecede başarı ile gerçekleştiriyor. şirketteki satış. o makine üzerindeki tüm siteler için genel ayar diyebileceğimiz nitelikteki. Alt web yaratmak: En başta da dediğimiz gibi. Restore: STS içinden yede¤i al›nm›fl dosya. Recalculate web. Server Health bölümü alt web sitelerin kontrolü. site içindeki tüm linkleri kontrol ederek. üstteki web sitesinden tamamen bağımsız ayarlarla.. Şimdi ise yine o seçtiğimiz sitenin ince ayarlarını yapabileceğimiz bir ekrana giriyoruz.. Bunun için Go to site Admi- da haklar verebiliriz. Her türlü ayarı yaparken göz önünde bulundurmamız gereken bir ayrıntı daha var. Aynı database’in yedeğini SQL’in içinden aldığınızda dosya boyutunun çok daha büyük olduğunu göreceksiniz. sitenizin çalıştığı makinenin ve hattınızın hız durumuna göre Sunucu Montrolü: Web sunucusundaki problemleri bu ekrandan tespit edip çözebiliyorsunuz. önemli gördüğümüz Server Health bölümünden bahsetmek ve sonra da subweb dediğimiz alt web sitesinin nasıl yaratıldığını göstermek istiyoruz. database bağlantılarının belirlenmesi gibi ayarları içeriyor. Burada vereceğimiz rakam. Ancak istersek de Click here to add or delete accounts butonuna tıklayarak. STS aslında. şirket içinde oluşacak projeler ya da takımlar için bir bilgi paylaşma ve ortak çalışma alanı olarak düşünülmüş. seçtiğimiz siteye ait olan yedek alma. önceden aklımıza gelmeyen bir çok problem bir anda çıkabilir. yani istersek bir ağ içindeki kullanıcılarımızı buraya ekleyip. kullanıcı rollerinin belirlenmesi gibi ayarları içeriyordu. Bu yüzden nistration for (Site Adı) yazan yere tıklıyoruz. kullanıcı olarak hak yaratılmamış kimselerin siteye bağlantı kurmasına izin verilip verilmeyeceğini Anonymous dediğimiz ayar ile belirliyoruz. başka kimsenin bağlanamaz hale gelmesine sebep olmak eski bir atak şeklidir. Bu rakama. bu ekranların kafa karıştırmaması için şöyle bir açıklama yapmak istiyoruz. bozulmuş ya da çalış- Sa¤l›k Raporu: Server Health raporu. Yedekleme: Ayn› ekrandan hem yedek alabilir hem de yedeklerinizi geri yükleyebilirsiniz. Az önce inceldiğimiz ekran ise. Ayrıca değiştirilmiş ve devreye girmemiş bazı spesifik ayarların da devreye girebilmesi için bu seçenek kullanılıyor. sitemize kimlerin hangi roller ile bağlanabileceğini belirliyoruz. Dolayısıyla her ne kadar ürün sınırlarını kodlar ile geliştirsek de. sitemiz için daha önce IIS’in mönülerinden yapmaya alışık olduğumuz tüm ayarları içeriyor. User and Roles kısmında. hem güvenlik aşamasında çok daha dikkatli olmakta fayda var. STS’in Windows’un güvenlik ayarlarını kullandığı. hem yedek alırken. aynı anda sitenize kaç kişinin bağlı kalabileceğini belirliyor. karar vermek en iyisi. yedek alınacak ve en baştaki yönetim konsolu ekranımıza geri döneceğiz. İstersek açtığımız alt web sitesinin yöneticisi olarak başka bir kullanıcıyı seçip. Diyelim ki şirketiniz için bir intranet sitesi düşündünüz. Yine yönetim ekranından ulaşacağımız. bu açıklamalarımız alt web siteleri için de geçerli. database’in senkronizasyonu. Buradaki tüm ayarları açıklamaya yerimiz müsait olmadığından. Karşımıza bir çok yönetim ekranı çıkıyor. server’a kaldırabileceğinden daha fazla sayıda bağlantı kurup bunları kapatmayarak. Bir çok kişi bilir ki. pazarla. CHIP | MAYIS 2002 . onlara çeşitli görevler vererek sitemizin yönetimini de paylaştırabiliyoruz. Bu ürün daha çok intranet dediğimiz.

MCP+I CHIP | MAYIS 2002 . Bunu yapmak için Ana sayfada Anouncements yazısı üzerine tıkladıktan sonra gelen pencerede Modify Settings And Columns bölümüne tıklayıp Change General Settings bölümüne girip. Şekilde de görüldüğü gibi Modify Settings And Columns linkinden geldiğimiz ekranda Add a new Column seçeneği bizi şekildeki gibi bir ekrana getiriyor. Böylece bir newsgroup gibi web üzerinden tartışma odaları açabilme özelliğini de kullanabiliyorsunuz. seçilebilir başlıklar (Combo Box). Varolan Word. bağlı bulunduğu web sitesinden tüm ayarları almasını da sağlayabiliriz. Listelerin en güzel özelliklerinden biri ise. tarih içerikli. cin@turkdestek. Daha sonra. Ana sayfadaki seçeneklere devam edecek olursak. uygun yetkilerle verebilirsiniz. Telefon Listesi veya başka istediğiniz bir isim verdikten sonra. Tabii bu ismi değiştirmeniz sizin elinizde. Ve örneğin siz İsim bölümünde istediğiniz bir ismi seçiyorsunuz. Ekranda istediğimiz verilerin girişini yaparak Save and Close seçeneği ile verilerimizi kaydedebiliyoruz. Acrobat vb. Yaratabileceğimiz tüm listeleri şekilde de görebiliriz. Bu yönetim sayfalarına ister Administrative Tools altından girebilir. Excel. Bir sonraki işlemimiz ise. Bu seçeneği de YES diyerek OK dediğiniz anda. Bunu da özel filtrelerle yapabiliyor. isterseniz de ana sayfada yukarı bölgede bulunan Site Settings linkine tıklayarak ulaşmanız mümkün. güvenlik ayarlarının bağlı bulunduğu site ile aynı olup olmamasına karar veriyoruz. ana sayfada üst bölümde bulunan Create butonuna tıklayarak Custom List’i seçmeniz gerekiyor. Sharepoint Team Services uygulaması bir çok listeden oluşuyor. Yeni Sayfalar: Liste görüntüleri. Bu bölüm içinde istediğimiz isimlerde başlıklar oluşturarak. giriş yapacağımız bilgileri bu başlıklar al- tında görebilme ve kaydedebilme şansını kazanmış olacağız. her türlü dosyayı bu Documents bölümünde istediğimiz şekilde bölümler oluşturarak içlerine yerleştirebiliyoruz. Subweb’i yarattıktan sonra bu sitenin de. verinize çok kolay ulaştırabilmesi. Telefon Listesi olduğuna göre bu yolla. Documents bölümü de çok işe yarayabiliyor. Ve yaratacağımız başlık değişik formatlarda değişik tiplerde olabiliyor. tekrar Modify Settings And Columns linkine tıklamamız gerekiyor. İsim. Örneğin listeniz çok kabardı ve çok fazla kaydınız var. Çünkü ilk gelen ekranda. Sharepoint Team Services kullan›m› Kullanımı çok basit olan Sharepoint Team Services uygulamasının genel kullanım bilgilerine bakacak olursak ilk ekran üzerinde çalışmak yeterli olacaktır. Ekranda gördüğünüz Filter seçeneğine tıkladığınız anda her başlığın üstünde birer combobox’lar çıkıyor. Eğer ihtiyacımız olan liste kayıtlı seçenekler arasında yoksa. Böylece ortak dosyalara intranet veya internet üzerinden çok kolay bir şekilde ulaşmak mümkün. Bu site içinde kendine ait kullanıcı bilgileri ve görevleri oluşturabileceğimiz gibi.140 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET Sharepoint Team Services ma vs. Duyurular zaten ana sayfada standart olarak Anouncement adı ile geliyor. Yeni listeler: Yeni liste oluflturma. gibi her bir grup için bir alt web sitesi açabilir ve o alt sitenin yönetimini o gruptan bu işi yapabilecek bir arkadaşa. E-Mail. butonuna tıklayabiliriz. bu alt web’in adının. Eğer SharePoint dersek en başta gördüğümüz ana SharePoint ekranına çok yakın bir ekran ile karşılaşacağız. Fax başlıklarını oluşturuyoruz. Telefon Listesine tıkladığımızda gelen ekranda New Yeni Bafll›klar: Yeni bafll›k oluflturma. Bu listeler sayesinde. Alt web yaratmak için bulunduğumuz yönetim sayfasından create subweb’e tıklıyoruz. Örneğin para içerikli. boş bir liste yaratmış oluyorsunuz. Eğer internette veya intranette belli tartışma grupları yaratmak istiyorsanız. Alt A¤lar: Subweb yaratmak. Örneğin ana sayfada duyurular ve sizin kendi hazırladığınız telefon listenizi göstermek istiyorsunuz. Sharepoint Team Services yönetimini bir önceki konumuzda açıklamıştık. Bir diğer seçenek ise Discussion Board. istersek ana sayfada sol tarafta bulunan Quick Lunchbar’da bu listenin bir kısayolunun link olarak gözüküp gözükmemesini belirleyebiliyoruz. Cihan Baykal. Artık. Son olarak vermemiz gereken karar ise. Eğer bu alt web’in tüm tasarımını biz yapmak istiyorsak. blank web seçip Frontpage’de istediğimiz gibi dizayn edebiliriz. Yeni bir telefon listesi tarzında liste yaratmak içinse. Sadece o isimlerle başlayan kayıtlar anında karşınıza gelebiliyor. listemizin içinde bulunan başlıkları oluşturmak. Telefon. bu alanı kullanmanız mümkün. custom list seçeneği ile kendi listemizi de oluşturma şansımız var. Bunun için OK dedikten sonra. ismi istediğiniz şekilde değiştirebiliyorsunuz. kendine ait daha önce incelediğimiz site yönetim sayfaları ile aynı özelliklerde bir yönetim sayfası olacaktır. bu sitenin sharepoint tabanlı mı yoksa (boş) blank bir web sayfası olmasını mı istediğimiz. verilerinizi daha anlamlı bir şekilde diğer kullanıcılarla beraber sizin de görebilmeniz mümkün oluyor. Soyad. kullanım için gerekli tüm linkler bulunuyor. çoktan seçmeliler gibi.com / MCSE.

Windows XP Powertoys paketinin en önemli parçalarından biri olarak göze çarpıyor. bu paketle neler yapabilece¤inizi ve çeflitli XP araçlar›n› sizler için inceledi. Powertoys ve PlusPack’i eCHIP’ten PC’nize yükleyebilirsiniz. Ayrıca ilerleyen sayfalarda Windows XP’nin haberiniz olmadan sisteminizin bilgilerini Micorosft’a göndermesini engellemek için kullanabileceğiniz ücretsiz yazılım XPAntispy’ı yakından tanıyacak ve Plus! for Windows paketi için alternatif bir paket oluşturacaksınız. Bu nedenle. Windows XP’nin yay›nlanmas›ndan k›sa bir süre önce Powertoys paketini ücretsiz olarak kullan›ma sundu. alternatif Plus paketi Windows XP ‹çin Ek Araçlar Ücretsiz XP Araçlar› Microsoft.142 ‹Ç‹NDEK‹LER 143 148 148 XP Powertoys: Ücretsiz Microsoft araçlar› XP Antispy: ‹zinsiz veri ak›fl›n› engelleyin Plus! for Windows XP Ücretsiz. Yine buradan Windows’un çok seyrek kullandığınız menü öğelerini kaldırdığınızda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . P owertoys for Windows XP paketi. Çünkü yeni işletim sisteminin piyasaya sunulmasından kısa bir süre sonra kullanıcıların çalışmasını kolaylaştıran ve XP’nin çalışma konforunu artıran küçük araçlar geliştirdiler. Bu yazı içerisinde tanıtılan tüm programlar ücretsizdir. dosyalar. klasörler ve sistem ile ilgili ayarlar eski versiyonlara kıyasla Windows XP’de daha fazla gizlenmişler. CHIP. General: General penceresi üzerinde bulunan liste yardımıyla Başlat menüsü animasyonlarını kapatarak ve menülerin yavaş yavaş ekrandan kaybolmalarını engelleyerek Windows’un biraz daha hızlı çalışmasını sağlayabilirsiniz. Tweak UI ile Windows XP için ince ayarlar Menüler. Windows XP ile yeni bir görünüm kazanan Tweak UI aracında sıkça karşılaşmak zorunda kalabileceğiniz en önemli fonksiyonları aşağıda görebilirsiniz. istenilen değişiklikler rahatlıkla gerçekleştirilebiliyor ve yapılan değişikliklerin sonuçları önceden kestirilebiliyor. kullanışlı ve basit arayüzü ile kullanıcıların işletim sistemi ayarlarına rahatlıkla ulaşabilmelerini sağlıyor. Microsoft çalışanlarının hazırladıkları işletim sistemlerinden pek de memnun olmadıklarının en büyük kanıtı olarak gösterilebilir. söz konusu gizlenmiş ayarlara daha rahat ulaşılmasını sağlayan Tweak UI for Windows XP aracı. Windows 95’den itibaren her işletim sistemi için özel olarak sunulan Tweak UI aracı. Powertoys for Windows XP Powertoys paketindeki programlar› ve bunlar› kullanarak neler yapabilece¤inizi bu yaz› içerisinde bulabilirsiniz. Program penceresinin altında yer alan açıklamalar sayesinde. artık ücretsiz olarak kullanıma sunuluyor. Söz konusu araçların bir arada bulunduğu Powertoys paketi.

resimlerin önizleme kalite ve büyüklüğünü değiştirebilir ve klavyenizdeki özel tuşlar için (şayet mevcutsa) çeşitli görevler atayabilirsiniz. olabilecek tüm eski versiyonları kaldırmalısınız. çeşitli özelliklerdeki (sıkıştırılmış ve şifrelenmiş dosyalar. Bunlar haricinde Desktop altından. My Computer: Autoplay altından CD. bir seferde atlayacağı satır sayısını belirleyebilir veya bunun yerine sayfa kaydırılmasını sağlayabilirsiniz. Yeni bir Login işlemi ve kayıt animasyonundan tasarruf etmek için Başlat menüsünde yer alan Log Off düğmesine ve ardından ekrana gelen pencere üzerindeki Switch User düğmesine tıklayın veya [Windows]+[L] tuş kombinasyonunu uygulayın. yer almalsını sağlayabilirsiniz. DVD MP3 dosyaları veya fotoğrafların hangi programlar kullanılarak açılacağını belirleyebilir ve Special Folders penceresini kullanarak “Favorites” veya “My Documents” gibi sistem dosyalarının konumlarını değiştirebilirsiniz. Başlat menüsü ve verilerin saklanacakları ortamlar özel olarak belirlenebilir. Bu sayede çalışan programları kapatmadan. birden çok kullanıcı. Super Fast User Switcher’ın kullanılabilmesi için kullanıcıların kayıtlı olması yeterlidir. sistemi kapatmaya gerek kalmadan aktif kullanıcıyı değiştirmek mümkündür. imlecin üzerinde bulunduğu nesneler) dosyaların daha kolay fark edilmelerini sağlamak için görüntülenecekleri renkleri belirleyebilir. Mouse: Denetim masası içerisinde yer alan Mouse öğesinden farklı olarak fare imlecinin bir nesne üzerine taşındığındaki algılama hassasiyetini ve süresini belirleyebilir veya fare imlecinin üzerine geldiği pencerenin aktif olmasını sağlayan XMouse yani “Activation follows mouse” fonksiyonunu aktif hale getirebilir ve gerekli ayarları yapabilirsiniz. İlk olarak Windows XP Home ve Professional sürümlerinde karşımıza çıkan Fast User Switching fonksiyonu sayesinde bir domain’e dahil olmayan bilgisayarlarda. Internet Explorer penceresinden Browser ve Windows Gezgini penceresindeki araç çubuklarında kullanılacak pencere art alanlarını belirleyebilirsiniz. ilk defa tek başına çalıştırılabilir bir dosya içerisinde sunuluyor. Bu nedenle problemlere neden H›zl› Eriflim: Bir Shell eklentisi sayesinde DOS komut penceresi istenilen konumdan çal›flt›r›labilir. Bunun haricinde çift tıklama ve taşıma ayarlarını değiştirebilir ve eğer farenizin Scroll özelliği varsa. Ayrıca Powertoys paketi içerisinde yer alan Super Fast User Switcher (Süper hızlı kullanıcı değiştirici) ve nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” araçları sayesinde XP altında kullanıcı değiştirme işlemi daha da hızlandırılabilir. Control Panel penceresindeki listeden Denetim Masası’nda görüntülenmesini istemediğiniz simgeleri kaldırabilir. normalde hiçbir simge bulunmayan Windows XP masaüstünde görüntülenmesini istediğiniz özel simgeleri işaretleyebilir.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET 143 “Where is my favorites?” gibi açıklama pencerelerinin artık görüntülenmesini engelleyebilirsiniz. Daha önceleri sadece Denetim Masası içerisinden çalıştırılan Tweak UI aracını artık “TweakUI. Resmin Büyüklü¤ü: ‹stedi¤iniz resmin büyüklü¤ünü. CHIP | MAYIS 2002 . Bunun haricinde kısayolların önüne “Shortcut to” ön ekinin koyulmasını ve simgelerinde ok resminin bulunmasını engelleyebilir. Microsoft Powertoys for XP paketi içerisinde yer alan Tweak UI. Powertoys paketiyle XP’de kolay kullan›c› yönetimi Windows XP altında kullanıcı profilleri için masaüstü. dosyalar› açmadan de¤ifltirebilirsiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen liste üzerinden kayıtlı kullanıcıları ve k Explorer: Windows masaüstünün bir web sayfası gibi görüntülenmesini sağlayan Active Desktop fonksiyonunu buradan çalıştırabilir ve Windows’un son kullanılan dosyaların bir listesini tutmasını sağlayabilirsiniz.exe” dosyası sayesinde istediğiniz konumdan çalıştırabilirsiniz. Templates penceresinden sağ tuşla açılan nesne menüsündeki New alt menüsündeki dos- Otomatik Çal: Tweak UI ile tak›lan CD’nin hangi program kullan›larak çal›flt›r›laca¤›n› belirleyebilirsiniz. Taskbar: Görev çubuğu üzerindeki benzer pencerelerin tek bir düğme üzerinde toplanmasını Grouping altından kontrol edebilir ve XP Start Menu penceresinde bulunan “Frequently Used Programs” (Sık Kullanılan Programlar) listesindeki öğelerden istediğinizin Başlat menüsünde ya şablonlarını kaldırabilir veya yenilerini ekleyebilir. tek bir bilgisayarı simültane olarak paylaşabilirler.

‹nternet için resim ve dijital foto¤raf galerileri Çeşitli CD yazma programları ve HTML editörleri otomatik olarak dijital fotoğraf galerileri oluşturabiliyorlar. Bu işlem sonrasında küçültülen veya büyütülen kopyaların isimleri de seçilen büyüklük değerine uygun olarak değiştirilecektir. CHIP | MAYIS 2002 . Explorer kabuk eklentisinden epey faydalanabilirler. Powertoys ile sunulan iki yeni araç sayesinde bunun için gerekli fonksiyonlar direkt olarak Windows XP sistemine entegre olarak üçüncü parti yazılım ihtiyacını ortadan kaldırmayı planlıyor. Kullanıcılar. Başlat menüsü ve özel ayarları ile) ekrana gelecektir. daha sonra bu resmi istenen şekilde ölçeklendiriyor ve bir web sayfası veya FTP sunucusu da dahil olmak üzere herhangi bir yere kaydedebiliyor. Ek seçenekler sayesinde çekilme zamanını.144 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K » INTERNET ????????????????? XP Powertoys halen kaç tane program çalıştırdıklarını görebilir ve istediğiniz kullanıcı üzerine tıklayarak çalışmaya başlayabilirsiniz. ayrı bir adım olarak ortamdaki resimlerin ekrana getirilebilmesi için basit bir görüntüleme aracının da beraber CD’ye yazılmasını isteyip istemediğiniz sorulur.jpg” resmi Small boyutlarına küçültüldüğünde ismi de otomatik olarak “Sunset (Small). Bu nedenle Powertoys programcıları. Web kameralarının otomasyonu için kullanılabilecek olan Timershot aracı ise kameranızla otomatik olarak fotoğraf çekiyor. kaydedilecek resmin büyüklüğünü ve saklama yerini belirlemek de mümkün. Large: 1024x768 piksel Medium: 800x600 piksel Small: 640x480 piksel WinCE: 240x320 piksel Custom: İstenen herhangi bir büyüklük Advanced düğmesine tıklayarak. Ancak bu işlemi yapacak kullanıcının nü açın. haz›rlad›¤›n›z sununun her ortamda görüntülenebilmesi için HTML biçiminde kaydetme imkan› sunuyor. Bunlardan ilki Dosya Nesne menüsüne eklenen ve resim boyutlarının hızlı bir şekilde değiştirilmesini sağlayan Image Resizer komutu. ekra- Pratik De¤iflim: Birden fazla kullan›c› tek bir bilgisayar ile aktif olarak çal›flabilir. Özel Galeri: Slide Show arac›n› kullanarak. Powertoys’un daha önceki versiyonlarında bulunan Nesne menüsü üzerinden DOS komut satırına ulaşması mümkün. na gelen seçenekler yardımıyla resimlerin kopyalarını oluşturmak yerine değişikliklerin orijinal dosyalar üzerinde yapılmasını sağlayabilir ve küçük resimlerin seçilen büyüklük değerine göre büyütülmesini engelleyerek sadece büyük resimlerin küçültülmesini de sağlayabilirsiniz. dijital kamera bağlantı noktalarının entegrasyonu ve web sayfaları için resim hizmetleri sayesinde dijital fotoğrafçılık için uygun bir platform sunuyor. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinde bulunan aşağıdaki büyüklüklerden birini seçebilir ve daha sonra söz konusu dosyaların seçili büyüklük değerlerine sahip kopyalarını oluşturabilirsiniz. Dikkat! Fast User Switching fonksiyonunun kullanılabilmesi için Denetim Masası’ndaki Accounts aracı kullanılarak istenen kullanıcılar için aktif hale getirilmelidir. XP içerisinde bulunan CD yazma fonksiyonuna dahil oluyor. İşletim sistemi olarak Windows XP kullanmasına rağmen halen DOS’tan kopamamış kullanıcıların ise. biçiminde değişecektir.jpg” Powertoys ile dijital resimler kontrol alt›nda Windows XP. Bu sayede klasörlerin Nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” komutu ile açılan DOS penceresinden DOS oyun ve programlarını rahatlıkla çalıştırmak mümkün. Şayet bir Foto CD oluşturmak isterseniz. Örneğin “Sunset. Beklenen Güzellik: Microsoft. k Administrator haklarına sahip olması gereklidir. Bunlardan bir tanesi olan CD Slide Show Generator. resimlerin otomatik olarak görüntülendikleri bir sunu haz›rlayabilirsiniz. Bu sayede seçilen kullanıcının çalışma ortamı (masaüstü. Bu aracı kullanabilmek için bir veya daha fazla resmi seçin ve farenin sağ düğmesini kullanarak Nesne menüsü- Dörtlü Masaüstü: Sanal masaüstleri yaratarak çal›flma alan›n›zdan maksimum performans elde edebilirsiniz. XP arayüzünü dijital fotoğraf dostları için iki yeni özel eklenti ile geliştirmişler.

Virtual Desktop Manager yardımıyla çalışma alanınızı sanal da olsa genişleterek Windows XP masaüstünden daha etkili şekilde faydalanabilirsiniz.146 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Tecrübeli kullan›c›lar için oyuncaklar Şu ana kadar tanıttığımız Powertoys araçlarını göz boyamak için hazırlanan eklentiler olarak düşünenler Virtual Desktop ve Windows XP ile çalışmayı daha da kolaylaştırmak için hazırlanan Task Switcher ve Taskbar Magnifier araçlarını incelemeliler.0 ve 2000’de de bulunan ancak Resource Kit içerisinde saklanan Virtual Desktop. k CHIP | MAYIS 2002 . yani sanal masaüstü aracını tüm Linux kullanıcıları bilirler. Bunun için Start/All Programs/Powertoys for Windows XP/Slide Show Wizard komutunu kullanarak. Virtal Desktop Manager bir yüklendikten sonra farenin sağ düğmesini kulla- Mac’deki Gibi: Art›k Windows’ta programlar aras›nda gezinirken pencere ön izlemelerini görebileceksiniz. zırlarken resim büyüklüğü ve resim galerisinin tipini belirleyebilirsiniz. Son olarak sunu ismini. sihirbazı çalıştırın ve ilk olarak sunuda kullanmak istediğiniz resimleri tek tek seçin veya resimlerin içerisinde bulunduğu klasörü seçerek tüm resimleri otomatik olarak ekleyin. Başlat düğmesi. Windows NT 4. aslında tek bir masaüstünün kopyasıdır. yeni hesap makinesi ile fonksiyon grafiklerini çizebiliyor. K›saltma: Powertoys paketindeki Timershot sayesinde Webcam ile istedi¤iniz zamanlarda foto¤raf çekebilirsiniz. farklı çalışma ortamlarını sanal masaüstü olarak kaydedebilir ve ister yine aynı pencereyi kullanarak önizleme görüntüleri yardımıyla istediğiniz masaüstüne geçebilir veya direkt olarak numarasının görüntülendiği düğmeye tıklayabilirsiniz. resim büyüklüklerini ve sunu tipini belirleyin ve Next düğmesine tıklayarak sunuyu oluşturun. Söz konusu Powertoy’u kullanarak sadece bir tıklama ile maksimum dört farklı sanal masaüstü oluşturabilirsiniz. Bu büyüteci etkinleştirmek için görev çubuğuna farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Toolbars/Taskbar Magnifier komutunu çalıştırın. Bu sayede matematik fonksiyonlarının grafiklerini oluşturabilirsiniz. Bu resim sunusunu ha- Görsel Fonksiyonlar: Windows. saklanacağı konumu. söz konusu programların simgesi ile beraber ekranların ön izleme resimleri de ekrana Son olarak profesyonel hesap makinesi Power Toy Calculator. CD’ye yazılan resimleri söz konusu araç sayesinde bir dia şov halinde inceleyebilirsiniz. Buralarda farklı programları çalıştırabilir ve sadece tek bir fare tıklaması ile söz konusu çalışma ortamları arasında gezinebilirsiniz. ağırlık. Windows ile beraber sunulan ve fare imlecini takip ederek ekran görüntüsünü büyüten aracı Start/All Programs/Accessories/Accessibility/Magnifier komutu yardımıyla çalıştırabilirsiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen pencereyi kullanarak. Bu ekran görüntüleri gerçek zamanlı oluşturuldukları için Task Switcher sistemi oldukça yavaşlatıyor. görev çubuğu ve tüm kısayolları ile. Sorunsuz bir şekilde kurulan ve sadece 1 Mbyte büyüklüğündeki Powertoys paketi Windows XP’yi bir dizi kullanışlı yeni fonksiyon ile donatıyor. Powertoys paketinde kullanışlı araçların yanında bir dezavantaja sahip olduğunu söyleyebileceğimiz Task Switcher sayesinde [Alt]+[Tab] tuş kombinasyonuyla çalışan programlar arasında geçiş yapmak istediğinizde. Powertoys paketi içerisinde yer alan Taskbar Magnifier ise görev çubuğuna ekleniyor ve ekranın herhangi bir alanını sekiz kata kadar büyütebiliyor. Bunun sonucunda görev çubuğu üzerinde ekrana gelecek küçük bir pencere üzerinde fare veya klavye hareketi takip edilecek aktif olan bölge büyütülerek görüntülenecektir. narak görev çubuğu üzerine tıklayın ve Toolbars/Desktop Manager komutunu çalıştırın. Ayrıca uzunluk. Bunların her biri. Aslında işletim sistemine entegre olarak da sunulabilecek paketin en önemli parçası ise Windows XP’nin ince ayarlarına rahatlıkla ulaşma imkanı sağlayan Tweak UI aracı. Windows XP donatıları arasında yer alan ve sadece standart ve gelişmiş versiyonlarına sahip olan hesap makinesinin grafik fonksiyonları ile donatılmış hali. Bunu özellikle tatil resimlerinizi arkadaşlarınıza veya akrabalarınıza göstermek için kullanabilirsiniz. gelecektir. sıcaklık ve zaman birimleri ile de çalışabilirsiniz. Ayrı bir araç olarak kullanılabilen Slide Show Wizard ise HTML biçiminde dia şovlar hazırlamak için kullanılabilir. Daha sonra bu sunuyu izlemek için yapmanız gereken tek şey oluşturulan HTML dosyasını çalıştırmak olacaktır.

(HeCHIP Code Powertoys) üzerine iki kere tıklamak. CHIP’in sizler için hazırladığı paket içerisinde bulunan araçları ise PlusPack eCHIP Code’unu kullanarak CD’den yükleyebilirsiniz. Çalıştırılabilir dosyası Ücretsiz Koruyucu: XPAntispy ile iflletim sisteminizin Microsoft’a bilgi s›zd›rmas›n› engelleyebilirsiniz. sistem durumunun otomatik olarak değiştirilmesini sağlayabilirsiniz. 1024x768 çözünürlüğündeki toplam 27 farklı arka plan Bowling Simülatörü: Winbowl ile arkadafllar›n›za bowlingde ne kadar iyi oldu¤unuzu gösterebilirsiniz. Ancak ücretsiz olarak temin edebileceğiniz XPAntispy adındaki araç. Daha sonra Special menüsündeki seçenekleri kullanarak. sizin onayınıza ihtiyaç duymadan bilgisayarınız hakkındaki bilgileri Microsoft’a gönderiyor. Windows XP.148 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » Y A Z I L I M » PRAT‹K XP Powertoys » INTERNET Microsoft’a Bilgi Göndermeyin Windows XP. Buradaki rahatsız edici durum ise söz konusu işlemin arka planda gerçekleşmesi ve Microsoft’a gönderilen bilgilerin içeriğinin ne olduğunun bilinmemesidir. Plus! for Windows XP paketi içerisinde HyperBowl isminde bir oyun bulunuyor. Söz konusu veri akşını kesmek içinse Kayıt Düzenleyicisi ve sistem programları ile çalışmanız gerekmektedir. Ancak bu küçük aracın yapabilecekleri bu kadarla sınırlı değil. ancak shareware versiyonunda sadece 3 tür balığın bulunduğu SereneScreenAquarium’u deneyebilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken tek şey Microsoft Messenger başlığı altında bulunan “Disable Autostart” veya “Uninstall Completely” seçeneklerinden birini işaretlemektir.themeworld. Bilgisayarı boş bıraktığınızda. en az paket içerisindeki oyunlar kadar eğlenceli ve üstelik ücretsiz olarak sunulan üç farklı oyunu sizler için araştırdı. Eğlenceli bir Bownling simülatörü olan Winbowl’u eCHIP’den yükleyebilirsiniz. ktuztas@chip. CHIP’in önerileriyle ücretsiz olarak haz›rlayabilirsiniz. XPAntispy bu programı sistemden tamamen kaldırabilir ve otomatik olarak çalışmasını engelleyebilir. Theme paketleri ve yeni multimedya araçları bulunuyor. Burada farklı kategoriler altında toplanmış onlarca masaüstü temasına ulaşabilirsiniz. Bu oyunun amacı. Kullanımı oldukça kolay olan araçtaki tüm seçeneklerin açıklamaları program penceresinin altında ekrana geliyor.com sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Windows XP masaüstünü renklendirmek için kullanabileceğiniz ücretsiz diğer bir eklenti ise XP’ye özel arka plan resimlerinin bir araya getirildiği Windows XP WallPaper paketidir. Windows XP ile beraber farklı bir boyut kazanan masaüstü temalarından kullanmak istiyorsanız www. Bridge Builder’ın devamı sayılabilecek bu Pontifex’de oynama stilinde çok büyük değişiklikler yok. Kadir Tuztafl. bu ekran koruyucuya alternatif olarak 20 dolar karşılığında 20 farklı balık türünün sunulduğu.tr CHIP | MAYIS 2002 . Ücretsiz Plus Paketi Microsoft’un ücretli olarak sundu¤u Plus!’a alternatif olacak kendi paketinizi. Bazen oldukça sinir bozcu olabilen Internet Explorer ve Media Player’ın otomatik olarak güncellenmeleri engellenebilir. Tam fonksiyonlu bu shareware versiyonu ile 10 tur yapmak mümkün. Bride Builder’ın tüm bölümlerini geçtikten sonra artık Pontifex oynamaya başlayabilirsiniz. Herhangi bir kurulum gerektirmeyen XPAntispy’ı çalıştırmak için yapmanız gereken tek şey. Ekran koruyucular ve artalan resimleri Plus! paketindeki en çok göze çarpan araçlardan biri akvaryum ekran koruyucusu. Şayet Microsoft Messenger’ı kullanmıyorsanız. Plus! for Windows XP paketi içerisinde Arcade türünde üç tane yeni oyun bulunuyor. Söz konusu oyunlardan biri özel bir zeka oyunu olarak tanımlayabileceğimiz Bridge Builder. gerekli ayarları sizin için yapıyor ve Windows XP’nin veri aktarmasını sağlayan söz konusu bileşenleri kaldırıyor. üzerinden bir tren geçtiği zaman yıkılmayacak kadar kuvvetli bir köprü inşa etmek. 3B özel- resmini 19 veya 21 inç monitör sahipleri de rahatlıkla kullanabilirler. Plus! for Windows XP paketi içerisinde işletim sistemi için yeni oyunlar. CHIP. ancak yeni yapı malzemeleri eklenmiş ve 3B görünüm oyunu daha eğlenceli hale getirmiş. Plus! paketi içerisinde yer alan liklerine sahip bir ekran kartına ihtiyaç duyan başka bir ekran koruyucu da Microsoft tarafından sunulan ve Windows XP logosunun aklınıza gelebilecek tüm renklerde görüntülendiği ekran koruyucusudur. size sormadan Microsoft’a çeflitli bilgiler gönderiyor. ekran koruyucuları. Ücretsiz bir araçla Microsoft ile aran›zdaki trafi¤i kesebilirsiniz.com. XP bilgisayarınızın 3B özelliklerini tam olarak kullanan bu ekran koruyucuyu denemek için “TESTFISH” kayıt kodunu girmeniz yeterli olacaktır. ekranınızda çeşitli egzotik balıklar yüzmeye başlıyor.

Ancak yeni ve pahal› bir ürün almak yerine eski laptop’›n›z› güncelleyebilirsiniz. r Ön kapak E¤er tüm ifllemler baflar› ile sona erdiyse. uygulamalar.. Fireworks çal›flanlar› Ay›n Hatas›: Yüksek gerilim sorunlar› Excel Grafikleri: Etkileyici sunumlar için 6 Ad›mda Kolay Çözüm: Word’den PDF’ye Tips&Tricks: Windows. Ancak üst s›n›fa dahil olan bu tür notebook’lar›n fiyatlar› oldukça yüksektir. r Ba¤lant›: Ç›kart›labilir özel yuva (Baymodul) sahibi sürücülerin güncellenmesi çok kolayd›r. Örne¤in Toshiba sürücülerinin ç›kart›labilmesi için sadece sekiz tane vidas›n›n sökülmesi yeterli olacakt›r. Ancak Pentium II veya en az›ndan Celeron 400 ifllemcilere sahip notebook’lar›n güncellenmeleri mant›kl› olacakt›r. Bu. Yukar›da bahsi geçen sürücüleri içerisinde bar›nd›ran bir kombo sürücünün fiyat› 500 dolar civar›ndad›r. ön kapak her iki sürücü ile de uyumlu olaca¤› için. örne¤in Clevo modellerinde oldu¤u gibi modem kart›n›n alt›nda baflar›yla gizlenmifl olabilir. IDE kontrolör için uygun olmayan güç/veri kablosu ba¤lant›lar› için bir çok ayg›tla beraber dönüfltürücü kablo veya adaptörü bulunan bir ç›kart›labilir yuva sunulur. Ay›n CHIPucu Notebook Güncellemesi: Hepsi ‹çin Bir Sürücü Çok küçük bir harcama ile notebook’unuzu teknolojik olarak daha güncel bir konuma tafl›yabilirsiniz. Direkt olarak sürücü üzerindeki ba¤lant› noktas› standartt›r. Bir Allorund Drive di¤er üç sürücünün yerini alabilir. E¤er CDROM. fiayet eski ve yeni sürücü ayn› üreticiye aitse. Daha sonra sürücülerin ön yüzlerini dikkatli bir flekilde ç›kart›n. notebook’unuza tak›n. DVD filmlerinin oynat›labilmesi için gerekli olan minimum flartlar›n yerine getirilmesini sa¤layacakt›r. bu ifllem daha kolay . Do¤ru ba¤lant› için de bir adaptör kullan›l›r. Dikkat! Ürün garantisi sona erdi. Bu. Yeni sürücünüzü ayn› flekilde tak›n ve daha sonra kasay› kapatt›ktan sonra güncelleme iflleminin baflar›l› olup olmad›¤›n› kontrol edin. eski ön kapa¤› yeni sürücünüze takarak sonucu görsel olarak da iyilefltirebilirsiniz. Daha sonra yeni sürücünüzü söz konusu yuva içerisine yerlefltirin ve ard›ndan tekrar pratik CHIP | MAYIS 2002 H›zl› De¤iflim: fiayet eski sürücü ç›kar›labilir yuva içerisinde saklan›yorsa. Farkl› firmalar›n sunduklar› ba¤l› noktalar› ayn› oldu¤u için söz konusu güncelleme oldukça kolay gerçekleflecektir.. DVD-ROM ve CD Writer’dan vazgeçmek istemiyorsan›z geriye hepsini sunan bir ayg›t sat›n almaktan baflka bir yol kalmaz. s Notebook ile çal›fl›rken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri yer tasarrufudur. Bu durumda genellikle notebook kasas›n›n aç›lmas› ve sabitlenmifl sürücünün aranmas› gereklidir. Bunlar yap›flt›r›lm›fl veya geçmeli olabilirler. Notebook’lardaki tüm CD/DVD/CD yaz›c›lar IDE ba¤lant› noktas› üzerinden Secondary Master veya çok seyrek olmakla beraber Primary Slave olarak ba¤lan›rlar. güncelleme ifllemi biraz daha karmafl›k bir hal alacakt›r. yeni sürücü sorunsuz bir flekilde yüklenebilir. fiayet eski sürücü ayg›t içerisine sabitlenmiflse.150 ‹Ç‹NDEK‹LER 151 151 152 162 164 Sürpriz Yumurta: M. fiayet sürücünüz iflletim sistemi taraf›ndan otomatik olarak tamamland›ysa operasyon sona ermifl demektir.

Ancak yaklafl›k 15 dakika sonra ekran bir anda karard›. Ün ‹fl Merkezi N0:231/3 80380 Kas›mpafla/‹STANBUL veya ktuztas@chip. Nitekim ekran kart›n›n so¤utucu plakas› al›fl›lmad›k kadar s›cakt›.. Word. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 S‹Z DE KATILIN! 3 Siz de komik bir hata veya sürpriz bir yumurta (easter egg) bulduysan›z.com. Excel. hem Office XP’yi kullanmaya yeni bafllayanlar hem de Office XP’ye geçifl yapan deneyimli kullan›c›lar için tasarlanm›fl. Bu. fabrika ayarlar›n› kullan›n. Bunun sonucunda program gelifltiricilerinin isimleri ile beraber resimleri de ekrana gelecektir. ‹flte Macromedia Fireworks gelifltiricileri de isimleri ile yetinmeyip resimlerinin de bulundu¤u bir yumurta haz›rlam›fllar. Asus kartlar›n VIO (Volt Input Output) gerilimi. yine her fley sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›.com web sayfas›nda bulduk. standart olarak 3. PowerPoint. Kitap.tr adresine gönderin.. donan›m ve a¤ ayg›tlar›n› yap›land›rmak gibi temel sorunlar› halledebilirsiniz. kullan›c› ve grup hesaplar›yla sistem eriflimini denetlemek. Problem: Heyecanl› bir flekilde ilk Duron sistemini kuran bir okuyucumuz. Bu kartlardaki VIO gerilimi.30 volt olarak de¤ifltirdik ve sistem böylece ›s›nma sorunu yaflamadan uzun süreler çal›flmaya bafllad›.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K ‹puçlar› » INTERNET 151 Sürpriz Yumurta Macromedia Fireworks Programc›lar› AYIN K‹TAPLARI 3 Ad›m Ad›m Office XP Microsoft’un Office uygulamalar›n› kullanmay› ad›m ad›m ve h›zla ö¤retecek bir kaynak olan kitap. ›s› yüksekli¤inden kaynaklanan bir hata oldu¤u anlam›na gelebilirdi. Ayr›ca günlük bak›m ve yedeklemeleri zamanlamak ve genel olarak sistem sorunlar›n› çözmek ve baflar›m› en iyi duruma getirmek konular›nda da ayr›nt›l› bilgiye ulaflabilirsiniz. Radeon VE’den kaynaklanan bir hata oldu¤u aç›k. Jumper yard›m›yla bu gerilimi 3. sistem yap›land›r›lmas›n› yönetmek ve sorun gidermek. al›flt›rmalar› yaparken kullanaca¤›n›z uygulama dosyalar›n› içeriyor. Sistemdeki ATI kart›n› sa¤lam bir Rage 128 ile de¤ifltirdik ve sistem sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›. Bu sürpriz yumurta için Can Gürbüz’e teflekkürler.45 volt’luk gerilim. 3 Windows XP Professional Microsoft Windows XP yöneticileri için k›sa. Gerilim De¤iflimi: 3. Yaklafl›k olarak 15 dakika çal›flt›ktan sonra sistemin bir anda ekran› karar›yormufl. Bu sefer resimli: fiu ana kadar karfl›m›za ç›kan yumurtalar›n bir ço¤u program gelifltiricilerinin kendilerini tan›tmak amac›yla haz›rlad›klar› küçük sürprizlerdi. Kitab›n ekinde yer alan CD-ROM. Duron 900 ifllemci ve ATI Radeon VE ekran kart›ndan Sonuç: Karfl›laflt›¤›m›z bilmecenin cevab›n› www.. ekran görüntüsü (screenshot) ile birlikte ktuztas@chip. Bilgi için: Arkadafl Yay›nevi Tel: (312) 354 83 00 AYIN HATASI Yüksek Gerilim Grafik Chip’ini Is›t›yor Bir donan›m hatas› sinirinizi mi bozdu? Bize iletin: CHIP Yaz› ‹flleri. ATI ekran kart›n›n ›s›nmas›na neden oluyor. dizüstü bilgisayarlara ve hareketli kullan›c›lara destek vermek gibi ekstra özellikler hakk›nda bilgi sahibi olabilirsiniz. Bilgisayar› kapat›p bir süre bekledikten sonra.radeonfaq. Donan›m Hatas› bafll›¤› ile Piyalepafla Blv.com.” gibi standart tavsiyelerimize ra¤men sorun çözülmemifl. H›zl› baflvuru tablolar›. özlü ve kullan›m› kolay bir baflvuru kitab›. CHIP | MAYIS 2002 ..tr adresine sorular›n›z› gönderin. iflletim sisteminin günlük yönetimi için h›zl› yan›tlar sa¤l›yor.45 volt olarak ayarlanm›fl. Masaüstü ayarlar›n› özellefltirmek ve kullan›c› çal›flma alan›n› en iyi duruma getirmek. Access. oluflan sistem. ifllemcinin çal›flmas›n› kolaylaflt›r›rken.. Hata Tespiti: Asus-A7V133 ana kart.. FrontPage. Kitap ile isterseniz yaln›zca ihtiyaç duydu¤unuz dersleri çal›flabilir. Kitap ile. Yay›nlanan her ipucu için 10 milyon TL kazanabilirsiniz. Publisher ve Outlook programlar›n›n 2002 versiyonlar›n› içeriyor. listeleri ve ad›m ad›m yönergeleri ile Win XP’yi yönetirken gereksiz zaman ve emek harcamaman›z› sa¤layacak uygulamal› bir kaynak kitap. isterseniz de kitab›n bafl›ndan sonuna do¤ru ilerleyebilirsiniz. ekran kararmas›yla karfl› karfl›ya kalm›fl. Zincirlikuyu Cad. Win XP. baz› Athlon ifllemcileri yüksek IO gerilimlerinde daha güvenli çal›flt›klar› için. önce sorunsuz bir flekilde çal›flmaya bafllad›.. Sistemi yeniden bafllatt›¤›m›zda ise ekran halen siyaht›. sistemde kullan›lan ATI kart için oldukça yüksek. BIOS’u güncelleyin. sistemi ad›m ad›m yeniden kurun. “Tüm bileflenleri kald›r›n. Bunun için ilk olarak program ana penceresinde Help/About komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki ilginç resmin üzerine [Alt] tuflu bas›l› durumdayken iki kere t›klay›n.

istatistikler ve sayı kolonları sıkılan topluluğun üstüne gider. Güzel grafikler her zaman dinleyicilerin dikkatini çekecektir. Sorunun cevabının karmaşık olmamasına CHIP | MAYIS 2002 . Bunun için “Grafik neyi ekrana getirecek/ne hakkında bilgi verecek?” sorusunu cevaplamalısınız. Verilerin düzenlenmesi ve grafiklerin hazırlanması için genellikle Excel kullanılır. D inleyicilerin sahneye boş gözlerle bakması. Şık tasarlanmış bir grafik ile düşüncelerinizi daha iyi yansıtabilir ve dinleyicilerin akıllarında yer edebilirsiniz.148 152 ‹Ç‹NDEK‹LER 154 158 160 Mini Atölye: Grafik Sihirbaz›’n› kullanmak Verileri Düzenlemek: En ilginç ipuçlar› Grafik Kontrol Listesi: Grafi¤inizi kontrol edin Microsoft Excel Grafikler ‹çin Haval› ‹puçlar› Excel ile basit bir grafik haz›rlamak sorun de¤il. Ancak bunlar›n mükemmel olmas› için bir tak›m de¤ifliklikler yapmak gerek. Grafiklerin hazırlanması esnasındaki asıl görevi ise bir sihirbaz yerine getirir. Bilançolar. Grafik ön haz›rl›¤› İlk olarak grafiğinizi oluşturacak ana ifadeyi tanımlamalısınız. grafikler ile ilgili en önemli ipuçlar›n› sizler için bir araya getirdi. Ve tabii ki değerler olması gerektiği kadar iyi değillerse küçük birkaç hile sayesinde değerleri değiştirmeden grafiğin istediğiniz sonuçları göstermesini sağlayabilirsiniz. esnemesi ve yanındakilerle fısıldaşması konuşmacıların kabusudur. İyi hazırlanmış bir grafik ile bir çok gereksiz açıklamadan kurtula- bileceğiniz göz önüne alındığında. Tüm dinleyicileri uyandırın ve sunumunuzu grafikler ile güçlendirin! Sesli açıklama veya yazılı raporlarla beraber kullanılması fark etmez. CHIP. Ancak buna rağmen grafiği en uygun şekle getirmek için yeterince zaman harcanması gereklidir. bunun için harcanan zamana değecektir.

Tüm grafik türleri istenen bilginin görüntülenmesi için uygun değildir. Tem. Eylül Ekim Kas. Grafiğin oluşturulması sırasındaki her evrede söz konusu ifadenin uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmelisiniz. alan ve çizgi grafikleri kullan›labilir. Tablodaki tüm veriler tamamlandıktan sonra Ekle/Grafik komutunu kullanarak Grafik Sihirbazı’nı çalıştırın. Haz. pasta ve y›¤›lm›fl sütun grafikleri kullan›l›r. Mart Nisan May. Aral›k y›¤›lm›fl sütun Su gücü Do¤al ⁄az Çekirdek enerji 20 Tage 15 Tage 10 Tage 5 Tage alan grafik ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› çubuk grafik Kömür 0 Tage Ocak fiub. Bunun için hazırlanan kurallar sayesinde kullanmanız gereken grafik tipini rahatlıkla bulabilirsiniz. Grafikte kullan›lacak verilerin türüne ve belirtilmek istenen de¤erlere göre farkl› türler aras›ndan uygun olan bir tanesi seçilmelidir. Excel. Haz. Excel grafiğinin temeli tablolara dayanır. Bu konu hakk›ndaki ayr›nt›l› aç›klamay› s153-158 aras›nda bulabilirsiniz. Eylül Ekim Kas. Aral›k çizgi grafik 1. Tem. Ba¤lant› tam say›lar ile kurulur. Ocak fiub. Birleflik görünüm Her bir verinin birbiri ile veya toplam de¤ere karfl› k›yaslamas› için çubuk. Özellikle belirli bir zaman aralığındaki değişimi göstermek veya değerlerin eksiksiz olarak karşılaştırılmasının söz konusu olduğu durumlar için uygundurlar.A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 153 Mükemmel Sunum GRAF‹K TÜRLER‹ » Do¤ru grafik tipini kullanmak için Tam Say› Karfl›laflt›rmas› Örne¤in. Haz.. tam olarak amacına ulaşmayacak bir grafik için vakit kaybetmenizi engelleyecektir. Mart Nisan May. Şayet birden fazla ifade mevcutsa ikinci bir grafik oluşturmanız faydalı olacaktır. Şayet söz konusu güncelleme gerçekleşmezse Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve Hesaplama kartındaki aynı isimli başlık altında bulunan Otomatik seçeneğini işaretleyin. Aral›k basamak grafik %90 %88 Enerji türlerinin elektrik üretimindeki paylar› %86 %84 %82 %80 %78 %76 Genel Seçimlere Kat›l›m Oranlar› 1957 1961 1965 1969 1972 1976 1980 1983 1987 1990 1994 1998 dikkat etmelisiniz..000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 30 mm 50 100 150 200 250 300 sütun grafik ‹stanbul’da Ortalama Ya¤›fl Miktar› Ocak fiub. A¤u. manda grafiğin görünümünü etkileyecektir. aslında sütun grafiklerin daha yaygın olarak kullanıldığı birleşik değerler görüntülenebilirler. bağlı olduğu grafik de otomatik olarak güncellenecektir. Geliflim Belirli bir zaman aral›¤›nda de¤iflim gösteren verilerin karfl›laflt›r›lmas› için de sütun. Tem. Mart Nisan May. Eylül Ekim Kas. Bu.000 Gigawattsaat olarak enerji üretimi 20 Gün 15 Gün ‹stanbul’da Bir Aydaki Ya¤murlu Gün Say›s› pasta grafik 10 Gün 5 Gün 0 Gün Grafik tek bafl›na meydana gelmez. örne- Uygun grafik tipini seçmek Grafik oluşturma safhasında cevaplamanız gereken ilk soru olan “Hangi grafik türünü kullanmak istiyorsunuz?” aynı za- CHIP | MAYIS 2002 . elma ve portakal gibi ilk bak›flta ortak bir noktas› bulunmayan nesnelerin karfl›laflt›r›lmas›nda kullan›l›r. Bu konu ile ilgili kısa bir atölye çalışmasını “Excel Grafik Sihirbazı” kutusunda bulabilirsiniz. Şayet ileride tabloda değişiklik yapacak olursanız. A¤u. Sütun ve çubuk grafikleri: Her iki grafik biçiminde de. sütun grafik Kömür Çekirdek enerji Do¤algaz Su gücü 0 çubuk grafik 150 mm 120 mm 90 mm 60 mm 1. Geniş bir zaman aralığındaki farklı kategorileri. A¤u.. tablodaki sütun ve satır başlıklarını grafikteki tanımlamalara dönüştürebilir.

En yüksek sütun. Yap›lan tüm ayarlar› grafik tamamland›ktan sonra istedi¤iniz zaman de¤ifltirebilirsiniz. basamak grafikleri: Bu grafiklerin üçü de zaman dizilerinin görüntülenmesi için kullanılırlar. genişliğinin en az on katı olmalıdır. Bir sonraki pencereye geçmek için ‹leri dü¤mesine t›klay›n. ‹letiflimi Daralt dü¤mesine tekrar t›klayarak Grafik Sihirbaz› penceresine geri dönebilirsiniz. Şayet çizgi ve alan grafikler varo- CHIP | MAYIS 2002 . Dikkat! Büyük değerler hiçbir şekilde kesilmemelidirler. Üçüncü ad›mda ilk olarak grafi¤in biçimlendirme özelliklerini ve tan›mlamalar›n› belirleyin. Alan grafik ise temel olarak verilerin daha yoğun olarak görüntülendiği bir çizgi grafikten başka bir şey değildir. Seri Yeri seçeneklerini kullanarak verilerin yerlefltirilme yönünü belirledikten sonra ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Enine doğru yerleştirilen çubuk grafikler daha fazla metin alanlarına sahip olmalarından dolayı uzun ifadeler için daha uygundurlar. Bağlantıyı tam kısım. Son dü¤mesine t›klayarak sihirbaz› kapat›n ve haz›rlad›¤›n›z grafi¤i oluflturun. ‹lk ad›mda haz›rlamak istedi¤iniz grafik türünü ve tipini belirleyin. ğin birkaç aydan oluşan ev harcamalarını görüntülemek için “Kümelenmiş Sütun” grafik alt türü kullanılabilir. Grafik seçimi ile ilgili ipuçlar›n› yaz› içerisinde bulabilir ve Grafik Türleri kutusundaki örnek grafikleri inceleyebilirsiniz. Bir arada bulunmayan verileri seçmek için [Ctrl] tufluna bas›l› tutmal›s›n›z. Örneğin hisse senedi değerleri veya ateşi çizgisi gibi soyut konular en etkili çizgi grafik ile görüntülenirler. Aralardaki boşluklar ise en az sütun ve çubukların genişlikleri kadar olmalıdır. Bu sayede ilk bakışta ortak bir noktaları yokmuş gibi görünen nesneler. Ayn› flekilde tüm bileflenler üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. Aksi takdirde aradaki fark gerçekçi bir şekilde görüntülenemez.154 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum M‹N‹ ATÖLYE: EXCEL GRAF‹K S‹H‹RBAZI » Befl ad›mda mükemmel grafik 1 Grafik türü seçmek 2 Veri aral›¤›n›n belirlenmesi 3 Grafik ayarlar› Excel ana penceresindeki araç çubu¤u üzerinde bulunan Grafik Sihirbaz› dü¤mesine t›klay›n. Bunun için sol taraftan grafik türünü sa¤ taraftan da tipini seçmelisiniz. Buna karşılık “Yığılmış Sütun” ile de bütünün parçalarını. Yani ne yapaca¤›n›za tam olarak karar vermediyseniz acele etmenize gerek yok. örneğin parlamentodaki oturum dağılımlarını en uygun şekilde görüntülemek mümkündür. Şayet çubuk grafikler kullanılırsa çok sayıda dikkat noktası söz konusu olacaktır. Çizgi. Sütun ve çubukların genişlikleri görüntülenecek olan en büyük değere göre ayarlanır. Sütun ve çubuk grafiklerin özel bir biçimi de tam kısım karşılaştırmasıdır. Grafik Türü ile verileri farkl› bir grafik biçiminde görüntüleyebilir. Sadece tek bir grafik eleman›n›n özelliklerini de¤ifltirmek için söz konusu nesne üzerine iki kere t›klay›n veya grafik araç çubu¤unu kullan›n. Benzer bir durum çubuklar için de geçerlidir. fiayet metinleri veya yaz› tiplerini de¤ifltirmek isterseniz istedi¤iniz metinlere t›klay›n ve de¤ifliklikleri yap›n. örneğin elma ve armut birbirleriyle karşılaştırılabilirler. Farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak çizim alan› üzerine veya grafi¤e t›klad›¤›n›zda aç›lan nesne menüsünü kullanarak grafik üzerinde de¤ifliklik yapabilirsiniz. Grafik Seçenekleri’ni kullanarak. Grafikte kullan›lacak verileri seçmek için Veri Aral›¤› kutusundaki ‹letiflim Daralt dü¤mesine t›klay›n. Kaynak Verisi ile görüntülenecek verileri yeniden seçebilirsiniz. yani burada meyvelerin sahip oldukları C vitamini oluşturmaktadır. 4 Grafi¤in belgeye eklenmesi 5 Grafik optimizasyonu Sihirbaz›n son penceresinde. alan. Bunun sonucunda sihirbaz tek bir sat›r boyutuna indirgendikten sonra kullanmak istedi¤iniz verileri fare yard›m›yla seçebilirsiniz. örne¤in Gösterge’ler gibi yeni bileflenler ekleyebilir veya varolanlar› kald›rabilirsiniz. Tasarım Kuralları: Tüm sütunlar ve çubuklar tek bir ana çizgi üzerinde yer almalı ve genişlikleri değil uzunlukları aracılığıyla birbirleriyle karşılaştırılmalıdırlar. haz›rlanan grafi¤in Excel belgesine ayr› bir sayfa olarak m› yoksa bir tablo içerisine nesne olarak m› eklenece¤ine karar vermelisiniz.

Ancak bu noktada. Geri kalan diğer tüm bilgiler ise fazlalık olacaktır. Şayet değerler arasındaki mesafeler oransız kalmak zorundaysa veri dizisi ve eksendeki sıçrayışı işaretlemelisiniz. Örne¤in bordo alan›n ne kadar büyük oldu¤u belli de¤il. Bunun için özellikle arka plan üzerinden sıyrılması gereken önemli veriler için renkler. en büyük değerin X eksenine olan uzaklığının beşte biri kadar olacak şekilde seçmelisiniz. Kullanıcılar ikinci bakışlarında birkaç ek faktörün farkına varmalı ancak ana tema üzerinde daha fazla durmamalıdırlar. çok fazla renk kullanılmamasıdır. mümkün olan en iyi şekilde ayırt edilmelidir. Eğer üç boyutlu grafikler oluşturmak isterseniz “Grafik Biçimlendirme” kutusuna göz atmalısınız. Buna göre daha küçük değerler. Uzun veri dizilerinde. bulunamaz. Pasta grafik: Daire grafik olarak da adlandırılan bu tür ile bir bütünün parçaları ilk bakışta dikkat çekecek şekilde görüntülenebilirler. başlarken sorduğumuz sorunun cevabını desteklemeli ve önemli bilgiler ilk bakışta göze Bilmece: Alan grafikleri y›¤›n olarak kullan›lmamal›d›rlar. Burada vurgulanmak istenen sonuca bağlı olarak tabii ki başka değerler de en üstte yer alabilirler. hemen her tür görsel oyunu geçekleştirmenize izin veren Excel ile çalışırken yaratıcılığınızın dizginlerini çekmenizde fayda var. çarpmalıdırlar. Ayrıntıların farkına varmak için de son bir bakış yeterli olacaktır. benzer büyüklükteki dilimlerin karşılaştırılması zor olduğu için. Eksenlerin ölçeklendirilmesini. büyüklüklerine göre saatin hareket yönünde dizileceklerdir. Buradaki Kılavuz Grafik optimizasyonu Grafik sihirbazı istediğiniz grafiği birkaç dakika içerisinde hazırlamanıza yardımcı olur. çimde görüntülemek için yardımcı olacaktır. Ancak verdiğiniz cevabı en iyi şekilde anlatan bir grafik oluşturmak için hazırlana bu grafik üzerinde birkaç değişiklik yapmak zorunda kalabilirsiniz. Aksi takdirde grafik fazla yüklenecek ve okunması zorlaşacaktır. her bir veri noktası arasındaki mesafenin. Bunun tam tersi bir etki elde etmeniz ve verilerinizin asıl sonucunu nasıl engellemenizi sağlayacak olan hileleri ise “Grafik Biçimlendirme” kutusunda bulabilirsiniz. Şayet aynı veri- CHIP | MAYIS 2002 . alan ve basamak grafikleri çok az sayıda veri dizileri taşıyabilirler. Sektörlerin sayısı altıyı geçmemelidir. Her bir değer arasındaki zaman mesafesi düzenli olmalıdır. örneğin beyaz arka plan üzerine kırmızı veya koyu mavi kullanmalısınız. Söz konusu çizgilerin görüntülenmesi için grafik üzerine sağ tuşla tıklanması sonucunda ekrana gelen Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. Her şeyden önce şayet çizgiler etkilenecek veya kesilecek olurlarsa iki veya üç taneden daha fazla çizgi 2B ya da 3B grafikler: Grafiğin ana türüne bağlı olarak iki boyutlu veya üç boyutlu grafik versiyonları arasında seçim yapabilirsiniz. Genellikle üç boyutlu grafiklerin daha estetik oldukları söylenebilir. Şayet verilerin tümü tek bir başlık altında toplanamıyorlarsa ikinci bir y ekseni eklemelisiniz. Aksi takdirde grafik görsel olarak yanlış bir etki bırakacaktır. İlk olarak grafikler üstün körü incelenirken eksenlerin isimleri genellikle okunmaz. Bunun için söz konusu veri dizisi üzerine iki kere tıklayın ve ekrana gelen penceredeki Eksen kartında bulunan “İkincil Eksen” seçeneğini işaretleyin. Düzensiz ölçeklendirilmiş. yığın grafikler oluşturulamazlar. Pasta grafikte kullanılan oranların toplamının yüzde 100 olmasına dikkat etmelisiniz. Bu durumda sütun veya çubuk grafik kullanılması daha iyi bir sonuç verebilir. eksen ölçeklendirmesini grafik alanının içerisine doğru uzatan kılavuz çizgilerinin kullanılmasında fayda vardır. Söz konusu üç grafik türünden de. Kullanılacak tüm bileşenler. yığın değerinin mi yoksa tek bir çizginin mi söz konusu olduğu açık bir şekilde belirlenemeyeceği için. logaritmik veya çok yukarıda belirtilmiş başlıkların kullanılması uygun değildir. Ancak üç boyutlu görüntünün verilerin karşılaştırılmasını zorlaştırdığını ve grafiği daha karmaşık hale getirdiğini göz önünde bulundurmalısınız. Tasarım Kuralları: Çizgi. Tasarım Kuralları: Her bir daire parçası. yani saat 12’den başlar ve buradan itibaren saatin dönüş yönünde hareket eder.169 156 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum lan ara değerleri yansıtamazlarsa söz konusu tek değerler bir basamak grafik yardımıyla görüntülenebilirler. Ölçeklendirme: Miktarların doğru görüntülenebilmesi için eksenlerin sıfır noktalarına dikkat edilmesi gereklidir. Buradaki ipuçları grafiğinizi görsel olarak daha iyi hazırlamak ve verileri mümkün olan en objektif bi- Çizgileri kartı üzerinden görüntülenmesini istediğiniz çizgi türlerini belirleyin. Renkler: Buradaki ana kural. Grafikte kullanılacak en büyük değer genellikle dairenin en üstünden. Sütun ve E¤ri: Farkl› veri s›ralar› gösterilmek isteniyorsa ikinci bir y ekseni kullanmak bilgileri daha anlafl›l›r k›lacakt›r.

Çizgiler dik veya yüzeysel olurlar. Yazıları kaldırmak veya yeni yazılar eklemek için grafik alanı üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Grafik Seçenekleri komutunu çalıştırın. farklı grafikler üzerinde değişik bakış açıları ile görüntülemek istiyorsanız.  Farkl› zaman aral›klar› seçmek de¤erleri ile  Eksen oynayarak hile yap›n Eksenlerin s›f›r de¤eri ile bafllamas›na izin vermeyin. de¤erler daha büyük görünürler. Sütunlar›n genifllikleri/uzunluklar› de¤iflmez. ‹ste¤e ba¤l› olarak zaman eksenini k›saltarak negatif geliflmeleri daha k›sa görüntüleyebilir veya elinizdeki de¤erlerin negatif hareketlerini daha genifl alanlarda görüntüleyebilirsiniz. Tabii ki grafik üzerindeki say›lar› de¤ifltiremeyiz ancak birkaç küçük hile ile verilerimizi daha cazip hale getirebiliriz. CHIP | MAYIS 2002 . Etki: Verilerin birbirleri ile k›yaslanmalar› daha zor olacakt›r. veriler için üstün  Önemli renkler seçin Veri serisi üzerine iki kere t›klay›n ve yeni bir renk seçin. Tüm açıklamalar verilerin yakınlarında yer almalıdır. Do¤ru: De¤erler do¤ru görüntülenmifl ve tan›mlamalar arac›l›¤›yla k›yaslanabiliyorlar. küçültebilir veya kalınlaştırabilirsiniz. Şayet nesneler. Veriler aras›ndaki farklar görsel olarak daha etkili flekilde sunulurlar. Etki: Küçük de¤erler kullan›ld›¤›nda veriler daha büyük. güçlü bir renk ile daha büyük etki b›rak›rlar. Verilerin düzenlenmesi: Okuma alışkanlıklarına dikkat etmelisiniz. Zaman serileri soldan sağa veya yukarıdan aşağıya doğru hareket ederler. Bunun sonucunda ekrana gelen penceredeki Veri Serisi kartını aktif hale getirin ve Yukarı Taşı. ‹stedi¤iniz eksen üzerine iki kere t›klay›p Ölçek kart› üzerindeki de¤erleri de¤ifltirin. Etki: Veriler aras›ndaki farklar bak›fl aç›s› de¤ifltirilerek ortadan kald›r›labilir. Şayet yeterli alan mevcutsa metinleri nesnelerin altına taşıyabilirsiniz. Biçim özelliklerini değiştirmek için nesne üzerine iki kere tıklayarak tasarım modunu aktif hale getirebilirsiniz. Dikkat çeken ilk yazı başlıktır. bayağı gözüktükleri için. Veri serisi sırasını değiştirmek için herhangi bir veri dizisi üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Veri Serisini Biçimlendir komutunu çalıştırın. İtalik yazılar ve alt çizgiler. Aç›klamalar: Grafiği inceleyen kişinin sahip olduğu ön bilgiye göre daha uzun veya kısa açıklamalar kullanabilirsiniz. Ancak bunlar›n nas›l bir sonuç ortaya koydu¤una herkes kendi karar vermelidir. Başlık kısa olmalı ve okuyucuyu meraklandırmalıdır. devamlı olarak aynı rengi kullanmalısınız.  Bak›fl aç›lar›n› ve yönlerini de¤ifltirin 3B grafi¤in üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve 3B Görünüm komutunu çal›flt›r›n. Benzer içeriklere sahip veriler için de tek bir rengin farklı tonlarından faydalanabilirsiniz. En önemlileri solda bulunurlar.158 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum GRAF‹K B‹Ç‹MLEND‹RME » Hileler ve ayarlar: Say›lar› önplana ç›karmak Çok az insan grafikleri ayr›nt›lar›na kadar inceler. Etki: H›zl› göz gezdirmede ölçeklendirme dikkati çekmez. Tablo içerisine zaman aral›klar› için uygun de¤eler girin. ölçeklendirmede  Eksenleri tecrübe kazan›n Eksen üzerine iki kere t›klay›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ölçek kart›na farkl› de¤erler girerek sonucunu deneyin veya logaritmik ölçeklendirmeyi kullan›n. Etki: E¤ilim çizgisi hesaplama yöntemine göre daha dik veya daha yüzeysel olarak ekrana gelebilir görüntülenmesi  Verilerinizin için 3B seçin Grafik alan›na farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve Grafik Türü komutunu kullanarak 3B bir grafik seçin. Grafikte kullanılan renkleri değiştirmek için istediğiniz veri dizisi veya bölüm üzerine iki kere tıklayabilir ve ekrana gelen Veri Serisini Biçimlendir penceresini kullanabilirsiniz. Tepesi kesilen eksenler daha çok dikkat çeker ve böylece büyük de¤erler göze çarpar. büyük de¤erler kullan›ld›¤›ndaysa veriler daha küçük görünecektir. Yazıyı isteğe bağlı olarak büyütebilir. İyi seçilirse eksen açıklamalarının bir kısmını gereksiz kılabilir. renkler veya bak›fl aç›lar› ise grafi¤in vermek istedi¤i etkiyi de¤ifltirebilir. çizgileri:  E¤im Farkl› hesaplama yöntemleri Bunun için ilk olarak grafik üzerine farenin sa¤ dü¤mesini kullanarak t›klay›n ve nesne menüsündeki E¤ilim Çizgisi Ekle komutunu çal›flt›r›n. Öndeki leri. Etki: Küçük de¤er. De¤ifltirilmifl: 3D görünümünde farklar ortadan kalk›yor. Muhtemelen veri dizilerini açıklayan bir göstergeye ihtiyacınız olabilir. Ölçeklendirmelerdeki de¤ifliklikler. ‹lk olarak görselli¤in dikkat çekti¤i söylenebilir. kullanmaktan kaçınmalısınız. Asl›nda en küçük de¤er olan sar› daha büyük görünüyor. Aşağı Taşı düğmelerini kullanarak serilerin sırasını belirleyin. Etki: Geliflmeler üst üste görüntülenebilir. Mümkünse tek bir yazı tipi kullanın. açıklama içermeyecek kadar küçükse tüm değerlerin dışarıda bulunması gerekir.

nusu seçili alan üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve İçeriği Temizle komutunu çalıştırın. Hazırladığınız şablon için isim ve açıklama girdikten sonra Tamam düğmesine tıklayarak şablonu oluşturun. Tek satır. Bofl sat›r görünümünü de¤ifltirmek: Tablo içerisindeki boş satırların grafik içerisinde kullanılmaları engelleyebilir veya sıfır değerleri olarak görüntüleyebilirsiniz.com. Veri noktalar›n› tafl›yarak de¤ifltirmek: Değiştirmek istediğiniz değeri. sütun ve hücreleri tek tek almak için [Ctrl] düğmesine basılı tutabilirsiniz. Ekle düğmesine tıklayarak Özel Otomatik Biçim Ekle penceresini çalıştırın. Tamam düğmesine tıklayarak yapılan değişikliklerin grafiğe uygulanmasını sağlayın.160 AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Mükemmel Sunum Tipps & Tricks Sahip olaca¤›n›z do¤ru bilgi ile grafiklerinizi ileride çok daha h›zl› ve etkili bir flekilde haz›rlayabileceksiniz. CHIP | MAYIS 2001 . İkinci Y eksenini görüntülemek: Veri serisi üzerine ikinci Y ekseni için iki kere tıklayın. Ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin ve daha sonra istediğiniz seçeneği işaretleyin. İlk olarak örnek grafiği tasarlayın. Kaynak verisi penceresindeki Seriler kartını aktif hale getirin ve istediğiniz seriyi seçin. Söz konusu veriler artık ne tabloda ne de grafikte görüntülenmeyeceklerdir. aktif veri noktası ve veri değeri gibi grafik ipuçları ekrana gelir. Ekrana gelen pencere üzerindeki Özel Türler kartını aktif hale getirin ve Kullanıcı Tanımlı seçeneğini işaretleyin. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Eksen kartını aktif hale getirin ve İkincil Eksen seçeneğini işaretleyin. Veri aralığı kutusunda bulunan İletişimi Daralt düğmesine tıklayarak Excel tablosunu aktif hale getirin. Yeni veriler eklemek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanı üzerine tıklayın ve nesne menüsündeki Kaynak Verisi komutunu çalıştırın. Ad kutusundaki tablo bağlantısı üzerine yazın ve Tamam düğmesine tıklayarak yaptığınız değişiklikleri onaylayın. Dikkat! Grafik üzerinde yapılan değişiklikler aynen tabloya da yansıyacaktır. Son olarak Grafik İpuçları başlığı altında bulunan “Adları göster” ve “Değerleri göster” seçeneklerini işaretleyin. Grafik şablonları hazırlamak: Birbirine benzeyen çok sayıda grafik oluşturmayı planlıyorsanız. Şayet elde ettiğiniz sonuçtan memnun kalmazsanız Varsayılan düğmesine tıklayarak grafiği en baştaki biçimine geri döndürebilirsiniz. Veri serilerinin ismini de¤ifltirmek: Veri serilerinin isimlerini.Bunun için grafik alanı üzerine tıklayın ve Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda Excel sütun veya çizgilere. Daha sonra İletişimi Daralt düğmesine tekrar tıklayın ve son olarak Tamam düğmesine tıklayarak grafiği güncelleyin. Söz konusu ipuçlarını etkinleştirmek için Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Grafik kartını aktif hale getirin. kendiniz için özel bir şablon tanımlayabilirsiniz. AB / Kadir Tuztafl. Daha sonra söz ko- KONTROL L‹STES‹ » Grafi¤inizi kontrol edin Grafi¤i yazd›rmadan önce afla¤›daki noktalara dikkat etmelisiniz:           Grafik isteklerimi yerine getiriyor Çok fazla ek bilgi yok Do¤ru grafik tipi K›lavuz çizgileri verilerin karfl›laflt›r›lmas›n› kolaylaflt›r›yor De¤er ekseni s›f›rdan bafll›yor Tüm eksenler do¤ru ölçeklendirilmifl Zaman serisi soldan sa¤a do¤ru Tüm parçalar tan›mlanm›fl Basit metinler mevcut Renkler dikkat çekiyor Önden Yerine Yandan Bak›fl: Grafik tüm yönlere döndürülebilir. 3B grafi¤in görünümünü de¤ifltirmek: Farenin sağ düğmesini kullanarak grafik alanına tıklayın ve nesne menüsündeki 3B Görünüm komutunu çalıştırın. Verileri engellemek: Grafik üzerinde görüntülenmesini istemediğiniz verileri tablo üzerinden işaretleyin. Buradan veri alanını tekrar seçin. Ön izleme güncel konumu gösteriyor. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden bakış açısını. tablodan bağımsız olarak Kaynak Verisi penceresini kullanarak değiştirebilirsiniz. grafik eğimini ve perspektifi Veri Kaynaklar›: ‹smi girifl sat›r›na yaz›n ya da tablodaki bir hücreye k›sayol oluflturun. Grafik türlerini birlefltirmek: Örneğin bir sütun grafik ile çizgi grafiğini birleştirmek için ilk olarak sütun grafiği oluşturun. Daha sonra her bir veri serisine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve daha sonra Grafik Türü komutunu kullanarak görünümünü çizgi rafik olarak değiştirin. üzerine iki kere tıklayarak işaretleyin. ktuztas@chip.tr düğmesini kullanarak üzerine tıklayın ve Grafik Türü komutunu çalıştırın. değerleri büyütmek veya küçültmek için kullanabileceğiniz taşıma noktaları ekleyecektir. Daha sonra farenin sağ basamaklı olarak değiştirebilirsiniz. veri serilerinin isimleri. Grafik ipuçlar›n› etkinlefltirmek: Eğer fare imleci grafik üzerinde hareket ettirilirse.

Daha sonra benzer flekilde GSView program›n› da kurun. Kurulum konumunu belirttikten ve Install Fonts seçene¤ini iflaretledikten sonra Install dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n. H Burada kullan›lacak olan programlar› eCHIP CD’sinden yükleyebilirsiniz. fiayet bu sürücü bulunamazsa daha eski bir model seçmelisiniz. bilgisayar dünyasında. (HeCHIP-Code WORDTOPDF) 1 Ghostscript ve Gsview kurulumu 2 Word dokümanlar›n› PDF biçimine dönüfltürebilmek için. bedava PDF dokümanlar› oluflturman›z için bir çözüm sunuyor. Ancak Adobe’un orijinal yaz›l›m› için oldukça büyük paralar yat›rmak gerekiyor... herkesin okuyabildi¤i. kopyalanmayacağından veya kişilerin kendileri için kullanmayacağından emin olamazsınız. Kurulum esnas›nda sunulan dil seçeneklerinden istedi¤iniz birini seçebilirsiniz. Ghostscript’i kurmak için EXE dosyas› üzerine iki kere t›klay›n ve daha sonra aç›lan Winzip penceresindeki Setup dü¤mesine t›klayarak kurulumu bafllat›n. Postscript sürücüsü eklemek PDF doküman› yüklemek için ayr›ca bir de Postscript sürücüsüne ihtiyaç vard›r. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Üreticiler listesinden “HP” ve Yaz›c›lar listesinden de “HP Laserjet 6P/6MP Postscript” seçene¤ini iflaretleyin. Bunun için Bafllat/Ayarlar/Yaz›c›lar komutunu çal›flt›r›n ve Yaz›c› Ekle simgesine iki kere t›klay›n. her programın olduğu gibi bunun da ücretsiz bir alternatifi mevcut. Ancak bu dosya türünün en büyük dezavantajı.162 » ALTI ADIMDA KOLAY ÇÖZÜM Word’den Acrobat’a Ücretsiz PDF Doküman› Oluflturmak Adobe’un PDF biçimi sayesinde. Bu yaz›c›y› standart olarak atamay›n ve deneme sayfas› yazd›rmay›n. Kurulumu tamamlamak için ilerleyin. Acrobat ürün paleti ile kullanıcıların söz konusu sorunlarını ortadan kaldırmayı hedefliyor. s Hazırladığınız HTML veya Word dokümanlarını sadece bilgilendirmek amacıyla bir çok kişiye gönderdiğiniz zaman. özellikle sadece bir veya iki kere kullanacağınız bir program için çok pahalı! Ancak. ancak üzerinde de¤ifliklik yapamad›¤› dokümanlar›n kullan›m› her geçen gün yayg›nlafl›yor. ancak bu durumda kullanıcıların pahalı Microsoft Office programlarını kullanmasını engelleyebilirsiniz. CHIP. bu belgelerdeki metinlerin değiştirilmeyeceğinden. PDF dosyalarının oluşturulabilmesi için kullanılan Acrobat programının fiyatının çok yüksek olması. Word dokümanlarından PDF biçimlerini nasıl elde edebileceğinizi adım adım anlatıyor. Ghostscript ve asl›nda sadece komut sat›r› olarak kullan›labilen Ghostscript uygulamas›n›n grafik arayüzü olarak adland›rabilece¤imiz GSView programlar›n›n yüklenmeleri gereklidir. dosya boyutları oldukça küçüktür ve belki de daha da önemlisi ücretsiz Reader programını Adobe web sayfasından (ve eCHIP CD’sindeki Basic Kit bölümünden) ücretsiz olarak yükleyebilirsiniz. Yaz›c› Ekleme Sihirbaz› penceresinden “Yerel yaz›c›” seçene¤ini iflaretleyin ve ‹leri dü¤mesine t›klay›n. Daha çok PDF dosyaları (Portable Document Format) olarak bilinen Acrobat dosyaları üzerinde değişiklik yapılamaz. Gerçi Word dokümanlarını şifreleyebilirsiniz. Bunun için kullanacağınız Ghost Script yazılımları ile Word dosyalarını kısa bir süre içerisinde PDF biçimine dönüştürebilirsiniz. son zamanlarda bildiriler ve kullanım kitapçıkları için kullanılan bir standart haline geldi. ilk olarak. Bu noktada Adobe. PDF. CHIP | MAYIS 2002 . CHIP.

ister GSview’da görüntüleyebilirsiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 163 Atölye: Doc’tan PDF’e 3 GSview konfigürasyonu Ghostscript’i kurmufl olman›za ra¤men. renkli PostScript yaz›c›lar›n› deneyebilirsiniz. 4 Word doküman› haz›rlamak 6 ‹lk olarak PDF dosyas› olarak kullanmak istedi¤iniz belgeyi Word alt›nda çal›flt›r›n.ps” uzant›s›na sahip olmas› için dosya ismini “test. Bu tür bir durumda Gsview’in sa¤l›kl› bir flekilde çal›flabilmesi için söz konusu dosyalar›n yerinin manuel olarak girilmesi gereklidir. Buradaki dosya iliflkilendirme ve bafllat menüsüne eklenme ifllemleri kurulum program› taraf›ndan otomatik olarak gerçeklefltirilir ancak dört seçene¤inde geri alma fonksiyonu mevcut de¤ildir. bazen Gsview program›. Ancak oluflturaca¤›n›z PDF dosyalar›ndan maksimum performans elde edebilmek için sayfa büyüklü¤ü. CHIP | MAYIS 2002 . Oluflturulacak dosyan›n “.ps” örne¤indeki gibi t›rnak iflaretleri aras›nda yazmal›s›n›z. Söz konusu PDF dönüflüm iflleminin ilk ad›m› olarak biraz önce yükledi¤iniz PostScritp yaz›c›s› yard›m›yla sabit disk üzerinde “. yaz› tipi gibi ayarlar› de¤ifltirerek PDF belgesi için en uygun de¤erleri elde etmeye çal›flmal›s›n›z. Dikkat! PDF dokümanlar›ndaki resimlerin kaliteleri kullan›lan yaz›c›ya ba¤l›d›r. Tamam dü¤mesine t›kland›¤›nda ekrana gelen pencere üzerinden dosyan›n oluflturulaca¤› yeri ve dosya ismini girmelisiniz.ps” uzant›l› bir dosya içerisine yazmal›s›n›z. Bu dosyay› PDF biçiminde kaydetmek için File/Convert komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki Device listesinden “pdfwrite” seçene¤ini iflaretleyin ve dosyan›n çok yer kaplamamas› için çözünürlük olarak “300” de¤erini seçin. Acrobat Reader ve GSview Art›k oluflturdu¤unuz PDF dosyalar›n›z› ister Acrobat Reader.ps files with GSview” ve “Associate . E¤er doküman içerisindeki tüm sayfalar›n dönüfltürülmesi gerekmiyorsa Pages listesinden de istedi¤iniz sayfalar› seçebilirsiniz. gerekli dosyalar›n yerini bulamayabilir. Ayr›ca “Associate . Bunun için Dosya/Yazd›r komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen pencere üzerindeki Yaz›c› listesinden PostScript yaz›c›s›n› seçin ve Dosyaya Yazd›r seçene¤ini iflaretleyin. Son olarak OK dü¤mesine t›klay›n ve PDF dosyas›n›n oluflturulaca¤› ismi girin.ps” olarak de¤ifltirebilirsiniz.ps” uzant›l› olarak kaydedemedi¤iniz daha sonra gezgin yard›m›yla “. fiayet haz›rlad›¤›n›z PDF belgelerinin kalitesinden memnun de¤ilseniz daha güncel. Kullanmak istedi¤iniz yaz›c›n›n güncel sürücülerini üretici web sayfalar›ndan temin edebilirsiniz. 5 GSview ile PDF dönüflümü fiayet dosyay› “. GhostScript DLL ve yaz› tipi dosyalar›n›n yerini belirtmek için Options/Advanced Configure komutunu çal›flt›r›n ve ekrana gelen penceredeki kutulara dosyalar›n bulunduklar› adresleri girin.prn” olan dosya uzant›s›n› “.pdf files with GSview” seçeneklerini iflaretleyerek söz konusu dosyalar›n GSview program› kullan›larak görüntülenmelerini sa¤layabilirsiniz. Söz konusu dosyan›n GSview program› penceresinde aç›lmas› için üzerine iki kere t›klay›n ve File/Open komutunu çal›flt›r›n.

Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Program Ekle/Kal- Direkt eriflim: Bilgisayar›m simgesini Bafllat menüsüne tafl›yarak. Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows Me. ‹pucu: Bunun için masaüstünde bulunan Bilgisayarım simgesi üzerine tıklayın. Bunun yerine ilk olarak yeni bir açılış disketi hazırlamak isterseniz Başlat/Ayarlar/ Denetim Masası komutunu çalıştırın. Aynı şekilde Bilgisayarım içeriğine de Başlat menüsü üzerinden erişmek isteyebilirsiniz. sahip olduğu DOS mirasını mümkün olan en iyi şekilde gizlemeye çalışıyor. Farenin sağ düğmesini basılı tutun ve simgeyi Başlat menüsü üzerine taşıyın.7: Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Windows 98: Kay›t Düzenleyicisi Geri Yükleme Taray›c›: HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Sabit Disk: Kaybolan verileri kurtarma CD Yaz›c›: Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek 164 164 165 165 165 165 166 Tips Tricks Donan›m ve yaz›l›m sorunlar› bilgisayar kullan›c›lar›n›n günlük hayatlar›n›n bir parças›d›r. Başlat menüsünde Bilgisayarım simgesi için kısayol oluşturma imkanı sunar. Bundan böyle sürücüler üzerindeki klasörler ve içeriklerine Başlat menüsünün alt menüleri olarak ulaşabilirsiniz. Bunun için ilk olarak söz konusu açılış disketinin yazma korumasını kaldırdıktan sonra sürücüye yerleştirin.164 ‹PUÇLARI MAYIS 2002 1 2 3 4 5 6 7 » WINDOWS Windows Me: Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat menüsü’ne eklemek Windows Me: Aç›l›fl disketini MS-DOS için de¤ifltirmek Windows 98: Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98: Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek Windows 98: Windows Gezgini’nde büyük harfler Windows 2000: ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 98: Kapan›rken Yeniden Bafllat’may› engellemek » UYGULAMALAR Word 97.Yaz›c› ba¤lant›lar› Ses Düzenleme: Minidisk üzerinden ses iflleme Netscape 4. Bunun için DOS moduna sahip değil ve açılış disketi menüsünde bile “Sadece Komut Satırı” seçeneği mevcut değil. & 8 9 10 11 12 166 166 167 167 167 13 14 15 16 17 18 19 20 168 168 168 168 169 169 169 169 1 | Windows Me 2 | Windows Me Bilgisayar›m içeri¤ini Bafllat Menüsü’ne eklemek Windows Me’den itibaren Denetim Masası veya Çevirmeli Ağ klasörleri pencere yerine menü olarak görüntülenebiliyorlar. sürücü içeriklerine alt menüler üzerinden eriflebilirsiniz. Bilgisayarım simgesini Başlat menüsünde istediğiniz yere ekleyebilirsiniz. ‹pucu: Küçük bir hile ile Windows Me açılış disketinin DOS komut satırına (DOS moduna) izin vermesini sağlayabilirsiniz. 1 CHIP | MAYIS 2002 . Simgeyi istediğiniz konuma taşıyın ve son olarak farenin düğmesini bırakın. Bunun sonucunda Windows Me. CHIP size sorunlar› güvenli bir flekilde çözebilmeniz için önerilerde bulunuyor ve rehberlik ediyor. 2000: Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Office: Word’den Excel’e veri aktarmak Outlook 98: Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek Internet Explorer: IE’nin komple çökmesini engellemek Internet Explorer 5: Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek » OKUR SORULARI DVD Sürücü: Filmin tak›lmas›n› engellemek Notebook: Harici CD.

Bilgisayarı minimum konfigürasyonla başlatır” satırından sonra “menuitem= MSDOS. Disketi sürücüye yerleştirdikten sonra CONFIG. Yerden tasarruf etmek için söz konusu bölümü tamamen kaldırmalısınız. dosya isimlerinin büyük harfle görüntülenmesini sağlayan seçeneği işaretleyin.com con cp –> select=850 install=keyb. Windows 98 kurulumuna başlamadan önce MS-DOS komut satırını kullanarak çalıştırın.. Daha sonra “Sadece Komut İstemi” seçeneğini çalıştırın. Windos Gezgini yanlış gösterir. Aksi takdirde yazı tipi dosyasının kullanılamadığına dair hata mesajları ile karşılaşabilirsiniz. Buradaki /is” parametresi sayesinde kurulum sırasında Scandisk çalıştırılmayacaktır. Windows 98 kurulumunu “setup /ih” komutunu kullanarak çalıştırın. 4 5 | Windows 98 Windows Gezgini’nde büyük harfler İsimlendirirken büyük harflerden de faydalandığınız yeni dosya ve klasörler oluşturdunuz. Scandisk aracı disket üzerinde ayrı bir dosya olarak bulunmadığı için ilk olarak “extract . Ağ üzerinden yazı tipi yükleme işlemleri için genellikle yerel sürücülerin kullanılmaları gereklidir. Dosyaları gezgin penceresin görmenize ve gerekli haklara sahip olmanıza rağmen Windows. Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırını ekleyin. Bunun için ilk olarak bir ağ sürücüsü üzerinde bulunan yazı tipi dosyasını sisteminizdeki yerel bir sürücü veya disket üzerine kopyalayın.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 165 Tips&Tricks » Windows dır Özellikleri penceresindeki Başlangıç Disketi kartını aktif hale getirin. Bu sayede Scandisk ön planda çalıştırılacak ve böylece sonuçları direkt olarak görebileceksiniz. Aç›kça göremiyor: Denetim Masas› varolan TTF dosyalar›n› a¤ üzerinden yüklemek istemezse.com a:\” komutunu kullanarak EBD. yerel sürücüleri kullanmak zorunda kalabilirsiniz.cpi) install=mode. Örneğin oyunlar gibi gereksiz programları Denetim Masası’nı kullanarak kaldıramazsınız. Bundan böyle bilgisayarınızı yeni açılış disketi ile çalıştırdığınızda “Bilgisayarı MS-DOS modunda başlatır” satırı Windows Me açılış menüsünde ekrana gelecek ve bu sayede Me altında bile MS komut satırı ile çalışabileceksiniz.com con cp -> prepare=((850) ega. ‹pucu: Bu durumla. Ancak Windows Gezgini buna rağmen Windows’un standart Büyük/Küçük harf kurallarını uyguluyor. 3 | Windows 98 sonra bilgisayarı yeniden çalıştırın ve “setup /is” komutunu kullanarak Windows 98 kurulumunu başlatın. Şayet Scandisk’in Windows 98 kurulumu sırasında neden kilitlendiğini görmek isterseniz.SYS sistem dosyasını istediğiniz herhangi bir editör yardımıyla açın ve “[Menu]” başlığının altındaki “menuitem= QUICK. ‹pucu: Windows 98’in dosya isimlerini kendi içerisinde doğru yazım şekline göre kullanmasına rağmen.INF dosyası bulunur.sys install=sommand. geçerli bir yazı tipi bulunamadığı uyarısı veriyor. Scandisk çalışmasını tamamladıktan mevcuttur. ‹pucu: “C:\WINNT\INF” klasörü içerisinde SYSOC. Şayet Yazı Tipi Ekle penceresi üzerinde bir ağ sürücüsü yerine adres olarak yerel bir sürücü veya disket adresi girecek olursanız Windows yüklemek istediğiniz yazı tipini anında bulacaktır. Yazı tipinin yüklenmesi için ağ üzerinde kullanılabilecek farklı çözümler 6 | Windows 2000 ‹stenmeyen sistem donat›lar›n› kald›rmak Windows 2000 kurulumu sırasında hangi bileşenlerin sisteminize kurulacağını tam olarak belirleyemezsiniz. istediğiniz yazı tipini Denetim Masası’ndaki Yazı Tipleri simgesine iki kere tıklayarak veya gezgin üzerinden yüklediğiniz zaman karşılaşırsınız. İsterseniz söz konusu TTF dosyasını gezgin yardımıyla direkt olarak “Yazı Tipleri” klasörüne de kopyalayabilirsiniz. Windows 98 kurulumu tamamlanamıyor ‹pucu: Scandisk aracını. Ekrana gelen ve Yüzey taraması isteyip istemediğinizi soran mesaja “Evet” üzerine tıklayarak olumlu cevap verin. Üzerinde değişiklik yaptığınız dosyayı disket üzerine tekrar kaydederek yeni açılış disketinizi çalışır hale getirebilirsiniz. Daha sonra komut satırına “Scandisk” komutunu girin ve [Enter] tuşuna basarak çalıştırın. Son olarak bir açılış disketi oluşturmak için Disket Oluştur düğmesine tıklayın.keyboard. Daha sonra dosyanın en sonuna “[MSDOS]” adında bir başlık ekleyin ve altına aşağıdaki satırları girin: [MSDOS] install=mode.ebd.CAB arşiv dosyasından çıkartmalısınız.com -> tr. Kurulumdaki Scandisk kilitlenmesini engellemek Windows 98 kurulumu esnasında Scandisk çalıştığında kurulum işlemi kilitleniyor. Bu görünümü düzeltmek için Windows Gezgini penceresinde Araçlar/Klasör Seçenekleri/Görünüm kartını aktif hale getirin ve burada bulunan.cab scandisk.exe /1 4 | Windows 98 Yaz› tiplerini a¤ sürücüsünden yüklemek TrueType yazı tiplerini Denetim Masası veya Explorer yardımıyla bir ağ sürücüsünden yükleyebilirsiniz. Bunun için bilgisayarı Windows açılış disketi kullanarak yeniden çalıştırın ve Windows 98 açılış menüsü ekrana gelene kadar [Ctrl] tuşuna basılı tutun. Bu CHIP | MAYIS 2002 .

Kafa üstü: Standart etiket tiplerini yatay olarak yazd›rabilmek için tan›ml› ayarlar› de¤ifltirmelisiniz. ‹pucu: Bunun için Word ile beraber sunulan dikey etiketlerin ayarlarından faydalanabilirsiniz. Ancak siz etiketleri yatay biçimde yazdırmak istiyorsunuz. OcEntry.7” gibi satırlar bulunur.166 dosyayı bir editör yarımıyla açın ve bunun içerisinde bulunan “old base components” başlığını arayın. Bu ayarları kullanarak klasör etiketlerini yatay olarak yazdırabilirsiniz. Son olarak yaptığınız değişiklikleri kaydederek dosyadan çıkın. “Etiket yüksekliği” ve “Etiket genişliği”. İkinci adım olarak da biraz önce kaydettiğiniz metin dosyasını Excel ile açmalısınız. Bundan böyle sisteminiz kapanırken yeniden başlatılmayacaktır. Son olarak sayfa biçimi açılır listesinden yatayı seçin ve oluşturduğunuz yeni etiket biçimi için Etiket adı kutusuna bir isim girin.dll. Bunun için Başlat/Çalıştır/msconfig/Tamam komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Genel kartını aktif hale getirdikten sonra Gelişmiş düğmesine tıklayın.Bu başlığın altında örneğin “Games=ocgen. kullanıcılarına önceden tanımlanmış çok sayıda etiket şablonu sunar. 8 örneğinde olduğu gibi görünmelidirler.inf. Şayet istediğiniz etiketleri liste içerisinde bulamazsanız Diğer başlığı altındaki etiketleri de incelemelisiniz. Daha sonra “Etiket ürünleri” ve “Ürün numarası” açılır listelerini kullanarak istediğiniz etiket şablonunu seçin. 7 | Windows 98 Kapan›rken yeniden bafllatmay› engellemek Windows’u normal bir şekilde Başlat menüsünden kapatmak istiyorsunuz ve bilgisayarı artık kapatabileceğinize dair mesajın ekrana gelmesine rağmen sistem yeniden çalıştırılıyor. Bunu takip eden Al›flverifl: Excel’in sihirbaz› sayesinde Word belgelerindeki veriler Excel tablolar›na rahatl›kla aktar›labilirler. Belgeyi sütunlara bölmek için uygun iflareti ise deneyerek bulabilir veya kendiniz ay›rabilirsiniz. Söz konusu sorunun birçok nedeni ve buna bağlı olarak da bir çok çözümü olabilir.hide. Daha sonra. “Yatay sayı” ve “Dikey sayı”.7” programı “msconfig” ile çözülebilir. Bu satırlarda bulunan “hide” seçeneklerini kaldırın Bunun sonucunda satırlar “Games=ocgen.dll. Daha sonra aşağıdaki alan çiftlerindeki değerle- ri birbirleri ile değiştirin: “Üst boşluk” ve “Yan boşluk”. 2000 Klasör s›rt› etiketlerini yatay yazd›rmak Word. ekrana gelen pencere üzerindeki Etiketler kartını aktif hale getirin ve buradaki Seçenekler düğmesine tıklayın. Burada her iki virgülün de bulunduğuna dikkat etmelisiniz.inf. biçim özelliklerinin kaybolacağına dair uyaran mesaja ise Evet cevabını verin. Ancak bu sorun normalde Windows konfigürasyon 9 CHIP | MAYIS 2002 .Ancak klasör sırtlarında kullanılmak üzere sunulan tüm etiketler sadece dikey olarak yazdırılabilirler.games.games. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki tüm değerleri bir yere kaydedin. ‹pucu: Windows 98 SE kapanırken çeşitli sorunlara neden olabiliyor. İlk olarak Araçlar/Zarflar ve Etiketler komutunu çalıştırın. OcEntry. 8 | Word 97. artık kullanılamaz hale gelen “Dikey aralık” kutusundaki eski değeri artık etkin hale geçen “Yatay aralık” kutusuna girin. tarih ve açıklama bulunan Word dokümanındaki sayı kısımlarını Excel’e aktarmak istiyorsunuz. Metin Alma Sihirbazı’nın ilk penceresinde bulunan “Özgün veri türü” başlığı altındaki sabit genişlikli seçeneğini işaretleyin ve İleri düğmesine tıklayın. 9 | Office 97/2000/XP Word’den Excel’e veri aktarmak Her satırında sırasıyla bir sayı. Bundan böyle istediğiniz zaman kullanabileceğiniz etiket şablonunu bitirmek için Tamam düğmesine tıklayın. İstediğiniz etiketi seçtikten sonra Yeni Etiket düğmesine tıklayın. ‹pucu: İlk olarak söz konusu Word dokümanını Dosya/Farklı Kaydet komutunu kullanarak “Salt metin” biçiminde bir metin dosyası olarak kaydetmelisiniz.. Şimdi Denetim Masası’nda bulunan Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın ve Windows bileşenlerini değiştirmek için bir sonraki karta geçin. Bunun sonucunda ekrana gelecek bir sihirbaz size yardımcı olacaktır. Ekrana gelen pencere üzerindeki listeden Donatılar’ın ayrıntılı görünümünü aktif hale getirin ve sisteminizden kaldırmak istediğiniz bileşenleri işaretleyin. Burada bulunan hızlı kapanma özelliğini devre dışı bırakan seçeneği işaretleyin ve Tamam düğmesine tıklayın. Bu esnada sizi.

Eğer bu adres sisteminizde farklılık gösteriyorsa. Sayfa üzerinde değişiklik yapmak için. Adres çubuğuna biraz önce not aldığınız. virgül. Internet Explorer’ın yapılan değişikliği algılaması ve tüm Sık Kullanılanlar öğelerini görüntülemesi için programı kapatıp yeniden çalıştırmalısınız. Bu adres çağrıldığı zaman Internet Explorer penceresinde “Outlook Bugün” sayfası ekrana gelecektir. gerekli HTML dosyası bulunamadığı için mümkün değildir. kullanılan DLL dosyasının bulunduğu klasörün içerisine kaydedin. Burada kullanılan “Outlook Bugün” sayfasının kendisine ait bir dosyası yoktur ve bir DLL dosyası içerisine gizlenmiş olarak saklanır. CHIP | MAYIS 2002 . Buraya değer olarak kaydettiğiniz dosyanın konumunu gösteren adresi (“file.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 167 Tips&Tricks » Uygulamlar pencerede söz konusu ayırma çizgisini yerleştirmelisiniz. Ekrana gelen pencere üzerindeki “HKEY_LOCAL_ MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows\CurrentVersion\explorer\BrowseNewProcess” anahtarını aktif hale getirin ve burada bulunana aynı isimli verinin değerini “No” olarak değiştirin.//c:/Program Files/Microsoft Office/Office/outlook.0\Outlook\Today” anahtarını aktif hale getirin. Geri kalan öğelerin görüntülenmesi için ok simgesine tıklanması gereklidir.DLL dosyasını aratın. Başlat/Çalıştır/Regedit/Tamam komutunu çalıştırın ve açılan Kayıt Düzenleyici penceresi içerisindeki “HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsof\Office\8. çük bir değişiklik yaparak da bu sorunun üstesinden gelebilirsiniz. İstediğiniz sütunları ve bunların biçimlerini ayarladıktan sonra Son düğmesine tıklayarak aktarma işlemini bitirebilirsiniz. Eğer Office bilgisayarınızda farklı bir dizin içindeyse burada verilen adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirin. Bu dosyanın bulunduğu konumun adresini not alın ve daha sonra Internet Explorer’ı çalıştırın. Artık Outlook’un açılış sayfası olan “Outlook Bugün” Frontpage veya WordPad gibi bir editör kullanılarak düzenle- IE’nin komple çökmesini engellemek Bir tane Internet Explorer penceresinin kilitlenmesi.htm”) girin. adresi kendi sisteminize uygun olarak değiştirmelisiniz. Şayet doğru ayırma işaretini bulduysanız bir sonraki adıma geçmek için İleri düğmesine tıklayın. Eğer isterseniz “Sütundan veri alma seçeneğini işaretleyerek diğer sütunların Excel’e aktarılmasını engelleyebilirsiniz. noktalı virgül.dll/outlook. nebilir. ‹pucu: Hemen hemen tüm kullanıcılar kilitlenen tek bir Internet Explorer penceresinin download’lar da dahil olmak 11 Herkes kendi için: Kay›t Düzenleyicisi’nde yap›lan bir de¤ifliklik ile farkl› IE görevleri açmaktan kurtulabilirsiniz. programın tamamen çökmesine ve hatta tek bir pencere ile yetinmeyen dağınık bir sörfçü iseniz tüm sistemin çökmesine neden olabilir. standart biçimini kullanarak Excel’e aktarabilirsiniz. Örneğin birinci sütundaki sayıları. OUTLWVW. birinde yaşanan kilitlenme diğerlerini etkilemeyecek ve böylece zaman ve veri kaybı yaşanmayacaktı. Şayet her bir pencere ayrı bir görev olarak açılsaydı. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Gelişmiş kartını aktif hale getirin ve bura- Aç›l›fl sayfas›n› HTML kodunda düzenlemek ‹pucu: Outlook 98’in açılış sayfası HTML biçiminde olmasına rağmen içerisinde değişiklik yapmak. boşluk. Şayet söz konusu anahtar ve veriyi göremiyorsanız kendiniz oluşturmalısınız.htm” biçiminde girin. ‹pucu: Tüm adreslerin anında görüntülenebilmesi için Araçlar/Internet Seçenekleri komutunu çalıştırın. Değişiklik yapılıktan sonra sayfanın yeni halini Outlook içerisinde kullanabilmek için Kayıt Düzenleyici’sinin derinliklerinde küçük değişikliklerin yapılması gerekmektedir. üzere tüm programı çökertmesinden şikayetçilerdir.Anacak her bir pencere için ayrı bir Internet Explorer görevi çalıştırmak yerine Kayıt Düzenleyicisi içerisinde kü- daki listede Tarama başlığı altında bulunan “Kişiselleştirilmiş Sık Kullanılanlar menüsünü etkinleştir” seçeneğindeki işareti kaldırın. Bu anahtar altına “Url” isminde yeni bir dize değeri oluşturun. İlk olarak Kayıt Düzenleyicisi’ni çalıştırmak için Başlat/Çalıştır komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutusuna “Regedit” yazdıktan sonra Tamam düğmesine tıklayın. Buradan hangi noktalama işaretlerinin veya karakterlerin (Kesme.DLL dosyasının konumunu bildiren adresini “res://c:\Program Files\ Microsoft Office\Office\outlwvw. Son adımda her bir sütun için kullanmak istediğiniz veri biçimini belirleyebilirsiniz. Bu sayfayı düzenlemek için normalde “Program Files\Microsoft Office\Office” klasörü içerisinde bulunan OUTLWVW. özel) otomatik ayırma işlemini için kullanılacağını belirleyebilir ve sonuçlarını inceleyebilirsiniz. 12 | Internet Explorer 5 10 | 11 Outlook 98 | Internet Explorer Kilitlenmeler Tüm S›k Kullan›lanlar’› görüntülemek Eğer Internet Explorer penceresinde Sık Kullanılanlar menüsünü açacak olursanız program sadece en son kullanılan adresleri görüntüler.

MD çalıcının (analog) Line Out çıkışını bilgisayarın Line In girişine bağlayarak klasik ses kaydı yapmaktır. Notebook'umu çalıştırdığımda kilitleniyor ve açılmıyor.02 (internet’ten 4.7 Web adreslerinin otomatik tamamlanmas›n› engellemek Soru: Netscape’in yazmak istediğim web adreslerini otomatik olarak tamamlamaya çalışmasını nasıl engelleyebilirim? Ahmet Durgun DMA eriflimi: DVD film izleme zevkinizin bozulmamas› için DMA baflta olmak üzere çeflitli ayarlar›n yap›lmas› gereklidir. 15 | Ses Düzenleme Sony Minidisk Minidisk üzerinden ses iflleme Soru: Sony MD-700 modeli aynı zamanda MP3 dosyalarını da kullanabilen taşınabilir bir minidisk çalıcı. Son olarak birden çok USB aygıtına sahipseniz bu cihazı USB Hub’tan ayırmanızda fayda var. Bunun sonucunda ekrana gelen CHIP | MAYIS 2002 . CD yazıcımı henüz tam olarak kullanamadım. monitörünüz mü titriyor. | DVD Sürücü Tak›lmalar Filmin tak›lmas›n› engellemek Soru: DVDPioneer 106s’ı yeni aldığımda film izlerken "takılma" oluyor PentiumIII 800.04’e yükselttim) yüklü.178 168 Okurlar Soruyor @ 13 Yaz›c›n›z çal›flmamak için grev mi yap›yor. Daha sonra sistemin performansı açısından kullandığınız DirectX ve ekran kartı sürücülerini güncellemenizde fayda vardır. Cevap: Bu sorun birçok nedenden kaynaklanabileceği için çözüme adım adım yaklaşmakta fayda var. Sisteminizi tekrar çalıştırdığınızda söz konusu cihazı rahatlıkla tanıtabilirsiniz. Sait Terekli Cevap: Sisteminizin kilitlenmesine yol açan birden çok neden olabilir. Sizin anlattıklarınızdan yola çıkarak sistem dosyalarında herhangi bir sorun olmadığını varsayıyoruz. 15 Cevap: Bunun için Netscape penceresinde Edit/Preferences komutunu çalıştırın ve kategori listesindeki Navigator üzerine tıklayın. Acaba MD üzerinde kayıtlı bulunan parçalar da benzer şekilde direkt olarak PC’ye aktarılabilirler mi? Adem Tortop Cevap: USB üzerinden PC’ye bağlanan MD-700 sadece. İlk olarak notebook’un BIOS’una girip USB portlarının aktif (Enable) olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı olan parçalar dijital olarak okunamıyorlar. sistem dosyalarının bozulması ya da gerekli ayarlarının doğru yapılamamasıdır. Son olarak DVD sürücünüzün sabitdiskten ayrı bir kablo ile Secondary Master olarak bağlı olmasına dikkat edin. Fakat bu takılma DVD'nin DMA’sını açtığımda azalıyor. örneğin internetten temin edilen veya kendi oluşturduğunuz MP3 dosyalarını alabiliyor ve daha sonra bunları ek bir yazılma ihtiyaç duymadan kaydedebiliyor. Bu nedenle MD üzerinde kayıtlı parçaları PC’ye aktarabilmek için yapılabilecek tek şey. Geforce256ve 128 MByte hafızaya sahibim. Geçen aylardaki en ilginç olaylar ve çözümlerini burada okuyabilirsiniz.com. Ancak minidisk yerden tasarruf sağlayan bu kayıt işlemi için ATRAC3 adında bir teknikten faydalanıyor. Daha sonra ise sistemi güvenli kipte açın ve aygıt yöneticisinden başarısız sürücü yüklenmelerini silin. Buradaki DMA seçeneğinin işaretli olmasına dikkat edin. Bu esnada yüklemeye çalıştığınız cihazı da silmenizde fayda var. 16 | Netscape 4. Çünkü Primary Slave olarak sabit disk ile aynı kablo üzerine bağlanan sürücülerde bu tür takılmalar meydana gelebilmektedir. İlk olarak Aygıt Yöneticisi listesindeki CD-ROM başlığı altındaki DVD sürücünüzü seçtikten sonra Özellikler düğmesine tıklayın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Ayarlar kartını aktif hale getirin. Gerekli sürücüler ve Adaptec CD Creator 4. Yeni aldığım Traxdata Mini CDRW 4x4x24 CD yazıcıyı USB üzerinden notebook'uma bağlıyorum.tr adresine bekliyoruz.Sorular›n›z› yardim@chip. Dolayısıyla sorununuz büyük bir ihtimalle USB portları ile ilgili. 14 | Notebook USB Portlar› Harici CD yYaz›c› ba¤lant›lar› Soru: Dell Latitude CPx 750J notebook'um Windows 98 SE ile sorunsuz çalışıyor. Windows’unuz zamanla çöküyor mu? CHIP Hotline çözümünü biliyor. Bunlardan en çok rastlanan.

Bu sayede sisteminizin performansını arttırabilirsiniz. Hasan ÇOLPAN 18 | Taray›c› Alternatif Sürücü HP Scanjet 3200c için alternatif sürücü Soru: Sistemimi Windows 2000’e yükselttiğimden beri Hewlett Packard 3200c tarayıcım çalışmıyor. Aycan Topar 17 | Windows 98 Cevap: Haklısınız hatanız gerçekten çok büyük. rağmen hiçbir bilgiye ulaşamıyorum. Nedeni. verileri tam olarak silmez. Çünkü. Kayıt Düzenleyicisi’ni geri yükledikten sonra bu yazılımları Denetim Masası’ndaki Program Ekle/Kaldır simgesini kullanarak sisteminizden silmelisiniz. Bunun yerine sadece verileri değiştirir. Bunun için Başlat/Çalıştır komutu ile ekrana gelen pencere üzerindeki Aç kutucuğuna “msconfig” komutunu yazıp Cevap: Bunun için www.umax. Aksi takdirde sadece kurtulacak dosyaları görebilirsiniz ama kurtarma işlemini yapamazsınız. Ama kontrol işleminden sonra yazma hızı da düşeceğinden süre de artar. Derginizin mart sayısı CD'sinde vermiş olduğunuz ''Tweakme Gold'' ve/veya ''Flexy'' isimli programlar buna sebep olabilir mi? Kayıt Düzenleyicisi’nin yedeğini daha önce almıştım ve geri yüklediğim halde sorun çözülmedi.A K T Ü E L » K A P A K » D O N A N I M » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 169 Tips&Tricks » Okur Sorular› CHIP Cevapl›yor penceredeki “History” başlığı altından kayıtlı web adreslerinin ne kadar süre saklanacağını ve daha sonra otomatik olarak silineceğini belirleyebilirsiniz. Özellikle OEM CD medyaları bu alanda başarısızlar. Cevap: Tweak-me Gold ve Flexy gibi yazılımlar ile sistem dosyaları değiştirebilirsiniz. 19 | Sabitdisk Dosya Kurtarma Kaybolan verileri kurtarma Soru: Bilgisayarıma taktığım başka bir sabitdiskte partisyon oluşturmaya çalışırken asıl kullandığım sabitdiskimin birinci DOS bölümünü sildim. Web adreslerinin otomatik olarak tamamlanması ise bunun hemen altında bulunan Location Bar History başlığı ile ilgilidir. Ama üzülmeyin bunun da bir çözümü var. Daha sonra bilgisayarı yeniden çalıştırdığınızda sorun devam ediyorsa. Burada doğru orantı yerine daha çok eğrisel bir artışı göz önünde bulundurmanızda fayda var. sisteminizi geri yüklemeniz gerekecek. Sonuç itibariyle ne yaparsam yapayım 32x hızında CD yazmayı başaramadım. çalıştırdığınızda ekrana gelen pencere üzerinde sistemi geri yüklemek için bir seçenek göreceksiniz. Yani hızın iki kat artması zamanın da yarıya düşmesi anlamına gelmiyor. Dolayısıyla aslında sildiğinizi düşündüğünüz bir çok veriyi kurtarabilirsiniz. Ancak kaba bir hesapla normalde yaklaşık olarak 2 DK’da bitmesi gereken işlem toplam 16 dakika sürüyor. 20 | CD Yaz›c› Yazma H›z› Yaz›c›n›z›n gerçek h›z›na eriflmek Soru: Yeni aldığım LG 32x CD ReWriter ile Easy CD Creator 5.download. özelliklerine baktığımda karşıma sadece “Genel” ve “Başarım” sekmeleri çıkıyor. Beraber sunulan yazılımlar da HP tarafından kullanıma sunulan Windows 2000 güncellenmesinin kullanılmasına izin vermiyorlar. Ancak yeni DOS bölümü oluştururken farkına vardım ve o an bilgisayarı yeniden kapattım. Ancak yine de Hewlett Packard yeni ve sorunsuz bir güncelleme çıkarttığında orijinal sürücülerin yüklenmesinde fayda vardır. Astra 1220P için Windows 2000 sürücülerini sisteminize yüklediğinizde HP 3200c tarayıcınızı da Windows 2000 altında sorunsuz bir şekilde kullanabildiğinizi göreceksiniz. Astra 1220P için hazırlanan Windows 2000 sürücüsünü bilgisayarınıza kaydedin ve daha sonra yüklemeye başlayın. Burada bulunan Clear History düğmesine tıklayarak da geçmiş bilgilerini anında silebilirsiniz. Buna ek olarak CD yazma programları da önce CD medyayı kontrol ederler ve uygun bir hızla yazmaya başlarlar. Cevap: Bu ve benzeri CD yazıcıları yüksek hızda yazdırabilmek söylendiği kadar kolay değil. www. işletim sistemi. Ama üstüne bir kayıt işlemi yapmadığınızı varsayarsak. Diski biçimlendirmemiş olmama CHIP | MAYIS 2002 . piyasada bulunan CD’lerin yüksek hızları desteklememesi. Kay›t Düzenleyicisi’ni geri yüklemek Soru: Windows 98 sisteminde Bilgisayarım simgesine sağ tuşla tıklayıp. Sistem donanımlarımın bazı sürücülerini acilen tekrar yüklemem gerekiyor ve bunu yapamıyorum. Başka bir marka ve modele ait sürücüler kurmuş olmanıza rağmen sahip olduğunuz tarayıcının tüm özelliklerini kullanabilirsiniz. Buradan sisteminizin en son ve temiz hali ile geri yükleyebilirsiniz. Burada bulunan “Clear Location Bar” düğmesine tıklayarak da web adresleri hakkında toplanan tüm bilgileri silebilirsiniz. Yaklaşık 2 dakika süreceğini düşünmeniz yanlış. Diğer sekmeler maalesef görünmüyor.01 programını kullanarak CD yazıyorum.com sayfasından Umax Astra 1220P için sunulan sürücüleri yükleyebilirsiniz.çözülmedi. Ama bu programın tam olarak çalışabilmesi için orijinal olması gerek.com sitesinden bulabileceğiniz EasyRecovery programı ile sorununuzu çözebilirsiniz. 32 hızda 3 ile 4 dakika arasında CD’leri yazarsınız. Ama bu ayarları üstün körü yaparsanız bu tür sorunlarla karşılaşabilirsiniz.

KaZearch istenen sorguyu sadece tek bir santrale de¤il.170 ‹Ç‹NDEK‹LER 174 176 192 200 204 Internet Servisleri: Online hizmetler Web’deki Ücretsiz Kaynaklar: Ücretsiz download ve bilgiler Verilerin Dayan›kl›l›¤›: Veri tafl›y›c›lar›n evrimi Online Tatil Siteleri: Rezervasyonu flimdiden yap›n Mailing Listeleri: Kendi posta listenizi oluflturun internet CHIP | MAYIS 2002 Noktadan Noktaya A¤lar Sansürsüz Sörf Keyfi MP3 paylafl›m› ile karfl›m›za ç›kan Napster’›n çal›flma prensibi. dosyalar›n› birbirlerini tan›madan de¤ifltirebiliyorlar. zaferini kutluyor. k›sa bir süre önce ihtar mektuplar› ald›lar. Amerikan ilaç devlerinden GlaxoSmithKline. Ancak bu yaz›l›m herhangi bir dosya paylafl›m›na izin vermedi¤i ve a¤›n çal›flmas›n› etkiledi¤i için. Bearshare veya WinMX istemcilerinde oldu¤u gibi. ‹çerikler merkezi bir sunucu üzerinde tutulmad›klar› için de kayna¤›n takip edilmesi mümkün olmuyor. KaZaA ve Grokster istemcilerinin temelini teflkil eden Fast Track a¤›nda dosya arayabiliyor. Almanya’n›n önde gelen sunucular›ndan T-Online müflterileri. sorgular›n merkezi bir sunucuda düzenlendi¤i Napster’dan farkl› olarak. File Sharing hizmetlerinden faydaland›klar› için. Sörfçüler. dosya paylafl›m sistemini olumsuz yönde etkiliyor. fiifreli iste¤i alan bilgisayar. Örne¤in. s Hacker grubu “Cult of the Dead Cow” (cDc). bunu P2P a¤› içerisindeki baflka bir bilgisayara gönderiyor ve bundan ald›¤› bilgileri de sorguyu gönderen browser’a aktar›yor. Ancak Peer to Peer üzerinden dosya paylafl›m›n›n da eksikleri mevcut: Sunucular. Böylece Peer to Peer kendi baflar›s›n› kendisi engelleyebiliyor. Yani söz konusu bilginin sansürlenmesi mümkün de¤il. Bunun için gerekli olan tek fley bir istemci ve internet ba¤lant›s›. iç yaz›flmalar›n› bir Peer to Peer istemci üzerinden gerçeklefltirmeyi planl›yor. dosya paylafl›m arac› Gnutella gibi bir merkezle ba¤lant› kurmadan çal›fl›yor. Bunun için Peek a Booty. müflterilerinin ziyaret ettikleri sayfalar›n kayd›n› 80 gün tutmak zorundalar. . Morpheus. Hacker’lar böylece totaliter rejimlerde yaflayan sörfçülerin de sansürlenen web sayfalar›nda rahatl›kla gezinmelerini sa¤lamak istiyorlar. Art›k sansürlenemeyen bir browser mevcut. KaZearch arama motoru. bir dal. P2P a¤lar›n kolayl›klar›ndan genifl topluluklar da faydalanmak istiyorlar. P2P a¤larda art›k herhangi bir istemciye gerek kalmadan da arama ifllemi gerçeklefltirmek mümkün. uzun süren çal›flmalar sonras›nda internet sansürünü ortadan kald›racak olan ilk Peer to Peer Browser “Peek a Booty”yi kullan›ma sundu. Sörfçülerin internette s›n›rs›z olarak gezinmek için yapmalar› gereken tek fley. web sayfalar›n› direkt olarak web’den almak yerine çok say›da bilgisayar üzerinden temin ediyor. yani internetteki bir santral noktas› ile ba¤lant› kuruyor ve flifrelenmifl bir sorgu gönderiyor. istemci (Client) program›n› indirmek. Peek a Booty. Browser. a¤ içerisindeki tüm bilgisayarlara gönderiyor.

paket 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay kontürlü saatlik anet vezy. 3 ayl›k pro p. Küçük. henüz Türkçe içeri¤in yayg›n olmay›fl› nedeniyle kullan›c›lar›n yaklafl›k üçte ikisinin e-book okumad›¤› anlafl›l›yor. bir baflar›ya daha imza atmak üzere. Print al›p okuyorum 65 Yayg›nlaflmad›: Tan›t›m› için tek tük yar›flmalar düzenleniyor olsa da.com (212) 478 0478 Korsan Kopyalar V6 ‹nternet Protokolü Korsan Avc›lar› için Servis Yaz›l›m üreticileri taraf›ndan haklar›n› korumak için kurulan Business Software Alliance’›n (BSA) bir dilekçe ile “kick-me.com.net (312) 289 8060 14 milyon TL 38 milyon TL 73 milyon TL 140 milyon TL 400.divx. 234.chip. bundan böyle 12 milyon TL 30 milyon TL 100 milyon TL e-kolay. Bu arama dilekçesi bir ‹sveç mahkemesi taraf›ndan ret edildi.net (212) 444 0077 net. BSA. gazete bayilerine koflturmak yerine internet üzerinden kontür yüklemeye bafllad›lar. Sansür Kullanc›lar›n hangi sitelere girip giremeyece¤inin belirlenebilece¤ini sananlar›n sansür giriflimleri insanlar›n tepkisini çekiyor.25 $ ifl.9 milyon TL 49.ultra 1 ay 24 milyon TL Veezy mono p. Bundan iki gün sonra da resmi versiyon geldi.com (212) 413 1414 p›nda taktir toplayan bürokrasimiz. Ancak BSA temyize gidecek. bu araflt›rma s›ras›nda web yönlendiricisinin korsan kopyalar›n kullan›m›n› destekledi¤ini gösteren kan›tlar bulmak istiyor.int 4 milyonTL 12 milyon TL 29 milyon TL 75 milyon TL tr.9 milyon TL 155 milyon TL ttnet. Sadece “Internet Protocol Version 6” (IPv6) sanal dünyadaki yer darl›¤›n› engelleyebilir. Bilgi için: ww. daha rahat hat›rlanabilir kick-me.000 TL anet. Pahal› DivX 5’in Golden Master CD’si (Program kodunun bulundu¤u ilk CD) ve son model bir PC müzayade evi eBay taraf›ndan 6400 dolardan aç›k artt›rmaya ç›kar›ld›.gov. CHIP | MAYIS 2002 .tr (212) 444 0145 6 milyon TL 14 milyon Tl 24 milyon TL 36 milyon TL 6 milyon TL 14 milyon TL 24 milyon TL 36 milyon TL turknet turk.com BA⁄LANTI ÜCRETLER‹ superonline superonline.1.to URL’leri ile pratik olmayan uzun internet adreslerine yönlendiriyor. Ancak yasan›n son halinde “sadece yalan haber.kick-me. Basit bir hesapla bu durumda dört milyar internet adresinin kullan›labilir oldu¤u söylenebilir. suç” oluflmas› durumunda bas›n yasas›na dahil edilip cezaland›r›lacak web sitelerine 10 milyar TL’den bafllayan inan›lmaz cezalar öngörülürken.213 gibi dört say›dan meydana geliyor. Bilgi için: www. Internet adresleri flu anda kullan›lan 4 versiyon numaral› protokole göre birbirlerinden nokta ile ayr›lan maksimum üç basamakl›. Meclise gelen yeni RTÜK yasas› ile.0 art› PC Nufüs Sureti. “kick-me. DivX5’in.optima 1 ay 15 milyon TL net.to” Redirector’›n› arama çabas› bofla ç›kt›.com.tr ! IN & OUT PC’den okuyorum n ! PDA’dan okuyorum Kontür Yüklemek Ön ödemeli telefon hatt› sahipleri.5 $ 75 $ 0. sayfalar›ndaki içerik ile ilgili olarak resmi makamlar› düzenli bir flekilde bilgilendirmek zorunda kalacaklar. Ancak yak›n gelecekte yeni jenerasyon cep telefonlar›n›n ve hatta web buzdolaplar›n›n da kendi internet adreslerine sahip olacaklar› göz önünde bulundurulacak olursa. Bu nedenle Avrupa Birli¤i yeni versiyonunun kullan›ma bafllanmas› için bir hareket plan› haz›rl›yor. 12 ayl›k e-kolay 10 saat f›st›k 1 ay s›n›rs›z 3 ay s›n›rs›z 12 ay s›n›rs›z trnet ayl›k s›n›rs›z y›ll›k s›n›rs›z saatlik ba¤lant› iflnet s. bilim adam›n›. Söz konusu kanunun uygulanabilirli¤inin neredeyse imkans›z oldu¤unu da hat›rlatal›m.to 2005 Y›l›n›n Net Protokolü Yap›lan araflt›rmalara göre 2005 senesinde internet adresleri (IP) çok azalacak. Ipv6 ise yaklafl›k olarak 2 üzeri 128 tane adres görüntüleyebiliyor.net (312) 295 9000 7. Bilgi için: http://europa. Bilgi için: www.net. bu rakam çok düflük. DivX 5’deki en önemli yenilikler ise AMD ifllemci deste¤inin iyilefltirilmesi ve videolar›n DivX biçimine daha h›zl› dönüfltürülebilmesi.com (212) 310 0000 superonline maxx 1 ay 23 milyon TL 3 ay 59 milyon TL 12 ay 189 milyon TL s›n›rs›z eriflim 1 ay 3 ay 12 ay tt net pstn 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay ›sdn-ba 1 ay 3 ay 6 ay 12 ay 18. standart versiyonu ücretsiz olarak da¤›t›l›rken daha fazla seçene¤e sahip olan Pro versiyonu 30 dolardan sat›lacak.tbmm.to” gibi redirector yani yönlendirici kullan›c›lar›.tr (212) 336 1919 % D‹J‹TAL K‹TAP E-book okuyor musunuz? Okumuyorum S›n›rs›z internet 1 ay 15 milyon TL 3 ay 36 milyon TL 12 ay 119. ‹kametgah! Halk›n›.19.eu. yarg›lanman›n mümkün olabilmesi için de sitenin kay›tlar›n›n resmi makamlar taraf›ndan zapta geçirilmesi gerekecek. düflünürü bezdirmek konusundaki baflar›lar› dünya çainternette sayfas› olan özel veya tüzel kifliler.7 milyon TL %61 24% %32 14% %4 %3 0 15 20 35 50 Kaynak: www. 1 ayl›k eko p.tr DiVX 5: H›zl›. Asl›nda yasa tasar›s›n›n ilk halinde yer alan bu uygulama daha sonra tepkiler nedeniyle geri çekilmiflti.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler 171 Net Komedi Servisi DivX 5. hatta ülkesini zenginlefltirmek isteyen yerli yabanc› her türlü giriflimciyi. iftira.

tu-dresden. Al›fl verifl yapt›kça üyelerine arma¤an puanlar› da kazand›ran site.com 3 CoolNow Sohbetçileri Serinletiyor CoolNow virüsü. Microsoft Aç›klar›n› Kapat›yor Microsoft programc›lar›.tr Pek çok elektronik ürünün bayili¤ini ve sat›fl›n› üstlenen KVK’n›n web sitesi ayn› zamanda bir online ma¤aza.symantec. Ayn› zamanda ikinci el bir dijital foto¤raf makinesi pazar› da oluflturan sitede. kredi kart› ifllemleri için Garanti Bankas› ve Finansbank ile iflbirli¤i yap›yor. telefon hatlar›. ‹nternet ba¤lant›s›yla asl›nda sadece DVD’lerin isimleri gönderilecek. Bilgisayar›n›zdaki resimleri. Bilgi için: www. Tüm bug’lar›n yamalar› Microsoft web sayfas›nda mevcut. KVK’n›n sitesinden morkart numaralar›n›z› girerek ödemelerinizi yapabilirsiniz. burada MSN Messengers’daki kiflilere ulafl›yor ve buradaki kay›tl› tüm adreslere kendisini gönderiyor. bilgisayardan cep telefonuna kadar çok genifl bir yelpazede ürünlere ulaflabilece¤iniz.first. WEB GÖZCÜ Microsoft „Trustworthy Computing“ Casus Media Player Windows Media Player.microsoft. kullan›c›lara her internet gezintisinde yeni tan›mlamalar at›yor. Bilgi için: www. Bilgi için: www. rahatl›kla okunabilecek aç›k metin olarak gönderiliyor. gizli kullan›c› bilgilerini Microsoft’a gönderiyor.diginorm. Ancak Microsoft bu potansiyelin kullan›lmad›¤›n› duyurdu. Peer to Peer paylafl›m araçlar›n› an›msatan bir teknikle kullan›c›lar aras›nda da¤›t›l›yorlar. Bilgi için: http://cookie. Yaz›l›m devi bu bilgiler sayesinde pazarlama çal›flmalar› için yeni bulgulara ulaflabiliyor. E¤er virüslü eklenti çal›flt›r›l›rsa kurt kendisini Windows adres defterindeki tüm girdilere gönderiyor. “CookieCooker” olarak adland›r›lan araç.com 3 www. Sonuç olarak bu flekilde toplanan bilgiler bir kullan›c› profili oluflturuyorlar. sarf malzemeleri.8 Kbit/s. JavaScript yard›m›yla bilgisayara ulaflmak için Internet Explorer’daki bir güvenlik a盤›n› kullan›yor. Fiso 820 her aadres defteri girdisi için befl farkl› telefon ve bir e-posta adresini haf›zas›nda saklayabiliyor. Bu sayede ceketinizin cebinde bulunan telefonu kullanarak notebook’unuzu internete ba¤lanabilirsiniz. Takas Borsas› Cookie Paylafl›m› Kullan›c› profili ve veri toplayanlara karfl› Dresden Teknik Üniversitesi yeni bir projeye imza att›. Kurt. firman›n “Trustworthy Computing” ifadesi çerçevesinde kendi ürünlerindeki aç›klar› bulmak için çal›fl›yorlar. Trustworthy Computing çal›flmalar› s›ras›nda da daha önce dört tanesi yine Internet Explorer’da olmak üzere toplam on tane güvenlik a盤› bulunmufltu.com. arad›¤›n›z modellerin ikinci ellerini bulmak veya makinenizi sat›l›¤a ç›karman›z da mümkün olabilir.kaspersky.com 3 E-posta Spam Bilgileri Siliyor W32. BU eklentinin ne kadar tutulaca¤›n› bekleyip görmek laz›m.6 Kbit/s ve gönderirken de 26.172 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Haberler EN ‹Y‹ S‹TELER ELEKTRON‹K ALIfiVER‹fi ‹nternet üzerinden al›flverifl yapmak isteyenlerin karfl›laflt›¤› ilk sorun.inf. nereye gideceklerini bilmemeleridir. piyasan›n alt›nda fiyatlar sunan bir site. Bu çal›flmalar s›ras›nda son olarak iki tanesi Internet Explorer ve bir tanesi de SQL Server’da olmak üzere üç yeni güvenlik a盤› tespit edildi. Bu flekilde elde edilen bilgiler tutars›z oluyor ve sadece dijital bilgi çöplü¤ü oluflturuyorlar. aksesuarlar.kvk.microsoft. Çünkü bilgiler flifrelense de flifrelenmese de dosya eklentileri istemciden sunucuya her zaman.de 3 Exchange S›n›rlar› Aç›yor Microsoft Exchange ve Outlook bulunan firma a¤lar›nda flifreleme arac› etkisiz kal›yor. Bilgi için: www. GPRS ba¤lant›s› ile elde edilebilen maksimum veri aktar›m h›z› ise veri al›rken 53. ‹flte size sorunlarla karfl›laflmadan al›flverifl yapabilece¤inizi umdu¤umuz birkaç yerli site.com 3 www.estore. Üzerlerine yaz›lan Word ve Excel dosyalar› da bu virüsün gazab›na u¤ruyorlar.com Kitaptan ev eflyas›na. söz konusu multimedya arac›ndaki bir veritaban› sorgusu sayesinde oynat›c› ile çal›flt›r›lan tüm DVD’lerin bir listesine ulaflabiliyor. yaz›c›lar. Cep telefonlar›.philips. Bilgi için: www. Philips Fisio 820 Bluetooth’lu GPRS Telefon Fisio 820’nin ekran› 112x112 piksel çözünürlü¤e sahip ve 256 renk görüntüleyebiliyor. Cookie’ler. Fisio 820 ile sunulan yaz›l›mlar yard›m›yla telefon ekran› için uygun hale getirebilir ve daha sonra Bluetooth üzerinden cep telefonuna aktarabilirsiniz. Onbefl ve 30 milyonluk ön ödemeli “online al›flverifl kart›” Morkart’lara sahipseniz.B@mm mail kurdu bilgisayar›n›za bir spam iletisi ile geliyor. Sat›lan ürünleri ise sahiplerine kurye ve kargo flirketleri ile gönderiyor. dizüstümasaüstü bilgisayar sistemleri. Bilgi için: www.ocm 3 www.org CHIP | MAYIS 2002 .com Özellikle dijital fotorafç›l›kla ilgilenenlerin ilgisini çekecek olan diginorm’da dijital foto¤raf makineleri hakk›nda arad›¤›n›z pek çok bilgiyi bulman›z mümkün olacak. Fisio 820 500 euro’dan sat›lacak. GÜNCEL V‹RÜS UYARILARI ancak Microsoft tüm kullan›c›lara bir tan›mlama numaras› (ID) at›yor. BU ID ve al›nan bilgiler bir arada saklan›yorlar. Microsoft.Alcarys. elektirk sayaçlar› gibi pek çok ürünü online sat›n alabildi¤iniz gibi bu al›flverifller için kredi kart› kullanmak zorunda de¤ilsiniz.

tastesalike. Tabii ki. sayfas›nda kullan›lan web bileflenlerinin kullan›c›lar›n web browser’lar› ile uyumlulu¤una puan veriliyor. Bunlar aras›nda en fazla dikkat çeken internet servislerine. Superkupon adl› internet servisi. sanal alışveriş sitelerinde kullanmalarını sağlıyor. Firmaların. internet kullanıcılarının bu kuponları ister yazıcıdan bastırarak ister on-line. Üstelik bunlardan istedi¤iniz kadar kul- AYIN SERV‹S‹ Online ‹ndirim Kuponu Servisi zanmasını. Superkupon ile Türkiye’de de başarılı bir şekilde hayat buluyor. Kriterlerden ifllevsellik. Bu de¤erlendirme servislere verilen paraya deyip deymedi¤ini gösteriyor.superkupon. Gıdadan giyime. servislerin kalitesini 0 ile 10 aras›nda bir puanlama sistemiyle de¤erlendiriyor ve burada ki üç kriter olan ifllevsellik.com sitesinin avantajlarından yararlanmak için öncelikle üyelik işlemlerinizi tamamlamanız gerekiyor.duygorbil.tr DE⁄ERLEND‹RME CHIP. lanman›z mümkün. TOPLAM CHIP PUANI çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü F‹YAT/PERFORMANS çok iyi iyi orta vasat kötü çok kötü ma¤azalar›n indirim günleri ilginizi çekiyor mu? Bu sorulara yan›t›n›z evet ise size çok sevindirici bir haberimiz var. kullan›c›lar›na çok genifl bir yelpazedeki ürün ve hizmetler için indirim kuponlar› sa¤l›yor.com 0 CHIP TOP.com Yemek Tarifleri Servisi: www. web sayfas›nda istenene ne kadar çabuk ulafl›labildi¤ini ve site yap›s›n›n kalitesini de¤erlendiriyor.com sitesinde yayınlanan çekilişlere katılabilmeniz ve hediyelerinizi teslim alabilmeniz için gerekiyor. Ayrıca daha önce de belirttiğimiz gibi Superkupon. Birçok farklı sektördeki önde gelen firmaların indirim ve promosyon içeren kuponlarını yayınlayan site. istedi¤iniz kuponu seçip yaz›c›dan bast›rmak ve kesip yan›n›za almak. marka bilinirliği yaratılmasını ve satışların artırılmasını hedefleyen Superkupon’da tüketiciler. elektronikten turizme kadar geniş bir yelpazede hizmet veren siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin. Burada servise online olarak gerçekten ne kadar ihtiyaç oldu¤u ve sunulan çözüm kalitesi de¤erlendiriliyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. neredeyse 2 yıla yakın bir süredir indirim yelpazesini sürekli genişleterek kullanıcıların çeşitli ürün ve hizmetlere daha ucuza sahip olabilmelerini mümkün kılıyor.com sitesinde sunulan sanal kuponları firma ile işbirliği olan diğer sanal mağazalarda on-line olarak anında kullanabilmeniz de mümkün! Sonuç: Yıllardır yurt dışında başarıyla işleyen sistem. Dolayısıyla alışverişlerinizde harcayacağınız paranın bir kısmını kendiniz basmış oluyorsunuz. Kaynaklarda ise web servisinin. ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam de¤erlendirmeye giriyor. her kuponun tek bir ürün veya alışveriş için geçerli olduğunu da unutmamak gerekiyor. Menüler yeterince anlafl›l›r m›? Al›nan servis için hangi ödeme flekilleri sunuluyor ve güvenilir mi? Bilgi istendi¤inde ne kadar h›zl› cevap al›n›yor? gibi sorulara cevap aran›yor. internet kullanıcıları arasında yeni tüketici ka- CHIP | MAYIS 2002 .com.com. superkupon. Ergonomide ise CHIP.com 174 175 Yeni Internet SERV‹SLER‹ Bilgisayar kullan›c›lar› eskiden günlük yaflamlar›nda gerçeklefltirdikleri birçok ifllemi art›k internet üzerinden online olarak da yapabiliyorlar. her sektörden. s Al›flverifl yapmay› seviyor musunuz? Peki. Aslında bu tamamen ücretsiz işlem. servisin konusundaki görevini ne derece yerine getirebildi¤i sorusuna cevap veriyor. Superkupon. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayr›ca fiyat ve performans de¤erlerini tavan puan 100 üzerinden de¤erlendiriyor.com sitesinde yayınlanan tüm kuponlar "para" yerine de geçiyor. P Çok genifl indirim yelpazesi P Kuponlar sanal olarak da kullan›l›yor P Türünde en iyi site A S YIN E 5|2 2 00 RV‹S‹ www. Ay›n servisi seçti¤imiz Superkupon’un d›fl›nda mutlaka genifl bir online haber servisi olan AdanZye’ye de bir göz at›n.com (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) (100–90 Puan) (89–75 Puan) (74–60 Puan) (59–45 Puan) (44–20 Puan) (19–0 Puan) Türkiye'nin ilk elektronik pazarlama ve promosyon hizmetleri sunan internet servisi olan Superkupon. Mahmut Karsl›o¤lu.com Online Haber Servisi: www.174 ‹Ç‹NDEK‹LER ‹ndirim Kuponu Servisi www. Superkupon. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz superkupon@superkupon.adanzye. mkars@chip.superkupon. Servisten yararlanmak için tek yapman›z gereken.com Bilgi Servisi www. bu sayfalar›m›zdan ulaflabilirsiniz. geniş yelpazede kuponlara tek bir adresten ücretsiz ulaşarak karlı çıkabilirler.

İstenirse bu tablo istenilen sütuna göre sıralanıp da izlenebiliyor. her geçen gün yeni tariflerle zenginleşen bu siteyi mutlaka sık kullanılanlarınıza ekleyin. Sonuç: Henüz çok geniş bir içeriğe sahip değil. Bu da sosyal yaşamlarından ve hatta yemek için ayırdıkları zamandan bile kısmalarına neden olabiliyor. P WAP eriflimi mümkün P Baflar›l› köfle yaz›lar› arflivi P Çok zengin ve detayl› ba¤lant›lar Çalışma şartlarının zorlaşması ile çalışanlar hayatlarını kazanabilmek için artık zamanlarının çok daha fazlasını çalışarak geçirmek zorunda kalıyorlar. çeşitli bilgileri derleyerek internet kullanıcılarına sunan geniş bir içeriğe de sahip. Sitede. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www. internetteki özellikle nitelikli Türkçe içerikli siteleri ve Türkçe bilgileri sunmaya çalışıyor. Siteye WAP üzerinden de erişilebiliyor. İşte bu yüzden “Duy Gör Bil” web servisi. Telekom fatura bilgilerinize. eğitim. internet.adanzye.com Ülkemizde yaşayıp giderken. online telefon rehberine. Sitede yer alan bilgiler ise yine kullanıcılar tarafından giriliyor ve yayınlanmaya uygun görüldüğü takdirde sitede yerini alıyor. kültür. alışveriş. tüketici hakları ve kanunlara. içerdiği konular hakkında ilgili bağlantılar bulunduran bir portal site olmasının yanı sıra. PUANI F‹YAT/PERFOR. KFC ve Burger King de dahil olmak üzere geniş tarif arşivinin yanı sıra en çok ilgi çeken ve en yeni eklenen tariflere ulaşmanızı sağlayan listeler de mevcut. turizm ve ulaşım gibi birçok farklı konuda bağlantılar da yer alıyor. bazıları oldukça ilginç ve eğlenceli bu tür bilgilere ulaşmak için de “Bunları biliyor musunuz?” bağlantısına tıklamak yeterli oluyor. vergi kartı ve pasaport başvurunuzu yapabileceğiniz web sayfalarına ulaşabileceğiniz bağlantıları bulabilirsiniz. Sitede.com webmaster@tastesalike.com adanzye@membra. çoğu gizli tariflerle üretilen fast food’lara olan ilgi de her geçen gün artıyor. köşe yazarlarının yazdıkları yazılara. isterseniz çok sevdiğiniz bir fast food restoranının özel sosunu evde yapmak isteyin. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz duygorbil_irtibat@yahoo.com. Buradan daha önce başkaları tarafından yaşanmış zor durumları okuyarak bu tür durumlara karşı önlem almanız ya da nasıl davranmanız gerektiğine karar verebiliyorsunuz. Zamanla içeriği genişleyecektir. Tastesalike web sitesi size en popüler tariflerin nasıl hazırlandığı konusunda her geçen gün genişleyen bir veri tabanı sunuyor. çevre. Eğer sizin de böyle bir merakınız varsa.com CHIP TOP. özellikle günlük gazete haberlerini çeşitli başlıklar altında derleyip sunuyor. bu site ihtiyaçlarınızı karşılıyor. Sitenin orta bölümünde tüm gazetelerin manşetlerinin yer aldığı bir bölüm bulunuyor. çok defa vaktimizin de heba olmasına neden olabilir. Çok iyi bir veri tabanına sahip bu bölümden.com CHIP TOP. yanlış olarak bildiğimiz veya yeterince bilgilendirilmediğimiz bir çok konu. Milli Eğitim Bakanlığına. Sonuç: Gizli yemek tarifleri mutlaka herkesin ilgisini çeker. ÜYEL‹K S‹STEM‹ B‹LG‹ F‹YAT var Ücretsiz www. Türk internet kullanıcılarına. Sonuç olarak ev yemekleri yerine içinde ne olduğu bilinmeyen. cep. PUANI F‹YAT/PERFOR. Tariflere ulaşmanız için. kullanıcıların faydalanabilmeleri için. Sonuç: İster sadece gazetelerde manşetlerde yer alan haberler ilginizi çeksin. Eğer bu gizli tariflerin neler olduğunu merak ediyorsanız size çok iyi bir haberimiz var. Sitenin en çarpıcı bölümünü ise Gazete Köşe Yazarları bölümü oluşturuyor. posta kodlarına.AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Internet Servisleri 175 Bilgi Servisi Online Haber Servisi Gizli Yemek Tarifleri Servisi www.tastesalikez. Sitedeki tüketici köşesi de ilginç bölümlerden bir diğerini oluşturuyor. P Çok genifl yemek tarifi listesi P Güçlü arama motoru M Tasar›m› biraz zay›f CHIP | MAYIS 2002 . Bu bölümden TC kimlik kartı numaranıza. Bu bölümün hemen üstünde yer alan çeşitli haber kategorileri ile de sadece belirli konulardaki haberlere ulaşılabiliyor. PUANI F‹YAT/PERFOR. sağlık. ister köşe yazarlarının yazıları. Tamamen ücretsiz olan üyelik işlemlerini tamamladığınız takdirde. Arbys. İster sadece gizli tariflerin içinde ne olduğunu merak ediyor olun. mutlaka üye olmanız gerekiyor. email’lerine ve gazetelerinin web sayfası bağlantılarına ulaşılabiliyor. Ama gerçekten ilginç bir konsepte sahip. A’dan Z’ye. Ancak bunun yanı sıra sol tarafta yer alan menüden. P ‹lginç içerik ve forumlar P Yararl› ba¤lant›lar M ‹çerik çok genifl de¤il AdanZye. bu site tümünü size tek bir sayfa altından sunabiliyor. Kullanıcıların en çok ihtiyaç duyabileceği bağlantılar ise sağ bölümde yer alıyor. otomobil. internet vergi dairesine. bu türden bilgileri sitede paylaşıyor. sürücü ceza puanınıza. spor. maddi veya manevi kayba neden olabileceği gibi.duygorbil.com CHIP TOP. İlgili konuya tıklandığında ise o gazetenin web sayfasına ulaşılıyor. isterseniz kendiniz de bildiğiniz meşhur bir tarifi siteye ekleyebiliyorsunuz.

176 CHIP | MAYIS 2002 .

Ayrıca pop müziğin simgesi Madonna’nın şarkılarını bedava ve yasal olarak indirebileceğinizi biliyor muydunuz? Şimdilerde internet üzerinde reklam amaçlı birçok hizmetin ücretsiz olarak sunulduğunu görebilirsiniz. Örneğin bir DVD’nin tamamen yasal bonus materyallerine de buradan ulaşabilirsiniz. Web’de Y üzüklerin Efendisi gibi popüler bir filmin vizyona girmesinden kısa bir süre sonra. ürünlerin pazarlandığı sanal ticarethanelerden çok. daha yüksek görüntü ve ses kalitesine sahip DVD sürümünü internetten bulmak mümkün olabiliyor. İnternet üzerinde bugüne kadar fark etmediğiniz. Yazıda tanıtılan programları eCHIP’te TOP Freeware bölümünde bulabilirsiniz. Örneğin cep telefonu operatörünün reklamlarını içeren ücretsiz SMS servisleri buna küçük bir örnek. CHIP sizlere internetin en yeni filmler ve flark›lar dahil olmak üzere ücretsiz imkanlar›n› gösteriyor. Ancak internet üzerinden say›s›z yasal ve yasad›fl› araca ücretsiz olarak sahip olabilirsiniz. Aynı durum tüm yeni yazılımlar için de geçerli.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET ‹Ç‹NDEK‹LER Müzik De¤ifl Tokuflu: KaZaA’n›n ideal ayarlar› Atölye: Ayr›nt›l› eDonkey ayarlar› 177 178 180 Muzik Filmler Oyunlar Bilgi PC Ayarlar› Telefon & Web Güvenlik her fley bedava Ço¤u zaman fiyat kalitenin göstergesidir. gerçekten değerli ve ücretsiz hizmetler bulunuyor. karaborsa film ve şarkıların dağıtıldığı bir kaynak olmaya devam ediyor. İnternet. CHIP | MAYIS 2002 . Sadece nerede oldu¤unu bilmeniz yeterli.

3 Advanced kart› alt›nda maksimum arama sonucunu 90'a ç›karabilir ve Upload band geniflli¤ini saniyede 64 KBit ile s›n›rlayabilirsiniz.sourgeforge.maximum number of simultaneous downloads here" ayar›n› 3 ile s›n›rlay›n. Ancak yaşanan değiş tokuşun profesyonelliği sizi şaşırtabilir. Modem ile saniyede 64 KBit ve DSL ba¤lant›s›na sahip kullan›c›lar için ise 128 KBit önerilir. www. y›ld›zlar›n popüler parçalar›n› ücretsiz olarak indirme imkan› sunuyor. Bu durumda kuflkusuz SuperNode'lar.mp3. Albüm satışları ve konserler bu durumdan büyük yaralar bağlantı hızını arttırmak isteyenlerin. 3 Kuflkusuz her iki ba¤lant› tipinde de ayn› anda sadece iki adet dosyan›n gönderilmesine izin verilmeli. Yasal müzik: Madonna ve popüler albümler Müzik paylaşımının büyük oranda yasal nedenler ve kanunlarla engellenmesine rağmen www. birkaç küçük ayarı değiştirmesi gerekiyor (sağdaki kutucuğa bakın).sk adresinde pek tanınmamış grupların parçalarını ücretsiz olarak sundukları web sayfalarına bağlantıların bulunduğu ayrıntılı listeye ulaşabilirsiniz.6 MByte uzunluğundaki istemci yazılımını www. KaZaA teorik olarak kurulumun hemen ardından kullanıma hazır hale geliyor. htm) ve CDRDAO (http://cdrdao. Ayrıca http://mp3.sound-online.vcdhelp.vcdhelp. Buna karşılık tanınmış yıldızlar ve bunların albümlerinden faydalanmak istiyorsanız.com adresinde de müzikseverleri bedava MP3’lerden oluşan ayrıntılı bir liste bekliyor.de/research/cc/glone/employees/ joerg. Müzikseverlerin değiş tokuş borsasındaki yeni tercihi KaZaA Media Desktop. (Super) VideoCD’ler için VCD Easy (www. gmd. kullan›c›lardan gelen arama sorgular›n› üstlenirler ve normal sunucular›n yükünü hafifletirler. Ayn› zamanda Advanced kart› alt›nda "Do not function as a Supernode" seçene¤ini aktif hale getirme flans›na da sahipsiniz. Engel: KaZaA ile arama sonucunda di¤er kullan›c›lar›n bilgisayar›n›zdan indirebilece¤i dosyalar›n transferine bir limit koyabilir ve iletifliminizi h›zland›rabilirsiniz.fokus.schilling/private/cdrecord.com adresinde yasal olarak sabitdiskinizde bulundurabileceğiniz ve başkalarıyla paylaşabileceğiniz parçalar bulunuyor. Ücretsiz ve Ünlü: “Rolling Stone” dergisi. Ek olarak ailenin küçük bireyleri için içerik korumas› sa¤lamak isteyenler Blocklist alan›na yasaklamak istedikleri kelimeleri tan›mlayabilirler. CHIP | MAYIS 2002 . 3 Filter kart› alt›ndaki seçenekler arama sonucunda potansiyel virüs tehdidi oluflturan dosyalardan korunmay› sa¤lar. Bir ADSL ba¤lant›s›nda ise 10 ile 15 aras› de¤erler tercih edilebilir. Ek olarak bu sitede yıldızların 300 Kbit/s Bitrate kalitesinde müzik kliplerini de bulabilirsiniz.html) indirebilirsiniz.. Plak şirketlerinin açtığı savaş. Müzik endüstrisinin internet üzerinden alternatif satış yollarına gerekli önemi verememesi.com adresine göz atmalısınız. Media Desktop prensipte "kendi kendine beslenen bir a¤" olarak tan›mlan›r ve bu sayede desteklenir.com adresinde bulabilece- MÜZ‹K DE⁄‹fi TOKUfiU » KaZaA’n›n ideal ayarlar› 3 E¤er 56 Kbps'lik bir modem ile internete ba¤lan›yorsan›z Traffic kart› alt›nda ". Değiş tokuş için gerekli 1.. geçti¤imiz y›l Gnutella a¤›nda da gördü¤ümüz gibi sunucu yüklenmelerini azaltarak performans art›fl› sa¤larlar. SuperNode'lar son da¤›t›c› olarak. www. box. Bu adres altında ulaşacağınız sayfalar ünlü “Rolling Stone” dergisi tarafından sunuluyor ve sitede denemeniz için Madonna’dan Neil Young ve Weezer’a kadar birçok ünlünün kesintisiz orijinal uzunluktaki parçaları bulunuyor.com adresinden kısa sürede indirebilirsiniz.net) doğru bir ikili oluşturuyor. Napster yazılımıyla başlayan paylaşımın önünü açtı.178 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA MÜZ‹K İnternetten ücretsiz müzik kaynaklarına ulaşmak profesyonel gezginler için bir yenilik değil.com/vcdeasy. Ancak SuperNode'lar Fasttrack'›n s›kça kullan›lan dosya paylafl›m kural› için oldukça büyük önem tafl›rlar. www. DSL ba¤lant›s› çevirmeli a¤ ba¤lant›s›na göre daha yüksek upload band geniflli¤ine sahip olsa da tüm upload kanallar›n›n kullan›lmas› kendi download› yavafllatacakt›r. Ancak kuşkusuz internet CD yaz›c›: Web’de ücretsiz CD kay›t yaz›l›mlar› CD kayıt fanatikleri için de web’de birçok ücretsiz hizmet sunuluyor.tunes. aldılar. Kolayca dosyalarınızı CD’ye kopyalamanız için Burn Proof tekniğini destekleyen ve Buffer Underrun mesajlarını engelleyerek CD’lerinizin yanmasını önleyen freeware CDRecord yazılımını internetten (www. Ancak müzik endüstrisi halen derin uykusundan uyanabilmiş sayılmaz. 3 Paralel upload say›s› Upstream h›z›n›za ba¤l› olarak de¤iflir.kazaa. Bu ifllem esnas›nda dosyan›n kontrolü için download kanallar› da kullan›l›r. sitelerin ve sunucuların kapanmasına neden olsa da internet kullanıcılarının önüne geçmek şimdiye kadar pek mümkün olmadı.

filenexus. Buna rağmen Ancor ile birlikte birçok servis sağlayıcı. 3 Dosya indirmeden önce s›ran›n kontrol edilmesi (On Queue).180 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava ğiniz ayrıntılı açıklamalar her türlü görüntü ve ses biçiminin CD’ler üzerine kaydedilmesine yardımcı oluyor. ‹natç› Eflek: eDonkey istemcisiyle h›zl› bir biçimde dosya indirmek için öncelikle ayarlar› ideal bir biçimde tamamlaman›z gerekir. DSL ba¤lant›s› için ise bu de¤erin 12 KByte/s'ye yükseltilmesi gerekir. Upload Speed" seçene¤i internet ba¤lant›n›za göre farkl›l›k gösterir. CHIP | MAYIS 2002 . Pencerenin hemen alt›ndaki ilginç bir seçenek de "Max. 3 Kullan›c›lardan indirilen dosyalar. 3 "Max. eski filmlerin web’den indirilmesine olanak tanıyor.com gibi adreslerdeki listelerden faydalanabilirsiniz.net) yazılımı ticari amaçlı ürünler kadar geniş bir fonksiyonellik ve yüksek hız sunuyor. Connections". MPU parça listeleri oluşturabilirsiniz. albüm ve müzik parçası adlarını CDDB veritabanından çağırarak. 3 Sunucuya sorgu gönderilmesi. CDex ile müzik dosyalarınızı WAV veya MP3 dosyası olarak sabitdiskinize kaydedebilir. Bu gibi durumlarda fake dosyalara karfl› www.com) diğer değiş tokuş programlarına göre farklılık gösteriyor. aynı durum film endüstrisini derin uykusundan uyandırmaya yetmiyor. Bu de¤eri belirlemede farkl› etkenler de rol oynar: Kuflkusuz internet ba¤lant› h›z›yla birlikte kullan›lan iflletim sisteminin de de¤eri belirlemedeki önemli etkisini unutmamak gerekir. E¤er bir kullan›c› genifl bir sunucu listesine sahip ve çok say›da dosya indiriyorsa maksimum ba¤lant› say›s› limitini artt›rabilir. Bunun sonucunda di¤er kullan›c›lar›n daha h›zl› dosya indirmesi de engellenir. BEDAVA F‹LMLER Müzik endüstrisi internet üzerinde pazarlama konusuna geç uyansa da. 3 "Line Speed Down" de¤erinin kullan›c›n›n gerçek dosya indirme h›z›n› göstermesi gerekir. Kuflkusuz internetten sürekli olarak sunucu listelerini kontrol etmeniz de gerekebilir. eDonkey’nin yapısı (www. E¤er bu de¤er yükseltilirse yaz›l›m ilgili dosyalar› daha fazla say›da kullan›c›ya sorar. Örneğin istemci sahip olduğu bazı farklı özellikler sayesinde büyük dosya gruplarının değiş tokuşunda kolaylıklar sağlıyor (alttaki kutucuğa bakın). Satın aldığınız müzik CD’lerini kaydetmek içinse sabitdiskinizde farklı araçların bulunması gerekiyor: Örneğin CDex (www. Örne¤in çevirmeli a¤ kullan›c›lar›n›n 200 de¤erini aflmamalar› gerekirken ADSL kullan›c›lar›n›n 700 ile 900 aras› bir de¤er tercih etmeleri tavsiye edilir.n3.cogeco. Dosya- F‹LM DE⁄‹fi TOKUfiU » eDonkey ile yüksek performans elde etmenin yollar› Options tufluna t›klad›¤›n›zda üzerindeki baz› ayarlar› de¤ifltirerek program›n çal›flmas›n› ideal hale getirebilece¤iniz bir pencere aç›l›r. eDonkey a¤›n›n en büyük sorunlar›ndan biri de fake olarak adland›r›lan ve dosyan›n ad›n› tafl›mas›na ra¤men gerçe¤iyle alakas› olmayan dosyalar. Bu say› istemcinin ayn› alanda kaç farkl› ba¤lant› yapabilece¤ini tan›ml›yor.html web sitesinde eDonkey kullan›c›lar› için en önemli sunucular›n listesine yer veriliyor. Örne¤in dosya indirme ifllemi s›ras›nda sistemin çökmesini önlemek için Windows 98/Me kullan›c›lar›n›n istemciyi maksimum 250 ba¤lant› ile s›n›rlamalar› gerekir. Art›k çal›flmayan sunucular›n eDonkey listesinden silinmesi için "Automatically remove dead servers" seçene¤inin de seçilmesi gerekir.cdex.com ve www. E¤er bu de¤er çok düflük seçilirse istemci daha az de¤ifl tokufl kaynaklar›yla yetinmek zorunda kal›r. 3 Di¤er kullan›c›lara gönderilen dosyalar. Çevirmeli a¤ ba¤lant›s› için 3. Bu sayfada Perlscript ile otomatik güncelleme gerçeklefltiriliyor ve sayfan›n sol alt›ndaki "add all" üzerine t›klayarak en güncel 350 kadar sunucunun eDonkey listenize eklenmesi sa¤lan›yor. Aynı filmin DVD sürümü piyasaya sunulduğunda ise o film için değiş tokuş alanlarında yeni bir hayat döngüsü başlıyor. Örne¤in uzunca bir beklemeden ve zahmetten sonra 700 MByte uzunlu¤undaki "Episode2. Plak şirketlerinden farklı olarak web’de video satışıyla ilgili özellikle de Microsoft firmasının projeleri şimdilik plan aşamasında. Afla¤›da s›ralananlar›n her biri bir ba¤lant› olarak kabul ediliyor: 3 Sunucu sorgulamas›. http://home. Özellikle de eDonkey ağlarında filmler gösterime girdiği günden itibaren VCD veya DivX sürümleri halinde dolaşmaya başlıyor. Download Speed"in 0 olarak ayarlanmas› gerekir. Windows'un pahal› sürümleri olan 2000 ve XP sahiplerinin ise bu de¤eri 500'e artt›r›p dosya indirme sürecini h›zland›rmalar› mümkün.sharereactor. Bunun haricinde ba¤lant› h›z› da önemli bir rol oynuyor. "Line Speed Down" seçene¤i eDonkey'e daha fazla dosya indirme imkan›n›n bulunup bulunmad›¤› sorusu karfl›s›nda yard›mc› olur.ca/~omaurice/serverlist/serverlist.mpg" dosyas›n›n bekledi¤iniz dosya olmad›¤›n› fark edebilirsiniz.edonkey 2000. Yeni Hollywood prodüksiyonları şimdilik sadece karaborsa yayılıyor. 3 "Max. 3 Di¤er kullan›c›lar›n sizden dosya indirmek için s›rada beklemesi.

com web sitesi üzerinde Hollywood işçiliği için hiçbir bütçe kullanılmadan yaratılmış ve Flash dosya biçiminin en son olanaklarına tanık olmanızı sağlayacak filmlerin ayrıntılı bir listesini bulabilirsiniz. www. Yasal Filmler: Flash ile yap›lm›fl sanat eserleri En yeni Hollywood gösterilerinin haricinde sabitdiskinize siyah beyaz veya çizgi film benzeri videolar da gelebilir. sabitdiske kaydedilmesi işlemi gerçekleştiriliyor. tmpegenc. Bu durumda Tinra (www. www. Kuşkusuz bunlar arasında kaçırılmaması gereken ücretsiz ve yasal birçok sanat eseri de yer alıyor. sunucunun bir media player gibi kandırılmasını sağlıyor. nuyor. İnternet kullanıcılarının inanılmaz yaratıcılığı yeni kahramanların doğmasına yol açıyor: Bunlardan biri de Lego adamlar.flashforward2002. Streaming: Web’de film izlemenin keyfini ç›kar›n ADSL ve benzeri hızlı bağlantı yöntemleri sayesinde Streaming içeriği.org) ile kayıtlarınızı yer tasarrufu sağlayan DivX dosya biçimine (www. Böylelikle büyük bir dosyanın transferi sırasında birçok farklı kaynaktan yararlanılarak.html adresine mutlaka bir göz atmalısınız. Önceleri çocuklara yönelik ola- Ücretsiz ve Etkileyici: flashforward2002. Ancak Real Media gibi popüler bir dosya biçiminin Real Networks tarafından diğer çalıcılarla uyumunun sağlanmaması dezavantaj oluşturuyor. Video yaz›l›mlar›: Kendi videolar›n›z› düzenleyin Virtual Dub (www.divx. Ayrıca adeta Matrix dünyasından çıkmış sahnelerin yer aldığı Katil Fasulye’nin maceralarına da web’den erişebilirsiniz. DSL ve kablo modem kullanıcılarının çok daha yüksek transfer değerlerine ulaşmaları sağlanıyor.com web sitesinde internet gezginlerinin Flash’›n tüm tasar›m imkanlar›yla haz›rlanm›fl baflar›l› projelerine yer veriliyor.html) size yardımcı olacaktır. Yazılım. geocities. her geçen gün daha çok önem kazanıyor. En güncel sürüm olan Tinra 0.1741 46.bmw-films. “Killer Bean” uzun bir çalışmanın eseri.virtualdub. Artık her ne kadar farklı amaçlarla kullanılsa da streamig videonun ilk kullanım örneği olan kahve makinesini Cambridge Üniversitesi’nde görebilirsiniz. Otomobil üretici firma burada John Frankenheimer ya da Guy Ritchie gibi ünlü yönetmenlerin elinden çıkmış kısa reklam filmlerini sunuyor.com/tinra04) programını kullanarak dosyaların AVI biçimine dönüştürülmesini sağlayabilirsiniz. Streaming içeriğini sadece web’de izleyebilmekten ve sabitdiskinize kaydedememekten şikayetçiyseniz www.1518.spiegel.00. ses ve basit görüntü efektleriyle web gezginlerinin ilgisini çekiyor.jefflew. org/mirrors/asfrecorder/index_ger.com adresinde bulabileceğiniz kısa film.05’de araç aynı zamanda DivX gibi codec’ler birlikte de çalışabiliyor.com adresi altında çok değerli kaynaklar yer alıyor. Eğer kendi video CD’nizi hazırlamak istiyorsanız.182 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava lar sabitdiskinize yüklendikten hemen sonra “Chunks” olarak adlandırılan küçük parçalara ayrılarak internet üzerinde tekrar paylaşıma açılıyor. Kuşkusuz bu durumda dosyanın oynatılması değil. Bu tarihi buluşun ardından webcam olarak bilinen internet kameraları geliştirilmeye başlandı. E¤lence: Katil Fasulye ve Matrix taklitleri İnternet tarihini anlatan en eski filmlerde kahve makinesi de önemli rol oynar. Tabii ki bu tür animasyonlar hızlı bir internet bağlantısı gerektirir: ADSL bağlantısına sahip kullanıcıların artan iletişim hızı sayesinde hızlı bir biçimde sonuca ulaşmaları mümkün olurken çevirmeli ağ bağlantısı ile modem üzerinden internete bağlanan kullanıcıların can sıkıcı bekleme süresi sırasında bilgisayarlarının yanına bir de kahve makinesi yerleştirmeleri tavsiye olunur. VCD’ler ve SVCD’ler yaratabileceğiniz en iyi freeware araçlardan biri olan tmpeg (www. Aksiyon filmlerini beğenerek izleyenler için www.com) dönüştürebilirsiniz. Bu sayfada kopya korumalı Windows Media dosyalarını web’den sabitdiskinize kaydedebileceğiniz asf-Recorder yazılımı bulu- Basit ve Etkili: Maurice’nin sunucu listesi en güncel eDonkey sunucular›n› bulman›za yard›mc› oluyor. CHIP | MAYIS 2002 .lemuria.html adresinden izleyebilirsiniz.de/ netzwelt/netzkultur/0. Geçtiğimiz yıldan beri ünlü Alman dergisi Spiegel’in web sitesinde de bu tarihi ölümsüzleştirmek için görüntülenen Krups kahve makinesini www.net/e_main.

www. Web üzerinden ulaşabileceğiniz diğer eğlenceli filmlerde ise örneğin eşcinsel lego oyuncakları ve çubuklardan oluşan “Star Wars” kahramanları gibi ilginç karakterler de canlandırılıyor. Star Dude: “Y›ld›z Savafllar›” kadar klasik bir filmin mutlaka izlenmesi gereken e¤lenceli prodüksiyonu.fanfilms.theforce.gratis-spiele.com/gallery/nubluez/youretoast2/youretoast.com internet sitesinde de oldukça ilginç görüntüler yer alıyor.184 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava rak piyasaya sürülen bu meşhur oyuncaklar. Film dünyasından esinlenerek hazırlanılan www. Browser pencerenizde vektör grafiklere tanık olmanızı sağlıyor veya SuperKid eski C64 zamanlarını yaşatarak oyun severleri Jump&Run oyunlarının renkli dünyasına geri götürüyor.com sitesinde de eğlenceli ve kaliteli kısa filmler mevcut. www. Örneğin www. www.com sayfaları. Nostalji: Superkid bir zamanlar›n en sevilen Jump&Run tarz›n› yaflat›yor ve Java üzerinde C64’leri canland›r›yor. Ayrıca web sitesi üzerinden oynanabilen birkaç Java oyununa ulaşmak da mümkün. Ayrıca www.mpg). BEDAVA OYUNLAR Bir Alman firmasının reklam amaçlı geliştirdiği Moorhuhn kendini ispatladı. Özellikle de sonuncusu adeta bir oyun cenneti olarak tanınıyor.shtml). Bu sayede ve çok daha büyük eğlenceler sunan ücretsiz oyunlar yayıldıkça PC’lerine korkuyla ve sadece iş amaçlı yaklaşan kullanıcıların çekingenliği de azalıyor.brickshelf.com ve www. Burada çok miktarda fragman ve DVD’lerin ekstra materyallerinin yanında “Short Movies” kategorisi altında kısa ve tam sürüm internet filmleri sunuluyor. Web’deki ‹nciler: Pearlmageddon bir Hollywood y›ld›z›n›n komik öyküsünü ekrana getiriyor. Aynı şekilde www.freeloader. Kuşkusuz Java tabanlı oyunların önemli sayılabilecek merkezlerinden birisi www. Emulator olarak bilinen özel programlar daha da eskilere giderek nostalji yaşamanızı sağlıyor.com adresinde de ücretsiz olarak oyun oynayabileceğiniz bağlantılar bulunuyor.com web sitesi ise oldukça değerli bir arşivin indirmesine olanak tanıyor.freearcade. Ayrıca bu sitede her bir oyunu yaklaşık 200 dolara satılan ve halen oyun salonlarında görebileceğiniz NeoGeo konsol makinesinin oyunları da bulunuyor.com web sitesinde her biri en az 20 dakika uzunluğunda 100’ün üzerinde lego filmi bulabilirsiniz.com sitesinde de sayısız film barındırılıyor. com siteleri de büyük seçim imkanları sunuyor.javagameplay.de adresinde birçok ücretsiz oyun yer alıyor. CHIP | MAYIS 2002 . Bu sitede aksiyondan reklam oyunlarına kadar kategorilere ayrılmış listede zorlu zeka oyunlarından RPG klasiği Betrayal at Krondor veya C64’lerden tanıdığımız Boulder Dash’a kadar birçok oyunu indirebilirsiniz.emuunlim. Java oyunları arayanlar için www.pearlharborii.brickfilms.net/theater/ animation/stardudes/index.com web sitesinde bulabileceğiniz programlar yakın zamana kadar piyasada satılan Arcon Archimedes’den ZX Spectrum’a kadar birçok popüler bilgisayarın PC platformuna taşınmasını sağlıyor. Örneğin Tailgunner.ifilm.fre- efungames. artık yetişkinlerin karşısına büyümüş kahramanlar olarak çıkıyorlar. Web’de en popüler konulardan birisi de ünlü sinema filmi Matrix ile alay eden kısa filmler (www.freegames. Örneğin yine Almanca içerikli www. Bu web sitesinin yapımcıları meşhur “Star Dude” benzeri “Star Wars” klonlarıyla adından bahsettiriyor (www. Burada eğlenceli gangster simülasyonu Grand Theft Auto ve klasik macera oyunu Beneath A Steel Sky gibi bir çok ücretsiz oyun yer alıyor. Opera 6 Browser yazılımıyla web sitesinde gezinirken her seferinde browser’ın çökmesine neden olsa da Internet Explorer altında “Pearl Harbor II: Pearlmageddon” adlı bu kısa film Pearl Harbor ve Armageddon karışımı bir konuyu sergiliyor.

msn. Sitenin ana sayfasında ilgilendiğiniz konu başlıklarına tıklayarak istediğiniz gruplara kendinizi üye yapabilirsiniz. Bu durumda kesinlikle bir uzmana danışmanız gerekebilir. bunların tümüne internet üzerinden üstelik ücretsiz olarak erişebilirsiniz.encarta. com. Haber ve gazete arflivleri: Gazetelerin eski say›lar›na ulafl›n Tüm dünya üzerindeki haber arşivlerine ücretsiz olarak erişim oldukça işinize yarayabilir. Örneğin www.iyi.com. Örneğin meşhur arama makinelerinden biri olan Yahoo www. Güncel Haber: www. Örneğin Computer üzerine tıklayarak erişebileceğiniz bilgisayar kategorisi altında bilgisayar donanımları.186 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA B‹LG‹ Geleneksel bir cumartesi kahvaltısında. bahçe düzenlemeden finans ve bilgisayar konularına kadar birçok konuda yaklaşık 15 bin adet çözüm sunuyor.moreover.hurriyetim.newshub. hobileriniz. Mailing list’ler bir e-mail adresine gönderilen e-mail’lerin tüm üye kullanı- Soru cevap: Sorunlar›n›z› bir uzmana dan›fl›n Çoğu zaman daha önceden hiç karşılaşmadığınız durumlarla ilgili çözümlere ve önerilere ihtiyaç duyabilirsiniz. Fotomaç ve Yeniyüzyıl gibi yayınların arşivini tutan www.haberjet sitesinde günlük gazetelerin ilk sayfalar›na göz atabilir ve haberleri takip edebilirsiniz. Ancak hafta içi iş stresiyle sabahları gazete okumaya vakit bulamayabilirsiniz. CHIP | MAYIS 2002 .yahoogroups. uygulamalar ve kullanım alanlarıyla ilgili alt kategorilere yer veriliyor. işletim sistemi temelleri. ücretsiz olarak yararlanabilirsiniz.com sitesi kullanıcılarına yemek tariflerinden sağlığa. Böylelikle oldukça geniş bir paylaşım ortamı yaratılır. resi altında kullanıcılarına bu tür hizmetler veriyor. haber özetlerini arşivleyen www. com gibi sitelerinin açılış sayfalarında en güncel haberleri hızlı bir biçimde okuyabilirsiniz. Eğer günlük haberler ve bilgiler sizin için bir vazgeçilmez ise. Ayrıca yabancı kaynaklı haber ajanslarının üzerinden en güncel haberlerle birlikte finans. Ne? Nas›l? www. borsa. Çoğu haber sitesi güncel haberlerin e-mail'inize gönderilmesini de destekler. Sabah.ehow. web üzerinde.com sitesini ziyaret etmelisiniz.garildi. Ek olarak site üzerinden en popüler Türkçe içerikli sitelerin kategorilere ayrılmış listesini bulabilirsiniz. harici elektronik cihazlar. Ancak eğer e-mail’lerinizi sürekli olarak kontrol edemiyorsanız bu durumda gruba gönderilen e-mail yüzünden mesaj alışverişiniz yavaşlayabilir. internet. ağ bağlantıları.net sitesi cılara iletilmesini sağlar. Ayrıca oldukça geniş bir içeriğe sahip www.com ad- Günlük gazetelerin jet h›z›nda özeti: Haberjet Eğer saatlerce web’de vakit geçirmeden günlük gazetelerin ilk sayfalarına hızlıca bakmak. Bill Gates de internet gezginlerini bilgilendirecek çözümler sunuyor.tr adresinden yine aynı tarihler arasındaki Hürriyet Gazetesi arşivine erişilebilir.com sitesi altında online bir ansiklopediye yer veriliyor. Bu sayede ister eski okul arkadaşlarınızla mesajlaşabilir isterseniz kendinizi sistem mühendisliği veya Cisco gibi uzmanlık sınavlarına hazırlamanız için gerekli olabilecek dokümanlara erişebilirsiniz. Ancak bu durumda e-mail hesabınızın limiti hızlı bir şekilde tükenebilir. çay ve ekmek kadar gazete de vazgeçilmez bir yere sahiptir. biraz kısıtlı olduğu görülen bu siteyi bilgiye hızlı erişmek isteyenlerin mutlaka ziyaret etmesi önerilir. Aynı zamanda http://arsiv. lig fikstürü.tr adresinin açılış sayfasında anahtar kelimelerle konu taraması yaparak tüm bu yayınlarda 1997-2002 yılları arasında haber araması yapabilirsiniz. tüm ulusal yayınların web sitelerine ve internet gazetelerine hızlıca erişmek istiyorsanız www. 1Numara. Bunun için Microsoft www. son gelişmeleri de görebilir ve üzerlerine tıklayarak ayrıntılı bir biçimde okuyabilirsiniz. en son yaşanan depremler ve şiddetleri gibi güncel bilgilere ve yüzlerce kullanıcı arasında bilgi alışverişi yapabileceğiniz birçok konuda foruma erişebilirsiniz. CD veya DVD sürümleriyle karşılaştırıldığında. Gruplar ve Mailing-List'ler: Web’de tart›flan ve sohbet eden gruplar Özel ilgi alanlarınız.com sitesinden birçok sorunun ad›m ad›m çözümüne h›zl› bir biçimde ulaflabilirsiniz.com ve www. son dakika haberlerini okumak.haberjet. Örneğin Cumhuriyet. Bu site üzerinde gazetelerin özetleri dışında. hava durumu.ehow. meraklarınız ve hatta ücretsiz eğitimler için özel yaratılmış birçok mailing list’ten.

Hindistan asıllı Anand Lal Shimpi sitesinde test adayları hakkında çoğu zaman sert ve sık sık des- tansı uzunlukta yorumlarını sunuyor.tweaknow. Üstelik “Punctuate Your Point” fonksiyonu sayesinde konuşmanıza ses efektleri uygu- Evinizi Aray›n: PhoneFree gibi araçlarla internet üzerinden ücretsiz olarak tüm dünyay› telefon ile arayabilirsiniz. Her gün arkadaşlarıyla sohbet etmek isteyen kullanıcılar ise Instant Messenger’lardan yararlanabilirler.freewebcall. Örneğin bazı donanımlar ve yazılımlar sayesinde Amerika’yla ücretsiz veya oldukça ekonomik bir biçimde görüşebilirsiniz. Web üzerinden hizmet veren başka bir sunucu ise PhoneFree firmasına ait (www. www. Web’deki telefonunuz: Tüm dünyayla ücretsiz görüflün www.com sitesinde de PC Tuning hakkında ücretsiz öneriler ve önemli bağlantılar bulunuyor. İster analiz ister ince ayar konusunda olsun web’de istediğiniz yazılıma hızlı bir biçimde ulaşabilirsiniz.hardoverclock. Bu bölüm bilgisayar reklamlarında sık rastlanan kimi yanıltıcı ifadelerden de bahsediliyor. CHIP | MAYIS 2002 .com/ramidl. Örneğin Türkçe içerikli www. Donanım çözümlerinin üstünlüğüne rağmen telefon görüşmeleri için BuddyPhone aracı. Ayrıca ATI Radeon ekran kartı sahipleri http://radeontweaker.co. Powertweaker PC’nizi analiz ederek kaynaklarınızın kullanımında size yol gösterecektir.tomshardware.phonefree.com sitesinde de overclock ile ilgili ücretsiz öneriler bulabilirsiniz.com adresini ziyaret etmeleri tavsiye ediliyor.anandtech. Telefon görüflmesi deste¤i sa¤layan yaz›l›mlar İnternet üzerinden sunulan birçok kullanışlı yazılım. ama bilgisayar konusunda da çok fazla deneyimi olmayan kullanıcılara rehber olmayı amaçlayan “Sistem Satın Alma Rehberi” bulunuyor.warp2search. nın performansını arttırabilirler. Sisteminizde bulunan donanımların analiz edilmesini sağlayan olağanüstü ve ücretsiz bir araç olan Sisoft Sandra yazılımını www.sisoftware. Donanımlar hakkında kritik ve ayrıntılı tartışmalarla ilgilenenlere ise.com adresi üzerinden iki bilgisayar arasında ücretsiz telefon görüşmesi yapabilme olanağı sunuluyor. atölye bölümleri ve testleri bulabilirsiniz.treiber. Eğer donanım sürücülerini bulamamaktan şikayetçiyseniz Almanca içerikli www. Eğer benchmark’lar ile ilgileniyorsanız çok yakında Türkçeye de çevrilmesi planlanan www.darkhardware. Bunun haricinde bir webcam aracılığıyla görüntülü görüşme imkanı da bulunuyor.aceshardware.powertweak. PC’den PC’ye sesli bağlantı kurulmasını sağlıyor. Donan›m Uzman›: Darkhardware sitesi donan›m merakl›lar› için Türkçe içerikli genifl bir kaynak oluflturuyor.de adresine de mutlaka göz atmalısınız.com adresi de aynı konu üzerine hazırlanmış İngilizce içerik sunuyor. Yeni başlayanlar için ayrıntılı açıklamaların yer aldığı www. ICQ destekli bir internet telefonu yazılımı olarak tercih ediliyor. Burada kullanılan yazılım size telefon görüşmesi yapabileceğiniz kullanıcıların buddy-list’ini sunuyor.com adresine bir göz atın.demon.php web sitesinde sisteminizin ince ayarları için sayısız güncel araca da yer veriliyor. Tartışma gruplarına ve eğitim bölümlerine de yer verilen www.net adresinde bulabilecekleri Radeontweaker yardımıyla ek olarak ekran kartı- BEDAVA TELEFON ve WEB Web’de birçok alternatif sunulurken normal telefon görüşmeleri artık pek de ucuz kabul edilemiyor.net/index.com web sitesinde bir bilgisayarın oluşturulmasında kullanılan tüm parçalar hakkında ayrıntılı bilgi. Sistem belleğini tam performanslı olarak kullanmak için www. layabilir ve bu sayede kelimelerinizde vurgu sağlayabilirsiniz.uk/sandra adresinden indirebilirsiniz. Anand’ın yorumlarından tam puanla çıkabilen bir donanım hakkında hiç düşünmeden satın alma kararı verebilirsiniz.hardwaremania. Yine Türkçe içerikli www. Burada üreticilerine göre sıralanmış bir türde yazıcıdan dizüstü bilgisayarlarına kadar birçok donanımın güncel yazılımlarına yer veriliyor.188 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava BEDAVA PC AYARLARI Bir PC’den daha yüksek performans almak isteyenler için web üzerinde sayısız ve ücretsiz birçok ince ayar önerisi sunuluyor.com adresinde işlemcilerin ve ekran kartlarının doğru biçimde hızlandırılması için detaylı bir anlatım ve açıklama bulunuyor. http://www. Eğer sisteminizin diğer sistemlerle karşılaştırıldığında hangi sırada yer aldığını görmek istiyorsanız www.sourgeforge. Daha yüksek ses kalitesi ve kesintisiz görüşme içinse kuşkusuz halen donanım çözümleri tercih ediliyor. Ayrıca sitede komple bir bilgisayar sistemi satın almaya niyetli.html adresinden indirebileceğiniz Ramidle aracından yardım alabilirsiniz. Ek olarak site üzerinde donanım haberlerine yer veriliyor.com).

Tamamen bir Türk programcısı tarafından yazılan SMS TR aracı sürekli olarak kapanan ve takip edilmesi güç ücretsiz SMS sitelerine erişmenizi kolaylaştırıyor. F-Prot DOS tabanlı bir program olmasına rağmen Windows XP altında da sorunsuz olarak çalışıyor: Ancak bu durumda yazılımın sadece diğer programlar tarafından kullanılmayan veya paylaşılmayan dosyalar üzerinde tarama yapabildiğini göz önünde bulundurmalısınız.com) gibi yazılımları da kendi internet siteleri üzerinden ücretsiz olarak indirebilirsiniz.avnetwork.com) ise ICQ ve MSN des- Ücretsiz Firewall’lar: Sald›r›lara karfl› güvenlik duvar›n›z Ücretsiz Firewall yazılımlarının en popüleri.rapmen.comease. Ayrıca bir Türk firması olan SemSoftware’a (www. ancak örneğin www. Bu program bilgisayarınızda veri transferi yapıl- Bedava SMS: SMS-TR ücretsiz SMS servislerinin takip edilerek bir arabirim alt›nda toplanmas›n› sa¤l›yor.com. Odigo önceki tüm Messenger yazılımlarını destekliyor ve ek olarak video konferans imkanı sunuyor.esoft-tr. (www.aria.antivirus. www.5 (www. Bu tarayıcı yaklaşık 50 bin virüse karşı koruma sağlıyor ve bu sayı her geçen gün biraz daha artıyor.free-av.avirt.esoft-tr.vcatch.yahoo.netyak. Panda ve Kaspersky gibi firmalara alternatif olarak sunulan en ünlü ücretsiz virüs tarayıcısı olarak biliniyor ve www.de/ants) ve Vcatch (www. Güvenlik açısından F-Prot’u çalıştırmadan önce Görev Yöneticisi (Task Manager) üzerinden tüm çalışan uygulamaları kapatmanız tavsiye edilir.com.com) kullanılabilir.com) ait GeVeZe Lan Messenger ile yerel ağınız üzerinde sohbet edebilirsiniz.com) gibi virüs tarama programlarının freeware sürümlerine de web’den ulaşabilirsiniz. AntiVir programının Personal Edition sürümü www.cc adresinden indirebilirsiniz.190 teği ile chat portalları ile internet dünyasına açılmanıza olanak tanıyor. Telsim (www. Bu program birçok messenger üzerinde kaydı bulunan kullanıcılar için büyük kolaylıklar sağlıyor. Bunun sebebi olarak ise yüksek maliyetler gösteriliyor. com).tr) ve Turkcell (www.com adresinden ücretsiz olarak indirebileceğiniz bu aracın sağladığı ses kalitesi internet bağlantı hızına bağlı olarak değişiyor.com adresinden sahip olabilir ve bilgisayarınıza erişimi ayrıntılı bir biçimde kontrol altına alabilirsiniz.0 (www. Bu durumda en popüler sohbet programı olarak kabul edilen ICQ’nun SMS iletimi fonksiyonunda da yararlanabilirsiniz.nikotel.com). bir klasik olarak anılan ZoneAlarm aracı bilinir.semsoftware. Bu dosyaları özel bir klasöre kaydedin ve virüs tarayıcısıyla sadece bu klasörü tarayın. com. Ancak ICQ ve AOL gibi firmalar kendi araçlarının kullanımını etkileyen bu araca karşı önlemler almayı planlıyor.turkcell. İstemci yazılımı www. Her zaman bedava: Instant Messaging Web üzerinde metin tabanlı sohbet için Yahoo Messenger (http://messenger. Hepsi Bir arada: Trillian arac›yla ayn› anda tüm messenger yaz›l›mlar›n›n sunucular›na eriflebilirsiniz. Tarayıcı özellikle de her seferinde posta eklentilerinin taranması sırasında oldukça kullanışlı.telsim.tr) cep telefonu operatörlerinin web sitelerinde sınırlı da olsa ücretsiz SMS hizmetinden faydalanmak mümkün oluyor.odigo.tr). Ants yazılımı trojanlara karşı özel bir koruma sağlarken Vcatch internet ile PC arasındaki veri transferini gözetleyerek mevcut tüm mail yazılımları ve browser’lar ile ortak bir biçimde çalışabiliyor.icq.com adresinden indirebileceğiniz program ayrıca gönderilen mesajlarınızın saklanmasını ve hazır mesaj arşivinizdeki SMS’lerin gönderilmesini sağlıyor. Aria (www. Bu araca www. F-Secure firmasının F-Prot yazılımı Norton.com adresinden indirebileceğiniz Odigo gibi araçlar gelişmiş çok fonksiyonel çözümler getiriyor. Kuşkusuz bu tip koruma yöntemleri içinde web’de ücretsiz alternatifler sunuluyor.fsecure.msn.com/tr) veya oldukça popüler ICQ yazılımları (www. Yahoo ve AOL ile birlikte çalışarak tüm bağlantılarınızı bir buddy list altında topluyor.com). Kuşkusuz ICQ en popüler sohbet aracı olma özelliğini koruyor. Messenger Rapman aracı (www.zonealarm. Ants (www. Trillian da aynı amaç ile geliştirilmiş bir Instant Messenger aracı ve ICQ. Clickntalk 5. PC’den telefona görüşme imkanı sağlayan NetYAK (www. Ancak web’de ücretsiz SMS gönderilmesine olanak tanıyan servisler sürekli olarak farklılıklar gösteriyor ve çoğu zaman Türkiye’deki cep telefonu operatörlerine hizmet vermeyi durduruyorlar.com adresi üzerinden sunuluyor. Ücretsiz SMS: Web servislerinin say›s› h›zla azal›yor Geleceğinden oldukça parlak hizmetlerden birisi de SMS servisleri olarak görülüyor ve internet üzerinde en çok aranan sayfalar arasında bedava SMS servisi hizmeti veren siteler her zaman üst sıralarda yer alıyor. PC’ler için sağlık sigortası bulunmadığından virüslerden korunmak isteyen kullanıcılar pahalı antivirüs yazılımlarını satın almak zorunda kalıyorlar. MSN.com) CHIP | MAYIS 2002 . PC-cillin (www. BEDAVA GÜVENL‹K Her geçen gün yeni virüsler dünyanın başına dert olmaya devam ediyor.trillian. com). MSN Messenger (http://messenger. Avirt Voice 4.de adresinden virüs taraması yapmak isteyen kullanıcılar için ücretsiz olarak sunuluyor. www.

boun. muratk@chip. Bu araç web’de www.agnitum. fiifreleme ve saklama: Web’de güvenlik art›k daha önemli Eğer her gün çok sayıda mail alıp gönderiyorsanız mesajlarınızı meraklı gözlerden korumak için standart çözüm olarak kabul edilen Pretty Good Privacy’den (PGP) yararlanabilirsiniz. Ayrıca http://mercan. Ayrıca bu esnada web tabanlı ya da bilgisayar tarafından oluşturulan bir şifreleme arasında seçim yapmalısınız. Bu firewall üzerinde ActiveX dosyalarının. Web tabanlı sürümde e-mail’iniz sadece gönderenden alıcıya uzanan yolda şifrelenir ve alıcıya açık bir biçimde iletilir. Eğer karmaşık ayarlarla uğraşmak istemiyorsanız Tiny Personal Firewall yazılımını tercih edebilirsiniz.edu. Diğer yöntemde ise ileti gönderici tarafından şifrelenir ve alıcıya da şifreli bir biçimde ulaştırılır. Eğer önceden belirli kullanıcılardan sisteminize gelebilecek olan dosyaları engellemek istiyorsanız Outpost (www.tr/~levi/AS97. PGP şifreleme aracının en son sürümünü www.com.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Her fiey Bedava 191 reysel ayarlar da yapılabiliyor ve bu sayede programın ağ port’ları hakkında bilgi edinmesi sağlanıyor.tinysoftware. Güvenlik: eCHIP’te de bulabilece¤iniz AVP antivirüs program›n› ücretsiz ve sürekli olarak internetten güncelleyebilirsiniz.pgpi.MS / Murat Karsl›o¤lu. Bu sayede hangi uygulamaların internet üzerinden ne tür bir iletişim yapacağına karar verebilirsiniz.HTM adresinde program hakkında ayrıntılı açıklamalara yer veriliyor. Program üzerinden bi- . cmpe. JavaApplet’lerinin ve VisualBasic Script’leri- nin kontrol altına alınmasını sağlayan bir içerik süzgeci yer alıyor.org adresinden indirebilirsiniz.com adresinde yer alıyor ve yeni başlayanlar için başarılı bir koruma sunuyor.tr mak istendiğinde her seferinde sizi uyarır. Yapılan ayarlar özel olarak farklı programlara kolaylıkla uygulanabiliyor.com) iyi bir seçim. SR .

bugünün birçok verisinden feragat etmek zorunda kalacaklar. erken dönem Homo Sapiens’in bizonlar ve “satir”ler (mitolojiden bir figür) ile uğraştığını gözler önüne seriyor. bin web sayfasından daha fazla şey ifade ediyor: Taş Devri insanı hakkında biraz bilgi edinmek için.156 192 Avc› ve Veri Toplay›c›: ‹yi ki ilkça¤larda bilgisayar yoktu. Bu veri taşıyıcılar. onları okuyan cihazlarda da olduğu gibi. Atalarımız bilgilerine çok daha fazla özenli davranıyorlardı. bir web sitesinde ise durum daha da kötü. Kayalara yapılmış bir resim. Buna karşılık bizden sonra gelecek olanlar. Taş Devri’nin mağara resimleri 38 bin yıl sonra.. Dijital ça¤da önemli veriler bir daha geri gelmemecesine kayboluyor. meraklı gözler yeterli. kendisinden önceki başka her bir ortamdan daha düşük bir “yarılama müddeti”ne (atom fiziğinden bir kavram) sahip. Verilerin Dayan›kl›l›¤› Tafl Devri ‹nternetten Üstün ‹lkça¤lardaki ma¤ara resimleri basit.. birkaç yıl içersinde teknik bakımdan geride kalıyor. bir disket on yıl kadar dayanıyor. Bugün bizler çok daha fazla fley biliyoruz. Bunun sonuçlar› ölümcül olabilir! A ltmış gün geçiyor ve bilgelik adına hiçbir ilerleme kaydedilmiyor: Bir internet sayfası ortalama olarak her iki ayda bir değişiyor ya da hiçlikte yok oluyor. İnsanlığın bu en büyük ve en modern veri koleksiyonu. Çünkü dijital verilerin kayalara yap›lan çizimler kadar dayan›kl› olmas› mümkün de¤il. ama sonsuza dek kal›c›. daha uzun ömürlü veri taşıyıcılarına ve sis- CHIP | MAYIS 2002 . Kullanımı bundan kolay başka bir şey olamaz. Fiziksel bakımdan da modern bellek ortamları hızla eskiyor: Bir CD-ROM optimal depolandığında yüz yıl kadar. Eğer günümüz CD disklerinin zaman gelip de antik süs eşyası olarak değerlendirilmesi istenmiyorsa. dijital bilgiler bir düğmeye basmak suretiyle silinebiliyor. ancak bilgilerimize özensiz davran›yoruz. Kayalara yapılan çizimlerin tersine.

Sürekli yeni dosya formatlarına geçişe bir alternatif. Birileri son maden galerisindeki en arkadaki fıçı içinden oriji. Aynı şekilde. depolarda muhafaza etmek.Ö. gerçekten dayanmak zorunda. Tüm bunlara bir başka sorun daha ekleniyor: Dijital verilerin yaşam süresi yalnızca ortamın dayanıklılığına değil. CHIP | MAYIS 2002 . aksine ilgili donanım ve yazılımın dayanıklılığına da bağımlı. aygıt sürücüleri vs. 18. Düflsel çözüm: Dünya arflivi olarak internet Almanya’da NASA’dan daha dikkatli ve daha ileri görüşlü olunduğu sanılıyor: “Birinci derecede önemli kültürel varlıklar” denilen şeyler. fotoğraflar ve mikrofilmler halinde fıçılara tıkılıyor ve Oberried yakınlarında nükleer silahlara karşı dirençli bir gümüş madeninde depolanıyor. ve orada unutmak. bu sorunu görmezden geliyor.k VER‹ TAfiIYICILARININ DAYANIKLILI⁄I Kertik De¤ne¤i En önceki veri tafl›y›c›lar aras›nda avc› ve çobanlar›n üzerine bilgiler kertti¤i kemik ya da tahtadan ibaret çubuklar bulunuyordu. manyetik bantlarda. Tafl Levhalar M.. Papirüs ‹kibin y›ldan eski papirüs yapraklar›. sürücüler. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi demirbaş muhafaza şubesi yöneticisi Roland Kamzulak. bellek ortamları için ölümcül bir hata! Kağıtta hasarlar oluşur ve önemli ölçüde tamir edilebilirken. artık geriye dönüş olanaksız. ihmalkarlığı daha az kötü sonuçlara yol açmış değil. Oysa adı ayyuka çıkarılan bilgi toplumu. örneğin yazarların elyazmalarını disket üzerinde muhafaza etmelerinden hiç de hoşnut değil: “Biz bugünden kalanlarla uğraşmaya başlayana dek.700 Y›l en az 3. doğal olarak. önemli verilere nasıl davranılmaması gerektiğini.. Hanedanl›¤›na kadar (M. Parflömen Üzerleri yaz›l› hayvan derileri eski M›s›r 4. işletim sistemleri. yeniden kullanılabilir SpaceShuttle lehine yok etmiş bulunuyor. Gelin görün ki. Yani dijitalleşme ile birlikte arşivleme sorununun kendiliğinden çözüleceğine inanmak saflıktan başka bir şey değil. o zamanki tafl›y›c› ne seriyor: NASA gizlice raketle ilgili teknik verileri Wernher von Braun’un tek tahrip ederken bunu kullanımlık taşıyıcı raketikesinlikle göz önüne nin tüm yapı planlarını ve almam›fl olsa gerek. Bantlar bir kere yapışkanlaştığında ya da İspanyol bilimcilerin yakın geçmişte keşfettikleri gibi CD’nin plastik muhafazası bir mantar tarafından kemirildiğinde. ancak hasar oluştuktan sonra işe koyuluyor. üretim teçhizatını. yüzy›ldan tafla kaz›nm›fl zaman tan›kl›klar› günümüze kadar gelmifl bulunuyor. Üretim döngülerini gitgide daha fazla kısaltan Microsoft’un sabırsızlığı göz önüne alındığında. Tüm veri demirbaşları zamanın güncel sistemlerine kopyalanıncaya kadar. 2700) uzan›yor. Amerikan Havacılık ve Uzaycılık Bir kez daha aya gitmek zor: Dairesi NASA gözler önüNASA.Ö. bu dünyanın en güçlü taşıyıcı raketini yeniden üretmek ve böylece aya başka bir yolculuk düzenlemekten yoksun kalmış durumda.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 193 157 Verilerin Dayan›kl›l›¤› temlere ihtiyaç var. bunun umutsuz bir girişim olduğu ortaya çıkıyor. antik M›s›r’daki yaflam› gözler önüne seriyor. en azından 30 yıllık Amerikan Uzaycılık alanındaki belgeler yok olmuş durumda.000 y›l en az 27. NASA yedekleme yapmadığı için. Bu durum. belgeler. Ev bilgisayarı kullananlar emulatörleri kendileri için çoktan keşfetmiş durumda ve bunlarla Sinclair ZX81 ya da Commodore 64 gibi klasiklerden oyunları ve müzik dosyalarını güncel bilgisayarlarda çalıştırıyor. yeni bilgisayarları ve sistemleri eskilerini taklit eder duruma getirecek emulatörler olabilir.000 Y›l en az 4. İçerikler yok oluyor. CD’lerde ve disketlerde eskime süreçleri uzun süre göze çarpmıyor. Bantlar üzerindeki manyetik katmanların taşıyıcı folyodan ayrılması ya da yer yer şerit üzerine kopyalanması için yeterince zaman geçmiş bulunuyor. en az 38. milyonlarca manyetik bandı katalog oluşturmadan karton kutularda paketlemek.. Bununla karşılaştırıldığında Gutenberg’in İncil’leri da- ha kalıcı..800 Y›l en az 2. Bu işlerle ilgili uzmanlar. Böylelikle aya son inişten otuz yıl sonra NASA. yazarların yapıtlarını oluşturdukları zamanki dosya formatları artık varolmayacak” şeklinde endişesini dile getiriyor.300 Y›l Ma¤ara resimleri Orta Avrupa’daki en eski çizimler milattan 36 bin y›l önce yap›lm›fl.

Bu durumda kendisine bu tarihsel si- tenin kodundan bir çıktıyı muhafaza etmiş olan bir arkadaşı yardımcı olmuş. bu yöntem makul görünüyor. Brewster oca¤› koruyor. bu tip sıkı sıkıya depolama.org adresi altında online kullanıma sunduğu “Internet Archive”ine borçluyuz. 10 milyardan fazla web sitesi ile dünyanın en büyük veritabanı yönünde gelişmiş bulunuyor.194 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› nal yazılı belgeye ihtiyaç duymadığı sürece.com adresinden ulaşılabiliyor. Corbis bunun yerine internetten resim arşivi olarak yararlanıyor. Filmin orijinali Federal Film Arflivi’nde bulunuyor. arşiv. ZEIT gazetesinin On-line eki teknik yöneticisi Peter Buhr. kendi buluşunun enginliğinde yitip gitmiş. yüzy›la kadar bu yaz› ka¤›d›. bu tip eylemlerin anlamını kuşkuyla karşılıyor. çünkü “yorum için yardımcı araçlar olmaksızın. Örneğin 11 Varillerdeki kültürel varl›k Eylül’deki terör saldırısıyla Alman kültürel varl›¤›n› yok ilgili özel koleksiyonlar. devasa bir saçmalık.” Aynı şeyi. öncelikle hareketli siteler için tatminkar bir çözüm görünmüyor. Cottbus’ta teknoloji felsefesi profesörü olan Klaus Kornwachs. çürümüfl ve lapa olacak flekilde ezilmifl paçavralardan olufluyordu. Ama web’in bir kere yuttuğu her şeyi. kaçınılmaz bir biçimde yeniden tükürmediğini World Wide Web’in mucidi Tim Berners-Lee’nin kendisi saptamak zorunda kalmış: Onun ilk HTML sayfası. Foto¤raf Muhafaza edilmifl en eski foto¤raf. Corbis. bu yılın başında Deja’nın eski Usenet arşivini sayfasında yeniden açarken amaçlamış değildi. Bugün www’nin başlangıç dönemlerinde nasıl olduğunu ve kendini nasıl geliştirdiğini biliyor olmamızı. ama ayn› rihsel bakımdan tümüyle zamanda gelecek hakikati içermek iddiasıneriflimlerden bir maden da bulunmadan. dünya arşivi olarak internet düşünü ayakta tutuyor. yabancı içeriğe işaret ediyor ya da sürekli değişiyorlar.archive. CHIP | MAYIS 2002 . İki milyondan fazla resme www. arama makinesi Google da. Buhr bu arada gazetelerde şimdilik yalnızca orta vadeli. Geçen süre zarfında. öyle ki sayfa yeniden yapılandırılabilmiş. Bu dinamizmi hemen hemen hiçbir geleneksel bellek ortamında yansıtmak olanaklı değil. Arşivciler her iki ayda bir kamuya açık interneti tarıyor ve yeni belgeleme malzemesi ekliyor.” ABD’deki Corbis firmasının planı bununla karşılaştırıldığında daha iyi düşünülmüş: Microsoft’un kardeş firması da. İnternet tarihçilerinin kafasını yalnızca verilerin çokluğu kurcalamıyor: Sayfalar ve içerikleri birbirleriyle bağlantılı. Kahle’nin başvuru yapıtını “bir bin yılın sonunda bir bütün olarak toplumumuzun aynası haline getiriyor. Ufukta online haber magazinleri ya da forumlar gibi. O zamanlar resimler asfalt üzerinde ›fl›kland›r›l›yorlard›. yaklaşık 65 milyonluk fotoğraftan ibaret koleksiyonunu Pittsburgh yakınlarında eski bir maden ocağında de- poluyor. bu sayı giderek artacak. Görece eski kullanıcılar belki Tim Berners-Lee’nin ilk katkılarını ya da Linus Torvald’in Linux projesinde işbirliği çağrısını hatırlayacaktır. en az 550 Y›l yaklafl›k 500 Y›l en az 175 Y›l en az 107 Y›l yaklafl›k 100 Y›l Kaliteli Yaz› Ka¤›d› 19.com gibi projeler. uzun vadeli bir arflivleme için uygun görünüyor. azami 15 yıllık bir web k Mikrofilm Hiç olmazsa bu analog bellek ortam›. Ünlü. taolup gitmekten.corbis. firmanın sahibinin adı Bill Gates olmazdı herhalde. kullanıcıyı 1981 yılına kadar geri giden nostaljik bir geriye yolculuğa davet ediyor. Selüloyt Film Almanya’daki ilk filmi 1895’de Stadanowski biraderler çekmiflti. CD-ROM/DVD Eskime testleri par›lt›l› diskler için yüzy›ll›k bir yaflam süresi ortaya ç›kar›yor. Haber grubu katkılarından ibaret karışık koleksiyon. Brewster Kahle’nin koleksiyon tutkusuna ve 1996 yılında www. Telif hakları hakkındaki tartışma ise başlı başına bir sorun. dili dışarıda Einstein resmi ya da Holocaust resimleri gibi hazineler yitip gitmeye karşı korunuyor. ama bu benzersiz zaman tanıklarını basitçe dış etkilere karşı korumak ile yetinilseydi. arşivleme sorununu “gelecek beş yılın en büyük zorluğu” olarak görüyor. 1827’den kalma.

ZEIT-Online’dan Peter Buhr dile getiriyor: “Veri depolamada esas zorluk o kadar çok teknikle ilgili değil. uzun ömürlü manyetik bellek ortamlar›.de’nin gündelik sunumlarından yalnızca küçük bir kesit içeriyor.tr Asitli Ka¤›t Bu ka¤›t 30-40 y›l sonra parçalan›yor. hangi tarzda ve ne kadar süreyle depolanacağını önceden belirleyen uygulanabilir bir sistem. gazetelerin 20 y›l içinde tahrip olmas›na neden oluyor. Öncelikle şunu unutmamak gerekiyor: Dijital arşivleme yalnızca bilgileri muhafaza etme olanağı sunmuyor. Aynı fikir 1998’deki Almanya’daki hükümet değişikliğinden kısa bir süre önce başbakanlıktaki birinin de aklına gelmiş olsa gerek: FDP (Liberal Parti) politikacısı Burkhard Hirsch çevresinde oluşturulan bir özel araştırma komisyonunun raporuna göre. KK / Garo Antikac›o¤lu. ğını kim garanti edebilir? Teknoloji filozofu Klaus Kornwachs kurumların “sabit değerleri esas alan ve seçimin bağlantılarını ve nedenlerini birlikte sunan” sıkı bir seçime gitmesini talep ediyor. ahflap malzeme ve doldurma maddelerinden ibaret kar›fl›m. daha s›k kullan›ld›¤›nda befl y›l içinde kaybediyor. Marbach’taki Alman Edebiyat Arşivi’ni. Tarihin cilvesine bakın ki. aksine yoğun bir seçme ve filtreleme ile karşı karşıya bulunmamızda yatıyor. bu bağlamdaki tutumu hakkında bilgi bile veremiyor. CHIP | MAYIS 2002 . verilerini on y›l. Gazete Ka¤›d› Eski ka¤›t. Karar vermek zor: Veri çöpü mü.196 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Verilerin Dayan›kl›l›¤› arşivleme ihtiyacı teşhis edebiliyor. aksine bilgileri rahatlıkla silmeye de izin veriyor. Bunlar arasında kayıtlarını son röntgen çekiminden 30 yıl kadar sonra da sunmak zorunda olan radyologlar bulunuyor. talebin mi yoksa iktisadi bakış açısının mı öncelikli olduğuna Kitaplar›n kal›c›l›¤›: Asitsiz ka¤›t flimdiye kadar kim karar verecek? Bu dostüm dijital bellek yaların muhafaza edilmeortamlar›ndan daha uzun sinin ve iletilmesinin bin süre dayan›yor ve oynatma yıl içinde de anlamlı olacacihazlar›na gerek duymuyor. günün birinde bilgilerin suretini otomatikman her seferki güncel dosya formatların- da oluşturan mekanizmaları harekete geçirecek sistemler tartışılıyor. Araştırma laboratuvarlarında. yalnızca bir katkının en güncel sürümünü hazır bulundurmakla yetinmiş oluyor. kültürel varl›k m›? Üçüncü ve en büyük sorunu. Açıklık yalnızca yasa tarafından verileri belirli bir zaman için muhafaza etmeye zorunlu kılınan meslek gruplarında hakim. agaro@chip. s u e d d e u t s c he. Ancak bilginin yararının mı. elektronik olarak arşivlenmiş verilerde az sayıda göze çarpan işlem ve tıklamalar bu iş için yeterli oluyor. böyle olunca da söz konusu kurumlarda. neyin. Asitsiz ka¤›t yaklafl›k 300 y›l dayan›yor. hangi dizaynda. yalnızca bu haftalık gazeteye mahsus değil. Kitap dağıtıcısı Amazon. . Helmut Kohl’ün başkanlığındaki bir federal yönetimin verileri silinmiş bulunuyor. Veri depolama sorunundaki bu güvensizlik. ZEIT şimdilik online içeriğinin backup güvenliği ile yetinirken. yaklafl›k 80 Y›l yaklafl›k 30 Y›l yaklafl›k 20 Y›l yaklafl›k 10 Y›l yaklafl›k 60-70 gün Manyetik bantlar ve diskler D›fl dünyayla iliflkisi kesilecek flekilde s›k› s›k›ya kapat›lm›fl sabitdiskler.” Bu yüzden bir kredi kartı boyutlarındaki alana 3. yakmak oldukça büyük bir sansasyon yaratabilecekken. Eksik olan. Ancak.cocm.4 terabyte sığdıran holografik veri bellekleri şimdiden start almaya hazırlanıyor. ki tüm arşivleme uzmanları bu konuda hemfikir. tam da doktora yapmış bir tarihçinin. 540 bin kitabı ve 22 milyon tek sayfalık belgesiyle. Süddeutsche Zeitung’un harici arşiv hizmeti w w w. Internet sayfas› Ortalama olarak bir site her 60 ila 70 gün içinde de¤ifliyor ya da topyekun yok oluyor. Disket Yeniden yaz›labilir bu ortam. bilgisayar verilerinin üçte ikisi “bilinçli ve koordineli olarak” silinmiş bulunuyor. kimlerin ebedi iddiaya sahip dünya bilgisinin ne olduğuna karar vereceği sorusu yanıtlanmış olmuyor.

Üstelik bu şekilde bir turizm şirketinden diğerine dolaşmadan. Gazetedeki onlarca ilan arasında dolaşırken ve tüm bu kriterlere dikkat etmek zorundayken istediğiniz doğru bir tatili seçebilmek de zorlaşabilir. daha sonra da elinize bir kalem alıp gazeteden uygun kalitede .156 200 Online Tatil Rehberi Tatil ‹çin Sörf Yap›n! Bir turizm flirketinden di¤erine koflturmak gazete sayfalar› aras›nda küçük ilanlar içinde en uygun tatil seçene¤ini kovalamak eskide kald›. tercih ettiğiniz bölgede bir tatil köyü. Ayrıca İstanbul içi tüm seyahat acentelerinin telefonları da yine bu sitede yer alıyor.tatildergisi. Bunun için sadece herhangi bir il üzerine tıklamak yeterli oluyor. kaplıcalar ve kış turizmi üzerine çok detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz. İlk açılan ana sayfa üzerinde yer alan bölgelere ayrılmış harita üzerinden ise konaklama için tatil. A rtık mayıs ayı içindeyiz. otel ve pansiyonların. Bundan sonra ısınan hava ile birlikte çalışmak da iyice zorlaşacak. Sakin ve serin do¤an›n kuca¤› m›? yoksa s›cak kumlar ve deniz mi? Eğer kafanızda çevreden duyduğunuz ya da daha önce gittiğiniz ve memnun kaldığınız bir tatil beldesi varsa seçim yapmak sizin için daha kolaydır. bunun için planlamaya bir tatil şekli belirleyip devam etmeniz daha iyi olacaktır. Sitenin ana bölümünü oluşturan İller ve Turizm bölümü ise tüm illerimiz ve gezilecek yerleri hakkında çok geniş bilgiler sunabiliyor. Tatil Dergisi: Burada mavi tur. Art›k tatilinizi bilgisayar bafl›ndan planlayabilirsiniz. İşte tüm bunlara karar vermek için internet üzerinde yer alan www. köyleri. otel ya da pansiyon gibi bir konaklama yeri belirlemeniz gerekir. Ye- şillikler içinde serin çam kokularının içinde sakin bir tatilin ya da sıcak kumların serin denizlerle kucaklaştığı bir yerin özlemini çekiyor olabilirsiniz. Belki de tatil sizin için dinlenmek değil eğlenmek anlamına da geliyor olabilir.com adresini ziyaret edebilirsiniz. broşür ya da katalogları da bir kenara bırakıp bilgisayarınızın başına oturun ve tatilinizi online olarak planlayın. onu planlamak her zaman en zor ve uzun süreli araştırmalar gerektiren sıkıcı bir iş olmuştur. Dolayısıyla bu se- ne bir değişiklik yapın ve klasik tatil planlama şeklinizle birlikte gazete. tüm detaylı bilgileri ile telefon ve CHIP | MAYIS EYLÜL 2002 2001 . Bunun için önce istediğiniz tatil şeklini belirlemek. Dolayısıyla tüm yılın yorgunluğunu atmak için uzun zamandır beklediğiniz tatil için planlar yapmanın zamanı artık geldi. Tatil yapmak ne kadar güzel olsa da. Ancak farklı yerler keşfetmek ya da daha önce hiç yapmadığınız türden bir tatil özlemi kuruyorsanız. Yani kapıdan baktıran mart ve yağmur ayı nisan çoktan geride kaldı. ağzı sıkı laf yapan görevlilerin sizi yanlış yönlendirmesine maruz kalmadan ve tam anlamı ile özelliklerini bilmeden tatil yerini seçmek zorunda da kalmadan tatilinizi planlayabilirisiniz. Tabii ki bunu yaparken ayırdığınız bütçenizi aşmamaya da dikkat etmeniz gerekir.

net www. rek kendinize daha önceden bir yol haritası çıkartabilirsiniz. Türkiye Ulafl›m Rehberi: Eğer hem bir tur ile anlaşmadınız hem de kendi arabanız ile gitmeyi düşünmüyorsanız bu durumda da bir toplu taşıma seçeneği seçmek durumunda kalacaksınız demektir.neredennereye.WEB plan›ndan 4 milyon TL çekilerek devam ettirilecektir. Dolayısıyla otomobilin ve uzun yol tecrübeniz varsa kendi arabanız ile tatile çıkmak da Seçiminizi Yap›n: Bu site seyahat konusunda bilmek istediklerinize sahip.gezgin.WEB aboneli¤i ile yukar›da sayd›¤›m›z tüm katma de¤erli hizmetlere ulaflabilir ve bunlardan faydalanabilirsiniz. Bir ay›n sonunda e¤er kullan›m›n›z› sona erdirmek istedi¤inizi belirtmezseniz aboneli¤iniz net.net deneme aboneli¤inizi bafllatman›n en kolay yoludur. ma de¤erli hizmetlerden faydalanabileceksiniz. Eğer bir turizm şirketi ile anlaşacaksanız bu durumda ulaşımınızı da onlar sağlayacaktır. bu renkli dünyan›n kap›lar›n› sizler için aralayarak en az›ndan içeride neler oldu¤unu görmenizi istiyor.com.com www.com www. Turk Nokta Net dünyas›.tatilborsasi. Yol bilgisi konusunda ise eğer zayıfsanız yine de endişelenmenize gerek yok.com exploreturkey.com üzerinde yapacağımız örnek online rezervasyon işlemini diğer siteler üze- Ulafl›m için en do¤ru olan› seçin: toprak.gov.tr bir seçim olarak belirlenebilir.otelrehberim.com adresindeki Türkiye Ulaşım Rehberi sitesini ziyaret edebilirsiniz. www.com’u rahatlıkla kullanabilirsiniz. nterneti ya ay n. uçağın hızı. Tüm bunlar›n d›fl›nda Turk Nokta Net. Türkiye'nin en iyi kategorize edilmifl bilgilerinin bulundu¤u. Bu sayede bir ay içinde deneme amaçl› kullanabilece¤iniz 30 saat internet eriflimine kavuflmufl oluyorsunuz.net/netweb adresindeki kutucu¤a yazarsan›z aboneli¤iniz birkaç saniye içinde bafllam›fl olacakt›r.tr www. Bu aşamada artık tatilinizi yurtiçinde mi yoksa yurt dışında mı geçirmek istediğinize kadar vermeniz gerekir.otelrehberim. Bu hizmetlerin hepsi size bir ay süreyle s›n›rs›z olarak sunulmaktad›r.turizm. E¤er bir internet ba¤lant›n›z yoksa veya Turk Nokta Net'i denemek istiyorsan›z yapaca¤›n›z CHIP GÜVENL‹K NUMARASI: 001-892-891112 . Dilerseniz deneme aboneli¤inizi 212 337 77 77 numaral› ça¤r› merkezimizden de bafllatabilirsiniz. Bu hizmetlerin yan›nda Turk Nokta Net'in internet eriflimini de denemek isterseniz tek yapaca¤›n›z fley kredi kart› bilgilerinizi bize bildirmek.turk.gezi. Trenin rahatlığı.com www. Zaten diğer benzeri siteler de neredeyse 3 aşağı 5 yukarı benzer bir mantıkla hizmet verirler. Derginiz CHIP. tek fley bu güvenlik numaras›n› verirken yan›nda kredi kart›n› bilgilerinizi de bildirmeniz. Koltu¤unuzdan bile kalkmadan otel rezervasyonunuzu yapt›r›n Tabii ki daha önce de belirttiğimiz gibi ulaşımla ilgili yapacağınız ayarlamalar sadece ulaşımı kendiniz çözeceğiniz durumlarda gerekli olacaktır. Bu bir bakıma ekonomik de olabilir. E¤er bir internet ba¤lant›n›z varsa bu numaray› www. deniz yollarının zevki ya da otobüsün konforu arasında bir seçim yapmakta zorlanıyorsanız ve nereye nasıl daha rahat gideceğinizi düşünüyorsanız bu Sadece ‹nternet De¤il! Sizlere Turk Nokta Net dünyas›n› sunuyoruz. Bu durumda gittiğiniz yerde özgürce dolaşmanız da mümkün olur..gizlicennetler. özellikle de avuç içi bilgisayarlarla her yerden ulaflabildi¤iniz bir yap›ya sahip. su ya da hava! Her ne tür tatil seçmiş olursanız olun.dunyaturu.net portal ile interaktif d nyan n par as olun! Bu evirdi iniz. Karayolları Genel Müdürlüğünün www. Bu sitenin dışında aşağıdaki benzeri hizmet veren diğer sitelerden de yararlanabilirsiniz.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET 201 Online Tatil Rehberi adreslerine ulaşmanız da mümkün oluyor. yenileniyor. Derginizin bu sayfas›ndaki bilgilerle bir ay boyunca ücretsiz olarak bu kat- Internete sadece ba lanmay n.turk. mutlaka oraya nasıl ulaşacağınız da verilmesi gereken kararlar içinde yer alacaktır. Bu yüzden şimdi www.kgm. Turk Nokta Net Net.com www. www. Çünkü çoğu şirket yapacağınız 1 haftadan daha uzun tatiller için ulaşım ücreti almayacaktır. hiç durmadan düzenli bir biçimde de¤ifliyor.turk. Karayollar› Genel Müdürlü¤ü: Ancak bu seçenekte gidiş ve dönüş tarihleri açısından tur şirketine bağlı kalacağınız gibi gittiğiniz yerde çeşitli tarihi ve turistlik yerleri gezmek için de oldukça yüklü bir ek seyahat harcaması yapmanız gerekebilir.tr sitesini ziyaret ede- durumda da www. Otel Rehberim: Tercihinizi yurt içi turizminden yana kullanmanız durumunda otel rezervasyonunuzu online olarak yapabilmeniz için güvenilir ve geniş bilgi içeriği kriterlerini de göz önüne aldığınızda www. www. Bu durumda 30 saat ücretsiz Internet ba¤lant›s›na kavuflacaks›n›z ve kredi kart›n›zdan bir ay ya da 30 saat internet ba¤lant›n›z bitinceye kadar hiçbir ücret al›m› yap›lmayacak.gezikolik. Internet hayat n z n yeni bir sayfas olsun.com. Bu siteden tüm ulaşım şekillerinde tüm şirket adlarına ve telefon numaralarına ulaşabilir ve istediğiniz güzergahlarda sefer yapıp yapmadıklarını öğrenebilirsiniz. bu bilgilere telefonlar›n SMS ve WAP özellikleriyle.com ve www. Aksi durumda zaten gideceğiniz büyük tatil köyleri ve lüks oteller size bu hizmeti sağlayacaklardır.seyahatname. Deneme aboneli¤ini nas›l kullanacaks›n›z? Bu sayfada size vermifl oldu¤umuz güvenlik numaras›.

Şimdi seçimimizi Antalya’nın Alanya ilçesi olarak yaptığımızı varsayarak bu bağlantı üzerine tıklayın. bağlantısına tıklayın. hafta sonu turlar›. Burada kalacağınız gün aralığını belirttikten sonra “Oda durumunu kontrol et” tuşu ile istediğiniz tarihlerde seçtiğiniz otelde oda olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Tek yapmanız gereken www. www. www. Karşınıza otelle ilgili detaylar ve fiyat bilgileri gelecektir.com. Seçtiğiniz ilçe içinde yer alan oteller karşınıza geldiğinde burada başında yeşil “check” işareti olan ve yanında Rezervasyon bağlantısı olan her otel online rezervasyon yapabileceğiniz anlamına gelir. Vizeleriniz. müşteri ve kredi kartı bilgilerinizin girilmesi istenecektir.asp ad- CHIP | MAYIS 2002 .metur.yahoo.sigortam.com: Trekking.dsm. Turizm Hekimli¤i: Dolayısıyla. Karşınıza tüm şehirlerimizin ve popüler ilçelerinin bir listesi gelecektir.deepnature. İlk olarak buradan “Şehirlere Göre” Eksiksiz bir tatil için sadece otel rezervasyonunu yapt›rmak yetmez Tatile çıkmak için bavullarınızı eksiksiz toplamış. Bundan sonra artık tatildeyken gönül rahatlığı ile en tehlikeli aktivitelere bile dahil olabilirsiniz. www. ma¤ara.com siteleri bu konularda size yardımcı olacaktır. bungee jumping.com. sakatlanma. günübirlik yürüyüfller. her tür gezi sırasında karşılaşabileceğiniz sağlık sorunlarında gezi öncesi ve süresince yapmanız gerekenler konusunda size yardımcı olması amacıyla tatile çıkmadan önce www.adrenalin. Şirketin güvenliği Thawte ve Garanti Bankası tarafından sağlandığından güvenle yararlanabilirsiniz. kampl› turlar.tr GÜNÜ B‹RL‹K TURLAR » Tatile ay›racak zaman› olmayanlara Sa¤l›k Her fleyden Önemli: Tatildeykende sa¤l›¤›n›za dikkat edin.tr: Alternatif spor dallar›. rafting.tr. www. rafting yapabilece¤iniz. paragliding.ogzala. trekking. ma¤arac›l›k konular›nda bilgiler içeren bir site.nolimits. trekking. Her yıl binlerce insan turistik gezi amacıyla yurtdışında ve yurt içinde geziye çıktıkları geziler sırasında sağlık sorunlarıyla karşılaşıyorlar. climbing gibi aktiviteleri organize eden bir firma. Eğer otel adını biliyorsanız alfabetik listeden ulaşabilirsiniz. sağlık sorunu gibi risklerini seçmiş olduğu süre içinde belirlenmiş limitler dahilinde kapsam altına alan bir poliçe çeşidi ve bu tür bir sigortayı da online olarak yaptırmanız mümkün. mkars@chip. Özellikle ülke dışına çıkacaksanız ve gerek havasına gerekse hastalıklarına alışık olmadığınız bir ülkede sizi çok büyük sağlık problemleri bekliyor olabilir. Ancak yurtdışı için daha farklı web sayfalarını ziyaret etmeniz gerekir. haftal›k turlar bulabilece¤iniz do¤a ve gezi sitesi. Eğer bunlar sizin için uygunsa üstte yer alan “Anında Rezervasyon yaptırın” tuşu ile rezervasyon sayfasına geçebilirsiniz. camping.tr: Da¤c›l›k. zamansal uyumsuzluk (JET-LAG) ve taşıt tutması hakkında bilgiler ve hamilelerin yaşlıların ve çocukların yolculuk sırasında dikkat etmesi gereken gibi konular yer alıyor.net.tatilonline. Bilgilerinizi verip en alttaki “Onayla” tuşuna bastığınızda artık yeriniz ayırtılmış demektir. Seyahat Sigortas›: Eğer tatildeyken başınıza gelecek sağlık sorunlarından ya da kazalardan çekiniyorsanız bunun içinse alabileceğiniz en iyi yöntem seyahat sigortası yaptırmak olacaktır. Seyahat sigortası. Web sayfası karşınıza geldiği zaman sol tarafta göreceğiniz menü. pasaportlarınız ve biletleriniz her şeyiniz de yanınızda olabilir.com) dikkate almadan tatil dönüşü için planlar yapmayın. www.com ve www. Yoksa kim bilir belki de Pasifik kıyılarındaki rüya tatiliniz dünyanın en büyük fırtınası ile kesilebilir ya da Tibet’teki egzotik yolculuğunuz bir anda kum fırtınaları ile kabusa dönüşebilir! Mahmut Karsl›o¤lu. olacaktır. Tarihi Seçin: Bofl oda olup olmad›¤›n› önceden kontrol etmeniz gerekiyor. Bu tür durumlarda hafta sonu yap›lacak do¤a kaçamaklar› rahatlaman›n en iyi yollar›ndan biri olabilir. Buradan da örneğin “Club Alantur” bağlantısına tıklayın.tr: Do¤a ve macera turlar›.net/seyahat/1.tourturkey. www. yapay t›rman›fl.detur. da¤ turlar›.com adresine bir göz gezdirip gideceğiniz yer hakkında bilgi almanız iyi Zatil Sigortas›: Tehlikeli aktivitelere kat›lmad›n önce mutlaka sigorta yapt›r›n. aslında kişinin seyahat esnasında kaza. Ama yinede dikkat etmeniz gereken ve genelde gözden kaçan büyük bir problem daha mevcuttur.com. www.org: Trekking. da¤c›l›k. hiking.touristhealth.com. kampç›l›k. resini ziyaret edip gerekli bilgileri almak. Bu sitede gideceğiniz ülkedeki sağlık sorunları ve riskli ülkelerin dışında uçak yolculuğunda sağlık.com. kaya t›rman›fl› gibi konularla ilgili bilgiler içeren bir site. Tabii ki herkes her zaman haftalarca tatil yapacak kadar zaman bulamayabilir. aradığınız oteli bulmanız için size çeşitli seçenekler sunacaktır. Hava Durumu: Son olarak her ne kadar tüm tatilinizi çok iyi bir şekilde planlamış olursanız olun gideceğiniz ülkenin hava koşullarını da (weather. Yurtdışı tatilleriniz içinse yine benzer şekilde rezervasyonlarınızı güvenle yaptırabilirsiniz.202 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Online Tatil Rehberi rinde de benzer şekilde uygulayabilirsiniz. www. yamaç paraflütü. Hatta 1 haftal›k tatil bile bu kifliler için imkans›zd›r. yürüyüfl ve spor malzemeleri ile ilgili bilgiler içeren bir site. su ve doğalgaz musluklarını sımsıkı kapamış olabilirsiniz. Eğer yer varsa size ödemeniz gereken toplam tutar bildirilecek. Ancak eğer buna karar vermediyseniz harita üzerinden ya da şehirlere ve kategorilere göre aratmanız da mümkün olabilir. kampç›l›k.

Ancak günümüz teknolojisi ile bu bağlantıyı sanal da olsa yeniden kurmak mümkündür. bu yazı içerisinde tasarım aşamasından başlayarak grupların nasıl oluşturulacağı. Bunun için ister Yahoo Gorup dizinini kontrol edebilir ister bu dizin içerisinde istediğiniz konuyu aratabilirsiniz. Ancak mezun olduktan sonra üniversite. grup oluşturma yönünde ilk adımınızı atabilirsiniz. Dünyadaki en büyük portallardan biri olan Yahoo. Örneğin önceki seneki sınav soruları.com” biçiminde- CHIP | MAYIS 2002 . Grubu oluştururken göz önünde bulundurulması gereken diğer bir nokta ise grubun üyelerini belirlemektir. ‹lk ad›m: Grup tasar›m›nda dikkat edilmesi gerekenler İlk olarak posta grubu oluşturmak istediğiniz alanda başka bir tartışma listesi olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Herkese açık olan posta grupları sayesinde eski arkadaşlar tek bir çatı altında toplanabilirler. ücretsiz e-posta hizmetinin haricinde bir de ücretsiz posta grubu hiz- meti sunuyor. Bir Yahoo ID ve bir e-posta adresine sahip olan herkes istediği başlık altında ve istediği içeriğe sahip gruplar hazırlayabilir. ‹pucu: Kullanıcıların kendilerinin kayıt olmasına izin verilen açık abonelik sistemindeki herhangi bir gruba dahil olmak için yapmanız gereken tek şey “grupismisubscribe@yahoogroups. Ancak online olarak gerçekleşen bu işlem sırasında vakit kaybetmemek için bazı kararları önceden vermenizde fayda vardır. belki de hayatlarının sonuna kadar birbirlerinden ayrılmayacaklarıdır. Çünkü halihazırda binlerce kurulu tartışma listesi vardır ve aynı amaçla daha önceden kurulmuş bir listenin benzerini veya aynısı hazırlamak da pek anlamlı olmayacaktır. Grup oluşturulması ve yönetilmesi esnasında Yahoo’nun kendi hazırladığı ara yüz kullanıldığı için HTML veya özel başka bilgilere gerek yoktur. iş derken herkes kendi yolunu çizer ve bir şekilde aradaki bağlantı kaybolur. benzer düflüncelerdeki insanlar› yak›nlaflt›rabilir veya çeflitli sorunlara çözümler arayabilirsiniz. ders notları grup adresine gönderilerek tüm üyelerin bu bilgilerden faydalanması sağlanabilir veya toplantı saatleri ve görevler tüm çalışanlara tek bir eposta ile gönderilebilir.com adresindeki “Start a new group” bağlantısına tıklayarak. İsterseniz kendi adres defterinizdeki kişileri Yahoo Groups’a aktarabilir veya isteyen her kullanıcının sizden davet beklemeden kayıt olmasına izin verebilirsiniz. L ise öğrencilerinin üzerinde uzlaştıkları tek konu.groups. CHIP.yahoo. Posta grupları etkili bir şekilde kullanıldığında öğrencilerden. Grup oluştur- mak istediğiniz alana karar verdikten sonra grubun amacına uygun olarak kısa ve açıklayıcı bir isim bulmalısınız.156 204 Ücretsiz Posta Grubu Hizmeti: Yahoo Groups Online Tart›flma Siteleri Sanal bir tart›flma ve yard›mlaflama platformu oluflturan posta gruplar› ile eski arkadafllar›n›z› tekrar bir araya toplayabilir. iş verenlere kadar çok geniş bir yelpazeye dahil kullanıcıların isteklerini karşılayacak ve hatta hayatlarını kolaylaştıracaktır. kullanıcı ve grup yönetimi hakkında bilmeniz gerekenleri gösteriyor. Artık bir konuda grup oluşturmaya karar verdiyseniz ve bu sorumluluğu alabileceğinizi düşünüyorsanız www.

Sihirbazın ikini adımında ise oluşturduğunuz bu grup için grup sayfasında ve arama sonuçlarında ekrana gelecek bir isim yazmalısınız. kontrollü sistemde kişilerin üye olabilmeleri için sizin onayınız istenmektedir. tıklayarak bir sonraki pencereye geçebilirsiniz. ki bir adrese boş bir e-posta göndermektir. giden mesajları takip etme gereği duymayabilirsiniz. Yöneticinin görevi. Şayet Newsletters seçeneğini işadaki “Select directory listing type” başlığı retlerseniz.. Kayıt işlemini tamamlamak için yapmanız gereken en son işlem ise size gelen onay mesajını geri göndermektir. CHIP | MAYIS 2002 . tüm mesajları gruba gönderilmeden önce incelemek ve uygun olmayanların üyelere gönderilmesini engellemektir. Söz konusu eposta adresinin daha önceden hazırlanmış olmasına gerek yoktur. Daha sonra yine aynı pencere üzerindeki “Describe your group” ku- altındaki “Listed” seçeneğini işaretleyerek hazırladığınız grubun tüm Yahoo grup üyeleri tarafından görünmesini veya Unlisted seçeneğini kullanarak bu grubun dizin içerisinde yer almamasını sağlayabilirsiniz. Düzenleyicisi olmayan liste tamamen aboneleri tarafından tanımlanır. Eğer sizin tartışma listeniz çok belirli bir konuya sahipse gruba gelip. Daha önce de bahsettiğimiz gibi grubun en önemli özellilerinden biri üye yönetimidir. Yahoo buraya gireceğiniz e-posta hesabını otomatik olarak oluşturacaktır. Bunun Grup ve kullan›c› seçenekleri. Buradaki grup ismi yerine dahil olmak istediğiniz grubun ismin. Açık üyelik sisteminde isteyen herkes grubunuza üye olabilirken. Grup oluş- tusuna. Bu sihirbazın ilk adımda grubunuzu oluşturmak istediğiniz kategoriyi seçmelisiniz. Birinci işlemin devamı niteliği taşıyan bu pencereden ise biraz önce seçilen kategoriye ait bir alt kısım seçmelisiniz. Moderated veya Newsüye yönetimi ve kullan›c› haklar› letters seçeneklerinden birini işaretleyebiGrubun temellerinin atıldığı ikinci adım. oluflturdu¤unuz grubun ana sayfas› üzerinden yapabilir ve konuklar›n›z› burada a¤›rlayabilirsiniz. Maksimum 300 karakterden oluGruplar Elinizin Alt›nda: Yahoo Groups ana sayfas›ndan varolan tüm gruplar› görebilir. Bunun için istediğiniz kategori bağlantısına. Daha sonra grup üyelerinin mesajlarını etkilemeyecek de olsa grupta kullanılacak dili seçmelisiniz. Son olarak grupta. Daha sonra tek bir eposta adresi üzerinden tüm üyelere mesaj göndermek için. Söz konusu kararlardan en önemlisi.. daha önce değindiğimiz düzeltmen olup olmayacağını belirleyebilirsiniz. Restricted (Kontrollü) ve Closed (Kapalı) üyelik seçeneklerinden birini kullanabilirsiniz.” bağlantısına tıklayın. ‹kinci ad›m: Posta grubunu oluflturma Artık grupla ilgili kararları kafanızda toparladığınız göre “Start a new group” bağlantısına tıklayarak yeni bir grup oluşturmaya başlayabilirsiniz. Burada bulunan Son Ad›m: Art›k grubunuzun sayfas›na gidebilir ve burada kullan›lacak renkleri de¤ifltirebilirsiniz. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinden. grup ismi ile uyumlu bir bir alt seçenek ise kullanıcıların kendi eposta adreslerini gizleme imkanı tanımaktadır ki bu kullanıcılar gruba e-posta ile mesaj gönderemezler.GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› 205 Kendi Eviniz: Grupla ilgili tüm ifllemleri. grup sayfanızın en üstünde ekrana gelecek olan kısa bir açıklama girin.. e-posta adresi girmelisiniz. “Select membership type” başlığı altındaki Open (Açık). gruba katılmasını istediğiniz maksimum 50 tane e-posta girebilir ve gruba yeni. Sihirbazın üçüncü adımında Yahoo profilinizi ve daha önce girdiğiniz e-postalardan birini seçtikten sonra grup oluşturma sürecinin son adımına geçmek üzere Continue düğmesine tıklamalısınız. şabilen bu mesaj grubun içeriğini ilginizi çekenlere kat›labilir veya kendiniz yeni bir ve amacını yeni kullanıcılara açıkgrup oluflturabilirsiniz. Yaptığınız kategori seçimlerinin doğruluğunu onaylamak için bir sonraki pencerede bulunan “Place my gorup in. tartışma listesinde moderator yani yöneticinin bulunup. Grup oluşturmanın ilk aşamasında dört adımdan oluşan bir sihirbaz sizi karşılayacaktır. Kapalı sisteminde ise sadece sizin davet ettiğiniz kişiler grubunuza üye olabilir ve bu seçimi ileride değiştirme imkanına sahip değilsiniz. örneğin “kal_mezunlari” yazmalısınız. gruba sadece siz mesaj gönderebilirsiniz. lar nitelikte olmalıdır. için Unmoderated. Aslında bu soruya verilecek cevap tamamen listeye ayırmayı planladığınız zamanla ilgilidir. buradaki örnekte School&Education kategorisini kullanacağız.lirsiniz. bulunmayacağıdır. üye olanlar için bir hoş geldin mesajı hazırlayabilirsiniz. Yani diğer üyeler sadece okuyucu olarak katılabilirler.

Outlook 2000: İlk olarak Outlook Express’dekine benzer bir şekilde yeni bir klasör oluşturun ve daha sonra yeni bir kural oluşturmak için Araçlar/Kural Sihirbazı komutunu çalıştırın. Örneğin Members penceresinden grup üyelerini inceleyebilir. Message Format ve E-mail Notification ayarla- ğını bildiren mesajların hesabınıza gönderilmesini sağlayabilirsiniz. kullanıcıları silebilir ve gruba bir daha üye olmalarını engelleyebilirler. yani takvimdir.206 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRAT‹K » INTERNET Posta Gruplar› turma sürecinde yazılan tüm mesajları ve ayarları ileride istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. Böylece kullanıcıların dosyaları online paylaşarak gereksiz trafik oluşması engelleniyor.com. online dosya ve fotoğraf saklama. Ancak Outlook Express veya Outlook kullanıyorsanız. Invites penceresini kullanarak istediğiniz kişilerin gruba üye olmalarını sağlayabilirsiniz. istemci gelen iletilerin kurallar yardımıyla otomatik olarak ayıklandıktan sonra özel bir klasör içerisine taşınmasını Grup ana sayfas› ve geliflmifl kullan›c› yönetimi Grup oluşturulduktan sonra grup ana sayfası ekrana gelecektir. online chat aracını kullanarak birbirleri ile sesli veya yazılı olarak sohbet edebilirler. sadece yönetici tarafından hazırlanan özel notların gönderilmesini veya hiçbir şekilde e-posta gönderilmemesini sağlayabilirsiniz. Düzeltmenin kontrolü altında olmak kaydı ile her kullanıcı bu sayfaya istediği gibi dosya yükleyebilir veya alt klasörler oluşturabilir. aynı gün içerisinde gönderilen mesajların size tek bir ileti içerisinde. Bu sayede hazırlayacağınız sorular ile kullanıcıların belirli konulardaki düşüncelerini alabilir ve istatistikler tutabilirsiniz. İkinci adımda “Belirtilen klasörüne taşı” eylemini seçin ve son olarak üçüncü adımda da gönderen kişiyi (Grup ismi) ve iletinin taşınacağı klasörü seçin. Buradan Yahoo profilinizi ve grup içerisinde kullanılacak e-posta adresinizi değiştirebilir veya yeni adresler ekleyebilirsiniz. Buradaki bir diğer kullanışlı fonksiyon ise grup toplantılarının online olarak planlanmasına ve böylece ortak kararlar alınmasına imkan tanıyan Calendar. Sesli ve yazılı sohbet. Bir kural oluşturmak için Yeni düğmesine tıklayın ve birinci adımda koşul olarak “İletinin kimden satırı kişi adını içersin” seçeneğini işaretleyin. Grup yöneticileri diğer kullanıcıların davranışlarından sorumludurlar ve kişilerin haklarını istedikleri gibi sınırlayabilirler. Buradan Yahoo Gorups’un sunduğu tüm fonksiyonlara ulaşabilir. Bunun haricinde Yahoo her gruba. Kural açıklaması kısmını kullanarak kimden gelen iletilerin nereye taşınacağını belirtin ve daha sonra İleri düğmesine tıklayın. takvim Yahoo’nun gruplar için sunduğu hizmetler arasında sayılabilir. Message Format başlığı altındaki seçenekler ise size gönderilen tüm mesajların HTML biçimine döndürülmesini veya olduğu gibi bırakılmasını sağlayabilir. rıdır. yani oylamadır. Kullanıcılar. sağlayabilirsiniz. Birbirinden oldukça uzakta yaşayan arkadaşların online bir fotoğraf albümü oluşturulmalarına imkan tanıyan Photos ise. Ekrana gelen pencere üzerindeki Yeni düğmesine tıklayın ve takip eden penceredeki listede bulunan listeden “Bilinden gelen yeni iletileri taşı” türünü işaretleyin.tr CHIP | MAYIS 2002 . sık kullanılanlar listesi. Message Delivery altındaki seçenekleri kullanarak tüm mesajların ayrı ayrı. Ancak buradaki en önemli nokta e-posta kutunuzun gereksiz yere işgal edilmesini engelleyecek olan Message Delivery. Bunun için yerel klasörler altına farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve açılan nesne menüsündeki Yeni Klasör komutunu çalıştırdıktan sonra klasör için uygun bir isim verin. Outlook Express: İlk olarak söz konusu gruptan gelen iletilerin saklanacağı bir klasör oluşturmalısınız. ktuztas@chip. Ancak moderator isterse kullanıcıların bu servislere erişmesini engelleyebilir. Daha sonra Araçlar/İleti Kuralları/posta komutunu çalıştırın. Ekrana gelen direktifleri takip edin ve daha sonra kural için bir isim oluşturduktan sonra Son düğmesine tıklayarak kuralı tamamlayın. Grup Ayarlar›: Grup isminden ana sayfa renklerine kadar tüm de¤ifliklikleri Group Settings penceresini kullanarak istedi¤iniz gibi gerçeklefltirebilirsiniz. ‹letiler için Outlook Express ve Outlook 2000 istemci ayarlar› Şayet çok aktif bir gruba üyeyseniz ve erişim adresi olarak da POP3 sunucusu kullanan e-posta hesabınızı verdiyseniz gelen kutunuz oldukça karışacak demektir. sahip olduğu dosyaları saklayabilmesi için 20 MByte’lık bir alan atıyor. Son olarak da E-mail Notification seçenekleri ile de gruptan ayrılan veya gruba yeni giren kişileri veya onay bekleyen mesaj/üyelik olup olmadı- Kural Sihirbaz›: Gruplardan gelen iletilerin kurallar yard›m›yla özel klasörler içerisine otomatik olarak tafl›nmas› sa¤lanabilir. veritabanı. Grubun sunduğu en önemli fonksiyonlardan biri ise Poll. Dikkat! Oluşturulan grup bir süre Yahoo tarafından takip edilecek. Kiflisel bilgilerin yönetimi ve posta seçenekleri Grup penceresinin sağ üst tarafında bulunan Edit My Membership bağlantısına tıklayarak kişisel bilgilerinizi güncelleyebilir ve ayarlarınızı değiştirebilirsiniz. Kadir Tuztafl. grup ayarlarını ve kullanıcı özelliklerinizin tümünü değiştirebilirsiniz. gereksiz veya hatalı bulunursa sistemden silinecektir. Group Settings penceresini kullanarak da grubu oluştururken yaptığınız tüm ayarları kontrol edebilir ve memnun kalmadıklarınızı istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Files kısmı ile benzer özelliklere sahip.

Ancak yüzde 100 herkesin yeni medyaları kabul etmeyeceği içindir ki. küreselleşme ve özellikle hızlanma. 2 000 yılında yeni ekonominin iflasından sonra.. Şimdi tabii piyasa ekonomisinin yeni işleyiş biçiminin “dijital kapitalizm” olarak adlandırılıp adlandırılmayacağı konusunda tartışabiliriz. merkeziyetçilikten kopma. Ama kapitalin serbest ekonomide belirleyici bir rol oynadığını itiraf etmenin artık zamanı gelmedi mi? Bugün paranın oluşan “telematik” toplumda ilişkiler yumağını en azından endüstri toplumunda olduğu gibi belirlediğini hala kabul etmeyen biri olabilir mi? CHIP | MAYIS 2002 . Ben tersini iddia ediyorum: Çünkü zamanında Gutenberg’in bulduğu hareketli harflerde olduğu gibi. sabır. zaman duygusu. bu yüzden daha az para kazanır hale gelmeyecek. hayallerinden arınmış finans yöneticileri ve gelecek araştırmacıları her şeyin aşağı yukarı aynı kalacağını ilan ediyor. ancak çoğunluğun 90’lı yıllarda iddia ettiği kadar hızlı değil. özgür ve çat›flmas›z bir toplum söz konusu olamaz. yeni iletişim ilişkileri insanın gerçekliğini gözlemcilerin bugün inandığından daha güçlü bir biçimde değiştirecek. bir “medya dönüşümü” içine giriyoruz. tinsel mevcudiyet. Dijitalleflmeyle birlikte mekan kavram› de¤ifliyor Peki elektronikleşme. çünkü yalnızca başka bir yerde olmak üzere aynı işi yapıyor olacak.208 Peter Glotz’un Gelecek Senaryosu Dijital Kapital Gitgide artan dijitalleflme ça¤›nda. Aksine yeni kültür çat›flmalar› olacak ve toplumumuzu bölecekler. dijitalleşme. emektar endüstri kapitalizminin yerini “dijital kapitalizm” almış olacak ve zamanı dört temel eğilim belirleyecek: Maddecilikten kopma. O zaman geldiğinde. ama yer (mekan) hissi. birinci sınıf bir mobilleştirme aracı olan cep telefonu. ama daha fazla risk de getiriyor. yerleşme ye- teneği ve hareketlilik değişiyor. Bu iletişim devriminin bir simgesi. sonuçta kültür çatışmaları doğacak. Bu dönüşümün etkilerini ancak 2009 yılından itibaren hissedeceğiz. Bu göçebe tip içinde programcılar ve web tasarımcıları bulunuyor: Biri göç ettiğinde. Bu ilk bakışta bir polemik izlenimi uyandırıyor. Yeni cihazlar ve teknikler “endüstrileşmiş” toplum- larda kendini kabul ettirmeye başlayan göçebe yaşam stilini desteklemeyi sürdürecek.. ağlaşma nasıl bir etkide bulunuyor? Telematik mantığı noktadan çok noktaya yapısından noktadan noktaya yapısına gelinmesine neden oluyor ve böylelikle daha fazla özgürlük. Bana göre. Böylelikle gerçi “yeni bir insan” oluşmuyor.

eski SPD baflkan› izm Yalnızca enformasyon ya da bilgi toplumundan bahseden biri vicdan azabını sergilemiş oluyor. Dijital kapitalistler modernleflme karfl›tlar›na karfl› Bu ne mi demek? Çatışmaya yatkın gruplar bilinçli olarak alttaki üçte birlik dilime düşüyorlar ve burada modernleşme mağluplarına tosluyorlar. Berlin Bilim ve E¤itim senatörü. Simge analistleri için ekonomide lider olanlar. Gallen Üniversitesi’nde ‹letiflim bilimleri profesörü 26 y›ll›k politik aktivite. Bu %62 durumda daha sert. Ancak kesin olan bir şey var: “Tarihin sonu” (Francis Fukuyama). tıpkı endüstri toplumundaki sarı kasklı metal işçilerinin simge olduğu kadar. belki kanlı çatışmalar ortaya çıkabilir. dijital kapitalizm için bir emprezaryo oluşturacak. 2/3’lük bloğun ideolojisi halen üçte birlik bloğun ideolojisi karşısında üstün görünüyor.tr CHIP | MAYIS 2002 . Kitap Yazar›: H›zland›r›lm›fl Toplum (1999). Varolan işsizlere. Peter Glotz Çeviren: Garo Antikac›o¤lu. rece daha iyi yaşayan bir çoğunluk bloğu oluşacak. BEN‹M V‹ZYONUM ‹nsanl›k tarihinin en ilginç yüzy›l›n›n bafl›nday›z. Antirasyonel kültür kritiğinin yeni bir dalgası yükselecek. Prof. 2/3’lük blok endüstri toplumundan arta kalanları (çalışanların yüzde 15’inden ibaret) destek kuvvetler olarak içine alacak.com. ivmenin tersi anlamında)” deniliyor. Dijital kapitalizmin büyük toplumlarında bu durum böyle kalacak gibi görünüyor. ancak dramatik bir sonuç doğuracağı ortada. Peter Glotz (62) Aktiviteleri St. “ruhların katılaşmasının” karşısına yeni aile değerleri ve bir doz yeni dindarlık konulacak. Kaliforniyalı kapitalizm modelleri uygulamaya konulur. yeni parçacık hızlandırıcıları gibi yüksek teknolojilerin hiçbir anlamının olmayacağı gibi söylemlerle dejenere edilecek. Alttaki ve üçüncü üçlükteki sınıfta ise önemli ölçüde bilime dayalı bir topluma ayak uyduramayanlar yoğunlaşacak. liberalizmin “kesin zaferi” veya çatışmasız bir toplum söz konusu olamaz. Peki ama yar›n›n dünyas› nas›l olacak? CHIP size her ay biliflim ça¤›n›n öncü düflünürlerini vizyonlar› ve ütopyalar› ile tan›t›yor. Sistemin rafinesi de şu: Çatışmaya yatkın gruplar 2/3’lük bloğa dahil olacak. İvmenin ve yavaşlamanın arasındaki kültür çatışmasının en azından önümüzdeki 20 yıl boyunca devam edeceğini düşünüyorum. neden günde 14 saat online olarak borsayı takip eden bir borsacının üstün görülüp de. Peter Glotz. Dijital kapitalizm “sosyal piyasa ekonomisi” halini almış olan endüstri kapitalizminden biraz farklı olacak. “daha mantıklı” yaşayabilmek için materyal etkilere açık yüklü gruplar eklenecek. antikapitalist üçte birlik sınıfı sisteme dahil etmek (“Inclusion”) için çabalayabilir ve yaşam stillerine karşı toleranslı olurlar ya da neoliberalizmin bizlere gösterdiği gibi. “ekonomi terörü”ne veya dünya çapında “markalaşmaya” karşıydı. Ortalıkta paçavralar uçuşuyor ve bugün yaşadıklarımız sadece bir başlangıç. Sonuç ne olacak? Bu politik sınıfın tepkisine bağlı. Politik sınıflar alıcılarını çalıştırmalılar. sadece çatışma dolu gruplar dışarıda kalacaklar. Ekonomik düzenin bu bölümünü gizlemek denemesi ya sinsiliktir ya da saflık. Gerçekte para üzerinden yürütülen takas ilişkileri planlı ekonominin kamuflajından daha şeffaf. Bunların ideolojisine “yavaşlama (hızlanmanın. 15 Haziran 2001’de Göteborg’daki Avrupa Birli¤i zirvesindeki ayaklanmalara de¤iniyor. Milyonlar ruhun ve vücudun özel bakıma ihtiyaç duyacağı veya kıyametin yakında kopacağı. agaro@chip. siber uzayda aynı süreyi geçirip bedavaya bilgisayar oyunu programlayan birinin horlanıp bağımlı olarak görüldüğünü soruyor. Bu çatışma gerçi Marksizm gibi kapalı bir ideolojinin oluşumuna neden olmuyor. Günümüzde bu değer sistemleri arasında kavga iyice körüklenmiş durumda. üçüncü. İyi politikalar yapıp.SER‹ 209 “Yeni alt tabakalar›n militarizmi”nde. Analogdan Dijitale (2001) Dijital kapitalizmde s›n›flar ve 2/3’lük blok Benim öngörüm şu: Avrupa’nın büyük toplumlarında 2/3’lük bir toplum düzeni oluşacak. Ancak yeni alt tabakanın militarizme kaydığına dair ilk belirtiler geliyor: Dünya Ticaret Örgütü’ne veya Davos’taki Dünya Ekonomik Forum’una karşı küreselleşme karşıtlarının protestoları. Böylece gö- Dijital kapitalizmin sonu ve antikapitalist 1/3’lük s›n›f MIT’te (Massachusetts of Technology) psikologluk yapan Sherri Turkle. tabii eğer halen bunlara sahiplerse. Böylece devrim yapabilecek bir “sınıf ” olmayacak.

internetimiz. ktuztas@chip. esahin@chip.com.tr 3 www. Tel:(212) 283 84 38 Da¤›t›m: B‹RYAY A.fi.tr Haber Merkezi: Cem fianc› cemsanci@chip.com.. Garo Antikac›o¤lu. (AB) Andrea Bauer) Görsel Yönetmen: Gökhan Koç.tr Yaz› ‹flleri: Sevda K›l›ç. VOGEL Medya Yay›mc›l›k A. haber. Ozan Ali Dönmez. (MS) Markus Schmidt.com. Sena Kürflün. (KK) Kim Kranz.level.com.tr Genel Yay›n Yönetmeni: Ufuk Yamank›l›ço¤lu uyaman@chip.tr 3 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR Yeni bafllayanlar için bilgisayar ve internet rehberi Renk Ayr›m›-Film Ç›k›fl ve Bask› ASIR Matbaac›l›k Ltd. fiti.tr Kadir Tuztafl.com. korcan@chip..com.tr Market Sorumlusu: Yeliz Koyun kyeliz@vogel.tr Katk›da Bulunanlar: Murat Karsl›o¤lu.’N‹N D‹⁄ER YAYINLARI 3 LEVEL Türkiye’nin bir numaral› oyun dergisi www. Chian Baykal. kitap.com.com.tr Yaz› ‹flleri Müdürü: Mahmut Karsl›o¤lu mkars@chip. Peter Glotz.tr Reklam Trafikeri: Aynur K›na aynur@vogel. ecevitb@chip.com.tr VOGEL MEDYA YAYIMCILIK A. yavuz@chip. Türkiye ile birlikte 17 ülkede yay›nlanmakta.tr CHIP Online: Halil Selanik.com.: Piyalepafla Bulvar› Zincirlikuyu Cad. Ün ‹fl Merkezi 231/3 Kas›mpafla/‹stanbul Telefon: (212) 297 17 24 (pbx) Faks: (212) 297 17 33 Abone Faks: (212) 238 73 43 Yaz› ‹flleri Faks: (212) 238 73 26 Web Adresi: http://www.com. Ad›na Sahibi: Gökhun Sungurtekin VOGEL MEDYA YAYIMCILIK REKLAM GRUBU Sat›fl Müdürü: Gülcan Bayraktar gulcanb@vogel.tr CHIP CD: Korcan Meydan. (PH) Peter Hummer.com. (FK) Fabian von Keudell.tr Yavuz fiahin. chipyaz@chip.tr CHIP Test Merkezi: fiahin Ekflio¤lu.itb.fi. Cum.com. gokhank@chip.com. (TB) Thomas Baur.tr Reklam Müdürü: Nurhan Ba¤c› Eyiip bnurhan@vogel. (TF) Thorsten Franke.fi.com.com.tr Pazarlama Müdürü: Güler Okumufl oguler@vogel.com Bilgisayar.com.com.com. sinema. müzik.tr 3 IT BUSINNESS WEEKLY IT profesyonellerinin güvenilir rehberi www.fi. DÜNYA’DA CHIP 3 CHIP’in yay›nland›¤› di¤er ülkeler: Endonezya Romanya Tayland Hindistan Rusya Italya Singapur Almanya Macaristan Slovakya Cumhuriyeti Çek.tr Ecevit B›kt›m. Paul Genel Müdür Yard›mc›s›: Beste Özerdem Finans Müdürü: Aylin Aldemir Halkla ‹liflkiler Müdürü: Özlem Cenker Pazarlama Sorumlusu: Ayten Çar Abone Bölümü Sat›fl Müdürü: Asu Bozyayla Abone Servisi: Ayten Akgüre Ebru Cinek Da¤›t›m Müdürü: Cem Cenker Da¤›t›m Asistan›: Mehmet Çil Üretim Koordinatörü: Turgay Tekatan VOGEL Medya Yay›mc›l›k A. CHIP | MAYIS 2002 .233 » KÜNYE REKLAM ‹NDEKS‹ Yay›n Koordinatörü (Sorumlu): Gökhun Sungurtekin sgokhun@chip. webmaster@chip.com.tr Grafik Asistan›: Dilek K›rcan Genel Müdür: Hermann W. (SR) Stefan Reinke.chip. Malezya Ukrayna Çin Polonya Yunanistan Merkezi Almanya’da bulunan ve Almanya’n›n en çok sat›lan ayl›k bilgisayar dergisi olan CHIP.

Kiflisel DVD’nizi menü ve dizin yap›lar›yla birlikte DVD’ye yazmak için en kullan›fll› yaz›l›mlar› test ediyoruz. CHIP. Siz de kendi sisteminizi kendinizin terfi ettirmesinin gururunu yaflay›n. ekran kart› ve bellek montaj›nda dikkat edilmesi gerekenleri ve ad›m ad›m montaj›n nas›l yap›laca¤›n› aç›kl›yoruz. sabitdisk. ekran kart› ve anakart problemlerinin çözümü için reçeteler sunuyor. D‹⁄ERLER‹ 3 Grafik Plug-in’leri Yaz›l›m Testi Süper efektler için ücretsiz eklentiler Kendi DVD’ni Kendin Yap Sadece Authoring yaz›l›mlar›yla DVD’nin nimetlerinden tam olarak faydalanabilirsiniz. 3 Webcam ile Gözetleme Evinizi otomatik olarak sürekli gözetleyin 3 Araflt›rma Laboratuvarlar›ndan Gelece¤in teknolojileri 3 En ‹yi E-mail ‹puçlar› Trick’ler ve spam’e karfl› önlemler ! Yaz›larda güncel geliflmelerden kaynaklanan de¤ifliklikler yap›labilir CHIP | MAYIS 2002 .234 CHIP’TE GELECEK AY HAZ‹RAN 2002 Pratik Donan›m Problemlerine Son Bilgisayar›n›z kilitlenip kald›¤›nda ne yapman›z gerekti¤ini bilemezsiniz. ‹puçlar› Upgrade Rehberi Terfi rehberimizin birinci bölümünde upgrade öncesi sistemi haz›rlamay›. acil durumlarda kullan›lmak üzere ilkyard›m çantan›z› haz›rl›yor ve ses kart›. Donan›m Test: CD Yaz›c›lar Giderek artan CD kopyalama ve veri kaydetme ihtiyaçlar›na cevap vermeyi amaçlayan piyasadaki en yeni ve en h›zl› CD yaz›c›lar›n karfl›laflt›rmal› testi ve CD kopyalamak için ipuçlar›.

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->