You are on page 1of 502

YÜZYILLAR BOYUNCA ÜSKÜDAR
(‹kinci Cilt)

Yazar›
Mehmet Nermi Haskan

.....

Proje Koordinatörü
Veli Saylam
Üsküdar Belediyesi Bilgi ‹fllem Müdürü

Yay›na Haz›rl›k ve Yap›m
Marmara Reklam ve Pazarlama Ltd. fiti.
(212) 612 99 87-501 31 72

Redaksiyon
Süleyman Nevzat Özdemir

Grafik
Erkan Berrak

Foto¤raflar ve Tarihî Görsel Malzeme
Mehmet Nermi Haskan ve
Üsküdar Belediyesi Üsküdar Araflt›rmalar› Merkezi

Dialar
Tayyar As

Katk›da Bulunanlar
Gülhan Yaman - Yasemin Ufuk Yayla
Hülya Çaredar - Ahmet Zahit Emre
Kemal Ak›n - Sabri fiahin - Ömer Karc›

Renk Ay›r›m› ve Film
Sürat Görsel Sanatlar Merkezi (216) 474 08 16-17

Dijital Montaj ve Bask›
As›r Matbaac›l›k Ltd. fiti. (212) 283 84 38

Cilt
Sezgin Ciltevi (212) 516 11 63

ISBN Numaralar›
Tak›m No: ISBN 975-97606-0-6
2. Cilt No: ISBN 975-97606-2-2

.....

ÜSKÜDAR BELED‹YES‹
Üsküdar Araflt›rmalar› Merkezi Yay›n No: 3

Temmuz 2001

‹Ç‹NDEK‹LER

Üsküdar Türbeleri ...................................................................................................................... 521 KEFÇE DEDE TÜRBES‹ .................................................................................................................... 583
ABACI DEDE TÜRBES‹ ................................................................................................................... 523 KORUCU BABA TÜRBES‹ ......................................................................................................... 584
ABDURRAHMAN GAZ‹ TÜRBES‹ ................................................................................ 524 KÖSTEND‹L‹ AL‹ ALÂADD‹N EFEND‹ TÜRBES‹ .................................. 584
AHMET BEY TÜRBES‹ ..................................................................................................................... 525 LÜTF‹ BEY TÜRBES‹ ........................................................................................................................... 586
ALEMDAR AHMET BABA TÜRBES‹ ......................................................................... 526 MALATYALI ‹SMA‹L A⁄A TÜRBES‹ ...................................................................... 589
ALEMDAR BABA TÜRBES‹ ..................................................................................................... 526 M‹HR‹MAH SULTAN CAM‹‹ TÜRBES‹ ................................................................ 589
AL‹ RIZA EFEND‹ TÜRBES‹ ..................................................................................................... 528 MUSTAFA ÇELEB‹ SOFASI ...................................................................................................... 591
ASADAR BABA TÜRBES‹ .......................................................................................................... 531 NAKKAfi BABA TÜRBES‹ .......................................................................................................... 592
AT TÜRBES‹ .................................................................................................................................................... 531 Baba Nakkafl Kimdir? ...................................................................................................................... 592
AYfiE HANIM SULTAN TÜRBES‹ ................................................................................. 532 Nakkafl Baba Mevkii ........................................................................................................................ 593
AZ‹Z MAHMUD HÜDÂYÎ EFEND‹ TÜRBES‹ ................................................ 533 NALÇACI fiEYH HAL‹L EFEND‹ TÜRBES‹ ....................................................... 595
AZ‹Z MAHMUD HÜDÂYÎ EFEND‹ CAM‹‹ TÜRBELER‹ ............... 539 NASUHÎ MEHMET EFEND‹ TÜRBES‹ ...................................................................... 596
BALCI BABA TÜRBES‹ (KOVACI DEDE TÜRBES‹) .................................... 540 N‹fiANCI HAMZA PAfiA TÜRBES‹ ............................................................................. 601
BANDIRMALI fiEYH YUSUF N‹ZAMEDD‹N OSMAN BEY TÜRBES‹ .................................................................................................................... 603
EFEND‹ TÜRBES‹ ...................................................................................................................................... 541 ÖMER DEDE ve ÜÇ YATIRLAR TÜRBES‹ ......................................................... 603
BEHRAM PAfiA TÜRBES‹ .......................................................................................................... 542 RE‹SÜ’L-HATTATÎN HAMDULLAH EFEND‹ HAZÎRES‹ ........... 604
BEYAZ‹ZÂDE AHMET EFEND‹ TÜRBES‹ ............................................................ 542 RE‹SÜ’L-HULEFA MAK’AD AHMET EFEND‹ TÜRBES‹ ............... 608
CENNET EFEND‹ TÜRBES‹ ...................................................................................................... 544 REJ‹ KOM‹SER‹ MENAP‹RZÂDE NUR‹ BEY TÜRBES‹ .................... 610
EBU’D-DÜRDA TÜRBES‹ (EBU’D-DERDA TÜRBES‹) ..................... 547 RUM MEHMET PAfiA TÜRBES‹ ....................................................................................... 610
FA‹K PAfiA TÜRBES‹ ......................................................................................................................... 547 SA’DEDD‹N EFEND‹ AÇIK TÜRBES‹ ......................................................................... 614
FATMA HANIM SULTAN TÜRBES‹ ......................................................................... 548 SADRAZAM ETHEM PAfiA TÜRBES‹ ..................................................................... 616
FENÂYÎ AL‹ EFEND‹ TÜRBES‹ ............................................................................................ 550 SADRAZAM HAL‹L PAfiA TÜRBES‹ ......................................................................... 618
GAR‹P DEDE TÜRBES‹ .................................................................................................................... 551 SADRAZAM HAL‹L PAfiA’NIN GÖMÜLÜ BULUNDU⁄U TÜRBE ... 620
G‹ZL‹CE EVL‹YA TÜRBES‹ ve YER SARSAN BABA TÜRBES‹ ................ 553 SAL‹H EFEND‹ TÜRBES‹ .............................................................................................................. 621
GÜLFEM HATUN TÜRBES‹ .................................................................................................... 554 SARI KADIZÂDE fiEYH MUSTAFA DEDE EFEND‹ TÜRBES‹ . 623
GÜLNUfi EMETULLAH VAL‹DE SULTAN TÜRBES‹ ...................... 556 SÜT BABA TÜRBES‹ .......................................................................................................................... 624
HACI AHMET PAfiA TÜRBES‹ .......................................................................................... 557 fiA‹R fiEM’‹ fiEM’ULLAH EFEND‹ TÜRBES‹ .................................................... 625
HAL‹L PAfiAZÂDE MAHMUT BEY TÜRBES‹ .............................................. 561 fiEMS‹ PAfiA TÜRBES‹ .................................................................................................................... 626
HALLAÇ BABA veya GAN‹ EFEND‹ TÜRBES‹ ........................................... 563 fiER‹F AHMET B‹N GAL‹P TÜRBES‹ ......................................................................... 627
HAfi‹M BABA TÜRBES‹ ................................................................................................................. 563 fiEYH MEHMET ‹ZZÎ BEDREDD‹N EFEND‹ AÇIK TÜRBES‹ ... 628
HAYDAR BABA TÜRBES‹ ......................................................................................................... 564 fiEYH MEHMET MUHY‹DD‹N EFEND‹ TÜRBES‹ .................................... 629
H‹MMET DEDE TÜRBES‹ ............................................................................................................ 565 fiEYH MEHMET NUR‹ EFEND‹ TÜRBES‹ ............................................................ 632
‹S‹MS‹Z TÜRBE ........................................................................................................................................... 567 fiEYH MUSTAFA EFEND‹ TÜRBES‹ ............................................................................ 634
‹SKENDER BABA TÜRBES‹ ...................................................................................................... 568 fiEYH MUSTAFA EFEND‹ TÜRBES‹ ............................................................................ 634
‹VAZ FAK‹H TÜRBES‹ ..................................................................................................................... 569 fiEYH MUSTAFA EFEND‹ TÜRBES‹ ............................................................................ 636
‹ZM‹RL‹ AL‹ PAfiA TÜRBES‹ ................................................................................................. 571 fiEYH MUSTAFA EFEND‹ TÜRBES‹ ............................................................................ 637
KAPTAN-I DERYA ................................................................................................................................. 574 fiEYH OSMAN fiEMS EFEND‹ TÜRBES‹ ................................................................ 637
S‹NAN PAfiA TÜRBES‹ .................................................................................................................. 574 fiEYH SAÇLI HAL‹L DEDE (HAL‹L ÇELEB‹ TÜRBES‹) .................. 639
KARACAAHMET SULTAN TÜRBES‹ ..................................................................... 575 fiEYHÜL‹SLAM AR‹F H‹KMET BEYEFEND‹ HAZ‹RES‹ .................. 639
KAVSARA MUSTAFA BABA TÜRBES‹ ............................................................... 582 fiEYHÜL‹SLAM M‹NKÂRÎZÂDE YAHYA EFEND‹ TÜRBES‹ .644

515

‹Ç‹NDEK‹LER

TEKEL‹ MUSTAFA PAfiA TÜRBES‹ ............................................................................ 645 9. Ada - B’den A Noktas›na (Gündo¤umu Caddesi Boyunca).... 850
ÜMMÜGÜLSÜM HANIM TÜRBES‹ ............................................................................ 647 9. Ada - A Bölümü ............................................................................................................................ 863
ÜSKÜDAR MEVLEV‹HANES‹ TÜRBES‹ .............................................................. 647 10. ADA ................................................................................................................................................................... 872
ZEYNEP-KÂM‹L TÜRBES‹ ........................................................................................................... 651 TAfiÇILAR MEZARLI⁄I ................................................................................................................. 885
NAKKAfi BABA MEZARLI⁄I (BAHR‹ BABA MEZARLI⁄I) .............. 888
Üsküdar Mezarl›klar› ............................................................................................................. 653 SELÂN‹KL‹LER MEZARLI⁄I .................................................................................................... 893
ARAPLAR MEZARLI⁄I ................................................................................................................... 655
AYRILIK ÇEfiMES‹ MEZARLI⁄I ......................................................................................... 655 Üsküdar Mektepleri ................................................................................................................. 895
ÇAKALDA⁄I MEZARLI⁄I ......................................................................................................... 662 ÜSKÜDAR SIBYAN MEKTEPLER‹ ................................................................................. 897
HAYDARPAfiA ‹NG‹L‹Z MEZARLI⁄I ....................................................................... 662 ABDÜLBAK‹ EFEND‹ SIBYAN MEKTEB‹ ............................................................. 897
KARACAAHMET MEZARLI⁄I ........................................................................................... 667 AÇIKTÜRBE KIZ RÜfiD‹YES‹ ................................................................................................. 898
KARACAAHMET MEZARLI⁄INDA GERÇEKLEfiT‹R‹LEN AHMED‹YE CAM‹‹ MEKTEB‹ ................................................................................................ 898
‹ST‹MLÂKLER ................................................................................................................................................. 669 AHMED‹YE MEKTEB‹ ........................................................................................................................ 899
Duvardibi Mevkii ‹stimlâki ..................................................................................................... 669 AL‹ A⁄A SIBYAN MEKTEB‹ ................................................................................................... 899
Tunusba¤› ‹stimlâki .......................................................................................................................... 670 ALTUNÎZÂDE ‹SMA‹L ZÜHDÜ PAfiA MEKTEB‹ ................................... 900
Seyyid Ahmet Deresi ‹stimlâki .......................................................................................... 670 ALTUNÎZÂDE RÜfiD‹YE MEKTEB‹ .............................................................................. 900
Tepebafl› Mezarl›¤› ‹stimlâki .................................................................................................. 671 AT‹K VAL‹DE MÜLK‹YE RÜfiD‹YES‹ ........................................................................ 900
1. ADA ....................................................................................................................................................................... 672 AT‹K VAL‹DE SULTAN SIBYAN MEKTEB‹ .................................................... 900
1. Ada - A Bölümü ............................................................................................................................ 672 ATLAMATAfiI MÜLK‹YE RÜfiD‹YES‹ ..................................................................... 901
1. Ada - B Bölümü ............................................................................................................................. 677 AYAZMA SIBYAN MEKTEB‹ .................................................................................................. 901
1. Ada - C Bölümü ............................................................................................................................ 681 AYfiE HATUN SIBYAN MEKTEB‹ .................................................................................. 902
1. Ada - D Bölümü ............................................................................................................................ 682 AZ‹Z MAHMUD HÜDÂYÎ EFEND‹ MEKTEB‹ ............................................... 903
1. Ada - E ve F Bölümleri ......................................................................................................... 693 BAYTAR MEKTEB‹ ................................................................................................................................ 903
2. ADA ....................................................................................................................................................................... 700 CEVHER A⁄A MEKTEB‹ .............................................................................................................. 904
2 Ada - G Bölümü .............................................................................................................................. 700 CEVR‹ USTA SIBYAN MEKTEB‹ ...................................................................................... 904
2. Ada - H Bölümü ............................................................................................................................ 707 ÇAKIRCIBAfiI HASAN PAfiA MEKTEB‹ ............................................................. 904
3. ADA ....................................................................................................................................................................... 711 ÇAVUfiBAfiI MEKTEB‹ .................................................................................................................... 904
3. Ada - K Bölümü ............................................................................................................................. 711 Ç‹N‹L‹ CAM‹ SIBYAN MEKTEB‹ ...................................................................................... 905
3. Ada - L Bölümü ............................................................................................................................. 715 DEBBA⁄LAR MEKTEB‹ .................................................................................................................. 906
4. ADA ....................................................................................................................................................................... 717 DEFTERDAR MEKTEB‹ (MEHMET TAH‹R EFEND‹ MEKTEB‹) .... 906
4. Ada - M Bölümü ........................................................................................................................... 717 ESMA SULTAN MEKTEB‹ .......................................................................................................... 907
4. Ada - N Bölümü ............................................................................................................................ 724 EVL‹YA HOCA MEKTEB‹ ............................................................................................................ 907
5. ADA ....................................................................................................................................................................... 731 FATMA HANIM MEKTEB‹ ........................................................................................................ 907
5. Ada - O Bölümü ............................................................................................................................ 731 FETTAH EFEND‹ MEKTEB‹ ...................................................................................................... 908
5. Ada - Ö Bölümü ............................................................................................................................ 740 FEYZ‹YE MEKTEB‹ (EBE HAF‹ZE HANIM MEKTEB‹) .................................. 908
6. ADA ....................................................................................................................................................................... 742 FISTIKLI MEKTEB‹ (HAT‹CE SULTAN MEKTEB‹) ......................................... 908
7. ADA ....................................................................................................................................................................... 749 GEREDEL‹ MEKTEB‹ ............................................................................................................................ 910
7. Ada - A Bölümü ............................................................................................................................ 749 GÜLFEM HATUN MEKTEB‹ ................................................................................................... 910
7. Ada - B Bölümü ............................................................................................................................. 756 GÜLFEM HATUN KIZ RÜfiD‹YES‹ ................................................................................ 911
7. Ada - C Bölümü ............................................................................................................................ 760 HACE HESNA HATUN MEKTEB‹ ................................................................................. 911
7. Ada - D Bölümü ............................................................................................................................ 762 HACI AHMET PAfiA MEKTEB‹ ......................................................................................... 911
7. Ada - E Bölümü ............................................................................................................................. 765 HACI BEDEL MEKTEB‹ ................................................................................................................... 911
7. Ada - F Bölümü .............................................................................................................................. 772 HACI FA‹K EFEND‹ MEKTEB‹ .............................................................................................. 911
7. Ada - G Bölümü ............................................................................................................................ 781 HASAN BEY MEKTEB‹ .................................................................................................................... 911
7. Ada - H Bölümü ............................................................................................................................ 786 HAS ODABAfiI AHMET A⁄A MEKTEB‹ ............................................................. 912
7. Ada - ‹ Bölümü ............................................................................................................................... 788 ‹BRAH‹M A⁄A MEKTEB‹ ........................................................................................................... 912
8. ADA ..................................................................................................................................................................... 790 KALINO⁄LU AHMET A⁄A MEKTEB‹ ................................................................... 912
8. Ada - A Bölümü ............................................................................................................................ 790 KARAKADI MEKTEB‹ (‹SMA‹L A⁄A MEKTEB‹) ............................................. 912
8. Ada - B Bölümü ............................................................................................................................. 814 MAHMUT ÇAVUfi MEKTEB‹ (TAfi MEKTEP) .................................................. 912
8. Ada - C Bölümü ............................................................................................................................ 820 MALATYALI ‹SMA‹L A⁄A DARÜ’L-KURRASI ....................................... 913
8. Ada -D Bölümü .............................................................................................................................. 826 MEHMET A⁄A MEKTEB‹ (BULGURLU MESC‹T MEKTEB‹) ........... 913
8. Ada - E Bölümü ............................................................................................................................. 843 MEHMET A⁄A MEKTEB‹ ............................................................................................................ 914
8. Ada - F Bölümü .............................................................................................................................. 845 MEHMET A⁄A MEKTEB‹ (KEMER ALTI SIBYAN MEKTEB‹) ......... 914
9. ADA ....................................................................................................................................................................... 850 MEKTEB-‹ TIBB‹YE-‹ fiAHANE (HAYDARPAfiA L‹SES‹) ...................... 915

516

‹Ç‹NDEK‹LER

M‹HR‹MAH SULTAN SIBYAN MEKTEB‹ ........................................................... 918 Ç‹N‹L‹ HAMAM ......................................................................................................................................... 967
MUMCUZÂDE MEKTEB‹ (MUMCUBAfiI MEKTEB‹) ................................. 919 DA⁄ HAMAMI ............................................................................................................................................ 968
MUSTAFA A⁄A MEKTEB‹ ....................................................................................................... 919 DO⁄ANCILAR HAMAMI (HACI PAfiA HAMAMI -
MÜHEND‹SHANE-‹ BERRÎ-‹ HÜMAYUN .......................................................... 920 HACI AHMET PAfiA HAMAMI) ................................................................................................... 968
NAKKAfiTEPE ‹LKOKULU ........................................................................................................ 920 ESK‹ HAMAM (RUM MEHMET PAfiA HAMAMI) ............................................. 969
NEVF‹DAN HATUN MEKTEB‹ ........................................................................................... 921 HÜSEY‹N PAfiA HAMAMI ........................................................................................................ 971
NURBÂNU SULTAN DARÜ’L-KURRASI .......................................................... 921 ‹CAD‹YE DA⁄ HAMAMI ............................................................................................................. 971
RODOSÎ AHMET A⁄A MEKTEB‹ ................................................................................... 922 ‹SKELE HAMAMI (SULTAN HAMAMI - KULLUK HAMAMI -
RÜSTEM PAfiA SIBYAN MEKTEB‹ ............................................................................... 922 KÜÇÜK HAMAM) .......................................................................................................................................... 972
RUM MEHMET PAfiA MEKTEB‹ ....................................................................................... 923 SELÂM‹ AL‹ EFEND‹ HAMAMI (SELÂMSIZ HAMAMI) ....................... 973
SEL‹M A⁄A SIBYAN MEKTEB‹ .......................................................................................... 923 SEL‹M‹YE HAMAMI ............................................................................................................................. 973
Hac› Selim A¤a S›byan Mektebi Hakk›nda Arfliv Vesikalar› ...... 924 S‹NAN PAfiA HAMAMI ................................................................................................................ 974
SEL‹M‹YE SIBYAN MEKTEB‹ .................................................................................................. 925 VAL‹DE-‹ AT‹K HAMAMI (TOPTAfiI HAMAMI) .......................................... 974
SOLAK S‹NAN SIBYAN MEKTEB‹ ................................................................................ 926
SOLAK S‹NAN MEKTEB‹ ............................................................................................................ 926 Üsküdar Kervansaraylar› .................................................................................................977
SULTAN III. SEL‹M (SEL‹M-‹ SAL‹S) NÜMÛNE MEKTEB‹ .... 926 KÖSEM SULTAN KERVANSARAYI ........................................................................... 979
SÜLEYMAN A⁄A MEKTEB‹ ................................................................................................... 926 M‹HR‹MAH SULTAN KERVANSARAYI ............................................................. 979
SÜLEYMAN PAfiA SIBYAN MEKTEB‹ ..................................................................... 928 MUYTAB HANI - HAN-I SEB‹L ......................................................................................... 980
fiABAN EFEND‹ SIBYAN MEKTEB‹ ............................................................................. 928 VAL‹DE-‹ AT‹K KERVANSARAYI ................................................................................. 980
TAVAfi‹ HASAN A⁄A MEKTEB‹ (‹NAD‹YE MEKTEB‹) ..................... 928 ÜSKÜDAR MENZ‹LHANELER‹ ve POSTA NAK‹L ‹fiLER‹ ........ 981
TÜRK AHMET PAfiA MEKTEB‹ ........................................................................................ 928
ÜSKÜDAR AMER‹KAN KIZ KOLEJ‹ ........................................................................... 928 Üsküdar ‹marethaneleri ................................................................................................... 983
ÜSKÜDAR’DA AÇILAN ERMEN‹ OKULLARI ............................................ 929 AZ‹Z MAHMUD HÜDÂYÎ EFEND‹ ‹MARET‹ ................................................ 985
ÜSKÜDAR ASKERÎ RÜfiD‹YE OKULU (TOPTAfiI ASKERÎ RÜfiD‹YES‹) 931 DAVUT PAfiA ‹MARET‹ ............................................................................................................... 985
ÜSKÜDAR’DA AÇILAN ÖZEL OKULLAR ........................................................ 933 FAT‹H ‹MARET‹ ........................................................................................................................................ 985
ÜSKÜDAR ‹DAD‹S‹ (PAfiAKAPISI ‹DAD‹S‹ - ÜSKÜDAR GÜLFEM HATUN ‹MARET‹ .................................................................................................... 986
SULTANÎS‹ - PAfiAKAPISI SULTANÎS‹) ............................................................................. 936 KÖSEM SULTAN ‹MARET‹ ...................................................................................................... 986
ÜSKÜDAR KIZ RÜfiD‹YE MEKTEB‹ ............................................................................. 938 M‹HR‹MAH SULTAN ‹MARET‹ ....................................................................................... 986
ÜSKÜDAR M‹THAT PAfiA KIZ SANAT ENST‹TÜSÜ ................... 938 NURBÂNU VAL‹DE SULTAN ‹MARET‹ ............................................................. 987
YAKUP A⁄A MEKTEB‹ (SARAY A⁄ASI YAKUP A⁄A MEKTEB‹) 938 RUM MEHMET PAfiA ‹MARET‹ ....................................................................................... 990
YEN‹ VAL‹DE CAM‹‹ MEKTEB‹ ......................................................................................... 940 YEN‹ VAL‹DE CAM‹‹ ‹MARET‹ ......................................................................................... 991
YEN‹ VAL‹DE MEKTEB‹ (TUNUSBA⁄I SIBYAN MEKTEB‹) .............. 941
Üsküdar Namazgâhlar› ....................................................................................................... 993
Üsküdar Kütüphaneleri ......................................................................................................943 ABDÜLAZ‹Z EFEND‹ NAMAZGÂHI ........................................................................... 995
AHMED‹YE CAM‹‹ KÜTÜPHANES‹ ........................................................................... 945 ABDÜLGAN‹ A⁄A NAMAZGÂHI ............................................................................... 995
AZ‹Z MAHMUD HÜDÂYÎ EFEND‹ KÜTÜPHANES‹ .......................... 945 AD‹LE SULTAN NAMAZGÂHI (KORULUK MEVK‹‹
EFGAN‹ fiEYH AL‹ HAYDAR EFEND‹ KÜTÜPHANES‹ ................ 946 NAMAZGÂHI) .................................................................................................................................................... 995
GÜLNUfi VAL‹DE SULTAN KÜTÜPHANES‹ .............................................. 946 AD‹LE SULTAN NAMAZGÂHI ......................................................................................... 996
KEMANKEfi EM‹R HOCA KÜTÜPHANES‹ ...................................................... 946 AHMET EFEND‹ NAMAZGÂHI ......................................................................................... 996
M‹RZAZÂDE MEHMET EFEND‹ KÜTÜPHANES‹ ................................... 947 ALEMDA⁄I CADDES‹ NAMAZGÂHI (BOSTANCIBAfiI
NURBANU VAL‹DE SULTAN KÜTÜPHANES‹ ....................................... 948 NAMAZGÂHI) .................................................................................................................................................... 996
PERTEV PAfiA KÜTÜPHANES‹ ........................................................................................ 948 AT PAZARI NAMAZGÂHI ....................................................................................................... 996
SEL‹M A⁄A KÜTÜPHANES‹ ................................................................................................. 949 AYRILIK ÇEfiMES‹ NAMAZGÂHI .................................................................................. 997
fiA‹R NAB‹ KÜTÜPHANES‹ .................................................................................................... 955 AYfiE HATUN NAMAZGÂHI ............................................................................................... 998
YAKUP A⁄A KÜTÜPHANES‹ ............................................................................................. 956 BABA NAKKAfi NAMAZGÂHI .......................................................................................... 999
BÜYÜK ÇAMLICA (SUBAfiI) NAMAZGÂHI ............................................... 999
Üsküdar Hamamlar› ................................................................................................................. 957 ÇEfiM-‹ AFET KADIN NAMAZGÂHI ..................................................................... 1001
A⁄A HAMAMI ............................................................................................................................................ 960 DARÜ’S-SAÂDE A⁄ASI HAL‹D A⁄A NAMAZGÂHI ..........1001
ALTUNÎZÂDE ‹SMA‹L PAfiA HAMAMI .............................................................. 961 DARÜ’S-SAÂDE A⁄ASI MEHMET A⁄A NAMAZGÂHI .....1001
AYAZMA HAMAMI ............................................................................................................................. 961 DAYE KADIN NAMAZGÂHI (HAREM ‹SKELES‹
BULGURLU KÖYÜ HAMAMI (AZ‹Z MAHMUD HÜDÂYÎ EFEND‹ NAMAZGÂHI) .................................................................................................................................................. 1001
HAMAMI) ................................................................................................................................................................ 962 DO⁄ANCILAR NAMAZGÂHI ......................................................................................... 1002
C‹NC‹ HÜSEY‹N EFEND‹ HAMAMI ........................................................................... 964 DUVARD‹B‹ NAMAZGÂHI .................................................................................................. 1002
ÇARfiI HAMAMI (BÜYÜK HAMAM - YEfi‹L D‹REKL‹ HAMAM) ... 964 HACI MEHMET EFEND‹ (TOPHANEL‹ O⁄LU NAMAZGÂHI) .. 1002

517

‹Ç‹NDEK‹LER

HACI MUSTAFA A⁄A (SEL‹M‹YE NAMAZGÂHI) ................................... 1003 OSMAN A⁄A NAMAZGÂHI ............................................................................................ 1009
HAFIZ ‹BRAH‹M PAfiA NAMAZGÂHI ............................................................... 1003 PAfiAL‹MANI NAMAZGÂHI ............................................................................................. 1009
HARMANLIK NAMAZGÂHI .............................................................................................. 1003 PÜR-SAFA ve NEV-SAFA HATUNLAR NAMAZGÂHI ............. 1009
HARMANLIK NAMAZGÂHI .............................................................................................. 1004 SA’DEDD‹N BEY NAMAZGÂHI ..................................................................................... 1009
HÜSEY‹N HAYR‹ PAfiA NAMAZGÂHI ............................................................. 1004 SARAÇLAR ÇEfiMES‹ NAMAZGÂHI ................................................................... 1010
‹BNÜ’L-EM‹N AHMET A⁄A NAMAZGÂHI (MENZ‹LHANE SELÂM‹ AL‹ EFEND‹ NAMAZGÂHI ....................................................................... 1010
YOKUfiU NAMAZGÂHI) ..................................................................................................................... 1004 SEL‹M‹YE HASTAHANES‹ NAMAZGÂHI (HAYDARPAfiA
KAPIA⁄ASI MEVK‹‹ NAMAZGÂHI (‹BR‹KDAR HÜSEY‹N HASTAHANES‹ NAMAZGÂHI) ................................................................................................. 1011
A⁄A NAMAZGÂHI) ................................................................................................................................ 1005 SEYY‹D AHMET DERES‹ NAMAZGÂHI ........................................................... 1011
KAPIA⁄ASI YAKUP A⁄A NAMAZGÂHI ..................................................... 1006 SÜLEYMAN A⁄A NAMAZGÂHI ................................................................................ 1011
KÖFTÜNCÜ MEHMET A⁄A NAMAZGÂHI .............................................. 1006 fiEH‹TL‹K NAMAZGÂHI .......................................................................................................... 1012
KUYULU NAMAZGÂHI ............................................................................................................ 1006 fiEYHÜL‹SLÂM M‹RZAZÂDE MEHMET SA‹D EFEND‹
KÜÇÜK ÇAMLICA NAMAZGÂHI ............................................................................ 1007 NAMAZGÂHI ............................................................................................................................................ 1013
KÜÇÜK ÇAMLICA NAMAZGÂHI ............................................................................ 1007 TABAKLAR NAMAZGÂHI ................................................................................................... 1013
LÂD‹KL‹ AHMET A⁄A NAMAZGÂHI ............................................................... 1007 TAH‹R BABA NAMAZGÂHI ............................................................................................. 1013
MUHAS‹P AL‹ A⁄A ÇEfiMES‹ NAMAZGÂHI ........................................ 1008 TAYFUR A⁄A NAMAZGÂHI ........................................................................................... 1013
MUSTAFA YAVER EFEND‹ NAMAZGÂHI .................................................. 1008 YA⁄LIKÇI AYAZMA NAMAZGÂHI ....................................................................... 1014
NEVN‹HAL HATUN NAMAZGÂHI ....................................................................... 1008 YARIMCA BABA NAMAZGÂHI ve ÇEfiMES‹ ......................................... 1014

518

KISALTMALAR

Ans. : Ansiklopedi(si). r.a. : Rad›yallahu anh.
Ant. : Antoloji(si). rh.a. : Rahmetullahi ‘aleyh.
Bkz. : Bak›n›z s.a.v. : Sallallahu ‘aleyhi ve sellem.
Böl. : Bölüm(ü). Tas. : Tasnif(i).
c. : Cilt. TTK : Türk Tarih Kurumu.
DDY : Devlet Demir Yollar›. TTOK : Türkiye Turing ve Otomobil
Def. : Defter(i). Kurumu.
Der. : Dergi(si). Üni. Ktp. T. Y. : Üniversite(si) Kütüphanesi Türkçe
Do¤. : Do¤um tarihi. Yazmalar (Bölümü).
Ed. : Edebiyat. vd. : Ve devam›.
Ed. Fak. : Edebiyat Fakültesi. Yay. : Yay›nevi, yay›n›.
Ens. : Enstitü(sü).
Fas. : Fasikül.
Tarih yaz›mlar›nda geçen Hicrî ay adlar› k›saltmalar›:
Haz. : Haz›rlayan.
H. : Hicrî.
M. veya Mim. : Muharrem.
‹.Ü. : ‹stanbul Üniversitesi.
Krfl. : Karfl›laflt›r›n›z. S. veya Sad. : Safer.
k.s. : Kuddise sirruhû, Kaddesallahu Ra. : Rebiyülevvel.
esrarahû. R. : Rebiyülâhir.
Kütüp. : Kütüphane(si). Ca. veya C. evvel : Cemaziyelevvel.
M. : Milâdî. C., C.âhir veya Cim : Cemaziyelâhir.
M. N. H. : Mehmet Nermi Haskan. B. : Receb.
md. : Madde. fi. veya fi›n. : fiaban.
Md. : Müdürlük. N. veya Nun. : Ramazan.
Nefl. : Neflriyat(›). L. : fievval.
Osm. Arfl. : Baflbakanl›k Osmanl› Arflivleri. Za. : Zilka’de.
öl. : Ölüm tarihi. Z. : Zilhicce.

519

Üsküdar Türbeleri

Abac› Dede’nin annesi oldu- ¤una inan›lan. Abac› Kaynaklar: (E. 1730) ününü iflitti¤i bu velinin üzerine sonradan bir türbe yapt›rm›flt›r. bir kumafltan elbise yap›p satt›¤› veya hayat› d›r. türbenin bak›m›n› üzerine nüllülü¤ünü feda edemeyen kimseler taraf›n- alm›flt›r. Hiç bir yerinde ki. Halk taraf›ndan yak›n tarihlerde onar›l. bu zat taraf›ndan söylendi¤i bu semtin sakinle- lan ahflap bir kap›s› vard›r. Bu tafl›n önünde. Sahibesi. yarad›l›fl› icab› derviflâne. Nevflehirli ‹brahim Pafla T ürbe. Yine bir halk rivayetine göre. Kendi ad› ile an›lan soka¤a bakan bir var atar›m / Nerde olsa yatar›m” tekerlemesinin penceresi. Abac› Dede’nin. Toptafl› Camii’nin kuzey bat› etekle- rinde ve Abac› Dede Soka¤›’n›n Toptafl› Meydan› Soka¤› ile birleflti¤i yerdedir. Karfl›s›nda bir terkos muslu¤u ve yol afl›r› yerde ve köflede ise bir bakkal bulun. tâbesi yoktur. alt k›sm› dar. Abac› Dede Türbesi. fiâhide 1116 (1704-5) tarihlidir. (öl. Üsküdar’›n büyük flöhret sa- hibi. rince beyan edilmektedir. tepesi düz ve genifl. yünlü Dört duvar› kârgir. Koçu. Üsküdar Türbeleri ABACI DEDE TÜRBES‹ hal olan bu yere gömüldü¤ü söylenir. Aban›n. 1/2) (Gezi Notu) Dede’nin lâhdi sonradan yap›lm›fl olup tu¤la- dand›r. çat›s› ahflap basit bir yap›. boyunca bir abas› oldu¤u ve hatta “Bir abam m›flt›r. ‘aba’ ad› verilen kal›n. Vaktiyle bu flâhide lâhdin üzerin- de imifl. Dört köfle ince uzun flâhidenin üzerin- de. Çimento ile s›vanm›fl bulunan bu lâh- din üzerinde ahflap bir sanduka ve onun üze- rinde de bir pûflîde vard›r. Türbeye bir basamakla inilmektedir. 1094 (1683) tarihli. cezbeli dervifllerinden biri oldu¤u ve 1704 tarihindeki vefat› üzerine oturdu¤u ma- 523 . alçak gö- maktad›r. Selimî’yi and›r›r bir kavuk bulunmaktad›r. Abac› Dede’nin. Ümmüha- ni Hatun’un k›r›k flâhidesi vard›r. dan giyildi¤i de bilinmektedir. ‹stanbul Ans. Çok temiz bir flekil- de bak›lan türbenin içindeki bu lâhdin bafl ta- raf›nda Abac› Dede’nin ayr›ca bir flâhidesi bu- lunmaktad›r. yan taraf›ndaki ç›kmaz soka¤a aç›.

kuzeyde Karadeniz. ad›n› vermifllerdi. 524 . gü- lundu¤undan Aydos ve Alemda¤› taraflar›n› neyde ‹zmit Körfezi. bir kahve vard›r. Bu mufltur. Dâver Baba. Samandra’ya Da- mazgâh mahalli vard›r. matris ve Maltepe ile Dragos civar›na ise Brias ima mum yak›lmaktad›r. ancak Bo¤aziçi k›y›- lar›nda durdular.) uzakl›kta bulunan Aydos ve Semendre türbeye girilir.. Bo¤aziçi k›y›lar›nda ve bi- Aç›k türbenin etraf›n› alçak bir duvar ve de. Burada ulu a¤açlar›n alt›nda bi. hit düflenler 40 erenlerdir ki. Türbeye dördüncü yoldan girilir. Orhan Gazi’nin silâh arkadafl- mesi vard›r. Hammer’e göre. sol tarafta ve set üzerin. biraz ilerideki ‘Dede Bay›r›’ ba’d›r. Abdurrahman Gazi ku- ayak taraflar›na k›sa. s›n›rl› yar›madaya girdiler. ad› ile an›lan tepeye ç›k›l›r. Bizansl›lar Aydos’a Aetos. Abdurrahman Gazi’nin türbesi bu lar› bulunan Akçakoca. Abdurrah- tepe üzerindedir. mandas›ndaki küçük ordunun sadece iki cen- mifltir. Üzerlerinde ve türbenin di¤er bir yerin. Konuralp. Tepenin etekle- rinde ve yol kenar›nda kitâbesiz bir çoban çefl. yuvarlak flâhideler dikil. Kara Cebes.. Üç tafl basamakla km. gâveri idi. Çi¤dem Suyu Çemesi’nin karfl›s›nda son y›llar- da kabir tafl› kaybolmufl bulunan Ahmet Ba- Bu toprak yoldan. Abdurrahman Gazi kabrinin bafl taraf›nda zemini tafl döfleli bir na. (Samandra) kalelerine do¤ru ilerlediler. Bafl ve Baba ile Ahmet Baba. Bektâflî inanc›na göre bu harplerde fle- yol. Samand- ra ve Aydos mevkileri Orhan Gazi zaman›nda. de yaz› ve tarih yoktur. Samandra Köyü’ndedir. ikincisi 3 fersah (45 mir parmakl›k çevirmifltir. Dâver ri küçük di¤eri büyük iki kabir vard›r. bu kahraman Türk kuman- dan› idaresindeki atl› birliklerce ele geçirilmifl- tir. di¤eri Bafl›büyük Köyü içinde de ise. bu havali de.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar ABDURRAHMAN GAZ‹ Köyün arkas›ndaki Büyükbakkalköy. Merdivenköy Tekkesi de bu s›rada kurul- mektedir. Yakac›k yolunun karfl›s›nda olup sa¤ taraf. bat›da ‹stanbul Bo¤az› ile gören genifl ve güzel bir manzaras› vard›r. Dört yol a¤- z› olan köy meydan›nda Yakac›k. Türbe yüksek bir yerde bu. man Gazi. TÜRBES‹ Abdurrahman Gazi taraf›ndan feth edildi¤ine T ürbe. Kurtköy ve Sar›gazi taraflar›ndan gelen yollar birlefl- göre. rincisi Üsküdar’dan 4. bunlardan biri ta bir kasap dükkân›. Büyük bir fenerde da. ‹mparatorlar›n Brias’ta bir Abdurrahman Gazi Türbesi.

Kumandan›n k›z›. Bir gece rüyas›nda Abdurrahman’› gördü¤ünü sand›. 1/137-139. fiehsuvaro¤lu. Sene 1162 B. mü- kâfat olarak Abdurrahman’a verdi. Samandra kalesinden bir fersah uzakl›kta bulu- nan Aydos Kalesi. karfl›l›¤›nda serbest b›rakmay› imparatora tek. Haz. ‹z. Nihayet dayan›lmaz bir hisse boyun e¤erek ona. ray›n baz› k›s›mlar›n›n tavanlar› dahi yak›n za- mana kadar duruyordu. Abdurrahman’›n bu ah›r ve samanl›k olarak kullan›lmakta idi. Parmaks›zo¤lu. Aydos Da¤›’n›n do¤u taraf›nda yap›lm›fl olup. s. Burada ve bir a¤ac›n dibindeki küçük geçmesi için kale kap›lar› aç›ld›. surlar›n üzerinde Abdur- rahman’› görmüfl ve ona afl›k olmufltu. Tu- nusba¤› Caddesi ile Bakkal Bekir Soka- ¤›’n›n (fiimdi Musahipzâde Celal Sokak) bir- göstermeden kuflatt›lar ise de. bugün mezarl›¤›n bir parças› ol- n›n›n o¤lu ölmüfl oldu¤undan cenaze alay›n›n mufltur. Samandra’da da bir av köflkü olarak ya. Anadolu Seferi’nden dönen ‹mparator. 1000 Temel Eser. rih. E¤er flairane bir olay kalenin kap›lar›n› açmam›fl olsayd› yüksek duvarlar›. bostan. Sonradan kahramanl›kta babas›na rakip olup 525 . Ancak di¤er s›n›r kale. Hakikaten Gazi Ab- durrahman seksen kifli ile kaleye girdi ve bir kaç gün sonra Konuralp taraf›ndan kumanda- n›n k›z› ile beraber Aydos’un zapt› haberini Orhan Gazi’ye ulaflt›rmaya memur oldu. Bu mektupta geceleyin kaleye girilebilecek yolla- r› anlat›yor ve kalenin zapt› hususunda yard›m edece¤ini vaadediyordu. da büyük bir flöhret kazanan Kara Abdurrah- p›lm›fl di¤er bir saray› vard›. hücum edenlerin taarruzlar›n› belki baflar›s›z b›rakacakt›. (Neflrî Tarihi. Z. s. Samandra’daki sa. kalenin fethine vas›ta olan k›z›. Samandra kumanda. Üsküdar Türbeleri saray›. Kaynaklar: (Hammer Tarihi. Tacü’t-Teva- rak buradaki saraylarda bir kaç gün dinlendik. 36-37) (Hoca fiadüddin. Köylüler taraf›ndan Türbedeki ikinci kabir. Göztepe. 61) (B. efline ait olmal›d›r.. s. Haz. Ada’da.. sonunda bir leflti¤i yerde ve ad› geçen soka¤›n sa¤ köflesin- rastlant› imdada yetiflti. ‹. 54-57. Osmanl›lar flâhide üzerinde flu kitâbe yaz›l›d›r: birdenbire cenaze alay› üzerine hücum ederek kumandan› esir ettiler. (Haziran 1749) lif ettiler. Ahmet Bey Türbesi. üzerinde mektup sar›l› bir tafl att›. Dan›flman. Or- han Gazi. Merhûme ve ma¤fûrunleha Hadice Sultanzâde leri kumandanlar› hakk›nda yapt›klar› gibi bu merhûm ve ma¤fur Ahmed Beg ruhi çün el-Fati- kumandan› da idam etmeyip kurtulufl bedeli ha. Konuralp ile Gazi Abdur- rahman taraf›ndan kuflat›ld›. Poleatikon deni. dedir. 12) len Bostanc›’da bunun için küçük bir liman ve iskele tertibat› ile baz› yap›lar infla edilmiflti. Bostanc› veya Maltepe’de karaya ç›ka. Cadde. Türbe. ten sonra ‹stanbul’a dönerdi. Bugün mevcut olmayan Samandra Kalesi ile AHMET BEY TÜRBES‹ Aydos Kalesi’nin fethini Hammer tarihinden okuyal›m: Samandra’y› bir müddet hiç bir baflar› eseri K aracaahmet Mezarl›¤›’nda 9. man bu evlenmenin bir meyvesidir. 141-143) (Afl›k Pafla Tarihi. 1/105) mit’te bindi¤i gemiden Fenerbahçe.

Battal Gazi (öl. Yo- ti. Ermeni Kilisesi iken sonradan Mezarl›k duvarlar› yap›l›rken dolgu malzemesi cami haline getirilen ve yeni cami yap›ld›ktan olarak kullan›lm›flt›r. sonra terk edilen mabetle birlikte onun yan ta- ler pek az olup biri Üsküdar’da Mihrimah Sul.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Yan›nda: ALEMDAR BABA TÜRBES‹ Sülün Sultano¤lu validesi Ümmühan Hatun 1120 (1708) ‹ smini verdi¤i Alemda¤› üzerinde ve bu da¤›n köye bakan yamaçlar›nda ve oldukça yüksek bir mevkidedir. Alemda¤› Köyü içinden geçmektedir. Burada set üze- lâhdin Ahmet Bey’e ait oldu¤u san›lmaktad›r. lamak için Ba¤dat’a Halife’ye adam gönderip de aç›lan Ba¤dat Seferi’nde Sanca¤-› fierifi ta. 26 Temmuz 1988 tarihinde türbe. rinde bir kahve. örfî sikkeli flâhidesi üzerindeki kitâbesi fludur: Battal Gazi Destan›’n›n bir devam› olan Danifl- mendname’ye göre. Biraz ileri- met Kâmil Efendi’nin aile sofas› bulunmakta. l›r. Di¤er bir yol da. Buradaki mezarl›k duvar›nda. 1156 (1743)’te vefat et. Çeflmenin önündeki yoldan 40 dakika aittir. Mu. Alemda¤› merkezinde otobüsten Türbenin karfl› köflesinde fieyhülislâm Meh. hançer ka. Etraf›. IV. Sultan IV. ‹stanbul Yeni Cami Türbesi’ndedir. Hatice Sultan’›n Üsküdar’da saray›. Alemda¤›-fiile Yolu’nun sol diye yaz›l› bir tafl daha vard›r. Türbeye. Takriben k›rk dakika yüründükten sonra var›- d›r. vard›r. Üze- rinde her zaman iki Türk Bayra¤› dalgalan- ALEMDAR AHMET BABA maktad›r. 740 Seyitgazi) ve Ebu Müslim’in (öl. yan›nda Ömer Bey ve di¤er baz› ve bu s›rada camiin avlu duvarlar› da yeniden kumandanlar bulundu¤u halde ‹stanbul’a do¤- yapt›r›lm›flt›r. kadar yüründükten sonra türbenin önüne var›- l›r. Ayn› sene Ba¤dat rasan Bey’e ferman yazar. Kabri. lun iki bafl›nda birer bakkal dükkân› vard›r. Bun- istimlaklar neticesinde cadde kenar›nda kal. merkezi Malatya’da bulu- La ilâhe illallah Muhammedun resulullah nan Daniflmendliler emaretinin kurucusu ve Alemdar Ahmed Baba Sultan Melik fiah’›n (1072-1092) ümeras› E- sene 1091 gurre-i Ramazan (Eylül 1680) mir Daniflmend Ahmed Gazi (öl. (Anadolu) gazas›na memur olur. de ve solda 1972 tarihinde yap›lan yeni cami d›r. sonra. beton duvar üzerine demir par. 755) bayraklar›n› da gönderir. onlara hil’at ve san- teslim olmufltur. Mehmet’in k›z› k›ml›d›r.” Cihada bafl- rat’›n alemdar› oldu¤u ve 1047 (1638) tarihin. TÜRBES‹ Alemdar Baba Kimdir? T ürbe. leriyle de an›l›r. önünüze ç›kan asfalt yoldan gidilir. 1104 Niksar) “Hazreti Peygamber’in bir iflareti ile Rum Alemdar Ahmet Baba’n›n. taraf›nda bulunan bu aç›k türbe. ünlü bir Türk ku- bik a¤ac›n›n alt›ndad›r. nakl-› kubur yap›larak biraz geriye ve flimdiki yerine al›nm›fl Turasan Bey. indikten sonra soldaki yola sap›l›r. Hançer kabartmal› lâhit. makl›kla çevrilmifl olan. bugün askeri bölge içinde kalm›fl bulundu¤undan çok ba- Ahmet Bey’in annesinin. izin ister. Bu ki eski köy meydan›na var›l›r. 1958 tarihinde yap›lan mandan› olup as›l ad› Tur-Hasan Bey’dir. Etraf›n› alçak bir duvar›n çevirdi¤i Alem- dar Baba kabrinde kitâbeli bir tafl yoktur. Daha sonra da dört yol a¤z› mevkiinde- bartmal› bir lâhdin yan kapa¤› mevcuttur. cak ile. ru ilerlemifl ve bu s›rada Kocaeli Yar›mada- 526 . Hakimiyet-i Milliye Caddesi üzerin- deki Kara Davut Pafla Camii’nin bu cad- deye aç›lan avlu kap›s› içinde ve ulu bir çitlen- Türklerin Anadolu’ya yerleflmesinde büyük eme¤i geçen Alemdar Baba. Hatice Sultan oldu¤u san›lmaktad›r. raf›nda ve yol üzerinde de kitâbesiz bir çeflme tan Camii yan kap›s› yan›ndaki Osman Bey’e vard›r. O¤lu Üsküdar Saray›’nda vefat etmifl olmal›. dan bozma olarak Turasan veya Torasan isim- m›flt›r. K›flla Otobüs Dura¤›’nda indikten bili ve çeflmesi vard›r. Ayvansaray’da se. Halife de Daniflmend Gazi’ye ve Tu- fl›d›¤› rivayet edilmektedir.

Dragos Tepesi’nin (Orhan si Ni¤de’de aynen muhafaza edildi¤i halde. I. “Hasan Bey ad› ve türbe- kayna¤›ndan ç›k›p. Üsküdar’a varm›fl ve Küçük Çaml›ca Tepe- si’nden “azameti ve servet ve sâman› bütün Merhum Prof. Bu baflar›y› san Da¤›’na çekilmifl ve burada yapt›¤› savafl- kendisine kâfi gören ‹mparator “Süleyman larda kardefli Halil Bey’i de kaybetmifltir. Dragos ve- lemda¤›’na gelmiflti. 1081’de harekete geçen ve çocuklar›n› götüremeyerek sonradan kendi Bizans ‹mparatoru Alexis Komnenos (1081. eflsiz kahraman Ku. Haçl› Seferi (1096) s›ras›nda pek çok kahra- Türk kuvvetlerinin Bo¤aziçi k›y›lar›ndan manl›klar göstermifl. O. bu da ne dere- tulmuflo¤lu Süleyman fiah da (1075-1086) iflte ce yayg›n bir dinî ve millî flöhrete ve kendisi- bu s›ralarda. kendi de Alemdar Baba ünvan›yla an›lma.” Bey. yan pek çok köy mevcuttur ki. Türk ve Bizans Devletleri aras›nda hudut müflterek bayra¤› olan meflhur siyah alemlerini kabul edilmifltir. Tepe) bat› taraf›nda denize ulaflan. meflhur flehri temafla eylemifl ve ileride açma¤› Kapodokya (Kayseri ve dolaylar›) Emiri Hasan tasavvur etti¤i bu büyük beldeye hayretle bak. lemda¤›’ndaki türbesi de ünlü bir ziyâretgâh idi. Burada bir kale yapt›ran ya Bal›kl› Ayazma Deresi isimleriyle an›lan Turasan Bey. Orta ve Bat› Anadolu’da onun ismini tafl›- Anadolu’nun ünlü fatihi. kad›n uzaklaflt›r›lmas› için. Emir Hasan m›flt›. Kaynarca Ovas›’n›n güne. Bu fiah’a müracaat ederek muayyen bir vergi ver. harplerdeki üstün baflar›s›ndan ötürü kendisi- mek mukabilinde sulh istemiflti. Bu alemlerin di- kilmesinden ötürü halk aras›nda da¤. Tur-Hasan Bey’e ait Anadolu’nun baflka yerle- ¤›. Ni¤de’nin güneybat›s›ndaki Ha- 1118) baz› baflar›lar elde etmiflti. Alemda. Kara Davut Pafla Camii avlusundaki Alemdar Baba Türbesi. 527 . I. kalenin burçlar›na dikmiflti. Bey’in nam›na Hasan Da¤›’nda türbe ve ziya- yindeki Davut Köy Harabeleri civar›ndaki retgâhlar yap›lm›flt›r. ad› ile an›lan. Bey oldu¤unu ileri sürmektedir. Üsküdar Türbeleri s›’nda pek çok fütuhatta bulunduktan sonra A. Selçukîler’in Daniflmendliler’in çay. çok flehid vermifl. Selçuklular Zama- flarkta bir efsane haline gelmifl bulunan bu n›nda Türkiye adl› eserinde Tur-Hasan Bey’in. 1078’de askerleriyle ilerleyerek ne mensup boylara sahip oldu¤unu gösterir. rinde de makamlar ve ziyâretgâhlar vard›r. Turan Bey. K›l›ç Arslan’›n (1092-1107) yan›nda. A- ya bafllanm›flt›r.” Maltepe At›fl ne ‘Ebu’l-Gazi’ ünvan› verilmifl olan Hasan Okulu civar›nda.

no. 1/253. Fakat ad›na yap›lm›fl merkandî fieyh Abdullah Efendi’nin bu türbe makamlar ve türbeler de vard›r. Haçl› Sefer- leri. Nihayet yard›m Türbe. Çok futühat yapt›. da¤da namaz k›larken bir y›lan onu sokmak is- 528 .” 1096 tarihinde sa¤ olan Hasan Bey’in hangi tarihte vefat etti¤i malûm de¤ildir. Daniflmendli Emir Gazi’nin de¤ildir. Halk aras›nda. s. Turan. 109. 88. Kelime-i Tevhid’in alt›nda. Daima ‹stan- bul kafirleri ile ceng ederdi. Hiç olam› hüznü nihân âh âh lie. yüzy›l tarihçisi Cenâbî Mustafa Efendi sonra. yan›nda Asen adl› bir kahraman›n (satrape) bulundu¤u ve onun bütün Kapadokya’ya (Kay. Nesline var has niflan âh âh Gardeki hayyenin esrâr› kim Kaynaklar: O. Köylerimiz. ‹stanbul 1933. 123-124. Âh ç›kub gitdi bu târîhdir 269 ve 2/1173-1183. Mahmut Celâleddin Pafla’n›n efli olup adl› eserinde “Sultan Torasan Kostantiniye ta. 1948) (Gezi Notu) (‹çiflleri Bakanl›¤› Yay.. 1245 (1829) çuklular Dev. Abdullah Efendinin flâ- hidesi sa¤ taraftaki tekke duvar›n›n yan›nda- Battal Gazi kadar ünlü ve meflhur olan Tur. Oysa. Arka ve sa¤ cephesinde birer hâcet ziyaret ve dua için giderler. raf›na gitti. 1590 Halep) Tarih-i Cenabî diye bilinen lunmaktad›r. ile bir alâkas› yoktur. Alemda¤› Korusu. Rag›p Pafla Kü. 440/a) (M. s.) (Cenabî. 1915’te vefat etmifltir. demir kap›s› üzerindeki büyük sonra yazd›¤› tarihinde Tur-Hasan Bey’den mermer kitâbeden ö¤rendi¤imize göre türbede. Ali R›za Efendi’nin kim oldu¤u belli (Konya) önünde. Türkiye Tarihi. Hac› Hoca Tür- du¤u ve kabrinin de burada bulunmas› lâz›m besi diye bilinmektedir.” dedi¤ine göre penceresi vard›r. tâbede belirtilen niflan›n ayaklar›nda oldu¤u ¤›. 1944. Abdülmecit’in “El-eylemü’z-zâhir fi ahvâi’l-evail ve’l-evahir” k›z›. Nuri Demira¤’a intikal eden koru bu- (öl. Asen ad›yla bahsetmekte ve 1. Paris 1931) (Konyal›. 127) (Raflid Erer. Âhir olub bunda inan âh âh 66. Sultantepe. Ki- man Türkçesi. Kayseriyye fiehri. dört sat›r halinde seri ve dolaylar›) hakim oldu¤unu ve Bat› haz›rlanm›fl bulunan kitâbe fludur: Anadolu’ya kadar da seferler yapt›¤›n› yazar. H. Kitâbeden. AL‹ RIZA EFEND‹ TÜRBES‹ san olmufltur.1245 tüp. Hasan Bey’in muas›r› Bizans Prensesi Anna Komnnena (1083-1148) inzivaya çekildikten Mermer söveli. Cemile Sultan. onbefl yafl›nda vefat eden Ali R›za Efendi gö- na karfl› K›l›ç Arslan’la müttefik olarak Ere¤li mülüdür. Cemile Sultan’dan XVI. Ni¤de-Aksaray Tarihi. Monuments Turcs d’Anato. Hüsameddin. Üsküdar’›n en güzel mesireleri Onbefl idi yafl› hemân âh âh oldu¤unu söyledi¤i Alemda¤› ile Çaml›ca’da Hazreti S›ddîk’a var›r cedleri nice “âlemler edip oradan afla¤›ya Göksu’da zevk ve safâlar ederdik” demektedir. Ebu Bekir’e kadar uzand›¤› görülmektedir. Hazreti Muhammed. Karfl›s›nda. Alemda. d›r. 192) (Evliya Çelebi Seyahatnamesi. 130) H.. Haçl› Ordusu’. Ali R›za Efendi’nin neslinin Hz. 2/590) rivayet olunmaktad›r. 103. Dan›fl. y›¤ma tafltan. 2/1446 vd. Vâlidi sa¤ ola nedir çaresi Amasya Tarihi II/694) (Halil Edhem. Ön- söz ve not:4) (Albert Gabrivel. lunmaktad›r. Gitdi bir mahdûm-› civân âh âh Alemda¤› civar›ndaki Ömerli (Ömer-ili). ‹çinde bir ahflap sanduka bu- Tur-Hasan Bey’in 1100 tarihlerinde flehid ol. Hac› Hoca Se- geldi¤i kabul edilebilir. s. T ürbe.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar baflka yerlerde o fleyh ve veli s›fatlar›yla Tura. Selçuklular Zaman›nda Türkiye. 983 s. Münir Ertegün Sokak (eski Servili Köflk Sokak) üzerinde ve Öz- bekler Tekkesi’nin sol taraf›ndaki mezarl›¤›n önündedir. Dense nola mâh-› cihân âh âh Gençli¤ine doymad› t›fl idi hayf Evliya Çelebi. Hâlâ bu da¤a m›flt›r. ahflap çat›l› olarak yap›l- gelmedi¤i için orada flehid oldu. 2/163-185 ve 6/44) (‹stanbul Ans. Yinanç. 120. Ali R›za câyi cinân âh âh . Sel. Hecri dili yakd› aman âh âh Kurtdo¤mufl (Kutulmufl) ve Emirli (Emir-ili) Vechi münevver idi flu’le-feflan köyleri bu s›rada fethedilerek ünlü Türk ku- mandanlar›n›n isimlerini alm›fllard›r. 89.

dört sat›r ha. Avni Paflazâde Mîr Ahmet âli nijâd üstündeki kitabe. Sonradan. zehirsiz olan y›lan. Düfldü bâ-avn-i Hüdâ Re’fet bu târîh-i latîf Özbekler Tekkesi linde haz›rlanm›fl flu tamir kitâbesi vard›r: Eyledi i’mâr bu akdes türbeyi Ahmed Fuad Türbesi. Kazasker Moral›zâde Ha. Hazreti Ebubekir de aya¤› ile üzerine basm›flt›. Üsküdar Türbeleri temifl. Kabri Galata Mevlevîhânesi hazîresinde. 1309 (1891) 529 . Kap›s›n›n sol taraf›nda flu kitâbe vard›r: Irk-› Bâ-bekr oldu¤un fevtinde Hakk idüb ayân Hayyenin âsâr›n› pâyinde itdi rû-nümâ Harf-i cevherdâr ile Leylâ didi târîhini Genç iken k›ld› Ali R›za Efendi Adn’i câ 1245 Bâis-i ümrân-› âlem hâdim-i beytü’l-harem fiaire Leyla Han›m. Özbekler Tekkesi’nde oturan- lar›n ifadesine göre. dir. Bu s›rada. Nesl-i S›ddîkiyye’den Mir R›za’n›n türbesin Bî-bedel ta’mîr idüb rûh-› flerîfin k›ld› flâd Türbe kap›s›n›n sa¤ taraf›nda ise. Hazreti Sultan Hamîd Hân flehriyâr-› adl ü dâd Özbekler Tekkesi mit Efendinin k›z› olup 1264 (1848)’de vefat Sâye-i adl-i flehinflâhide hâlis bendesi Türbesi kap›s› etti. Ali R›za Efendi’nin baba- s› Kazan Türkleri göçmenlerinden imifl. Tafl› vard›r. neslinden gelenlerde hep bu iz görülmüfltür. onu ›s›rm›fl ve yara kapand›ktan sonra da izi kal- m›flt›.

Kabri. Karacaahmet Mezarl›¤›’nda. ¤›’nda. 1/354) rinin ruhuna. “‹flbu merkad-i flerif Hüseyin Avni Pafla Hazretle- ri’nin mahdumu Ahmed Fuad Beyefendi taraf›n- dan müceddeden ihya olunmufltur” diye yaz›lm›flt›r. Fuat Beyefendi’nin böyle hay›r eserlerini tamir ettirdi¤i anlafl›lmaktad›r. Tafl›nda. Üzerinde bir sat›r halinde haz›rlanm›fl flu kitâbe yaz›l›d›r: Kaynaklar: (‹nal. solunda yer alan Ada’da. 1382) (M. Ta- hir.10/5221) Merhum ve ma¤fur Bahri Dede Efendi Hazretle. Özbekler Tekkesi Türbesi’nde kap›n›n sa¤›nda yer alan kitabe. Üsküdar Tarihi. tâbenin tarihi yoktur. Yüksekkald›r›m mevkiindedir. s. Sadrazam Hüseyin Avni Pa. Osmanl› Müellifleri. Mirzazâde Camii için- Türbesi’nde kap›n›n etti. Kendisi 14 Cemaziyelâhir- 1321 (7 Eylül 1903)’te vefat ederek Karacaah- Ahmet Fuat Bey. tarihsiz bir kitâbe tafl› vard›r. Arapça olan son sat›r bir ayet-i kerimedir. Paflaliman›’ndaki babadan kalma sahilhane. 9.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Bunun alt›na da. (May›s 1985 gezi no- tu) Kitâbenin manzumesi fiair Refet Efendi tara- f›ndan yaz›lm›flt›r. met Mezarl›¤›’na gömülmüfltür. Gündo¤umu Caddesi üzerinde ve kitabe. ‹zmir’de. Ki- sinde oturmakta idi. Yap›lan ara- Özbekler Tekkesi fla’n›n o¤lu olup 1325 (1907) tarihinde vefat mada tafl›na raslanmad›. Türbe 1994 senesinde zarl›¤› ismi ile de an›lan Namazgâh Mezarl›. 2/213) (‹stanbul Ans. onar›lm›flt›r. deki levhay› da yazm›flt›r. Türbenin sa¤ taraf›ndaki hâcet penceresi üze- rinde flu kitâbe vard›r: “Sadr-› esbak Hüseyin Avni Paflazâde Fuad Ge- lendosi” Olmad› hiç kimseye bâkî bu mihmân-hâne Âh itdi bir mahdûm-› pâk-i âlî-neseb azm-i beka diye yaz›l›d›r. 530 . Türbeyi tamir ettirdi¤i s›rada. Son As›r Türk fiairleri. Bahri Baba Me. (Konyal›.

takriben 1220 (1805-6) tarihlerinde Sultan III. Selim’in süt annesi ‘Daye Kad›n’ ta- raf›ndan yapt›r›lan namazgâh bulunuyordu. 1028 (1619) tarihinde öl- müfl ve Padiflah iradesiyle Üsküdar Saray›’n›n bahçesine gömülmüfltür. 6/3170) AT TÜRBES‹ A t Evliyas› ismiyle de an›lan kabir. (1861-1938). hasta atla- r›n ziyaretlerini kolaylaflt›rmak kast›yle yerin- bir ç›nar a¤ac›n›n yan›ndad›r. Z›ll-i Hakk Hazreti Osman Han’›n Hüdâyî Hazretleri. Bu- nu haber alan Müze Müdürü Halil Edhem Bey Türbede Celvetî sikkeli bir flâhide bulunmak. an›lm›flt›r 1628) tarihinde vefat etti¤ine göre. Sanc›l› atlar. Harem ‹skelesi Soka¤› ile Selimiye Hamam Soka¤›’n›n birleflti¤i yerde ve ikinci soka¤›n sol taraf›nda. esas ismini Emr-i ‹zid ile mevt iriflecek bilmedi¤imiz Asadar Baba’n›n da ayn› y›lda ve. flâhidesi. den sökülerek bahçe duvar›na dayanm›flt›. Osman’›n (1618-1622) sev- gili at›n›n ismidir. Bülbüldere semtinde ve Fey- ziye Camii’nin avlusu yan›nda ve Selânik- liler Soka¤›’n›n sol taraf›nda ve iki çatall› ulu Bir bahçe içinde bulunan kabir tafl›. Lillâhi’l-Fatiha Saltanat Arabalar› Dairesi’nde. fakat ismi ‘Süslü K›r’ fleklinde yaz›lan kitâbe Türbenin etraf›n› beton bir vibet çevirmifl fludur: olup hâlâ ziyaret edilir. aynal› arabala- Sene 1038 (1628-29) r›n hemen yan› bafl›ndaki duvara yerlefltirilen. Tam karfl›s›ndaki meydan›n orta- s›nda. Selimi- ye civar›nda. fat etti¤i anlafl›lmaktad›r. Sisli K›r. Üsküdar Türbeleri ASADAR BABA TÜRBES‹ m›flt›r. Bu ulu ç›nar›n alt›nda 1908 tarihinden evvel bayram yeri kurulurdu. 1805 tarihinde Selimiye Mahalle- si’nin yap›lmas› üzerine mezar aç›kta kalm›fl ve Asadar Baba At Evliyas› diye flöhreti bütün ‹stanbul’u sar. Sultan II. flifa bulur ümidiyle bu me- zar›n etraf›nda üçer defa dolaflt›r›l›rd›. Üzerinde flu kitâbe vard›r: kaybolur düflüncesi ile tafl› 1930 senesinde Topkap› Saray› Müzesi’ne getirtmifltir. yüksek bir bah- çe içinde idi. 1028 Eskiden “yürümesi geç kalm›fl çocuklar getiri- lip etraf›nda gezdirilir. 531 . 1169 (1755-56) tarihinde Üsküdar Saray›’n›n y›k›lmas›. Asadar Baba Pir Aziz Mahmud Hüdâyî Hazretle- ri’nin Asadar›. (müdürlük dönemi: 1910-1931) tad›r. B u aç›k türbe. ‹stanbul Ans. 3/4 Safer 1038 (2/3 Ekim Sisli K›r nâm at› ki. bu ziyaretten sonra yü- rüdükleri” söylenirdi. Kaynak: (Vâs›f Hiç. Bülbülderesi. Bu makâm içre o gömülmüfltür.

1005 (1596-97) tarihinde vefat eden T ürbe. Hüdâ- yî Efendi’nin k›z› Ümmü Gülsüm Han›m’›n Ayfle Sultan’›n torunu olup türbesine gömül- (öl. Bu y› Tevarih. vard›r. tür. Muhi. 60) (Gezi Notu) (Emrullah Efendi. Avus- d›r. tekke ve zaviyelerin kapat›lmas›n. Kulpa Nehri’nde bo¤ularak veya dö- da¤›lm›flt›r. rine. Türbenin yollar›ndaki hal›lar. Yeni bir Celvetî Tekkesi. Bu izdivac›n Kaynaklar: (Ayvansarayî Haf›z Hüseyin Efendi. A¤abeyi ise Sadrazam Halil Pafla Türbesi bulunmakta. s. Kendisinin bundan bafl- 1965. fla ve Osman Bey adl› dört o¤lu olmufltur. Yan›nda. sandukalar› tarihinde. (Bu saray bahsine bak›n›z. ad› ile geçmifl olan savaflta. Ayfle Sultan. 999 (1590-91) tarihinde vefat etmifl ve Türbenin içinde flimdi beton olan dört sandu. birbirine bitiflik ve birbirinin içinden ge- Abdurrahman Bey Mihrimah Sultan Camii Türbesine gömülmüfltür. 1602 y›l›nda do¤mufl ve sarayda yetiflmifltir. Kara Mustafa Pafla’n›n 31 Ocak 1644 532 . ‹stanbul Mezarlar›. rahman Bey. Osmanl› Tarih Encümeni Mec. Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi ile de evlenmifltir. tad›r. Bunlardan biri Ayfle Sultan’a aittir. Ön taraf›nda Reisü’l. çilen dokuz türbe vard›r. Mehmet Bey. duka örtüleri. ‹s. Hz.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar ‹ki sat›r halinde ve dört m›sral› kitâbe tafl›. Ah- met Pafla’n›n 988 (1580) tarihinde vefat› üze- Emrullah Efendi. Mecmua. 1003 tarihinde (1594-95) o¤lu “Sisli K›rat’› Üsküdar ‹hsaniye’de Çiçekçi ile hacca giden Ayfle Sultan. Hayat Tarih Mecmuas› tarihinde yapt›rm›flt›r. turyal›lar’la yap›lan ve tarihlere Kulpa Bozgunu dan sonra bak›ms›z kalm›fl ve 1935-40 tarihle. Valisi Telli Hasan Pafla zaman›nda Hersek f›nda Han›mefendiler Türbesi arka taraf›nda Sancak Beyli¤i’nde bulunuyordu. fiehid Mustafa Pa- vellidir. 1021/1612) ve eflinin kabirleri bulunmak. ka. Koçu. Haz. Saliha Han›msultan’dan baflka ad› bilin- rindeki tarih nakl olundu.) Çok zengin bir kad›n olan Ayfle Sultan’›n bi- rinci o¤lu Abdurrahman Bey. Ayfle Sultan’›n di¤er o¤lu Mehmet Bey. (H. Derin-V. 1003 (1594-95) tanbul Ans. Mihrimah Sultan Camii Türbesine gömülmüfl- ka vard›r. raya bazen sanc›l› hayvanlar› getirip gezdiri- yorlar” diye ilâve etmifltir. boyutlar›nda olup m›sra aralar› cet. Sadrazam Semiz sonra. Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi Türbe- si’nin sol taraf›nda ve ilerisindedir. torunu Mehmet Pafla’n›n. Bir çok vazifelerde bulunduktan fla’n›n k›z›d›r. II. sa¤ tara. bir çeflmesi ve iki katl› bir Türk Mec. 1850) darü’l-kurras› vard›r. san. Ca¤alazâde Si- nan Pafla’n›n bir k›z›yla evlenmifl ve bundan AYfiE HANIM SULTAN ‘Civan Kap›c›bafl›’. Bir rivayete göre Ayfle Sultan. bir zaman sonra Üsküdar’daki saray›nda vefat mifltir ki. Mustafa Pafla ise. önlerindeki levhalar ve duvarla- r›ndaki kandillikler de bu arada kaybolmufltur. ¤üflerek flehid olmufllard›r. Ahmet Pafla ile evlendirilmifl ve ondan Abdur- 96x72 cm. isimle bilinen meflhur camii. ‘Semin’ ve ‘Sultanzâde’ la- TÜRBES‹ kaplar›yla an›lan Mehmet Pafla dünyaya gel- mifltir. 369) (E. Muhitü’l-Ma’arif adl› ansik. F. nin. üzerine dikilen ve bugün bir kona¤›n etmifltir. 3/1321) (E.) Kendisi- duvar›nda okunmaz bir halde duran tafl›n üze. Osman’›n Hotin Seferi’nde ve henüz 19 yafl›n- Hümâflah Ayfle Sultan ad›yla da bilinen Ayfle da iken Kapucubafl›l›k görevi ile ç›ra¤ edildi- Sultan. Ayfle Sultan’›n dördüncü o¤lu olan Osman Bey. say›: 23-24 Haziran-Temmuz 1934. 1590 tarihlerinde oldu¤u san›lmaktad›r. s. Kanunî Sultan Süleyman’›n torunu. Kilis Sancak Beyi idi. Say›:9 s. 990 (6 Nisan 1582)’de Niflanc› Feridun lopedisinde diyorki: Bey (Pafla) ile evlenmifl ve bu eflini de ertesi y›l kaybetmifltir. Türbe. dönüflünden k›sa Kahvesi’nin karfl›s›nda bir mahalle defn ettir. müfl bulunan Civan Kapucu Mehmet Pafla. ¤inden Civan Kapucubafl› lâkab› ile flöhret Mihrimah Sultan ile Sadrazam Rüstem Pa. 20 Haziran 1593 ri aras›nda ahflap çat›lar› çökmüfl. Edhem. Sevgin.” diyerek yukar›daki meyen ve Hasan Bey ile evlenmifl bir k›z› daha kitâbeyi yazm›fl ve “bu tafla Attafl› diyorlar. bulmufltur. bu. Bu ta- rafta. Bosna hulefa fieyh Ahmet Efendi Türbesi. ‹mrahor Semti’nde kendi ismi ile an›lan tü’l-Ma’arif 1/416) (H. Da¤l›o¤lu. Çabuk.

Meflhur Adamlar 3/1043) tedavi edilirmifl. y›ld›r›m düflmesi da iken hastalanm›fl ve 12 A¤ustos 1646’da ve. Osmanl› odas› vard›r. Tuhfe) (A. beyi’ndeki Beyaz Yal›’n›n sahibesi H›div ‹sma- il Pafla’n›n k›z› Prenses Fatma Han›m harap Kaynaklar: (G. Fakat. 392 ve fihrist) li câmekân›n karfl›s›nda tonoz çat›l› türbedar Aziz Mahmud Efendi (Naimâ Tarihi. 2/17 Yeniçeflme Mescidi) (Bu bahse bak›n›z. Mahmud Hüdâyî Efendi sebili bulunmaktad›r. Zemini mermer döfle- p›c›bafl› md. AZ‹Z MAHMUD HÜDÂYÎ dareti esnas›ndaki en mühim olay 1645’ te Gi- EFEND‹ TÜRBES‹ rit fethine bafllanmas›d›r. senesinde camiin minaresi. 1/49) (Hadîkatü’l-Cevâmi. neticesinde türbenin kuyu olan orta sofas› üze- fat etmiflti. zahmet çekme. olan orta sofay› tamir ettirmifl ve bu arada da 1/126. Gövsa. Hadîkatü’l-Vüzera) (Sicill-i Osmânî. kendi ismiyle ünlü camiinin sol tara- f›ndad›r. Cenazesi ‹stanbul’a getirilerek ni. Oransay. 212) (‹slâm Ans. Kronoloji. Üsküdar Türbeleri tarihindeki idam› üzerine veziriazam oldu. Dan›flman Türkçesi) halkaya ba¤lanan ak›l hastalar› telkin yoluyla Mehmet Efendi’nin (Kâtip Çelebi. Sa. Fakat. 3/127. 133. zevk ve sefa ehli. rine y›k›lm›fl ve buras›n› harap etmiflti. 1910 veya 1911 ve fliflman bir zat olan Mehmet Pafla henüz yol. ömrünü refah içinde geçirmifl. Dan›flman Türkçesi) (Uzunçarfl›l›.) (Daniflmend. bütün T ürbe. Burada duvara çak›lm›fl bir demir ile o¤lu Evliya Tarihi) (Evliya Çelebi Seyahatnamesi. Türbeye caml› bir bölümden girilir. sandukalar›. Osmanl› Devletinde Kim Kimdi. çelebi meflrep 1918 tarihinde yapt›r›lm›flt›r. Beyler- nesi Ayfle Sultan’›n yan›na gömülmüfltür. bu câmekân› yapt›rm›flt›.) 533 . Bu k›s›m ¤e al›flmam›fl. Odan›n sol taraf›nda Aziz flebeke içindeki (Osmanzâde Taib. Bir müddet sonra Girit Serdarl›¤›’na tayin olundu. 7/605 Mehmet Pafla Civanka. sonradan bu iflin aleyhinde bulunmufl ve bu yüzden de 17 Aral›k 1645’te azledilmifltir.

fiair Nev’izâde Atâyi Atâullah Efendi’nin Arapça flu kitâbesi yerlefltirilmifltir. dört m›sra. Kuyu hakk›nda bir çok rivayetler vard›r ki. Selimiyeli flair. ç›kr›¤› ve bak›r kovas› mevcuttur. Levha. Zarif bir bilezi¤i olan kuyunun. hinde vefat eden K›s›kl› Camii imam› Osman n›lmaktad›r. Melâmiyyü’l-meflreb ki hazîrede medfun olan meflhur fiair Kâz›m bir kimse olan Reflid Efendi 1925 tarihlerinde Pafla (öl. Eski kitâbe türbe dahilinde mahfuzdur. fieyh Reflid Üsküdarî yoktur. çerçeve içinde bir kitâbe daha vard›r. Ahflap beflik tava- n›n› bir Venedik avizesi süslemektedir. içinde iki sand›k dolusu hüccet ve raflar dolusu muhasebe defterleri bu- lunan küçük bir oda vard›r. fludur: Hulûs-› kalb ile Kâmil yüzün sür hâk-i pâyine Bu meflhed mecma’-› ervâh-› ecsâd-› Hudâyî’dir Teeddüble niyâz eyle makâm-› ârifânedir Edeble gir azîzim türbe-i pâk-› Hüdâyî’dir Cenâb-› kutb-› a’zamd›r bu zât-› mükerremdir Dilâ tahsîl idem dirsen e¤er zevk-i ‹lâhî’den Tarîk-i Celvetî pîri Aziz Mahmud Hüdâyî’dir Nasîbini al›r elbet giren bâb-› Hüdâyî’den Ketebe Necmeddin 1373 (1954) Talik hat ile yaz›lan bu kitâbenin alt›nda tarih Bu fliir. türbedar Say›n Mustafa Düzgün- Bu kitâbenin alt›nda. üze- rinde divit ve hokka bulunan bir rahle. Sülüs ya- Kap›n›n üzerinde bir sat›r halinde. amcas› büyük üstad Nec- meddin Okyay Beyefendi taraf›ndan. 1891) taraf›ndan haz›rlanm›fl oldu¤u sa. Kad madâ fleyhu’fl-flüyuhi’l-âfak Hassah-Allahü Tealâ bi’l-cûd Sirtu bi’s-sirri ve âneytu ¤adâ Ravda lutfin ve makâm-› Mahmûd Aziz Mahmud Hüdayî Zuyyinet Cennete Adnin ve kusûr Türbesi’nin ilk Bi r›yâdin ve hayâdin mevrûd mermer kitabesi. Burada ayr›ca büyük bir sa- at ve onun yan›nda. Zemzem Suyu’nun bir kolu oldu¤unu iddia edenler de vard›r. taraf›ndan flöylenmifltir. ‹zzî Mehmet Efendi Türbesi karfl›s›nda. Tatl› olmayan bir suyu bulunan kuyunun mu- kaddesli¤ine inan›ld›¤› gibi. sa¤ ta- rafta yukar›da ad› geçen sebil ve kuyusu vard›r. 1954 se- nesinde yeniden yaz›lm›flt›r. demir kap› üzerinde bir man’›n iste¤i üzerine.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Câmekândan bir kap› ile türbe sofas›na geçilir. halk bu söylentilere sad›kane inanmaktad›r. z› ile yaz›lm›fl olan dört m›sral› levha fludur: l› mermer bir kitâbe vard›r ki. daha sonra ve 1941 tari- di (öl. Efendi hatt›yla yeniden yaz›lm›flt›r. fiimdi gö- rülen yaz› ise. Türbe sofas›n›n sol taraf›nda bir kerevet. 534 . 1889) veya fieyh Ruflen Tevfikî Efen. Tuvvika’l-huru buhuran bi’n-nûr 1995 Nisan›nda Misle g›lmânin lizî dârin hulûd mezarl›k içinde Sâle’l-hât›ru an sâhibuhâ yap›lan temizlik Hâtif kaale li-fieyh Mahmûd s›ras›nda mahzenden Ketebehu Necmeddin 1038 ç›kar›lm›flt›r. Bir kadife perde ile flekillendirilmifl yüksek bir kap›dan türbeye girilir. Kap›n›n tak›nda ta’lik hat ile yaz›lm›fl. vefat etmifltir.

yükselen kubbe. yere yak›n f›rdolay› Tebareke (Mülk) Suresi Edeble gir azîzim yaz›lm›flt›r. tam pûflîde. üstad Sami Efendi’den ta’- lik. eninde ve 8. z›ld›¤› söylenen bu k›ymetli hat. Kara Gazi S›b- yan Mektebi’nde okumufl ve sonra Ravza-i Te. ervah-i ecsad-› s› Malkaral› Nev’î Yahya Efendi 1007 (1598. camiin alt›ndaki mah. etraf› alt›n yald›zl› bir flebeke ile çevrilmifltir. keflli¤i Sultan Aziz’in okçubafl›s› Seyfeddin Sanduka levhas› yoktur. Müderris ol- mufl ve kad›l›klarda bulunmufltur. Üsküdar Türbeleri “Li-fieyh Mahmud”.” tâbe fieyh Gülflen Efendi zaman›nda Hattat sonra nihayet bulmaktad›r. örtülmüfltür. iki flal. dört mermer sütuna bindiril- zâde Süleyman Efendi’nin ‘Ahvâl-i Melâmiye-i mifltir. Üzerinde Türbe. pencere üstlerinde de devam ettikten Hüdayî’dir. As›l ad› Ataullah oldu¤u halde fliirde Atayi ismini kul- land›¤› için böylece tan›nm›flt›r. Toygar Tepesi’nde. Hüdâyî’nin vefat tarihi olan 1038 (1628-29) rakkam› ç›kmaktad›r ki. Karacaahmet Efendi 1004 (1595-96) tarihinde vefat etmifl- Mezarl›¤›’na defnedilmifltir. olup çat›s› ve kubbesi ahflap ve alç› s›va üstüne nak›fll›d›r. 7. Kâbe örtüsü ve bir surre bayra¤› fieyhi Hezarfen Edhem Efendi’den ö¤renmifl. Taflköprülü- zâde Ahmet Efendi’nin fiekay›k-› Numaniyye adl› eserine. Hz. Kitâbe yazar› Atâyi’nin do¤um tarihi belli de- ¤ildir.80 m. nin bahçesinde devrinin en güzel güllerini ye- tifltirmifltir. boyundad›r. 1044 (1634-35) tarihinde Üsküp Kad›l›- ¤›’ndan ayr›larak ‹stanbul’a geliflinden sonra vefat etmifl ve fieyh Vefa Türbesi avlusunda babas›n›n yan›na gömülmüfltür. Koyu yeflil bir Celvetî tac›. Çok ince bir hesaba dayanan bu türbe-i pâk-i Minarenin y›k›lmas› s›ras›nda k›r›lan bu ilk ki. Güzel bir Venedik avizesinin süsledi¤i Hüdayî Türbesi kap›s› fiettariyye’ adl› eserinde yaz›l›d›r. Göz karar› ile ya- Necmeddin Hoca’ya yeniden yazd›r›lm›flt›r. Babas›. Bafl taraf›na kiraz Ruhi Soka¤›’n›n birleflti¤i yerde bulunan evi. Türbe dahilinde onbir sanduka vard›r ki. rihinde Üsküdar’da do¤mufltur. Bakkal Arif Efen. zende sakl›d›r. Duvarlar› y›¤ma tafl yeflil tâc-› flerif bulunmaktad›r. yaz›. yeflil örtü. peflkir ve Yedi pencereden ›fl›k al›r. kubbe. Torbal› Soka¤› ile fiair sandukay› süslemektedir. fiair Nev’î Efendi’dir. onüç dilimli Celvetî Tac› fleklinde üzerinde kitabe: renkli dilimlere bölünmüfltür. bu ce- lî sülüs yaz›n›n Mahmut Celâleddin tarz›nda Mehmet Necmeddin Okyay. lard›r: di’den sülüs. dikkat çe- kicidir. ‹mza yoktur. celî ta’lik meflk etmifl ve bu arada eski Türk 1) Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi sandukas›n›n mürekkepçili¤ini Vehbi Efendi’den. Hüdâyî Hazretleri’ne ba¤l› oldu¤u Müstakim. alt›n yald›z K›r›k mermer kitâbe. 29 Ocak 1883 ta. keman. Hz. Üstad Necmeddin Okyay. ‘Hadâîku’l-Hakây›k fi Tekmiletü’fl- fiekây›k’ isimli kitab› ile zeyl haz›rlam›flt›r. a¤ac›ndan yap›lma fildifli sapl› asas› as›lm›flt›r. yap›flt›rmak suretiyle tahta üzerine yaz›lm›flt›r. 2) Hüdâyî Hazretlerinin o¤lu Mustafa Ebrar yük üstad Necmeddin Hoca. “Bu meflhed mecma-› Devrinin allâmesi ve reisü’fl-fluaras› olan baba. nesih. flun- rakki’ye devam etmifltir. Türbenin dört duvar›na ve tavan ile birleflti¤i Hüdayî’dir 99) tarihinde vefat etmifltir. ahflap tir. Üzerinde bir tam pû- Bey’den ve ebru sanat›n› Üsküdar Özbekler flîde. Hüdâyî’nin sandukas› üzerinde 3) Evlatlar›ndan Ahmet S›dd›k Efendi’nin 535 . 5 Ocak 1976 günü vefat eden bü. Müstakimzâde “fieyh Mahmud Hüdâyî 1038” tarihini düflürmüfltür.40 m. terkibi ebced hesab›na vu- rulunca. yaz›ld›¤›n› söylemektedir. Tarih levhas› olan sandukas›n›n etraf›n› dökme demir bir flebeke çevirmifltir. tir. Kâbe örtüsü.

pûflîde ve bir örtü vard›r. Üzerinde. Eyüp 536 . Sadrazam Abdullah Pa- sandukas› büyük yapt›r›lm›fl. önündeki levhada 1004 (1595-96) tarihinde vefat etti¤i yaz›l›d›r. Kâbe örtü. çevre ve tâc-› flerif vard›r. Levhas›nda 1086 göre 1010 (1601-2)’de vefat etmifltir. Hü- tam pûflîde ve tâc-› flerif vard›r. linmektedir. 11) Evlatlar›ndan Zeynep Han›m. vefat tarihi 1052 (1642-43)’tür. Üzerinde tam de tam pûflîde ve tâc-› flerif vard›r. Üzerinde (1675-76) tarihinde vefat etti¤i kay›tl›d›r. Üzerinde tam pûflîde ve çevre vard›r. türbedarlar ta- (1624-25)’tir. flal. Hü. müdürü Mehmet Bey’in o¤ludur. 8) Evlad›ndan Rukiye Han›m. Levhas›n- tarihi olarak 1009 (1600-1) rakam› yaz›l›d›r. Sandukas› Üzerinde tam pûflîde vard›r. Kabri. Levha. dâyî hazretleri daha evvel vefat eden k›z› Fat- ma Zehra Han›m’›n ad›n› bu k›z›na vermifltir. Üzerinde tam pûflîde. elinden tutarak fad›ndan. sekiz yafllar›nda kerametleri görüldü¤ü rivayet Sanduka levhalar›n›n ekserisi Muhzinzâde olunur. II. Üzerin. Bundan dolay› kendisine ‘Evliya Meh. raf›ndan hastalara flifa niyetiyle da¤›t›ld›¤› bi- sü ve tâc-› flerif vard›r. Sandukas›nda bulu. Levhas›ndaki s›nda vefat tarihi 1020 (1611-12)’dir. Abdullah Bey hatt› ile yaz›lm›flt›r. 4) Evlatlar›ndan Abdülvâhid Efendi. Levhas›nda vefat 9) Evlad›ndan Fatma Zehra Han›m. tam pûflîde. Sultan Mahmut’un ›stabl-› âmire aya¤a kald›rd›¤› söylenir. 6) Evlâd›ndan Ali Murtaza Efendi. Üzerinde peflkir. Levhas›na 10) Fatma Zehra Han›m. Kendisi. Etraf› dökme demir bir fle. fla’n›n o¤lu Sadrazam Damat Mehmet Pafla ah- tep arkadafl›n›n ölümü üzerine. Abdullah met’ denmifl ve küçük yaflta vefât etti¤i halde Bey (1832-1899). Levhas›n- beke ile çevrilmifltir. daki vefat tarihi 1052 (1642-43)’tür. 5) Evlâd›ndan Aifle Han›m. 7) Evliya Mehmet Muhtar Efendi. Üzerinde tam pûflîde vard›r. Çok sevdi¤i mek. tam pûflîde vard›r. Levhas›ndaki vefat tarihi 1034 nan bir kapak aç›larak topra¤›. dâyî Hazretlerinin en sevgili evlâd› imifl. yedi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Hüdayî Türbesi kap›s› üzerinde kitabe: “Dilâ tahsil idem dirsen e¤er zevk-i ilâhîden Nasibini al›r elbet giren bâb-› Hüdayî’den” sandukas›. da 1004 (1595) tarihinde vefat etti¤i yaz›l›d›r.

hal›lar ve seccâdeler. E¤er böyle bir arzun varsa. Padiflah. 500’lük ve 1000’lik tesbihler bulunmaktad›r. biz art›k dergâh› 537 . vard›r. gü¤üm. Üze- ri yaz›l› sar› taslarla hastalara gü¤ümdeki su fli- fa niyeti ile içirilirmifl. Postniflîni fieyh Ruflen Efendi girerek hünkâr d›zl› tafllar. buras› bize yeter. mülknameler ve tezhibli beratlarla dolu koluna Abdülmecit. s›n›n aç›k türbesi yan›ndad›r. Üsküdar Türbeleri Sultan Türbesi’nin sol taraf›ndaki büyükbaba. Türbede bulunan bak›r tepside. Haf›z yapm›flt›r. Bunun üzerine üç ayakl› bir sacaya¤› ve musluklu bak›r su gü¤ümü oturtulmufltur. sand›k içinde Hazreti duay› fieyh Nuri Efendi’nin zâkirbafl›s› F›nd›k Pir’in yeflil renkli. bir rahle. Oray› yapt›r›r- eflya vard›r ki. fieyh Nuri Efendi’nin bir cetler. uzun etekli ve önden dü¤. f›nda flamdana bitiflik deliksiz mermer bir yalak – fieyhim çok güzel ve metin olmufl. âlem-i âhirette yapaca¤›z. Bir muhafaza içinde saklanan kiraz a¤ac›ndan yap›lm›fl. muhtelif boyda flamdanlar. – Evlat buras› bizi eskitir. diyor. ‹ki y›l süren inflaat tamamlan›yor. hüc. Nöbetçi türbedar efendi. ediliyor. arzu eden ziyaretçileri bu tesbihlerden geçirirmifl. Hüdâyî Aziz Mahmud Efendi türbe ve camiinin yap›l- mas›na vesile olmufltu: Bu ziyaret s›ras›nda Padiflah. dört karpuz ve dört billur ask› ve mahfiline ç›k›l›yor. cami ve müfltemilât› gibi 1266 (1849- 50) tarihinde yanm›fl ve 1272 (1855-56) tari- hinde de Sultan Abdülmecit taraf›ndan flimdi- ki flekliyle yeniden yap›lm›flt›r. 360 taneli abanoz ve 918 taneli yüzsürü tesbih- leri kütüphane dolab›ndad›r. her gece. Fakat Nuri Baba. ‹çinde Kur’an-› Kerimler bulunan dolap flek. Rufaî Dergâh›’n› tamir ettirmek istiyor. Evliya Mehmet Efendi sandukas›n›n üzerinde biri siyah. di¤eri kirli a¤aç renginde iki adet tesbih vard›r. Orta taraftaki sandukalar üzerinde 99’luk. diyor. bir sehpa. Resm-i kü- linde kütüphane. devrinden kald›¤› san›lan flad için Padiflah ve fieyh Nuri Efendi davet demir kasa. di¤er koluna Hüdâyî iki sand›k. Hazreti Hüdâyî Dergâh› yand›ktan sonra dedegân dört senedir Hüdâyî Hazretleri Türbesi’nde baz› k›ymetli mukabeleyi türbede yap›yorlar. Mukabeleden ve mevlid- pencerelerinde istorlu bordo renkli perdeler den sonra Nuri Efendi’nin yafll›l›¤›na binaen vard›r. Üsküdar Çarflamba Rufaî Tekkesi postniflîni fieyh Nuri Efendi’nin müridi olan Abdülme- cit’in halas› Esma Sultan’›n. Aziz Mahmud Hüdayî Türbenin ziyareti s›ras›nda. Bunlardan baflka. sandukas›n›n bafl taraf›ndad›r. Türbe. bir ziyaret s›ras›n- da Padiflah’› da bu tekkeye götürmesi. levha. Cuma namaz› kalabal›k bir cemaatle lar. sar› yal. Efendi Türbesi Hüdâyî Hazretleri’nin sandukas›n›n bafl tara. içi vakfiyeler. fil difli sap- l› asas›. meli bir latas› ve at›n›n eyeri bulunmaktad›r. flunlard›r: san çok memnun olurum. k›l›nd›ktan sonra. Cel- vetîli¤in simgesi olan onüç mum yak›l›rm›fl. sahanl›¤›.

Kur- olursunuz.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Aziz Mahmud Hüdayî Efendi Türbesi ilk kitabesinin temizlendikten sonraki hali. türbedar dede kuyudan çekti¤i suyu. Cu- c›s› Mustafa Düzgünman’a vermifl ve o da bana ma ve Pazartesi geceleri dergâhta mukabele vermek lûtfunda bulunmufltur. Ramazan Bayram›’n›n ise üçüncü günü ikindi Bu notlar›. Bir sehpa üzerine ko- nulan Celvetî tâc›. inflallah tamirine de muvaffak f›ndan tazim ile ziyaret edildikten sonra. Aziz Mahmud Hüdayî Efendi Türbesi yerleflim krokisi. küçük ka- simler yap›l›rd›: layl› maflrapa ile evvela fleyh efendiye verirdi. Burada ‘Ab-Kefl’ yani nöbetçi Hazreti Hüdâyî Türbesi’nde ananevî flu mera. dedegân Türbede eskiden beri bulunmakta olan demir ve haz›r olanlara da¤›t›l›rd›. fleyh efendi önde olmak üzere gelinirdi. Ramazan ve Kurban bayramlar›nda aç›la- mel bir insan olan Ruflen Efendi flu güzel ve rak içindeki Hüdâyî Efendi’nin onüç dilimli manal› karfl›l›¤› vermifltir: ‘Tâc-› fierif’i ç›kar›l›rd›. Da- tarihinde vefat etmifltir. bundan sonra pek fazla ya. ha sonra fleyh efendi dua eder ve tazimle orta sofaya ç›k›l›rd›. fieyh bir kaç yudum içtikten sonra su. lât ü selâm› müteakib dergâh›n imamlar› tara- flamayarak 17 Muharrem 1273 (17 Eylül 1856) f›ndan Tebareke (Mülk) Suresi okunurdu. dedegân ve mühibban tara- – Padiflah›m. Hüdâyî Türbesi’nin k›ymetli bak›. ban Bayram›’n›n dördüncü günü ikindi vakti. Haz›r cevap. okunduktan sonra. Türbede bir de gece merasimleri yap›l›rd›. Çarflamba Tekkesi son fleyhi Hayrullah Taced- din Efendi. nüktedan ve her yönden mükem. fieyh Nuri Efendi’nin torunu ve vakti tekrar yerine konurdu. Kelime-i Tevhid’den sonra sa- fieyh Nuri Efendi. 538 . kasa.

Kaynaklar: (Ayvansarayî. 15 no: Efendi Hazretleri.. tilen Kurs yak›l›rd›. Türbenin yedi türbedar› olup hergün iki kifli nöbet tutard›. 3/20) (Mecmua-y› Efl’ar... 109/a) (Tür- bedar Mustafa Düzgünman’›n notlar›) (M. Aziz Mahmud Hüdayî Efendi Türbesi. 1051/1641-42). 26-27 no: . 31 no: Han›mefendi Hazretleri. 1067/1656-57). (Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi 17 no: Sadrazam Halil Pafla’n›n han›m›.. Tahir. 1/325) 25 no: fieyh Mustafa Efendi (öl... 30 no: Hüdâyî Hazretlerinin k›z› Ümmügül- rinde gömülü olanlar: süm Han›m (öl. Üsküdar Türbeleri Bu merasim s›ras›nda. 1188/1774-75). (Bilinmiyor) Melâmiye-i fiettariye) (Konyal›. türbedeki flamdanlar.) (Müstakimzâde. 539 . 12 no: fieyh Mesud Efendi (öl. Mecmua-y› Tevarih s..) 18 no: Hazretleri Hüdâyî’nin ilk zevcesi.... No: 3427 Türkçe Yazma... 13 no: fieyh Mustafa Efendi (öl... ‹stanbul Üni.. Üsküdar Tarihi.1234/ 29). Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi Camii Türbele... 1038/1628. Halis Efendi Ktp. 16 no: Sadrazam Halil Pafla (öl. 1039/1629). 32 no: fieyh fiahabeddin Efendi (öl. ellifleri. (Bilinmiyor) AZ‹Z MAHMUD HÜDÂYÎ EFEND‹ CAM‹‹ TÜRBELER‹ 28-29 no: Han›mefendi Hazretleri. Ahval-i 23-24 no: . Osmanl› Mü. küçük masa üstündeki bak›r tepsinin ortas›n- daki buhurdanl›kta o zaman Mekke’den getir. 1818-19).... 19-20-21-22 no: Han›mefendi Hazretleri. Camii ve Tekkesi bahislerini bak›n›z... Tb. 14 no: Efendi Hazretleri.

38 no: fieyh Ruflen Tevfikî Efendi (öl. 1970 tari- 45 no: fieyh Saburî Dede Çelebi Mehmed hinde. 1053/643-44).Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Aziz Mahmud Hüdayî Efendi Camii türbeleri yerleflim krokisi. Bu yüzden Ahmet Dede’nin kabri üzerine infla olunan apartman›n odas› alt›nda 46 no: Müneccimbafl› fieyh Sadullah Efendi kalm›flt›r. desi yoktur. 1049/1639-40). Bugün. Fakat sokaktan görülmektedir. (KOVACI DEDE TÜRBES‹) 41 no: Han›mefendi Hazretleri. 49 no: Han›mefendi Hazretleri. sonradan y›k›lm›fl ve kabir moloz y›¤›nlar› aras›nda kalm›flt›r. 48 no: Efendi Hazretleri. Tabaklar Camii civar›nda ve Balc› Yokuflu Soka¤› üzerindedir. 51 no: fieyh Mehmet Gülflen Efendi (öl. 33 no: fieyh Abdülhay Efendi (öl. 42 no: Ayfle Sultan’›n torunu Mehmet Pafla T ürbe. bilinen ve soka¤a ad›n› vermifl olan zat›n as›l ismi Hac› Ahmet Dede’dir. Etraf›nda bir çok tarihi eser vard›r. türbe ve tekkenin yerine apartmanlar Efendi (öl. zâde Tekkesi olarak bilinen dergâh›n fleyhi idi. 1265/1848-49). Kendisi. 37 no: fieyh Abdurrahman Nesib Efendi (öl. 1056/1646). 1258/1842). 1021/1612). 1130/1718). fiâhi- (öl. 44 no: fieyh Mahmut Gafurî Efendi (öl. 47 no: Efendi Hazretleri. Tekke. Kanunî’nin BALCI BABA TÜRBES‹ torunu Ayfle Sultan. 1140 (1728) tarihinde vefat etmifltir. 540 . 1339/1920-21). Ahflap olan türbe. 34-35-36 no: Han›mefendi Hazretleri. 40 no: Mihrimah Sultan’›n k›z›. yap›lm›flt›r. 39 no: Hüdâyî Hazretlerinin k›z› Ümmügül- süm Han›m (öl. 50 no: fieyh Mehmet Efendi (öl. Kovac› Dede ismiyle de maruftur. Mecmua-y› Tekaya’da kay›tl› de¤ildir. Himmet- 43 no: Reisü’l-hulefa fieyh Ahmet Efendi (öl. 1056/1646). Balc› Baba diye (öl. 1078/1667-68). 1309/1891-92).

Pafla’n›n (öl. Hadîka yazar›’n›n di¤er sonra uzun müddet Osmanl› Devleti’nin M›s›r Balc› Baba eseri Mecmua-y› Tevarih’e göre ‹brahim Efen. 1881)’de. Salacak Semti’ndeki lar dahi o zat›n akraba ve müteallikas›ndand›r. fieyh Yusuf Efendi hayatta iken. ma) olup içinde medfun bulunanlardan biri. Haflim Pafla. Kâmil Ahmet Pafla taraf›ndan “bina ve ihya” edilmifl ve bu arada da mescit olarak kul- lan›lan “Zaviye-i refias›n› tamir ve tevsi” ettir- mifltir. lar›ndan birine bu tekkenin fleyhi Haflim Ba- ne yak›n bir yerde idi. Mollabey lâkab›yla ünlü bulunan fieyhü- H alk aras›nda “Yedi Emirler Türbesi” ad›yla da bilinen türbe. di¤erine de Ali Haydar’›n ismini ver- Baba’n›n türbesi vard›r. medre- Hadîka yazar› bu türbe hakk›nda flu bilgiyi ver. 17 Rebiyülevvel 1298 (17 fiubat nin. anlamaktay›z. Türbesi kadim (eskiden kal. Gündo¤umu Caddesi ile ‹nadiye Mezarl›k So. Fevkalade Komiseri olan Gazi Ahmet Muhtar Türbesi. Tam köflede ise Haflim ba’n›n. muhtelif valiliklerde hiz- met görmüfl. o¤ul- ka¤›’n›n birleflti¤i yerde ve soka¤›n sol köflesi. N‹ZAMEDD‹N EFEND‹ Medine 1800) torunu ve ulemadan Mahmut TÜRBES‹ Bey’in o¤lu olup 1300 (1882) tarihinde vefat eden. ‹s- tanbul’un fethinde ilk defa cuma namaz› k›l›p 1920 tarihinde vefat etmifl ve bu türbeye gö- hutbe okuyan zatt›r. Hatibzâde ailesinin bafl› idi. se e¤itimi gördü¤ü halde sonradan ilmiye rüt- mektedir: “fieyh Yusuf Efendi. Balc› Yokuflu’nda Fetih günü. Hatipzâdeler’den ve fieyh Yusuf Efendi’den baflka. Temyiz Mahkemesi Ceza dairesi aza- den bir müddet sonra yap›lm›fl oldu¤u ve Üs. 1918) yan›nda birinci kâtip ola- Ahflap olan türbe. Ve etraf›nda medfun olan. fieyhülislâm Ahmet Muhtar Beyefen- di’nin o¤lu. ‹nadiye semtinde ve meflhur ‹nadiye Tekkesi’nin ön taraf›nda. Üsküdar’da. 1166 (1752) se. nesinde Maarif Naz›r› olmufltur. Kendisi. Küçük Said Pafla kabi- si’nde medfundur. Hüseyin Efendi’nin bu aç›klamas›ndan türbe. Üsküdar Türbeleri BANDIRMALI fiEYH YUSUF yapt›r›lan Ac›badem Tekkesi fleyhi Ömer Efendi ve Sadrazam Koca Yusuf Pafla’n›n (öl. fieyhülislâm Ahmet Muhtar Beyefendi. mifltir.” köflkünde vefat etti¤i söylenir. 21 Temmuz 1908’de de. Bu tamir s›ras›nda türbe içinde bulunan “Meflayih-i sairenin sandukalar› da” elden ge- çirilmifltir. Mithat Pafla’n›n Y›ld›z Mahke- küdar’›n en eski türbelerinden bulundu¤unu mesi s›ras›nda bu görevde bulunmufltur. lislâm Mir Ahmet Muhtar Beyefendi’nin ve Muhsin Bey’in sandukalar› vard›r. Band›rmal›zâde Muhsin Mehmet Bey bu tek. Yusuf Efen- di’nin büyük o¤lu ve Selâmi Ali Efendi ad›na 541 . ilk defa cuma namaz› k›l›p hutbe kede do¤mufl olup tahsilini tamamlad›ktan ismi bilinmeyen okuyan bu zat›n ad›. 1930 tarihlerinde harap olan ve bugün yeri ar- sa halinde bulunan türbede. bafldefterdar ve sa- daret kethüdal›¤› gibi yüksek görevlerde bu- lunmufl de¤erli bir devlet adam› idi. Mustafa Haflim Beyefendi. 1177 sene- si Cemaziyelevvelinde (Kas›m 1763) vazife ile bulundu¤u Girit Adas›’ndaki Hanya Kale- si’nde vefat etmifltir. besini mülkiyeye çevirerek vezir yani pafla ve nesi vefat etmifl ve Band›rmal› Tekkesi Türbe. mülmüfltür. Kâmil Ahmet Pafla. ‹smi cismine mutab›k. reisü’l-küttab. di’dir. fu- karaya merhametli idi. ‹stanbul’un fetih y›l› olan 1453 tarihin. s› oldu¤undan.

endeks. Burada. yine ayn› zar› flöyle bahseder: vilâyetin eski valilerinden R›dvan Pafla’n›n kardeflidir. türbe ile bugün mevcut olmayan ‹na. Uras Türkçesi. Kendisinin Sokollu Mehmet Pafla ahfad›n- flâhidesi bulunuyordu. Selim (1566-1574) “Bu türbenin ittisalinde vaki müstakil bir ha- devri ricâlindendir. Mimar Sinan. Yine ayn› esere göre. 1091 Muharreminde (fiubat Yemen harekat› s›ras›nda Gazze’de mirliva 1680) Hamid Efendi üzerine Sadr›rum olup olan Behram Pafla’ya 976 (1568)’de Yemen 1094 Rebiyülâhirinde (Nisan 1683) azlolun- 542 . Bunlardan baflka. 120) (M. 90) (M. Bir müddet sonra Erzurum Beyler- 1324 (1906) tarihinde vefat etmifl olan Muh. 2/463) (M. Haz. fieyh Camii avlusunda ve camiin cümle kap›s› karfl›s›ndaki Devatç› fieyh Mustafa Efendi Türbesi’nin yan›nda idi. F. Beyâzîzâde Ahmet Efendi med- fundur. Bugün ri. te yok oldu¤u belli de¤ildir. 2/32) (C. dan birinin veya ikisinin birer türbeye ait ol- 355) du¤u yap›lan araflt›rma neticesinde anlafl›lm›fl- t›r. nin üzerine bir apartman yap›lm›fl olup harpufl- met Münib. zeli olup “Arabistan’da gördü¤ü gibi bir sanat- diye Hamam› aras›nda. eski Yemen Valilerinden Kara gün mevcut olmayan bu türbeden. Sözen. Behram Pa. TÜRBES‹ imaretler. rinde bulundu¤u san›lmaktad›r. Mutlu Askerler. Hadîka ya- fiahin Mustafa Pafla’n›n o¤lu olup. Türbede gömülü olanlardan biride. 2/281 Hatib) (S. urban fleyhlerinin ve maiy- yetlerinin bar›nmalar› için evler ve binalar yapt›rm›flt›r. cami. Bu cadde üze- Aktepe. 47) tal› parmakl›klar elan görülmektedir. bu deki kitâbesine göre 972 (1564-65) y›l›nda bafl- tekkenin fleyhi Yusuf Nizameddin Efendi’nin lam›fl ve 980 (1572) tarihinde tamamlam›flt›r. 58. K›rz›o¤lu. T ürbe. tirak etmifltir. Bunlar- (Uzuncarfl›l›. Derin. 2/211) (M. camiinin yap›m›na kap›s› üzerin- küdarl› Ahmet Münib Efendi idi. Tavafli Hasan A¤a Camii civar›nda ve Gündo¤umu Caddesi üze- Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi. s. Her ikisi de Mimar Sinan yap›s›d›r. 86) mevcut olmayan bu türbenin yeri dahi belli (B. 253-254) (Daniflmend. Meriç. rinde etraf› muntazam kesmetafl sofalar ve E- vansarayî. Her ikisi de II. ile çevrili hazîreler vard›r. Behram Pafla md. Kendisi. Daha sonra Anadolu ki-i Dîvân-› Hümâyun memuriyetine ve sonra Beylerbeyi olmufl ve 1570’te K›br›s Seferi’ne fiura-y› Devlet azal›¤›na tayin olunmufltur. Türbenin Üsküdar’da bulundu¤unu Tuhfetül. avluda ve K›rklar Me. ters oldu¤u için okunamayan iki flâhide vard›r. manl›lar’›n Kafkas Ellerini Fethi. Bunlar sonradan Selim dan oldu¤u da söylenir. 4/351 Ahmet Muhtar. Bu- Behram Pafla. Kendisi. rap türbede. Konyar. beyi olmufl ve Lala Kara Mustafa Pafla’n›n ya- sin Bey’in co¤rafyaya ve tarihe ait k›ymetli n›nda 5 Nisan 1578 tarihinde ‹ran Seferi’ne ifl- eserleri vard›r. 62) (Ay. 57) (Band›rmal›zâde Ah. s. Osmanl› Müellifleri. Kronoloji. Yemen’de Behramiye ad›yla BEYAZ‹ZÂDE AHMET EFEND‹ an›lan bir flehir kurmufl ve burada saray. s. III/197) (F. Behram Pafla. BEHRAM PAfiA TÜRBES‹ Kaynaklar: (Peçevî Tarihi. kat›lm›flt›r. Vefat› 1900 tarihinden sonrad›r. Vefeyât. Mithat Pafla ve Y›ld›z Mahkemesi. l› hamam ve kurflunlu bir cami” infla ettirmifl- zarl›¤› denilen yerde bir çok Bektâflî Babas›’n›n tir. Mecmua-y› Aral›k 1578’de Diyarbekir Beylerbeyi olan Tekaya adl› eserin yazar› Band›rmal›zâde Üs.) fla’n›n Diyarbekir’de bir camii vard›r. Ün. Osmanl› Medresele- Mi’marîn adl› eserden ö¤reniyoruz. Bunlardan ikincisi- ver. ‹stanbul 1306. Mir’at-i Turuk. Diyarbekir Y›ll›¤›. yüp Niflancas›’nda Murat Molla Tekkesi hazî- Tahir. medrese. Türbenin hangi tarih- Baba kabrinin etraf›na nakledilmifltir.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar rak bulunmufl ve sonra ‹stanbul’a gelerek Tev. Baltac›. resinde oldu¤u gibi etraf› kesme tafl parmakl›k nî. s. Evliya Çelebi’ye göre. o¤lu idi. Os- de¤ildir. 1/21. 27) (Sicill-i Osmânî. s. fiem’danizâde Tarihi 2/7. s. Diyarbak›r’da Türk Mimarîsi. Behram Pafla aslen Gaz- Ayr›ca. 3/104) (Sicill-i Osmâ. s. Eyaleti tevcih edildi.

Erke¤in idam›na. Tahir. No: 31683. Vak’a günü IV. Arfl. Meydan›) bir haffaf zevcesi recm olundu. Beyâzî Bosna- vî Hasan Efendi dahi bu türbede gömülüdür. ben de göreyim. 3 R. ‹skit. Kanl›ca’da yapt›rm›fl ol- maktad›r. Al- mazan›n›n 22.” gisi ile ma¤rur olup. gayet asabî idi.” ile görülmesinin imkâns›z oldu¤unu söyleyerek. Babas›. 1/165. s. Osmanl› Tarihi’nde ilk ve son defa vuku bul. Hac› Beflir (linç) edildi. Koçu. 1/289) (E. Abdullah Çelebi’nin hatunu. A¤a Bölümü. 543 . ‹stanbul kazas›ndan 1062 (Ra. lah’tan korkarak fetva vermekten çekinmiflti. Kavaf Abdullah Çelebi r›nda bina etti¤i yal› ve bahçesi tamamen y›- ad›nda bir kimsenin kar›s›. No: 479. s. Süleymaniye Kütüp. 169-181) yük flehrin tutucu halk› taraf›ndan taflla ‘keflkek’ (fieyhî. ilk defa tafl atan›n ka. bask›n› zinan›n vukuuna kanaat için kâfî telak. ilmindeki derin bil- verildi. du¤u yal›ya çekilmifl ve orada ölmüfltü. dokuz çifte saltanat kay›¤› ile Sarayburnu’na geçmifl ve Atmeyda- Ahmet Efendi’nin vefat› “Tarîk-i izzet 1098” n›’ndaki ‹brahim Pafla Saray›’na gelmiflti. Resimli Tarih Mec. fieriatte luk sat›lm›fl. Bu olayda. dar Sar› Mehmed Pafla. Os- ki etti. 1181 tarihli arzuhal) ‹nadiye’de Behram Pafla Türbesi. (S. Bundan baflka da baz› kimselerin kan›na giren mufl recm (tafla tutularak idam) olay› fludur: Ahmet Efendi. Evkaf Defteri d›n›n kardefli oldu¤u rivayet edilir. diyerek. Beyâzîzâde. ‹frat dere- cesinde olan fliddeti ile halk›n nefretini kazan- Türbenin 1655-60 tarihlerinde yap›ld›¤› san›l. Sultan Ahmet Meydan›’ndaki Burmal› Sütun 642) (Silâhtar Tarihi 2/2) (Sicill-i Osmânî. Kazasker oldu¤u sene Muharreminin orada bulunan ve faciay› bizzat gören Müverrih üçüncü günü (4 fiubat 1680) bunlar›n hüccet F›nd›kl›l› Ahmet A¤a tarihinde: “Üsküdar Sa- ve ilâm›yla meydan-› azepte (Sultanahmet ray›’nda bulunan Padiflah dördüncü Mehmet. 1/345) (Tuhfe-i Hattatîn. bü. 1/224) (Defter- dibinde gö¤süne kadar topra¤a gömülerek. ‹stanbul Kad›l›¤› ‹smeti Efendi’ye Beyâzîzâde Ahmet Efendi. yere y›¤›l- si flartt›. Zübde-i Vekayiat. Vaktin fieyhülislâm› olan Çatalcal› Ali Efen- Hasan Efendi. sema- recmi icap ettiren zina fiilinin göz ile görülme. servet sahibi iken “yokluk ku- yusuna” düflmüfl “y›llardan beri Kanl›ca civa- Aksaray semtinde. bir kumaflç› Yahudi k›lm›fl ve a¤açlar. Vekayiü’l-füdalâ. Azlinden sonra. Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi. bu gibi hallerde suçun göz m›flt›r. çiniler ve tafllar› pulluk pul- ile uygunsuz durumda yakalanm›flt›. di. günü (27 A¤ustos 1652) azlo. ‹stanbul Ans. (1686-87) senesindedir. 424) (Osm. ya yükselen yap› ve duvarlar› y›k›l›p. m›flt›. flahidler ifli büyüterek anlatt›klar› için. 2/233) (M. lundukta. o yüksek bina harap olarak. Üsküdar Türbeleri mufltur. manl› Müellifleri. kad›n›n tafla tutulma. 1/354) s›na hükmetti.

Burada. Kitâbe. 1295 lar› yoktur. Aziz Mahmut Efendi Soka¤› üzerin- de ve Hüdâyî Külliyesi’nin karfl›s›ndad›r. Ayr›ca bu pirinç k›s›mda befl adet bofl sanduka daha vard›. Kap›n›n K›l ziyâret geh gelüb ravza-y› Cennet’dir bu iki yan›nda ikifler pencere vard›. Bu sandukalar bir lâhit kaidesi üzerine otur- T ürbe. Buras› Cen- fiemme-i hak ›t›rnâki virir kalbe safâ net Efendi Türbesi’dir. Ön s›rada. Bunlardan biri. Sa¤ taraf›ndaki sanduka. o da fludur: Cennet Efendi zaman›nda zaviye olarak kulla- n›ld›¤› rivayet olunmaktad›r. Evvelce.5 m. ve yüksek. (fieyh Osman dü arkadad›r. dukadan biri. Fakat ismi malum de¤il- Türbenin boyu 12. Kap› üzerinde ta’lik ya. Sicill-i Osmânî de Rabi’a Han›m olub sahibe-i hayr-ü kerem bu rivayeti do¤rulamaktad›r. So- tulmufltu. Befl tanesinin levhalar› fieyh Rabi’a Cennet’e yapd›rd› makâm-› ulyâ Gülflen Efendi zaman›nda (öl. Âsitâne’nin fleyhlerinden Meh- sinde vefat etmifllerdir. pirinç parmakl›k içinde türbenin bâniyesi Rabia Adviye Han›m’›n ve iki o¤lu. sekiz m›s. Han›mefendi diye levha- (1878)’de. Cennet Efendi sandukas›n›n so- lunda efli gömülüdür. meflhur Osman fiems Efendi taraf›n- dan haz›rlanm›fl ve Hattat M›s›rl› Mehmet Üç sanduka pencereler önünde olup di¤er dör- Efendi taraf›ndan da yaz›lm›flt›r. Rabia Han›m. di¤er iki sandukan›n Di¤er sandukan›n alt›nda iki kad›n ve bir ço- önünde levhalar› vard›. eni 7. Ahflap olan bu türbe sonradan yanm›flt›r. met Ruflen Tevfikî Efendi’nin efli Fatma Ha- n›m’a aittir. Rabia Han›m ile o¤ul- lar›n›n bunlar›n yerine gömüldü¤ü söylenir. ral› mermer bir kitâbe vard›r ki. yan hulefas›ndan bir zata aittir. Cennet Efendi’nin k›zlar›na veya Burunsuz Vehbi Bey 1306 (1888)’de ve ikinci han›mlar›na ait oldu¤u söylenir. ismi belli olma- li¤i ise 4 m’dir. Mehmet Ru- 544 .Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Cennet Efendi Türbesi kitabesi. Tevfik Bey’den baflka. rilir. dir. Di¤er iki san- o¤lu Miralay Tevfik Bey ise 1325 (1907) sene. 1921) K›s›kl› Nemeka Mehmed M›srî 1287 Camii imam› Osman Efendi taraf›ndan yaz›l- m›flt›r.80 m.) medfundur. Vehbi Bey ile Tevfik cuk gömülüdür. birinci o¤lu Üsküdar Baflkomiseri lar varm›fl. Buras›n›n. ‹çinde yedi adet sandu- Mevlevî nezri ile fiemsî didim târîhin ka mevcuttu. D›fl kap›dan birinci bölmeye gi. ortadan iki k›sma ayr›lm›flt›r. Arka k›s›mdaki sandukalardan ikisinin levha- nun sandukalar› vard›r. Mehmet M›srî imzal›. Ortadaki Sarf-› nakd ile bina k›ld› mezar›n ihyâ kap›dan ikinci k›sma geçilmekte idi. venden türbedar odas›na ç›k›l›rd›. 1288 (1871-72)’de vefat etmifltir. Sandukalar›n sol taraf›ndaki ahflap bir merdi- z› ile yaz›lm›fl. CENNET EFEND‹ TÜRBES‹ Bey ayn› yere gömüldü¤ünden sandukalar› bir- di. Eyledi Hakk yoluna cûd ü semâhat icrâ Ya’ni bu Cennet Efendi’nin idüb türbesini Türbe. ortada Cennet Efendi fiems Efendi Türbesi bahsine bak›n›z. ka¤a bakan cephesinde 18 nolu bir kap› ve befl büyük penceresi vard›.

Cennet mahlas›n›n (takma ad›) fieyhi taraf›n. ‹rfan Han›m. dergâh›n helâlar›- edilmiflti. Hüdâyî Ca. dur. 1299 (1881-82) se. dad›r. Kendisi. Cennet Efendi Tür- Efendi’nin k›z kardefli. Bunlar aras›nda Türbesi’nin antika olmayan levhalar da vard›. eski hali. Herfleyi- arka k›s›mlar› Müzeler ‹daresi taraf›ndan tamir ni feda eden Fenâyî Efendi. Ali Pafla’n›n 1320 tarihli ta- dim’inin kab›na yazd›¤›na göre Lebbe Han›m fl› Halil Pafla Türbesi hazîresine at›lm›fl durum- 26 Nisan 1336 (May›s 1918)’de vefat etmifltir. tertib-i merâtib” ederek hulefâdan olmufltur. fierife Lebbe Han›m’d›r. Cennet 545 . di Türbesi’nden getirilmiflti. mii mihrab›n›n iki yan›ndaki sar› flamdanlar ve dan verildi¤i söylenir. Üsküdar Türbeleri flen Tevfikî Efendi’nin k›z› fierife Hanife Mü. Saatin bizzat Ra- flen Efendi’nin annesi ile fiey Abid Efendi’nin bia Han›m taraf›ndan verildi¤ini torunu ‹rfan Han›mannesi’dir. Fakat. Ayn› lâhitte yatan. cak olan türbedar› Mustafa Düzgünman Bey’e Hafize Münibe Han›m’›n k›z› fieyh Gülflen söylemifltir. K›rat Ali Pafla’n›n da gömülü oldu¤u- Abid Efendi’nin annesidir. emektar. iki yafl›nda oldu¤u halde 1301 (1883)’te vefat eden Lebbe Han›m’›n o¤. 17 fiubat 1961 cuma günü ö¤. Kendi dahi kâtip olup “bir saik-i manevî ile Hazreti Hüdâyî’ye” ba¤lanm›fl ve onun “ir- Cennet Efendi Türbesi’nin harab olan çat› ve fan ve aflk mektebine” kaydolmufltur. Âsitâne’nin son fleyhi besi’nde. Cennet Efendi’nin as›l ismi Mehmet Fenâ- lu ve fieyh Âbid Efendi’nin a¤abeyi ‹brahim yî’dir. Tophaneli Kâtip ‹shak Çelebi’nin o¤lu- Zahid’dir. türbenin yan›ndaki ahflap evden hizmetten sonra bu vazifeden al›narak “Hazreti ç›kan yang›n neticesinde k›smen yanm›fl ve Hüdâyî’nin taht-› terbiyesinde seyr-i süluk ile daha sonra da y›k›lm›flt›r. halen ifllemekte olan büyük saat Cennet Efen- nibe Han›m. Hazreti Hüdâyî Türbesinin nesinde vefat etmifltir. n›n temizli¤ine memur edilmifl ve bir zaman leden sonra. Kapman Han›m. Eflyalar› Hüdâyî Haz. di¤erleri ise. nu ve sanduka levhas› dahi bulundu¤unu ›srar- O¤lu Abid Efendi’nin kendi ‘Kelâm-› Ka. Levhas› yoktur. ‹kincisi. la beyan etmifltir. Rivayete göre. fieyh Mehmet Gül. Sandukas› önünde lev. Cennet Efendi retleri Türbesi’ne nakledildi. k›ymetli ve yeri asla doldurulamaya- has› vard›.

merhum Cennet Efendi’nin türbesi içindedir. XVII. y›l. H. 1/467) (Konyal›. Çabuk.1301 c) fierife Lebbe Han›m. 1295 (1878)’de jandarma teflkilât› reisli- larca hizmet etti¤i helâlar›n karfl›s›ndaki zavi. Süleymaniye Kü- Cennet Efendi Cennet Efendi’ye ola dâr-› cinân mekân 1075 tüp. 1/82) (Türkçe Yazma Divanlar Katalo¤u. Mir’at-i ‹stanbul adl› eserde flu bilgi vard›r: Meflîhati 8 senedir. 2/88) (M. H.Cennet Efendi’nin efli. H. Haz. 92 sayfad›r. Tahir. yafl›nda oldu¤u halde vefat etmifltir. helâlar›n temizli¤inde uzun süre çal›fl. yüzy›l›n ilk yar›s›n›n ünlü çiçekçilerin- “Bir aral›k sema ve zaviyesine fleyh” olan Cen. 1/408) Hazretlerine ba¤lanan Cennet Efendi.1306 3. dervifl (‹stanbul Ans.1336 4. No: 1375.a) Rûflen Efendi’nin k›z› Hanife Münibe Han›m. 6. olmufl ve 17 sene hizmet ederek irflada mezuni- t›ktan sonra birgün “yeter art›k bitsin bu çile” yet alm›fl ve fleyhi taraf›ndan irflad vazifesiyle diye feryat etti¤i bir s›rada arkas›nda bulunan Simav’a gönderilmifl ve orada bir müddet kal- Hazreti Hüdâyî. H. Derin- Ehl-i Cennet old› buyin Cennet’in 1075 V.Cennet Efendi’nin efli. “fieyhinin ölümünde Tophane’de kap›s›ndan yetiflmifltir. 1288 5. H. Vefeyât.1299 b) ‹brahim Zahid.” nesi’nde Hazreti Hüdâyî fihristi 77. s. 8. Nailî Mehmet Efendi vefat›na flu tarihleri dü- flürmüfltür: Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi. H.Râbia Han›m’›n o¤lu Vehbi Bey. fiair Camii hazîresine gömülmüfltür. Kardefli Ahmet Çelebi’nin delâletiyle Hüdâyî Müellifleri. Rumi lâlelerden ‘Sofu münzevi olmufl” ve 1067 (1656-57)’de vefat Kaba¤›’ yahut ‘Dede Kaba¤›’ denilen lâlenin bu eden Mes’ud Efendi’nin yerine fleyh olarak zat taraf›ndan yetifltirildi¤i söylenir. Mecmua-y› Tevarih.Rûflen Efendi’nin efli Fatma Han›m.Cennet Efendi.1295 2. Osmanl› yerleflim plân›.Han›m Efendiler 7. Cennet Efendi’nin net Efendi. s. den biri olan Ahmet Sofi. H. Es’ad Efendi Bölümü. 1/340) 1. 2/198) (Mir’at-i ‹stanbul. F. Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi Türbesi civar›nda Kendisinin Üsküdar’da Selim A¤a Kütüpha. Kardefli Mahmut Pafla da 1295 (1878) tarihin- Esrâr-› Tevhid’e vâk›f. 65) (Sicill-i Osmânî. sayfada 1262 noda kay›tl› divan› vard›r. s.18/a) (Mir’at-i ‹s- Türbesi tanbul. Doksanl›k bir pir oldu¤u halde. ârif-i billah bir zat idi. Üsküdar Tarihi. Pafla. s. 160) (Ayvansarayî. 9.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Efendi.1075 546 . 23 Cemaziyelâhir 1075 (11 Ocak 1665) “Mirliva Mahmut Pafla’n›n kardefli Ali Rat›b tarihinde vefat etmifl ve vasiyeti gere¤ince. Kabri. d›ktan sonra 1038 (1628-29)’da ‹stanbul’a tuldunuz” diyerek onun bundan sonra Cennet dönmüfltür. de vefat ederek Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi fiiirlerini Fenâyî mahlas› ile yazm›flt›r. 87) (Ayvansarayî. “Cennetlik art›k bu iflten kur. Haz- reti Hüdâyî’nin asadar› oldu¤u da söylenir. ismiyle an›lmas›na vesile olmufltur. Âsitâne’nin üçüncü postniflîni olmufltur.Türbenin baniyesi Râbia Adviye Han›m. ¤ine tayin edilmifl ve 1303 (1885) senesi elli iki yesinin alt›na gömülmüfltür.

T›rhala’da. 573) (Sicill-i Osmânî. yak›n tarihe kadar etraf›nda mev. Ebu’d-Dürdâ (Derdâ) oldu¤u gibi.” Kavak Köyü’nde asar› bulunmaktad›r. 42) (Naimâ Tarihi. s. Sahabe Kabirleri.. Gazi Turhan Bey. s. dir. Bugün mevcut de¤ildir. vutluk ve Mora fatihi olarak bilinen ünlü bir 1/189) (Uzunçarfl›l›. lar›ndan ‹dris Mahvî Bey alim. s. Üsküdar Türbeleri EBU’D-DÜRDA TÜRBES‹ (EBU’D-DERDA TÜRBES‹) K aracaahmet Türbesi’nin sol taraf›nda ve al- t› direkli Niflanc› Hamza Pafla aç›k türbesi- nin önündedir. 1/576 vd. ‹. Sofya kad›s› Sencârî Mehmet Efendi –ki.. Ömer Bey’in o¤ul- Kaynaklar: (S. Murat devrinde. Yal› Köflkü’nde. Civar› tam bir periflanl›k içindedir. K›rk devri II. Rumeli Valisi gelüb. Arna. 548. Sofya’da yap- T ürbe. Türbesi. Kabri. babas› gi. fler’î izin olmadan as›p.) (Daniflmend. Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi Camii hazîresinde idi. Hakk›. Kabri etraf›na mükemmel bir de flebeke ve kandil konmas› ve yak›lmas› için Karacaahmet Hazretleri türbe- dar›na zeytin ya¤› verilerek bu hizmet görül- mekte iken senede Zilhicce arifesinde Valide- i Atik Vakf›ndan kurbanlar ve kandil yak›lma- s› için zeytin ya¤lar› verilerek Karacaahmet Hazretleri türbedar› yak›n zamana kadar bu va- zifeyi ifa eyledikleri. Hakk› Bey. t›¤› zulüm. Eyüp’te Zal Pafla Caddesi’nde ve Zal Pafla Camii ile Cezerî Kas›m Pafla Camii aras›nda ve yol kenar›ndad›r. Ayverdi. Sultan Murad hiri’nde. kad› alt› günde ›lgar ile ‹stanbul’a “Turhan Bey evlâd›ndand›r. fat eden o¤lu Ömer Bey’e ait ve halen onun is- mi ile an›lan iki köy vard›r. mal tahsildar› iken. II.” demekte. Osmanl› Mimarîsinde Çelebi ve II. do¤usunda olan bu köyün etraf›nda. Uzunköprü’nün 8 km. cut olan sadaka tafllar›ndan da sadece iki tane. güney. 4/1584 vd.) (E. Osmanl› Tarihi. Faik Pafla. Divan-› Hümayun’da feryat etti. rihinde bo¤durularak öldürüldü. haddi afl›p. sonra ondan huccet (vesika) isteyip ›srar ve cefa edince. Vefeyât. Bir kaç herifi. bi ak›nc› beylerinden olup 1489 tarihinde ve- si kalm›flt›r. flair de¤erli bir Merâk›d. Kronoloji. orada alt› ay kadar kal- d›. s. Muizzüd- Hadîka yazar› Vefeyât-› Selâtîn ve Meflâhîr-i din denmekle tan›n›r– adam› öldürdükten Ricâl adl› eserinde Faik Pafla için. H. 558. 1853) ta- raf›ndan hurmeten ve lütfen bu makam› ihya buyurduklar› anlafl›lmaktad›r.” Sofya- iken ‹stanbul’a ihzar ‘Azimet-i vuslat-sene dan getirilen Faik Pafla kad› ile yüzlefltirildik- 1053’ tarihinde katl olunup Hüdâyî Mahmud ten sonra. Kaynaklar: (Ayvansarayî. 4/3) 547 . “Mora yar›ma- das›ndan gelüb. Cinci Hoca’n›n da Efendi Türbesi Mezar›stan›’nda medfundur. Merâk›d-› Mutebere-i Üsküdar ad- l› eserinde flöyle der: “Bezm-i Âlem Valide Hazretleri (öl. Mora Yenifle. Dan›flman Türkçesi. Kendisinin. güneydo¤u Bosna’da. Nasuh Pafla cenginde hizmeti FA‹K PAfiA TÜRBES‹ görülmüfl ve sadrazam›n iltifat›na mazhar ola- rak Rumeli Beylerbeyi olmufltu. Ünver. 25) (‹. Türk ak›nc› beyidir. 59) zât idi. Türbesi Türbenin flebeke demirleri ve kandillikleri yok de bu köydedir. Kendisi sahabeden olup burada- ki türbesi makam›d›r. etkisi ile 10 Zilhicce 1053 (19 fiubat 1644) ta- T›rhala’da asar-› hayriyyesi vard›r.

“1072 senesi fiaban ay›n›n ikinci haftas› (4 Ni- 548 . Sütunlar›n aras› mifltir. Üsküdar’da bir saray› bulunan Bayram Pa- fla’n›n efli Hanzâde Sultan’›n sandukas› vard›r. kilisenin es- Fatma Han›m Sultan ki vaftizhanesi olan ve sonradan cami ya¤ha- flâhidesi. tan. tafllar› vard›r. Fatma Han›m Sultan. 68 yafl›nda oldu¤u hal- de. s› neticesinde. dört kocadan dul kalan I. ‹zzi Efendi’nin küçük 15 fiubat 1659 tarihinde Eyüp’teki yal›s›nda aç›k türbesi ile Sadrazam Rusçuklu Hasan Pa. Kaya Sultan’›n 1657-1661 tarihlerinde vefat etti¤i ileri sürülmüfltür ki. 1064 (1653-54) tarihinde küçük yaflta güzel desenli pirinç flebekedir. B u muhteflem aç›k türbe. fiehzadebafl› üzerinde sütunlara bindirilmifl mermer ayna Camii hazîresine gömülmüfltür. Hiç bir yerinde ki. Fatma Han›m Sultan’› do¤ururken. Murat’›n k›z›d›r. Evliya Çelebi eserinde. Melek Ahmet Pafla’n›n Kaya Sultan’›n vefat›ndan 20 gün sonra Padi- flah taraf›ndan Bosna Eyaleti’yle ‹stanbul’dan uzaklaflt›r›ld›¤›n› ve bir hafta Topçular’daki sa- ray›nda oturduktan ve gereken haz›rl›klar› yapt›ktan sonra 20 Cemaziyelâhir 1069 (15 Mart 1659)’da hareket ettiklerini yazmaktad›r. Yan›nda. Sultan I. Hüdâyî Aziz Mah- mud Efendi Camii’nin sa¤ taraf›nda ve kesme tafl bir kaide üzerindedir. Kocas› ile çok mesut bir hayat süren Kaya Sul- Buraya bir de günefl saati yerlefltirilmifltir. nesi halinde kullan›lan kubbeli binaya. son kalma- fla’n›n kabri vard›r. Hayat› hakk›nda da bir bilgimiz yoktur. ‹lk çocu¤u plânl› ve sekiz poligonal mermer sütunludur. 1632’de dünyaya gelmifl ve henüz 14 yafl›n›n içinde iken 1646’da Me- Devrinin güzel bir örne¤i olan türbe. Sicill-i Osmâ- nî’de ve di¤er kaynaklarda ad› yaz›l› de¤ildir. Kaya Sultan’dan sonra. Fatma Han›m Sultan’›n annesi Kaya Sultan. Ahmet’in k›z› Fatma Sultan ile evlenmifltir. Çelebi. cahil ebelerin elinde feci suret- te can vermifl ve Eyüp’ten kay›k ile getirilen cenazesi “Ayasofya türbelerinden. Mustafa (öl. dar’da Paflaliman› mevkiindeki muhteflem sa- tâbesi yoktur. daha sonra. IV. Bu tafllar›n üzerinde ve köflelere yak›n yerde kabartma rozetler bulunmaktad›r.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar FATMA HANIM SULTAN Türbede. 1894 zelzelesinde türbenin flük çocuk Mihrimah Sultan Camii avlusunda- tafllar› yerinden oynam›fl ve bu yüzden sütun ki türbeye gömülmüfltür. kare lek Ahmet Pafla ile evlendirilmifltir. Camii Türbesi bahsine bak›n›z. Melek Ahmet Pafla. Mezarl›k taraf›na aç›lan kap›s› ray›nda 7 ayl›k çocu¤unu düflürmüfl ve bu dü- yine pirinçtendir. annesinden intikal eden saray›nda vefat ederek bu türbeye gömülmüfltür. fazla heyecandan 1655 tarihinde Üskü- benin üzeri demir kafestir. Afife Han›m Sultan’› 1649’da dünyaya getir- Sütun bafll›klar› baklaval›d›r. 1639) ve Sultan ‹brahim’in (1640-1648) yan›na gömülmüfltür. (Mihrimah Sultan bafllar› hizas›nda demir bir kuflak geçirilmifltir. fiebekelerin vefat eden Afife Han›m Sultan.) Türbenin sa¤ taraf›nda. yanl›flt›r. Tür. Kaya Sultan’›n 1140 (1727-28) tari- hinde vefat eden k›z› Fatma Sultan medfun- TÜRBES‹ dur.

o gün efli Hatice Sultan’la birlik- te Bâb-› Hümâyun karfl›s›nda Kaya Sultan’›n k›z› Fatma Sultan’›n evinde misafir bulunuyor- du” diyerek Fatma Sultan’›n. sofya Camii’nde k›l›nan namazdan sonra Cevher itmifldi ibâdetle vücûdin Yezdân “Bahçe ‹skelesi’nde tabutu kay›¤a konarak Ola Firdevs-i berin içre enîsi Zehra Eyüp kap›s›ndan Fatma Sultan Yal›s›’n›n ‹de Cennet’de Hüdâ kasr› lâl-i mercân önünden geçirip. Fatma Sultan’›n haslar› idi. Ortaköy.. Ayr›ca. Ebâ Eyüb civar›nda.. Kaya R›hletin gûfl idicek Feyzî didi târîhin Fatma Han›m Sultan Sultan Yal›s› yak›n›nda üstad› Keçi Mehmet Azm-i celved-i beka eyledi Han›m sultan Türbesi.. Fat- 549 . Befliktafl. 1207 (1792) tarihli bir ‘‹nha’da (Atama). Melek Ahmet Pafla’n›n F›n- d›kl›. tevcihi yap›lm›flt›r. tün Ahmet Paflal›lar Fatma Sultan’›n Eyüb En- sarî kap›s›ndaki Saray›’nda sabaha kadar can Fatma Han›m Sultan’›n. Bir idi dîde-i ikbâline seng ü. 14714 Nolu ve 1218 (1803) tarihli bir arfliv vesikas›nda da “Üsküdar’da ‹smihan Sultan k›- z› Fatma Han›m Sultan Türbesi vakf›ndan meflrut vezife ile Hüdâyî Âsitânesi’nde. Üsküdar Türbeleri san 1662) cumaertesi günü büyük alay ile ‹s. Gül-i gülzâr-› kerem sâhibu’l-hayr ü hasen müfltür.. ‹.. tavuskuflu kuyruklu sohbetleri ettik” demektedir. 1662 senesinin sonlar›nda Yine bir ma’bedin cûd u keremi hayfâ kim vefat etmifl ve vasiyeti gere¤ince. Arfliv vesakalar›nda. Vefat› s›ras›nda o¤lu ‹brahim ile o s›. Ramazan›n onuncu günü (30 f›ndan meflrut vazife ile türbedarl›k cihetinin Nisan 1662) zifaf dü¤ünü oldu. Manast›r fiehri ile Kesriye Ka- lesi. Eyüp’te fiah Eyledi dest-i ecel hâk-› siyâh ecre nihân Sultan Camii karfl›s›nda velinimeti Keçi Meh.. Zifaf gecesi bü.. cüzhan cihetinin tevcihi” istendi¤i yaz›l›d›r. Aya. Üsküdar ve Eyüp’te yal›lar› vard›r. zengin bir evkafa malik olan Fatma Han›m Sultan evkaf›ndan baz› ci- hetlerin tevcih edildi¤ine flahit oluyoruz: 11103 Nolu ve 23 N. flâhidesi üzerindeki kitâbesi fludur: Melek Ahmet Pafla. “Hasan Pafla. Eylemifl idi an›n zât›n› Hallâk-› ezel met Efendi Hazretleri’nin ayak ucuna gömül.. Moral› Da- mat Hasan Pafla’n›n 17 Kas›m 1703’te sad›- azam olmas›n› anlat›rken. ma Sultan Türbesi’nde Hace Ayfle Sultan vak- tanbul’a geldik. Ya’ni kim gevher derya-y› âfâk ü ismet rada 4 yafl›nda olan Fatma Han›m Sultan’a Kaya Sultan K›z› Fât›ma Han›m Sultân onarbin alt›n lira verilmesini istemifltir. 1209 (13 Mart 1795) ta- rihli bir ‘Takrir’de “Esma (ismi) han Kaya Sul- tan k›z› Fatma Han›m Sultan Türbesi vakf›n- dan” Hüdâyî Mahmud Efendi Camii’ne bir ci- hetin tevcih edildi¤ini görmekteyiz.” Çelebi’nin 1140 (1727) bildirdi¤ine göre. Ayasofya Camii k›blesi yönünde bir evi bulundu¤unu iflaret et- mifltir. Parmaks›zo¤lu’nun günümüz türkçesine ka- zand›rd›¤› Nusretname adl› eserde. Efendi’nin ayak ucuna gömüldü.

14 Haziran 1964) (Adnan Giz.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Türbedeki di¤er flâhideler flunlard›r: 1250 (1834). 8/70. Osmanl› Devleti’nde Kim Kimdi. 1/205) (H. s.) Hazretleri’nin bende. 1212 Ca.(Bu manzume için Fenâyî Tekkesi Mescidi bahsine bak›n›z. Kaya Sultan ile Melek Ahmet Mehmet Arif Pafla. 119. 1236 (1820). Çavuflbafl› Semtinde ve Boybeyi So- kak üzerindeki Fenâyî Tekkesi Mescidi avlusundad›r. 244-247. 85-86. 117. Hazreti Hüdâyî es-seyyid Mah. Tarih Dünyas› 1950. 1990 senesinde mükemmel surette yeniden ya- p›lm›fl ve sandukas› önüne de 16 m›sral› bir manzume yerlefltirilmifltir. Hazretleri’nin evlâd-› kiram›ndan Vakf-› flerife sab›ka mütevelli olan 1334 (1915). çat›s› ahflap olup içten hafif kubbelidir. 51-52. 1230 (1815). 28 ‹rflâd-› Aziz Mahmud Hüdâyî k. annesinin ruhu için. Pafla. rinin ahfad›ndan fierife Nazime Han›m bint-i efl-fleyh Abdurrahman Aziz Efendi. Sadra- zam Yusuf Kâmil Pafla’n›n efli M›s›rl› Zeynep Han›m taraf›ndan bir sene evvel vefat edip bu tekkenin hazîresine gömülen. Evkaf Defteri II ve III. 218) (Ç. Türbe ve camiin tamirine annesi taraf›ndan baflland›¤› fakat onun ani vefat› üzerine Zey- nep Han›m taraf›ndan tamamland›¤› rivayet edilmektedir. 90. Erksan. 44. Ehl-i tarîk-i Celvetî / Talib-i Seyyid Aziz-i ârifîn / Didi Ziver cevherin 1212 Cemaziyelevvel (Ekim 1797). 83. s. Kaynaklar: (G. Dikdörtgen fleklindeki türbe. 41-42. lerinden Mîr-i mîrân tekaüd es-seyyid bul. Yay›nlanmam›fl doktora tezi) (C. 111-112. 1/256) (Baflbakanl›k Osmanl› Arfl. Ka- ya Sultan’›n Rüyas›. 170. 250. Âsitâne-i Hazreti seccade-niflîn ‹ffetlu fierife Fat›ma Han›m merhûm efl-fleyh Rûflen Efendi Hazretle- Ruhi çün el-Fatiha. 1281 (1864) tarihinde. Cumhuriyet. 9/114. s. Mektûbi-i Hazreti veli’ün-niam Sadrüddinzâde Mehmed Ataullah Efen. fiehsuvaro¤lu. cami ile beraber ihya etmifltir. 76. 89. Duvarlar› kârgir. sekiz köflelidir. 121-123. Padiflahlar›n Kad›nlar› ve dan Mir Mehmed Sadrüddin Efendi (Si. Osman- l› Prensesleri. Matla’-› flems-i Hüdâ menba’-› Hudâ 1330-Cemaziyelevvel (Nisan 1912).s. As›rlar boyunca ‹stan- Türbesi. say›:1. 199. s. 153-159) (Elif Naci. 75) (Gezi Notu) (Hadîkatü’l-Cevâmi. 114-116. 1/60-64) (Nus- Fenayî Ali Efendi mud Efendi (k. Kitâbesi tarihini / Oldu Fitnat Han›m’a me’va aynen fludur: mekân. 2/16.s.) 550 . di’nin Mahdumlar› müderrisîn-i kirâm. 6/39. 55) (Evliya Çelebi Seyahatnamesi. Dan›fl- cill-i Osmânî. Oransay. Tekkenin Mürflid-i râh s›rat› kutb-› da’ire son fleyhlerinden fiehabeddin Efendi. odal› fleyh evini yapt›rm›flt›r. K›zlar›. No: 20826) FENÂYÎ AL‹ EFEND‹ TÜRBES‹ T ürbe. 125. Uluçay. 255) (Sicill-î Osmânî. 3/473) man Türkçesi. Pek harap durumda iken. ‹çinde 1158 (1745) tarihinde vefat eden fieyh Fenâyî Ali Efendi’nin ahflap sandu- kas› bulunmaktad›r. retname.

sonra bizi köyün meydan›ndaki aç›k tür- idi. flehir merkezinden oldukça uzakt›r. Manisa’ya hicretinde Hâki Baba Mahalle. kitâbesi bulunmayan. bayraklardan biri vefat›ndan sonra sandukas› Yaylasuyu Çeflmesi mevcuttur. fiâhidesi yoktur. nin etraf› alçak bir duvar ve demir parmakl›k ile çevrilmifltir. ‹zmir Baltac› Mehmet Pafla idaresindeki Osmanl› Caddesi ile Koparan Soka¤›’n›n birleflti¤i yer- Ordusuna müridleriyle beraber kat›larak Prut de iken 1961’de yeniden yap›lm›fl ve eski flirin Seferi’ne ifltirak etmifltir. ma’n›n. Onun mevcut olan ve vaktiyle Sultançifli¤i fieker vefat›ndan sonra. benin önüne getirir. Vakfiye. lunmaktad›r. Vakf›n›n ilk mütevellisi fiefli¤i binas› bulunmaktad›r. Suyu’nun akt›¤› dört çeflme de bugün kurudur. Bu Osmanl›-Rus sa. Sultançiftli¤i Köyü’ndedir. 15 fiaban 1120 (30 Ekim 1708) tarih. bir büyük çini üzerine yap›lm›fl resmi yerlefltirilmifltir. Dudullu- Alemda¤ Yolu’ndan ayr›lan bir yol. bir km. Buras›. daki da¤›n Seyiryeri’nden gelmektedir. Bunun ve tavan› süsleyen 10 kollu avizenin Zeynep Han›m taraf›ndan hedi- ye edildi¤i söylenmektedir. Bursa’n›n Bakacak’› gibidir. Fenâyî Ali Efendi. Bu bayrak ve gönderleri bu. GAR‹P DEDE TÜRBES‹ rak Ali Efendi’nin kulland›¤› el de¤irmeni de bir sepet içinde muhafaza edilmektedir. Ulu bir a¤ac›n gölgesinde bulunan aç›k türbe- lidir. gün de türbesindedir. Üsküdar’daki tekkenin fleyh. lerinin vakf›n mütevellisi olmalar› flart› vard›. Kitâbesi ve vafl› s›ras›nda kendisinin ve dedegân›n tafl›d›¤› hazîresi yoktur. durumu ile bir alâkas› kalmam›flt›r. Suyu. Yokufl olan bu yolun sol si’ndeki bir evde oturmufl ve bu mahallede bir taraf›nda ve köflede Alemda¤ Orman Bölge de cami yapt›rm›flt›. 551 . Önünde. Türbenin sol taraf›ndaki duvar üzerine 1062 Cami civar›nda Ç›narl›kuyu K›rkahvesi bu- (1652) tarihli ve kitâbeli Kâbe-i Muazza. Toprak mak- Manisa’daki Fenâyî Camii bugün de mevcut beresinin üzerine dört m›sral› flu mermer kitâ- Sultançiftli¤i Köyü Meydan›’ndaki Garip Dede Türbesi. karfl›s›n- üzerine serilmifltir. Bunlardan ayr› ola. Köy yolunda Ahmet o¤lu Mehmet nam›nda biri idi. Hüseyin adl› bir zat›n o¤lu T ürbe. Üsküdar Türbeleri Fenâyî Ali Efendi 1123 (1711)’de Sadrazam olup.

Sa¤daki minaresi tafltand›r. Di¤er iki- sinin kabri ise bugün de mevcut olup Said Ha- lim Pafla Çiftli¤i hudutlar› içinde. Bu ifade do¤ru ise Garip Dede. Dareynde mes’ûd buyursun an› Cenâb-› Kadir olup yedisi de bu civarda medfundur. Garip Dede Türbesi kitabesi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Sultançiftli¤i Köyü Meydan›’ndaki çeflme. Sultan Mu- rat veya Sultan Aziz Kasr› civar›ndad›r. Di¤er üçünün kabirleri meçhuldür. Bunlar- fî Ramazan-1328 Re’fet dan biri Alemda¤›’nda bir kale infla edip son- radan flehid olan Alemdar Baba’d›r. 6 Eylül 1910 tarihinde Hac› Ahmet Lütfi isimli bir hay›r sever tara- Gönlü Garib Dede’nin ruhuna Fatiha f›ndan flimdiki flekliyle tamir edilmifltir.) Türbenin karfl›s›nda kuru bir çeflme ve köyün camii bulunmaktad›r. Di¤er biri de Samandra Köyü’nde medfundur. Hiç bir yerinde kitâbesi yoktur. Minberi ahflapt›r. çok eski bir mücahittir. be konmufltur: Kitâbeye göre türbe. 552 . Tur-Hasan Bey’in kardeflidir ve burada flehit olmufl- tur. Abdest musluklar›ndan fieker Suyu akmakta- d›r. Mih- rab› duvar içine gömülüdür. Çeflmenin ayna tafl›n- dan daha evvelki bir tarihte yap›ld›¤› anlafl›l- maktad›r. Bunlar yedi kardefl Meydan›’ndaki cami. fiimdiki çeflme 1955 tarihlerinde ya- p›lm›flt›r.(Alemdar Baba Türbesi bahsine bak›n›z. Cami ise y›¤ma tafltan infla edilmifl olup ahflap çat›l›d›r. Yâ Kadir yâ Kadir yâ Kadir yâ Kadir Kerem k›l kulundur Hac› Ahmed Lütfi fâkîr Köy ileri gelenlerinin beyan›na göre Garip De- Sultançiftli¤i Köyü Müceddeden inflâ idüb kabrini tenvîr de.

benin yan duvarlar› kesme tafltan yap›lm›fl Türbesi. Gizlice Evliya’n›n kimli¤i belli de¤ildir. 553 . türbenin avlusuna ç›k›l›rd›.. Beykoz’da Elmal› Çiftli¤i. Sultançiftli¤i. bütün iflleri ile u¤raflma. Türbenin eskiden sebile benze- Camii bahsine bak›n›z. alan. s. Efendi kabri diye kay›tl›d›r.. Toptafl› Camii yap›mc›s› G‹ZL‹CE EVL‹YA TÜRBES‹ VE Nurbânu Valide Sultan’›n vak›flar›ndan oldu- YER SARSAN BABA TÜRBES‹ ¤undan ‘Sultançiftli¤i’ ad›yla an›l›r. sol taraf›ndaki bir merdivenden Kaynaklar: (N. Gizlice Evliya Celvetî Tekkesi bulunu- tir. (Ahmet Fethi Pafla onar›lm›flt›r.(Daha Davut Pafla yak›n›nda Kafl›kç› Çiftli¤i. Taflde- len ve Alemda¤ ve buradaki su membalar› Sul- tan III. Gizlice Evliya Türbesi günümüze kadar gele- Mahmut Pafla. Üsküdar Türbeleri Sultançiftli¤i Köyü. tayin etmifltir. bilmifl ve 1967 tarihlerinde flimdiki flekli ile mile Sultan’›n kocas›d›r. 232) (Gezi No. 990 (1582) tarihli bir vakfiyeye göre... Nirven. ba ad›yla an›lan ve bugün mevcut olmayan bir aç›k türbe daha vard›. Murat’›n annesi Nurbânu Sultan’a ait T ürbe. yordu. 129) (Ç. Fethi Ahmet Pafla’n›n o¤lu. Uluçay. Aç›ktürbe Yokuflu üzerinde ve Üs- küdar Postanesi’nin arka taraf›ndad›r.. Yer Sarsan Ba- imifl. s. 154-156) olup. Türbenin gerisinde ise. ‹stanbul Sular›. Gizlice Evliya tu) (Uzunçarfl›l›. 10 Muharrem 1301 (10 Ekim 1885) tarih. Alemda¤› civar›ndaki Sultançiftli¤i sonradan yeri hâlâ arsa halinde olan ve ismini türbeden Damat Mahmut Pafla’n›n tasarrufuna geçmifl. Sultançifli¤i. Bu aç›k türbenin hemen yan›nda. s. etraf› bir demir parmakl›k ile çevrilmiflti. Padiflahlar›n Kad›nlar›.) Vak›f kay›tlar›nda fi›h Hüseyin (Fethi Pafla Korusu). 4-5 parsel diye yaz›l›d›r.) yen bir durumu vard›. li bir vekâletnameye göre. 46. Mithat Pafla ve Taif Mahkumlar›. ‹r- va’da Yazla Çiftli¤i. Yol seviyesinden yüksek oldu¤undan. Tapu sicilinde de s› için k›zkardefli Saliha Yegâne Han›m’› vekil yeri 395 ada. Ce. ve genifl bilgi için bu isimle bilinen tekkesi bahsi- Kuzguncuk’ta sahilhane arkas›ndaki arazinin ne bak›n›z. Merdiven ve tür.

d›r›lmas› s›ras›nda türbenin yan taraf›nda bu- bu ç›nar›n zarl›ktan getirilip konulan bir kaç flâhide vard›. 60) (Mir’at. Göztepe. Kaynaklar: (Gezi Notu) (B. Aç›k veya kapal› oldu¤unu bilmedi¤imiz türbe. Yaln›z. Hakimiyet-i Milliye Caddesi üzerinde idi. eski ismi Kara- caahmet Caddesi olan.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Gizlice Evliya Türbesi ve çevresi. cami ve mektep halk taraf›ndan onar›lm›fl fakat medre- 554 . ti’nin kurucusu ve cami sahibi serduhani (bafl- tütüncü) Mehmet Efendi’nin büyük bir han› vard›. medrese. 1928 tarihle- rinde kald›r›larak yerine Belediye Tahsil fiube- Türbede. lunan türbedar meflrutas› da yok olmufltur. Gizlice Baba’ya ait oldu¤u söylenen si ve PTT binalar› yap›lm›flt›r. dukça genifl bir alan› kapl›yordu. camiinin k›ble taraf›na Camii Mezarl›¤›. Tezkiretü’l-Ebniye’de Gülfem Hatun Medrese- si’nin Mimar Sinan taraf›ndan yap›ld›¤› yaz›l› oldu¤u halde cami. Mezarl›¤›n kal- Gülfem Hatun Türbesi kitâbesiz. Ahmediye Meydan›. 131) GÜLFEM HATUN TÜRBES‹ H adîka yazar›n›n: “Cami-i mezbure karîb flahraha nâz›r türbesi ve ittisâlinde mek- tebi dahi vard›r” dedi¤i türbe. A. Bu yang›ndan 19 se- ne sonra 1285 (1868-69) tarihinde. Bu- dibinde iken 1940 radaki flâhideler aras›nda en eski tarihlisi 1192 tarihlerinde kendi Bu iki türbenin ve tekkenin etraf›n› saran. Türbe Ka. Her taraf›n› a¤açlar ve sarmafl›klar kaplam›flt›. (1778) rakkaml›s› olup ayr›ca 13 dilimli Cel- ismiyle an›lan ¤a Camii ve Devatîzâde Mehmet Talib Efendi vetî sikkeleri de vard›r. Halk Caddesi. s. PTT binas›n›n yerinde. türbe ve mektep ile bütün bir semt olarak yanm›flt›. mektep ve türbesinin isim- leri yaz›l› de¤ildir. bugünkü flehir plân›na göre nakledilmifltir. Fakat bu eserlerin de Mimar Sinan taraf›ndan yap›ld›¤› muhakkakt›r. Göztepe Sem- p›s› Soka¤› ve Aç›k Türbe Soka¤› ile çevrili ol. s. 1266 (1850) tarihinde zuhur eden bir yang›n- da cami. yuvarlak bir tafl ile etraf›ndaki me. fiehsuvaro¤lu.

Bu durum eski mahke- tafl›n› görmüfltü. Gerçekte ise. El-muhtâcetu’l. “Küllu men aleyhâ fân” 1047 . Hüdâyî Hazretlerinin mukabele- Kad intekalet ilâ rahmetillâhi cisi Mehmed Efendi’nin zevcesi Gülsüm Teâlâ el-merhume ve kerimesi Zeyneb Hatunlar›n ruhlar›- El-ma¤firetu’s-sa’îdetu’fl-flehîde na el-Fatiha. lir ve giderini kontrol ederdi. Kaydetti¤i kitâbesi fludur: menin buradan kald›r›lmas›na kadar devam et- mifltir.merhame Gülfem Hatun Mehmet Efendi Hüdâyî Tekkesi’nin ge- bint-i Abdullah. Gülfem Hatun’un ölüm 1050 (1640). Nakiller aras›nda flu tafllar vard›r: miinin k›ble taraf›na nakledilmifl bulunan flâ- hide dikildi. 969 (1561-62) Cadde üzerindeki türbesinin önü. Bu görevi Sene 1069 yapana mukabeleci denirdi. Üsküdar Türbeleri se ile türbe tamir edilmemiflti. bu türbeyi ve kabir risinde bulunuyordu. 1940 tarihlerinde ç›nar›n di- s›ras›nda da kabir tafl› kaybolmufltu. Gülfem Hatun taraf›ndan dikildi¤i söylenen flimdiki ulu ç›nar a¤ac›n›n yan›na. Üs- ne bir türbe yap›lm›flt›. Hüdâyî Hazretleri’nin mukabe- tarihi unutuldu¤u için yanl›fl olarak 1069 lecisi Mehmed Efendi’nin ruhuna el-Fa- (1658-59) tarihi yaz›lm›flt›r.1045. binden kald›r›larak flimdiki yerine yani. Bu uzun zaman Kabir son olarak. Sâhibetü’l-hayrat sa’îde flehîde Gülfem Hatun fî sene tis’a ve sittîn ve tis’a mie (Gülfem Hatun Camii bahsine bak›n›z. Hadîka yazar› Ayvansa. vaktiyle ar- tarihinde Kanunî Sultan Süleyman taraf›ndan zuhalcilerin istek sahiplerinin arzular›n› dile öldürtülünce bu yere gömülmüfl ve sonra üzeri. bugün ca. getirmeleri için topland›klar› bir mahaldi. küdar fier’iye Mahkemesi bu türbenin biraz ile- rayî Haf›z Hüseyin Efendi. Gülfem Hatun. Kitâbesi fludur: tiha. cami- inin k›ble taraf›na nakledilmifltir.) 969 Gülfem Hatun Türbesi. Üzerine. 555 .

karfl›s›nda ise Zincirli Kuyu Tekke- si ismiyle de bilinen Halim Gülüm Dergâh› bulunuyordu. sebil. lame demirler aras›na gerilen çevirmektedir. Bu silmenin örneklerini. Ahmet Çeflmesi’nde ve K›- s›kl› Çeflmesi’nde de müflahade etmekteyiz. ‹kisinin de arka taraflar›na zarif. Sultan III. sol taraf›nda mu- vakkithane ve hazîre. flad›rvan ve cümle kap›s›n›n etraf›nda gördü¤ümüz gibi. kemer iç- leri dilimli. dökme sanat›n›n en güzel örnekleridir. Genifl. Lâle Devri baflmima- r› Mehmet A¤a taraf›ndan yap›lm›flt›r. gerek dö- küm ve gerekse motifleri bak›m›ndan. çepeçevre istalaktitli bir silme Bu aç›k türbeyi. Valide Sultan’›n yüksek. Türbe. çeflme- Valide Sultan Türbesi. Kubbe ete¤ini. Her Gülnufl Emetullah iki tafl›n üst taraf›na yap›lan sorguçlar. Türk bir tel kafes örtmektedir. fiebekeler çiçek. iskele meydan›ndaki III. istiridye kabu¤u fleklin- de mihrapç›klar ve kabartma flekiller vard›r. Türbenin sa¤ taraf›nda sebil. 556 . Kubbe ete¤inin iç taraf›nda nefis bir hat ile Ayet-el Kürsi yaz›l›d›r. Bu sütun ve ki- Gülnufl Emetullah rifllerin üzerine. sindekinin ayn›d›r. ihtiflaml› kabir tafllar›n› havi mezar› bulunmaktad›r.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar GÜLNUfi EMETULLAH VAL‹DE SULTAN TÜRBES‹ T ürbe. Ayak tafl›. Bu flebekeler. çeflme ve flad›rvan›nda oldu¤u gibi. Hakimiyet-i Milliye Caddesi üzerin- dedir. arkas›nda hünkâr mahfi- li ve cami. uzun servi ka- bartmalar› yap›lm›flt›r. Bu efl- siz flaheser türbenin içinde. daha yap›lm›flt›r. pirinç flebekedir. Bâ- nisi. sekiz yüzlü olarak tamamen mermerden yap›lm›flt›r. aln› düz. yaprak ve geometrik flekiller- le bezenmifltir. cami külliyesinin çeflme. Bafl ve ayak tafllar›nda. Bu kafl kemerlerin iç taraflar› yine pirinç flebekedir. türbeyi daha görkemli göster- Valide Sultan mesi için kesme mermerden ikinci bir kemer flâhidesi. vazo içinde çiçek motifleri ile bezenmifltir. Pirinç flebeke bir kap›dan türbeye girilir. Ahmet’in annesi Gülnûfl Eme- tullah Valide Sultan’d›r. Köflelerine yerlefltirilen sekiz mer- mer sütunun aras›. Sütun bafl- l›klar› istalaktitlidir. Yeni Cami Külliyesi ile beraber 1708-1711 tarihleri aras›nda yapt›r›lm›flt›r. yekpare bir mermer kirifl veya ke- mer sütunlar› birbirine ba¤lar.

Hasbahçe’ye. fla. 75 yafl›nda oldu¤u halde. Mezar›n›n bafl ve ayak uçlar›na bi- “Padiflah›m›z›n annesi Gülnûfl Valide Sultan. Alay Köflkü’nden kald›r›ld›. Arapça bir kitâbesi vard›r. F›nd›kl›l› Mehmet A¤a’n›n ler. HACI AHMET PAfiA TÜRBES‹ ri gelen memurlar›n kat›ld›klar› bir törenle Darü’s-saâde’de. m› Vezir Kürt Mehmet Pafla ile flehrin ileri ge- len kiflileri taraf›ndan. ‹stanbul’daki vezir- d›rvan avlusuna aç›lan sol yan kap›s› üzerinde. 557 . 4/5 Kas›m 1715). saat 9 sular›nda. Valide Sultan’›n cenazesi Davut linde. Topkap›’dan flehre girerek So¤ukçeflme Kap›s›’ndan (Gülhane Park›’na girilen kap›) Valide Sultan Edirne’de vefat etmifltir. ci vezir Kürt Mehmet Pafla’ya teslim edildi. Tezkiretü’l-Ebniye’de “Üsküdar’da Hac› Pafla Ertesi Perflembe günü (7 Kas›m 1715). Alt›nda 1127 Pafla Saray›’na getirilmifl ve ‹stanbul Kaymaka- tarihi yaz›l›d›r. Üsküdar Türbeleri Bafl tafl›nda ta’lik yaz› ile yaz›lm›fl 11 sat›r ha. baha kadar bafl ucunda Kur’an okunmufltu. oradan da Yal› Köflkü’ne (Sirke- ci araba vapurlar›n›n az ilerisinde idi. bir arabaya konularak vasiyeti üzerine ‹stan- bul’da. Do¤anc›lar Meydan›’ndaki Çak›rc›- bafl› Hasan Pafla Camii’nin kuzeyindedir. Padiflah›n emri üzerine bir saltanat kay›¤›- Nusretname adl› eserinden al›nm›flt›r: na koyarak Üsküdar’a geçirdiler ve an›lan yere defnettiler. ‹mzas›n›. orada karfl›lanm›fl ve sa- Türbenin ve camiin kitâbeleri. ruhunu teslim etmiflti. Mimar Sinan taraf›ndan yap›lm›flt›r.) du.” (Yeni Valide Camii bir süreden beri yata¤a düflmüfl hasta yat›yor. Hac› Ahmet Pafla Türbesi. ler. rer mermer tafl diktiler. Nihayet bu sal› gecesi (7/8 Zilkade 1127. Cenazesi bütün vezirlerin. yats› vakti. girilir. bahsine bak›n›z. Hezârfen Meh. ulema ve fleyh efendiler cenazeyi oradan ki ayetin alt›nda görmek mümkündür. tesi mübarek cuma günü. Ramazano¤lu Soka¤›’na aç›lan avlu kap›s›ndan deki üstü aç›k türbeye defnedilmek üzere. ikin.) getirdi- Afla¤›daki sat›rlar. ulema ve fleyh efendilerle ile. Er- met Efendi taraf›ndan yaz›lm›flt›r. ald›lar. Üsküdar’da yapt›rd›¤› cami bahçesin- T ürbe. akflam Türbesi” ad› ile kay›tl›d›r.

dar’da bina olunan Hac› Pafla Mescidi” diye ad› geçti¤i halde darü’l-kurrâs›’ndan bahis yok. ‹ç alt diyor. türbenin tafllar›. Bu ikinci türbe. Türbesi önündeki mii karfl›s›ndaki hamam› 993 (1585) tarihinde y›k›k türbesi. 1310 (1892) tarihinde Hüse- tur. Sonradan y›k›lan R›za Pafla’n›n. karfl›s›na nakledilmifltir. bânisi bundan bir kaç sene sonra Türbenin yap›m› s›ras›nda kap›s› üzerine yer- Yan›nda o¤lu vefat etmifltir. sene 1001 (1592-93) tari. Çak›rc›bafl› Ca. bina olunup. citlerinden Hac› Pafla Mescidi en seçkinidir” alt› mermer sütun üzerine oturtulmufltu. türbe y›k›ld›- fiehremini ‹smet yazmad›¤› halde Vefeyât adl› eserinde: “Vüze. yazar›. Hadîka yaz›l›d›r. Kas›m 1895 tarihleri aras›ndaki Adliye Naz›r- Adliye Naz›r› Hüseyin l›¤› zaman›nda yapt›r›lm›flt›r. 12 May›s 1890 / 6 mam›flt›r. esas türbe ki- hinde hulle-pûfl-› na’îm olmufltur. etrafa da¤›lm›fl olarak dur- Hac› Ahmet Pafla be-i mahsûsas›nda medfundur. Esas türbe kap›s› önünde ikinci bir türbe daha Evliya Çelebi. Hadîka yazar› da bu isimle bir mescit yaz. tür.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Evliya Çelebi’nin meflhur Seyahatname’sinde Ahmet Pafla’n›n hicrî 1001’de vefat etti¤ini “Hac› Pafla Darü’l-kurrâs› ve Türbesi” diye ismi belirtmifltir. radan iken hil’at. Haf›z Hüseyin Efendi “Hac› Ahmet Pafla. Burada vefat tarihini lefltirilen H. Kitâbe. d›fl yüzü ve kubbesi mermer ile örtülmüfl idi. Çelebi’nin. Sicill-i Osmânî’de ise 996 (1588)’de vefat etti¤i Hac› Pafla Darü’l-kurrâs› dedi¤i binaya. ¤› s›rada ‹zmirli Ali Pafla Türbesi’nin kap›s› Bey’in kabri vard›r. 1310 tarihli kitâbe. bu yap›n›n oval biçimdeki kubbesi dört köfle.” diyor. Bu türbe ile bir ba¤lant›s› bulunmayan mescidi oldu¤unu söylüyor ve “Üsküdar mes. Hac› Ahmet Pafla’n›n bir de vard›.” diyerek tâbesinin bir efli olup Hattat Sami Bey taraf›n- 558 . Ayr›ca bu yerde bir de “Hac› Pafla Sara- y›”n›n bulundu¤unu belirtmifltir. Çak›rc›bafl› Hasan Mektebi diyor. yapm›fl oldu¤u mescidler say›l›rken “Üskü. maktad›r. Tuhfetü’l-Mimarîn’de Mimar Sinan’›n duvarlar› kesme tafl ile kapl› bulundu¤u halde. geçer. yin R›za Pafla taraf›ndan.

Hiç birinin ve Farsça fliirleri ve kitaplar› vard›r. r›nda bulunmufl ve kitap merakl›s› olarak ta. 1913’te ‹stanbul milletveki. Bu s›rada esas türbe de onar›l. Yaln›z döflemeler çürümüfltür. Tamamen kesme tafltan yap›lan türbe. altta olanlar› düz mufl ve 1282 (1865) senesinde vefat etmifltir. Rama. hi ç›kar ki. ayr›ca sekiz yüzlü bir kasna¤a oturtulmufltur. dört köfle flâhideler üzerinde örfî destarlar bu- n›nm›fl de¤erli vezirlerdendi. Lâhitler küçüktür. ‹smet Bey. c› Pafla “Kendi destiyle kodu türbesinin bünya- li olmufl ve bir sene sonra da ‹stanbul Vali Ve. lardan biri. Kitâbede tarih yoktur. üstte olanlar› kemerli. Hüseyin R›za Pafla’n›n babas› ‹smet Pafla. Yaln›z son tarih m›sra› Do¤anc›lar Camii met Bey ile babas› Hüseyin R›za Pafla gömülü. Camiin sahibi fiemsi Ahmet Pafla taraf›ndan yaz›lm›fl- üzerinde bulundu¤u yan sokak hâlâ. Bir hafta sonra denizde bulunan Kitâbe. Derler idi Hac› Ahmet Pafla an›n ad›n Ahmet Pafla Türbesi kitabesi. türbesi- killi¤i ile ‹stanbul fiehreminli¤i’ne atanm›fl. yerdedir. Arapça lunmaktad›r. zünde. Kap›- m›sral› flu kitâbe bulunmaktad›r: n›n iki taraf›nda kitap dolaplar› vard›r. Her yü- run’dan yetiflmifltir. tek zano¤ullar›ndan Necip Bey’in o¤lu olup Ende. fiam Beglerbe¤isi olan o nesl-i Halid Türbenin etraf› mezarl›kt›r. (fiemsi Pafla Camii bahsine bak›n›z. Buradaki en eski Kendi destiyle kodu türbesinin bünyad›n tarihli kabir tafl›. Bu iki kabrin bugün yaln›z kaideleri kal. ebced hesab›na vurulunca 984 (1576-77) tari. Bilmek istersen an› fiemsî didi târîhin m›flt›r. beyaz ve k›rm›z› renk- li mermerle örülmüfltür. Hac› Ahmet Pafla’n›n akrabas› ve cami cesedi babas›n›n yan›na gömülmüfltür. Ahmet Pafla’ya aittir. kubbeli olup sa¤›rd›r. Ha. Ramaza. Sanduka- nan yere gömülmüfltür. Adliye ve Evkaf Naz›rl›kla. t›r. Bunlar Ahmet (1904) tarihinde vefat ederek yukar›da aç›kla. Sekiz yüzlüdür. ikisi ahflap sanduka fleklinde olup di¤er ikisi mufl. Türkçe. kiriflli pencereleri vard›r. mermer lâhittir. O devrin simgesi olan ince. Burada. 1322 üzerinde yaz› ve tarih yoktur. bu. Kap›n›n üzerinde iki sat›r üzerinde dört maktad›r. Bir çok valiliklerde bulun. türbenin yap›ld›¤› tarihtir. hazîresinde ve dür. fa. m›flt›r. valiliklerde. Üsküdar Türbeleri dan yaz›lm›flt›r. Ramazano¤ullar›’ndan fiehremini ‹s. Kap› söveleri mermer. 1838’de ‹stanbul’da do¤. Pafla’n›n çocuklar›na ait olmal›d›r. Türbenin içinde dört kabir vard›r. d›n” m›sra›ndan da anlafl›laca¤› üzere. ni hayatta iken yapt›rm›flt›r.) no¤lu Soka¤› ad›n› tafl›maktad›r. Kubbe. Mustafa Bey’e ait olup 1010 559 . Türbenin duvarlar›ndaki kandillikler hâlâ dur- dir. Türbe kap›s›n›n kemeri. Bunlar›n Hüseyin R›za Pafla. kat 1917 y›l›nda bir kazaya u¤rayarak denize düflmüfltür.

) Konya valisi. 1/204. Arfl. O Günden Bu Güne. Vak›flar Der. 229) yap›s› bir camii ve mektebi. Pafla. Arfl. s. R. Jandarma Kumandanl›k binas›n›n sa¤ (‹nal. 2/333) (‹slâm Ans. Meflhur adamlar. 9/612) (A. Türk Meflhurla- r›. ‹sfendiyaro¤ullar›’ndan Ayad’›n o¤lu Reflid Bin Ayad ile evlendirilmifl olup K›z›l Ahmet Pafla ahfad›ndand›r. Dan›flman Türk- Murat’›n has nedimi idi. Öztürk. iki defa sine bak›n›z. Ziyao¤lu. Meriç. Gövsa. s. Son Sadrazamlar. rumdad›r. No:12939-18380) (Osm. VI. 206) (M. Tahir. s. Osmanl› Müellifle- bu da padiflah ile beraber ava giderdi. Vefat›nda yafl›n›n çesi. Camiin k›ble taraf›ndaki mezarl›k. dahi bir cami ve mektebi. Devletler ve lu Mahmut Bey’in de Dimetoka da bir tekkesi Hanedanlar s. (Tunuslu Mahmud Ayad Pafla Köflkü bah- mifl sonra s›ra ile Büyük Emirahur. Öztuna. Mimar Sinan. N. Bir kaç lâhit da¤›lm›fl du. Sultan II. ayr›ca Düzce’de (Osm. Dan›flman taraf›ndaki park›n yerinde yak›n tarihe kadar Türkçesi. Rumeli Beylerbeyi ve fiam valisi olmufltur.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar (1601-2) tarihlidir. Haz. tur. Pakal›n. Fatma Han›m’›n k›z› Nafia Han›m. 2/230) (M. Zorlu. fiemsi ve bu izdivactan Mehide adl› bir k›zlar› olmufl- Ahmet Pafla’n›n amcas›d›r. s. 560 . ruluflu. 5/2217) (‹nal. 1517) (Naimâ Tarihi. (Gezi Notu) (Sicill-i Osmânî. vard›. Adana bölgesinde hüküm vansarayî. s. 1) Türkmenleri’ne mensuplard›. c. Evkaf Defteri II. Evkaf-› Hümayun Nezaretinin Ku- bir Türkmen Mezarl›¤› vard›. Enderun’dan yetifl. Gövsa. Maliye Naz›rlar›. R›za Pafla’n›n kerimesi. 323) (Beyhan Erça¤. Mehmet Pafla) (V. 825) Halil Pafla Türbesi. babas› ‹sfendiyaro¤. s. i/2) (Y. ‹stanbul Kad›lar› sürmüfl olan bir Türk hânedan›d›r. 50) kap›s›. Selim’in ve Sultan III. 43) (R. Meflhur Tunuslu Ahmed Bin Hac› Ahmet Pafla. 3/204 ve 3/473 ‹smet ler’den bir k›sm› Üsküdar’a yerleflmiflti. Bu Türkmen. Mimar Si- Hac› Ahmet Pafla’n›n Kayseri’de Mimar Sinan nan’›n ‹nfla Etti¤i Türbeler. 2/173 ve 5/69) (M. Üç Ok fiehreminleri. türbenin etraf›na nakledilmifltir. Vefeyât. 19/66) (Abdullah Kuran. 195-329) (A. fiemsi Pafla gibi (Hadîkatü’l-Cevâmi. 4/1364) (Ay- Ramazano¤ullar›. Evkaf ‹dareleri Katalo¤u. ri. s. Kaynaklar: (Evliya Çelebi Seyahatnamesi. Mimar Sinan’›n Hayat›) 100’ü geçti¤i rivayet olunur. Vak›f Haftas›.

Alt pencereler mer- di¤eri Hüdâyî Tekkesi fleyhlerinden olan Ab.üstte üç. deki sandukalar yok olmufltur. sol taraf›ndaki cephede -ki bu asl›nda si’nde oldu¤u gibi üç lâhit vard›r. Üst pencereler ise siv- Efendi’nin o¤luna aittir. Abdülhay Efendi’nin vefât›na flu tarih düflürül- müfltür: Tek sa¤›r kubbesi sekiz yüzlü bir kasna¤a. Di¤er o¤lu Ebubekir Bey’in. Biri. flekilli olup Halil Pafla Türbesi kap›s›ndan ayr› özelliktedir. hangi Halil Pafla Türbesi’nin cephesidir. tarihte vefat etti¤i bilinmeyen Mahmut Bey’e. Kap› önünde kes- metafl alçak bir duvar vard›r. me dolap. ba- bas›n›n türbesinde gömülü oldu¤u rivayet edi. üçüncüsü ise Abdülhay dikdörtgen fleklindedir. cephede alt üst üçer. Türbenin zeminine alt›gen tu¤la döflenmifltir. Dört taraf›nda düz (1705-6) tromplu küçük yar›m kubbecikleri vard›r. Bu üç lâhdin üzerin. Üsküdar Türbeleri HAL‹L PAfiAZÂDE MAHMUT Soka¤a nazaran fevkânî olan Mahmut Bey Türbesi’ne avluya aç›lan mermer söveli ve ke- BEY TÜRBES‹ merli bir kap›dan girilir. cere. altta bir pencere vard›r. mer söveli ve klâsik demir parmakl›kl› olup dülhay Efendi’ye. ri kemerlidir. sa¤ taraf›ndaki cephede altta iki gömme dolap. Mer- mer alemi k›r›lm›flt›r. maktad›r. Bunun y›k›lm›fl bulunan revak›n sütun kaidesi oldu¤u san›l- Mahmut Bey. üstte iki pen- Mahmut Bey Türbesi’nde de Halil Pafla Türbe. Halil Pafla Türbesi ve sebili. Söveleri geometrik A ç›ktürbe Soka¤› ile Aziz Mahmut Efendi Soka¤›’n›n birleflti¤i yerde ve Halil Pafla Türbesi’nin sa¤ taraf›ndad›r. lundan biridir. Kap›n›n sa¤ taraf›ndaki cephede altta iki göm- lir. Sadrazam Halil Pafla’n›n iki o¤. Kitâbesi yoktur. 561 . kas- nak da karfl›l›kl› iki ana duvar ve iki tu¤la ke- “K›la Abdülhay sana Hakk rahmeti-1117” mer üzerine oturtulmufltur.

Bu çerçevenin üst k›s- m›. yaslanm›fl olup. 562 . üstte bulu. Musikiyi.) Üsküdar’da do¤an ve yaflayan fieyh Abdülhay Efendi’nin torunu Üsküdarî Molla Mehmet Efendi’nin de bu türbede gömülü bulundu¤u sa- n›lmaktad›r. b) Mahmut Bey Türbesi. büyük kad›l›klar- da bulunmufl olup iyi bir hânende ve bestekâr idi. a) Halil Pafla Türbesi tamamen kesme tafltan nan türbe. Halil Pafla Türbesi’ne Bey türbeleri. Bunu do¤rulayan kan›tlar flunlard›r: ki kufl evleri k›r›lm›flt›r. n›z sokak taraf› kesme tafl ile kaplanm›flt›r. yap›ld›¤› halde. Üst iki köflesinde. (Sadrazam Halil Pafla Türbesi bahsine bak›n›z. iki taraftan k›sa konsollarla d›fla ta. Mahmut Bey Türbesi’nin kubbesi üzerine oturdu¤u kemeri alt›nda kalm›flt›r. Türbenin alt kaidesi soka¤›n kavsine uyduruldu¤undan. Mahmut Bey Türbesi’nin alt kaidesinin Halil Pafla Türbesi ile beraber yap›lm›fl oldu¤unu tafl ba¤lant›lar›ndan anl›yoruz. 1730 tarihlerinde vefat etmifltir. ilâhî besteleri ve fliirleri bulunan büyük babas› Abdülhay Efendi’den ö¤rendi¤i söylenir. iki s›ra tu¤la ve bir s›ra kesme tafltan yap›lm›fl. Mahmut Bey Türbesi’nin yal- fl›r›lm›flt›r. Halil Pafla ve Mahmut Türbenin arka cephesi ve kubbe kasna¤› ise. t›r. tafl ba¤lant›s› yoktur. c) Halil Pafla Türbesi’nin Mahmut Bey Türbe- si’ne bakan cephesinde bir çerçeve içinde bü- yük bir pencere vard›r.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Halil Pafla Türbesi. Türbenin sokak taraf›ndaki cephesi tamamen Gösterdi¤i mimarî özelliklerden de anlafl›laca¤› kesme tafl ile kaplanm›fl olup iki köflesine birer üzere türbe. Halil Pafla Türbesi’nden sonra ya- kabartma sütun yap›lm›flt›r. Mehmet Efendi. p›lm›flt›r.

tekke mescidinin alt›ndaki bir oda türbe hali. türbe. (Haflim tekkenin abdest kimsenin sandukalar› vard›.) T ürbe. Mehmet Emin Efen- di’nin. Vefat tarihi bilinmeyen. rinden Ali Efendi’nin. iki fener. Celvetîlik’ten ayr›l›p Bektâflî ba- bas› oldu¤u için babas› fieyh Yusuf Nizamed- May›s 1326 (1908) tarihinde vefat eden Ah. bugün arsa halinde bulunan türbede. bir 99’luk tesbih ve bir kaç levha gö- EFEND‹ TÜRBES‹ ze çarp›yordu. Toptafl› Caddesi’ne aç›lan. ‹brahim Zihni Efen. birleflti¤i yerde idi.) 563 . Bugün. Vefat tarihi bilinmeyen. tekke ve ç›kmaz sokak mevcut HAfi‹M BABA TÜRBES‹ de¤ildir. Camii bahsine bak›n›z. 1197 (1783) tarihinde vefat eden Bektâflî fley- hi Haflim Baba medfundur. Haflim Baba Türbesi met Ferit Efendi’nin. (Bu tekke bahsine bkz. K›zlar A¤as› Ç›kmaz› üzerinde ve Hallaç Baba Sa’diyye Tekkesi’nin avlu kap›s› yan›nda idi. yeni aç›lan Toptafl› Bulvar› sebebi ile y›kt›r›ld›. ve solundaki Fevkânî olan ve semahane olarak kullan›lan çeflme harabesi. Baba’n›n öz geçmifli için Band›rmal› Tekkesi mahalli idi. ‹nadiye Semti’nde ve bu isimle bili- nen meflhur tekkesinin alt›nda ve Gündo- ¤umu Caddesi ile ‹nadiye Mezarl›k Soka¤›’n›n Türbede. Üsküdar Türbeleri HALLAÇ BABA VEYA GAN‹ Harap ve çat›s› çökmüfl olan bu türbede ayr›ca. 1972 tarihinde. din Efendi’nin türbesine gömülmemifltir. Haflim Baba. 1901 tarihinde vefat eden. Çeflme ayn› zamanda di’nin ve kim oldu¤u bilinmeyen bir ne getirilerek buraya defnedilmifltir. bu tekkenin fleyhle. Yeri. Hallaç Gani Efendi’nin. T ürbe.

Bu aç›k türbe. “Bismillâhirrahmânirrahîm. Türbe iflte bu camiin yan›nda idi. Karfl› sayfada 1595) Kanunî devrinde (1520-1566) yapt›rm›fl Haydar Baba Türbesi oldu¤u ve sonra kendi ad› ile an›lan ‘Hadâik-i içinde Halit A¤a Sultaniye’ den alm›flt›r. Mehmet Efendi’nin. Haydar Pafla’n›n (öl. Burada yatmakta bu- lunan Abdullah Baba’n›n ve Haydar Baba Haz- retlerinin ruhuna Fatiha” Haydar Baba Türbesi. Bu padiflah bahçesinin ortas›nda. Gayet bak›ml› olan ve üzeri bir demir ka- fes ile örtülü bulunan türbenin girifl kap›s› üze- rinde yeni yaz› ile. Haydar Pafla Camii ismiyle an›lan bir camii vard›. türbede medfun olan kifli. kitabesi. 564 . Abdullah isimli bir zatt›r. Haydar Baba Türbesi ad›yla bilinmesine ra¤men. ad›n› yine bahçeyi yapt›ran›n isminden alan.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar HAYDAR BABA TÜRBES‹ Haydar Baba Türbesi. Karfl› sayfada Haydar Baba Türbesi içinde Abdullah Baba flâhidesi. halk aras›nda. Türbe yak›flt›rma ad›n›. eski Haydarpafla Mesiresi’nde ve flimdiki Haydarpafla tren istasyonunun he- men arkas›nda demir yollar› aras›ndad›r. T ürbe.

Buradaki kitâbeler de yanl›flt›r. Üsküdar Türbeleri diye yaz›l›d›r. Abdülmecit Han Çeflmesi bahsine bak›n›z. Hoca Mikail’in mermer sandukas› bugün de mevcut olup yar›ya yak›n topra¤a gö- mülmüfltür.) le maruf bir zat. (A¤a için. Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi. Yâ Hû merhûm ve ma¤fûrleh lâ-mevtî Abdullah Baba’n›n ruhuna / el-Fatiha 1282 (1865) diye yaz›l›d›r. Türbe. H‹MMET DEDE TÜRBES‹ T ürbe. Sandukan›n üzerine de 13 dilim- li bir tarikat sikkesi konmufltur. kendi için vefat›ndan önce ha- Türbenin ortas›nda beton bir sanduka ve bu z›r eyledi¤i kabrinde medfundur. gayet harap bir durumda iken. Hoca Mi- kail bin Mahmud fiirvanî adl› zat›n kabri kar- fl›s›nda idi. 2/241) (Gezi Notu) (Konyal›. Kap›n›n yan›ndaki mermer kitâbede ve iki sa- t›r halinde: “Sâhibu’l-hayrat darü’s-saâdetü’fl-flerife a¤as› Hazreti Halid A¤a. eski Taflç›lar Camii k›blesi yönünde ve köfleye yak›n bir yerde bulunan. (Haydar Baba’n›n kimli¤i için Haydar Dede Mescidi bahsine bak›n›z. bu cami yak›n›nda bir çeflmesi ve namazgâh› ve ayr›ca Kad›köy’de Halit A¤a Soka¤› üzerinde 1209 (1794-95) tarihli güzel bir çeflmesi vard›r. 1955 ta- rihinde flimdiki flekliyle onar›lm›flt›r. Karacaahmet Camii yerinde bulu- nan. Hadîkatü’l-Cevâmi adl› eserinde Hüseyin Efen- di flu bilgiyi vermektedir: “Bu camiin karfl›s›nda Himmet Dede denmek- 565 . Halid A¤a’n›n.) Merhum Konyal›. Üsküdar Tarihi 1/358. Haflimî. Haydar Baba Türbesi ile Haydar Dede Mescidi bahislerini biribirine ka- r›flt›rm›flt›r. 1211 (1796)” diye yaz›l›d›r. vefa- sandukan›n ayak taraf›ndaki yuvarlak mezar t›na bu tarihi demifltir: tafl› üzerinde de.

Selim. Karacaahmet Mezarl›¤› fiehitlik Camii’nin Pafla sülâlesinden Murtaza Bey’in 1339 sol taraf›na ve 30 ad›m ilerisine nakledilmifltir. Merâk›d adl› eserinde diyorki: Himmet Dede Hazretleri. 2/177-178) Himmet Dede Türbesi. Valide-i Atik Camii “fiehidlik Mescidi civar›nda. fiehidlik Türbe- Dergâh›’nda oturur iken vefat etmifltir.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Kudve-i ehl-i safa Hazreti Himmet Dede kim Himmet Dede Hazretleri’nin kabridir. Yuka- r›da yaz›lan kitâbe bugün mevcut de¤ildir. Sultan Murat’›n Üsküdar’a geçmesi ile baflla- m›fl ve 24 Aral›k 1638 tarihinde de son bul- 1917 tarihinde dikilen sütun fleklindeki flâhi. demir par- icap etmifl ve bu aç›k türbe büyük bir merasim. Hakk› Bey. 2/223) (‹. Dan›flman Türkçesi. demir parmakl›k ile çevrilmifltir. 566 . 1336 (1917) tarihinde.” Bu tafl bugün mev- cut de¤ildir. Etraf›. s. mufltur. Kad›köy-K›s›kl› Tram- vay yolu yap›l›rken. dar› ünvaniyle müstahdem iken vefat eden Ba- zâde Emnî Çelebi flu tarihi söylemifltir: labanî du’â-gû-y› flehir fieyh Hasan Hüsnü Efendi ‹bn-i Ali Pafla medfundur. Hadîka yazar›n›n verdi¤i 1041 tarihi yanl›fl ol- kiden mermer bir levha halinde demir par. Sene 1052 ‹tdirüb lah-i hayat›nda mezar›n› bina (1642). desi üzerinde flu yaz› vard›r: Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi. Merâ- Yâ Latîf. k›d-› Mu’tebere-i Üsküdar. “Yanya eflraf›ndan Koca Arslan le. mevcut yolu geniflletmek Himmet Dede kabrinin yan›nda. Hakk›. 1347 (1928). (1920)” tarihli kabri vard›r. Fâtih-i Ba¤dad Sultan Murad Han-› râ. “Himmet Efendi oldu dâr-› bekaya âzim” Nam›na mezar tafl› vard›r. Nakli 24 Muharrem 1336 (9 Kas›m Hâflimî dâî didi merkadinin târîhin 1917) Can ile meflhed-i Himmet Dede’ye eyle du’a 1041 (1631) ‹. 53-54) (Evliya Çelebi Seyahat- bi’nin Alemdar› kutbü’l-ârifîn fleyhü’l-mücahidîn namesi. Es. makl›k içinde. mal›d›r. Ba¤dat Seferi. 8 Nisan 1638 tarihinde makl›¤›n üzerinde idi.

hemen ya. Üsküdar Türbeleri ‹S‹MS‹Z TÜRBE ait oldu¤u belli de¤ildir. E skiden Ahmediye Meydan›’nda ve tahmi- nen Üsküdar Postahanesi’nin sol taraf›nda bulunan türbe. 567 . ‹simsiz Türbe’nin arkas›na nakledilmifltir ki. flimdi Üsküdar Pasaj›’n›n bulundu¤u yerde mevcut olan fieyh Mehmet Tâlib Efendi Camii karfl›s›nda. desi’ nin sol köflesinde bulunan hazîresi de bu n›ndaki mermer Pirinççi Çeflmesi de nakildir. ‹simsiz Türbe. Aç›k türbe içindeki mücevvezeli lâhdin kime ‹simsiz Türbe. bilinmeyen bir tarihte Ahme- Bu nakil s›ras›nda. resimde de görülmektedir. ‹simsiz Türbe önüne yap›lan nakil fieyh Mehmet Talip Efendi Camii hazîresidir. yani Halk Cad- diye Camii önüne nakledilmifltir.

Meflayih-i tarikat-i Halvetiyye’den s›’n›n sol taraf›na nakledilerek monte edilmifl. Demir bir kap›dan ‹skender Baba Türbesi’ne girilir. Bunlar üst üste yerlefltirilmek suretiyle bir du- var oluflturulmufltur. Efl-fleyh el-hâc Abdurrahman Efendi ibn-i Efl-fleyh Mehmet Efendi ruhuna Fatiha Hadîkatü’l-Cevâmî yazar› ‹skender Baba için flu 1124 bilgiyi vermektedir: Bafl tafl›ndaki kitâbesi ise fludur: “Kaymakç› Tekkesi bânisi.” Cem ide Piri Hüdâyî ile Cennet’de Hudâyî flâhideler. mermer söveler ve bu söveler üzerindeki demir n›n medfun bulundu¤u Hatibzâdeler Türbesi parmakl›k yuvalar› bugün de görülmektedir. ‹çeride üç ahflap sandu- ka vard›r. A¤ahamam› ad›yla bilinen semtte. Biri fieyh Abdurrahman Efendi’ye li. 1262 (1848) tarihinde vefat eden fieyh Mehmet Sad›k Efendi’ye aittir. Etra- T ürbe. Öndeki çok büyük olup ‹skender Ba- ba’ya. Y›k›lm›fl bulunan duvar›n artan bakiyeleri ve z›n› k›ld›ran ‹brahim Efendi’nin ve çocuklar›. ile ünlü ‘menzilhane’ bulunuyordu. Bu birinci türbede iki ka- Türbe kap›s› yan›ndaki 1141 (1728-29) tarih. Yeniçeri Efendisi ‹skender Baba Mehmet Efendi’dir ki. di¤eri. Mermer yüzü. Sadrazam Damat ‹brahim Pafla Çeflmesi’nin ait olup ayak tafl› üzerindeki kitâbesi fludur: bugün yaln›z haznesi kalm›flt›r. ‹stanbul’un Fet- hi’nde ilk hutbeyi okuyan ve ilk Cum’a nama. Dönmedolap Sokak ile Gündo¤umu Cad- desi’nin birleflti¤i yerde ve meflhur Kaymakç› f›n›n kesmetafl bir duvar ile çevrili oldu¤u ve bu duvar üzerinde kemerli bir kap›s›n›n ve mermer söveli klâsik topuzlu demir parmakl›k- Tekkesi’nin k›blesi taraf›ndad›r. örtülü imifl. Kitâbesi yoktur. Bunda ârâm eylemek itmez tasavvuf-› âflikân ‹skender Baba Türbesi’nin 1548 tarihinden Bu güzergâh-› fenâdan geçmede flâh ü gedâyî Nâ-bergâh kurb-i Rabbani’ye buldukda vusûl Tekye-gâh-› asr›nda kalmad› hiç hûy ü hây Gûfl›na erdikde emr-i “‹rciî” bin can ile Asitan-› Hazreti Mevlâ’ya oldu hem-sâye Didi bir yâr-› s›ddîk› fevtine târîh içün Eyliye Kaymakç›zâde gülistân-› kabrini cây 1224 (1809) Silindir fleklindeki di¤er kabrin flâhidesinde yaz› ve tarih yoktur. dan evvel. Can gibi gözden nihân oldu cihândan çekdi pâyi Kaymakç› Tekkesi fiyeden (tasavvuf ehli fleyh) ‹skender Baba Heb fi’llah olub mazhar o mahbûbü’l-kulûb fleyhlerine ait medfundur. Sa¤ taraf›nda l› bir hâcet penceresinin bulundu¤u kal›nt›lar- A¤a Hamam› ve sol taraf›nda ise A¤a Camii dan anlafl›lmaktad›r. 955 (1548)’de vefat Hankâh-› âlemin bir fleyh-i kâmil-i ârif-i Türbesi hazîresinde edip orada medfundur. bir vard›r. Üçüncü sanduka mazanneden fieyh Abdurrahman Efendi’nin dervifllerinden olup k›rk sene inzi- vaya çekilip 1205 (1790) tarihinde vefat eden 568 . 1945 tarihlerinde Topkap› Saray› Ortakap›. Kaymakç› fieyh’in o¤lu ve fieyh Abdurrahman Efendi’nin babas› olup 1183 (1769) tarihinde vefat eden Celve- tî fieyhi Mehmet Efendi’ye ait oldu¤u bilin- mektedir. Türbenin ka- p›s› önünde evvelce bir türbe daha vard›. Yan›nda meflâyih-i su. Semtin en eski yap›s› olup on. bu yol üzerinde. Üzeri de ahflap bir çat› ile bulunmaktad›r.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar ‹SKENDER BABA TÜRBES‹ evvel var oldu¤u san›lmaktad›r. Bunun. Merhûm ve ma¤furunleh Kaymakç›zâde tir.

1/79) (Sad›k Vicdani. 569 . tekke olarak bahsetti¤i halde. Dikdörtgen biçiminde oldu- ¤undan çat›s›n› kal›n. Bir hava-yi sünbülî. Kuyu ise. tâflî fieyhi. ahflap çat›s› kiremit döflelidir. Türbede yak›n zamana kadar pek çok etnogra- fik eflya vard›. tekke ile beraber daha evvel Sefazâde Hac› Mehmet Efendi taraf›ndan 1800 tarihlerinde tamir edilmifltir. fiehrin en yüksek civar›nda idim. 4/276 Kaymakzâde el-hac Mehmet Efendi) krokisi. 89-90) (Ayvansarayî. göklere bafl kald›rm›fl bir da¤›n tâ tepesinde yüce bir tekke idi. 2/214) (Si. Haz. yazma) 1277 (1860-61) Bugün k›r kahvesinin arkas›nda kalan türbe- nin flâhidesine tafllar yap›flt›r›lmakta ve hâlâ zi- ‹VAZ FAK‹H TÜRBES‹ yaret edilmektedir. Evliya Çelebi’nin ismini vermedi- mazanneden ‹vaz Fakih ¤i bu tekke bir Bektâflî Dergâh› idi. Uttafl-› alem içün k›ld› hafr ile inflâ batu.” yan›ndaki ahflap türbe ve türbedar odas› 1935 tarihlerinde y›k›lm›flt›r. Büyük Çaml›ca’n›n en yüksek yeri olan yerine gelmesi için buraya tafllar atmaktad›r. Dilek sahipleri dileklerinin Türbe. Son türbedar ise. Hadîka yazar› hiç söz etmemifltir. bafl ve ayak uçlar›nda birer servi a¤ac› bulun- maktad›r. Bek- diye yaz›l›d›r. fi. Üsküdar Türbeleri Hasan Efendi’ye aittir. Türbe de. manzar hazin. ‹stanbul Tekkeleri. meflhur Seyahatname’sinde. yüzy›l›n bafllar›nda flimdiki flekliyle tamir ettirilen türbe y›¤ma moloz tafl›ndan yap›lm›fl olup. (Bu tarihte. ‹slâm Medeniyeti Mec. Hadîka’n›n müellifi Hüse- Ayak tafl›nda ise: yin Efendi’nin eserini yazd›¤› 1770 tarihlerin- de bu tekke art›k mevcut de¤ildi. Zihî bu bi’r-i latîf oldu hayrü’l-ehibbâ keler) (Hüseyin Vassaf Bey. Hasan Tahsin Baba idi. beli. Etraf›n› alçak bir duvar ile demir parmakl›¤›n çevirdi¤i bu aç›k türbenin Evliya Çelebi. Tekkenin “1957 y›l›nda Belediyece onar›lm›flt›r. Belediye bir tak›m türbeleri tamir Türbeyi ziyaret eden büyük flair Abdülhak Ha- ettirmifl ve bu arada Çaml›ca’daki Selâmi Ali mid Tarhan (1852-1937) Çaml›ca’da Bir Türbe Efendi Türbesi’ni de yapt›rm›flt›. Dört pen- cereden ›fl›k al›r. (Mir’at-i ‹stanbul. Mecmua-y› Te- kaya) (Zakir fiükrü Efendi. kuddise s›rruhunun 1944’te Bay Zeynel Alantor Evliya Çelebi. s.” Hüve’l-Bâkî Hicrî 735’te vefat eden demektedir. vakt ise flâma yakin bedar evi yok olmufltur.) adl› fliirinde bu türbeden bahseder: Türbenin yan›ndaki tekke binas› ile küçük tür. Bugün azalm›flt›r. XX. Sefa Tepesi’ndedir. Tomar-› Ziya Efendi bu mahalde pür-safâ Turuk-› Aliyye) (1256 ve 1294 tarihli Âsitânei Aliyye ve fieyh Efendi kalemden su gibi bir târ Bilâd› Selasede Kain Elan Mevcut ve Muhterik Olmufl Tek. 1630 y›llar›nda bu yerden bir taraf›ndan kabri yapt›r›ld›. Silsile. Yer semaya. Ak. Ayak ucundaki kitâ. mermer bilezikli kuyusu elan bakidir. Bafl tafl›na yeni yaz› ile: “Büyük Çaml›ca mesiresi. Üzerine hak edilen kitâbe fludur: Bundan eflâke yak›n bir yer didim. ‹skender Baba Kaynaklar: (Gezi Notu) (Hadîkatü’l-Cevâmi. Türbesi yerleflim cill-i Osmânî. ahflap bir direk tafl›mak- tad›r. bir niyet kuyusu haline gelmifltir.

‹vaz Fakih isminde bir âli- Gebze’nin güneybat›s›nda bulunan Pelekonon me vermifl ve onu her çeflit vergiden muaf tut- Ovas›’nda yap›lan savafl sonucu zaptedilmifl ve mufltu. muharebeleri esnas›nda flehid düflenlerin yol fiehrimizin ulviyet-i mevkice bir kenarlar›na gömülmesi bu yüzdendir. (1334-35) tarihi aras›nda 87 senelik bir fark maktad›r. “Y›ld›r›m Bayezid do¤anc›lar›na tahsis etti¤i Gebze. hükümle babas›n›n emrini teyid etmifltir. taraf›ndan ‹vaz Fakih’e verildi¤i ve onun da tü idi. Dar›ca. lâd›na geçmek flart›yla vakfetti¤i. Y›ld›r›m Bayezid (791-804) (1389-1402) taraf›ndan verildi¤i ve o¤lu ‹sa Bu fliirden.” kaydedilmifltir. Balc› Baba..Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Arz›n üstünde. fiehrimizde Çaml›ca en hofl tepe. ‹vaz Fakih’in sonradan Bektâflî inançlar›na göre. Eren Baba. Bûseler. O¤lu ‹sa Çelebi de hicrî 805 tarihli bir Türk Ordusu Merdiven Köyü’ne kadar ilerle. Dahilen dîvân-› iflret pür cünûn. ‹vaz Fa- lerine de resmen Bizans’› gözetlemek vazifesi kih’ten sonra buras›n›n o¤lu Ali’ye. naralarla ayfl-ü nûfl f›ndan da kabul edilmifl ve yenilenmifltir. Ali ra bunun o¤ullar› Ahmet.. Pendik. k›rk erenlerdir. sonradan siyasi durumun do¤ru olmamas› icap eder. Mahmut ve H›z›r’a Baba. Mah Baba. 730 (1329) tarihinde. Kazas›’na ba¤l› bir köy oldu¤u kaydedildikten terbiyevî bir esnaf kuruluflu olan Ahiler o ça¤. Türk öncü kuvvetleri Çaml›ca Tepele- Bir de bâb-› adem. Semerci Baba.. âgûfllar. Ayn› yaz›da. Gazi. Tavflanc›l. Bunlar yabanc› ülkelerden haber sa¤lar. Gazi taraf›ndan bir Ahi Dergâh› haline getiril- miflti. sonra. Üsküdar’›n do¤usundaki yerlerden Çaml›- pe kaleleri. Bunlar. Gözcü Baba. 730 (1329) tarihinde kazan›lan muharebe ne- Kim onun da dahilinde üç ç›nar. eski Ayasofya mütevellisi Dervifl Çelebi taraf›ndan yap›lan Kocaeli’nin Gebze Bir fütüvvet (gönüllü yi¤itlik. gizli bir örgü. Bu s›ralarda Orhan Kimse medfun olmam›fl bir makbere.. En güzel mevkide sakin türbedar. fedaîlik) yolu. Bun. Çelebi zaman›nda ve 805 (1402-3) tarihinde mad›¤›n› ve 1935 tarihinde y›k›lan yap›n›n ise yenilendi¤i de ileri sürülmektedir.. Bu dergâh›n fleyh.” miflti. Buradaki ‹mparator Av Köflkü. konulan flâhidesi üzerindeki vefat tarihinin lar›n büyük bir k›sm›. vard›r. bu köyün Çelebi Sultan Mehmet larda Osmanl›lar’›n beflinci kolu. cûfl-u hurûfl Laçin T›mar›. mevcut lâkin türbedar Do¤anc›lar›na t›mar olarak vermiflti. ticesi. fiah.. gerçek hudutlar› bilinmeyen genifl bir bölgeyi Türbe yok. Haricen dîvâr-› hayret pür-sükûn. hem-hâblar. Baba. Kartal ve Malte. türbenin 1880 tarihlerinde bulun. fakat Makber olmakt›r mukadder her yere. Osmanl› Devleti’nin ikinci hü. Buhur du¤u. “. Orhan demektedir. flimdiki ca’daki bir çiftli¤i. re gömülmesi eski bir âdettir. Laçin ismini tafl›yordu.. T›mar. Sultan Orhan devrinde (1324-1360) mecmuaya yazd›¤› yaz›da Laçin T›mar›’n›n an- ve 735 (1334-35) tarihinde vefat etmifltir. bir kümdar›.. Gezdi¤im yer onda en son mertebe. geçti¤i ve tahrir zaman›nda buras›n›n H›z›r’›n kulu Baba... Bu aç›klamalara göre. mütevelli) ev- lar ve düflman› gözetlerlerdi. sonradan infla oldu¤u anlafl›lmaktad›r. Süleyman fiah’›n Bolay›r’da. Bir f›k›h bilgini du¤u görülen ‹vaz Fakih’in flâhidesindeki 735 olan ‹vaz Fakih’in bunlardan biri oldu¤u san›l. Kartal Baba ve Çaml›ca Baba gibi kim- selerdi. Çaml›ca havalisini de içine alan. Gül Baba. Çelebi Sultan Meh- de¤iflmesi neticesinde flehid olmufllar ve bulun. sonradan gelen padiflahlar tara- Handelerle. Kitabeye göre ‹vaz Fakih. ‹stanbul’un fethi s›ras›nda ve sokak Vak›flar Genel Müdürlü¤ü’nde bulunan bir 570 . Man. daha son- verilmiflti. Sayg›yla an›lmas› lâz›m gelen bu zatlar. lam›n› anlatmakta ve bu arada da. Bu hükmün. cihânda müfltehir. Garipçe Baba. yani mezar. Büyük tarih yazar› ‹brahim Hakk› Konyal›. ri’ne kadar gelmifllerdi. Sancaktar Baba. met zaman›nda ve 822 (1419) tarihinde sa¤ ol- duklar› yerlere gömülmüfllerdi. o¤ullar›ndan Mahmut’un tasarrufunda bulun- sur Baba. tevliyeti (vak›f ifllerinin idaresi. fiehid olan kimsenin bulundu¤u ye. Akflahin ve Akdo¤an isimlerinin karfl›l›¤› olan Dahilinde âlem-i mehtaplar. Hem-dem olmufl mestler. Yörük Baba. Tuzla. Orhan Gazi zaman›nda Hereke.

Türbenin son türbedarlar›ndan olan Hasan Tahsin Baba. Üsküdar Tarihi 1/360) (Osmanl› Arfl. Mehmed Hafid Efendi. Kaynaklar: (Evliya Çelebi Seyahatnamesi. sol taraf›nda ise Hac› Ahmet Pafla Türbesi vard›r. Çelebi Sultan Mehmet (1413. ca- miin son cemaat yerine bitifliktir. vifl taraf›ndan kuruldu¤unu tahmin ediyoruz. Tekkesi adl› yaz›da. Göztepe. “‹stanbul fethinden bir ¤ümüz berat›n suretidir. takrirden de. as›r kadar evvel Çaml›ca Baba ad›nda bir der- r›’na mutasarr›f ‘kudvetü’l-meflayih’ ‹vaz Fa. Fakih ad›nda. fleyh bu büyük araziyi vakf edip. K›s›kl› tesis edildi¤ini ve sonradan da bir k›sm›n›n Er- Çeflmesi’nin ilk bânisinin de bu zat oldu¤u söy. Laçin T›mar› namiyla ‹vaz Üsküdar’a nakledildi¤ini ö¤reniyoruz. ‹stanbul Va- k›flar› Tahrir Def. l›klar› sahalar›n›n da ‹vaz Fakih Vakf›’ndan ol- ca aras›n› temlik (mülk olarak verme) etmifltir. Dan›flman Türk- çesi. ‹stanbul’da Yata¤an Mescidi bânisi ‹lyas A¤a’n›n 901 Saferi bafllar›nda (Ekim 1495) va- Baflbakanl›k Osmanl› Arflivi’ndeki tarihsiz bir ki olmufl vakfiyesinde. Laçin T›ma. tekkeye ve bânisine nisbetle isim- d›r. meni Mezarl›¤› haline getirildi¤ini ö¤reniyo- lenir. Yani bu tekke ismini kuruldu¤u tepeden alma- mara müdahale etmemesi lâz›m geldi¤i yaz›l›. Galata ve Bo¤aziçi’ne gelip yerleflen Ermeniler’in vilâyetlerine ve “K›s›kl› ve havalisi. evlât. Do¤anc›lar’da Çak›rc›bafl› Hasan Pafla Cami’inin kuzey taraf›nda olup. Beyo¤lu. tepe. fiey. Büyükçaml›ca’da dan anlafl›lmaktad›r. Ön taraf›n- da. büyüklü¤ü gerçek bir fleyhe ve- rildikte. Ayverdi. Fatih Devri. 7/3713-3717) (B. Han›m idi. Mehahü’l-miyah (güzel 3 Muharrem 1245 (5 Temmuz 1829) tarihli bir sular) adl› eserinde. ‹vaz Fakih Köyü’nde bir de¤irmenin vakfedildi¤ini görüyoruz. Üsküdar Türbeleri vakfiyeye göre.) (E. fievval 1255 (Aral›k 1839) tarihlerinde. Bu berat. m›fl. Mehah-› Miyah) (Barkan-Ayverdi. 9 vd. fiehsuvaro¤lu. Burada. Evkaf Defteri III. s. 4/612) (Meh- med Hafid. ‹vaz lar› da mütevelli olmufllard›r. Nerdibanl›’ da yani flimdiki Merdivenköy’ünde verilmifltir” diyor. kih’in elinde oldu¤u ve hiç bir kimsenin bu t›. arzuhalden Ba¤larbafl› Rum ve Ermeni mezar- 1421) kendi fleyhi olan ‹vaz Fakih’e iki Çaml›. du¤unu ve burada ilk önce Rum Mezarl›¤›’n›n ‹vaz Fakih de bu yerleri vakfetmifltir. Evlad› elinde ‹stanbul Ansiklopedisi’ndeki Çaml›ca Bektâflî Çelebi Sultan Mehmed Han tu¤ras›yla gördü. son cemaat yeri ile olan kesme tafl ba¤lant›lar›n. 424) (Konyal›. No: 20132-24553) ‹ZM‹RL‹ AL‹ PAfiA TÜRBES‹ T ürbe. 822 (1419) tarihinde ‘Meflta-y› lendirilmifltir” denilmektedir. 571 . 2/176) (‹stanbul Ans. ruz. Büyük Çaml›ca Tahir Baba Bek- tâflî Tekkesi’nin fleyhi idi. 1703 tarihli çeflmesi. Bu aç›k türbenin Çak›rc› Hasan Pafla Camii ile beraber 1558 tarihinde yap›lm›fl oldu¤u. Bu mütevellilik Fakih Vakf› mütevellisi fierife Hidayetullah 1212 (1797) tarihinde bile yürürlükte idi. ‹vaz Fakih Türbesi. s. he verilen (temlik olunan) arazi Tophanelio¤- lu Çeflmesi’ne kadar uzan›yordu.

kendi. Vezirlik- le yeniçeri a¤as› olan Ali Pafla. 1170 (1756) tarihli olarak Kandiye muhaf›z› ve Defterdar-› Sab›k Mehmed Pafla’n›n k›z› Fatma Han›m’›n. T›mafl. Bu mek. 1721 tarihinden evvel mektebin y›k›lm›fl olabilece¤i de akla gelebilir. Mehmet A¤a. Azepler Odabafl›s› Acem ‹brahim A¤a ile bera- kurradan dolay› Çak›rc›bafl› Camii’ne “Hac› ber idam edilerek kesik bafllar› 29 Cemaziye- Pafla Mescidi” demektedir. ret kethüdal›¤› görevine getirilmifltir. Erzurum ve Azak’a memur edilmifltir. 572 . gönderilmiflti. iki yanda ise sa¤da üç. Rûh-› pâki iyd-gâh-› Cennet’i k›ld› penâh Türbesi. vard›r: ha sonra da M›s›r. Hayf sad hayf ü diriga Ahmed A¤a’n›n rûzgâh Eyledi gülberk ömrün ziver hâk-i siyâh Kandiye Muhaf›zl›¤›’ndan tekrar M›s›r Valisi Eyleyüb devr-i menas›b kesb-i enva-› fleref olmuflsa da 20 A¤ustos 1720’de Boflnak Recep Nice y›llar olmufldu umde-i eshab-› câh Pafla’n›n M›s›r Valili¤i’ne atanmas› üzerine ‹yd-i ashadan mukaddem can›n› kurban idüb ‹zmirli Ali Pafla aç›kta kalm›flt›r. Enderun-› hümâ- yundan mütekaid tarikat-i aliyye-i Nak- flibendiyye bendegân›ndan Osman Nuri Bey’in. na el konmufl ve sonra da padiflah ferman› ile rinde oldu¤u san›lmaktad›r. levvel 1133 (29 Mart 1721) tarihinde ‹stan- bul’a getirilmifltir. Hac› Pafla Türbesi’ne bakan cephesinde Gülistan-› cinâne uçdu ruhu andelib âsâ dört.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Evliya Çelebi. Olub ma¤fûr ola yâ Rab mekân› Cennet-i a’lâ Tamamen kesme tafltan yap›lan duvarlar›n›n Vefat›n gûfl idince söyledi tarihini hatîf üzeri harpufltal›d›r. Yan›nda ayn› taflç›n›n elinden ç›kma flu flâhide var ve Rumeli valiliklerinde bulunmufl ve da. Hac› Pafla’n›n bir de darü’l-kur. Ali Pafla’n›n hamzavî flâhidesi üzerindeki kitâ- sinden evvel bu yere hiç bir kimsenin gömül. be fludur: memesi ile sabittir. Ali Pafla’n›n üze. 1133 Dellak lâkab› ile an›lan Ali Pafla. Salâh ü iffet üzre geçmifl idi cümle evkât› si vard›r. bu darü’l. Bu s›rada. Belgrad. 1278 fiaban 11 (11 fiubat 1862) tarihli olarak Üsküdar’da Do¤anc›lar’da Sinan Pafla Mahallesi’nde oturan Silâhfloran-› Has- sa’dan fiakir Beyzâde. solda iki pencere. 1114 (1702) Ali Pafla 29 Cemaziyevvel 1133 (28 Mart tarihinde sipahiler a¤as› olmufl ve sonra sada. son cemaat yerine bakan yüzünde Vezir-i muhterem hatem-i fliyem bir zat idi hayfâ üç. 1210 (1795) tarihli olarak Hatice Han›m’›n. Ali Pafla’n›n 1133 (1721) tarihinde gömülme- si ile buras›n›n türbe haline getirildi¤i. 1721) tarihinde vefat etmifltir. Türbe taraf›ndaki yüzüne fiehid oldu Ali Pafla mahallin Adn ide Mevlâ bir kufl evi yap›lm›flt›r. Çelebi. Ali Pafla’y› bura- ras›n›n bulundu¤unu bildirmektedir. Diriga olmufldu M›sr’a mustahf›z Ali Pafla Eyleyüb cam-› flehadet oldu âhir zehr ü ukbâ Türbenin. Pencereler dökme demir flebekelidir. daki Yusuf Kulesi’ne hapsederek mal ve eflyas›- tebin. rinde kalan beylik alacaklar›n›n tahsili için Ma¤firet k›l afv idüb cümle kusur ü cürmünü Kapucubafl› H›s›m Mehmet A¤a Kahire’ye Medfenin nûr ve makam›n Cennet eyle yâ ‹lâh Kabrine kim gelse der tarih-i sâl-i fevtini Ruh-› Ahmed Cennetü’l-me’vay› k›lsun cilve-gâh Fî 1136 (1723) Hazîrede bunlardan baflka. Ali Pafla Türbesi’nin yerinde veya üze.

Yayla ‹mam› Tarihi. Emir Buharî fleyhi du¤u için. Aksaray Etmeydan›’ndaki asilere gönderildi. fiakir Bey’in a¤abeyi olmal›d›r. lu Kazaskeri oldu ve 1128 Rebiyülâhirinin do- kuzunda (2 Nisan 1716) vefat etti. 17 Rebiyülevvel 1222 (25 May›s Efendi bunun ye¤enidir. Bey’in kitâbesi M›srî imzal›d›r. O sene fiaba- gelenlerine kendisini sevdirip Bab-› Âlî’de ka. Haz. s. 1120 çok geçmeden 1221 Recebinin üçünde (16 Ey. fihrist) (Ayvansarayî. 1001 Temel Eser. babas›n›n bir kad›n›n o¤ludur. Müderris ve Edirne Mol- vefat›nda yetim kald›¤› için Enderun’a al›nm›fl las› oldu.V. Saray›n ileri (1704)’te ‹stanbul Payeli oldu. F. Üçdal Nefl. ‹. Selim yanl›s› ve Nizam-› Cedîd taraftar› ol. Haz. Çabuk. 3/530 Ali Pafla Dellak) (Nusretname. Kabakç› ‹syan›’nda askerlerin iste¤i ve fiekaik Zeyli haz›rlay›c›s› meflhur fieyhî üzerine. Haz. 1116 ve özel hasekiler aras›na girmiflti. 996 (1588)’de vefat eden ve Do¤anc›lar’da Camii yan›ndaki türbesinde Kaynaklar: (Sicill-i Osmânî. 4/96- 1807)’de bo¤ularak öldürüldü ve kesik bafl› 97. s. 1115 (1703)’te Mekke Mollas›. flair. ‹stanbullu Pafla’n›n o¤lu olan fiakir Hasan Bey. 8-9) 1188’de vezareti kald›r›lan Çeteci Abdullah Türbede medfun olanlardan biri de Kazasker Pafla’n›n torunu ve Mir-i Miran’dan Ahmet Mehmet Mecdi Efendi idi. gün bu kabir mevcut de¤ildir. s. Mecmua-y› Tevarih. 101) Sonra cesedi ve e¤er asilerden para karfl›l›¤› ‹zmirli Ali Pafla Çeflmesi bahsine bak›n›z. 3/125) (Cevdet Tarihi. olup 1192 (1778)’de vefat eden Hac› Mehmet Parmaks›zo¤lu Türkçesi. 2. Vefeyât. s. 43) (Ayvansarayî. Se- fl›yan. Osman Beyzâde Ahmed Bey’in meno¤lu. Zilkadesinde (Ocak 1709) ikinci defa Anado- lül 1806) bostanc›bafl› oldu. Haz. O¤ulukyan’›n Ruzna- Bey’in kabirleri vard›r. Üsküdar Türbeleri ‹zmirli Ali Pafla Türbesi’nin yandan görünüflü. Mustafa fievki mesi. H. Y. Kendisi. 8/192- degân›ndan es-seyyid Mustafa fievki 193. Kendisi fa- Bu vazifede dokuz ay kald›ktan sonra Sultan z›l. fleriat ilminin üstâd. n›nda Anadolu Kazaskeri olup 12. 2/443 Bey’in bu türbedeki kabrine defn olundu. (Sicill-i Osmânî. mütevaz› idi. 1/245 el-hac Ahmed A¤a. 61) 573 . F. Ali A¤a Tellak md. Haz. 154) (Sicill-i Os- o¤lu Tarikat-i aliyye-i Halvetiyye ben. Hac› Mehmet Derin s. Bey. mânî. ‹stanbul 1972. fiiirleri vard›r. Derin. Çabuk. F. Bu. 204. 4. 206-207) (G. 2/441 Ahmet A¤a ‹zmirli. medfun olan Hac› Ahmet Pafla’n›n torunu 1/239 Ahmed A¤a. ahlâk sahibi ve III. Mecmua-y› Tevarih. Andreasyan. Derin-V. (Vak’a-i Cedîd. günü merdi- rakulak ve yoluyla haseki a¤a olduktan sonra venden düflüp hasta olunca azl olundu. 1283 Zilhicce 10 (15 Nisan 1867) tarihini ta. al›nm›flsa bafl›. Ayvansarayî.

Ruh-› pâkin flâd ide Sübhan Hâtif-i gayb didi tarihini “El-merhum el-ma¤fur Kapudan Sinan Pafla” Dald› rahmet denizine Kapudan Fî seneti ihda ve sittîn ve tis’a mie-961 ortadaki kartufl içine. 574 . Kaide k›sm›.) Ü sküdar ‹skele Meydan›’ndaki Mihrimah Sultan Camii’nin mihrab› önündedir. lah” kelime-i tevhidi. Ortadaki kartufl içindeki m›sra. Bunun alt›nda ise. mermer ayak tafl›n›n d›fl yüzüne. taraf›ndan haz›rlanm›flt›r. K›sa alta iki kartufl içine flu kitâbeler yaz›lm›flt›r: bafl tafl› üzerine kaptan-› deryalar›n giydi¤i bir kavuk yerlefltirilmifltir. sol omuz üzerine ise “Küllu nefsun zâikatü’l-mevt” (Her nefis ölümü tad›c›d›r. “Senetü ihda ve sittîn ve tis’a mie” Kitabe. bunun alt›na ve üç kar. K›z Memi nam›yla an›lan Sihri Çelebi sol taraftaki kartufl içine ise. (1553) tarihini göstermektedir. yeflil somakidendir. KAPTAN-I DERYA Bu üçgen kaidenin sa¤ omuzu üzerine “Küllu men aleyhâ fân” (Dünya üzerindeki herkes fani- S‹NAN PAfiA TÜRBES‹ dir) ayeti. Bu serpuflun üzerine Kim bu merhumu du’a ile ana oturdu¤u üçgen fleklindeki mermer kaidenin Hakk teâlâ rahmet eylesün ana üzerine “Lâ ilâhe illallah Muhammed Resulul. ‹stanbul’lu olan Sih- ri. Yusuf-i sâni idi ahbaba tufl içine ise flu kitâbe yaz›lm›flt›r: Görünürdü adû gözüne Sinan Sihri’yâ gel du’a-i hayr idelim Sa¤daki kartufl içine. Türbe kapal› olmay›p muhteflem bir lâhit flek- ayet-i kerimesi yaz›lm›flt›r. 961 ri (1574-1595)’nde vefat etmifltir. Kitabelerin alt›na tarih rakkam› yaz›lmam›flt›r. Murat dev- yaz›lm›flt›r. Sirozlu Hasan Çelebi flehremini iken ona “‹lâ rahmeti‘llâhi teâlâ. alt lindedir. Ruhuna Fatiha” kâtip olmufl ve daha sonra da Halep defterdar› olarak beraber gitmifl ve Sultan III. Yuvarlak.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Kaptan-› Derya Sinan Pafla Türbesi.

TÜRBES‹ Bu ‹spanyol yazara göre Sinan Pafla. s. Tuhfetü’l-Kibar. Nuhkuyusu Caddesi ile Gün- do¤umu Caddesi’nin birleflti¤i köflededir. Sinan Pafla’n›n Befliktafl’taki camiinden baflka. sol gerisinde halk›n yan- d›¤› için– Mihrimah Sultan Camii hazîresine l›fl olarak Karacaahmet Sultan’›n at›n›n meza- gömülmüfltür. Türbeye Gündo¤umu Caddesi’ne aç›lan demir Guraba Hastahanesi civar›nda. tari. Matbah-› âmire memuru Ziya Bey bünyâd Türbesi. Kar- 961 (21 Aral›k 1553)’te vefat etmifltir. Kanunî Dev- (1550)’de kaptan-› derya olmufl ve bu görevde ri’nde ‹stanbul. alt› sütunlu ve tek kubbeli. 3/106-109 ve 2/120 Sinan Pafla. çeflme ve aç›k türbesi. Üsküdar Türbeleri Sinanüddin Yusuf Pafla. Uras Türkçesi. Kap› üzerinde. s. sadrazam Rüstem Pa. s. hayatta iken vasi tayin et. Ay- bunun zaman›nda feth edilmifltir. Ravza-i feyz-i fütûh-› Karacaahmed’dir Gel erenler oku bir Fatiha k›l istimdad Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi. san Çelebi) (Kâtip Çelebi. aç›k türbesi vard›r. 1/122) (E. cidden yak›fl›kl› ve pek yi¤it bir adamd› ve o KARACAAHMET SULTAN denli de iyi bir insand›” demektedir. O. ‹stanbul Camileri. Vefeyât. fi. Gökyay 1283 (1866-67) 575 . 41) (T. flu kitâbe vard›r: de. 88-91-207) (Daniflmend. Mehmet Paflazâde Niflanc› Hamza Pafla’n›n ti¤i Mihrimah Sultan’a intikal etmifltir. 1915 tarihinde yanarak yok olan ve Kaptan Pafla ismiyle bilinen bir mescidi daha vard›. So¤uk yüzlü. verdi 19. eski Lütfi Pafla bir kap›dan girilir. 1/28) (Fuad Car›m. 9-54 aras›) (Ayvansarayî. Enderun’dan yetiflmifl ve 957 çevî Tarihi. ‹ki k›z› ve bir o¤lu bulundu¤u r› dedi¤i. Büyük fl›s›nda Fethi Ahmet Pafla Camii. Haz. yapt›rmakta oldu¤u kendi camii tamamlanma. dört m›sral› Mahallesi’nde. Derin. –Befliktafl ‹skelesi civar›nda 1154 (1741) tarihli Sa’deddin Efendi sebil. Kronoloji 2/438) (Pe- fla’n›n kardeflidir. takriben 4 sene kalm›flt›r. As›rda ‹stanbul Haritas›. 1/127 ve 2/90) (Sicill-i Eyledi zevcesi Fehmiyye Han›m ruhi-çün Karacaahmet Sultan Osmânî. Trablusgarb (Libya) F. Sihri Çelebi ve Ha. sol taraf›nda bir merasimle. 1553 tari- hinde Sultanahmet Meydan›’nda yapt›rd›¤› büyük ve muhteflem konakta 15 Muharrem Ü sküdar’da en çok ziyaret edilen türbeler- den biridir. Öz. Pafta D-4) (Gezi Notu) hinde “dert dinlemeyen gazapl› bir hakim idi. Rum halde büyük serveti. Yenibahçe tabir olunan mahal. büyüklük taslayan bir adamd›” dedi¤i halde bir ‹spanyol yazar› “dev yap›l›. Peçevî. Türkçesi.

.. sat›r halinde haz›rlanm›fl olan onalt› m›sral› ki- Türbesi iç kap›s› Sene 1050 (1640-41) tâbe fludur: üzerindeki kitabe. o¤lu Se- Karacaahmed Sultan ki. mer- Berat gicesi öldü fieyh Mehemmed didiler tarih mer bir kitâbe bulunmaktad›r...Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Karacaahmet Sultan Türbesi d›fl kap› kitabesi.. Dervifl Halil’in ci¤erkûflesi Merhum ve ma¤fur Selim Dede Kap›n›n sol taraf›nda Ziya Bey’in ayn› tarihte Ruhi-çün el-Fatiha infla ettirmifl oldu¤u sebil vard›r....... Kitâbeden de anlafl›laca¤› üzere türbe. Tekye-niflîn fieyh Halil p›lm›fl bir sandukan›n ayak ucuna üç kabir ta. Üçüncü kabrin kitâbesi de fludur: mezarl›¤a aç›lan bir kap› ve pencereler bulun- maktad›r.. Etraf› demir parmakl›kla çevrili olan bu yerde. kutbü’l-ârifîn idi lim Dede’den 16-17 sene sonra ölmüfltür. Saray ki ikinci kabir tafl› üzerinde flunlar yaz›l›d›r: matbah› memuru Ziya Bey taraf›ndan kar›s›n›n ruhu için yapt›r›lm›flt›r.... Keramet ehlidir evlâd› hem sahib-i nazard›r Ziyaret ile tazim et huzurunda aya¤›n dür Bu üç kabir tafl›n›n arkas›nda dikdörtgen. Ruhi-çün Fatiha fl› yerlefltirilmifltir ki. Dört Karacaahmet Sultan . Her Niyaz ile gelüb her subh ü flâm efli¤ine yüz sür ikisinin üzerinde tarikat sikkeleri vard›r.. 1866 tarihindeki onar›m esnas›nda ye- . 1156 (1743) Kap›dan uzunca bir avluya girilir.. Dürretü’t-tâc-› sâhibetü’l-izz ü atâ Hazreti Valide Sultan o hayrü’n-nisvân Karacaahmed gibi sultan-› veliyyullah›n Merkad-i pâkini ihyâ k›lub itdi bünyâd Eyledi divar-› cenab›na açub hûb bâb-› flerif Rûh-› pâkinden erifle ana her dem feyzâ Cezbesi çekdi flehinflâh-› cihân› götürüb Üstüne haz›r ide himmetin an›n Rahman Bundad›r üçler ve k›rklar yediler rical-i gayb Yeridir bunda kabul oluna du’alar her an Ravzas›n her ki... ziyared ide hayriyle du’a ‹de hem Padiflehe sâhibetü’l-hayra du’a Didi itmam›na Asârî dahi tarih Pâk-› câ tekyegâh-› Karacaahmed Sultan 576 ... Türbenin ilk Bu köhne tekkeden el çekdi hem göçdü Mehem.. Sa¤ tarafta..... en eski tarihli olan›n 1173 (1759) kitabesi fludur: Son iki tafl baba o¤ula ait olup baba... rinden al›narak buraya yerlefltirilmifltir. Çimentodan ya... sebil odas› ve onun Merhum ve ma¤fur arkas›nda üç kabir mevcuttur. Sol tarafta ise. defa yap›ld›¤› s›rada kap›s› üzerine konulan bu med Dede kitâbe.

Yürüden cans›z duvar› Hac› Bektafl-› Veli la çevrilmifl olan büyük bir sanduka vard›r. etraf› bir parmakl›k. Yürüden cans›z duvar› Hac› Bektafl-› Veli Bindin arslana gazanfer Karaca Ahmed Veli fiair Asârî’nin yazm›fl oldu¤u bu kitâbede Vali. * * * de Sultan’›n ismi zikredilmemifltir. Burada orta yerde. Bindin arslana gazanfer Karaca Ahmed Veli Üzerinde bir tarikat sikkesi. 27 Ocak * * * 1595 tarihinde tahta ç›kmas› ile Valide Sultan Ehl-i hâcet âlî kat›nda olur nâil-i meram olmufltu. Sultan III. Üsküdar Türbeleri Son m›sra›n iki taraf›na: Mu’cizât-› a’zam›n inkar olunmaz çün Ali Türbe-i himmet nümâyâna giren ba¤lar eli “Fî seneti erba’a ve elf temme” diye yaz›lm›flt›r Sen heman riyaz-› Adn’in en mukaddes bir gülü ki. Kendisi. Duvardaki Sen Veli-i Müstakim ezkar-› tevhid ehlim camekânda ise Karacaahmet Sultan’›n h›rkas›. 577 . iri tesbihler ve bafl * * * taraf›nda muhtelif boy pirinç flamdanlar ve 24 Men cihat-› kurbünün eskun flair-i müslim m›sral› bir levha bulunmaktad›r. 1004 (1595-96) senesinde tamam oldu an. Türbenin Bu keramet-i ekberi ›zhar eden Sultanl›¤›n etraf›na duvar çekip. Piflgâh-› zâkirim herba derûn-› neslim Çat›s› içten kubbelidir. O¤lunun. Sultan III. fiûle-yâb eyler kararm›fl kalbleri nuranl›¤›n d›n›d›r. Mehmet’in annesi H›fzeder bunca enam› flol senin fliranl›¤›n olan Safiye Sultan. ‹flbu nazm›m k›l kabul gayet günahkâr-› kelim tesbihleri ve takkesi muhafaza edilmektedir. güzel bir kap› açt›ran Sa. Murat’›n baflka. Kubbe-i hazretini eyler tavaf can bülbülü lam›na gelir. 10 Kas›m 1605 tarihinde vefat Yürüden cans›z duvar› Hac› Bektafl-› Veli ederek Ayasofya Camii önündeki III. Üsküdar’›n zulmetin rûz eyleyen lem’anl›¤›n fiye Sultan’d›r. Yürüden cans›z duvar› Hac› Bektafl-› Veli Bindin arslana gazanfer Karaca Ahmed Veli Karacaahmet için yaz›lm›fl olan medhiye fludur: Sene 1318 (1900) Karacaahmet Sultan Türbesi iç kap›s› yan›ndaki flâhideler. Zümre-i derd hem sütun-› sengine etmifl ihtimam Haflre dek çeksem kalem evsaf›n olmaz kim temam Cümle kap›s›n›n karfl›s›ndaki kap›dan türbeye Akibet tesrir olur dilerse dilek telhikam girilir. Murat Bindin arslana gazanfer Karaca Ahmed Veli Türbesi’ne gömülmüfltür.

ilim ve sa- nat afl›¤› ‹shak Çelebi’nin Manisa’da. W. safirleriyle. yo¤lu Hofl Kadem Pafla’n›n 800 hicri y›l›nda p› aç›lm›flt›r. tekyenin sakinlerine. d›r. Fazla yüksek olmayan türbe. 946 (1539) tari- hinde gördü¤ü bir rüya üzerine. O¤ullar› ve Eserlerine Dair Vesikalar adl› kita- Ondan evvelki durumunu kitâbeden az çok b›ndaki flu kay›tdan anl›yoruz: anlamaktay›z. de¤ildir. merkadin hizmetçi- gömülmesi ile bir kabristan haline gelmifltir. karfl›. ihtimal Safiye Sultan Türbe- si’nin çat›l› halidir. Manisa-Menemen Yolu. yan›ndan geçer. yoktur. Karacaahmet’in Hac› Bektafl-› Veli zaman›nda yaflad›¤› ve onunla birlikte bir çok menkibele- re ad› kar›flt›¤› bilinmektedir. nilen iki k›t’a arazinin cem’isinden gelen has›lat. flimdiki fleklini 1866 tarihinde alm›flt›r. fieyh Re- Karacaahmet Sultan vak Sultan’a vakfetti¤i arazi için tanzim ettir- Türbesi’ndeki di¤i vakfiyede. Resimde. ve Akhisar-S›nd›rg› yolu üzerinde ve Akhi- nin bu caddeye bakan cephesinde pencere ve sar’›n 15 km kuzey do¤usundaki Karaköy’de bi- 578 . tanzim ettirdi¤i vakfiyesinde. Çat›s› bulunmayan bu aç›k türbe. bu köyün XIX. Nuhkuyusu Caddesi’ne bak›yordu. Ça¤atay Uluçay’›n Saruhan Türbe. Kendisi. halin iktizas›na göre. din Efendi sebil. Saruhan O¤ullar› zaman›nda ve 773 Muharre- minin ilk günü (Temmuz / A¤ustos 1371) Sa- ruhan O¤ullar›’n›n son hükümdar›. Topham’›n yü’ndedir. orada yap›lm›fl fla’n›n annesi Fatma Zehra Han›m’›n buraya merkad ve türbesine gelenlere.. Kitâbe. Karacaahmet Sultan’›n gerçek türbesi. 1595 tarihine kadar üzerinde sa- dece bir makam tafl›n›n bulundu¤u san›lan “‹shak Çelebi’nin vezirlerinden Murtaza Be- kabrin etraf› bir duvarla çevrilmifl ve bir de ka.. 1154 (1741) tarihli Sa’aded. Afyon-Kütahya s›nda taflç›lara ait oldu¤u san›lan ahflap ifl yer. 800 (1397) tarihlerinde hayat- ta olmad›¤›n›. Mehmet Rüfldü Pa. demir yolu ve karayollar› aras›nda ve kara yo- leri ve Karacaahmet Türbesi’nin eski hali aç›k. Efl-fleyh ârif-i billah Karacaahmet Tekyesi’nin mi- 1273 (1856) tarihinde. yüzy›l bafllar›nda Gündo¤umu Cadde.” Türbe son olarak Avni Pafla’n›n o¤lu Ahmed Fuat Bey taraf›ndan tamir ettirilmifltir. Karacaahmet Sultan makam›. türbenin sa¤ taraf›ndaki mezarl›k. Mo¤ol istilâs›n- dan sonra artan bask›lara tahammül edemeye- rek göç etmifl ve Manisa’ya yerleflmifltir. Gökçea¤aç de- nin kap›s›. Afyon’un 36 km kuzeyinde. Kendisinin Üsküdar’daki makam›ndan baflka. M. demir yolu üzerindeki si’nden bakarak yapt›¤› gravürde bu mezarl›k Horozköy ‹stasyonu’na bir km mesafededir.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar kap› yoktur. Fakat. it’am›na sarf edilecek. Gülfem Hatun taraf›ndan yapt›r›lm›flt›r. ‹hsan Bey taraf›ndan yaz›lm›fl olup Kendisinin hangi tarihte vefat etti¤i malum kendisinin bir levhas› da duvarda as›l›d›r.. luna 7 km mesafedeki Karacaahmet Köyü’nde ça görülmektedir. Mani- sa’n›n 5 km kuzey bat›s›ndaki Horoz Kö- Frans›z ressam› ve seyyah› F. gelen-gidenlerin. leriyle. flahidler aras›nda “Süleyman Hicrî 1318 tarihli Horosânî o¤lu Karacaahmet” diye imzas› var- methiye. Dar saçakl›. çeflme ve aç›k türbesi.. Kendisi Horasan Türk Beyleri’nden biri olup. Çünkü. alaturka kiremit döfle- li bu küçük yap›. Manisa Sa- ray›’nda bulundu¤u s›rada s›k s›k Horoz Kö- yü’ne giderek Karacaahmet’in Türbesi’ni ziya- ret ediyordu. Ayr›ca.

Devrinin kudretli bir heki. Hayran Bal›. Karacaahmet Sultan’›n annesi Sul- tan Ana ve 33 yak›n› medfundur.) Efen- dimiz Hazretleri’nin manevî emr-i irfladlar› ile Âl-i Osman evlâd›ndan Orhan Gazi” ye Bur- sa’n›n ve daha sonra Üsküdar’›n fethi s›ras›n- da. 1963 y›l›n. m› bulunmaktad›r.v.a. o¤lu Eflref Sultan medfundur. K›rt›k Baba. pek çok hizmetleri geçti¤inden. gelerek bu tedavi yöntemini incelemifller ve Gül Baba.” diye yaz›l›d›r. ‹flte Karacaahmet’in kerameti Karacaahmet Sultan budur.. eserlerde k›sa bilgiler vard›r. Bunlar cem’i sa¤l›¤a kavuflurlar. du’alar› müstecab azizler idi. Uflak-Eflme karayo- lu civar›nda olup. Türbede. Eflme’ye 20 km mesafededir. Ve Kara Hocay zaviyesi vard›r. Gözcü Baba. Kaymak Dede gibi hastalar üzerindeki müsbet tesirini gözleriyle kimseler vard›r. son Os- manl› Padiflah›’na kadar bu yüce sülâleden hiç bir vergi al›nmam›flt›r. hid evliyalar ordusuna mensup oldu¤u anlafl›l- da. Mir’atü’l-Kainat ve Künhü’l-Ahbar adl› Eflme’nin Karacaahmet Köyü’nde de bir maka. o da onun torunlar›na ö¤retmek Yukar›daki aç›klamalardan kendisinin müca- suretiyle günümüze kadar gelmifltir.. Ramazan gecelerinde ve kandil günlerinde Karacaahmet Camii’nin mi- naresinden okunurdu: Karacaahmet ulu Veli Ak›llan›r gelen deli Karfl›s›nda hayran Bali Sultan Karacaahmet Sultan O¤lu Eflref kâmil insan .. Karacaahmet Sultan hakk›nda fiekay›k-› Nu- 579 . Revak Sultan. ulemadan Davud-i Kayse- Afyon’un Karacaahmet Köyü’nde türbesi ve rî ve Taceddin-i Kürdî var idi. mi olan Karacaahmet. Halk aras›nda hâlâ söylenen bir ilâhî vaktiyle her sabah ezan›nda. Künhü’l-Ahbar (Gerçek haberler) sandukas›. görmüfllerdir. “Orhan zaman›nda. tedavi s›rlar›n› o¤lu Efl- ref Sultan’a. Âfl›k Paflazâde tarihinde: Burada. Silâh arkadafllar› aras›nda Hakk› Ba- sörlerinden oluflan on kiflilik bir heyet bu köye ba. Ve fukaradan Geyiklü Baba ve Afl›k Paflam hastalar› gelir ve en çok 40 gün içinde gerçek ve Karacaahmet ve Ahi Evren. lar› bu görevi yüzy›llar boyunca. ‹stanbul ve Ankara T›p Fakülteleri profe. Bu köy... Karacaahmet Sultan Tekkesi mensup. Ad›na kurulan bu türbeye ak›l idi. Ali Efendi... Üsküdar Türbeleri rer makam› daha vard›r. hiç bir menfa. Bunlardan ayr› olarak maniye. maktad›r.. adl› eserinde: at gözetmeden s›rf insanlara hizmet gayesiyle devam ettirmifllerdir. Dervifller giyer aba Dolafl›rlar tekke türbe Karfl›s›nda Gözcü Baba Sultan Karacaahmet Sultan O¤lu Eflref kâmil insan Karaca Ahmet Sultan’›n ve kendisinden sonra gelen ahfad›n›n insanl›¤a yapt›klar› bu hizmet- lerden ve “Muhammed Mustafa (s.

Üsküdar haricinde ma’ruf mahaldir ki. Hac› Bektafl-i Veli’nin vefat› s›ras›nda yan›nda bulunmufl ve büyük Bu s›rada. asr›nda elliyedi berrük (hediye) vaz edip anlardan biri dahi bin mürid-i hidayet-nüvid.. rinde nice çile-i ibadet ve ta’at ç›kar›p birer te- siyle seccade-niflîn olmufltu. Sivrihisar’da sakin makam yap›p çera¤ uyand›rm›flt›r. Horasan fiah›’n›n evlâd›d›r. Ve sadat-› kiramdand›r.” yerleri tesis edilmifltir. orada tan’›n taht-› hükmünde idi.” demektedir. ‹lk kitâbenin yazar› Asârî. Evliya Çelebi. yüzy›l›n ilk ya- r›s›nda yetiflen de¤erli bir flair olup hayat› hak- k›nda tezkirelerde hiç bir bilgi yoktur. bir yerde mekân›n olsun dar’da Do¤anc›lar’a kadar uzanan gözetleme K›rk yerde çera¤›n yans›n. yu- kar›da da zikredildi¤i gibi. 1330 tari- hinde.” demektedir. Yaln›z Kafzâde Faizî (1590-1631 Zincirlikuyu). Karacaahmet Sul. Mektebi bahsine bak›n›z. Karacaahmet Sultan. Tarik-i meflayihe ra¤- bet edip Nakflibendiyye tarikatine girip ve “Ol tarihde Rum-erenleri’nin kutb-› nâm-dâri Anadolu’da seyahat ederek 40 kadar mahalde Karacaahmet Sultan idi. Bunun için bir çok yerde ma- kam› vard›r.. 580 . Karacaahmet Sultan’›n.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar diye du’a etmiflti. Kendisinin bir müddet durdu- ¤u veya dinlendi¤i yer sonradan makam haline getirilmifl olmal›d›r. Türbenin yan›nda ve- ya civar›nda 1630 tarihlerinde bir tekkenin bulundu¤u anlafl›lmaktad›r. h›rka. Bu. Bu tekkenin mev- cudiyeti fiaban 1095 (Ocak 1684) tarihli Mah- mut A¤a Vakfiyesi’nden de anlafl›lmaktad›r. Merdiven Köyü’ndeki ‹mparatorluk Karacaahmet Sultan veli kendisine: Av Köflkü de Mücahid Evliyar’›n karargâh› ha- Türbesi yerleflim line getirilmifl ve bu yerden bafllayarak Üskü- krokisi. türbesinin duvar›na as›lan bir levhada yaz›l›d›r. Dar›ca ile Eskihisar aras›ndaki Pelekonon Ovas›’nda. Ve herbi- Seyyid Nureddin nâm umde-i vâs›lîn terbiye. onun 1029 (1620)’de öldü¤ünü haber vermektedir. Gözcü Baba ve Gül Ba- ba bunlardan ikisidir. h›rkalar›n› hediye olarak duvara asm›flt›r. Seyahatname’sinde “fianl›. Yaral› vaziyette kaçan imparatorun arkas›ndan Türk ordusunun ve bu arada Mücahid Evliya- lar ile Karacaahmet’in Üsküdar’a kadar geldi¤i söylenmektedir. XVII. Bizans ‹mparatoru III.” de- mektedir. Andronikos ile Osmanl› Hükümdar› Orhan Gazi aras›nda ya- p›lan savaflta bulundu¤u rivayet edilir. gönlü yaral› tekke dervifllerinin vas›flar›” n› anlat›r- ken “Karacaahmet Sultan Tekkesi mezarl›k içindedir. Ayvansarayî Hüseyin Efendi Mecmua-y› Teva- rih’inde: Karacaahmet Sultan’a ait oldu¤u söylenen “Karacaahmed. “Karacam.

‹stanbul Folkloru. Uluçay. Arfl. 60) (A. yapt›¤› yerde Fethi 5/183. Mahmud Hüdâyî 400) (fiemseddin Sami. Ergun.” de. Dan›flman Türkçesi. 2/386) (Barkan-Ayverdi. yol ortas›nda kalm›flt›r. 94. 1/103. Efendi ile Karacaahmet Efendi Hazretleridir. vard›r. Çorlu’da- (1858-1914 Fatih Camii) mükemmel bir suret. Künhü’l-Ahbar. 2211) 581 . 2/173. Yaz›c›o¤lu. 5 S 55) (N. 3/40. Türk fiairleri. Mehmet A¤a’n›n 993 (1585)’te Mimar Davud Afl›k Paflazâde Tarihi. (F. s. ‹stanbul’daki tekke. 411 vd. 162 Çeflmesi’nin haznesi Karacaahmet Sultan ad›na kurulmufl bir tekke vd. 1/33) (Mir’atü’l-Kainat. sa Ünlüleri. 23082 ve s. No: Karacaahmet’in ad›na yap›lm›fl Çorlu ve ‹stan. görülmektedir. Vefat› 1030 hududundad›r. Üsküdar Türbeleri fiairin bir tarihini gören Emrullah Efendi var›nda idi. s. Merâk›d. N. Meflhur Adamlar. Nuhkuyusu A¤a’ya yapt›rd›¤› camiin kap›s› üzerindeki ta. Köprülü. 4/197. Ana. ‹brahim Pafla Hamam› ci. 51) (Ayvansarayî. ret edilen evliyalardan ikisi. s. Uluçay. dolu Evliyalar›. Araz. Üsküdar’da en çok ziya. As›rlarda Saruhan Zavi- bul’da birer tekke vard›. 19-30) (Ç. 220. 1. Mecmua-y› Tevarih. s. Bugün mevcut de¤ildir. Seyahatnamesi.) (M. s. 16 ve 17. 56) (H. Bayr›. Kamusü’l-Alam 5/3623) (S. s. No: Saraçhanebafl›’nda. s. 157) (‹brahim Gökçen. 224) (fiekay›k-› Numaniye. Saruhan O¤ullar› ve Eserlerine Dair Vesikalar. 44. Mir’at-i ‹stanbul. 28) (Osm. s. Kaynaklar: (F. Afyon Evliyalar› ve ‹lim Adamlar›. Hakk›. siklopedisinde: “fiuarâ-y› Osmaniye’den fliirde Türbenin yan›na maharet sahibi idi.) (Ç. 116) (N. istimlâk edilmifltir. Darü’s-saâdetü’fl-flerîfe a¤as› el-hac 2/299) (Mustafa Ali. vard›r ki. mezarl›k sonradan mektedir. 13/45. 235) (‹. Asârî md. s. Mani- Yine ayn› yazara göre. kadar sokulan Muhtelif mevkilerde tarihleri yaz›l›d›r. Raif. s. 172) Ahmet Pafla-Rodosî Evliya Çelebi’nin bildirdi¤ine göre Çorlu’da. ‹lk Mutasavv›flar.) (Sicill-i Osmânî. s. Gövsa. ve çevresi. 3/864) (Evliya Çelebi Caddesi’nin dirsek rih onundur. Ats›z. ye ve Yat›rlar›. Evkaf Defteri III. ki ise arsa halinde olup burada bir de makam› Karacahmet Türbesi te yazma¤a bafllad›¤› Muhitü’l-Maarif adl› an. ‹stanbul vak›flar› Tahrir Def.

tafl buraya konmufltur. 1167 tarihinin yanl›fll›¤› yine bu “Bin hem altm›fl yedide (1656-57)” vefat etti. levhadaki. 582 . 60 y›ldan fazla türbe karfl›s›ndaki tahta evde oturan Hamdi Erengülü Bey’in gayreti ile flimdiki fleklini al- m›flt›r. Türbe ve mabedin geçirdi¤i bir yang›ndan son- desinin üzerinde flunlar yaz›l›d›r: ra. Türbede bir mihrab ayeti vard›r. Kavsara Mustafa Baba Camii bahsine bak›n›z. parmakl›kl› bir hâcet penceresi. (Tuhfe. Bin yüz yirmi beflte bir veledi ‹tti tamir ceddi pek uludur Dikdörtgen fleklindeki beton türbenin caddeye bakan. 2/220) (Sicill-i Osmânî. fiâhidede Mustafa Baba’n›n 1167 (1753-54) tarihinde vefat etti¤i yaz›l›d›r. Mabet y›k›l›n- ca. Mustafa Baba’n›n Halvetî Tac› ile süslü flâhi. Hiç bir yerinde kitâbe yoktur. Niday-i”‹rc›î’ emrin iflitdi ya’ni ma’nada Hadîka yazar› eserini 1768 tarihinde tamamla- d›¤›na göre bu yang›n felaketi bu tarihten son- ra meydana gelmifl olmal›d›r. ‹derken vadiyy-i s›hhat serada tavr-› asâyifl bahsine bak›n›z. Mustafa Ba- ba’n›n yeniden yaz›lan kabir tafl›nda 100 y›ll›k Can ü gönliyle muhibb-i Hazreti Âl-i Aba bir hata yap›lm›flt›r. Kendisinin lirtilmifltir. torunu- Türbede. “Külle mâ dehale aleyhâ Zekeriyye’l-mihrab” Bu güzel yaz›. Türbe tamamen ahflap iken. Bu türbe Türbesi. Oysa. 293) Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi. s. hada Mustafa Baba’n›n 1067’de vefat etti¤i be- p›s› vard›r. levha kaybolmufl oldu¤undan. tahta bir ka.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar KAVSARA MUSTAFA BABA Dâr-› dünyada ikamet gayr-i mümkün oldu¤un Fehm idince canib-i ukbâya itdi azm-i tâm TÜRBES‹ Merhum ve ma¤fur Kavsara Mustafa T ürbe. Kavsara Mustafa Baba Tekkesi Mescidi 1930 tarihlerinde y›k›lm›fl bulundu¤undan. ¤ini bugün mevcut olmayan fakat Hadîka’da yaz›l› bulunan bir levhadan ö¤reniyoruz. 4/416 Kavsara md. 1167’de öldü¤ü düflünülemez. Hattat Abdüllâtif Efendi taraf›n- dan haz›rlanm›flt›r. Çavufldere Caddesi ile Kartal Baba Caddesi’nin birleflti¤i yerde ve bugün mevcut olmayan Kavsara Tekkesi Mescidi’nin Baba’n›n ruhi-çün el-Fatiha Sene 1167 sol taraf›ndad›r. 1125 tarihli lev- raftaki küçük avluya aç›lan basit. vaktiyle mescidin mihrab› üzerinde idi. yan ta. 3-4 par- çaya ayr›lan büyük kitâbesi ve ayr›ca mihrab üzerinde bulunan ayet kitâbesi türbe dahiline yerlefltirilmifltir. sepet yapt›¤› için kavsara lâkab› ile nun yazd›rd›¤› levhada 1067’de vefat etti¤i be- an›lan Mustafa Baba medfundur. lirtildi¤ine göre. m›sralar›ndan anlafl›lmaktad›r. Ayn› hata Gülfem Hatun Kavsara Baba Ruhu flâd ola zîhî Kavsara Mustafa Baba Türbesi’nde de meydana gelmifltir. Bu.

Üsküdar Türbeleri KEFÇE DEDE TÜRBES‹ T ürbe. kendisine bir türbe yapt›rmak istemifl fakat gördü¤ü bir rüya üzerine bundan vazgeçerek Kefçe Dede nam›yla flöhret bulan Mehmet De- de’nin kabri üzerine görülen bu türbeyi yapt›r- m›flt›r. flimdiki Ahmediye Camii’nin bânisi Tersane Emini Ahmet A¤a. Alt› mermer sütun üzerine oturtulmufl bir kub- beden oluflan bu aç›k türbedeki Kefçe De- de’nin kabir tafl›nda: Sâhibu’l-hayrat Merhum Kefçe Dede Ruhuna Fatiha Sene 947 yaz›s› okunmaktad›r. Bir halk söylentisine göre. Ahmediye Camii’nin mihrab duvar› önündedir. Kefçe Dede Türbesi. (Kefçe Dede Mescidi bahsine bak›n›z. 583 . 1/380) Kefçe Dede flâhidesi. 947 (1540) y›l›nda vefat eden ve Ahmediye Camii yerindeki ilk mabedin bâ- nisi olan Kefçe Dede’nin kabri üzerine 1722 tarihinde yapt›r›lm›flt›r.) Ahmediye Camii hazîresinde Kaynaklar: (‹stanbul Ans.

day›s› devlet ricalinden KÖSTEND‹L‹ AL‹ ALÂADD‹N Hüseyin Efendi’nin Üsküdar’daki kona¤›nda bulunurken bir gün. 1174 (1760-61)’de vefat eden Muhyiddin Efendi tekkenin hazîresine gömülmüfltür. Pir Hazreti Nureddin-i bestekârlardan olup. Bu sütun ve kaidesinin. çok periflan durumda 30 kabir tafl› kimli¤i hakk›nda bugün için bir bilgimiz yok. ri- vard›r. 1101 (1689-90) tarihinde M›s›r Mevle- viyetine naib oldu¤una göre. Selâmi Ali Efendi Tekke. yeni yaz› ile yaz›lm›fl flu mermer kitâbe kon- B ugün mevcut olmayan türbe. Kemanî Edhem A¤a. Selâms›z semtinde ve bu isim- le bilinen tepe üzerinde eski ad› Tekke ‹çi. Piri. iken sonradan kaybolmufltur. calullahtan Hazreti fieyh Ali Alâaddin-i Halvetî kuddise s›rruhu’l-bâkî 1143 (1730-31) ile haremi Ahmediye Meydan›’na bakan bu aç›k türbe. Nureddin Efendi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar KORUCU BABA TÜRBES‹ Etraf› bir duvarla çevrili olan türbenin duvar›- na. flimdiki ismi Kâtibim Aziz Efendi Soka¤› olan etkisinde kalan Nureddin-i Cerrahî. Mahmut Cami’inin sol taraf›n.s. Burada bir de sütun ve kaidesi. parmakl›k içine al›nm›flt›r. mesle¤i olan kad›l›¤› (yarg›ç) b›rakarak onun müridi olmufltu. Havva Bac› Hatun (k. Köstendilî Ali Efendi’nin di¤er o¤lu Seyyid Muhyiddin Efendi. Sülûkunu H. 1/59 ve s. Türbesi. maktad›r. alçak bir duvar ve parmakl›k ile çev. Ali Alaaddin Efendi ile olan görüflmesi de bu tarihte olmufl- tur. flerifleri için el Fatiha” rilmiflti. Üsküdar Tarihi. vard›r. Kaynaklar: (Konyal›. tarihinde de vefat etmifltir. Camiin yerinde bugün Üsküdar iflhan› ri’nin mürflid-i azizi. yüzy›l›n ikinci yar›s›nda yaflam›fl Köstendilî Ali Efendi. XIX. Türbenin Gerçek ismi unutulmufl olan Korucu Baba’n›n önünde. hatemü’l müctehidin de ve Sultan I. fieyhin B u aç›k türbe. küp flek- tur. Ocak 1984’te yapt›¤›m araflt›rmada tafl›na tesa- düf etmedim. Nureddin Cerrahî. 52’deki Selâmi Ali Efendi Camii önündeki revaka ait resim) oldu¤u san›lmaktad›r. Cerrahiye flubesini kurmufl ve 1133 (1720-21) dedir. Soka¤a ismi verilmifl olan Edhem A¤a. Sülukunu tamamlad›ktan sonra fleyhinin emriyle Karagümrük’te Kethüda Canfeda Ha- tun Camii’nde tarikati yaymaya bafllad›. Bir müddet sonra Halvetîli¤in ünlü sokak ile Ethem A¤a Soka¤›’n›n birleflti¤i yer. 1115 1692) tekkesinin harabesi ve hazîresi bulun. tarihinde tamamlam›flt›r.) 1167 (1761-62) ruh-i nin etraf›. 1930 tarihinde yol geniflletilirken kal- d›r›lm›fl ve kemikleri Gizlice Baba Türbesi’ne Ali Alaaddin Efendi’nin kabri ayr›ca demir bir nakledilmifltir. linde bir yalak ve yaz›s› olmayan bir kuyu bile- zi¤i bulunmaktad›r. küçük hazîrede Ahmet Raufî El-Üsküdarî’nin de mürflididir. Cerrahî’nin mürflidi oldu¤u gibi. Salk›msö¤üt Tekkesi de denilen Sirkeci’deki Ayd›no¤lu Tekkesi’ne ve Mehmed Garib Efendi’nin yerine fleyh olmufl- tur. çok genç denebilecek bir ça¤da. eski ad› Kara- caahmet Caddesi olan flimdiki Gündo¤u- mu Caddesi ile Halk Caddesi’nin birleflti¤i yer- mufltur: “Tarikat-i Halvetiye’den. Pir Seyyid Köstendili Ali Efendi si’nin de zâkirbafl›s› idi. 1272 (1855) tarihinde vefat etmifltir. Tam karfl›s›nda Selâmi Ali Efendi (öl. 584 . Kendisinin ve o¤- lunun flâhideleri Halvetî sikkelidir. Köstendil Müfti-yi kibar›. Muhammed Nureddin-i Cerrahî Hazretle- da idi. Selâmi Dergâh›’na gitmifl EFEND‹ TÜRBES‹ ve oradaki odalardan birinde oturmakta olan Ali Alaaddin Efendi ile görüflmüfltü. Kabri.

573) (Y. Cilt:5/24) 585 . 27 (Sicill-i Osmânî. 1/180) (‹s- tanbul Ans. Ulunay. 183) (Hadî- katü’l-Cevâmi. N. s. “Sâhibu’l-hayrattan Hac› Hüseyin. Ergun. s. 3/478) Ataullah Efendi 1227 Saferinde Hadimü’l-fukara / el-hac fieyh / Ömer Efendi-i / (fiubat 1812) vefat etmifl ve Rumelihisa- Halvetî ruhu çün Fatiha..s. Türk Musikisi Ans. Pakal›n. Fesli tafl› iki parçad›r.. Sikkeli flâhide. Milliyet Gazetesi. Mecmua-y› Tevarih. 3/478 Sadrüddinzâde Atâullah Efendi) No: 2309. 2/639) (R.. 1175 (1761) r› Mezarl›¤›’na gömülmüfltür. büyük tacl› ve baflka bir 1216 (1801). s. Öztuna.) hulefalar›ndan Filibeli fieyh ‹sma- il Efendi evlâtlar›ndan Hazreti Selâmi Köstendilî Ali Efendi’nin / zevcesi olan Havva fieyhi ‹smail Efendi. Üsküdar Türbeleri Köstendili Ali Efendi Türbesi ve hazîresi.. Tarih Deyimleri. fiab›ka Rumeli Ka- d›askeri merhum Mollac›kzâde Ataullah Ayn› biçim sikkeli: Efendi’nin k›z›. fieyh Abdülaziz Efendi 1120 (1708) ta- rihinde vefat ederek Üsküdar’da gömülmüfltür... ¤er halifesi Seyyid Abdülaziz Efendi’nin dama. Köstendilî / ruhu çün el-Fatiha / Sene 1143 (1730) 1227 (1812). Ra. 1/30-31. ‹s- Mehmet Ataullah Efendi’nin validesi tanbul Evliyalar›. Kaynaklar: (M. Hatun’un / ruhu çün Fatiha. d› idi. saf. Yazma Ba¤›fllar.. (Sicill-i Osmânî. Mektubî-i Hazreti Veliü’n-naim 255) (‹stanbul Kültür ve Sanat Ans. Sefine-i Evliya. 9/4905) (Ayvansarayî. 183) (S. Tarih k›sm› gömülü. Kutbü’l-ârifîn efl-fleyh Selâmi flâhidenin yaz›s› silinerek arka yüzüne yaz›lm›fl Ali Efendi Hazretlerinin astâne-i celil- gibi görünen flâhidesi üzerindeki kitâbesi fludur: eleri seccade-niflîni meflîhat umde-i er- bab-› feyz-yâb malik-i k›raat kutbü’l-âri- Hadimü’l-fukara / Efl-fleyh Ali / Halvetî el-ma’ruf / fîn efl-fleyh Haf›z Mehmet Efendi. 1212 (1797). Türk Musikisi Türbe D›fl›ndaki fiahideler fiunlard›r: Ant. / 6 Zilkade 1167 (25 A¤ustos 1754). 28 Nisan 1957) (Vas- Emetullah Hatun. Süleymaniye Kütüp. Hazreti Hüdâyî Yan›ndaki flâhideler flunlard›r: (k. Tarih k›sm› gömülü flâhide. fieyh Ali Efendi’nin. Köstendilî Ali Efendi Faz›l Ali Efendi’nin di.

586 . sa¤ yan ve ön cephede ve bir sa- da yuvarlak kemerli. 1915 tarihinde kü- tüphane olan türbedar odas› bulunmaktad›r. sa¤ t›r halinde devam eden ve Lütfi Bey’in vefat yan cephesinde ise ayn› biçimde iki pencere tarihini belirten flu kitâbe yaz›lm›flt›r: bulunmaktad›r. Türbenin bu flekilde yap›lma. sa¤ tarafta ise. Sol Lütfi A¤a / Bey Türbesi ve kütüphanesi. Dört befl mer. vaktiyle bir flad›rvan ve etraf›nda de- Türbede Lütfi Bey. kuluk üzerine. Mu’ammer eyle devletle Hakk Sure-i Furkan yal› vaziyettedir. efli ve çocu¤unun ahflap sandukalar› mevcuttur. Na’im-i huldi mesken eyle Lütfi Bey’e Sübhan Fî Muharrem 17 Sene 1317 (28 May›s 1899) Türbe kap›s›ndan küçük bir antreye girilir. Musahib Lütfi Bey mülk-i fenay› terk idüb gitdi rine oturtulmufltur. Kap›n›n iki yan›na ve ayr›ca binan›n köflelerine ‹yonik sütun ve bafll›kl› ka. kadar yükselen demir parmakl›k yerlefltirilmifl- tir. A ziz Mahmud Hüdâyî Efendi Camii avlu- sundad›r. yap›n›n arkas›nda kalm›flt›r. Ayn› tonoz çat› alt›n- da bulunan kütüphane ile türbe aras›na tavana degân hücreleri varm›fl.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar LÜTF‹ BEY TÜRBES‹ tarafta türbe. Du’a ile didim tarih-i tamm›n Hakk›’yâ bende s› ile iki kabir. sa¤ taraf› ise bir kaide üze. Bu merdivenin sol tara- f›nda yedi kabirli bir hazîre bulunmaktad›r. le süslenmifltir. Kald›r›lan O yatt›kca ‹lâhî necl-i pâkin halidaniyle bu flâhideler bugün üst hazîrede ve duvara da. yüksek birer pencere. mer basamakla ç›k›l›r. Hüda birdir bu mir’at gûna-gûn ta’yindir bartmalar yap›lm›flt›r. Ön Türbenin çat›s› hizas›nda ve mermer bir kor- cephede ortada girifl kap›s› ve onun iki yan›n. Bekaya yâ ‹lâhî cây olsun ravza-i r›dvan Makam-› kurb-i Mahmud’a çün oldu türbeyi infla Türbe buradaki baz› kabirlerin kald›r›lmas› ile T›raz-› ma’nevidir ana feyz-i rahmet-i rahman meydana gelen arsaya yap›lm›flt›r. Kap›n›n sol taraf›ndaki Bûy-› s›rr-› ârif ol ibret ile k›l âlemi seyran türbe k›sm› topra¤a. Her iki taraf›n duvarlar› kalem ifli desenler- Türbe dikdörtgen fleklindedir. Hadîka yazar›n›n ifadesine göre burada.

“Y›ld›z Saray›’nda Baflkâtiplik Dairesi’nde her gece nöbet tutulurdu. Fakat 1326 ti. bek’deki yal›n›n bedelinin düflük verildi¤inden nurdu” diye devam etmektedir. Üsküdar Türbeleri Kitâbe Burhaneddin Efendi taraf›ndan yaz›l- m›flt›r. Abdülhamit’in musahiplerinden ve kurenadan (padiflah›n yak›nlar›) Faik Bey’in babas›d›r. flikâyetle veliy-yi nimeti ve sebeb-i saâdeti olan Hakan› mahlu aleyhinde dava açm›flt›r. 1991 senesi sonunda mükemmel bir su- rette onar›lm›flt›r. Bu yal›. Lütfi Bey. Türbe. Lütfi Bey Türbesi yerleflim krokisi.” ‹kinci Meflrutiyet’in ilân›ndan sonra Faik Bey.” de- mektedir. demektedir. Bunun üzerine Faik ‹stanbul’da ilk kez Harem A¤alar› Yard›m Ce. teyzezâdesi olan emin bendelerinden” biri oldu¤u bilinmekte- Faik Bey’in kona¤›nda büyümüfltür. dir. d›r. Fezleke’sin- de Faik Bey için. Ayfle Sultan’a dü¤ün he- Sultan Abdülhamit’in harem a¤alar›ndan olup diyesi için sat›n al›nm›flt›r. paras›na çevirmifl olan Faik Bey. bir gece gizlice det Pafla’ya intikal ettikten sonra Lütfi A¤azâ. cariyelere ders vermek üzere yal›ya ri idi. “Faik Bey kendinden sat›n mas› üzerine zaruret içinde kalm›flt›r. ‹nal. ailesini sonradan yan›na ald›rd›. bindirildi¤i H›diviye Vapuru ile M›s›r’a gitti ve de kurenadan Faik Bey’in mülkiyetine geçmifl. Abdül- hamit’in sevgili k›z›. Sadrazam Rüfldi ve meflhur Cev. Merhum ‹nal. 6 A¤ustos 1908’de bu görevden azledilmifltir. Son Sadrazam. dinleye musikiye olan alâkas› artm›fl. mek zorunda kalan Faik Bey. Fakat bir müddet sonra Sultan Abdülhamit (1910)’da Göztepe’deki R›dvan Pafla Köflkü’ne k›z› Ayfle Sultan için bu yal›y› sat›n alm›fl ve avdet edildi. Elmas Lütfi A¤a’n›n kardefli için Mahbub A¤a Çeflmesi bahsine bak›n›z. Hemen hemen bütün servetini Rus ve Alman Sultan Abdülhamit’in 1909’da tahtan indiril. Hofl Sada adl› eserinde “Refik Bey teyze. Sultan Abdülhamit’in son Mabeyn Baflkâtibi Ali Cevat Bey. Rusyas›’n›n da Ekim 1917 Devrimi’nde y›k›l- lar adl› eserinde. 587 . Almanya’n›n mesi üzerine velinimeti hakk›nda ileri geri ko.. Çarl›k nufltu¤u söylenir. Bey. yenisini yapt›rmak üzere y›kt›rm›flt›. Dünya Harbi’nde yenilip iflas etmesi. Haftan›n belirli günlerinde burada fas›l- gelen meflhur Tanburî Cemil Bey’i dinleye lar icra ediliyordu.. ‹stanbul’un say›l› zenginlerinden olan Faik zâdesi olan kurenadan Faik Bey’in yal›s›nda Bey’in Hekimbafl› Yal›s› saz. Faik Bey’in. I. Bizim nöbetin bafl›nda al›nan ve Ayfle Sultan’a tahsis edilen Be- Ali Cevdet Bey. II. 1908 Meflrutiyeti’nde ‹ttihat ve Terakki Parti- si’nin memleket idaresini ele almas› ve 31 Bebek’teki muhteflem Hekimbafl› Abdülhak Mart Olay›’n›n zuhuru üzerine ülkesini terk et- Molla Yal›s›. fiaml› ‹zzet Holo Pafla’n›n “en Tamburî Refik Fersan Bey. Had›m Elmas Lütfi Göztepe’deki muhteflem köflkünü 1906’da sa- A¤a’y› bu Lütfi A¤a ile kar›flt›rmamak lâz›m. söz ve e¤lence ye- büyümüfl. “Mahmut Nedim Pafla hade- mesinden olup onun vefat› (1300/1883) üzeri- ne hizmet-i flahaneye al›nan Lütfi A¤a’n›n o¤- lu olup babas›n›n istidad› üzerine hizmet-i fla- haneye kabul buyurulan kurenadan Faik Bey” demekte ve. bir suikaste kurban giden R›dvan Pafla’n›n miyeti’ni kuran Arap. öbür nöbette Faik Bey bulu. t›n alm›fl ve ailece buraya yerleflilmifltir. “ba-irade-i seniyye” Sultan II.

13. ‹stanbul Yaz›lar›. Muallim ‹smail Hakk› ve Enderu- mid devrinin seçkin saray adamlar›ndan ve nî Haf›z Hüsnü Beyler’den ders ald›. bu. 96) (E. 1909’da Sultan Abdülhamit’in tahttan Pek güzelsin herkesten. 21. 107) gün de mevcuttur. Çok zengin bir baban›n k›z› olan ve simalar›ndan. Ankara 1969 s. Meflrutiyetin ‹lân› ve 31 Mart Ha- gayet nazik bir zat idi. Kendisi. Muhar- orada 66 yafllar›nda vefat etti.) (Ali R›za-Mehmet rihinde babas›n›n ruhu için. M. 1954’te ve- pek de¤erli iki sanatkâr›n›n. Refik Bey. dokuz y›l kadar da ‹sviçre ile Av. s. ‹kinci Sultan Abdülha.) (Y. 2. 10/5494 Faik Bey) (A. Maarif Müfettiflle- ri’nden musikiflinas Ruhi Bey’le evlendi.) (Ali Cevat Bey. Son Sadrazamlar. Kemençeci Fahire Han›mlar›n babas›. Hofl Sada. 244) (‹nal. s. indirildi¤i tarihe kadar sarayda kald›. 1323 (1905) ta. al›nm›flt›r: 1894’de ‹stanbul’da do¤du. rir Bu ya. flark›lar› onundur. rek Niflantafl›’ndaki kona¤a yerleflti ve 1937’de Koçu. II. 21-24. fihrist Lütfi A¤a ve Faik Bey Uzun boylu. Caddesi üzerinde bir çeflme yapt›rm›flt›r ki. 357 vd. Feriköy Kabris. H... Bolulu Lütfi A¤a ile saray. Bir müd- det M›s›r’da. 1870’te ‹stanbul’da do¤du. Haz. ‹stanbul Ans. Türk Musikisi ans. disesi. mezun olduktan sonra Hariciye Nezareti’ne intisab etti ve pek sonra da saraya K›z sen geldin Çerkes’ten al›nd›. tan›’na defnedildi. soyad› kanununda Ergin ad›n› alan Tamburî biyat mahfili olmufl bir zat. Dizdaro¤lu. 1/194. ve si’nde okudu. Severim her güzeli senden eserdir diyerek zelli¤i ile tan›nm›fl bir Çerkes k›z› olan Hüsnü- melek Han›m’›n o¤ludur. 588 . Alus. s. burî Cemil. kona¤› ve yal›s› bir sanat ve ede. ‹çli flark›- devrin hafiyelik ve jurnalc›l›k ile kirlenmemifl lar› vard›r. fihrist Faik Bey ve Lütfi A¤a md. 1/123) (S. Kime halim diyeyim kime flekva edeyim dan yetiflmifl o devrin kibar muhitinde afl›r› gü.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Afla¤›daki sat›rlar ‹stanbul Ansiklopedisi’nden Faik Bey’in k›z› Faize Han›m bir müzisyen idi. Cumhuriyetin ilk y›llar›nda ‹stanbul’a döne. Galatasaray Sultanî. siyah saçl› ve gözlü pek yak›fl›kl›. Tercüman Yay. Küçük Bebek Galip.” Öztuna. Lütfi Bey’in o¤lu Mabeyinci Faik Bey’in Beylerbeyi’ndeki Yal›s›. ça¤dafl musikimizin Faize Han›m yokluk içinde.” rupa’n›n di¤er memleketlerinde bulundu. Asr-› Hicrîde Osmanl› Ricali. Kaynaklar: (Murat Bardakç›. Rasim. Tam- “Mabeyinci Faik Bey. md. Tamburî Faize ve fat etti. 1/220) (‹nal.

Tafllarda isimleri yaz›lmam›flt›r. Üskü- hazîresine bir makam tafl› dikilmifltir. Sicill-i Osmânî yazar›. camiinde medfundur. Tipik bir mimarî özellik gösteren bu türbe bugün ar- Sinan’›n eserlerinden bahseden Tuhfetü’l- Mi’marîn ve Tezkiretü’l-Ebniye’de bu türbe ka- diye olarak kullan›lmaktad›r. Camiini de 1548’de yapt›r- ‹ skele Meydan›’ndaki Mihrimah Sultan Ca- mii avlusundad›r. Malatyal› ‹smail A¤a. mirli bir penceresi ile cami sahn›na aç›lan bir kap›s› vard›r. tan Medresesi. Mihrimah Sultan’›n ha- ne oturtulmufltur. Mihrimah Sultan’›n k›z› Ayfle Sultan. 589 . Fakat onun taraf›ndan yap›ld›¤› tafltan yap›lm›fl olup avluya bakan klâsik de.” demekte ve ko- cas› Rüstem Pafla’n›n hayat›n› anlat›rken de. A¤ahamam› mevkiindeki A¤a Ca- mii minaresi kaidesinin içindedir. Üsküdar Türbeleri MALATYALI ‹SMA‹L A⁄A Cami. bu türbe odas›n›n üzeri.” demektedir. san›lmaktad›r. M‹HR‹MAH SULTAN CAM‹‹ Mihrimah Sultan (1522-1578). 1560 tarihlerinde yap›lm›fl demektir. Rodos Adas›’nda vefat “K›z›. Türbenin ön taraf›nda onalt› hücreli ve bir dershaneli Mihrimah Sul- m›flt›r. Yap›l›fl tarihi belli de¤ildir. A¤a’n›n Malatya’da gömülü oldu¤unu söylemesi do¤ru de¤ildir. Hadîka yazar›n›n. Ayfle Han›m Sultan olup yirmifler-otuzar etti¤i için türbe bofltur. “Mihrimah Sultan’dan dahi Rüstem Pafla’n›n bü- yük iki o¤lu olup ad› geçen camide gömülüdür. T ürbe. dar’da. 954 Zilhiccesi’nde (Ocak 1548) tari- hinde Mimar Sinan (öl. Kabri oradad›r. 1539’da henüz TÜRBES‹ 17 yafl›nda bulundu¤u halde Rüstem Pafla ile evlendirilmifltir. Sicill-i Osmânî yazar›n›n dedi¤i gibi o¤ullar› 20-30 yafllar›nda vefat etti¤ine göre türbe. yat›n› anlat›rken. Mihrimah Sultan Camii’nde Kaya Sultan Türbesi. Cami yafl›na kadar yaflam›fl iki o¤lu oldu ki. sol taraf›nda Sadrazam Ethem Pafla Türbesi ve arka taraf›nda ise camiin flad›r. Tamamen kesme y›tl› de¤ildir. 1570 ta- van› bulunmaktad›r. 996/1588) taraf›ndan TÜRBES‹ yap›lm›flt›r. rihinde Sadrazam Semiz Ahmet Pafla (öl. Minare.

Anderson onun ri tuttu.” Sultan’›n da bu türbede gömülü oldu¤u san›l- maktad›r. m›flt›r. 1) Rüstem Pafla’n›n. 1005/1596). Mihrimah Sultan’dan baflka bir kad›ndan olan ve genç yafl›nda 984 Kare plânl› türbe tamamen kesme tafltan yap›l- (1576-77)’de vefat ederek türbenin d›fl›na ca. adl› dört o¤lu ve ölüm tarihi bilinmeyen Sali. Kaya Sultan Saray›. Yan yüzleri vazo içinde kabartma çi- ve bir sene sonra da Afife Han›m Sultan’› dün. Kaya Sultan.. 999/1590). Üsküdar’a gömdüler. Dört kö- fle bir sütun üzerine oturtulmufltur. harap olmufltur. Pencere kapaklar› Türbenin Kaya Sultan’a ait oldu¤u da söylen.. Paflaliman› yolunda ve l› iki çocuklar› ve bir torunlar› var demektir: flimdiki Tekel tütün depolar›n›n bulundu¤u yerin civar›nda idi.. 1633 tarihinde do¤an Kaya yerlefltirilmifltir. bu çocuk düflürme olay›n› flöyle anlat›r: ‹kinci büyük lâhit ise. Sa¤daki birinci lâhit. nu’nda Bostanc›bafl› Kay›¤›’na binip Bismillah müfllerdir. dört köfle ince bir sü- Sultan. Kocas›ndan ca’daki Has Saray’da bir hafta geçirdikten son- Osman Bey (öl. çek motifleri ile bezenmifl ve aralar›na rozetler yaya getirmifltir. bir alem vard›r. Kuzeye aç›lan mermer kemerli ve söve- miin yan kap›s› yan›na gömülen Osman Bey. Tek sa¤›r kubbesi. Fakat bu rivayet. Üst pencereler sivri kemerlidir. 1058 fiaban›nda (Eylül 1648)’de Melek lür. yuvarlakt›r. Sol kubbecik. efli Kaya Sultan ile Çatal. 1561’de vefat etti¤ine ve o¤lu Os. Murat’›n k›- z› olup Esmihan Kaya Sultan ismiyle bilinmek.. li kap›s›n›n önünde iki sütunun tafl›d›¤› iki kubbecikli bir revak vard›r. Bafl tafl›. Kaya Sultan’›n dü. 1659 y›l›nda Fatma Han›m Sultan’› tun üzerine yerlefltirilen burmal› bir kavuktan do¤ururken vefat etmifltir. vermektedir. Geriye kalan Osman Bey ile Abdur. Kap›- 3) Ayfle Sultan’›n o¤lu Osman Bey. dareti s›ras›nda ve 1655 senesi bafllar›nda Me- lek Ahmet Pafla’ya Van Eyaleti verilerek ‹stan- Bunlardan Mehmet Bey ile Mustafa Pafla 1001 bul’dan uzaklaflt›r›lmak istenmiflti.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 988/1580) ile evli bulunuyordu. Mehmet Bey ve Mustafa Pafla yüp s›rtlar›) Kaya Sultan Saray›’na” gelmiflti. Üzerinde tafl göre bu ailenin ayn› anda Osman adl› iki o¤ul. “Saraybur- (1593)’te Almanya ile savafl›rken flehit düfl. sütun yerine pen- cereli avlu duvar› üzerine oturtulmufltur. deki alt üst dörder pencereden ›fl›k al›r. Rüstem Pafla. Müddeti tamam olmadan. Ayak tafl› poligonal flekillidir. di¤erlerine nazaran Ahmet Pafla (öl. naklanmaktad›r. yoktur. Bir müddet sonra ve ‹bflir Mustafa Pafla’n›n sa- ha Han›m Sultan isimli bir k›z çocu¤u oldu. nazl› vücudu- na titreme gelerek.” Bu durumda Rüstem Pafla ailesinin Osman ad.. imkâns›z görülmektedir. Kap› taraf› hariç üç cephesin- lar› var demektir ki. Yan yüzleri gayet güzel kabartma 590 .” an›lmas› Abdurrahman Bey’in buraya gömül. Üsküdar’a gelince çocuk Mehmet Süreyya Bey. liya Çelebi. Ayak tafl› Melek Ahmet Pafla. D. Kap›dan girildi¤inde dört mermer lâhit görü- tedir. Di¤er- lerinde oldu¤u gibi üzerinde herhangi bir yaz› Bu s›rada Kaya Sultan Saray›’nda bulunan Ev. Pafla’y› katlediyorlar mesindendir. Güzel Kaya Sultan dert ve mihnet Ayfle Han›m Sultan’dan baflka yaln›z Osman çekip kan› kesilmedi. Mihrimah Sultan’›n iki düflmüfl. örfî destarl›d›r. O an düflü¤ü y›kay›p Bey adl› bir çocu¤u oldu¤unu ileri sürmektedir. tromplar üzerindeki sekiz man da babas›ndan 15 y›l sonra vefat etti¤ine yüzlü bir kasna¤a bindirilmifltir. Sütun bafll›klar› 2) Mihrimah Sultan’dan olma Osman Bey. ile ilk menzil olarak Üsküdar’da Kaya Sultan rahman Beyler’den birinin ve Saliha Han›m Saray›’nda kald›. Türbenin Ayfle Sultan Türbesi diye “Me¤er Kaya Sultan 7 ayl›k hamile imifl. Abdurrahman Bey ra “büyük alay ile Topçular mahallindeki (E- (öl. s› üzerinde kitâbe yoktur. yap›lan istalaktitli pahlar yap›ya ayr› bir zerafet flük çocu¤unun buraya gömülmesinden kay.. hemen saray içinde bir vaveyla gökle- o¤lundan söz etti¤i halde A. Arka cephesinde iki köflesine mektedir. diye korkusundan arabaya binip. IV. baklaval›d›r. 1073/1662) ile evlendirilmifl küçüktür. ibarettir.

Gündo¤umu Caddesi üzerinde. 4. Öztuna. bir sarmafl›¤›n saklad›¤› tafl› poligonal flekillidir. D. Hayat Tarih Mecmuas› 1966. Ayak l›yoruz. 3/416) (M. 199. bir kaç efli. Padiflahlar›n Di¤eri ise “Kâbe yolundan gelirken” genç yafl›n. üzerindedir. Ayasofya-i Kebir çesi. 257) Merhum Mustafa (Sicill-i Osmânî. 2/378. Oxford. Say›: 5. dört köfle sütunlu ve mü. Kitabesi fiair Sofas›. 8/70. Yan yüzleri rozet kabartma- l›d›r. kap› taraf›nda ayr›ca iki dolap yeri vard›r. s. Bu lâhdin zet kabartmal›d›r. 38-39. 246. Mustafa Çelebi Kad›nlar› ve K›zlar›. Birinin Hüdâyî Hazretleri Camii’nin avlusundad›r. 119. MUSTAFA ÇELEB‹ SOFASI Üçüncü lâhit bir kad›na aittir. 83-86. Türbede. 591 . Camii fierifi’nin 112. 121. evlerin bahçe duvarlar›nda dolgu malzemesi olarak kullan›lm›flt›r. 41-42. 42. Meriç. Dan›fl. 6/39. Çelebi ruhi çün Fatiha Mimar Sinan’›n Hayat›) (Y. 90. s. s. Ander. s. 1/49. 222. 2/168. 114-115. Tavaflî Hasan A¤a Camii’nin biraz ilerisinde. 116. 5/2478 Kaya Sultan md. Ba ü ta’mir eden mütevelli manl› Devleti’nde Kim Kimdi. kitâbesiz. ‹ nadiye’de. 1043 (1633) ralar›.) (G. Karacaahmet Sultan Türbesi’ne giderken sa¤ tarafta. ‹nadiye Meydan› yak›n›nda ve set Dördüncü lâhit ise. Bu kavu¤un benzerine rin de bulundu¤unu sofadaki kal›nt›lardan an- Üsküdar ve ‹stanbul’da pek raslanmaz. 111. Eskiden. Mimar Sinan’›n Hat›. Sol taraf›nda. The Structure of the Ottoman Dynasty. 54-55. 123) (Naimâ Tarihi. Üsküdar Türbeleri motiflerle süslenmifltir. Uluçay. Say›: 6. Oransay. da vefat eden Mehmed’e aittir. 62) (A. Say›: 7. 89. 43. 83. Bafl ve ayak tafl- lar› düz ve yass›d›r. Harem ve musluklar›n› man Türkçesi. muhteflem bir lâhit vard›r. Lâhdin yan yüzleri ro. 76. 64. Kaya Sultan’›n k›z› Fatma Sultan’n›n türbesi Burada bugün iki mermer lâhit vard›r. Dan›flman Türk. 1/133. kitâbesi fludur: Kaynaklar: (Evliya Çelebi Seyahatnamesi. 49) (Gezi Notu) (Ç. etraf›nda baflka kabirle- cevveze kavukludur. son. Os. Sofan›n iki yan› merdivenli olup set duvarlar› ve merdivenler muntazam kesme tafltand›r. 1956) Haflimî Efendi’nin olup 1034 (1624) tarihlidir.

” demektedir. Nakkafl Baba Mezarl›¤›’n›n caddeye aç›lan üç kap›s›ndan. met ismindeki bir o¤lunun Kanunî devrinde mifltir. nam›na olan karyede ziraat ve harasetle mefl- tilmifl ve merdivenler yap›ld›¤› gibi mezarl›k gul olurdu. Fatih devri (1446. Duvar üzerindeki demir korkulu¤a: Peçevî ‹brahim Efendi (1574-1650). imifl. Beylerbeyi taraf›n- daki merdivenli kap›dan girildi¤inde. Ve bölük ulûfesine mutasarr›f idi. fieyh Mustafa dedesi gibi nakkafl olup “eski saray kap›s› üzerinde o sihr-asar mü- Baba Nakkafl Kimdir? nakkafl saça¤› ve Saray-› Cedîd’de Divanhane- i Bayezid Han’›n kubbelerini” ifllemifltir. ba Nakkafl” nam›yla maruf Defterdar-› esbak nî’den inabet birle kesbi kemalet ederek ismi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar NAKKAfi BABA TÜRBES‹ an›lan ve fieyh Bayezid’in o¤lu olan Meh- med’dir. ‹flte Sultan Süley- ne mensup köyde z›raatla meflgul olurdu. hazar ihsar iderdi.” 1475) tarihli Arapça bir vakfiyeden ö¤rendi¤i- mize göre.. Vakfiyeye göre Mehmet Baba Nakkafl’›n o¤lu “Mahmudü’l-Defterî”dir. tarihin- de: “Yavuz Sultan Selim ricalinden Nakkafl Baba ‹stanbul Belediyesi 1953” “Dervifl Mehmed. arpal›k olarak 870 (1465-66) tarihinde bu zata nin gölgesindedir. leri aras›nda olmak üzere iki kere bafl defter- nada Tebriz ahalisinden Dersaâdet’e getirdik. (1520-1566) defterdar oldu¤unu ö¤reniyoruz. Evliya Çelebi’ye göre. merhum ve ma¤furün-leh Sultan duvar› da geri al›nm›flt›r. vermifltir. kûfl-› bukalemun sanat ve halini Diyar-› raf› yaz›l› tu¤ras› olan Safer 880 (Haziran Rum’da ilk defa kendileri flâyi etmifltir.” flehir bi-Baba Nakkafl” yani Baba Nakkafl diye 592 .” demekte ve “Nakkafl Baba. mektedir. Baba Nakkafl. leri erbab-› san’at ve maarif aras›nda fieyh Nakkafl Baba dahi mevcut idi. Her ikisi de Baba Nakkafl di- mak icap eder. man’a ‘Baba taam›’ ikram eden bu zatt›r. ve Had›mköy’ün kuzey bat›s›ndad›r. “Mehemmed ibni fieyh Bayezidü’fl. “Nu- Üstünde Fatih Sultan Mehmet’in alt›nl› ve et. Bundan on sene sonra Baba Nakkafl çak bir duvar çevirmifltir. fieyh Mustafa Baba 1481) sanatkarlar›ndan bir zat olup “üstad-› Nakkafl “Bayezid-i Velî musahibidir. bafllam›flt›r. Dervifl Mehmet Çelebi’dir.. Süleyman Han sayd ü flikâr bahanesiyle ol semtlerde seyran ettikçe Baba Taam› diyu ma- Mir’at-i ‹stanbul adl› eserin sahibi Mehmet Ra. T ürbe. silindir fleklin. ‹smi. kân Sultan Selim Han-› Kadîm’in Çald›ran Dervifl Mehmet Çelebi ismiyle bilinen bu zat muzafferiyetini müteakib Tebriz flehrini feth 1561-62 tarihleri aras›nda ve 1569-1573 tarih- ve istilâ ile Dersaâdet’e avdet buyurduklar› es. Özbekiy- muazzam.” de. Bu tarihte yol geniflle. merdi- Yine ayn› vakfiyeye göre Fatih. Cennetme.. Bu aç›klamadan Baba Nakkafl’›n Dervifl Meh- daki bir zat›n türbesi bulundu¤undan ileri gel. Bunun o¤lu “‹bn Ba- O as›rda meflhur bulunan Habib-i Karama. ye ünlü idi. Bafl ve köy bundan sonra onun ad› ile an›lmaya tafl› üzerine alt› parçal› bir sikke yerlefltirilmifl. Saadetlu padiflah kendüde if Bey: kabiliyyet müflahede itme¤le riyasete nasbedüb ba’dehu Defter Emini oldu. bu köye bir cami yapt›rarak buras›n› vakfetmifl deki bafl ve ayak flâhidelerinde yaz› yoktur. bu tip serpufl baflka hiç bir yerde mevcut yük Çekmece Gölü ile Terkos Gölü aras›nda de¤ildir. fieyh Baba Nakkafl’›n o¤lu idi. ‹nce. bir kardefli vard›r. Bugün Cemil Molla ismiyle yad edi- len eski Nakkafl Baba mevkii hiç bir zaman bir Dervifl Mehmet Çelebi’nin ‘fieyh Mustafa’ adl› köy olmad›¤›na göre bu köyü baflka yerde ara. darl›k görevinde bulunmufltur. Hazreti padiflah›n yak›nlar›ndan” yü’l-asl olub ilm-i nakflda gûya Mani ve Bihzad idi. Babas› diye bir levha as›lm›flt›r. Bu aç›k türbenin etraf›n› al. ‘Kutlubey’ de- nen ve Çatalca yak›nlar›nda bulunan bir köyü venler bitmeden sol tarafta as›rdîde bir servi. “Bu mevkiin bu nam ile an›lmas›na sebeb üst taraf›ndaki makberede ‘Nakkafl Baba’ nam›n. Bu köy bugün de mevcut olup Bü- tir ki.

kafltepe ‹lkö¤retim Okulu olarak kullan›lan ve besi Eyüp’te Zal Pafla Caddesi üzerinde ve Zal Abdülmecit taraf›ndan 1258 (1842)’de infla Mahmut Pafla Camii’nin bu caddeye aç›lan av. Bu ad. Nakkafl Burnu denilen forma kadar yükselen yol. “‹stavroz’un yan›nda. zaman bu yal›ya gelir ve buradan hareketle Çaml›ca’ya giderdi. Bo¤aziçi ta- raf› hariç. Bundan sonra. mevcuttu. Evliya Çelebi ‹stavroz Kasabas› (Beylerbeyi) ni Nakkafl Pafla Yal›s›. nan bu mevki derin bir vadi olup. 593 . ‹flte semte ismini sene 1031 Ramazan›nda (Temmuz-A¤ustos veren bu zatt›r. 1622) vefat etmifltir. edilen Nakkafltepe Karakolu ve önünde 1321 Nakkafl Baba Türbesi. S›r kâtibi Ahmed Efendi’nin Rûz- si’ni geçip” Üsküdar’a gelinmektedir demekte. Murad III ve Mehmed III ile Nakkafl Soka¤› ad›n› tafl›maktad›r. namesi’ne göre Padiflah. hi olmufltur. yucu Murat Pafla sadaretinde kaim-makam da- yü’ndedir. etraf› yüksek tepelerle çevrilmifltir. o¤lu Mahmut. Nakkafl fieyh Mustafa ve Defterdar Mahmut Ahmet (1603-1617) vüzaras›ndan olup “Ku- Çelebi’nin kabirleri bugün Baba Nakkafl Kö. Selim zaman›nda da anlatt›ktan sonra “Burada Nakkafl Pafla Bahçe. 1995 senesi Nisan›nda Üsküdar Belediyesi’nce restore edilmifltir. defterinde ise sadece “Nakkafl tabir olunan mahaldir” diye ismi geçmektedir. Üsküdar Türbeleri Mehmet Baba Nakkafl. Baba lu kap›s›n›n sol taraf›ndad›r.” Nakkafl Hasan Pafla’n›n di¤er bir yal›s› da Ortaköy sahillerini süslemekte idi. Es-s›ratü’l-müstakîm terkibinin delâlet etti¤i de bir de Nakkafl Pafla vard›r. III. As›rda ‹stanbul adl› eserin sahibi ‹nciciyan Kuzguncuk ile Beylerbeyi Saray› aras›nda bulu- (1758-1833). bugün hâlâ Baba yer gelir. Görüldü¤ü gibi Baba Nakkafl’›n Nakkafl Baba mevkii ile bir alâkas› yoktur. sahilde. orada yal›s› bulunan Nakkafl Ha- san Pafla’ya izafeten verilmifltir. Kuzguncuk Çarfl› Caddesi’nden ayr›l›p Nakkafl lerine ait S›ra Yal›lar diye an›lan bir s›ra evler veya Firenk Tepesi ismiyle bilinen yüksek plat- vard›r. Nakkafl Baba Mevkii 18. Burada son halife Abdülmecit ad›na 1901 tari- hinde yapt›r›lan büyük bir köflk. Çaml›ca’ya ç›kaca¤› dir. yüzy›l bafllar›nda tutulan bir Bostanc›bafl› A¤ustos 1796) tarihinde de böyle olmufltur. Osmanl› tarihin. Türk ileri gelen. bugün Nak- Nakkafl Hasan Pafla’n›n muhteflem ve eflsiz tür.” demektedir. Pafla. Sultan I. Nitekim 25 Safer 1211 (30 XIX. muas›r olup.

Mah- Kas›mpafla mut yan›nda fiehzade Abdülmecit oldu¤u hal- Tersaneard› de yal›ya gelmifl ve geceyi orada geçirmiflti. genifllemifl ve bölgenin en nadide yal›lar›n› ve ziçi’ni bütün ihtiflamiyle seyrettikleri için. Ahflap camiin yerinde veya biraz ilerisinde meflhur Sadrazam Gazi Hasan Pafla’n›n (öl. Mahmut’un ikballe- Pafla’n›n makam tafl›. muhteflem yal›s›n›n Uryanîzâde Ahmet Es’ad Efendi’nin (öl. Küçükten büyüttü¤ü bir arsla- 594 . Al›nl›- bir domuz haras› ve kaya dibinde bir p›nar› ¤›ndaki kitâbe yerine sonradan düz bir mermer vard›r. Bütün servetini bu lûs-› hümayun ile bayramlarda” befler top at›l›rd›. bir çok turist gelip Bo¤a. fieyhülislâm At›fzâde Ömer Hüsameddin Efendi’nin (1799-1871) yal›s› da Nakkafl sahil- lerinde idi. ç›kan yang›n. ahflap köflkü ve arkas›nda Nakkafltepe’ye Bunlardan ayr› olarak 1853 K›r›m Harbi’nde kadar uzanan korusu da yine bu mevkide idi. Hatta 19 May›s 1832 günü II. mer sütunun tafl›d›¤› bir revak vard›. ölen Frans›z askerlerinin gömüldü¤ü bir mezar- l›k da burada idi. rinden ve Sultan Abdülaziz’in süt annesi mefl- hur Tiryal Han›m’›n yal›s› ile Uryanîzâde Ah- (1903) tarihli Mahbub A¤a Çeflmesi ile Emine met Es’ad Efendi’nin dört katl›. Pafla’n›n bir de. köflklerini “harabezâr”a çevirmifltir. s›mpafla’da kona¤› vard›. Vaktiyle mevcut yang›nda alt› yüzden fazla ev ve yal›n›n yok ol- olan kademeli k›r kahvesi bugün mevcut de¤il. Buraya. du¤u söylenir. dir. Nakkafl Baba Mezarl›¤› bu vadi. Nakkafltepe Karakolu’na kadar pe’ye gidilir. Bu feci renk Tepesi ad›yla da an›l›r. Mehmet Raif Bey bu kitâbeyi lunmaktad›r. 2 Cemaziyelâhir 1289 (7 Temmuz 1872) tari- hinde Kuzguncuk ‹skelesi yan›ndaki bir yal›da Karakolun yan›ndaki toprak yoldan Nakkaflte. kona¤›n alt›ndaki tafl mahzende saklad›¤› riva- yet edilir. Mezarl›¤›’nda Cezayirli Gazi Hasan Bunlardan baflka. 1790) yal›s› bulunuyordu. tunlu. Küçük Selimiye Camii tamir kitâbelerini yaz- m›fl olan fiair Pertev Pafla’n›n yal›s› da yine bu- rada idi. Bu karakolun yan›nda “Cü. Bu binan›n yeri flim- Bu mezarl›¤a Bahri Baba Mezarl›¤› da denir. Fi. çok eseri vard›r. mülkiyetini efendisi Hac› Osman A¤a’n›n k›z› 1306/1889) 1860’da yapt›rd›¤› ahflap camii ve Emine Han›m’a verdi¤inden ölümünde hazi- “topçu ve piyade askerinin ikametine mahsus bir nece müsadere edilmifltir. Vadinin deniz taraf›nda ve sahilde fieyhülislâm Cezayirli Gazi Hasan Pafla. Yan›nda 1155 (1742) tarihinde vefat eden Defterdar At›f Efendi’nin de kabri vard›r. yerlefltirilmiflti. Kuzguncuk Gazhanesi’nin harabesi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar len bu binan›n arka taraf›nda ve yolun karfl›- s›nda Ahmet Efendi’nin 1239 (1823-24) tari- hinde yapt›rm›fl oldu¤u iki taraf› mihrapl› kes- me tafltan muhteflem çeflmesi maalesef bugün mevcut de¤ildir. ön cephesi sü- Sultan’›n flimdi mevcut olmayan saray› vard›. 1988 y›l›na kadar ‘Fen ‹flleri Müdürlü¤ü Anado- Nakkafl Baba Vadisi’nin do¤u taraf› dökülen lu Yakas› Yap›m ve Onar›m Amirli¤i’ olarak kul- moloz y›¤›nlar›yla doldurulmufltur. Sultan II. kaydetmedi¤ine göre manzume 1885-90 tarih- nin Beylerbeyi taraf›ndaki s›rtlar› üzerindedir. lerinde düflmüfl olmal›d›r. Orta k›sm›nda ise genifl bir bostan bu. Kendisi bu yal›da vefat ederek Mis- kinler Tekkesi civar›ndaki aile sofas›na gömül- müfltür. di parkt›r. ‹stanbul’da ve muhtelif yerlerde bir Bugün de mevcut olan ve çöpçülere tahsis edi. Ka- karakolhane” vard›. Bu derin lan›lan eski karakolhanenin önünde iki mer- vadide.

10/148) (‹. 2/168 ve 9/255-256) (E. Say›: 2. fakat Padiflah’›n orada meflhur ‹vaz Fa- kih kabrinin bulundu¤unu ileri sürmesi üzeri- ne Nakkafltepe’de. Türk Musikisi Ans. 1954. Pafla’n›n de semtin bu isimle an›lmas›d›r. Ayvansarayî Hüseyin Efendi. 27) (Ataî. 189-190) (T. Türbeler Aç›l›rken. Biz dahi böyle bilirdik. Deniz cenklerinde flan alm›fl ve III. ri. Bilinen. s. Öz. Ali Pafla bu yal›da ayr›ca bir de küçük kütüphane tesis etmifltir. Nalçac› fieyh Halil Efendi 595 . belki Türk Kütüphaneleri Tarihi 2/71-72) (Ahmet Efendi Ruzna. sonradan Serasker Nam›k Pa- yap›lm›flt›r ki. Nakkafltepe. Asr-› Hicrîde Osmanl› Ricali. 228) kay›n validesi Saliha Kad›nefendi’ye aittir. Hadîkatü’l-Cevâ- buran›n s›k s›k ziyareti tepenin Firenk Tepesi mi’nin yaz›ld›¤› 1770 tarihinden sonra yap›lm›fl ismi ele an›lmas›na sebep olmufltur. Vefeyât. s. Baba derlerdi. Kab- f›ndan kald›r›lm›fl ve kemikleri Fransa’ya götü. II/29) (Sicill-i Osmânî. Üsküdar Türbeleri n› daima yan›nda gezdiren Hasan Pafla. “bir taraf- tan Nakkafl Pafla Yal›s› ve bir taraftan ana cad- de ve bir taraftan Dilsiz Bahçesi ve bir taraftan leb-i derya ile çevrili” idi. 6/2994) (Dan›flmend. Erünsal. çok verimkâr. Gerek türbe ve tekke Kaynaklar: (Peçevî Tarihi. Süheyl Ünver. s. K›r›m’da ölen askerleri için evvela Büyük NALÇACI fiEYH HAL‹L EFEND‹ Çaml›ca Tepesi’ni kabristan yapmak için iste. naz›r olup. Hakk›. bugün de mevcuttur. s. 1920. Yal›lardan biri de Sultan III. 90) (‹. S. Uras Türkçesi. 1815 tarihli Bostanc›bafl› Defte- rinde geçmektedir. 447) (‹stan. s. 14 Recep 1204 (30 Mart 1790)’da vefat ederek Bulgaristan’da. 5/1. K›r›m Harbi’nden sonra Firenk Tepesi ad› ile de an›lmaya bafllam›flt›r. kabre Nakkafl Baba denmesinin sebebi. devle- te sad›k. Öztuna. Mezarl›¤a ve Nakkafl) (Cevdet Tarihi. Merâk›d. Soldaki flâhide. Bu kabris. Bu isimle bilinen cami bahsine bak›n›z. Bo¤aziçi Köprüsü çevre yolundan da görülmektedir. 91)(Y. Nalçac› fieyh Halil fiabanî Tekke- si’nin sol taraf›nda idi. 1/204) (Evliya Çelebi Seyahatnamesi. kârgir duvarl› ve ahflap ça- tan tesis edilirken buraya bir de karakol binas› t›l› türbenin. 1946 (Halil Edhem. 169-180) mevcut de¤ildir. fiumnu flehrinde yapt›rm›fl oldu¤u Bektâflî Tekkesi’ne gömülmüfltür. 4/113 Baba Pafla’n›n zevcesi mezarl›kta kabrine rastlan›lmad›. (A. cesur. 175. Zeyl-i Sekayik. Ar›kan. Üçdal Nefl. 13. R›za. Yal›n›n ismi. senesi vefat etti¤i mezar tafl›nda yaz›l›d›r. demektir. Yal›s›. Kronoloji. mabet ise. Bu yer Bo¤az’a T ürbe. Koçu. 4/242) (Ayvansarayî. 1/48. TÜRBES‹ mifller. s. 319) (Hadîka. ‹stanbul Türbede flu flahsiyetler medfun idi: Ans. sa¤daki. Ahmet’in sadra- zam› fiehit Ali Pafla’ya ait idi. I/255. semtin eskileri Bahri s. ‹zmir’deki tü’l-Cevâmi. 47-48) (‹slâm Ans. 26) 1040 (1630). fla’n›n o¤lu Cemil Pafla taraf›ndan 1291 (1874) tarihinde yapt›r›ld›¤›d›r. Tarih Dünyas› Pafla Aile Sofas›. Dan›fl- man Türkçesi. Tercüman Yay. ve gerekse Halil Efendi’nin flâhidesi bugün bul Fethi Der. Selim zaman›nda sadrazam ol- mufl olan bu de¤erli insan. Emine Han›m’a. Vakfiyesi 1127 (1715) tarihlidir. Kabristan burada 66 sene fieyh Halil Efendi’nin “Hatim-1040” (1630) durduktan sonra 1920 tarihinde kendileri tara. Elvah-› Nakfliye. de bir Bahri Baba Mezarl›¤› vard›r. s. tarihlerinde y›k›lm›flt›r. Haz. ‹zmir’de 1950. 2/446-447. 11/7-12. Milliyet Yay. s. Cezayirli Gazi Hasan Baba Nakkafl kabrine. “Kabir hazîrede- Tepede bir Frans›z Mezarl›¤›’n›n bulunmas› ve dir” dedi¤ine göre türbe. Frans›z- lar. 2/285) (Mir’at. rülmüfltür. Mecid Efendi Köflkü’nün arkas›ndaki bir yer verilmifltir. Türbe. mesi. tekkenin hazîresindedir. gayret ve azim sahibi bir devlet adam› idi.

ye’den olup 1227 (1812) tarihinde vefat etti. 1340-1342. s.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1082 (1671). he. Gülflen-i Adn’i makam eyledi ‹zzet Pafla mifltir. 3/461) 596 . Zekâi Efendi’nin. Nasuhî Efen- 1232 (1816). Hakk› Bey. fieyh Nasuhî Efen- di’nin o¤lu Alaaddin Ali Efendi ad›na yazd›¤› (Bkz. NASUHÎ MEHMET EFEND‹ TÜRBES‹ 1249 (1833). s. 1/166) Efendi’yi bu türbede medfun gösterdi¤i halde. Kitabe- si fludur: T ürbe. ilk yap›ld›¤› zaman cami gibi. 57) (S. d› fieyh ‹brahim Efendi’nin bir tafl dik. do¤rusu da (Akyürek) Dede Efendi bu beyti tahmis etmifl- budur. Sandukas›n›n bafl taraf›n- Dikdörtgen biçimindeki türbe. “‹flbu türbe-i flerif ile ittisalindeki dergâh-› feyzin lan türbe kap›s›. cami sahn›- 1198 (1783). 1170 (1756). Pencere karfl›s›ndaki demir flebekeli sanduka Nasuhî 1280 (1863). tarih beyti fludur: Edeble dahil ol sûfî bu dergâh-› Nasuhî’dir Huld-› tarih-i güher-pâfl›n› Kâz›m tahririn Bu beyt. 68-69. 1282 (1865). Ümmi Antolojisi isimli kitab›nda. 1282 se- men hemen bütün tekke türbelerinin kap› ve ne” pencere üzerlerine yaz›lan flu klâsik beyit bu- lunmaktad›r: 1289 (1872). ahflap idi. fiimdiki fleklini. Ergun Türk Musikisi Ant. Evvelce mabedin sahn›na aç›. Nüshet Ergun Bey. fieyh Zekâi Efendi taraf›ndan söylen. Zarif bir flebeke demirinin süsledi¤i bu pencere üzerinde. fieyh Tayyar Efendi 1168 (1754). Nasuhî Tekkesi Ca- mii’nin sol taraf›ndad›r. 2/215) (‹. ‹zzet Pafla. ‹. Halvetiyye Silsilenamesi. y›¤ma tafltan. Türk Musikisi fieyh Zekâi Efendi. sonradan minarenin yan›na penah-› vaz’-› esas-› himmetle bâni-i sâni ve delil- al›nm›flt›r. Efendi irtihal. Do¤anc›lar’da. Mehmet Tahir Bey. na bakmaktad›r. ri. kitap. bu s›rada yap›lm›fl olmal›d›r. Merâk›d-› Mu’tebere-i Üskü. fieyh Mehmet Tuluî Efendi. olan Rüstem Pafla’n›n ruhuna el-Fatiha. Osmanl› Müellifleri. Hakk›. Nasuhî Efendi 1130 (1718) tarihinde vefat et- ti¤ine göre. Sad›k Vicdani. Dört pence- reden ›fl›k al›r. i hüsn-i kabul olarak civar-› Hazreti Pir’e mülaze- met-i flerife ile defn-i flayeste-i iltifat-› Rabbani Minare taraf›na bakan pencere üzerinde. 1280 (1863) tarihindeki onar›m s›ras›nda alan fieyh fiemseddin Efendi kutb / iken eyledi bekaya irtihal / Didi fevtine bir tarih Ziver / Eyledi fiems türbe. (Bkz. Topkap› civar›nda. Müstakimzâde de Tuhfe’sinde tir. Sandukas› önünde Kâz›m Pafla’n›n söyledi¤i 24 m›sral› bir Makam-› evliyad›r menba-› feyz-i fütûhidir manzume vard›r ki. Mürflid-i kâmil ü âgâh ve arif-i hakikat sahib-i intibah Nasuhîzâde fieyh Fazlullah Efendi Hazretleri. Meflayih-i fiabaniy- olan Mudurnu’da vefat etti¤ini ve dama. Türbenin büyük hâcet penceresi. böyle yazm›flt›r. daki levhada flunlar yaz›l› idi: ahflap çat›l› olarak infla edilmifltir. fieyh fiemseddin Efendi. Sanduka önünde bu levha vard›r. memleketi Sinan Tekkesi fleyhi idi. Merâ. N. Tekkenin ikinci bânisi Bekir Rüstem Pafla. fieyh Mehmet Rüfldü Efendi di’yi öven bir dörtlük bulunmaktad›r. ‹plikci fieyh Ebubekir Efendi Risaletü’l-Velediyye adl› eserine flerhi vard›r. Üsküdar Mevlevîhânesi fleyhi Ahmed Remzi tirdi¤ini beyan etmifltir ki. dar adl› eserinde fieyh Mehmet Tuluî Meral Yay. Tomar-› Turuk-› Aliyye 3. fieyh Ahmet Reflit Efendi Efendi’ye ait olup di¤erleri flunlard›r: 1326 (1908). k›d. Sicill-i Osmânî. fieyh Hüseyin Efendi. Kutbü’l-ârifîn ve sertacü’l-kâmi- lîn Nasuhîzâde fieyh Alaeddin Hazretle- Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi. 160) 1218 (1803). s.

1114’te Ye. Bu meflhur han›. 1130 Ahmet zaman›nda Hünkâr fieyhi olmufl. him A¤a. N. Müddet-i meflîhat: Yevm: 14. Er- dillerine destan olan kar›s›n› da fieyh gun. fiabanî sikkeli dört köfle flâhide. Nasuhî Efendi’nin o¤lu Zuhurî de diyor ki: Efendi. Sefine-i Evliya. gösteren ip yaras›. Haza kabr-i fieyh Zuhurî bin Mehmed Nasuhî. müddet sonra 1114 Cemaziyelâhirinde (Ekim 1702) vefat etmifltir. Üsküdar Türbeleri 1315 Zilkade 29 (21 Nisan 1898). “Tarih-i veladet: fî 24 fievval 1245 (18 Nisan 1830). Yevm-i Sal›. n›n örgüsü çözülmemifl. Hatta kefeni bile yoktu. fieyh Nasuhî Efendi’nin müri- dikule Dizdar› olan zat ölmüfl. Türk Mus›kisi Antolojisi. (Raflid Tari- 1114 (1702). Turhan Sultan’›n (öl.156) Ma’nevî Efendi alm›flt›. (S. hi. ile meflhur muhaddis ve sanayi-i Arabiy- yeye vâk›f flair” idi. De¤erli bestekârlar›m›zdan ‹bra- bahçeli bir evde oturuyordu. üzerine ölümü flüpheli görülmüfl ve yap›. Koçu. zahid bir zat idi. 1683) ket- Ali Efendi’nin o¤ludur. 1140 (1728). lan muayenede bo¤az›nda bo¤uldu¤unu Kitabesi. kirde efli az bulunur âbid. 4/1921) Mustafa Ma’nevî Efendi fieyh Karabafl 1115 (1703). fiabanî sikkeli dört köfle flâhide. Fezâ-y› aflkda Mevlâ’ya can idüb teslim ¤›’na gömülmek istenmiflti. Tevcih-i meflîhat: fî 15 fievval 1253 (12 Ocak 1838) Tarih-i irtihal: fî 29 Zilkade 1315. Tafl›ndaki kitâbe fludur: Ma’nevî Efendi Kad›rga Liman›’nda So. fieyh ‹brahim Efendi. 1319 (1901). E. fevkalâde di olup onun güftelerini bestelemifl ve güzelli¤i ve zenginli¤i ile ‹stanbullular’›n 1732 tarihinde vefat etmifltir. Pir- zâde es-seyyid efl-fleyh Çelebi Mehmed ölümünden önce di¤er bir han›ma “Beni Muhyiddin Efendi Hazretlerinin zevce-i yaln›z b›rakma” diye yalvarm›fl olmas› Nasuhî mehmet âlileri zahidetü’n-nisa Esma ‹fakat Ha. nafl› gasledilme- miflti. 3/517 Karabafl Ali Efendi ve 4/413. Kabri. Efendi zindana at›lm›fl ve burada k›sa bir den / Arifü’fl-fleyh / Ömer Efendi. 1130 (1718). ‹s- Hâzâ kabr-i / Efl-fieyh Ma’nevî / ‹bn-i’fl-fleyh Ali tanbul Ans. kollu Mehmet Pafla Tekkesi fleyhiydi. Saçlar›- r›ca iki kitâbesiz sanduka daha vard›r. Davutpafla ‹skelesi’nde surlara bitiflik 1145 (1732). Bu durum karfl›s›nda fieyh Ma’nevî Karabafl Efendi / Hazretlerinin / halifelerin. Mah: 1. Yevm-i Pazar. bu tekke hazîresinde olup flâhide- mefendi. s. yüzünde ve burnunda fieyh Mehmet Cemaleddin Efendi. Kutbü’l-âri- fîn Pirzâde es-seyyid efl-fleyh Çelebi Mehmed Muhyiddin Efendi Hazretleri- nin kabr-i âlileridir. 8/4301. Adi bir Türbenin hazîresine gömülenler flunlard›r: yatak çarflaf›na sar›lm›flt›. Efendi. Ay. sindeki kitâbesi fludur: di’nin nikah›nda yaflad›ktan sonra bir gece ans›z›n ölmüfl ve Topkap› Mezarl›. Han›m’›n Ümid-i lutf ile bu câde oldu abd-i mukim 597 . “Maarif-i ilmiye hüdas› Mustafa Efendi. Raflid Efendi tarihin. y›rt›klar. II. Sene: 62” 1317 fiaban 18 (22 Aral›k 1899) Cum’a. güzel konuflmas› ile meflhur. Efendi Türbesi n›m. çürükler görülmüfltü. 1114 Vak’alar›. üç dört ay kadar fieyh Efen. bafl›nda bir kaç bere. Sicill-i Osmânî. vaaz ve zi. 1103 (1691). Muhyiddin Efendi’nin o¤lu ellerinin üstünde.

nefis hat. 4/453) 1229 Ramazan 9 (4 Eylül 1814). (Sicill-i Osmânî. Ad›na 598 . Sicill-i Osmânî. Efendi’nin efli Emine Han›m. Reisü’l-et›b- 1210 (1796). Reisü’l. Mekke-i Mükerreme’de vefat eden 1210 Zilhicce 3(9 Haziran 1796). fleyh Alaeddin Efendi. Hase- flehriyarî / Merhum ve ma¤furleh Haf›z / el-hac ki Halil A¤azâde Rumeli kuzat›ndan Hayrullah Efendi / Ruhiçün / El-Fatiha. 1164 (1750). Taçl›. Müneccim Ba- fl› kethüdas› Mahmut Efendi (Bkz. Ayazma’da muvakkit fieyh Yah- ya Muhyiddin Efendi Kutbü’l-ârifîn Hazreti Nasuhîzâde Fazlullah Efendi Hazretlerinin mahdum-› mükerremleri 1209 (1794). 1187 (1773). Bolevizâde Seyyid fierif Efendi. Tarih m›sra› fludur: 1223 Hakk Mustafa Efendi’ye huldi ide penah 1229 R. rek vefat etmifltir. 3/192) 1167 (1753). (Sicill-i Osmânî. Mehmet Efendi hî Efendi’nin efli Nefise Han›m. Reisü’l- 1145 et›bba Mustafa Behçet Efendi’nin k›z›. (kad›lar›ndan) Mustafa Nazif Bey.23 (Temmuz 1824) Tarikat sik- keli. 2/318) 1240 Zilkade. 3/142) 1215 fiaban 11(Temmuz 1800). 1223 fievval 21(Aral›k 1808). Hayrullah Efendi 1210 Ramazan›nda (30 Mart 1240 (1824) Mimar A¤a kethüdas› Hac› Ali 1796) Küçükpazar yak›n›nda attan düfle. sar›kl›. Üçüncü Alaed- din Efendi diye bilinir. mümeyyizlerinden Mehmet Emin fiükû- beli. Tarikat 4/31-55) Tafl›ndaki yaz› fludur: sikkeli. 1153 Cemaziyelevvel (Temmuz 1740). fiâhidesi tamir 1217 (1802). 1216 R. Fatiha. Dervifl Abdullah. li. 1157 (1744). görmüfltür. Nasuhîzâde Fazlullah Efendi’nin o¤lu efl- das› Dervifl ‹brahim. büyük sar›kl›. Kâtibî sikkeli ve çok uzun kitâ. Lâhit. Sab›ka ‹stanbul payesi ile / Reisü’l-et›bba-i lih Efendi hazreti flehriyarî / Merhum ve ma¤furleh / Mehmet Sad›k Efendi (Sicill-i Osmânî. Dervifl Mehmet Baba. Sahib-i fünûn-› câh. Lâhit. el-hac Mehmet Mes’ud Efendi. Efl-fleyh Ömer Efendi Müderris. (fiubat 1816) De¤iflik sikkeli. merhum efl-fleyh Alaeddin Efendi’nin ruhuna el- gândan Sar›kç›bafl›. Nasuhî- zâde fieyh Ahmet Efendi. Büyük 1212 fiaban 26 (A¤ustos 1797). Tarikat sikkeli. (Sefine-i Evliya 1208 Cemaziyelevvel 18(Ocak 1794). Büyük tarikat sikkeli. Hayrullah ba Hayrullah Efendi’nin di¤er efli Fatma Efendi. Du’a idüb didi fevtine Nevcivan tarih Makarrin eyle Rahîmâ makam-› ‹brahim 1211 Rebiyülevvel 15(Eylül 1796). Çiçekçibafl› Sa. Tarikat sikke- sar›kl›. Sultan Selim’in s›r kâtibi hâce. Kitabesi fludur: Han›m Sab›ka Rumeli Kad›askeri / Reis-i et›bba-i hazreti 1231 Ra. kutbü’lârifîn Hazreti Nasuhîzâde efl-fleyh et›bba-i flehriyarî Haf›z Hayrullah Efen. Safiye Sultan ç›raklar›ndan Ki râh-› vuslate isâl ide o zat-› kerîm Hibetullah Han›m. Habbazlar (ekmekçiler) kethü. Hâcegân-› Divan-› Hümayun kalemi 1146 (1733).Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Nisab-› mâye-i irflada oldu hâk-i kadem di’nin efli. Nasuhîzâ- Dervifl Abdülkadir Efendi de Fazlullah Efendi’nin o¤lu Mehmet Atâullah Efendi 1174 fiaban 18(25 Mart 1761). evvel 27 (Mart 1814). Tarikat sikkeli. evvel 20 (Temmuz 1801).

(17 fiubat 1828) Dergâh-› ali bî hülefas›ndan efl-fleyh Abdülhamid kap›c›bafl›lar›ndan ‹brahim Pafla kethü. Müneccimbafl› kethüdas› Mah. 1257 fiaban 15 (Ekim 1841). (Sicill-i 1259 Ramazan 17 (Ekim 1843). hazreti flehriyarî Mustafa Behçet Efen- çük molla sar›kl›. Efl-fleyh Mehmed fiemseddin de fesli bir flâhide. 1267 fiaban 21 (21 Haziran 1851). 9/251) ba. Bey. 1/156) postniflîni Kütahyevî es-seyyid fieyh Ah- met Nazikî Efendi. 4/68) yid Ahmed er-Rufaî Hazretlerinin post- niflîni Hamdi Efendi’nin halifesi mektu- 1243 gurre-i fi. Üsküdar Türbeleri tafl dikilmifl olup Üsküdar’da Safvetî Pa. Nasuhî Efendi bendegân›ndan fla Tekkesi fleyhi idi. 2/31. F. 599 . Ayn› parmakl›k için- 1252 (1836). Dört di- (Sicill-i Osmânî. Nakflibendiyye’den Hasan Ba- kimbafl› Yal›s›. He. Kü. Ayasofya-i Nasuhîzâde torunu ‹brahim ‹ffet Efendi Kebir ‹mareti karfl›s›nda hankâh›n›n (Sicill-i Osmânî. Vak›flar Der. Sab›ka Rumeli / Kad›. 1251 fievval 20 (fiubat 1836). keri Alizâde Mehmet Nureddin Efen- di’nin kethüdas› eflraf-› kuzattan ve Hal- 1242 Gurre-i Receb (29 Ocak 1827). etraf› parmakl›kl›. 1253 (1837). tarih k›sm› gömülü- Efendi’nin o¤lu Mehmet Nureddin Efendi dür: Nasuhî Mehmet Efendi Tekkesi Camii Haziresi. N. Lâhit. Uzluk. 1834). di’nin damatlar› Enderun-› Hümayun askeri reis-i / et›bba-i hazreti flehriyarî / Seferli Kethüdal›¤›’ndan mahrec Ah- Merhum ve ma¤fur el-hac / Mustafa med Efendi’nin k›z› Safiyye Han›m. Sab›ka ser etibba-y› 1249 Zilkade 19 (30 Mart. M›s›r Kahire kazas› Vardarî fieyhzâde Yahya Kâmil Efendi. limli tac. Behçet Efendi’nin / ve Cem-i Ümmet-i Muhammed / ruh-› flerifleri çün Fatiha. (Ekim 1848). Büyük vetiyye’den el-hac Mahmud Efendi sar›kl› lâhit. das› Mehmet A¤a ‹bn-i ‹brahim A¤a. Rumeli Kad›as- mut Efendi’nin efli Emine Han›m. Tarikat fler’iat kâtibi Mekke-i Mükerreme payeli sikkeli. Karinabadî Kurua¤a Mustafa Efendi 1241 (1825). Sultan Sey- Osmânî. 1264 Za. Hâlâ Kad›-› 1272 Ramazan 9 (14 May›s 1856).

merhum Saim Efendi Hazretlerinin ket- ne 500 kurufl maafl tahsis etmifltir. Sul- Öztuna. 503. mezarl›k duvar›n›n mânî. Kendisi. Halvetiyye bendegân›ndan el-hac Galatasaray Tarihi. s. Hassa Müfliri fla’n›n. (Sicill-i Os. (M. Safranbolulu fieyh Ha. Enderun-› Hazine-i Hümayun Mir’at-i ‹stanbul. o¤lu ise. 164. Mehmet Mes’ud A¤a. Kutbü’l-ârifîn Nasuhîzâde el-hac efl-fleyh 1279 (1862). Mihrab önündeki flâhidesi 9 Zilka- 1281 (1863). Ata Tarihi. sonradan yükseltildi¤ini göstermektedir. 1290 Rebiyülvvel 11 (May›s 1873). Ken- 1331 Rebiyülevvel 29 (Mart 1913). Bu kabir tam köfle- Ramazano¤lu Soka¤›’n›n sa¤ köflesinde de olup ayak tafl›ndaki yaz› caddeye. Bafl- tafl› üç yüzlü olup bir efli dahi yoktur. Tarikat-i disi. 2/396) müridlerinden idi. (Sicill-i Osmânî. 1284 Ramazan 29 (Ocak 1868). Bu da. fiair Abdülhak Hamit Tarhan’›n es-seyyid Hüseyin Hüsnü Efendi. Ser kurena-y› flehriyarî-i esbak c› Emin Efendi’ye ba¤lanm›fl ve kendisi. Reisü’l-et›bba Mustafa Behçet Efendi’nin damad› Ahmet Efendi 1284 C. Hassa Askeri kola¤as› Hasan Mehmet Mes’ud Efendi’nin o¤lu sahib-i Efendi ahlâk el-hac efl-fleyh Abdurrahim fiükrü Efendi. 1286 (1869). Senih Efendi’nindir. (Sicill-i ba¤l› olup Geredeli Halil Efendi’nin Osmânî. 3/139) Amedi Hülefas›’ndan Vahid Bey’dir. Damat Mehmet Said Pafla. Do¤anc›lar Camii yan›nda ve Mehmet Reflid Pafla. 819) tan II. Bura. Önünde ayr›ca mermer bir kitâbe levha- s› vard›r. Devletler ve Hanedanlar. Maliye Naz›- r› Ahmet Muhtar Pafla.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar “Nesl-i pak-i Hazreti fieyh Nasuhî’den bir edib-i “‹stanbul payeli 1. âhir 26 (Ekim 1867). ‹sfendiyaro¤lu. Muhtar Pa. Ordu-y› Hümayun müftüsü zî-mekârim Nazikîzâde cenab-› Mir Es’ad Efendi” ‹lyas Efendi. Enderun hazinesi kethüdas› Ab- dullah fieref Efendi (Sicill-i Osmânî. 3/47. bu fleyh Efendi’ye. dan idi. 1/399) 1274 (1857). (Sicill-i Osmânî. hüdalar› Hâcegân-› Divan-› Hümayun- da. Konak. 1280 (1863). 2/198) Beylerbeyi’ndeki yal›s›nda vefat etti. I/10. Kitabesi M›srî imzal›d›r. Tarik sikkeli. fiabaniye Tarikati’ne kam› Galib Bey’in flâhidesi vard›r.. Ahmet Muhtar ‹’tisami pafla. dönüktür. Y. Torunu Ahmet Muhtar Bey. s. Hekimbafl› Behçet Efendi’nin kü- Aliyye-i fiabaniyye’den Nazikî Dergâh-› çük kardeflidir. Ahmet Muhtar Pafla’n›n flâhidesi “Kete- behu Malik” imzal›d›r. Muhtar Pafla Tek. meflhur saray hekimi Abdülhak Mol- y› mümeyyizan›ndan Nazikîzâde efl-fleyh la’d›r. Sonra. s. Her 600 . da büyük amcas›d›r. Bir baflka a¤a beyi de fierifi seccade-niflîni. Uzun kitâbesi fiair de-1288 (20 Ocak 1872) tarihlidir. Gerede’de baz› evka- f› vard›r. Letaif-i Enderun adl› eserlerin yazar› H›z›r ‹lyas Efendi. Pakal›n. 4/349-350) Ramazano¤ullar›’n. Do¤an. a¤as›. Lâhit fleklinde.. bafl büyük bir kona¤› vard›. 1288 (1872). kesi ad›yla an›lan bir de tekke yapt›r- m›flt›r. tafl›ndaki yaz› da ç›kmaz cami avlusuna c›lar Yang›n›’nda yanm›flt›r. 1284 (1867). Lâhit. Halil Efendi. Nezaret-i kudema. Mahmut’un k›z› Mihrimah Sul- tan’›n efli idi. El-hac Meh- med Sa’id bin hace ‹brahim. Tanzimat Maliye Naz›rlar›. Ayn› kabirde 1294 (1877) tarihinde ve- Bo¤aziçi’nde Boyac›köy’deki yal›s›nda fat eden o¤lu Asâkir-i fiahâne kaimme- vefat etti. dan Hac› Raflid Efendi. 1281 Muharrem 15 (21 Haziran 1864).” Ayn› parmakl›k içinde: Tarih-i Enderun. 1285 fievval 15 (29 Ocak 1869). 1280 fiaban 23 (2 fiubat 1864).

s. B u aç›k türbe. Han-› Gazi Hazretlerinin eser kurenalar› Selim Efendi’nin efli Hatice La’linab Ha. Efendi’nin o¤lu fieyh Mehmet Cemaled- din Efendi. Tarih k›sm› gömülü. K›z›. 1298 (1881). Aliyye’de seccadeniflîn es-seyyid efl-fleyh Mehmet Muhyiddin Efendi’nin o¤lu ve 1291 (1874).) müteallikat›ndan Hassa Ordu-y› (Bu bahse bak›n›z. Abdülaziz Efendi. hî (k. Gündo¤umu Caddesi üzerin- deki Karacaahmet Türbesi’nin sol taraf›n- da ve geridedir. 1290 (1873). m›fl alt› kemer üzerine oturtulmufl bir kubbe- den ibarettir. 1/436) bi es-seyyid efl-fleyh Mehmet Selahüddin Efendi.) 1324 (1906). 1327 (1909). Hac› Emin Pafla’n›n o¤lu ferik rindedir. Lâhit. (Burada ismi geçen Saf- vetî Efendi. Haydar Molla.. Kitâbe lev- had›r. Nasuhîzâde torunu Es’ad Efendi. M. 1305 (1887). Nasuhîzâde fieyh Muhyiddin n›m. 1299 (1882). Kubbe. Safvetî Pafla’d›r. Sivas Ordu Muhsine Han›m. Muhtar Pafla torunu Fatma Feri- de Han›m. Nesl-i pâk-i Hazreti Na- suhî’den bir edib-i zî mekârîm Nazikîzâ- 1310 (1892). Abdülmecid el-hac Mustafa Vehbi Pafla. Ahmet Muhtar Pafla’n›n o¤lu de cenab-› Mir Es’ad. Osmanl› Müellifle- Abdürrahim Efendi’nin o¤lu es-seyyid ri. Üsküdar Türbeleri yüzünde de kitâbe vard›r. meclis-i maarif kalemi mümeyyizi Çele- (Sicill-i Osmânî. 1310 (1892). Hemen önünde. Vahit Bey. El-hac Çürüksulu Ramiz Pafla ve haremi Fatma Adile Han›m. Cenab-› Pir Nasu. dürü Ali Haydar Efendi’nin efli Emine Han›m. 1324 Türbe. 1/281) Mes’ud Efendi. (Sicill-i Osmânî. 1321 Ramazan 8 (Kas›m 1903). Muhtar Pafla’n›n efli Emine Zeh- ra Han›m. 1292 (1875). Feshane rûznamecisi Mustafa Reflit Efendi 1325 (1907). 4/235 Kumandan› Ali Pafla’n›n o¤lu Askeri ko- Mehmed Efendi) misyon azas› mirliva Mustafa Nazmi Pa- fla.. Meclis-i kebir-i maarif reisi ve fiarkî Rumeli Cemiyet-i ‹slâmiyesi mü- 1297 (1880). Tahir. Kabirleri yok olmufltur. alt› yüzlü bir kasnak üze- 1316 (1898). bu’d-Dürda’n›n (Derda) makam tafl› vard›r. Nasuhîzâde torunu Meclis-i kebir maarif reisi Ali 1295 Zilhicce 22 (Aral›k 1878). Rumeli Hulusi Efendi. (‹nal. 29 Safer. Nasuhî sülâ. Sütunlar aras›nda demir flebeke ve 601 . Nasuhî Tekkesi postniflîni efl- fleyh Muhyiddin Efendi’nin hemfliresi 1321 Zilkade 16 (fiubat 1904). Kad›asker-i esbak› Vardarî fieyhzâde el- hac Mehmed Efendi’nin k›z› Hibetullah 1337 (1918). Hankâh-› Ümmühan Han›m. fieyhülharem Emin Pafla. s. R›za Bey. N‹fiANCI HAMZA PAfiA TÜRBES‹ 1314 (1896). tahrirat mü- meyyizi Hüseyin Faik Bey. K›l›ç kabartmal›. Misafireten bulundu¤u s›rada vefat eden fiabaniyye’den fieyh Halil 12?? Son iki rakam kaz›nmam›flt›r.) Hümayun erkân› harbiye 2. 1319 (1901). Sahabeden E- 1314 gurre-i Rebiyülevvel. 586. Vahit Bey’in efli Fatma Faika Han›m. alt› granit sütun ve ince tu¤ladan yap›l- Ayfle Han›m. Son As›r Türk fiair- lesinden Safvetî Efendi Dergâh› fleyhi leri.

Sultan I. So- “Hamza Pafla. lesi’ndeki emlâkinin vefat›ndan sonra. nuncu niflanc›l›¤›ndan ise. Karacaahmet Sultan at›n›n tür. Mehmet taraf›ndan onunla beraber azledilmifltir. Cilt: I. Topkap› Saray› makam›n› ihya buyurduklar› anlafl›lmaktad›r. Vak›flar Pafla. ¤i’ne atanm›flsa da kabul etmemifltir. Mehmet’in tahta geçmesi üzerine Anadolu Paflazâde Niflanc› Hamza Pafla” gömülüdür. Merâk›d’in verdi¤i H. ‹stanbul’da Emin Sinan Mahal- 1000 (1591-92) tarihinde vefat› ve o tarihler. Hamza Pafla’n›n 1010 mülga Üsküdar Mahkemesi sicillat›nda vakfi. Beylerbeyi payesiyle taltif edilerek pafla ünva- n›n› alm›flt›r.” Müzesi Kütüp. vefat etti¤i ri- mahallerin ve Kütahya’da arazi ve de¤irmenle. E¤ri Seferi s›ras›nda III. ‹lk niflanc›l›¤›ndan fiubat/Mart 1591 tarihinde azledilmifl ve sonra Köstendil Sancak Beyli- Zemini toprak olan türbenin ortas›nda flâhidele. Azlinden bir sene sonra. No: 331. Pafla ile protokol meselesinden dolay› geçine- tedir: medi¤inden. ‹s- tanbul 196. Haz. di¤er emlâkinin di¤er kabir tafllar›na göre anlafl›lmas› ve türbe de efline verilmesini istemifltir.) Hazretlerinin ismi- ne yaz›l› tafl mevcut ise de Bezmialem Valide Niflanc› Hamza Pafla 1014 (1605) tarihinde Sultan taraf›ndan hürmeten ve lütfen onun vefat etmifltir. rihlerinde olmak üzere dört defa iflgal etmifltir. Burada “Rum III. (Fehmi Karatay. kira be- de mezar tafllar›na tarih ve isim yaz›lmamas›. s. Selâ- Hamza Çelebi veya Bey adlar›yla da bilinen nikî Tarihi. bu rivayet do¤ru de¤ildir. Ahmet ta- du¤u ve Karacal› fieyh Ahmet Hazretlerinin raf›ndan ve 1013 (1604-5) tarihinde azledil- türbe ve zaviyesinin ve medfun bulunduklar› mifltir.a. Niflanc› Hamza Pafla Türbesi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar kap›s› yoktur. besi olarak ünlü olmas›na ra¤men. 15 Tem- muz 1592. M. ‹stanbul 1989. Haziran 1595 ve 2 A¤ustos 1601 ta- Halk aras›nda. Murat’›n niflanc›s› ol. Sultan III. mifl ve bu makam› 8 A¤ustos 1580. Sultan ri k›r›lm›fl bir mezar kaidesi vard›r. rin vâk›f› olup sene 999 (1590-91) tarihinde 1000 tarihi yanl›flt›r. y›l sürmüfl. reisülküttapl›ktan niflanc›l›¤a nakledil- idaresince 1972 tarihinde onar›lm›flt›r. ‹kinci niflanc›l›¤› takriben dört Merâk›d-› Mu’tebere-i Üsküdar adl› eserin yaza. 111-112. 602 . (1601) recebi bafllar›nda tanzim ettirdi¤i vak- yesi kay›tl› oldu¤una nazaran Hamza Pafla’n›n fiyesine göre. yan›nda Ebu’d-Derda (r. vayet olundu¤una göre. dellerinin Medine fukaras›na. Kitâbe mevcut de¤ildir. s. ‹pflirli. fakat Bafldefterdar Hac› ‹brahim r› ‹smail Hakk› el-Üsküdarî flunlar› söylemek. Türkçe Yazmalar Katalo¤u.

Boy Beyi Soka¤› ile Köprülü Faz›l Pafla ya aç›lan yan kap›s›n›n sol taraf›ndad›r.) (Gezi Notu) (Sicill-i Osmânî. Etraf› demir parmakl›kla çevrilmifl olan bu aç›k türbede bir mermer lâhit vard›r. lerek yürütülme¤e çal›fl›l›rd›. söylenti vard›r. Fenâyî Ali Efendi Celve- hançer kabartmas› bulunmaktad›r. kendi ad› ile an›lan bir mescidi vard›. Civar›nda Alaca Minare Mescidi. türbe bahsine bak›n›z.) tü’l-Cevâmi. 1/95) (M. Ömer Baba Türbesi. 1/366) (fi. Türk Ahmet Pafla Mektebi len kimselerin kabrine kaz›nd›¤› hakk›nda bir ve çeflmesi ile bir çarfl› bulunmaktad›r. tî Tekkesi Camii. Akbatu. Pafla’n›n Mihrimah Sultan’dan olan ve Sul- Bugün mevcut de¤ildir. 3/416 Osman Bey) OSMAN BEY TÜRBES‹ ÖMER DEDE VE ÜÇ YATIRLAR TÜRBES‹ Türbe. Mihri- mah Sultan evlendi¤i zaman 15 veya 17. babas›n›n 28 fievval 968 Yak›n tarihe kadar yürüyemeyen çocuklar bu (12 Temmuz 1561) tarihindeki vefat›ndan 15- türbeye getirilir ve ayaklar› aras›na arpa serpi. Tahta Minare Camii. Raif Bey: ve onun alt›ndaki. s. devrinde çok kullan›lan in.) milâdî takvimde 1576-77 senesine eflittir. tan ile evlenmeden evvel olan o¤ludur. Sefinetü’r-Rüesa. Hakk›. Tarih m›sra›n›n son dört kelimesi ebced hesa- b›na vuruldu¤unda bu rakkam bulunur. Meydan› civar›nda ve Peykhane Caddesi üze- rinde. Soka¤›’n›n birleflti¤i yerde ve ikinci yolun sol köflesindedir. 21/130) Kaynaklar: (Gezi Notu) (Sicill-i Osmânî. 16 y›l sonra ölmüfltür. Vak›flar Der. Rüstem Pafla’n›n Mihrimah Sul- inan›l›r. Üç cuma. 2/252) (Resmi diye adland›rd›¤› türbede medfunlard›r. Ziya. bu usûl icra edildikten sonra çocuklar›n yürüdü¤üne Osman Bey. Rüs- tem Pafla’n›n o¤lu. Bu 603 . Mir’at-i Lâhdin bafl flâhidesinin üzerinde bir örfî bafll›k ‹stanbul adl› eserin sahibi M. Merâk›d. ‹stanbul ve Bo¤aziçi. Ömer Dede’nin kimli¤i belli de¤ildir. Hac› Dede din cami kap›s› taraf›na bakan yan yüzünde bir Nakflibendî Tekkesi. Rüs- Hamza Pafla’n›n ‹stanbul’da. Sinan yap›s› ve halk›n ‘Kaya Sultan Türbesi’ 3 Niflanc›lar md. 59) (Daniflmend. (Bu Ahmet Efendi. Yuvarlak ayak tafl›nda da flu beyit yer alm›flt›r: Mir-i pâkize neseb Hazreti Osman Bey’in Mürg-i ruhu idecek ba¤-› cinâne tayran Eyleyüb s›dk ile ruhuna du’alar Hükmî Didi tarih cinân ola makam-› Osman 984 fiair Hükmî Mehmet Çelebi’nin haz›rlad›¤› bu tarih beytinin alt›nda 984 tarihi yaz›l› de¤ildir. ‹skele Meydan›’ndaki Mihrimah Sul- tan Camii’nin avlusunda ve bu mabedin avlu. Bu lâh. fiehid edi. Türbe. Üsküdar Türbeleri 948 Fihrist Hamza Pafla md. Sultanahmet tem Pafla ise 39-40 yafllar›nda idi. Kronoloji. tanzâde diye bilinen iki o¤lu da yine bu cami- in ve son cemaat yerinin sol taraf›ndaki Mimar Kaynaklar: (‹. Hamza Bey Efendi) (Hadîka. ce dört köfle sütunda kelime-i tevhid ve “Köfle bafl›nda bir türbe içinde Ömer Dede na- “Okuyal›m ruhu için Fatiha” yaz›s› vard›r.

yaz- El-ma’ruf bi-‹bnü’fl-fleyh rahmetullahi aleyh d›klar›n› görmek istemiflti. Hamdullah Efendi’den ders ve icazet fieyh Sofas› ad›yla bilinen yerdedir. 604 . yak›n bir mesafede ve Hattatlar Mezarl›¤› veya Bayezid. Kendisi ayn› za- vefat etmifltir. Babas›n›n fleyhli¤i yaz›lm›fl mermer bir kopyas› yerlefltirilmifltir. Sayrafî’nin. ona yak›n yazd›k- mevcuttur. ‘fieyh’ ünvan› da oradan gelmektedir. Müstakimzâde söylüyor. Karacaahmet Sultan Türbesi’ne giden Tunusba¤› Cad- desi üzerinde. manda Okmeydan›’ndaki Okçular Tekkesi’nin fleyhi idi. Bir set üzerinde yesinde olmufltur. Ona Topkap› saray›nda Harem-i Hümayun’da bir Reisü’l-hattatîn Hamdullah meflk odas› vererek daima beraber olmak. Toprak Sokak. ken- Bugün bana ise yar›n sanad›r disi tereddütsüz ‘hattatlar›n k›blesi’ say›lm›fl. T unusba¤› Çeflmesi önünden. sanat›n›n Arap âleminin d›fl›nda Türklere mahsus bir edâ kazanmas› fieyh Hamdullah sa- Türbeden eser kalmam›flt›r.) göründü¤ünü. bu devrede yaz›y› elindeki örneklerde oldu¤undan daha güzel bir hale getirmek gayreti içindeydi. fieyh hattatîn k›z› fieyh Hamdullah Efendi ayn› zamanda usta bir O¤lu Mehmed Çavufl’un ruhiçün Fatiha ok at›c› idi. Yaz›y› Yakut Musta’s›mî’nin talebesi Abdullah Sayrafî’den ö¤renmifl olan Hayreddin Mara- Kaynaklar: (Mir’at s. Silindirik alm›fl ve birbirlerini çok sevmifllerdi. 1001 (1592) tarihinde lidir. ona baz› nasihat- larde bulundu¤unu ve baz› fleyler ö¤retti¤ini. Meçhul. Bayezid ayak tafl› üzerinde flu kitâbe bulunmaktad›r: tahta ç›k›nca onu ‹stanbul’a davet etti. Hamdullah’› burada tan›d›. sol tarafta ve türbeye oldukça Sultan II.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar m›nda bir zat medfundur. “Ömer Pafla Türbesi. Arap harflerine yeni güzellik veren fieyh Hamdullah befl as›r boyunca Türk Alâmetden murad bir duad›r hat sanat›n›n en büyü¤ü olarak tan›nm›fl. fieyh Hamdullah Efendi Türk hat sanat›n›n en Kendisi ayn› zamanda ünlü bir flahin avc›s› idi. Bayezid tahta ç›kmadan evvel A- masya valisi idi. Mezar Tafl›nda flu büyük üstad›d›r. flî’den ders ald›. Sühreverdiye tarikatin- den oldu¤u için de ‘fieyh Efendi’ diye tan›nm›fl kitâbesi ile yukar›daki kitâbenin yeni yaz› ile faziletli ve bilgili bir zat idi. fieyh Hamdullah 927 (1521) ‹stanbul’a geldi¤inde ilk defa Kad›asker Hama- m› civar›ndaki bir evde oturmufl ve buradan Bafl taraf›na sonradan flu flâhide konmufltur: saraya al›nm›flt›r. Cemaleddin Ya- dar Tarihi. 1/67) kut’un yaz›lar›n› toplayarak meflk ede ede ol- gunlaflmaya çal›fl›yordu ki. 1924 tarihli gayri menkul vak›flar listesinde 840 (1436) tarihinde do¤du.s. o HAZÎRES‹ sayede hayalinde kurdu¤u yaz› tarz›n› elde etti- ¤ini. dolay›s› ile Hamdullah’a fleyhin o¤lu manas›na ‘‹bni fieyh’ veya ‘‹bni Mustafa Dede’ denirdi. 133) (Gezi Notu) (Konyal›. Fakat tarihi 910 (1504-5) de¤il lar› ölçüde büyük ve güçlü say›lm›fllard›r. Hat 1133 (1720-21)’dir.1133 edip orada yerleflmifl. fieyhin geçir- RE‹SÜ’L-HATTATÎN di¤i bu s›k›nt›l› günlerinden birinde kendisine HAMDULLAH EFEND‹ H›z›r’›n (a. befl 910 as›r boyunca gelmifl geçmifl hattatlar hep yaz›- lar›n› onun yaz›s›na benzetmeye çal›flm›fllar ve M. Bu tafl elan mevcuttur. Üskü. Okmeydan›’nda bilinen ilk menzil tafllar›ndan biri ona ait olup 911 (1505) tarih- Rakam yaz›l› de¤ildir. Raif Bey’in görmüfl oldu¤u bu tafl bugün de onun yaz›s›na benzettikleri. bulunan ve bir kaç kabirden oluflan küçük ha- zîrenin duvar› üzerine: fieyh Hamdullah Amasya’da do¤du. Mamur” olarak gösterilmifltir. ‘Yakut Musta’s›mî’nin hatt›na beyit yaz›l›d›r: yeni bir düzen. Babas› Mustafa Dede Buhara’dan Amasya’ya hicret Ömer Dede ve üç yat›rlar .

Bayezid’e dikti¤i d›r. müfl oldu¤u söylenir. cüz mülür ve bir hafta sonra buradan ç›kar›larak olarak yazd›klar› bini geçmifltir. kullan›l›rd›. Asla gurura kap›lmam›flt›. sonunda meflhur hattat fiahin a¤z›na alarak Üsküdar’dan denize girer. Bugün hâlâ Tekke Kap›s›n›n önünde bulunan Büyük bir sanatkâr olan fieyh Hamdullah bu rekor tafl›n›n üzerinde flu ibare yaz›l›d›r: Efendi o kadar alçak gönüllü idi ki. Ömrü. Kendisi hem bir ok at›c› pehlivan ve hem de mii’nin kap›lar›nda bulunan kitâbeler onun. orada giyinip ders ver. suda A¤a cesaret göstererek mezar tafl›na ad›n› yaz- adeta ba¤dafl kurarak kendini ak›nt›ya b›rak›r. 953 (1546) tarihinde vefat eden g›çta babas› gibi Sühreverdiye tarikatinden Bafldefterdar Nazl› Mahmud Çelebi. zid Camii’nin mihrab›nda. Rivayete göre. ¤a teflebbüs etmiflse de vasiyeti oldu¤u için te- turu ile gömle¤ini bafl›na sarar. orta kap›s›nda. Da- vutpafla. 605 . Bir de kitâbe 1690-1700 tarihlerinde yaz›lm›fl olmal›- terzilikte mahareti varm›fl. Çok eseri vard›r. En’am. s›yla 1105 gez atm›fl ve bir abide dikilmifltir. Firuz A¤a ve Edirne’deki Bayezid Ca. ‹stanbul Baye. Yak›n tarihe kadar yaz›ya yeni bafllayanlar›n nü hep yazmakla geçirmifltir. Okmeydan›’nda dur. Sene 911 (1505) Reisü’l-hattatîn Hamdullah Efendi’nin flâhidesi. II. Üsküdar Türbeleri Çok iyi yüzüyordu. Edirnekap›s› üzerindeki Kelime-i Tevhid flirimerd (delikli kaya) menzilinden y›ld›z hava- onun eseridir. Hamdullah Gerçek bir dindard›. ismi verilen. Eyüp’te Defterdar Camii’ni yaparak bu semte fieyhin ayr›ca tasavvufa meyli fazla idi. Hamdullah Efendi’nin talebesi idi. ara s›ra po. Bafllan. Efendi’nin o¤lu Mustafa Dede ve damad› fiük- Yaz›lar›n›n alt›na ketebe olarak ad›n› ‘Türlü rullah Halife de kendisinin talebelerindendi. Cüz kesesini reddüde düflmüfl. Reisü’l-hattatîn fleyhü’r-râmiyân ha okunabilmek için mezar tafl›na ad›n› yazma. m›flsada bir hafta geçmeden 1113 (1701)’de öl- Sarayburnu’na ç›kar. Evrad. Bu durumda flâhidedeki mek üzere Topkap› Saray›’na gidermifl. bir kaftan›n dikifl yerlerini kimse bulamam›fl derler. fieyh iken sonra Nakflibendiye tarikatine girmiflti. kalemleri büyük hattat›n kabir topra¤›na gö- 47 Kur’an-› Kerim yazm›fl. Hamdullah Efendi bir çok talebe yetifltirmifltir. mezar tafl›- na ad›n›n yaz›lmas›n› bile istememifl. ok ve yay yap›c› bir usta idi. meflhur Sâhibu’l-menzil Hamdullah ibnü’fl-fleyh hattat Haf›z Osman hiç olmazsa ruhuna Fati. belaya müptela Hamdullah’ veya ‘Kendi küçük günah› büyük Hamdullah’ diye yazm›flt›r.

Kabri. s. 226. 415) Mustakimzâde.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar terkibi tarih düflürülmüfltür. fieyh Hamdullah Efendi kabrinin önündedir. Sultan Bayezid’in yak›n arkadafl› ve musahibi Hamdullah Efendi’nin üçüncü kuflakta.65) Kitâbe. s. Fakat. Kabir ta. fieyh Hamdullah Efendi’nin k›. Ta- fl›ndaki kitâbe yukar›da yaz›lm›flt›r. mürekkebi. eserinde s. nakledilmifltir. nakledildi¤ini fievket Rado. Rado. s. Vefat›na. met Efendi’nin akrabas› idi. Pir Meh- met bin fiükrullah’›n 988 (1580) tari- hinde vefat etti¤ini beyan etmifltir. fiâhidesinin Çiçekçi Camii hazîresine fl› mevcut de¤ildir. 20417 akçe r›nda. Üsküdar Va- küdar’daki evine dönmüfl ve k›sa bir müddet lide-i Atik Camii’nin celî yaz›lar› onun- sonra da vefat etmifltir. fieyh Hamdullah Efendi’nin da- mad› Hattat fiükrullah Çelebi. hattat›na verilen hariç. Hattat Hamza Efendi’nin o¤lu yerine konan flâhide: Hasan Çelebi. Çiçekçi Camii hazîresine Fatiha” diye yaz›l›d›r. Kitâbesi fludur: “Hattat-› Kur’an-1592” 606 . (Ra- do. (Tuhfetü’l-Hattatîn. Üsküdarî Hasan’›n yâ Rab ola yeri cinân lu fieyhzâde Hattat Mustafa Dede. Sar›gazi Köyü’ne inzivaya çekilmifl ve Efendi’nin torunu Mehmet Çelebi’den ancak Kanunî’nin Padiflah olmas› üzerine Üs. Hattat Hasan Çelebi’nin mezar kitâbesi Hamdullah Efendi’nin etraf›na gömülü bulu. do. 950 (1543). (Tuhfe. dur. Bunun o¤lu Kâtibî Ahmet Efendi Sultan I. aile fleceresinden fiükrullahzâde Meh- lim’in tahta geçmesi üzerine Alemda¤› civa. Haflim Efendi’nin “flakirdân›n- dan Halid Efendi” hatt› ile yaz›lm›flt›. Türk Hattatlar› s. caddeye naz›r bir yerde idi. s. Kabir 1023 tafl› mevcut de¤ildir. 66) yazm›flt›r. s. olan Hamdullah Efendi. bizim yapt›¤›m›z arama- da tafla tesadüf edilmemifltir. Hamdullah Efendi’nin muas›r› olup 963 Mezar tafl›n›n yazar› Bursal› Haflim Efen- (1555-56) y›l›nda vefat eden Hattat Ahmet di’nin flâhidesi. Tuhfe. alt› m›sra halinde haz›rlanm›fl olup tarih nan hattatlar: m›sra› fludur: 945 (1538). (Tuhfe. 157) z›n›n o¤lu ve fiehla Dervifl Mehmet Efendi diye an›lan Pir Mehmet Efendi. Karacaahmet Tür- “fieyh Hattatîn k›z› besi karfl›s›ndaki köflede ve set üzerinde o¤lu Mehmet iken 1917 tarihinde ve yolun geniflletil- Çavufl”un ruhi çün mesi s›ras›nda. 86. Nakil olmal›d›r. yaz› dersi ve icazet alm›flt›r. Türk Hattatlar›. Edirnekap›s› d›fl›nda bu- Karahisarî’ye yazd›r›lan bir Kur’an-› Kerim’in gün mevcut olmayan. altunu ve boyas› için sarfe. Yavuz Sultan Se. Silindirik flâhidesi Hamdullah Efendi’nin bafl tara- f›na konulmufltur. (fievket Ra- 1001 (1592). 528. Emir Buharî Ca- k⤛d›. Kabri. Rado. 80) fieyh Hamdullah Efendi’nin bafl tafl› 1023 (1614). Ahmet (1603-1617) zaman›nda vefat etmifltir. fieyh Hamdullah Efendi’nin o¤. Hamdullah r›ndaki. 1080 (1669). ve 40 filori altun idi. s. Hattat fieyh Ahmet Efendi. mii karfl›s›nda ‹bn-i Kemal Türbesi civa- dilen para. fi. Kabri babas›n›n yan›nda idi.

Gün- do¤umu Caddesi üzerinde ve fieyh Os- man fiems Efendi aç›k türbesinin 60 ad›m ilerisinde ve mezarl›k duvar›n›n hemen arkas›nda: fieyhü’l-hattatîn Trabzonî Ömerü’l-Vasfî Efendi. 152. Hattat ‹brahim Afif Efendi. 1180 fiaban 13(14 Ocak 1767). Hattat Süleyman Efendi. Hamdullah Efendi civar›nda. 4/240) 1178 (1764). Hamdullah Efendi arkas›nda. Enderun-› Hümâyun hocas› “Merhum cündî Hattat Ali el-Vasfî Efendi (‹nal. 1220 (1805). fieyhü’l-hattatîn-i Nakflibend Nakflibendî Hattat Abdülkadir el-Hamdi Efendi. 1210 (1795). Son Mehmed Haflimî / k›z› Hattatlar. 52) 1250 fievval 15 (14 fiubat 1835). “fieyhü’l-hattatîn-i zeman Laz Ömer Efendizâde Hattat Osman Efendi” 1253 (1837). (Tuhfe. Son Hattatlar. s. Hattat Hasan Efendi el-maruf el-hac Haf›z Hattat Hasan Efendi. Üsküdar Türbeleri Merhum Cündi Mehmed Haflimi / k›z› o¤lu efl- fleyh Ahmed Efendi / Ruhiçün Fatiha / 1080 1166 Ca. 250) lu. s. 4(9 Mart 1753). (‹nal. 1852) taraf›ndan yaz›l- m›flt›r. (‹nal. 263. Nakflibendî Hattat el-hac Ah- met Efendi. s. Sicill- i Osmânî. Ömer Vasfî Efendi yan›. s. fiâhi- desi sütun fleklinde olup mezarl›k duvar›- n›n hemen arkas›ndad›r. 44) o¤lu efl-fieyh Ahmet Efendi / ruhi çün 1255 (1839). Hakkakzâde Mustafa Hilmi Efendi (öl. 607 . Son 1240 Receb 15 (4 Mart 1825). Kâtibî serpufl- Hattatlar. Rado. 1181 (1767). Meflhur Hattat idi. Fahrü’l-müderrisîn fiekerzâde el-hac Mehmet Efendi. 419. 1220 (1805). s. el-hac Ahmet Efendi’nin flâhidesi. Hattat ‹brahim Afif Efendi’nin damad› Hattat Osman Efendi. El-Hattat ve el-müderrisîn ve ser-et›bba-i Saray-› Ga- lata el-hac Hüseyin Carullah el-maruf. Hattat Abdurrahman Hilmi Efendi. fi. Kitâbesi. Saray-› Hümayun hocas› Hattat ‹brahim Efendi. s. 217. Merâk›d. Fatiha / 1800”. 1197 (1783). 1227 (1812).

A. B. Muhlis-i el-hac “Hüsnü” kendisi ehl-i nazar sa¤ taraf›ndan fieyh Mustafa Efendi Türbesi. 301. I/104. Tarih 1269 (1852). 1949. Buradaki dokuz türbe gibi. di Türbesi ile beraber Sultan Abdülmecit tara- Fesli flâhide. 18/435) (Kemal Ç›¤. Celali Efendi. Hakk›. Ayazma Mektebi muallimi Hat. ‹nanç Sözlü¤ü. Merdivenli. 1953) (S. Türk Hattatlar›. Meflhur nu. s. Kastamoni. Hadîkatü’l-Cevâ- 1290 (1873). Kalbi ahsen cümle ahlâk› hüsn ismi Hüseyin T ürbe. Adamla. 1/168-169. 255) (fi. 73) (fi. Say› 15. evvela bir koridora ve buradan da türbeye girilir. 49. Kamusü’l-Alam) (O. 77) (Evliya Çelebi Seyahatnamesi. 414) (E.r 2/673) (Uzunçarfl›l›. s. 713) (A. Dünyas› 1950. Derin-V. 3/16-25 At›c›lar Tez- 1266 gurre-i Safer (Adal›k 1849). RE‹SÜ’L-HULEFA MAK’AD AHMET EFEND‹ TÜRBES‹ 1319 (1901). Fesli. on m›s- ral› sütun flâhide. molla sar›kl› olan Hattat Ali el-Vasfî Efendi’ye aittir. Gövsa. 349. 65-66. 62) tat Ahmet Hulusi Efendi. Hattat ‹brahim Rüfldi Efendizâ- de Hattat Mehmet Arif Efendi. ahflap çat›s› çökmüfl- l› Hamdullah Efendi. Bano¤lu. Ayverdi. malar 1938. Ünver. cami avlusuna aç›lan bir kap›dan Kaynaklar: (Tuhfetü’l-Hattatîn s. Say›: 13-15) (N. Fatih Devri Hattatlar›. Dan›fl- 1267 (1850). Rado. 352) (‹. 608 . 2/445) (Türk Ans. Arka taraf›nda Ayfle Sultan Türbesi. Hattat es-seyyid Mehmet k›d. Tarih ve Efsane- leri ile ‹stanbul. Sami. F. Bu dokuz türbe. 1/146) (Daniflmend. Kronoloji. tür. 62. Kunter. fieyh Murat Efendi Toru. Merâ. 588. 1306 (1888). s. 185-187. Tarik sikke kabartmal›. 77-80) (Ayvansarayî. Eski Türk Sporlar› Üzerine Araflt›r- li Hattat ‹smail Efendi. Hançerlio¤lu. Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi Türbe- si’nin sol taraf›ndaki fieyhler Mezarl›- ¤›’ndad›r. s. s. 286. Çabuk. Osmanl›-Türk Hattatlar›. Hattat Hasan Efendi. II/28. Aziz Mahmud Hüdâyî Efen- varih. Amasya. fieyh Murat Efendi’nin torunu Mehmet Celâli Efendi’ye. Mecmua-y› Te. kiresi) (H. 156. man Türkçesi. Fesli. Haz. Osmanl› Tarihi 2/612-615) (Tarih Vesikalar› Der. Zikr-i Hakk’dan lezzet alm›fl sahib-i takva idi ön taraf›nda ise fieyh Mehmet Efendi Türbesi vard›r. diye bafllamaktad›r. mi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1264 (1848). Hattat ‹brahim Rüfldi Efendi. 1953) (Ayvansarayî. Kitâbesi.

” 1667 tarihinde vefat eden Gafûrî Efendi tek- kenin dördüncü fleyhidir. Ölümüne Nahifî Süley- man Efendi flu tarihi demifltir: Hattat Haf›z Mehmet “Ola Dede Çelebi kami bin kurb-i Hüda” Arif Efendi’nin flâhidesi. 1130 (1718) ta- rihinde vefat etmifltir. ‹nabet ve hilâfeti fieyh Ah. Gelibolu’da bulunan Sul- tan Camii flerifinin cum’a vaizi iken Âsitâneye (tekkeye) naklolunmufltur. bir ara Bursa’da- met Efendi’dendir. Mak’ad. Dizdarzâde’ye neden dolay› ‘Mak’ad’ dendi¤i lerinden Bal›kesirli Mak’ad Ahmet Efendi belli de¤ildir. Ocak 1639’da orada vefat etmifltir.” Vefat›na. vard›r. Vefat›na fiair Nailî Mehmet Efendi bu tarihi demifltir: ‘Aç›n›z Mahmut Efendi ruhuna el-Fatiha-1078’ Bu dahi Mak’ad Efendi Türbesi’nde medfun- dur. Bu Mahmut Gafurî Efendi’nin ve fieyh Saburî Çe. Küçük ve alçak i flerifi kurbünde vaki türbe-i mahsusas›nda sedirlere de bu ad verilirdi. fieyh Mak’ad Ahmed Efendi. fieyh Çelebi yan›nda medfundur. Hadîka yazar› bu zat için daki fleyhi Üç fierefeli Cami hatibi Ahmed flöyle demektedir: Efendi idi. Hüdâyî Hazretlerinin vefat› günü birdenbi- re gelip hiç beklenmedik bir anda meflîhat ma- “Cennet-i a’laya vas›l oldu ruh-› pâk-› din” kam›na oturmas› kendisine bu s›fat›n verilme- sine vesile olmufltur. Ayvansarayî Hüseyin Efendi. do¤ru oldu¤u taktirde.” demektedir. Türbedeki üçüncü sanduka ise fieyh Saburî Çelebi Mehmet Efendi’ye aittir.” demektedir. Üsküdar Türbeleri f›ndan 1272 (1855-56) tarihinde yenilenmiflti. Bu dahi Mak’ad Ahmet Efendi Türbesi’nde Dede Türbe içinde Ahmet Efendi’den baflka. Atpazarî Osman Tafl› iki parça olarak Efendi hakk›nda bilgi verirken. Tekkenin o s›ra- furî Efendi’ye aittir. türbeye dört fleyh efen- lebi Mehmet Efendi’nin beton sandukalar› di gömülmüfl demektir. Celvetî zaviyesi yap›lm›flt›r. Sonra Bursa zaviyesine gönderildi. Dede Meh- met ismiyle de bilinen bu zat. Hüdâyî Hazretlerinden için “Hüdâyî Mahmud Efendi müridlerinden sonra ilk fleyh oldu¤u için ‘Reisü’l-Hulefa’ de. 609 . Mak’ad Ahmet Efendi fieyh Ahmet Efendi. Mehmed Süreyya Bey. Mak’ad Ahmet Efendi ad›na Edirne’de bir Türbedeki ikinci sanduka. yerdedir. 1628’den 1639 tarihine kadar onbir sene du. “Gelibolu’dand›r. “Vefat› 1140 (1727-28)’de vaki olmufltur. f› saçakl› örtünün de ad› idi. Bir rivayete göre medfundur. de. tarihi düflürülmüfltür. Hüdâyî fleyhlik yapm›flt›r. Dizdarzâde Ahmet Efendi Hazretlerinin vefat› günü birdenbire gelip fiey- diye de an›lan bu zat için Hadîka yazar› flu ma. fieyh Mahmut Ga. arapça oturulacak yer fieyh olup ‘Mülakadü’l-mevt-1049’ senesinde manas›na olup minder üzerine örtülen ön tara- vefat ederek Aziz Hüdâyî Hazretlerinin türbe. fiiirleri vard›r. “Hazreti Pir’den sonra ad› geçen tekke halife. h’in iflareti vechile boflalan meflîhate tayin lumat› vermektedir: olundu. olup Bulgurlu’ya (Çilehane) halife ve fleyh ol- nir. Aziz Mahmud Hüdâ- yî Efendi Tekkesi bahsine bak›n›z.

Esad Muh- ne’deki görevi. Kutay. Sultan I. Abdülme- cit’in kad›n› Perestev Kad›nefendi’nin k›z kar- Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi. göz hekimi ve ‹ttihatç› olmakla meflhurdur. No: 479. K ›s›kl›’da Selâmi Ali Efendi Türbesi hazîre- sinde ve cadde üzerindedir. alt pencereler ise. NUR‹ BEY TÜRBES‹ Nuri Bey’in baflka bir köflkü vard›. müfltür. 119-122) Nuri Bey. C. D Bölümü) (Sicill-i Osmânî. 107) (‹nal. köflkü terk etmifltir. d›r: Ada. s. 93) (M. Aliyyün makam Fat›ma fierife Han›mefendi’nin Türbenin içinde ahflap bir sanduka vard›r. Ayr›ca bir kasna¤› yoktur. Bunlar›n çocuklar› Hay- i Celvetiyye) (Sicill-i Osmânî. Türbenin sa¤ taraf›ndaki genifl arazide. Üst 1324 (1906) pencereler sivri kemerli. dikdörtgen fleklinde ve klâsik parmakl›kl›d›r. Aç›k türbe olup etraf› demir parmakl›k ile çevrilmifltir. 1. Önüne sonradan konulan ve içinde bir 610 . 1/214) (T. 4/674 Yusuf Pafla) Ah yamand›r felek / Hasm-› nihand›r felek Bak flu melek haslete / Düflman-› can oldu hayf Sahib-i kalb-i selim / Malik-i tab’-› kerim RUM MEHMET PAfiA TÜRBES‹ Nuri-i âl-i cenab / Gitdi ziyan oldu hayf Has›l› yarân›na / Ekser ihvân›na Fart-› te’sir ile / Verir zeban oldu hayf Eyliye Rabb-i Gafur / Cay-gehin gark-› nur T ürbe. Biri lâhit olup sütun II. 2/393) (‹. 2. Nuri Bey Menapirzâde) (Y. s. Son As›r Türk fiairleri. Vekayiü’l-Fudalâ. fla’n›n o¤ludur. Olan Reji Komiseri Nuri Bey’in ruhi çün Fatiha” Cami ile türbenin ayr› ayr› malzemelerden ya- diye yaz›l›d›r. Edirne ri Pafla. ‹çinde iki kabir vard›r. Kaynaklar: (Ebuzziya Tevfik. Eskiden mevcut oldu¤u san›lan kitâbe Kâtiblerinden Nuri Beyefendi bofllu¤una son tamiri s›ras›nda düz bir mermer Hazretlerinin harem-i muhteremeleri yerlefltirilmifltir. Es’ad Pafla. flair ve musikiflinas Nuri Bey. Nam›k Kemal) (Bkz. s. kaimmakam olarak efl-fieyh lis Pafla’n›n silâhflorlu¤undan yetiflen Yusuf Pa- Abdurrahman el-Celvetî taraf›ndan yürütül. Karasi Meflahi. Eflinin bura- da vefat› üzerine. 16 Temmuz 1906 tarihinde Yaka- c›k’taki köflkünde vefat etti. Hac› Beflir A¤a Bölümü. y›k›lm›fl bulunan medresesi- nin önündedir. ri 1342. A¤abeyi Faz›l Bey’in efli. Öztuna.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar ki Celvetî Tekkesi’ne gönderilmifl ve Âsitâ. Vasiyeti gere¤in- ce “on sene evvel vefat eden kendisini enva-i eleme giriftar eden” üçüncü eflinin yan›na gö- REJ‹ KOM‹SER‹ MENAP‹RZÂDE müldü. Gökbilgin. Edirne Arma¤an›. Bu- Kabri flerifleridir. Dinse seza nuruna / Her okuyan oldu hayf Fevtine bir söylenir / Cevher tarihdir Sekiz yüzlü türbe. Süleymaniye Kü- tüp. kap›s›n›n önünde bir re- Vüzera-y› izâmdan merhum vak›n bulunup bulunmad›¤› belli de¤ildir. Bunun alt›nda: Tek sa¤›r kubbesi kal›n türbe duvarlar› üzerine “Bu kabr-i münevverede inziva güzin-i rahmet oturtulmufltur. nun etraf› yine ahflap bir parmakl›k ile çevril- 1314 (1896) mifltir. fleklindeki bafl tafl›nda flu kitâbe bulunmakta. Karacaahmet Mezarl›¤› 7. Rum Mehmet Pafla Camii’nin k›ble- si yönünde. tamamen kesme tafltan ya- Söndü ç›ra¤-› kerem / Nuri nihan oldu hayf p›lm›fl olup alt üst pencerelerden ›fl›k al›r. Hakk›. Hasan Esad Ifl›k’›n babas›d›r. fiimdiki haliyle. ‹zzet Pafla ve Es’ad Pafla’d›r. Hakk›nda Yaz›lm›fl Tarihler. Türk Musikisi Ans. s. Arkas›ndaki flâhide üzerinde flu p›lm›fl olmas›. Yu- Yusuf Paflazâde mabeyn-i varlak kemerli kap›s›n›n iki yan› mermer söve- Hümayun cenab-› mülûkane lidir. Yeni Osmanl› Tarihi I-II-III fih- rist. k›s›m. 65) (fieyhî. 1645)’te vefat etti. Tarih Deyimleri. türbenin daha sonraki bir za- kitâbe vard›r: manda yap›lm›fl olabilece¤ini akla getirmekte- dir. Pakal›n. 15 Zilhicce 1054 (12. 2/199-219) (Silsilename. s. Edip. defli Mihri Han›m idi.1243) (M.

beyaz bir badana çekilerek sevimsiz bir hale ge- tirilmifltir. Türbenin hemen yan›nda bulunan kabrinin Rum Mehmet Pafla “fiehr-i Safer sene 875 ta. ‹ki “Sandukas› örf ile müzeyyendir. d›r. Pafla’n›n hayat› için camii bahsine flu kitâbe yaz›l›d›r: bak›n›z. dülaziz Efendi’nin (1591-1657) babas› Rumeli ‹lâ rahmetillah-i teâlâ 611 . Türbe pencereleri içten kapakl›d›r.” Fakat bu ku. A¤ustos 1470 Milâdi tarihinin nen durmaktad›r. bafl tafl› yerinde bulundu¤u halde ayak tafl›. kere Sadrazam olmufl olan ‹zzet Mehmet Pa- mafltan yap›lm›fl olan serpufl. Haliç k›y›s›nda bu- ifli bezemeler yer yer bozuldu¤undan üzerine gün mevcut olmayan bir camii vard›. ‹ntekale min dâri’l-fenâ Rum Mehmet Pafla’n›n. Osmanl› Devleti’nin ‹lâ dari’l-beka el-merhume 33. ‹stanbul’da Türbe duvarlar›n› ve kubbesini süsleyen kalem Bal›kpazar› Kap›s› d›fl›nda. Hadîka yazar›n›n belirtti¤i gibi Rum Mehmet Pafla Camii mütevellisi idi. Bezemelerin yaln›z kap› üzerinde Türbenin sa¤ ve solunda kabirler bulunmakta- olan› bir nümûne olur düflüncesi ile b›rak›lm›fl. türbenin içi gibi. Aynülhayat isimli k›z›d›r. Üsküdar Türbeleri çok yanl›fllar› bulunan levha kitâbe okunmaz Kazaskeri Karaçelebizâde Hüsameddin Efendi hale gelmifltir. Bunlardan biri. 1198 Rebiyülevvelinin 13’ünde (5 fiubat 1784) Belgrad’da vefat etmifltir. Soldaki hazîrede Mehmet Pafla’n›n baz› t›r. fieyhülislâm› Karaçelebizâde Abdülaziz El-ma¤furetü’s-sa’ide Rum Mehmet Pafla Efendi’nin büyük amcas› oldu¤u söylenir. fla’da Rum Mehmet Pafla’n›n ahfad›ndan olup periflan durumdad›r. Ab. ahfad› gömülüdür. bir rihi Saferü’l-hayr›nda” vefat etmifltir ki. Rumîlerle süslü bafl tafl›nda karfl›l›¤›d›r. Es-sâhibetü’l-muhtâceh Türbesi. bu a¤ac›n dibindedir. Mermer mezar kaidesi ay- Hicri tarih.

Erbaa aflr ü nin iki kenar›na kabartma burma sütuncuklar Tis’a mie yap›lm›flt›r. Fahri Sultan’›n kethüdas› Bay- dar Bula. fiehr-i Zilka’de Fi’l-yevmi’s-sâlis Tarih-i sene selâse aflr ü tis’a mie Ayak tafl›n›n iç yüzünde: Arkas› rûmîlerle süslü bu kitâbeden Aynülha- yat Han›m’›n H. Padiflahlar›n Kad›n- lar›. Min dâri’l-fenâ ‹lâ dâri’l-beka Aynülhayat’›n sa¤ taraf›nda Rum Mehmet Pa- El-merhum Kurd fla’n›n di¤er k›z› Na¤menaz Han›m’›n kabri ‹bn-i Bali A¤a vard›r. Hazîrede bunlardan baflka flu flâhideler vard›r: 1066 (1655). Bafl ve ayak tafllar› rûmî- lerle bezeli bir mihrab› and›rmaktad›r. Ayak tafl› sa¤lam olup bafl tafl› birkaç parçaya bölünmüfl bir halde türbenin içinde- Bafl tafl›n›n d›fl yüzünde: dir. Uluçay. (Ç. 107 107 107 612 . Kitâbe fludur: Kitâbeden de anlafl›laca¤› üzere Bali A¤a o¤lu Kurd A¤a. 1124 (1712). Yevmu’l-isneyn hinin karfl›l›¤›d›r. bu da Mart 1508 tari.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Ayak tafl›n›n iç yüzünde ise flu kitâbe yaz›l›d›r: ‹lâ rahmetillâhi Teâlâ Aynü’l-hayat bint-i Teâlâ ve ceal Mehmed Pafla fî evâhir Cennet-i müflvah. Befl sat›r halinde haz›rlanm›fl olan En-nebeviyyeh bafl tafl›n›n son sat›r› ayr› bir kartufl içine yaz›l- m›flt›r. 1111 (1699). fiâhide. Üzerinde flu kitâbe bulunmaktad›r: Na¤menaz bint-i Mehmed Pafla ¤aferallahu leha Fî flehri evahir Zilka’de Fî tarih sene 970 Na¤menaz Han›m 1563 senesi Temmuzunda vefat etmifltir. s. Dört köfle flâhide. 913 senesi Zilkadesinde vefat Ve’l-aflrîn etti¤i anlafl›lmaktad›r ki. gü- Kad intekale nü (9 Temmuz 1508) vefat etmifltir. Ayfle Kad›n. Rebiyulevvel senete Bu tafl›n sol taraf›nda Bali A¤a o¤lu Kurd D›fl yüzünde ise flu kitâbe yaz›l›d›r: A¤a’n›n kabri vard›r. Devletlu Fahri Sultan Kethüda- s› Ferse Hatun. 914 senesi Rebiyülevvelinin 22. 46 Fahri Sultan) 1082 (1671). Kitâbesi fludur: Odabafl› Ali Pafla-y› sadr-› sab›k›n Rum Mehmet Saf meflreb nik haslet ya’ni kim Yusuf A¤a Pafla’n›n k›z› Çün aflr-› evveli idi rebiyü’l evvelin Aynülhayat Han›m’›n Yusuf’un afv ü afüvv oldu hesab-› kâmili flâhidesi.

Rûz-› mahfler ola mahflur ceyb-i Kibriya Sal fevtine Nahifî bu du’a tarihidir Bu fanide bulmad›m hiç rahat› Menzilin Yusuf ola Adn-i canfezâ ‹htiyar etdim an›n-çün rihleti 1124 Kimse gülmez kimse dahi gülmiye Zevkine de¤mez cihân›n mihneti Çorlulu Ali Pafla. Kabri lâhit flek- linde olup sikkesi yok olmufltur. 1230 (1815).. Ans. 4/277 ‹zmirli Mehmed Pafla. Kabri. Üsküdar Mevlevîhânesi fleyhi Abdullah Necib Efendi’nin efli Fatma 1126 (1714). 11 (30 Ekim 1819).. 4/461 Vanl› Mustafa A¤a) mezarl›¤›nda yoktur. 1179 (1765). 4/696 Tavukçu Reiszâde) Tarih yok. k›z› naz›r Hançerli Camii hazîresinde Ayfle Han›m.. 1127 (1714). Süleyman Paflazâde Mustafa Bey. Enderun-› Hümayun hassa a¤a- lar›ndan Yeniçeri Mustafa A¤a. Kapudan Pafla-y› esbak el-hac yaz›l›d›r. 1125 (1713). Çarfl›kap›’daki camii hazîresinde. Seyyid Abdullah Necib Efendi’nin o¤lu 1127 (1714). Orijinaldir. (Sicill-i Bu flekilde rakaml› flâhide ‹stanbul’un hiç bir Osmânî. ayn› tarihte vefat etti. Tarih k›sm› gömülü. “Nice y›l Ende- run’da hizmet eden” 1128 (1715).. Türk Dili ve Ed. Yeniçeri Mustafa A¤a’n›n 1124 (1712). 6/498. Nahifî Süleyman Efendi) 1229 (1814). Sab›ka vezir-i azam Süleyman Paflazâde Abdullah Bey. Mevlevî vanyolu’nda bir mektebi ve bir han› var. fiemseddin Beyefendi’nin kâtibi Mehmed Efendi. Mustafa A¤a’n›n k›z› merhum Yusuf A¤a’n›n efli Hadice Han›m.” mihrapl› bir flâhide. Tavukçuzâde ye¤eni Haf›z Meh- med Sad›k Bey. 3/73) Süleyman Pafla’n›n Di. Arapça kitabede tarih 1228 (1813). Küçük lâhit. ‹brahim Efendi. Ayn› tafl altta: Rum Mehmet Pafla “Merhum Paflazâde’nin. (Sicill-î Osmanî. sikkeli. Yan yaz›lm›fl kitâbesi on m›s- rad›r. Üsküdar Mevlevîhânesi fieyhi d›. “Kap›c›bafl› Ali A¤a-y› zîflanzâde” Yahya Bey. (Sicill-î Osmanî. Mihrapl› tafl. Dört köfle kefeki tafl: Rum Mehmed Pafla’n›n nesli Naz›r Paflazâde Mehmed Efendi. Sultan ‹brahim hatibi Abdülaziz Efendi. 1127 fievvalinde öldü.. Merhum Rikabdar efli Münevver Kad›n. Sab›ka vezir-i azam Nazter Han›m.) dir. 1235 Muharrem. Üsküdar Türbeleri Bu dâr-› imtidâ ola afüvv ü rahmet-i Hakk’a sezâ Mehmed Pafla’n›n hazine bafl› Siyahî ‹z- Hakk-teâlâ menzilin firdevs-i a’lâ eyliye mirli Mustafa A¤a. 3/526. (Sicill-î Osmanî. 1234 (1818). 1187 (1773). (Sicill-î Osmanî. Yusuf A¤a’n›n k›z› Havva Ha- n›m. 613 .

Hazîrede mermer bir sanduka vard›r. 5(Ocak 1836). cim-i sâni-i hazreti flehriyarî ‹zmirî Meh. ‹sim mevcut de¤ildir. 1575)” diye yaz›lm›flt›r. Bunlardan baflka topra¤a gömülü vaziyette bir 1279 Rebiyülevvel (Eylül 1862). dullah A¤a’n›n efli Fatma Han›m. Mehmed Veys Efendi’nin o¤lu mevali. Bafltafl›. Manast›rl› kola¤as› Arslan Ah- med A¤a bin seyyid Zaim Ali. yol seviyesine göre yüksekte ve kesmetafl bir kaide üzerindedir. ayak tafl›nda ise: Bey’in gulam› Bilâl A¤a. 1310 Zilhicce 9 (Haziran 1893). Sanduka tamir görmüfltür. ‹ki yan›nda ince kabartma kum saatleri bu- lunmaktad›r. Lâhdi da¤›lm›flt›r. de yapt›rm›fl oldu¤u çeflme ve sebili bulunmak- tad›r. 1311 (1893). kaç kabir daha vard›r. med Pafla Camii flerifi imam ve hatibi Haf›z Mehmed Veys Efendi’nin validesi seyyide Hadice Han›m. Karacaahmet Türbesi’nin sol tara- f›ndaki mezarl›¤›n yan›nda ve Gündo¤u- mu Caddesi üzerindedir. Bu aç›k türbe. med Emin Efendi. Üzerine Kelime-i Tevhid hak edilmifltir. tavus kuyru¤u ve flekillerle süslüdür. 1292 (1875) y›l›nda vefat eden Rum Mehmet 1278 (1861). Haf›z T ürbe. Ayak tafl› servi ve asma ka- bartmal›d›r. Müderrisîn-i kiramdan münec. 1292 Cemaziyelevvel (Haziran 1875). SA’DEDD‹N EFEND‹ Sa’deddin Efendi’nin 1279 Ramazan (fiubat 1863). Sütun bafl- l›klar› istalaktitlidir. mamûre pazar bafl›l›¤› ile ç›ra¤ olan Yu- suf A¤a.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar efl-fleyh es-seyyid Mehmet Efendi. “Yevm-i hamsin 17 Cemaziyelâhir 983 (23 Eylül 1274 (1857). ma sikkeli olup bunun alt›na da bir ayet-i keri- bak hac› Mustafa A¤azâde el-hac ‹zzet me. Filibe Naz›r-› es. ma Han›m’a ait tafl›n tarih k›sm› gömü- lüdür). üzerindeki yar›m daire kemerleri tafl›yan befl mermer sütunu vard›r. Es-seyyid Mehmed A¤a’n›n efli Han›m ve di¤er efli Fatma Han›m (Fat- Ümmü Habibe Kad›n. Sebil ve çeflmesini bu k›z›n›n ruhu n›m. da Sa’deddin Efendi’nin 1154 (1741) tarihin- den Haf›z ‹smail Hakk› Efendi. Aralar›nda klâsik topuzlu demir parmakl›kl› dört penceresi vard›r. Haf›z Mehmed AÇIK TÜRBES‹ k›z› Zübeyde Veys Efendi’nin efli fierife Münire Ha- Han›m’›n lâhdi. 1250 (1834). Eski Hamam’da Lâle Ahmed Pafla Camii imam› Mehmet Veysel Efen- A¤a’n›n k›z› ve Topkap›’da bekçi Ab. Türbenin sol taraf›n- için yapt›rm›flt›r. Yan kapaklar› rozet ve flekil- lerle bezelidir. Sa’deddin Efendi’nin k›z› Zü- beyde Han›m. Rûmî Meh. Haf›z Meh- med Veys Efendi’nin efli Emine Melek 1235 (1819). Türbedeki flâhideler flunlard›r: 1154 (1741). Bafl tafl› dola- 1266 fiaban (Haziran 1850). Nefis bir taflç›l›k flaheseri- 614 . di’nin o¤lu Fahreddin Efendi. Caddeye bakan cephesinde. Saray-› atik-i Efendi. Rûmî Mehmed Pafla Cami-i fle- rifi imam ve hatibi Haf›z Mehmed Veys 1251 fievval.

Sa’deddin Efendi. bul’a nakl olunarak Fatih Cami’inde ce- zesi zî-k›ymeti” “Ay›n ondördü gibiy. Yazd› tarihin kalem eflk-i niyaz ile oku 1294 Za. üze- 1283 (1866). n› iskelesine ve buradan da Üsküdar’a Uzun kitâbesinin tarih beyti fludur: getirilmifltir. Çeflme ve sebil ruhu için yapt›r›lm›fl. Kitâbesi fludur: Ruhi çün ve kaffe-i ehl-i iman ervah› çün el-Fatiha Merhum Feyzullah Efendizâde / Merhum ve ma¤- furle / sab›ka ‹slâmbol Kad›s› / Sa’deddin Efendi. fiâhidesi mol. Yigirmi üçüncü günü azim-i dârü’l-hulud Olan fleyhülislâm-› sab›k 1173 (1759). Mehmet Sa’deddin Efendi. Kitâbesi fludur: dur: Nagihan itdi veda’ nazl› Zübeydem hayfa fieyhülislâm Hace Sa’deddin Sal›na sal›na azm itdi kuzum Firdevse Efendi’nin sülâle-i tahirelerinden Uçma¤a yüz tutacak fevtine didim tarih Olub bin iki yüz on üç (1798) Kafes-i kabre konub uçdu tutum firdevse Tarihinde kadem-nihade-i alem flühud 1154 Ve iflbu bin iki yüz seksen üç Senesi flehr-i rebiü’l evvelinin Kitâbe babas› taraf›ndan haz›rlanm›flt›r. Es-seyyid Mehmed Sa’deddin Efendi la sar›kl›d›r. fieyhülislâm rine kitâbesi kaz›nm›fl ve üst k›sm›na da Sa’deddin Efendi Aç›k Türbesi. Çaml›ca’daki köflküne tebdil ha- va için getirilmifl fakat faydas› olmayarak 1259 Recep 5(A¤ustos 1843). Üsküdar Türbeleri dir. Sa’deddin Efendi uzun zamandan beri Sa’deddin Efendi meflhur fieyhülislâm Baltaliman›’ndaki yal›s›nda hasta yat›- Feyzullah Efendi’nin torunudur. 29 (5 Aral›k 1877). naze namaz› k›l›nm›fl ve oradan Unkapa- ken” Ondokuz yafl›nda vefat etmifltir. “Sa’deddin burada vefat etmifltir. Kitâbesi flu- t›r. Muhteflem lâhit. yordu. 5 A¤ustos 1866 tarihinde vefat etmifltir. Cenazesi ‹stan- Efendi’nin hafidîzâdesi” “Duhter-› pâki. Bir mihrab› an- Câygâh olsun Hadice ‹ffet’e dâr-› cinân d›ran bu lâhdin flâhidesi tafl iflçili¤inin 5 Recep 1259 güzel bir numunesidir. 615 . fiâhidenin ortas› oyularak bir sütun haline getirilmifl.

Sütun fleklindeki flâhidesinin üzerine gömme bir Mevlevî sikkesi yerlefltiril- mifltir. Maarif Meclisi azas› iken 19 Zilkade 1295 (14 Kas›m 1878)’de ve- yine kabartma bir Mevlevî sikkesi yap›l. dört 616 . Sebil ve çeflme sahibi ‹stanbul kad›s› Sa’deddin Efendi’nin di¤er bir damad› da Ab- Sa’deddin Efendi’nin dülkerim Beyzâde Mustafa Kâmil Bey’in o¤lu flâhidesi. Lâhdin yan›na bir ayet yaz›lm›fl olup kendisi 1300 Cemaziyelevvel gurresinde vefat etmifltir. Tarih-i vefat› 1294 Zilkade 29 Tarih-i veladeti 1247 C. Bu kap›n›n önünde. sat›r halinde ve 1310 (1892-93) tarihli “Küllu man Bey nefsun zâikatü’l-mevt” ayeti yaz›l›d›r. Hakk›. Sa¤ tara- f›nda Ayfle Sultan veya Kaya Sultan Türbesi. Etraf› kesme tafl bir istinat duvar› ile çevrili bir yüksek sofa üzerinde bulunan bu kabrin yan›nda 10 Zilkade 1291’de vefat eden Mehmet Pafla ye¤eni Abdülkerimzâde Mustafa Kâmil Bey’in. etraf› demir parmakl›kla çevrili ler bulunmaktad›r. arka taraf›nda Mihrimah Sultan Camii ve son Türbenin kap›s› arkada olup üzerine Ke. T ürbe. Mihrimah Sultan lime-i Tevhid yaz›lm›flt›r. Son Hattatlar. s. Bu kap›n›n Medresesi ve bugün mevcut olmayan Kad›lar karfl›s›ndaki bir tafl üzerinde ise flu kitâbe Mezarl›¤› bulunmaktad›r. cemaat yeri. II/17) (‹nal. 4/552) (Ahmet Efendi’nin ruh içün ve kaffe-i ehl-i Lütfi. s. f›nda köflede. Mehemmed Alaeddin Reflad Bey 2/386 Rüfldü Pafla) (Daniflmend.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar fieyhülislâm Sa’deddin Efendi’nin damad› ve Meclis-i Maarif azas› Kâmil Beyzâde Mehmet Reflat Bey 29 Zilkade 1293 (16 Aral›k 1876)’da vefat ederek Sa’deddin Efendi Sebi- li’nin karfl›s›ndaki Karacaahmet Mezarl›¤›’n›n 8. bulunmaktad›r: Türbenin mermer kemerli kap›s› üzerinde bir fieyhülislâm Sa’deddin Efendi’nin vekilharc› Os. Ada’s›na ve bu adan›n takriben orta yerine gömülmüfltür. Rüfldi Pafla’n›n 1273 (1856) tarihinde vefat eden annesi Fatma fieyhülislâm-› esbak Sa’deddin Zehra Han›m’›n lâhdi de buradad›r. 619) ‹man ervah› çün Fatiha. Kitâbesi fludur: hazîreye gömülmüfltür. ‹skele Meydan›’ndaki Mihrimah Sultan Camii Mezarl›¤›’ndad›r. Mehmed Rüfldi Pafla’d›r. Azim-i âlem-i lâhût olan Kudema-y› ecille-i rical-i Devlet-i Aliyye’den Kaynaklar: (‹. fat ederek Karacaahmet Türbesi’nin sa¤ tara- m›flt›r. fieyhülislâm Sa’deddin Efendi- zâde Havale cem’iyyeti reisi Reflad Bey’in o¤lu ‹’lamat-› fler’iye icra memur- lar›ndan Biçare Said Bey. Tarih-i Lütfi. Bunun iki yan›nda ise kandilcik. Nefis yaz› 15 R. 60) (Sicill-i Osmânî. 2/382 Alaeddin Reflad Bey. Merâk›d. evvel 1289 (May›s 1872) Mahmud imzal›d›r. âhir (Kas›m 1831) SADRAZAM ETHEM PAfiA TÜRBES‹ 1308 (1890). Bunu be- Efendi merhumun mahdumu olub lirten kitâbe demir parmakl›klar üzerine as›l- ‹cra cem’iyyeti flu’besi reisi iken m›flt›r. Ve hulefa-y› Mevleviyye’den es-seyyid 3/19-21 Sa’deddin Efendiler. ön taraf›nda ise. Kronoloji. yine ayn› tarz flâhidesi ve bunun yan›nda ise fieyhülislâm Sa’deddin Efendi’nin torunu ve M›s›rl›zâde fiekib Bey’in efli Mevle- vî tarikatinden Hadice Han›m’›n muhteflem lâhdi vard›r.

sa¤›nda kaimbiraderi ve fiefika Fatma diploma alm›fl çal›flkan bir kimse idi. bir insan olan Pafla. k›z› Fethiye Han›m gömülüdür. 1818’de Sak›z Adas›’nda ve fakir r›n etraf› ve yan duvarlar› kalem ifli renkli na. bir bal›kç›n›n o¤lu olarak dünyaya gelmifl ve k›fllarla bezenmifltir. Bu yaz›la. Ethem Pafla. Sadrazam Hüsrev Pafla onu yetifltirmek rer penceresi vard›r. ortada 2 Ramazan 1310 (19 Mart 1893) tarihinde vefat eden Sadrazam Ethem Ethem Pafla. adan›n isyan› üzerine buraya gönderilen Kap- tan-› Derya Nasuhzâde Ali Pafla taraf›ndan ve Türbenin iki yan duvar›nda küçük. Hüsrev Pafla. fe Fatma Han›m. Rumca ve biraz Türbesi. Üsküdar Türbeleri köfle kal›n mermer kaideler üzerine oturtulmufl mazan 1320 (Aral›k 1903)’te vefat eden fieri- istalaktit bafll›kl›. Ömer. ince mermer sütunlar›n tafl›. dür. Büyük pencere mermer. Frans›zca. Paris’te s›n›f›n›n birincisi olarak Mihrimah Sultan Pafla. Os. man ve Ali adlar› yaz›lm›flt›r. Üzerindeki yeflil Bu dört ö¤rencinin bir arada çekilmifl resimle- çuhalar eskimifl. camiye ba. Her pencerenin yanlar›nda kendi görmek üzere Ethem Pafla ve üç çocu¤u ikifler kabartma sütun bulunmaktad›r. Namuslu. üzere sat›n alm›flt›r. mifltir. mize göre. Ethem Pafla’n›n o¤lu 1313 (1895-96)’da ölen Girit Vilâyeti Müflaviri ‹smail Galip Bey. Almanca bilirdi. Galip Bey’in solunda ise Mustafa Bey’in kûfî yaz› ile Muhammed. bu- Kesme tafltan yapt›r›lan türbenin üzerini nun sa¤›nda Ethem Pafla’n›n o¤lu Mustafa tromplar üzerine oturtulmufl sa¤›r bir kubbe Bey’in 1325 (1907) y›l›nda ölen o¤lu Ali Sami örtmektedir. Fakat bu yaz›lar bak›ms›zl›ktan yok olmak üzeredir. masraf›n› den yap›lm›flt›r. Fakat gö. sol taraf›nda Ethem Pafla’n›n efli olup 13 Ra. dört yafl›nda oldu¤u halde ‹stanbul’a getiril- kan ve cephesini tamamen kaplayan büyük bi. yak›n tarihe kadar duran isim rini baz› tarih kitaplar›nda görmek mümkün- levhalar› yok olmufltur. 617 . dürüst ‹brahim Ethem Pafla 1313 (1895-96)’da ölen Mehmet ‹smet Efendi. Bahriye Müsteflar› olup rülmemifl derecede asabi idi. Türbede sekiz sanduka vard›r. Bunlardan ö¤rendi¤i. Ebubekir. büyük pencere önünde ise d›¤› ahflap çat›l› bir revak bulunmaktad›r. Camii’nde Sadrazam Han›m’›n kardefli. Tromplara ve kubbe göbe¤ine Bey. Paris’e tahsile göndermifltir.

Fakat hastalanarak ‹stan- bul’a döndü. Takvim-i Meskukat-› Selçukiye adl› eserlerinden baflka kitaplar› da vard›r. 1892’de Müzeler Müdürü Meyilli bir arazi üzerinde bulundu¤undan alt›- olan a¤abeyi Osman Hamdi Bey’e muavin ta. bir çok görevlerde bulunduktan vard›r. Takvim-i Meskukat-› Osmaniye. ‘Kap›c› Tekkesi’ ad› ile bilinen. 16 Kas›m 1938’de fiiflli’de Osmanbey’de. girilir. ‹smail Ga. ‹lk Meclis-i Mebusan (1879)’da vefat eden Hasan Mübahi. Celvetî Dergâh› için yapt›r›lm›flt›. letler ve Hanedanlar. 9/4994 lip Bey. Bu pek de¤erli insan için Mustafa iki türbe vard›r. Topkap› Saray›. (Bu tekke bahsine bak›n›z. Son Sadrazamlar. Ethem Pafla Türbesi’nin sol taraf›ndaki mezar. Bundan dolay›. sindedir. Osman Hamdi Bey ve Halil Ethem El. Yedi. 1842’de mifltir. fiâhideleri yok ol- Nefise Mektebi (Güzel Sanatlar Akademisi) mufltur. Öztuna. di¤eri ise o¤lu Mahmut Hamdi” adl› k›ymetli kitab›na bak›n›z. Avlunun sa¤ taraf›ndaki küçük hazîrede bugün ‹stanbul Arkeoloji Müzesi yan›ndaki Sanayi-i ancak alt› kabir kalm›flt›r. di¤eri küçük gömüldü. bilim ada. Tahsilini tamamlad›ktan sonra bir tak›m gö- revlerde bulundu. Abdülhamit devrinde 5 fiubat raya gömülmüfllerdir. s. 2/600 vd. Bunlar türbenin yap›m›ndan evvel bu- sonra. Bey’e aittir. yüksek. ‹stanbul Ans. Meskukat-› Osmaniye Kata- lo¤u. 199) Galip Bey. derin bir nümizmatik (eski paralar ilmi) bilgisi olup alim ve tarih bilgini idi. irfan›na ve sanat›na bü. kemerli bir kap›dan zemini toprak avluya kald›. Sol köfledeki büyük türbe Sad- Cezar Bey’in “Sanatta Bat›’ya Aç›l›fl ve Osman razam Halil Pafla’ya. na. Dev- yük hizmetlerde bulunmufl kimselerdir. Sultan II. kule Hisar› ve Camilerimiz adl› eserleri vard›r. ve 11/5962) (‹nal. Son Hattatlar. pen- ki evinde vefat etti. T amamen kesme tafltan infla olunan bu muhteflem türbe. Sivas ve Divri¤i fiehirlerinin ‹slâmî Kitâbele. eser kalmam›flt›r. 1910 senesinde vefat ede- rek Eskihisar’daki evinin arkas›ndaki tepeye Avlunun karfl›s›nda biri büyük. ‹stanbul Kad›lar› fiehreminleri. eden Mehmet ‹lyas Bey’dir. s. ¤i’nde 4. Düveli ‹slâmiye Tarihi. 1901’de ‹stanbul Belediye Baflkan› oldu. Ziyao¤- dem Bey Türk ilmine. Etraf›n›. Dahili. Mah- binas›nda fiark Eserleri Müzesi onun taraf›ndan mut Bey Türbesi’nin kap›s› yan›ndaki pencere kurulmufl ve bu s›rada Topkap› Saray› da müze önünde. Frans›zca ve Rum- ca’y› pek mükemmel bildi¤i için 1894’te Girit SADRAZAM HAL‹L PAfiA Valisi Aleksandr Kara Todori Pafla’n›n mu. bir kaç kabir tafl› yerde durmaktad›r. Türk ressam›. yin edildi. Aziz Mahmut Efendi So- ka¤› ile Aç›k Türbe Soka¤›’n›n birleflti¤i yerde ve Aziz Mahmut Efendi Soka¤›’n›n sol köfle- Halil Edhem Bey. Ada’daki aile mezarl›¤›ndad›r. Yaln›z alt kaideleri mevcuttur. 1/347) (‹nal. 172) (Y. TÜRBES‹ avinli¤ine atand›. 1848’de ‹stanbul’da do¤du. ‹smail Galip 1876’da Mithat Pafla’n›n azli üzerine sadaret Bey’in o¤lu ve babas›ndan evvel 1296 makam›na getirilmifltir. Aziz Mahmut Efendi Soka¤›’na aç›lan kesme zeler Müdürlü¤ü’ne atand›. Kare plânl› olan Halil Pafla Türbesi’nin önün- 618 . haline getirilmifltir.) (R. bir k›sm› y›k›lm›fl. Osman Hamdi Bey’in vefat› üzerine Mü. s. Halil Pafla Medresesi’nden ri. 11 Ocak eden Abdullah Saadettin ve Halil Ethem 1878’de azledildi. Halil Et- onun devrinde aç›lm›fl ve yine bu dönemde hem Bey’in kardefli ve 1280 (1863-64)’te vefat Osmanl›-Rus savafl› bafllam›flt›. 1861’de ‹stanbul’da do¤du. yan taraf›nda- Osman Hamdi Bey. Hazîrenin önündeki. Kaynaklar: (Gezi Notu) (E. Sonra Viyana Elçisi. bir çeflme ve sebil yapt›r›lm›flt›r. Ethem Pafla’n›n dört o¤lundan üçü. Bu görevde 22 sene tafl. Koçu. Bunlar. 638) (Konyal› Üsküdar Tarihi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Tahsili tamamlad›ktan sonra ‹stanbul’a dönen l›kta bu aileye mensup kimselerin kabirleri Ethem Pafla. ki soka¤a “Kap›c› Ç›kmaz› Soka¤›” ismi veril- m› ve Türk Müzecili¤inin babas›d›r. cereli bir duvar çevirmifltir. Kabri Edirnekap› fiehitli. lu. Bey’in di¤er kardefli olup 1271 (1854)’te vefat ye Naz›r› oldu. Bu medrese tipindeki yap›.) ‹stanbul’da do¤du.

iki yan›nda üçer pen- cere bulunan. Devrinin en güzel çinileri ile kapl› oldu¤u bili- nen türbe. Yük- Sadrazam Halil Pafla Türbesi. Tromplar› istalaktitlidir. fl›l›k ile ç›k›p sonra 1016 (1607-8) tarihinde Maryol Hüseyin A¤a’n›n üzerine yeniçeri a¤a- Türbenin içinde yaln›z mermer kaideleri kal. Çini- Mermer söveli ve kemerli kap›s› üzerinde.. Üsküdar Türbeleri de bafll›klar› istalaktitli üç mermer sütunun ta.. 619 .. Hüdâyî Âsitânesi ve semt ile beraber birer gömme dolap yer alm›flt›r. sekiz yüzlü bir kasna¤a otur- tulmufltur. kendisi hakk›nda flu bilgi- yi vermektedir: Tek sa¤›r kubbesi. mermer söveli ve Halil Pafla. Alt pencereler dikdörtgen.. 1266 (1849-50) tari- pencere vard›r. Fakat. leri yok olmufl. çeflmenin ve sebilin “‹za tehayyertüm fi’l-umuri festeînu min ehli’l-kubur” kitâbeleri yoktur. s›valar› 1214 (1799-1800) tarihinde konmufl. Fevkânî olan bu türbenin. üç küçük kubbeli bir revak bulunmakta- d›r.. Bu tek pencerenin iki yan›nda hinde. rindeki kitâbe yeri bofllu¤una. sedir. pencereleri k›r›lm›fl. sa¤ ta- raftaki cephede ise. burada bir Kap›n›n iki yan›nda iki. Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi zama- klâsik demir parmakl›kl›d›r.. merdivenli avlu kap›s›n›n üze- hadisi bulunmaktad›r. üstte üç. revak sütunlar› çatlam›fl.. Karacaahmet Mezarl›¤›’nda.. karfl›s›nda ve kitâbe vard›. “fieyh Hazretleri’nin dervifllerinden Halil Pafla cikler vard›r. gelen. Bunlar›n kime ait Pafla (Kabri. altta ortada bir Türbe ve Kap›c› Tekkesi. s› ve 1018 (1609-10) senesinde Haf›z Ahmet m›fl üç kabir bulunmaktad›r. maksure- nizde flafl›rd›¤›n›z zaman kabir sahiplerinden leri da¤›lm›fl ve sütunlar›n istalaktitleri k›r›l- (kabir ehlinden) yard›m isteyiniz” anlam›na m›flt›r. bugün çok harap durumdad›r. sol taraf›ndaki cephelerde alt üst üçer.. Mermer . Hadîka yazar›. “‹flleri. Sa¤ tarafta görülen o¤lu Mahmut Bey’in türbesidir. dökülmüfl. üstte üç. yanm›fl ve bir daha tamir edilmemifltir. Dört köflesinde küçük yar›m kubbe. ibtida padiflah›n hareminde Çak›rc›ba- alemi k›r›lm›flt›r. fl›d›¤›. Üst pencereler ise n›nda yetiflmifl ve onun müridi olmufl bir kim- alç› süslemeli ve sivri kemerlidir. sonradan bir mermer levha yerlefltirildi¤ine göre. oldu¤u belli de¤ildir.

Hüdâyî Dergâh›’na s›¤›nm›flt›. tekkeden istemifl fakat. Hazreti Halil Pafla da. Aziz Mahmud için 18 Ocak 1619 tarihinde azlolunmufl ve Hüdâyî Efendi için infla ettirdi¤i rivayet olu- gizlice gelerek. bugün hâlâ ziyaret edilen bir Kara Cehennem nam harbî kaptan ile befl kal. evkaf›n› geri alarak vakfiyesinin iptalini istemifltir. kendisine manevî güç SADRAZAM HAL‹L PAfiA’NIN vermesi için Hazreti Pir’in h›rkas›n› giydi¤i.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar sek Kald›r›m mevkiindedir) üzerine kaptan-› lerbeyi Mehmet Pafla. bir çeflme bir sebil ve bir mektep yapt›r- yon haber al›p kemali sürat ile üzerlerine var. TÜRBE Sadrazam den azledilmifltir. Türbenin arkas›ndaki fieyh Mes’ut Efendi Türbesi’ne. yeniçerilerin parçalad›¤›. yan taraftaki Ayfle Sultan Türbesi’ne ve hazîreye aç›lan üç kap›s› vard›r. 1039 Beylerbeyi mevkiinde bulundu¤u için. bu görevden 6 Nisan 1628 tarihin. 2 Nisan 1589 tarihinde öldürülen Mehmet ç›k›p Sak›z Adas›’na vard›kta K›br›s önlerinde Pafla için Eyüp’te. fa. Murat devrinde. GÖMÜLÜ BULUNDU⁄U kat Pir’in bu sefer için r›zas› olmad›¤› söylenir. türbe ve tekke. Mimar Bafl› Sedefkar Mehmet olmufl fakat ‹ran Seferi’ni iyi idare edemedi¤i A¤a’ya yapt›rd›¤› bu türbeyi. Halil Pafla’n›n a¤abeyi derya olup ayn› sene donanma ile Akdeniz’e idi.” hâlâ Beylerbeyi ad›yla meflhurdur. dört duvar› kalm›flt›r. velinimetinin nasihati ile yola gelebilir ümidiyle bu mesnete getirilmiflti. Sultan III. nur. klâsik k›rm›z› tu¤la kapl›d›r. ‹ki tafl basamakla Ayfle Sultan Türbesi’ne geçi- lir. Asi etmifltir. Bu ikinci fiark Seferi’ne ç›karken. ken- Padiflah Genç Osman kendisini öldürtmek di camii yan›na gömülmeyi arzu etmesi üzerine maksad›yla. si’ne nazaran çok büyük ve muhteflem olan bu türbeye gömülmeyi sayg›s›zl›k sayd›¤›ndan ve- Halil Pafla. Bunun iki pence- resi ve türbeye aç›lan bir kap›s› vard›. bugünkü zapt ve 500’den ziyade esir al›nm›flt›r. Plân› için Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi Türbesi bahsine bak›n›z. Üsküdar mahkemesinde yap›lan murafaa (yüzleflerek yap›lan duruflma) netice- sinde Halil Pafla davay› kaybederek. Bey- d›kta iki gün cengi azim olup sonra cümlesini lerbeyi Mehmet Pafla’n›n sahilhanesi. türbe. Halil Pafla. Mezarl›¤a aç›lan kap›n›n sol taraf›nda. muhtelif y›llarda dört fat›ndan sonra Hüdâyî Efendi Türbesi’nin ya- defa kaptan-› derya olmufl ve 1 Aral›k 1626’da n›ndaki küçük türbeye defnedilmesini vasiyet ikinci defa sadaret mevkiine getirilmiflti. Ahflap tavan› çökmüfl. 1626 Kas›m›ndan evvel yap›lm›flt›r. evkaf›n›n mütevellisi (gelirinin yöneticisi) olan Süleyman A¤a ile ihtilâfa düflülmüfl ve Pafla. Türbenin zemini. Halil Pafla’n›n yetifltirmesi oldu¤u için. vakf›n es- 620 . küçük türbedar odas› bulunuyordu. 17 Kas›m 1616 tarihinde sadrazam Halil Pafla’n›n. Abaza Pafla. daha sonra. Halil Pafla. Vakfiyenin tanziminden k›sa bir zaman sonra. Bugün Arkeoloji Müzesi yazmalar› aras›nda bulunan Halil Pafla Vakfiyesi’ne göre. Beylerbeyi Vaka- s›’nda. Fakat bu muhterem zat›n vefat›nda. m›fl oldu¤unu vakfiyesinden ö¤reniyoruz. Halil Pafla Türbesi vaziyet krokisi. Rumeli Bey- A ziz Mahmud Hüdâyî Efendi Türbesi’nin sol ilerisindedir. bu semt (1629-30) tarih-i vefat›d›r. Hüdâyî Hazretlerinin Türbe- Pir’in araya girmesi ile idamdan kurtulmufltu.

1/89) (Evliya Çelebi Seyahatnamesi. 25- menzil. 981. I/100) (Gezi Notu) (Hadî- ve mezra. s. iki bahçe ve niceleri” türbesinin vak›fla. 10-11) (Danifl- “Befl kere yüzbin akçe nakid ile K›s›kl›’da bir mend. 20/271) (Kâz›m Özdo¤an. Hadîkatü’l-Vüzera. bir mah. için hac›lara ve Haremeyn fukaras›na sarf 966-967. Dan›flman Türkçesi. Dan›fl- Fernos Köyü. 1001) (Peçevî Tarihi. 2/286) (Naimâ Tarihi. Uras Türk- olunmak üzere surre tayin etmifltir. p›s› vard›r. 963-964. ‹zmit mülhakat›ndan dört köy (Osmanl› Müellifleri. Tahir. 1/97 ve 2/190) (E. Bunlardan baflka. Efendi Türbesi’nin yan›ndaki fieyhler Mezarl›- d›¤› cami ve bu camiin yan›nda bir çeflme ve ¤›’nda gösterilmifltir. 702. Sözen. 265-267) onbir dükkân. Kayseri’nin merkez Tavlusan (Ay- d›nlar) köyünde 1026 (1618) tarihinde bir ca. 3/501-504) (Ayvansarayî. rine bak›n›z. çesi. 107-108) Mahkeme zapt›n›n bir yerinde (vakfiye 43-a) Pafla’n›n 1035 Receb-i gurresinde (29 Mart 1626) Hüdâyî Efendi Zaviyesi için tahsis etti¤i SAL‹H EFEND‹ TÜRBES‹ mebla¤› (paray›). Hüdâyî Âsitâ- flimdi Millet Kütüphanesi olarak kullan›lan. 712. birinci defa Tekkesi’nin son fleyhlerinden olan Ruflen sadaret mevkiini iflgal etti¤i 8 Zilkade 1025 / 1 Efendi’nin 1916 y›l›nda yapm›fl oldu¤u bir Safer 1028 (17 Kas›m 1616 / 18 Ocak 1619) plânda ise. camiden “r›z›klanmak” için mesken ve menzil- ler infla ettirmifltir. 368. tafl türbenin Neyzenbafl› Halil Can Soka¤›’na bakan bir hâcet penceresi ve yan taraf›nda ka- Sadrazam Halil Pafla Çeflmesi ve sebili bahisle. s. Çat›s› bulunmayan bu türbede ulu 621 . 859. Hüdâyî tarihleri aras›nda. Fezleke. 18/385) (Tarih-i G›lmani. s. Kayseri Tarihi. Küçükihsaniye semtinde. s. Kahramanmarafl’›n 35 km Vefeyât’a göre Halil Pafla “el-Gaza-1039” tari- kuzeyinde bulunan Zeytun (flimdi Süleymanl›) hi Muharreminin yirminci günü (9 Eylül nahiyesinde. iki kârgir kona¤› bulunmaktad›r. s. Fatih Camii civar›nda dört menzil ve 41) (M. 733. 974. II/137) (Osmanzâde Taib. let adam› oldu¤u söylenir. Mahmut Bey Türbesi bahsine bak›n›z. 983. 449. 686-687. kendi do¤um yeri oldu¤u için. M. Osmanl› Müellifleri adl› eserde. 1955 tarihinde flimdiki fleklini alan dört köfle. Vefeyât. bir çeflme ve bir kütüphane Mehmet Bey’in ‘Köprülü Konak’ ad›yla ünlü yapt›rm›flsa da bugün mevcut de¤ildir. tayin etti¤i paray› zaviye fleyhine T ürbe. Halil Pafla. 19. II/583. 689. 408. 823. Kendisi ve efli Hadice Hatun binti Abdullah 718. 721. nesi fleyhlerinden Gafurî Mehmet Efendi’nin Feyzullah Efendi Medresesi karfl›s›nda ve eski 1078 (1667-68) tarihinde vefat ederek Halil ad› Halil Pafla Camii Soka¤› olan bugünkü Pafla Türbesi’ne gömüldü¤ü yaz›l›d›r. 477) (Türk Ans. tevzi edilmek üzere. eski ad› ‹hsaniye Soka¤› olan flimdiki Neyzenbafl› Halil Can Soka¤›’n›n sol köflesinde olup çok teslim etmesini flart kofltu¤u kaydedilmifltir. As›rda ‹s- yapt›rm›flt›r. 1/273) (Ata Tarihi. No: 1132) (Gazaname-i Halil Pafla) (Hadî- Haznedar Köyü’ndeki çiftli¤inde bir çeflme katü’l-Cevâmi. Vak›flar r›ndand›r. 52-53) zen. 1629) vefat etmifltir. ri kendi ve di¤eri a¤abeyi Mehmet Pafla’n›n ru- hu için iki büyük han ve bir köprü. 5/160) (Kâtip Çelebi. (Mehmet Çay›rda¤ Kayseri’de Vak›f Kütüphaneleri. Der. Kilidbahir’de on oda. tanbul Haritas›) (Sicill-i Osmanî. 62) (Ar- liman›’nda keza bir köprü. Hüdâyî Feyzullah Efendi Soka¤› üzerinde. Türk Mimarîsinin Geliflimi. do¤um yeri olan Zeytun civar›nda katü’l-Cevâmi. II/343. Üsküdar’da Kaynaklar: (‹slâm Ans. 888. 694. Gafurî Efendi’nin kabri. harap ve iki katl› bir evin bahçesi içinde- dir. Ayverdi. fieyh A- ziz Mahmud Hüdâyî Efendi’ye teslim etti¤i ve 1036 Recebinin bafl›ndan itibaren evkaf› mü- tevellisinin. bir mektep. Halil Pafla’n›n bu külliyesinden baflka Fatih’te. ‹stanbul 1292. Türbenin hemen arkas›nda Mabeyinci Haf›z mi. 1026 (1617) y›l›nda yapt›r. s. Kronoloji. Kâmil Su Türkçesi. bi. Üsküdar Türbeleri kisi gibi b›rak›lmas›na karar verilmiflti. 457. 802-803. ‹stanbul civar›nda keoloji Müzesi. 857. Halil Pafla’n›n itidalli ve adaletperver bir dev. man Türkçesi. eski. bugün için yeri bilinmeyen bir köprü ve Balta.

fiam kad›s› iken vefat eden Haf›z ‹brahim ledi¤i ‹hsaniye nam mahalde ikamet esnas›nda Efendi’nin flâhidesi 1212 (1797) tarihlidir. Mecmua-y› Tevarih. No: 20491) Salih Efendi Türbesi ve ahflap türbedar evi. Sene sitte ve semanîn ve mie ve elf kat-› Bayramiyye-i Nakflibendiyye idüb Kudüs. efl-fleyh zel mezar yapt›r›p) “Halifetullah-1186” (1772) el-hac Salih Efendi’ye.1774) an›n celâlet-i flan›na vâk›f olup ikram murad olun. Salih Efendi’nin hayat› Mecmua-y› Tevarih ad. tarihinde rihlet-i beka ve lâhd-i mezburda mü- f›z ‹brahim Efendi’ye aittir. Üsküdar Tarihi. fiaban 10 i fierif’de dahi fiazeliyye ve Bedeviyye ve sair ricalullah cümlesinden istifade idüb hatta ilm. di¤eri ise. s. Âlim el-merhum el-ma¤fur tahsil-i kemal ve hacc-› flerif edas› esnas›nda ol El-Merakeflî efl-fleyh Salih ibn-i diyar›n ehl-i derûn olan kimseleriyle ülfet ve Yahya bin Yusuf el-Abbasî el-Kureyflî Medine-i Münevvere’yi ziyaret edib anda sa.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar bir servi a¤ac› ve iki lâhit vard›r. El-Merakeflî el-ma¤ribî ahsen-Allahu kin olan fieyh Mehmed Hayat’dan ahz-› tari. M. Arfl. 1/381) (Osm. Sultan Mustafa Han-› Salis (1757. fieyh Salih Efendi Türbesi vak›flar›na müte- ma) ve anda inziva üzere iken ömr-i tabi’isi velli tayini istendi¤i anlafl›lmaktad›r. Müderris Ha. Zilkade 1216 (Mart 1802) tarihli bir istidadan dukta kabul etmeyip bir menzil ifltira (sat›n al. Cevdet Tas. bir laht-i tabnak bina idüb (lâhit fleklinde gü. âhir oldu¤un idrak idüb ol mahalli zaviye ol- mak üzere vakf ü flart idüb Müderris Haf›z ‹b. 312) rahim Efendi’ye tevliyetini havale ve kendine (Gezi Notu) (Konyal›. Kaynaklar: (Ayvansarayî. 622 . suf’u tayin eylemifltir. Salih Efendi 10 fiaban 1186 (6 Kas›m 1772) i ‘T›bb-› ebdan’ ve ‘Edyan’ da dahi kemal-i tah. Biri. Bi-lûtfihi. tarihinde vefat etmifltir. Yokuflun üstünde görülen yap› Kemal Muhtar Bey’in kona¤›d›r. Türbesi hizmetine kendi hâdimi Dervifl Yu- l› kitapta flu flekilde anlat›lm›flt›r. terakkib rûz-› lika oldu. Evkaf Defteri III. sil itdikten sonra Üsküdar’a gelip Sultan Os- man-› Salis (1745-1757) müceddeden ihya ey.” “Diyar-› ma¤ribden ba’de’l-bulu¤ mezheb-i fiâhidesi üzerindeki kitâbe fludur: Malikiye üzere seyahate ç›k›p ulûm-› külliye ve ma’arif-i cüz’iyye sa’yiyle Arap ve Acem ve Kad intekale min dâri’l-fenâ Kafiristan ve Rum ve sa’ir diyar› seyr iderek ‹lâ dâri’l-beka.

Ve onlara ya- fethinde bulunmufltur. bulunmaktad›r. Dede Efendi gömülüdür. Türbe. Sandukas›n›n önüne dokuz sat›r halinde haz›r- MUSTAFA DEDE EFEND‹ lanm›fl. T ürbe. Üsküdar Türbeleri SARI KADIZÂDE fiEYH sandukas› ve üzerinde ‘destarl› külah’› vard›r. 887 tarihinde vefat etti¤i belirtilmektedir. Mustafa Dede. fieyh Mustafa Dede’nin efline ve çocuklar›na ait kabirlerin yaln›z da¤›lm›fl kaideleri günü- Sar›gazi Köyü Camii bahsine bak›n›z. müze kadar gelebilmifltir. 18 m›sral› bir levha konmufltur. Fakat tafl›nda yaz› yok- dört sat›r halinde haz›rlanm›fl dört m›sral› bir tur. Bura- TÜRBES‹ da Mustafa Dede’nin fleceresi anlat›lmakta ve H. Önünde Mihriflah Valide Sultan Çeflmesi kitâbe vard›r. Hicrî 12. 1453 tarihlerinde bu k›n hariçte bir ulu a¤aç yan›n›nda vaki meza- köye yerleflen Mustafa Dede. Kitâbe fludur: Burada bulunan mezarl›ktan da eser kalmam›fl- t›r. y›¤ma tafltan yap›lm›fl olup ahflap çat›. Sar›gazi Köyü’nde ve bu isimle bili- nen camiin sa¤ taraf›ndad›r. Kitâbeden ö¤rendi¤imize göre. “Sar› Kad›zâde fieyh Mustafa Efen- 1208 di’den irflad ve icazet (diploma) alm›flt›r. ristanda fieyh Mustafa Efendi’nin kardefli ‹sa hinde vefat ederek Hadîka yazar›n›n da (öl. Türbenin biraz gerisinde ve çocuk bak›m evi- l›d›r. Kuzeye aç›lan kap›s› önünde. türbe. Bayezid (1481-1512) Amasya Valisi Türbenin içinde Mustafa Dede’nin tek ahflap iken Hamdullah Efendi’den yaz› dersi alm›fl ve Sar› Kad›zâde fieyh Mustafa Efendi Türbesi.” 1787) belirtti¤i gibi “türbe-i mahsusa”s›na def- nedilmifltir. Türbenin bat›ya bakan cephesinde iki hâcet penceresi vard›r. Sar› Kad› Mehmed Dede Efen.” Sul- tan II. kap›s› üzerinde de Dede’nin kabri vard›r. meflhur Amasyal› Hamdul- Eyledi türbe-i ra’nây› ta’mire flitâb lah Efendi. 623 . yüzy›la ait iki kabir tafl› görülmek- Mâder-i Sultan Selim Han ibn-i Sultan Mustafa tedir. Türbenin do¤u taraf›nda “halile-i muhtereme- di’nin o¤lu olup babas› ile beraber ‹stanbul’un si ve evlâd-› kiram› medfundur. 887 (1482) tari. Mihriflah Sultan vâlâ himmet-i re’fet-meâb Kesb-i ruhaniyyet-i ervâh-› ehlullah içün fieyhü’l-hattatîn. 1208 (1793) tarihinde tamir edilmifltir. dört ahflap nin önünde dört ulu servi a¤ac›n›n aras›nda ‹sa sütunun tafl›d›¤› bir revak.

Yüzy›llar Boyunca Üsküdar tilerek öldürülmesi üzerine. Çabuk. Kap›a¤as› semtinde. Yavuz dad›r. Tam karfl›s›nda fieyh ‹sa Dede’nin 1206 (1791-92) tarihinde yapt›r›lan Mihriflah medfun bulundu¤u Valide Sultan Çeflmesi ve eskiden semtin Ku- mahal. F. Türbe Nuhkuyusu Caddesi’ne aç›lan bir ç›k- Süt Baba Türbesi ve maz sokak üzerinde ve bu soka¤›n sol taraf›n- çevresi. Her ikisinin de tarihi yoktur. Süt Baba’n›n güya buraya çocukken gelen Ka- 624 . Bu ç›kmaz yoldan. Mecmua-y› Te- vârîh. 176) SÜT BABA TÜRBES‹ T ürbe. s. A¤a’n›n 1206 (1791-92) tarihinde yapt›rm›fl oldu¤u ve kendisinin de medfun bulundu¤u bir namazgâh bulunmaktad›r. Birinin üzerinde: Kutbü’l-ârifîn Nenesi Dede ruhuna Fatiha Di¤erinde ise: Kutbü’l-ârifîn Selim Dede Sultan ruhuna Fatiha diye yaz›l›d›r. bugün yerinde bir taflç›n›n bulundu¤u ahflap fieyh Haf›z ‹smail Efendi Tekkesi’ne gidilirdi. Okmeydan›’ndaki Okçular Tekkesi’nin fleyhi yapm›flt›r. yubafl› ismiyle an›lmas›na vesile olan mermer bilezikli kuyu ve ayr›ca 15 m yüksekli¤inde bir padiflah olunca da onu ‹stanbul’a getirterek su terazisi bulunmaktad›r. 1/382) (Hadîkatü’l-Cevâmi. 945/1538) vermifl ve sonradan yer- leflti¤i Üsküdar’da vefat ederek Karacaahmet Mezarl›¤›’na gömülmüfltür. Haz. Sa¤ taraf›nda ise ‹brikdar Hüseyin Sultan Selim (1512-1520) taraf›ndan zehirle. Set üzerindeki bu aç›k türbenin içinde Selim Sultan Dede ile Nenesi Dede’ye ait iki kabir vard›r. fleyhi Mustafa De- de’nin vefat›ndan 30 sene sonra Sar›gazi’deki tekkesine gelerek inzivaya çekilmiflti. Karacaahmet Sultan Türbesi’nin arkas›nda. Nuhkuyusu Caddesi üzerinde ve Mehmet Çavufl Soka¤› ile Arakiyeci Soka¤› aras›ndad›r. 2/261) (Ayvansarayî. Kaynaklar: (Gezi Notu) (Konyal›. Sühreverdîli¤in bir kolu olan bu Zeyniyye Tek- kesi’nde uzun müddet kalan Hamdullah Efen- di çok sevdi¤i fleyhi Mustafa Dede’nin ismini o¤luna (öl. Dört köfle ince flâhidelerinin üzerine elifî sikkeler yerlefltirilmifltir. Üsküdar Tarihi. Hamisi ve flakirdi Sultan Bayezid’in. Derin-V. çok müteessir olan Hattat Hamdullah Efendi.

s. s. Üsküdar Türbeleri Süt Baba Türbesi. fiair fiem’î Efendi Türbesi’nin kitabesi. Me. Çeflme-i Cedid Soka¤›’n›n birleflti¤i yerde bulunan 1141 (1728-29) tarihli Ümmügülsüm Sultan Çefl- mesi’nin hemen arkas›nda ve Solak Sinan’›n 955 (1548) tarihinde yapt›rm›fl oldu¤u mekte- bin bahçesindedir. hâl ehli olmufl ve ni- hayet ‹stanbul’a gelerek fieyh Vefa Hankâh›’n- da inzivaya çekilmifltir. Sonradan çesi. Hakk›. Parmakl›ks›z hâcet penceresi üzerinde 1000 (1591-92) tarihli mermer bir kitâbe vard›r. Dan›flman Türk. (Karaca- ahmet Sultan’›n hayat› için türbesi bahsine XVI.) Türbenin eskiden ne flekilde oldu¤u hakk›nda bir bilgimiz yoktur. fieyh Vefa Hazretlerinin halifesi Ali Dede’den tarikate fiA‹R fiEM’‹ fiEM’ULLAH sülûk (girme) etmifl ve onun halifesi olmufltur. Burada. 39) Âsitânesine yüz sürmüfl. eski ad› Medrese Soka¤› olan bu- günkü Eflref Saat Soka¤› ile. ‹ki m›sra halinde haz›rlanan kitâbe fludur: 625 . Bugün. Buradaki Kaynaklar: (Evliya Çelebi Seyahatnamesi. Raif. Kabrin üzerine iri bir kaya yerlefltirilmifltir. Konya’ya giderek Mevlâna Celâleddin-i Rûmî râk›d-› Mutebere-i Üsküdar. bugün Yugoslavya hudutlar› içinde bu- lunan Prizren flehrinde do¤mufltur. mekteplerde ilâhiyat dersleri verirdi. Mir’at. betondan yap›lm›fl bir oda fleklindedir. 2/173-174) (M. Edir- T ürbe. EFEND‹ TÜRBES‹ Ali Dede’den hilâfet alan fiem’i Efendi.) fiem’i. racaahmet Sultan’a süt temin etti¤i veya yafll› Rûflen etsin hane-i kalbin Hudâ bir kimsenin çocu¤una gösterdi¤i flefkat için fiem’i’nin rûhuna kim k›la du’â-1000 bu isimlerle an›ld›¤› söylenmektedir. Rum Mehmet Pafla Camii k›ble tara- f›nda. yüzy›l mutasavv›f flairlerinden olan bak›n›z. (Çeflme ve binas›ndan eser kalmayan mektep bahislerine bak›n›z. 116) (‹.

986 Üzerinde bulunan iki sat›r halinde dört m›sra- (1578) tarihinde yaz›lm›fl olan bu eser. muh- temelen Rum Mehmet Pafla Medresesi civar›n- daki bir hücreye yerleflen fiem’i.” parçaya ayr›lm›flt›. Alt pencereleri dikdörtgen rahmetine kavuflmufl oldu¤u görülmüfltür. Tahir. oradan da fiEMS‹ PAfiA TÜRBES‹ Üsküdar’a geldi¤i san›lmaktad›r. Osmanl› Müellifleri. ben bi. süslü ve parlak “elfaz› temiz ve me. Orada. Bu halde iken fiem’i’nin ‹stanbul’a. Sizler zikr ile meflgul olun. demifl ve bir köfleye çekil. fevkalade karanl›k bir gecede. Yaz›l›fl fiair fiem’î Efendi Türbesi. Tezkiretü’fl-fiuara) Sofî Tekkesi’ne fleyh olarak atanm›flt›r. irfladla meflgul iken ilâhî aflkla fluurunu kaybet. Kitâbe fludur: Beyitlerinden bir örnek: Yâ ‹lâhî son nefesinde fiemsî-i bî-çarenin Cürmine k›lma nazar bir a’mâl yüzünden dahi Dost medhinden ne hâs›l. ölece¤ini an- lad›¤›ndan. birdir yan›mda medh ü zemm Kitâbenin alt›nda tarih rakam› yoktur. 2/394) (Gezi Notu) mifl ve kendisini harâbâtîlik (harabeler-meyha- neler) âlemine terk etmifltir. zemm-i düflmenden ne gam Fâri¤ ü âzâdeyim. ba¤lant›l› düflünüldü¤ünden özel bir durum raz istirahat edeyim. üst pencereleri ise kemerlidir. fiem’i’nin baz› eserlere yazm›fl oldu¤u flerhleri Kemerli kap›s›. kitâbe. T ürbe. – Bu gece fiem’i’nin flebistan› (gece ibadeti Deniz k›y›s›ndaki bu kare plânl› türbe. Alt üst pencereli olup üzeri sivri tonoz mifltir. Türbe fiiirleri içli. 16) (M. bugün camiin k›ble taraf›nda. cami ile odas›) var. ahlâk l› kitâbesi son tamirde yerine konmam›flt›r. kap›s›n›n y›k›lmas› neticesinde yere düflerek üç sel-âmizdir. cami kap›s›n›n sol taraf›ndad›r. türbe du- var›na dayanm›fl vaziyette durmaktad›r. Cami ve medrese ile beraber 988 (1580) tarihinde Mi- dostlar›n› ve oda komflular›n› ça¤›rarak: mar Sinan taraf›ndan yap›lm›flt›r. fleklinde. s. Bu ve tasavvuftan bahseder. Burada. 626 . ve Tuhfetü’l-Afl›kîn isimli bir eseri vard›r. fiemsi Pafla semtinde ve bu isimle bi- linen camiin sol taraf›ndad›r. fiem’i’nin Hakk›n ile örtülmüfltür. gösterir. Zikr bitti¤i zaman.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar ne’de Debba¤lar içinde. (Sehi Tezkiresi. fieyh Muslihiddin-i Kaynaklar: (K›nal›zâde Hasan Çelebi.

Hatta sadr-› mezbûrun etbâ- Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi. kemerli penceresi flebeke demirlidir. muhtemelen 1894 tarihindeki büyük tarihte hal olunup Âsitâne-i Devlet-i Aliy- ‹stanbul zelzelesinde harap olmufl olmal›d›r. 2/191) (Gezi Notu) ›ndan olan Abaza Gazi Mehmet Pafla dahi ga- (Konyal›. Kitâbe fludur: Türbesini kenâr-› deryâda fiemsi an›n içün eyledi bünyâd Geçerken bu kenâr-› deryâdan Aflinalar du’a ile ide yâd Yâ ‹lâhî bi-hakk-› nûr-› Nebi Nârdan eyle ol kulun âzâd “Cami bina olundu¤u esnada irtihâl-i dâr-› beka eyleyen” fiemsi Pafla’n›n inflaat bitmeden 988 (1580) tarihinde vefat etti¤ini cami kitâ- besinin ikinci m›sra›ndan da anl›yoruz: Umar›z kim ola merhûmun yeri Darü’s-selâm. Hüseyin Efendi. 1/5) hiflt-1184” tarihindedir. (fiemsi rif Kuyusu dimekle maruf mahalde medfundur Pafla’n›n flahsiyeti için camii bahsine bak›. 302) (Faz›l Ayano¤lu. Türbenin cami sahn›na bakan büyük. Mimar Sinan manî olup ser-i maktuu Âsitâne-i Aliyye’ye Dönemi Türk Mimarl›¤› ve Sanat›. di¤er bütün eserlerin kitâ- belerini yazarken “Tâk-› dergâh›nda olan tarih budur” ibaresini kulland›¤› halde. 196. zadan sonra Sinap’da mazhar-› kahr-› kahra- Mimar Sinan. bunun kendisi de flair olan fiemsi Pafla taraf›ndan vefat›ndan önce söyle- ndi¤i anlafl›l›r. tarihleri düflürülmüfltür. Ve etraf› Nuh Efen- n›z. 1310 (1892)’de de esasl› bir onar›m “Beni Fütade’den Haseniyyü’n-neseb Galib görmüfltür. 1/285-386) (Abdullah Kuran. 402) olunup ism ü tarihi kayd olundu¤u “‹zzet-i be- (Evkaf ‹dareleri Katalo¤u. s. Vak›flar Der. geldikte bu mahalle defn ve seng-i niflan vaz Tarihî Makbereler. türbe içindeki bir kitâbeyi yazd›¤›n› ima etmifl- tir. Üsküdar Türbeleri flekline bak›l›rsa. s.) dizâde Sadr-› esbak Ali Pafla’n›n etba›na mah- sûs mezaristand›r. Hadîka yazar›. burada aç›k- ça “Türbede olan tarih” sözcü¤ünü kullanarak. fiemsi Pafla’n›n vefat›na: “Bugün gözden tolundu fiemsi Pafla-988” ve fiER‹F AHMET B‹N GAL‹P “Küsûf-› fiemsü’l ma’ârif-988” fiemsi Ahmet Pafla TÜRBES‹ Türbesi. ki. s. Üsküdar Tarihi.” 627 . Miskinler kurbündedir. Resim 57. ye’ye gelip Üsküdar’da sâkin iken “Hilâfet- 1940 tarihinde Vak›flar Umum Müdürlü¤ü 1111” tarihinde rihlet ve kendine mahsûs fie- asl›na uygun olarak restore edilmifltir. ‹çindeki fiemsi A fla¤›daki sat›rlar Ayvansarayî Haf›z Hüse- yin Efendi’nin Mecmua-y› Tevarih adl› kitab›ndan aynen al›nm›flt›r: Pafla’n›n ahflap sandukas› 1984 senesinde ya- p›lm›flt›r. Say›: II. Hasib bir zât-› flerîf olup Mekke-i Mükerre- me’de nice eyyâm hizmet-i flerâfetden sonra bu Türbe. 333) (Hüsrev Tayla. kap› üzerindeki kitâbeyi yazma- y›p “Türbede olan tarih dahi budur” diyerek türbe içindeki bir kitâbeyi kitab›na kaydetmifl- tir.

‹. ‹stanbul’a hicret ve fleref-i ‹slâm ile müflerref 1/81. 3/73) (‹slâm Ans. m›flt›r. gelmiflti. 29 Recep fiehremâneti Meclis-i ‹dare bafl kâtipli¤inden 1119 (26 Ekim 1707) tarihinde vefat edip Ko. Oysa. 51. 85) (fiem’danizâde Tarihi. Sultan Ahmet Han- › Salis devrinde 1119 fiaban›n›n sekizinci günü TÜRBES‹ (5 Kas›m 1707) vefat edip Koca Mustafa Pafla kurbinde vaki haneleri civar›na defnolundu. ‹zzî Karakolu’nun sa¤ taraf›nda ve Seyit Ahmet Efendi’nin o¤lu Kurmay Albay Süleyman Fet- Deresi’ne giden yolun bafl›nda idi. Bahriye kaymakam› fiükrü de. 1106 (Uzunçarfl›l›. Fakat buradaki Ara. yak›n tarihlerde Davut Pafla Ca- fierif Kuyusu Soka¤› ad›n› tafl›maktad›r. Nuh Efendi aslen Venedikli Kaynaklar: (Ayvansarayî. Sultan Abdülmecit’in annesi Bezmialem Vali- lin civar›ndaki bir kuyu sonradan fierif Kuyusu de Sultan’›n Bafla¤as› Abdülgani A¤a 1261 ad› ile an›l›r olmufltur. fiEYH MEHMET ‹ZZÎ furda¤›. 1/333) (Nusretna- sûr-u Hümâyun’da flehzadegân hizmetleriyle me. zâde Hac› ‹smail Efendi’nin o¤ludur. 1/232) 1639) Cerrahbafl›l›k kendisine verilip. yüzy›lda yap›lan ‹stanbul haritas›nda bâ›na mahsûs mezaristan”dan da eser kalma. Selimiye semtindeki bir sokak hâlâ t›. Menâkib-i Azîzan adl› yazma eserinde bu dan dolay› Nuhkuyusu Caddesi ismi ile yad hususta bilgi vermifltir. ‹zmir Askerlik Dairesi reisi idi. BEDREDD‹N EFEND‹ AÇIK pal›k tayin olundu. Parmaks›zo¤lu Türkçesi 1/4-6 ve 2/188. 238) (Gezi flöhret bulup 1105 Rebiyülevvelinde (Kas›m Notu) (Silâhtar Tarihi. 1187 (1773) tarihinde vefat günümüze intikal etmemifltir. s. Mezarl›¤› 5. Mürtezaabad ve Keflan kazalar›na ar. 2/378-530) (Sicill-i Osmânî. 1918 Mütarekesi bafllang›c›nda. d›r. Mehmet ‹zzî Efendi Ni¤de eflraf›ndan Karban- hinde hekimbafl› olmufltur. XIX.. Damad›. 1295(1879) tarihinde. (A¤ustos 1771) tarihinde idam edilmifltir. Bade. bu s›rada fieyhülis- lâm olan Cemaleddin Efendi’nin israr› üzerine Karacaahmet-Ba¤larbafl› aras›nda uzanan cad. 26 Cemaziyelâhir 1106 (10 fiubat 1695) tari. Bu kuyu bugün mevcut (1845) tarihinde mermer bir havuz yapt›rm›fl- de¤ildir. bugün Üsküdar Asker- lik fiubesi olarak kullan›lan eski Nuhkuyusu Mefl’um. Nuh Çelebi ismiyle de bilinen Cerrahbafl›. lu isimleriyle bilinen Kadirî Tekkesi’nin fleyhi l›k/Ocak 1695 tarihi sehven yaz›lm›fl olmal›.. 116) (Hadîkatü’l-Cevâmi. Nuh Çelebi’inin açt›rm›fl oldu¤u bir kuyu. 15 Ma- 628 . Sadrazam Hekimo¤lu Ali Pafla’n›n (1689- 1758) babas›d›r. büyük mutasavv›f ve Nusretname yazar›n›n verdi¤i ölüm tarihi de fiair Osman fiems Efendi’ye intisâb etmiflti. 92) Cemaziyelevvelde (Aral›k/Ocak 1695) cülûs-› Mustafa Hân-› Sani’de Müneccimbafl› Azmizâ- de Mehmet Efendi yerine Ser-etibba oldu¤un- dan baflka Rumeli Kazaskerli¤i payesi ile Tek. no¤lu Tekkesi fleyhli¤ine. Vefeyât. Bu havuz. s.” A ziz Mahmud Hüdâyî Efendi Camii avlu- sunda ve mabedin sa¤ taraf›nda ve Kaya Sultan k›z› Fatma Sultan’›n aç›k türbesinin ya- Yukar›ki aç›klama Hadîkatü’l-Cevâmi adl› k›y. Ayd›- medresenin bahçesine gömülmüfltür. Mekke-i Mükerreme Emirleri. edilmektedir. Salk›msö¤üt veya Ayd›no¤- metlî eserden al›nm›flt›r. Aktepe Türkçesi 1/126) olduktan sonra 1086 (1675) tarihinde vaki (Osmanl› Müellifleri. Bu kuyudan hi Bey. n›ndad›r. Nuh Çele- eden Nuh Efendizâde Mehmet Bey’in kafesî bi’nin örf ile müzeyyen muhteflem lâhdi elan destarl› flâhidesi mevcuttur. (Karacaahmet bakidir. emeklili¤ini istiyerek Tabaklar Mahallesi’nde- ca Mustafa Pafla Camii yöresinde yapt›rd›¤› ki evinde telifat ile meflgul olmufllard›. Yaln›z. mii avlusuna getirilmifl kuyu da kapat›lm›flt›r. Mecmua-y› Tevarih. Kendisi. 400) olup “fennî t›bda mahareti olmakla diyâr›ndan (Ayvansarayî. O mahal hâlâ vezirin türbesidir. M. idi. Cemaziyelevvel 1185 Yukar›da ad› geçen Hekimbafl› Nuh Efendi.) Abaza Mehmet Pafla. Bu kuyu. ‹stanbul’a geldikten bir çekilen suyun sebil olarak kullan›lmas› için ay sonra vefat etmifltir. de¤iflik olup esere göre Nuh Çelebi. Ada. s. O Bölümü’ne bak›n›z. Gömülü oldu¤u mahal. “Nuh Efendizâde Sadr-› esbak Ali Pafla’n›n et. Bey. mevcut oldu¤u görülen Nuh Çelebi Mektebi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar fierif Anmet Bin Galib.

(Muhyi Efendi Tekkesi bahsine bak›n›z. fieyh Muhyiddin Efendi’nin 1020 (1611) tarihinden evvel yapt›rm›fl oldu¤u tekkesinin Sal› Soka¤›’na aç›lan cümle kap›s›- du) n›n sa¤ taraf›nda idi. bu kahraman askeri “Zito Venize- los” diye ba¤›rmad›¤› ve ba¤›rtamad›klar› için vahflice süngülemifllerdi. 24-12-1338 (1919)’da k›ymetli efli La- tife Han›mefendi’ye maafl ba¤lanm›flt›r. birgün evvel Fethi Bey’in elyaz›- s› ile kendisine yollad›¤› mektubu gösterdi. ayn› endifleyi iflaret ile milletin baka onbir ahflap sanduka vard›. Albay Süleyman Fethi Bey’in süngülendi¤i gün ve saatte fieyh Mehmet ‹zzî Efendi’nin huzurlar›nda çok sevdi¤i. 23 May›s 1919’da Yunan hastahanesinde vefat etti. 1930 tarihlerinde harap olan ahflap türbede zî Efendi. Kaymakam. Sütun fleklindeki bafl flâhidesinde flu yaz› vard›r: 1122 (1710)’da vefat eden Himmetzâde fieyh Ecille-i rical-i Kadiriyye ve evliyadan es-seyyid efl. 3/1523) (‹nal Son As›r Tür fia- Lisesi Müdürü. zar gecesi. iki bafl› yar›m daire fleklinde ve üç s›ra halinde cesi haz›rlanm›fl flu mermer kitâbe bulunuyordu: Tarih-i irtihâlleri: 16 C. 6 fiubat 1336 (19 fiubat 1920) Pa. “Otuzbefl sene mesned-niflîn-i irflad ol. Sinn-i flerifleri: 79 Kutb-› âlem Bezcizâde r›hlet itdi dünyeden K›ld› câ mülk-i bekada rahmet-ullahi aleyh Ortada. 1020 (1611) tarihinde vefat eden Halvetî ta- rikatinin büyüklerinden Bezcizâde fieyh ‹zzî Efendi. Mehmed Muhyiddin Efendi. Hakk Teâlâ dilerim seyrini takdîs eyliye mufllard›r. emniyet ve itimad›- n› kazanm›fl yegâne halifeleri. Aradan çok geçmeden üç tanesi flu zevata aittir: ‹stanbul gazeteleri. 1095 (1684) tarihinde vefat eden. Üsküdar Türbeleri y›s 1919 tarihinde Yunanl›lar ‹zmir’i iflgal et- tikleri s›rada. “Ecille-i ricâl-i Kadirîyye’den Ayd›no¤lu dergâh-› flerîfi post- niflîni fieyh ‹zzî Efendi Hazretlerinin necl-i ne- cîbi” diye devam eden yaz› 23 May›s 1919 ta- rihlidir. Diyelim subh ü mesâda rahmet-ullahi aleyh 629 .” diye yaz›l›d›r. Emir Sultan Tekkesi hazîresine defnedil- mifltir. dedi (Baz›lar›na göre bu söz flöyledir: fiimdi. güzel bir hat ile yaz›lm›fl. ‹z. Kuleli Askeri Kaynaklar: (‹stanbul Ans. 79 yafl›nda vefat etti. Vaziyeti gere- ¤ince bu aç›k türbeye gömülmüfltür. Fethi Bey. ‹zmir iflgalini ve bu flehadet olay›n› yazd›lar. Nafl›. Haziresi’nde fieyh rü Bey ve mümtaz dervifllerden Trabzon me. 1761) (Celal Bayar. Fesli flâhidesi üzerinde on sat›r halinde haz›rlanm›fl bir kitâbe vard›r. evvel 1338. fleyh Mehmed ‹zzî Bedreddin Efendi kuddise sirru- hu Hazretleri. bu üç güzide dervifli hayrete düflüren ac› bir EFEND‹ TÜRBES‹ gülüfl ile. Ben de Yazd›m 6/1799) Aziz Mahmud Hüdayî Bey. Tarih-i velâdetleri: 8 R. s. fieyh Efendi fiEYH MEHMET MUHY‹DD‹N flâhidesi. ömrünü ve bütün var›n› yo¤unu dergâha Efendi Camii vakfeden damatlar› Bahriye kaymakam› fiük. – Fethi’yi kaybediyoruz. Bunlardan bilinen ve selâmetine dua etti. Fethi’me flehadet vaki ol- T ürbe. Mehmet ‹zzî Efendi busu Servet Bey otururlar iken. Bayrami- ye’den Hazreti Pir Himmet Efendi. Abdullah Efendi. evvel 1259 Pazartesi gi. Türbe kap›s› üzerinde. Ressam ‹brahim irleri.) ‹brahim Bey.

aras›ndaki duvara yerlefltirilmifl ve önüne de türbede medfun olanlar›n kemikleri. Vefat tarihi bilinmeyen Himmetzâde fieyh fieyh Mehmet Muhyiddin Efendi Türbesi’nin Üsküdar Çiçekçi Camii’ne nakledildikten sonraki hali. tarihçi olup Aral›k 1616’da ‹stanbul’da vefat etti. Nakil s›ras›nda yerleri be- Muhyiddin Efendi ton pehlelerle gösterilmifltir. Burada dokuz ahflap san- fieyh Mehmet duka bulunuyordu. Zikr ü tevhîd oldu¤u yerde el açub tâlibân Yâd idüb dirler du’âda rahmet-ullahi aleyh Yine ayn› tarihte vefat eden Behçetzâde fieyh Ol fenâ-fillah azizin Safî tarihin didi Abdüflflekur Efendi. avlu kap›s›n›n sa¤ 1180 (1766)’da vefat eden Himmetzâde fieyh taraf›ndaki ikinci pencere ile üçüncü pencere Mehmed Nurullah Efendi. 630 . 1150 (1738)’de vefat eden Himmetzâde fieyh Kald› âsâr› cevâmi’de avîze tevhîdle Abdüssamed Efendi. Fani-i Hu Bezcizâde rahmet-ullahi aleyh 1020 Vefat tarihi bilinmeyen Himmetzâde fieyh Abdülgafur Efendi. mermer 1220 (1805)’te vefat eden Himmetzâde fieyh pehleleri alt›na gömülmüfltür. Mehmed Nurullah Efen’dinin o¤lu fieyh Bahaeddin Efendi. Kitâbe yazar› fiair Safi Mustafa Efendi. Sultan I. Bu kitâbe. Sonra se- sinin güzelli¤inden dolay› padiflah›n imam› ol- du. Penc-vakt farz› edâda rahmet-ullahi aleyh Hiç kesi yok nâm›n› yâd idüb itmeye du’â 1180 (1766)’da vefat eden Himmetzâde fieyh Cümle yâd ü âflinâda rahmet-ullahi aleyh Nureddin Efendi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Kendisi Nakflibendiyye’ye mensuptu. Bunlar flunlard›r: Türbesi krokisi. Türbenin yan›na sonradan ahflap bir bölüm daha ilâve edilmifltir. Baflka eserleri de vard›r. Ahmet’in emriyle Hoca Sa’ded- din Efendi’nin Tacü’t-Tevarih adl› eserine Züb- detü’t-Tevarih (Tarihin özü) adl› iki ciltlik bir zeyl yazd›. türbe ve içindekilerin Çiçekçi Ca- mii avlusuna nakli s›ras›nda.

Üsküdar Türbeleri Mehmed Ali Efendi. Türbesi’nin kap›s› nevî sevk ile ona dahi inabet (bir fleyhe ba¤. Vefeyât’›nda. Himmet Efendi’nin do¤umunu 1000 (1591) olarak göstermifl ve flöyle devam etmifltir: Himmet Efendi’nin evi ‹stanbul’da Yüksek Kald›r›m (F›nd›kzade) civar›nda oldu¤undan “Dervifl Himmet Efendi. kitabe bugün. Bezcizâde Muhyiddin Efendi idi. Üsküdar’da Divitçiler’de kain tekkenin fleyhi sunun içine tac›n› koyup dört ucunu bir araya olan Hüseyin Hüsameddin Efendi’nin fleyhi getirip tac›n› örtmüfltür. lerinin ayinini icraya bafllay›p irflad-› talibîn ile ramiye unsuru a¤›r basar. “O¤lum Himmet. fleyhe intisab etmifl ve kalbi rencide olmas›n diye Himmet Efendi yan›ndaki abdest havlu. haluk ve güzel konuflan bir zat idi. Sefine-i Evliya yazar›. buras› muhabbet ehlinin bir toplant› yeri ol- den daha ilerisine varmak derdine düflüp Bo. Bolu’da. Bu görevi. Çiçekçi di’nin hizmetinde bulunmufl ve Bayramiye tur. Pafla Camii vaizli¤i tevcih olundu. fieyh Himmet Efendi için flu bilgiyi vermifltir: “Him- met Efendi. Bu suretle Himmet Kolu tesis edilmifl oldu. meflgul olmufltur. Son devir Himmetî. Edib. Kendisini her gören meftun oluyordu. Halbuki Hüsam Efen. /1679 tarihindeki vefat› üzerine Himmet Efen- fet-i Rabbanîyi görüp: di fleyh oldu. Hüseyin Vassaf Bey. ondan da hilâfet alm›flt›r. yayg›n de¤ildir. Bu s›. Ulûm-› akliye ve nakliyede (müsbet fieyh Mehmet lu’da meflahir-i meflayih-i Bayramiye’den Bolu. Bayramiye tarikinde bu da Himmet Efendi. Med- hi Hüseyin Hüsam Efendi ile bulufltular. Baflka fen-i mahsûsas› vard›r. Hüseyin Hüsameddin Efendi vefat etti. Bu s›rada du¤u halde ‹stanbul’a geldi. Düz beyaz keçeden tac giyerlerdi. ‹stanbul’a gelerek tahsilini tamamlad› ve Zeyrekzâde Yu- nus Efendi’den icâzet ald›. dar’a nakl-i hane edip bu tekkenin meflîhatine t›r. revnak-efzâ (güzelli¤ini artt›rma) olmufltur. 1080 (1669) tarihinde o¤lu üzerindedir. Bezcizâde’nin di hakikate vak›f bir fleyh-i ziflan oldu¤undan vefat›nda Hüsam Efendi ve bu zat›n da 1090 Himmet Efendi’de tecelli eden envar-› mari. O¤luna da Fatih’te Halil ile dolu oldu¤u ve bafl›nda Bayramî tac› bulun.” demifltir. fiabaniye ile Bayramiye’nin birlefltiril. o¤lu Abdullah Efendi’yi ‹s- senin ictihad›n olsun. Bu kol. Bu pek fazla Ayvansarayî Hüseyin Efendi. hadis. fieyh Abdullah Efendi’ye devr etmifl fakat 1090 (1679) senesinde halk›n iste¤i üzerine Hadaik-i tarikte (tarikat bahçesi) esrar›n› cem tekrar vaiz olmufltur. 1018 (1609) tarihinde Dökmeciler Mahallesi’nde do¤du. Himmetî ko. Tarikat silsilesi Yi¤itbafl› Ah- med Efendi’ye kadar uzan›r. vard›. 1275 (1858)’de ölen Himmetzâde fieyh Ab- dülhayy Efendi. üzerinde bulunan lanma) edip hayli uzun zaman Ahmed Efen. mufl idi. Tesadüfen ilk fley. 1303 (1885)’te vefat eden Himmetzâde fieyh Abdüflflekur Mahfi Efendi. rada kendisine kürsi fleyhli¤i tevcih olunmufl. Daha sonra Halvetî büyüklerinden Hüseyin Hüsameddin Efen- di’den feyz ald›. Burada gerek Halvetî ve gerek Bayramî tarik- mesinden meydana gelmiflse de daha çok Bay. Fakat ald›¤› tarikat neflesin. ilimler ve din bilgisi.” lerinin baz›lar› ise Melâmîli¤e meyletmifllerdir. Camii avlu duvar› usulü üzerine tekmil-i meratib-i süluk ederek mufltur. f›k›h) yed-i tûlâs› Muhyiddin Efendi lu Ahmed Efendi’ye mülaki olduklar›nda ma. Hatta Kas›mpafla Camii vaizli¤inde bulun. tanbul’daki tekkesine oturtarak kendisi Üskü- lunda tac üzerinde dört k›s›m bundan kalm›fl. Himmet Efendi fleyhinden ald›¤› izin üzerine memleketine gitti. Bayramiye tarikinden 631 .

) S›rr›n› takdîs ide Hazreti Bârî Hüda Gitdi sefer eyleyüb bendesin itdi garîb Osmanl› Arflivi’ndeki 13 Muharrem 1233 (Ka- Merkad-› hâkin idem çeflm-i tere tûtiyâ s›m-1817) tarihli bir arzuhalde. Osmanl› Müellifleri. yaz›l›d›r. 632 .” Gerek Ayvansarayî Hüseyin Efendi’nin ve ge- rekse Hüseyin Vassaf Bey’in aç›klamalar›na Sandukas› önündeki levhada flunlar yaz›l› idi: göre türbede. Fevtine târîhdir ‘Hatime-i Evliya’ Kaynaklar: (H. Kurban Nasuh Camii avlusunun sa¤ taraf›nda. I/130) (Türk Dili ve lunuyordu: Ed. Kâflif-i s›rr-› hakîkat vâk›f-› ilm-i ledun Tuhfetü’l-Hattatîn. 56) (Hadîkatü’l-Cevâ- ‹de ervâh-› safâ menusi ile zevk-i müdâm mi. ‹ntikâl itdikde levh-i hât›ra ri’nde vaiz iken. 38) (Müstakimzâde. 350- dostlar›ndan Hac› ‹smet Efendi’nin flu fliiri bu. I/380) (‹.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar hilâfetle ‹stanbul’a gelip ahalisiyle hüsn-ü ülfet Eyliye Hakk afv ü gufrâne meded üzere iken Defterdar ‹brahim Pafla kendisine Eyleyüb a’mâlini ihlâse karîn Nakkafl Pafla Saray› civar›nda bir zaviye bina Kabrini pür-nûr ide Rabb-› ahad edip sonra Kas›mpafla ve Halil Pafla Camile. Sefine-i Evliya. 2/218) (Türk Dili ve Ed. 351) (M. Vefeyât. kutb-u rahmân eyledi azm-i beka (Muhyi Efendi Tekkesi bahsine bak›n›z. Tarih Yazmalar›. ‘Hatime-i Evliya-1095 (1684)’ Düfldü bir tarih fieyh Abdüssamed senesinde vefat edip Üsküdar’da Abdüfl-fiekûr 1151 Efendi’nin zaviyesinde medfundur. Hakk›. Büyük Selim Pafla Caddesi üze- rindedir. Hayf ki. tekkenin ikinci fleyhi olan Hüse- yin Hüsameddin Efendi’nin de kabri vard›r. Tahir. sa¤ taraf›nda ve set üzerinde Recep diye devam ediyor ve flu m›sralarla son bulu. o¤lu Abdullah Efendi’ye tevcih olunmufltur. cami avlusuna ba- Kurb-i Hakk’a k›ld› aksa-y› emr kan iki penceresi daha vard›r. 995 Cedd-i pâki Himmet-i kudsisine (1587) tarihinde vefat eden Kurban Nasuh’un. No: 2464. 286-287 fieyh Abdullah) (Konyal›. Haz. No: 11547) ‹de Himmetzâde yâ Rab Adn-i a’lây› makâm 1122 fieyh Abdüssamed Efendi’nin sandukas› önün. 1308 (fiubat 1891) tarihinde vefat eden Hac› yordu: Mehmet Hulusi Efendi’nin ve fievval 1323 (Kas›m 1905) tarihinde vefat eden ‹brahim Eyliye ol vâ’iz-i gevher-nisâr Edhem Surûrî Efendi’nin kabirleri vard›r. Ans. Yazma Ba¤›fllar No: 2306. Süleymaniye Kü- fieyh Abdullah Efendi’nin sandukas› önünde tüp. Av- Kürsi-i Adn üzre bülbül-vefl numzed luya bakan pencerelerin önünde ise. fieyh Himmetzâde Abdullah Efendi ol hümâm Üsküdar Tarihi. Kü- tüp. 4/238) (Ayvansarayî. Hiçbir yerinde “‹rc›î” emrine itdi imtisâl kitâbesi bulunmayan yap›n›n kap›s› arka taraf- ta olup. TÜRBES‹ Kutb-› asr zümre-i Bayramiyân fieyh Himmetzâde ol âlî neseb T ürbe. s. Arfl. ‹stanbul Üni. fiEYH MEHMET NUR‹ EFEND‹ de yirmidört m›sral› bir kitâbe vard›. 7/413) (Kas›m1987 gezi Gûfl idince ‹smetâ k›ld›m târîh içün notu) (Osm. Caddeye bakan büyük Bulkayub bânûy› dehrin ismetini hâcet penceresinden baflka. Vassaf. Merâk›d-› Mu’tebere-i Mürg-i rûhu lâne-sâz-› gülflen-i Adn itdi tâ Üsküdar.341-345. Tekkesi. s. Evkaf Defteri II. s. Ans. fiehsuvaro¤lu. s. (Kurban Nasuh Camii ve fieyh Nuri diye bafllayan manzume: Efendi Tekkesi bahsine bak›n›z. vak›f Halil Efen- Hâlime rahm eyleyüb dostlar a¤lasun di’nin azatl› cariyelerinden Ayfle Han›m’a ve- Didi biri yeisle nale-i hankâh idüb rilmesi. fieyh Himmet Pir idi her vechile mürflid-i âgâh idi Efendi Türbesi’nde Miraciye okutmak ve tami- Tâlibe her nazra-i pâke idi kîmyâ rat ve tenvirat›na tayin edilen Seyyid Halil Nice efgân itsem hicr-i cihân sözden Efendi Vakf› tevliyetinin.) Feyzi bahflây› dervifl silkine Kare plânl› olan türbenin çat›s› son tamirde Çare-sâz-› hât›r erbâb-› verd kurflun ile kaplanm›flt›r. B. 347-348.

Türbe. Vefat tarihi yoktur.” Türbe kap›s› yan›ndaki sofada yanyana iki ka- bir vard›r. Hi- dayetullah ismiyle de an›lan fieyh Nuri Efen- di’nin k›z› Hediye Sultan Han›m’a aittir. Vefat›. Es-Seyyid Mehmed Hayrullah Taceddin Yal›m’›n pederidir. ikincisi 12 Mu- harrem 1317 (23 May›s 1899) tarihinde vefat eden fieyh Tevfik Efendi’ye. Türbe içinde üç sanduka vard›r. 1974 tarihinde Dr. Biri. 1317. 29 Mu- harrem 1273 (1 Eylül 1856) y›l›nda vefat eden fieyh Mehmet Nuri Efendi’ye. fieyh Nuri Efendi’nin vefat›ndan sonra. Ru- faîli¤e mahsus çeflitli boyda flifller. i¤neler dur- makta idi. Anda otuz sene olmufld› mukim ü sâlikân hâfidi efl-fleyh es-seyyid el-hac Mehmed / Hulûsî fiâhide Kurba¤› Mazhar-› s›rr-› Hüdâ aflinay› ma’rifet Efendi’nin rûh-› flerifiçün el-Fatiha Nasuh Baba’ya aittir. Efendi Türbesi. el-Hüseynî el-Üsküdarî. 1856 y›l› sonlar›nda yap›lm›flt›r. Son tamirde bunlar kald›r›lm›flt›r. fieyh Nu. “Yâ Hazreti fieyh Mevlâna Seyyid Nuri’ er-R›faî diye yaz›l›d›r. Türbede ayr›ca duvarlarda as›l› vaziyette. levhada. Üçüncü sanduka üzerinde ise: fieyh Mehmet Nuri fieyh Nuri Efendi’nin sandukas› üzerindeki Hediye Sultan Han›mefendi Hazretleri. Es-Seyyid Mehmed Nuri Efendi Hazretle- ri’nin mahdumu ve cami-i flerifin son imam-hatibi ve fleyhi. Türbe. Bu par- Di¤er bir levha üzerindeki kitâbe ise fludur: makl›k üzerindeki mermer levhada flunlar yaz›- l›d›r: Ârif-i billah dânâ-i mürflid-i dil-âgâh fieyh Mehmet Nuri Mazhar-› s›rr-› R›fâî fieyh Nûri kâm-rân Kudvetü’l-ârifîn efl-fleyh es-seyyid Mehmed Nuri Efendi Türbesi’nin Evvelâ bu dergeh-i vâlây› bünyâd eyledi er-R›faî Kuddise / Sirruhu’l-Hâdi Hazretleri’nin avludan görünüflü. dört cephesi kesme tafl ile kaplanm›flt›r. Etraf› demir parmakl›kl›d›r. güzel bir hat ile flu yaz› yaz›lm›flt›r: ri Efendi Hazretleri’nin kerimesidir.” 633 . Tarih-i vefatlar›. 29 Muharrem 1273 Yevm-i Sal›. üçüncüsü ise. Post-niflîn ehl-i vahdet vâk›f-› s›rr-› nihan Fî 7 fievval 1323 (5-Aral›k -1905) Menba’-› feyz-i âmim k›lm›fld› Mevlâ zat›n› Nice y›llar flâd old› ser-efraz-› cihan Pîflvây› râh-› Hakk hem râh-nümây› âflikîn Tekye-gâh-› himmetin bakar an›n üftâde-gân Hankâh-› ilm-i fânîden itdi rihleti Eyleyüb teslîm-i rûhun Firdevsi âfliyân Nokta-i tevhîd-i Hakk tarih-i kerimi fevtine fieyh Mehmed Nuri bula kasr-› ukbâda mekân 1273 ‹kinci sanduka üzerinde: “Es-seyyid fieyh Tevfik Efendi Hazretleri. Üsküdar Türbeleri yine set üzerinde kabri bulunmaktad›r. Sabahaddin Tonguç Bey taraf›ndan tamir ettirilmifl ve bu arada da.

koridora bakan iki Sultan Hamid Han’›n ahd ü hilâfetinde pencere. 50 nolu sanduka ise. 634 . Türbenin ön yüzünde üç kitâbe vard›r. Bu türbe-i mu’allâ tecdîden oldu bünyâd bede 46-47-48-49 ve 50 numara ile gösterilmifl S›hhatle ömrü olsun flevketle flan› müzdad sandukalar vard›r. / el-celî Hazretlerinin bendesi Bahriye Neza. Tür. solunda ise Mak’ad Ahmed Efen. 1053 (1643-44)’te vefat eden Ser-tâcü’l-ârifîn efl-fleyh Mehmed Nûri er-R›faî fieyh Mehmed Efendi’nindir. 1265 flunlar yaz›l›d›r: (1848-49) tarihinde vefat etmifltir. Hayr ile yâd olunsun nâm-› celîli dâim di’nin Türbesi’nin kap›s› bulunmaktad›r. fieyh Camii cümle kap›s›n›n önün- dedir. s. ‹kinci k›s›m yedi sat›r halinde. 46 nolu sanduka Münec.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Bunun yan›ndaki di¤er bir levha üzerinde ise cimbafl› fieyh Sadullah Efendi’ye aittir. H üdâyî Aziz Mahmud Efendi Türbesi ya- n›ndaki türbeler toplulu¤u içindedir. y›¤ma tafltan ahflap çat›l› ola- rak infla edilmifltir.s.) Seniyyeden / Es-seyyid ‹brahim Edhem Sürûrî Efendi merhûmun rûh-› flerifleriçün El-Fatiha. fî. Raif. ondört m›sral› n›mefendilere aittir. olarak haz›rlanm›flt›r: fieyh Mustafa Efendi (fieyh Camii) Türbesi. Kandilleri ve levhalar› yok ol- mufltur. Yerinin durumuna göre alt› yüzlü yapt›r›lan türbe. ‹çinde sekiz sanduka vard›r. 13 Recebü’l-ferd 1308 fiEYH MUSTAFA EFEND‹ TÜRBES‹ Her ikisinde de flâhide yoktur. n› için Reisü’l-hulefâ Mak’ad Ahmed Efendi ret-i celilesi / Muhasebecisi ecille-i ricâl-i saltanat-› Türbesi bahsine bak›n›z. Arka taraf› ha- TÜRBES‹ zîredir. (Türbelerin plâ- k. Çat›s› flekillidir. Sol taraf›ndaki Beyazî Ahmet Efendi fiEYH MUSTAFA EFEND‹ Türbesi’nden eser kalmam›flt›r. Mir’at-i ‹stanbul. Bunlardan 47-48-49 numa- ral› olanlar isimleri bilinmeyen efendilerle ha. Fî l9 fiubat 1307. Türbenin avluya bakan iki penceresi vard›r. Kaynaklar: (M. 123) (Konyal›. Üsküdar Tarihi 1/200) T ürbe. Kap›n›n sa¤›nda. Kap› üzerindeki kitâbe iki sat›r halinde haz›rlanm›fl olup alt›ndaki kitâbenin methiyesidir: Avludan dar bir koridora ve buradan da türbe- ye girilir.

Âlem-i kudse gidüb fieyh Mustafa 1080 olarak gösterildi¤i halde. Ayvansarayî Hüseyin Efendi. bunun solundaki pen- cere üzerine de alt› m›sra yaz›lm›flt›r. bu ca. Sa¤ köflede- ki pencere üzerine sekiz. Zâkir-i Mevlâ olan mürd-ü lâ-cerem 1051 tarihi beyan edilmifltir. Türbede sekiz ahflap sanduka olup bunlardan 635 . Üsküdar Türbeleri Pir Mahmud Hüdâyî hulefas›ndan idi Mustafa fieyh Devâtî kim odur mürflid-i râh Pek harab olmufldu türbesinin her taraf› ‹tdi tecdîd ile imâr an› bir âlî-câh ‹tdi bir sâhibetü’l-hayr hulûs ile an›n Medfen-i pâkini yapdurmak içün atf-› nigâh Zevci an›n idi merhûm Hüseyin Hâkî Evvel olmufldu an›n meskeni de hak-› siyah O hayr sahibesi Fatma Zehra Han›m Gitdi ukbâya bu sâl içre o dahi eyvâh fiimdi bu türbede medfûnedir ol merhûme Seyyiatiyle zünubun ide ma¤fur ‹lâh Câr-› yar ola flefi’i an›n ukbâda Celâl Mesken itsün ana firdevs ü na’imi Allah Harab olan türbe. zar›. Ta.) Türbe kap›s›n›n sa¤ taraf›ndaki iki pencere üzerine 1067 senesi flevvalinde vefat eden Di- vitçi fieyh Mustafa Efendi için yaz›lm›fl ondört m›sral› bir kitâbe yerlefltirilmifltir. 1896 tarihindeki vefat›ndan sonra konmufltur. Bunun yanl›fll›¤› fieyh Camii Türbesi d›r. kitabeleri. Olm›ya m› misl-i anber fayiha S›rr-› Hak’dan bî-haber bilmez an› Türbe kap›s›n›n sol taraf›ndaki pencere üzerin- Sor an› sen âleme ve saliha de iki sat›rl›k flu kitâbe vard›r: A¤lamakdan yazamaz medhin kalem Düfldü ye’s ü matemi her madiha fieyh Hasib reh-nüma-y› tâlibân-› râh-› Hakk Ah ya fieyh Mustafa hu diyerek Ruh› Adne gitdi cismin itdi bunda ihtifa Eyledi efl’ar-› tarih nayiha Gidüb ard›nca necîbe zevcesi birlefldiler Fevtine tarih olur dindikce âh Fatiha-hân olsun sevenler cümlesine dâ’imâ Rûh-i pâk-i Mustafa’ya Fatiha 10 Zilkade 1314 Fî fievval sene 1067 fieyh Hasib Efendi 12 Nisan 1897’de vefat Bu kitâbe kap› üzerinde iken. Hadîka ya. ortadad›r. son tamiri s›ra. Manzu- me. Mustafa Efendi’nin 1070 (1659-60)’da rih beyti cetvelleri aras›nda ise birer m›sra var. met Talib Efendi taraf›ndan yaz›lm›fl oldu¤u miin hazîresinde medfun olan Tekeli Mustafa san›lan kitâbe fludur: Pafla’n›n da vefat tarihinde yanl›fll›k yapm›flt›r. vefat etti¤ini söylemektedir. den fieyh Mustafa Efendi’nin Temmuz 1657 tarihinde vefat etti¤ini ö¤reniyoruz. Manzume. efli dahi vefat ederek yan›na defn olunmufltur. Oysa. ederek türbeye gömülmüfl ve ayn› sene içinde s›nda flimdiki yerine konulmufltur. Hüseyin Hâkî Bey’in efli Fatma Zehra Han›m taraf›ndan tamir edilmifl- tir. Kitâbe de. bugün hâlâ Gülflen-i Cennet’den alur rayiha mevcut olan ve devrini simgeleyen muhteflem Rûh-i rûhaniyyet zikri an›n flâhidesinde 1083 (1672-73) tarihi yaz›l›d›r. Mustafa Efendi’nin o¤lu fiair fieyh Meh. (Hüseyin Hâki Bey için Fe- nâyî Ali Efendi Türbesi bahsine bak›n›z. cetvelli (kartufllu) olarak haz›rlanm›fl olup her cetvel aras›na iki m›sra hak edilmifltir. Hadîkatü’l-Cevâmi’de Pafla’n›n ölüm tarihi H. ayn› yazar›n Ve- Merkadinde oldu envâr-› layiha feyât-› Selatin ve Meflahir-i Rical adl› eserinde H.

Türbe içindeki bir mer- fieyh Mustafa Devatî mer levhada flunlar yaz›l›d›r: Efendi sandukas›. fiâhidesi Celvetî sikkelidir. Süleymaniye Kütüp. Hüseyin Hâkî Bey’in efli Fatma Zehra Han›m. 4/415 Mustafa Efendi) (Gezi Notu) (Konyal›. mânî. Üs- (fieyh Camii. fieyh Hasib Efendi. 1337 (1918). fieyh Devâtî Mustafa Efendi’nin o¤lu fieyh Mehmet Talib Efendi. Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi Türbe- si’nin sol taraf›ndad›r. Necibe olabilir. Devâtî fieyh Mustafa Efendi. küdar Tarihi. Ad› belli de¤ildir. Tahir.) iç mekân›. Meflhur Adamlar. F. Divitçizâde fieyh Meh- met Talib Efendi Camii ve Bayezidzâde Ah- fieyh Camii Türbesi met Efendi Türbesi bahislerine bak›n›z. 1314 (1897). fiâhidesindeki kitâbesi için Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi Tekkesi Ca- mii bahsine bak›n›z.) (Ayvansarayî. Gövsa. 1325 (1907). 1314 (1897). “fiirket-i Hayriye Müdürü Hüseyin Hâki Efendi Hazretleri’nin zevce-i muhteremesi sâhibu’l-hay. fiEYH MUSTAFA EFEND‹ Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi. sarayî.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar alt›s›n›n ismi bellidir. 2/198-199-233) (Ayvan- TÜRBES‹ T ürbe. Dört sandukan›n kime ait oldu¤u belli de¤ildir. 4/183 Divitcizâde. rat ve’l-hasenat Fatma Zehra Han›mefendi’nin No: 1375. s. Çat›s› çökmüfltür. Devâtî fieyh Mustafa Efendi’nin torunu Devâtîzâde fieyh Mustafa Efendi. ‹simleri belli olanlar flunlard›r: 1067 fievval (Temmuz 1657). s. fieyh Hasib Efendi’nin efli. 138) (M. Osmanl› Müellifleri. Bundan efllerinin de yanlar›n- da gömülü oldu¤u anlafl›lmaktad›r. Mustafa Efendi Bursal› olup babas› Niksarl› fieyh Pir Mehmet Efendi’nin vefat› üzerine. ‹çinde dört beton sanduka ve iki mermer flâhi- de vard›r. Beflinci ise. 4/1498) (Sicill-i Os- fieyh Talib Efendi. Ra- if. 1188 (1774-75) ta- rihinde vefat etmifltir. 41) (M. Mir’at-i ‹stanbul s. 1/344) fieyh Camii Çeflmesi. 30/b Divitçizâde md. fieyh Hasib Efendi’nin o¤lu 3/297) (A. 4/222-223 Mehmed Said Münir Efendi. Vefeyât. Tekeli Mustafa Pafla Türbesi. 636 . fieyh Mustafa Efen- di’ye aittir. Vefeyât- ruhuna Fatiha / 1325” › Selatin ve Meflahir-i Rical. 1090 (1679). Üç sanduka birleflik ola- rak yap›lm›flt›r. Derin. F›st›kl› Tekkesi ismiyle de bilinen K›s›kl›’daki Selâmi Ali Efendi Celvetî Tekkesi’ne ve sonra da Hüdâyî Efendi Tekkesi’ne fleyh olmufl ve 29 y›l bu makamda kalm›flt›r. 1097 (1685). Haz. Es’ad Efendi Bölümü.

Tekkesi yoktu. Validim Seyyid Muhammed müfltehir Hace Emin Gülflenilik veya Gülfleniye. Silindir fleklindeki yüksek. Kadirî tarikinde ‘En- raya girilir. 1883’te Bursa’ya gitti. Vefat›ndan bir y›l evvel Hazre. Babas›. türbe içinde 12-13-14-15 numaral› sandukalar vard›r. Esham kalemi hulefas›ndan ve tarik-i Nakflibendi- ye ricalinden Dervifl Osman fiems Efendi’nin pe- deri Münzevi Emin Efendi merhumun rûh-› flerifi içün el Fatiha 1277. Esham kalemi hu- Efendi’ye ait olup 1339 (1920-21) tarihinde lefas›ndan ve Nakflibendî tarikatinden Münze- vefat etmifltir. Çat›s› çökmüfl. Fakat tekke fleyhi de¤ildi. Münteha-yi sidre oldu menzil-i rûh-› Emin fieyh ‹brahim Gülflenî (Diyarbak›r 1423/Kahi- re 1534) taraf›ndan kurulmufltur. Ön tara. Halvetiye’den ve Kadiriye’den icazet ald›. dini musikiye ehemmiyet verdi¤i ¤u halde. Arazi meyilli oldu¤undan. Soka¤›’ndaki küçük evinde “erbab-› istidad› ir- tür. tafl›nan fiems Efendi 18 Cemaziyelâhir 1311 (27 Aral›k 1893) tarihinde vefat etmifltir.) fiEYH OSMAN fiEMS EFEND‹ TÜRBES‹ B u aç›k türbe. 23 sene inziva ile 83 yafl›nda bulundu- met Efendi. Karacaahmet Türbesi’ne do¤ru yüründü- ¤ünde sa¤ tarafta ve Yüksek Kald›r›m tabir olu- nan mevkiin ilerisindedir. Kadirî serpuflu kabartmas› ve bunun alt›nda da li de¤ildir. türbelere göre çukurda kalm›flt›r. Karfl›s›nda ve yol afl›r› yerde. ‹nadiye Çeflmesi önünden. Dönüflünde fieyh Mehmet ‹zzi Efendi’nin (türbesi bahsine bak›- di Türbesi’nin hemen arkas›ndad›r. ‹nzivada göçdü oldu cây-› firdevs-i berîn ren bir Türk tarikat›n›n ismidir. Meh. O¤lu- için isminin yan›na Gülflen lâkab› ilâve edil. Niflanc› Hamza Pafla’n›n kubbeli türbesi ile 19 Recep 1041 (10 fiubat 1632)’de parçalanarak öldürülen Veziriazam Müezzinzâ- de Haf›z Ahmet Pafla’n›n da¤›lmak üzere bulu- nan muhteflem lâhdi vard›r. (fiair Zatî. Halvetili¤in bir koludur. (Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi Tür- besi bahsine bak›n›z. Üsküdar Türbeleri Mermer flâhide ise fieyh Mehmet Gülflen Seyyid Osman fiems Efendi. 1277 (1860-61)’de vefat etti. öl. 14 ve hidesi üzerinde Mevlevî sikkesini and›ran bir aç›k türbesi. n›z. di¤er verî’ nam›yla tesis etti¤i flubenin ikinci piri idi. evinde bir müddet kald›. nun yan›ndaki kabir tafl› üzerinde flöyle yazar: mifltir. ‘Rufleniye’ de Geldi nüh-tak-› felekden fevtine târîh-i fiems denen bu tarikat. muhteflem bafl flâ. Mezarl›¤a ba. 15 numaral› sandukalar›n kime ait oldu¤u bel. Kendisi bu tekkenin ikinci fley. 1067 (1656) senesi vefat etmifltir. Nakfliben- fi eyh Ruflen Efendi’nin yapm›fl oldu¤u plâna göre.) Üsküdar’da Debba¤lar Mahallesi’ndeki f›ndaki Halil Pafla Türbesi’nden geçilerek bu. Aziz Mahmud Hüdâyî Efen- diye’den. Halil Pafla Türbesi’ne bakan baklar Camii karfl›s›nda ve Tabaklar Ç›kmaz› yüzünde bir penceresi vard›r. 637 . Üsküdar fieyh Mustafa Efendi 1038 (1628) tarihinde 1546) Sonradan Tunusba¤› civar›ndaki bir eve vefat etmifltir. 1229 (1814)’te ‹stan- bul’da Hocapafla’da dünyaya geldi. Osman fiems Efendi hi idi. Ta- kan yüzünde üç. flad ederdi. ti Hüdâyî’nin külliyat›n› bast›rm›flt›r. fiEYH MUSTAFA EFEND‹ TÜRBES‹ Osman fiems Efendi. musikiye önem ve. 12 numara ile gösterilen sanduka fieyh Mes’ud Efendiye aittir. vi Seyyid Mehmet Emin Efendi’nin o¤ludur.” Bu evin bir kap›s› da fiair Zati So- ka¤›’na aç›l›yordu.

ka¤a ismi verilen fiair Zatî’nin de ‘Döne Döne’ redifli meflhur bir gazeli vard›r. Etraf›. tarih-i veladetleri gurre-i Rebi- ussâni 1229 Çarflamba. Bun.) 638 . fieyh Mehmed ‹zzî tamm› efl-fleyh es-seyyid Mehmed fiükrü fiaha- Efendi’nin k›z› Ayfle Nuriye Han›m’›n. fliir türbesinin demir parmakl›klar›na as›lm›flt›. Münzevi Mehmed Emin Efendi’nin efli fieyhü’fl-flüyûh efl-fleyh es-seyyid Osman Nu- fierife Fatma Han›m’›n. tebesinden Ömer Lütfi Efendi’nin efli Fatma Servet Han›m’›n. Birbiri içinden geçi- len bu türbelerin çat›s› ahflap iken bugün mev- Yan›nda. reddin fiems Efendi Hazretlerinin halifesi ve 1948) tarihleri aras›nda yaflayan Osman fiems ahlâk-› kudsiyye-i mürflidanelerinin mazhar-› Efendi’nin manevî evlâd›. Mehmet Nuri Efendi hatt› ile yaz›lm›fl- muz 1863)’te vefat eden Osman fiems Efen. (Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi olup 1308 (1890)’da vefat eden fieyh Mehmed Türbesi bahsine bak›n›z. Merâk›d-› Mu’tebere-i Üsküdar. 1853-1905 tarihleri aras›n- rildi¤i rivayet olunur. 1307-1368 (1889. Sinn-i flerifleri 82. man fiems Efendi’nin halifelerinden ve Ayd›- mufltur. di’dedir. 1862-1942 tarihleri aras›nda yaflam›flt›r. 1322-1320. Bunun bafl taraf›nda Eflrefzâde fieyh S›rr› Efen- du¤u ve vefat›nda tabutunun üzerine yerleflti.1761- Ayfle Han›m’›n kabirleri vard›r. Efendi’nin k›z› ve Bab-› seraskeri ruznamesi ke. Nefis bir hatla yaz›lm›fl kitâbesi fludur: fiEYH RUfiEN EFEND‹ TÜRBES‹ Sab›ka Emir-i Mekke-i Mükerreme Devletlu mer- hum fierif Abdulmuttalib Hazretleri’nin hafîdi Aziz Mahmud Hüdâyî Efendi Türbesi’nin sol fiura-y› Devlet Tanzimat Dairesi muavinlerinden taraf›ndaki ilk türbedir. Said Efendi’nin kabri vard›r. da yaflam›flt›r. Osman fiems Efendi’nin sa¤ taraf›nda: di’nin di¤er k›z› Enise Han›m’›n. Bir cilt teflkil eden ese- fiems Efendi Kuddise S›rruh rin bir nüshas› “halife-i mükerremi” ‹zzî Efen- Hazretleri’nin kabri flerifleridir. dan Bursa’da Ahmed Gazi Dergâh-› fierifi post- rili olan bu hazîrede 14 kabir mevcuttur. Burada bir türbeler fierif Mesud Beyefendi. 51) Türbenin sa¤ arka köflesine yak›n yerde bir kabir vard›r. 1767) (‹. Bafl flâhidesi üzerinde Mevlevî sikkesi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar nefis bir hat ile yaz›lm›fl flu kitâbe bulunmak. Kitâbesi fludur: Türbenin önünde Osman fiems Efendi’nin aile “Eflrefzâde-i Rûmî Hazretlerinin evlâd-› kirâm›n- kabristan› vard›r. 1297 büddin Efendi’nin 26 Rebiyülevvel 1324 (Ma- (1879)’da vefat eden Osman fiems Efendi’nin y›s 1906) tarihli kabri vard›r. Hakk›. Garip bir tesadüf olarak. do¤um esnas›nda Ecille-i rical-i Kadiriyye vefat etmifl ve bu feci hadiseden çok müteessir Ve Üveysiyye’den es-seyyid olan fiems Efendi ‘Döne Döne’ redifli meflhur Efl-fleyh Osman Nureddin manzumeyi yazm›flt›r. alçak bir duvarla çev. ne benziyen bir Kadirî sikkesi vard›r. s. evinin bulundu¤u so- Tarih-i irtihalleri 18 Cümadelâhire 1311 Çarflamba. di’nin kabri vard›r. t›r. Os- Büyük bir f›rt›nada düflüp k›r›ld›¤›ndan yok ol. tad›r: K›z› Fatma Servet Han›m. Kitâbe. ismihu tilâvetiyle teslim-i rûh eden fieyh S›rr› hane-i Âmire aray›c›bafl›s› Dervifl Osman fiems Efendi’nin kabr-i flerifleridir. 20 Muharrem 1280 (Tem. Osman fiems Efendi aç›k türbesinin sol tara- Vasiyeti gere¤ince kendi yazd›¤› 14 m›sral› bir f›nda Bekir S›tk› Ateflli Efendi’nin kabri vard›r. Osman fiems Efendi’nin mürflidi cut de¤ildir. Ruhiçün el-Fatiha. Odas›n- daki kavuklukta da bu biçim sikkenin bulun. no¤lu Tekkesi’nin son fleyhlerinden idi. torunu Mustafa Efendi’nin ve yine ayn› sene vefat eden Osman fiems Efendi’nin ikinci efli Kaynaklar: (‹nal. 1291 (1847)’de vefat eden Osman fiems Efendi’nin Ecille-i rical-i Kadiriyye ve Üveysiyye’den annesi. Kitâbenin en üstünde “Yâ Hû” ibaresi vard›r. 1276 (1859)’da vefat eden “Darp. niflîni olub Ayd›nzâde Dergâh›’nda esna-yi zikrde lar aras›nda. Son As›r Türk fiairleri cüz:10 s. toplulu¤u bulunmaktad›r.

Hazîrenin sa¤ köflesin- de. Üsküdar Türbeleri Ruflen Efendi’nin sandukas› sa¤dan sola do¤ru ikinci sanduka olup eskiden önünde flu levha bulunuyordu: Hazreti Pir Mevlâna (k. Hâlâ Vali-i Efendi Türbesi. büyük bir su haznesi mevcut- tur. Hazîrenin arka taraf›nda. Kartal Baba Camii bulunmaktad›r. Her ikisinin de ki- tâbesi yoktur. Vak›flar Der. Oldukça büyüktür. Hazîrenin etraf› demir parmakl›k ile çev- rilmifltir. Hâlâ Reisü’l-küttab olan ‹smail Raif Beyefendi Hazretlerinin validesi Hadice Hatun. 11. Atpazar› civar›nda ve Toptafl› Cad- desi ile Sansar Soka¤›’n›n birleflti¤i yerde fiEYHÜL‹SLÂM AR‹F H‹KMET BEYEFEND‹ HAZ‹RES‹ N uhkuyusu Caddesi ile Kartal Baba Cadde- si’nin birleflti¤i yerde ve ikinci caddenin sol köflesindedir. 1930 tarihle- Kaynaklar: (Sefine-i Evliya. fiâhidesi yoktur. sebil ve çeflmeye ait.) sülâle-i tahirelerinden olup Hazreti Pir Hüdâyî kuddise sirruh asitane-i refiü’fl-flân-› pirânelerinde seccâde-niflîn iken Cel- vethane-i Cenab-› Hayy ü Bâkî’ye intikal eden es- seyyid efl-fleyh Mehmed Ruflen Efendi kuddise sir- ruh Hazretleri ibni’fl-fieyh Abdurrahman Nesib Efendi ibni’fl-fieyh Mehmed fiahabeddin Efendi ibni’fl-fieyh Mehmed Ruflen Efendi ibni’fl-fieyh Abdurrahman Efendi ibni’fl-fieyh Mustafa Efendi ibn-i ‹brahim Pafla kuddise sirruh. ‹stanbul’daki Tekke. (HAL‹L ÇELEB‹ TÜRBES‹) Zaviye ve Hankâhlar Hakk›nda. flap türbeden eser kalmam›flt›r. 3/63) rinde y›k›lm›flt›r. 1199 (1784) tarihli tekkeler listesinde ad› geçmektedir. Karfl› köflede ise. sol taraf- ta ise sebili bulunmaktad›r. Cadde seviyesi düflürüldü¤ünden yüksekte kalm›flt›r. Saçl› fieyh Halil Babas› ve dedesinin kabirleri de buradad›r. Saçl› fieyh Halil 1193 (1779). 1891) ve soka¤›n sa¤ köflesine yak›n bir mevkidedir. Hazîrede gömülü olanlar flunlard›r: 1188 (1774). Kendisi bir tekke sahibidir. Arif Hikmet Beyefendi Çeflmesi.s. Veladetleri: 1225 (1810) Meflîhatleri: 1258 Rebiyülâhir (May›s 1842) Müddet-i Meflîhat: 52 ‹rtihalleri: 1309 22 R. âhir Sal› (25. 639 . Vefat tarihi belli de¤ildir. Bugün bir evin bahçesinde kalm›fl bulunan ah. 13/590) T ürbe. fiEYH SAÇLI HAL‹L DEDE Kaynaklar: (Gezi Notu) (A. Efendi Türbesi. Büyük molla sar›kl›. Çetin.

fieyhülislâm bulunan Dürri- zâde es-seyyid Mehmet Ataullah Efendi de azl edilerek sahilhanesinde oturmak emrini ald›. sine defn edildi¤i kay›tl›d›r. ‹stanbul ve Bo¤aziçi. Ayni gün içinde d›flar› gönderildiklerinden baflka ‹stanbul’da olan evi ile Kuzgun- cuk’taki yal›s› mühürlenip. (Sicill-i Osmânî. ‹smail Raif Pafla’n›n (Hicrî Cemaziyelâhir 1190)’da azledil. 4/638. Zi- mifltir. çeflme sahibi Mart 1785’te idam edilip kesilen bafl›. 1199 (1785)’te Sultan I. evinin arsas› üzerine yap›lm›flt›r. 25 Cemaziyelevvel 1199) günü. 640 . Yine o gün A¤r›iboz mu- haf›z› Raif ‹smail Pafla’n›n vezareti kald›- r›larak Lefkofle’ye sürgün edilip cezalan- d›r›ld›. rüldü ve orada idam edildiler. 3/184. nî. Sicill-i Osmâ- lunmufltur. Kronoloji.. mail Pafla. Fakat bir- kaç gün sonra evlât ve ailesine ac›narak konak ve yal›da olan mallar›yla eflyas› sadaka ve ihsan olundu. Hatmanzâde Celvetî Tarihi’nin 3... Kendisi güzel ahlâk ve davran›fll› olup herkes taraf›n- fieyhülislâm Arif dan do¤ru bilinirdi. ya göre. Hasan Efendi’nin k›z› fierife Sa’ide Ha- sinde flu aç›klama vard›r: n›m. torunu fiey- 1194 Rebiyülevvel 8 (14 Mart 1780). Sabah Gazetesi Yay. Rikab-› Hümayun riyase- tinden asaleten A¤ustos 1774 tarihinde ‹stanbul’da. Tek M›s›r Raif ‹smail Paflazâde Halil Galib flâhidesinin üzerinde. (M. mecmuada. Ab. Ab- reisü’l-küttab olmufl ve a¤ostos 1776 dülhamit ‹mareti. Müderris idi. Raif ‹smail Pafla’da Lefkofle’ye sü.. Bundan sonra vezaret payasiyle ya.. Bahçekap›’da.. Kallâvîli cesedinin bu kasabadaki bir cami hazîre- bafltafl›. Sultan I. vezirlere mahsus Beyefendi. Malatyal› ‹brahim Pa. fla’n›n o¤ludur..” Hikmet Beyefendi’nin ceddi. o¤lu Mehmet Raif Efendi.. 1199 fievval (A¤ustos 1785). cildinin 184. I/389. Girit ve Mora valiliklerinde ve mend. sahife. Cevdet Tarihi. mifltir. Rumeli’de Siroz’a 14 saat mesa- fede Petriç Kasabas›’nda flehit edildi¤i ve 1199 Cemaziyelâhir (Nisan 1785).Yüzy›llar Boyunca Üsküdar “13 Mart 1785 (H. 1/370-371) dülhamit’i tahttan indirerek fiehzade Selim’i tahta ç›karma¤a teflebbüs suçuy. Müderrisîn-i ki- la Sadrazam Halil Hamid Pafla Bozca. Danifl- M›s›r. büyük bir kallâvî kavuk bulunmaktad›r.. Sefinetü’r-Rüesa’da da bu flekilde belirtil- Raif ‹smail Pafla. Sab›ka Belgrad muhaf›z› Raif ‹s. Küçük hülislâm Arif Hikmet Beyefendi’deki bir flâhide. edildikten sonra Arif Hikmet Beyefendi Sebili’nin hazîresine gömülmüfltür. Raif ‹smail Paflazâde ‹brahim ‹s. 3/615) Raif Pafla’n›n Lefkofle’de idam edildi¤i rivayet edilmesine ra¤men. Yan›nda bulunan mallar›yla efl- yalar›n›n ele geçirilmesi için Dergâh-› âlî kapucubafl›lar›ndan Genç Osman A¤a ve sürgün yerine getirmesi için ge- diklilerden Feyzi A¤a tayin edildi. Raif ‹smail Pafla’n›n Topkap› Saray›’n›n ‹bret Tafl›’nda teflhir kallâvîli flâhidesi. ramdan Hatmanzâde Hasan Efendi’nin ada’ya. 1200 Zilhicce 21 (Ekim 1786). babas› gibi Belgrad Muhaf›zl›¤›’nda bu. kendi eli ile yazd›¤› bir yaz›- met Beyefendi’nin k›z› Hadice Han›m.

Naki- 1213 (1798). Kafesî destarl›. Ebubekir Efendi. 1220 Zilkade (Ocak 1806). (Sicill-i Os- mânî. Hasan Efendi’nin k›z› Zehra Han›m. zâde ‹brahim ‹smet Efendi. Üsküdar Türbeleri 1203 (1788). Sab›ka Rumeli Kazaskeri Raif ‹smail Pa- flazâde ‹brahim ‹smet Beyefendi’nin o¤lu 1206 Zilhicce 22 (11 A¤ustos 1792). 1222 Muharrem 17 (27 Mart 1807). hac Ebubekir Rak›m Efendi’nin o¤lu mail Pafla’n›n torunu ve sab›ka Amedî Nu’man Burhaneddin Beyefendi. Çok yük- sek ve büyük molla sar›kl› flâhide. Reisü’l-küttab-› esbak Raif ‹s. Müderrisîn-i kiramdan Hasan 1219 Receb 8 (13 Ekim 1804). Reisü’l-küttab Raif ‹smail Pafla ‹smet Beyefendizâde Ahmed Arif Beye- merhûmun torunu ve sab›ka Amedî el. Molla sar›kl›. büyük kafesî sikke. 3/472) 1213 Muharrem 21 (Temmuz 1798). Nefis hat. Sab›ka Amedî el- 1209 (1794). 641 . 1220 Ramazan 26 (18 Aral›k 1805). Dîvân-› hümâyun hocalar›ndan 1223 (1808). Mehmet Seyyit Nihat Bey. Müderrisîn-i kirâmdan Hatman. mânî. Efendi’nin k›z› Ratiba Han›m. Sab›ka Sadr-› Rumeli 1210 (1795). Bu ba¤-› gülflende bir gonca iken 1219 Muharrem 21 (2 May›s 1804). Kitâbesi müderrisîn-i kirâmdan Mustafa Ataul- aynen fludur: lah Beyefendi. 1205 (1790). Kitâ- fieyhülislâm Arif Hikmet Beyefendi hazîresi ve çeflmesi. hac Ebubekir Rak›m Efendi’nin o¤lu Ahmed Faz›l Bey. me ve ma¤fûrun-leha fierife Sa’ide Han›m. el-hac Ebubekir Rak›m Efendi’nin k›z› fierife S›d›ka Ayfle Han›m. Muhteflem sar›kl›d›r. bü’l-eflraf reisü’l-ulema Raif ‹smail Pafla- zâde Hasan Efendi. fendi’nin efli Nüzhet Kad›n. Hâcegân-› Bir gül-i zîbada nazenîn iken Dîvân-› hümâyundan süvari mukabele- Eyledi Hakk beni hak ile yeksan cisi Ebubekir Rak›m Efendi (Sicill-i Os- Hatmanzâde Hasan Efendi’nin kerimesi merhû. 2/365). Halil imzal›. Tu¤ral› Bâd-› ecel beni eyledi hazân flâhide.

Büyük flâhide. ‹smet Beyzâde Ahmed Arif Be- Hatun. Han›mefendi. Müyesser olmad› görmek bana çün bu fenâ dâr› Ana rahminde göz yumdum böyle emr eylemifl Bârî 1233 (1817). 1239 Ramazan 9 (8 May›s 1824). Arif Hikmet Beyefendi k›z› Fatma Ha. 1239 Cemaziyelevvel 5 (7 Ocak 1824). ‹smet Beyefendizâde Ahmed Nasib eyliye bir han›m Cennet içinde g›lmanî Arif Beyefendi’nin mu’tekalar›ndan Ma- Umar›m rahmet eyliye göçenlere keremkâr› hinur. Raif ‹smail Pa. 1229 (1813). 1227 1256 (1840). di’nin k›z› fierife Fatma Han›mefendi. ‹smet Beyzâde Ahmed Arif Be- Fat›ma Han›m’a mesken ide Adn’i Yezdan yefendi’nin k›z› fierife Havva Han›m. 642 . Molla sar›kl› fendi’nin k›z› Müderrisîn-i kirâmdan büyük flâhide. ‹smet Beyefendizâde es-seyyid Ahmed Arif Be- 1226 Rebiyülevvel (Mart 1811). veliyyetü’s-saliha Behcet Kad›n. ‹smet Bey ç›rakla- r›ndan Selim A¤a’n›n efli Ruyefl Hadice 1256 (1840). Alub a¤ufla ecel söyledi Hikmet tarih 1256 (1840). ‹smet Beyefendi’nin k›z› fierife Havva Nesibe Beyzâde Ahmed Arif Hikmet Beyefen.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar besi fludur: Abdülhamid Efendi’nin efli fierife Sa’ide Han›mefendi. 1258 Safer 13 (26 Mart 1842). 231): cariyesi Niyaz Kalfa. n›m. “Ketebehu Malik” imzal›d›r. ‹smet 1227 Rebiyülâhir 19 (2 May›s 1812). ‹smet Beyzâde Ahmed Arif Hik- 1227 Zilhicce (Aral›k 1812). yefendi’nin o¤lu Mehmed Ataullah Bey. Divan s. derat k›dvetü’s-salihat Fat›ma Dilniflîn Kad›n. ‹smet Beye- n›m’›n vefat›na flu tarihi düflürmüfltür fendi’nin k›z› Havva Nesibe Han›m’›n (Arif Hikmet Beyefendi. Merhum yefendi’nin valide-i muhteremeleri el- Kürt ‹brahim Pafla’n›n k›z› Saliha Ha. 1232 fiaban 7 (22 Haziran 1817). Sadr-› Rumili ‹smet Beye- fieyhülislâm Arif Hikmet Beyefendi hazîresinin kap›s› ve su haznesi. 1234 Muharrem 27 (26 Kas›m 1818). met Beyefendi’nin efli umdetü’l-muhad- fla’n›n efli fierife Sa’ide Han›m. ‹smet Beyefendi’nin kerimesinin mahdumu mer- hum Mehmed Seyyid Nihad Bey. ‹smet Beye.

Üsküdar Türbeleri

fendizâde mevâlî-i izâmdan Abdullah 1281 Muharrem 19 (24 Haziran 1864) Yevm-i
Re’fet Beyefendi’nin o¤lu müderrisîn-i Cum’a. Yeflil boyal› sütun. Kutbü’l-ârifîn
kiramdan Mehmed ‹ffet Bey. Mevlâna Halid kuddise sirruhü’l-vahid
Hazretlerinin hulefas›ndan Ba¤dâdî efl-
1258 Cemaziyelevvel 15 (24 Haziran 1842). fleyh Abdü’l-fettah Efendi’nin ruh-› pür-
‹smet beyefendizâde mevâlî-i izâmdan fütûhlari çün el-Fatiha.
Abdullah Re’fet Bey’in o¤lu Mehmed ‹f-
fet Bey’in k›z› fierife Hadice Han›m. F›k›h alimi ve takva sahibi olan Abdül-
fettah Efendi’nin evi bu civarda bulun-
1265 Safer 10 (5 Ocak 1849) Cum’a. Molla du¤u için buraya defnedilmifltir. (Hoca-
sar›kl›. ‹smet Beyzâde fieyhülislâm Ah- o¤lu, ‹stanbuldaki Sahabe Kabirleri, s.
med Arif Hikmet Beyefendi’nin mahdu- 182) (‹rfan Gündüz, Gümüflhanevî, s.
mu Mekke-i Mükerreme payesiyle sab›- 42)
ka Yeniflehir Fener kazas›, es-seyyid
Mehmed Muti’ Beyefendi. (Sicill-i Os- 1282 Zilhicce 21 (7 May›s 1866). Küçük sa-
mânî, 4/498) r›kl› flâhide. Sudûr-› azamdan müteveffa
‹smet Beyefendizâde Sadr-› Rumeli-i es-
1268 Ramazan 20 (8 Temmuz 1852). Küçük bak el-hac Abdullah Re’fet Beyefendi.
flâhide. ‹stanbul payelilerinden ‹smet (Sicill-i Osmânî, 3/398)
Beyzâde Abdullah Re’fet Efendi’nin k›z›
Mekkiye fierife Uluiyye Han›m. 1282 Rebiyülevvel 17 (10 A¤ustos 1865).
fieyhülislâm-› esbak Arif Hikmet Be-
1275 fiaban 15 (20 mart 1859). Molla sar›kl› yefendi’nin o¤lu Mehmed Muti’ Beye-
lâhit. fieyhülislâm Ahmed Arif Hikmet fendi’nin efli fierife Zekiye Han›mefen-
Beyefendi. Kitâbesi aynen fludur: di.

“Küllu men aleyhâ fân” 1284 Cemaziyelâhir 29 (Ekim 1868). Molla
Reisü’l-ulema merhûm ‹smet Beyzâde Sab›ka fiey- sar›kl›. fieyhülislâm-› esbak Ahmed Arif
hü’l-‹slâm ve müfti’l-enâm merhum ve ma¤furun- Hikmet Beyefendi’nin torunu müderri-
leh es-seyyid el-hac Ahmed Arif Hikmet Beyefen- sîn-i kirâmdan ‹brahim ‹smet Beyefendi.
di’nin ruhiyçün ve kaffe-i ehl-i iman ervahiyçün Rakam yok. Reisü’l-ulema ‹smet Beye-
el-Fatiha. Fî 15 fiaban sene 1275 fendi’nin efli fahrü’l-muhadderat Dilha-
(‹smail Hakk›, Merâk›d, s. 77; Sicill-i Osmânî, 3/274) yat Kad›nefendi.

fieyhülislâm Arif
Hikmet Beyefendi’nin
lâhdi.

643

Yüzy›llar Boyunca Üsküdar

(fieyhülislâm Arif Hikmet Beyefendi için; Son münasebetle kendisine ve evlâd›na meflrut ol-
As›r Türk fiairleri kitab›n›n 636. sayfas›na ba- mak üzere Süleymaniye Muvakkitli¤i ve ayn›
k›n›z.) zamanda Süleymaniye Camii’ninDökmeciler
taraf›na bakan merdivenin üzerindeki ev ihsan
Hazîreye flimdiki fleklini, Arif Hikmet Beye- buyuruldu. Orada oldukça mühim olan kütüp-
fendi, 10 Safer 1265 (5 Ocak 1849) tarihinde hanesinin içinde ve bir çok rasathane aletleri
vefat ederek buraya gömülen o¤lu, Yeniflehir aras›nda uzun seneler ikamet ettikten sonra
Fener Kad›s› Mehmed Muti’ Beyefendi’nin ve- vefat etmifl ve kendi talebesi olan fieyhülislâm
fat›ndan hemen sonra vermifltir. O s›rada ken- Arif Hikmet Bey’in Nuhkuyusu’nda bulunan
disi fleyhülislâm idi. Burada daha evvel ayn› ai- türbesinin avlusuna defn olunmufltur.
leye mahsus bir hazîre vard›.
Yafl› doksan› mütecaviz idi. Mezar tafl›nda o¤lu
Arif Hikmet Beyefendi’nin lâhdi önünde, ha- Süleymaniye Muvakkiti Hattat Mustafa Efen-
zîre parmakl›klar› arkas›nda, caddeye naz›r, di’nin imzas› ile flu kitâbe kaz›nm›flt›r:
mermer bir levha bulunuyordu. Demir çerçeve
içindeki bu kitâbe bugün mevcut de¤ildir. “Hâzâ kabru el-hac Mahmud ibni el-hac Hasan
Üzerinde flu yaz› vard›: en-Nafli el-Muvakkitu bi-camii’s-Sultan Süley-
man Han aleyhi’r-rahmetü ve’l-gufran. El-müte-
“Belgrad Muhaf›z› Raif ‹smail Paflazâde Reisü’l- veffa fî 20 Rebiyulâhir 1223 (15 Haziran 1808).
ulema ‹brahim ‹smet Efendi merhumun necl-i (Osmanl› Müellifleri, 3/266)
mükerremleri fieyhülislâm ve müfti’l-enâm ve flu-
ara-y› be-nâmdan el-merhûm el-mebrûr es-seyyid
Ahmet Arif Hikmet Beyefendi Hazretleri kaddes
Allahu ruhahu ve nevvere darihahu el-Fatiha. Se- fiEYHÜL‹SLÂM M‹NKARÎZÂDE
ne 1275. YAHYA EFEND‹ TÜRBES‹
Arif Hikmet Beyefendi’nin Kuzguncuk’ta ba-
bas›ndan kalma bir sahilhanesi ile Rumelihisa-
r›nda, Sultan Abdülmecit’in ihsan› bir yal›s›
T ürbe, Aç›ktürbe Soka¤› ile Sümbülzâde
Soka¤›’n›n birleflti¤i yerde ve ikinci soka-
¤›n sol köflesinde idi. Tam karfl›s›nda Ahmet
vard›. Medine’de bir kütüphane tesis etmifltir. Çelebi Camii bulunmaktad›r.
Kuzguncuk Da¤ Hamam› bu kütüphanenin
akar›d›r. Kütüphane bugün de mevcuttur. Soka¤a ismini veren bu aç›k türbe, Minkarîzâ-
de Medresesi’nin köflesinde idi.
Arif Hikmet Beyefendi’nin küçük dul efli, Ay-
fle Sakibe Han›m, hacca gitti¤i s›rada, Çardak- Oldukça büyük olan türbenin 1780 tarihinden
l›zâde, 1825 do¤umlu, Osman Bey ile tan›flarak sonra y›k›ld›¤›n› Hadîka yazar›n›n “Ahmet
evlenmifltir. Bundan dolay› Osman Bey, Arif Çelebi Mescidi’nin karfl›s›nda Yahya Efen-
Hikmet Beyefendi’nin bu kütüphanesine mü- di’nin türbesi vard›r” diye yapt›¤› aç›klamadan
dür olmufl ve bu ifli vefat›na kadar devam ettir- anl›yoruz. Medresesini örten iki metre kal›nl›-
mifltir. (Ali R›za Atasoy-M. Celâlettin Atasoy, ¤›ndaki topra¤a bakarak 11 Cemaziyelâhir
Sadrazam Seyyid Hasan Pafla, ‹stanbul 1990, s. 1271 (1 Mart 1855) günü zuhur eden fliddetli
311) yer sars›nt›s› s›ras›nda y›k›lm›fl olabilece¤i söy-
lenebilir.
Osmanl› Müellifleri adl› eserin yazar› Mehmet
Tahir Bey’in verdi¤i bilgiye göre hazîrede, Bugün arsas› ve temel bakiyeleri mevcuttur.
1223 (1808) tarihinde vefat eden, meflhur Bunlara bakarak türbenin dört kal›n ayak üze-
Türk astronom ve matematikçisi ve Arif Hik- rine oturtulmufl bir kubbeden ibaret oldu¤u
met Beyefendi’nin hocas›, Hac› Mahmud ileri sürülebilir. Ayaklar aras›ndaki ince tu¤la-
Efendi’nin de kabri vard›r. dan yap›lm›fl kemer bakiyeleri arsas›ndad›r.
Medrese kap›s› yan›na ve avluya aç›lan kap›la-
Hac› Mahmud Efendi tahsilini M›s›r/Kahi- r› bulundu¤u, kaz› s›ras›nda meydana ç›kan ba-
re’de tamamlam›fl ve “Sultan I. Abdülhamit samaklardan anlafl›lmaktad›r.
saltanat›n›n sonlar›na do¤ru ‹stanbul’a gelmifl
ve Padiflah’›n iltifat›na mazhar olmufltur. Bu Yahya Efendi ile ailesi efrad›n›n kemikleri 1885

644

Üsküdar Türbeleri

Hüdayi Mahmut
Soka¤›’nda
fieyhülislâm
Yahya Efendi
aç›k türbesinin
bulundu¤u mahal.
(Türbenin tam yeri
otomobilin durdu¤u
aland›r.).

tarihinde bu aileden geldi¤i söylenen Ali Sü- mufltur. 1154 Zilkadesinde (Ocak 1742) vefat
ruri Pafla taraf›ndan bir sand›k içine koyduru- eden Ahmet Efendi babas›n›n medresesini
larak, Ayfle Sultan’›n Hüdâyî Hazretleri ad›na fieyh Murad Efendi ad›na tekkeye çevirmifl ve
yapt›rd›¤› dergâh›n hazîresine nakledilmifltir. vefat›nda babas›n›n yan›na gömülmüfltür. Ah-
Sultan II. Abdülhamit’in vezirlerinden ve met Efendi’nin o¤lu Damadzâde fieyhülislâm
meflhur Y›ld›z Mahkemesi baflkan› olan Süruri Feyzullah Efendi’dir.
Pafla, 1890’da ‹zmir’de ölmüfltür. Y›ld›z Mah-
kemesi hizmetlerinden dolay› kabri üzerine Pa- Kaynaklar: (Hadîkatü’l-Cevâmi, 2/215) (E. Koçu, ‹stan-
diflah taraf›ndan bir türbe yapt›r›lm›flt›r. bul Ans. 1/348) (Osmanl› Müellifleri, M. Tahir, 1/466)
(Daniflmend, Kronoloji, 3/537) (Uzunçarfl›l›, Mithat Pafla ve
Minkârîzâde Yahya Efendi, Osmanl› Devle- Y›ld›z Mahkemesi, s. 343) (A. Gövsa, Türk Meflhurlar›, s.
ti’nin 42. fieyhülislâm›d›r. Minkâr, kufl gagas› 362) (Gezi Notu) (Mir’at-i ‹stanbul s. 63) (Sicill-i Osmânî,
fleklinde tafl yontma¤a yar›yan bir aletin ad›d›r. 1/168 ve 4/36, 403, 637)
21 Kas›m 1662’de fieyhülislâm olan Yahya
Efendi, 21 fiubat 1674 tarihinde ayda 1000 ak-
çe ayl›k ile tekaüt edilmifltir. Onbir y›ldan faz-
la süren meflîhati vard›r. Eserleri bulunmakta- TEKEL‹ MUSTAFA PAfiA
d›r. ‹lmî ve ahlâkî meziyetleriyle maruf olan bu TÜRBES‹
k›ymetli zat, 1088 (Ocak 1678) tarihinde Üs-
küdar’daki evinde vefat ederek bu türbeye gö-
mülmüfltü. B u aç›k türbe fieyh Camii avlusundaki hazî-
rededir. Kabir som mermerden yap›lm›fl
olup lâhit fleklindedir. Yan yüzleri yok olmufl-
Türbe ile beraber yapt›r›lan medresenin 1665- tur. Bugün yaln›z poligonal sütun biçimindeki
1670 tarihleri aras›nda infla olundu¤u san›l- bafl tafl› mevcuttur. Üzerinde:
maktad›r.
Mustafa
Yahya Efendi’nin o¤lu Müderris Abdullah merhum Teke’li Pafla
Efendi, damad› ise Mustafa Efendi’dir. Musta- ruhi çün Fatiha
fa Efendi’nin ahfad›na Damadzâdeler denirdi. sene 1083
Kendisi Rumeli payesine kadar yükselmifl ve
1095 Rebiyülevvelinde (fiubat 1684)’te de ve- diye yaz›l›d›r.
fat etmifltir. Kabri, Eyüp Niflanc›’da yapt›rd›¤›
medresenin hazîresindedir. Bunun o¤lu Da- Tekeli (Antalyal›) olan Mustafa Pafla, Hasah›r
madzâde Ebu’l-Hayr Ahmet Efendi olup 27 kethüdal›¤›ndan yetiflmifl ve mahir bir binici
fiaban 1144 (fiubat 1732)’de fieyhülislâm ol- idi. IV. Murat’›n (1623-1640) gözüne girerek

645

Yüzy›llar Boyunca Üsküdar

yükselmifltir. Süratli at sürmede padiflaha an- Tekeli Mustafa A¤a ki, odur
cak onun yetiflebildi¤i söylenir. 1048 (1638- ‹zzü rif’atle dâver-i dergâh
39)’da Mirahur-› evvel, 1051 Cemaziyelevve- K›ld› bu kasr-› dilküflây› binâ
linde (A¤ustos 1641) yeniçeri a¤as› ve o sene ‹de ma’mûr haflre dek Allah
Zilkadesinde (fiubat 1642) Erzurum Beylerbe- Didi Cevrî bu vasf ile târîh
yi oldu. 1053 (1643)’te ve Sultan ‹brahim za- Kasr-› dil-cû latîf-i nüzhet-gâh
man›nda (1640-1648) Anadolu ve ertesi sene 1050
Marafl ve bir müddet sonra Anadolu valisi olup
1056 (1646)’da üçüncü vezir oldu. 1057 Evliya Çelebi’ye göre ilk yap› 1034 (1624-25)
(1647)’de Bosna ve ertesi sene Rumeli valisi tarihinde yap›lm›flt›r.
ve 1059 Recebinde (Temmuz 1649) kaptan-›
derya olmufltur. Mustafa Pafla’n›n Bo¤aziçi’nde, Ortaköy Ha-
mam› karfl›s›nda ve cadde üzerinde bugün de
1062 Rebiyülevvelinde (fiubat 1652) ve IV. mevcut olan ve a¤al›¤› zaman›nda yapt›rm›fl
Mehmet devrinde (1648-1687) Sivas ve sonra oldu¤u bir çeflme vard›r ki, tarih beyti fludur:
Bosna valisi ve 1071 (1660-61) ve 1073 sene-
lerinde iki defa fiam Valisi ve 1074 (1663- Didi tarihini an›n Cevrî
64)’te Diyarbekir Valisi olup sonra emekli ol- Can-fezâ çeflme-i sevâb oldu
du. 1083 (1672-73) tarihinde vefat etmifltir. 1050
Dirayetli, mutedil bir devlet adam› idi.
Mustafa Pafla’n›n Erzurum valili¤i s›ras›nda
Süleymaniye Camii civar›nda, Mimar Sinan yapt›rd›¤› bir köflk daha vard›r ki, tarih m›sra›
Türbesi karfl›s›nda, flimdiki ‹stanbul Müftülü- fludur:
¤ü’nün bulundu¤u yerde, eski A¤a Kap›s› nam
mevkide Tekeli Köflkü denmekle maruf köflkü “Tâk üzre tâk-› tumt›rak”
1050 (1640-41) tarihinde yapt›rm›flt›r. Bugün
mevcut olmayan bu meflhur köflkün tamam- Pafla’n›n bunlardan baflka Antalya’da “üstü
lanmas›nda fiair Cevrî flu tarihi manzumeyi kurflunlu ve sanatl› bir camii ve ünlü bir bah-
söylemifltir: çesi” daha vard›r.

Teâlallah zehi devlet-sarây-› menzil-i zîba Ayvansarayî Hüseyin Efendi’nin Vefeyât’›na
Ki ancak Cennet-i alâda vard›r böyle bir eyvân göre Tekeli Mustafa Pafla H. 1051, Hadîka’s›na
O denlu tarh ü vaz› dilkefl ü nüzhet-fezad›r kim göre de 1080 tarihinde vefat etmifltir. Oysa ka-
Olur seyr eyleyenler san’at-› mi’mâr›na hayrân bir tafl›ndaki tarih ise H. 1083’tür.
Felek sakf-› bülendinden ider sermaye-i rif’at
Melâik-i tare-i bam›nda eylerse nevle cevelân Mustafa Pafla, Bosna Valisi bulundu¤u s›rada, 8
Bulup kafli’leri ezhâr-› gûnâgûn ile ziynet fiaban 1057 (8 Eylül 1647) tarihinde, Dalmaç-
Yaz›ld› safha-i dîvâr›na gûyâ bahâristân ya sahillerindeki fiebanik (Sebenico) kalesini
Firâz-› manzar›nda her müdevver câm-› billûr› kuflatm›flsa da almaya muvaffak olamam›fl ve
Seherde mühr-i âlem-tâbd›r flebdeme tâbân çekildi¤i Donilova sahras›nda da Venedikliler’e
Mübarek ide Mevlâ sahibine yemin ü devletle yenilmiflti. Üstün düflman kuvvetleriyle yap›-
Bu menzilde mukim oldukça mesrur eyleye devrân lan bu flavaflta “22 bin Müslüman’›n flehid düfl-
Dua ile didi tamirinin tarihini Cevrî dü¤ü” söylenir. Evliya Çelebi “o u¤ursuz cenkte
Ola bu beyt-i âlî dâimâ ma’mûr ü âbâdân Yeniçeri Oca¤›’yla beraber” bulunuyordu. Bir
1050 çok ganâyim elde eden düflman, bu arada Teke-
li Pafla’n›n muhteflem ota¤›n› da ele geçirmiflti.
Köflk 1826 tarihinden sonra yok olmufltur.
Kaynaklar: (Evliya Çelebi Seyahatnamesi, Dan›flman Türkçe-
Evliya Çelebi’ye göre Tekeli Mustafa Pafla’n›n si, 1/288, 189; 2/25, 151; 3/202-206, 9/7, 12-13, 20, 22-23;
bu köflkden baflka fiehzade Camii karfl›s›nda, 13/172) (Hadîkatü’l-Cevâmi, 2/233) (Ayvansarâyî, Vefeyât,
Eski Odalar yak›n›nda bir saray› vard›r ki, Haz. F. Derin-V. Çabuk, s. 41) (Naimâ Tarihi,Dan›flman
1050 (1640-41) tarihinde yap›lm›flt›r. Ona da Türkçesi, 3/1243) (Sicill-i Osmânî, 4/399-400) (Daniflmend,
Cevrî flu tarihi düflürmüfltür: Kronoloji, 3/403) (‹. Tan›fl›k, ‹stanbul Çeflmeleri, 2/24-25)

646

Üsküdar Türbeleri

ÜMMÜGÜLSÜM HANIM ÜSKÜDAR MEVLEV‹HANES‹
TÜRBES‹ TÜRBES‹

A ziz Mahmud Hüdâyî Efendi Türbesi’nin
solunda ve ona bitiflik olarak yap›lm›flt›r.
Çat›s› çökmüfltür.
N uman Halil Dede Türbesi de denir. Tür-
be, Üsküdar Mevlevihanesi’nde ve sema-
hane olarak kullan›lan mescidin alt›ndad›r.
Mevlevihane Mescidi bahsine bak›n›z.
Türbenin arka taraf›ndaki bir kap›dan fieyh
Mustafa Efendi Türbesi’ne, üç basamak ile de Dikdörtgen fleklindeki türbeye, avluya aç›lan
sol taraf›ndaki fieyh Mehmed Efendi Türbe- merdivenli bir kap›dan girilir. Üç cephesinde
si’ne geçilir. Cami avlusuna bakan cephesin- bulunan pencerelerden ›fl›k al›r. Türbede gö-
deki yüksek iki pencereden biri, sonradan kap› mülü olanlar flunlard›r:
haline getirilmifltir. Hüdâyî Efendi Türbesi’nin
ve türbe sofas›n›n birer penceresi bu türbeye 1213 Receb 27 (4 Ocak 1799). Tekkenin ku-
makmaktad›r. (Plana bak›n›z.) rucusu Numan Halil Dede Efendi. (Eski
bir silâhflör olan Halil Dede için mescidi
Türbe içinde 28-29-30-31-32-33-34-35-36- bahsine bak›n›z.)
37-38 nolu beton sandukalar vard›r. 28 ve 29
nolu sandukalar, isimleri bilinmeyen Han›me- 1214 (1799). Haf›z fieyda Abdürrahim Dede
fendilere aittir. 30 nolu kabir, Hüdâyî Hazret- Efendi. Sandukas›ndaki kitâbede:
lerinin k›z› Ümmügülsüm Han›m’a aittir. Ken-
disi, 1051 (1641-42) tarihinde vefat etmifltir. Üsküdar ve Galata ve Yenikap› ve Befliktafl Mev-
Hüdâyî Hazretlerinin bu isimle bilinen ikinci levîhâneleri ser-kudümi efl-fleyh es-seyyid fieyda
k›z›d›r. Birincisi, 1021 (1612) tarihinde ve ba- Haf›z Dede Efendi. Rihleti 27 Muharrem 1215
bas›ndan evvel vefat ederek Ayfle Sultan Tür- (20 Haziran 1800)
besi’ne gömülmüfltür.
diye yaz›l›d›r. Birçok eserde vefat tarihi
31-34-35-36 nolu kabirler isimleri bilinmeyen 1214 olarak gösterilmifltir. (Ergun, Türk
Han›mefendilere aittir. Musikisi Ant. s. 168)

33 nolu sanduka 1056 (1646) tarihinde vefat Haf›z fieyda Abdürrahim Dede Efendi
eden fieyh Abdülhay Efendi’ye aittir. Bu isim- 18. yüzy›l›n son yar›s›nda yetiflen de¤erli
le bilinen di¤er bir fieyh Abdülhay Efendi musikiflinaslardan birisidir. Kendisi, ‹s-
1117 (1705-6) tarihinde vefat ederek Halil Pa- tanbullu bir Halvetî derviflinin o¤ludur.
fla Türbesi yan›ndaki Mahmut Bey Türbesi’nde Genç yafl›nda gözlerini kaybetti. Buna
gömülüdür. ra¤men musikiye büyük bir gayretle ça-
l›flt›. Çok güzel ney çalard›. Galata Mev-
32 nolu sanduka fieyh fiahabeddin Efendi’ye levîhânesi fleyhi Selim Dede’den Mevle-
aittir. 1234 (1818-19) tarihinde vefat etmifltir. vî sikkesi giydi. Vefat›na Nebil Bey flu
Büyük Ruflen Efendi’nin o¤lu olup tekkenin tarihi demifltir.
22. fleyhidir. Selimiye K›fllas›’n›n temel atma
merasiminde ilk duay› bu efendi yapm›flt›r. Fevt-i tarihi ‘segâh’ ile karar etti Nebil
Gitti fieyda Dede yâ Hû diyerek ukbâya
37 nolu sandukada fieyh Abdurrahman Nesib 1214
Efendi medfundur. 1258 (1842)’de vefat et-
mifltir. fieyh Sahabeddin Efendi’nin o¤ludur. 1216 (1801). fieyh Seyyid Mehmed Hüsa-
Meflîhati 22 senedir. meddin Dede Efendi. Tevcih-i meflîhat
1213 (1798). Müddet 3. ‹rtihali 1216
38 nolu sanduka ise, fieyh Ruflen Tevfikî Efen-
di’ye aittir, 1309 (1891-92) tarihinde vefat et- 1217 (1802). Efl-fleyh el-hac Ali Dede Efendi
mifltir. (Hac› Dede). Tevcih-i Meflîhat 1216.
Müddet-i meflîhat: 1. ‹rtihali 1217
(Daha genifl bilgi için, Aziz Mahmud Hüdâyî
Efendi Tekkesi bahsine bak›n›z.) 1219 (1804). fieyh ‹smail Hulusi Dede Efendi.

647

Yüzy›llar Boyunca Üsküdar

Tevcih-i meflîhat: 1218 / Müddet-i meflî-
hat: 2 / ‹rtihali: 1219

1227 (1812). Efl-fleyh es-seyyid el-hac Meh-
med Emin Dede Efendi. Tevcih-i meflî-
hat 1219. Müddet-i meflîhat 8. ‹rtihali
1227. ‹smi Mehmed Emin Hasib Dede
Efendi’dir.

1252 (1836). Türbede, kap›dan giriflte sol ta-
rafta kime ait oldu¤u bilinmeyen bir san-
duka vard›r. Bu, fieyh Abdullah Necip
Dede Efendiye ait olmal›d›r.

1267 Zilkade 15 (11 Eylül 1851). fieyh Ab-
dülkadir Kadri Dede Efendi. Befliktafl
Mevlevîhânesi fleyhi iken vefat›nda ora-
daki türbeye gömülmüfltür. Fakat, 1284
(1867)’de mevlevihanenin Maçka’ya
kald›r›lmas› üzerine, fieyh Arif Himmetî
Dede Efendi’nin arz› ile bu türbeye nak-
fiehy Abdülkadir ledilmifltir. Mevlevî sikkeli flâhidesinde-
Efendi’nin flâhidesi. ki kitâbe fludur:

fieyh Abdülkadir ibn-i pir-i pâk-i Ermenak Mehmed Dede Efendi’ye ba¤lanarak,
Azm idüb dâr-› sütude itdi terk-i gamhâre mevlevî oldu. Ayn› zamanda hat dersle-
Post-› dergâh-› Befliktafl’› otuzüç y›l temâm ri ald›. Sonra ‹stanbul’a gelerek Fetvaha-
Cilvegâh itmifldi Mevlânâ bu âlî mesnede ne’de ta’lik ö¤retmeni oldu. 1873’de Üs-
Misli yok bir ehl-i takva ârif-i Billah idi küdar Mevlevîhânesi’ne fleyh tayin edil-
Her reviflde iktifâ eylerdi eser Ahmed’e di. fiiirleri vard›r.
Nây-› “‹rc›î”den idince tekye-i Adn’i makâm
K›ld› cümle bî-nevâ uflflâk›n› matem-zede Sandukas› önündeki flu kitâbe, flair Üs-
Rûh-› pâki eylesün miran ü salâtda semâ küdarl› Senih Efendi’nindir:
Aflk ile döndükce ârifler bu fani tekyede
fieyh Kadri güçdü tarih oldu fevti çün temâm Bende-i s›dk ifltimali Hazreti Mollâ-y› Rûm
Olsa da flayeste tahrir seng-i merkade Merd-i rûflen-dil Burusavî Zekiyy-i Mevlevî
Sarf-› makdur itdim ey Safvet bu tarihe dahi fieyh bir kaç sene bunda okutdu flevk ile
Göçdü hayfa kadirdan bir pir idi Kadri Dede Yevm-i mahsûsunda her hafta kitâb-› Mesnevî
1267 “‹rc›î” emri gelince çaresizdir imtisâl
Çünkü olmaz kimseye cây-› beka dünya evi
1290 Rebiyülevvel 17 (15 May›s 1873). “Haz- Mazhar-› ihsân olur âhir emek-dâr-› tarîk
reti fieyh es-seyyid Haf›z Ahmed Arif ‹rtihâlinde zuhûr itdi rümûz-› manevî
Himmetî Dede Efendi. Veladet: 1218 Terk-i fani eyledi târîhini söyle Senih
(1803). Tevcih-i meflîhat: 1252. Müd- Tekye-i bakiye nakl itdi Zeki-i Mevlevî
det-i meflîhat: 39 Müddet-i ömr: 73. ‹rti- 1299
hal: 17 Rebiyülevvel 1290-23 Nisan
1291 katebe M›srîzâde Üsküdarî Ali. 1304 (1886). Efl-fleyh Mehmed Hasib Dede
Efendi.
1299 (1881). Efl-fleyh Haf›z Mehmet Zeki De-
de Efendi. El-hac Zeki Dede Efendi Bur- 1320 (1902). Efl-fleyh Mehmed Halid Dede
sa’da askeri kassam, Manisal› Mehmed Efendi.
Refik Efendi’nin o¤ludur. 1237 (1821)’
de Bursa’da do¤du. Tahsilini tamamla- Oldu Halid Dede’ye huld makam
d›ktan sonra, Bursa Mevlevîhânesi fleyhi 1320

648

Üsküdar Türbeleri

1328 (1910). Ahmet Vesim Pafla. Mermer
lâhdi üzerindeki yaz› fludur:

“Kudema-y› vükela-y› Devlet-i Aliyye’den fleyhü’l-
vüzera kapudan-› derya hulefa-y› Mevleviyye’den
Hac› Ahmed Vesim Dede Pafla’n›n kabridir. Vela-
deti: 1240 (1824). Vefat›: 1328. Ketebe Lutfi.

Ahmet Vesim Pafla, Osmanl› Devle-
ti’nin son kaptan-› deryas› olup takriben
1824’te do¤mufltur. Tersane Emini Meh-
met Reflid Efendi’nin o¤lu ve Enderunlu
Hüseyin Efendi’nin torunudur. Denizci-
lik Okulu’nu bitirdikten sonra 1867’de
Girit ayaklanmas›n› bast›rmada ve kara-
ya asker ç›karmada gösterdi¤i baflar› ile
Çengelo¤lu Tahir Pafla’n›n dikkatini Kayseri Mevlevîhânesi post-niflîni Süleyman
çekti. Sonra iki y›l ‹ngiliz Bahriye oku- Ataullah Dede Efendi’nin o¤lu Mehmed Kaptan-› Derya
lunda okudu. K›r›m Harbi’nde Sivasto- fiemseddin Dede Efendi ve Ahmet Vesim
pol Savafl›’ndaki hizmeti be¤enilerek Pafla’n›n lâhdi.
Frans›z ve ‹ngiliz bahriyeleri taraf›ndan fieyh Ma’sum Ali Nailî Çelebi’nin o¤lu Sad-
takdirname verildi. 21 Ocak 1865’te reddin Çelebi.
kaptan-› derya oldu. Çok yaflad›¤› için
en eski müflir s›fat›yla ‘fieyhü’l-Vüzera’ Mevlevîhâne avlusunda, semahaneye ç›k›lan
ünvan›n› alm›flt›. merdivenin sa¤ taraf›nda ve ahflap iki katl›
fleyh evinin solundaki hazîrede onbir kabir
Sultan Aziz devrinde donanmay› ‹ngiliz vard›r. Bunlardan befl tanesinin flâhidesi mev-
donanmas›ndan sonra dünyada ikinci cuttur.
duruma getiren Ahmet Vesim Pafla’d›r.
Do¤ru sözlü, tok gözlü ve inand›¤›n› söy- Bunlar flunlard›r:
lemekten çekinmeyen bir kimse olmakla
meflhurdu. 1878 Temmuzunda Bahriye 1274 Recep 21 (6 Mart 1858). Mermer lâhit.
Nezareti görevine atanm›fl fakat, donan- Sar›m Bey. fiâhidesindeki kitâbe fludur:
man›n silâhs›zland›r›lmas› teklifini ka-
bul etmemesi üzerine azledilmiflti. Ç›kd› Pazarbafl›l›kla Enderun’dan ibtida
Kethüda-y› Bâb olub pek çok müflir-i ekreme
Ahmet Vesim Pafla, 1867 Girit ‹htilâli’n- Buldu bu hidmet ile ilm-i azîzi intihâ
de, asilere harp levaz›mat› götüren Arka- Yetmifle yetmifldi sinni mülke itmifldi güzâr
di ad›ndaki bir vapuru Gams›z Hasan’›n Vasf›na pir-i ricâl-i saltanat dense sezâ
yard›m› ile zaptetmiflti. Bu tekne uzun za- Oldu bir veche vasiyyet medfeni bî-tekyegâh
man Fuat Vapuru ismi ile hizmet etmifltir. Hazreti Mollâ-y› Rûm’un bendesiydi bî-riyâ
Son derece namuslu, alicenap bir insan Zümre-i ebrâd ile zât-› kerîmi haflr ola
olan Pafla, yaz› merakl›s› idi. Hattat dene- Rûz-› mahflerde flefaat eyleyüb âl-i abâ
cek kadar güzel yaz› yazard›. Sekiz nüsha Yazd› Safvet fevti târîhin oku ihlas ile
Kur’an-› Kerim yazm›flt›r. Üsküdar’da A- Pir idi Sar›m Bey itdi can› cânâne fedâ
yazma sahilindeki yal›s›nda otururdu. 21 Recep 1274

1335 (1916). Bursa Mevlevîhânesi seccade- 1284 (1867). 15 Safer. Üsküdar Mevlevîhâne-
niflîni fieyh fiemseddin Dede Efendi’nin si Postniflîni refladetlu Ahmed Arif Efen-
o¤lu Fasih Dede Beyefendi. di Hazretlerinin kerimesi ve Haf›z Süley-
man Efendi’nin halilesi fierife Saliha
Bunlardan baflka vefat tarihleri bilinmeyen ve Han›m. “Nemeka M›srî” imzal›.
sandukalar› da olmayan iki kifli daha medfun-
dur ki, flunlard›r: 1287 fiaban 13 (Kas›m 1870). Devletlu Mus-

649

Yüzy›llar Boyunca Üsküdar

tafa Faz›l Pafla Hazretlerinin harem ket- Mevlevî dergehleri ser-neyzeni iken dirî¤
hüdas› tarik-i Mevleviyye bendelerin- Âlem-i lahute pervâz itdi bu cân-› Azîz
den Dervifle Raibe Han›m. Her dem eylerdi dil-i yârâna taksim-i safâ
‘Biflnev ez ney’ ders-i pür feyzinden olmufldu mu’ciz
1285 Zilkade 3 (fiubat 1869). Üsküdar Mevle- Firkatiyle flerha flerha oldu flimdi sînemiz
vîhânesi’nin meydanc›s› Mustafa Dede. Çeflm-i cân-› ehl-i ma’na hasretiyle eflk-rîz
Menzili ola tarab-gâh-› makam-› sermedî
1323 Zilkade 29 (Ocak 1906). Mevlevî sikke- Kimseye cây-› karar olmufl mu çerh-i pür sitiz
li. Dervifl Aziz Efendi. Kemterîn-i Mevlevî ‹smet dedi tarihini
Göçdü yâ Hû aflk-› Mevlâna ile Dervifl Aziz
Aziz Dede, son asr›n büyük Türk beste- 1323
kâr› ve neyzeni idi. 1835’te Üsküdar’da
Do¤anc›lar Park›’ndan Ahmediye’ye Hazîrede bunlardan baflka, fieyh Arif Himme-
inen Halk Caddesi’nin sa¤›ndaki bir ev- tî Dede Efendi’nin o¤lu Mustafa Ruhi Dede
de do¤du. Gelibolu Mevlevîhânesinden Efendi’nin de kabri vard›r. Fakat flâhidesi yok
yetiflmifltir. Galata ve Üsküdar Mevlevî- oldu¤undan vefat tarihi belli de¤ildir.
hânesinin neyzenbafl›s› idi. Kendisini
Prens Abbas Halim Pafla himaye ederdi. fiâhidesi yok olanlardan biri de, Mehmed
Üsküdar’da bir ev alm›fl, evlendirmifl ve fiemseddin Efendi’dir. Kendisi, Üsküdar Mev-
ayr›ca on alt›n lira ayl›k ba¤lam›flt›. Ah- levîhânesi’nin son fleyhi Ahmed Remzi (Ak-
mediye semtindeki aktar dükkân›, bir yürek) Efendi’nin kardeflidir. 7 Rebiyülevvel
çok müzik sevenlerle dolup boflal›rd›. 7 1340 (8 Kas›m 1921) tarihinde vefat etti. Ve-
Mart 1905 sal› günü sabah namaz›ndan fat›na kardeflinin söyledi¤i tarih fludur:
sonra vefat etti.
Düfldü tarih-i vefat›yla iki gözden cihan
Kabir tafl›ndaki kitâbeyi, Dîvân-› Hümâ- Ah fiemseddin Efendi genç iken itdi üfûl
yun dairesi müdür muavinlerinden, 1340
emekli, Mevlevî ‹smet Bey yazm›flt›r:

Üsküdar
Mevlevihanesi.
Alt kat türbe
üst kat ise
semâhanedir.

650

Üsküdar Türbeleri

fiemseddin Efendi flair olup vefat tarihinde 44 Zeynep Han›m’›n vefat›ndan sonra hastahane
yafl›nda idi. bak›m›n› üzerine alm›flt›r.

Hüseyin Vassaf Bey’e göre, 1326 (1908)’de ve- Ortadaki sanduka önünde 40 m›sral›, uzun bir
fat eden Arif Dede’nin ve 1338 (1919)’da ve- manzumeyi havi bir levha bulunmaktad›r.
fat eden Ferruhî Çelebi’nin kabirleri de “Tür- 1294 (1877) tarihli bu fliir, Pafla’n›n vefat› do-
be-i flerif haricinde matbah ve Semahane pen- lay›s›yla, eski ve vefal› arkadafl› Sami Pafla ta-
cereleri önünde” idi. raf›ndan yaz›lm›flt›r, ki fludur:

Kaynaklar: (‹. Hakk›, Merâk›d-› Mutebere-i Üsküdar, Yûsuf-› Kâmil idim âlem-i fânîde benâm
s.89) (S. N. Ergun, Türk Musikisi Ant. s.505, 664) (‹nal, Sinni seb’ine varub buldu hayat›m encâm
Son As›r Türk fiairleri, s. 217, 1770) (‹nal, Son Hattatlar, ‹nkilâbât-› cihân üzre geçerdi ömrün
s.639) (‹nal, Hofl Sada, s.93) (‹stanbul Ans. 1/334, 487; Gâh flâd ü gehi azürde-i renc ü âlâm
3/1702) (Y. Öztuna, Türk Musikisi Ans. s. 6, 90) (M. Ro- Sene bin iki yüz ellide idüb M›sra sefer
na, Türk Musikisi, s.8) (Hüseyin Vassaf, Sefine-i Evliya, Bir zaman eyledim ol buk’a› cay-› ârâm
Süleymaniye Kütüp. Yazma Ba¤›fllar, No: 2309 Cilt: 5/233) Daver-i M›sr, Muhammed Ali devrinde idi
O ferah-nak zemanlar o münevver hengâm
Saye-i at›fetinde hemen âlem hurrem
Nazar› mekrimetinde dil-i kâmil ber-gam
ZEYNEP-KÂM‹L TÜRBES‹ Gün begün mazhar-› efzayifl-i lutf eyleyerek
‹tdi âhir beni damadl›k ile neyl-i merâm

T ürbe, eski Zeynep-Kâmil Hastahanesi
önünde ve Sal› Soka¤›’na aç›lan bahçe ka-
p›s›n›n sa¤ taraf›ndad›r.
Bade ma rahmet-i Hakka gidicek ol server
Kalmad› rûy-i safa çünki de¤ifldi ahkâm
Ehl-i dil gadr ü sitem dide vü rencûr oldu
Cümle erbâb-› hüner buldu s›fat-› eytâm
‹lk nazarda dört yüzlü gibi görülen türbe, köfle Her biri hair ü gamnak ü mihen-âlûde
k›rmalar›n›n da say›lmas› ile sekiz yüzlüdür. Her biri kufle-i hayretde enîn ü na-gam
Bâ-husûs bende-i bî-kes dahi ol esnada
Kurflun kapl› tek sa¤›r kubbesi, bu yüzlere uy- Habs ü menfade idim mevki-i katlü i’dam
duruldu¤undan, parçal›d›r. Tepesine pirinç bir Aks idüb bu haberim padifleh-i devrâne
alem yerlefltirilen kubbe, mermer kapl› bir kas- ‹tdi ihzar›ma fermân o hudavend-i enam
nak üzerine oturtulmufltur. Bu kasna¤›n alt›n- O flehinflah-i melek-siyret o Sultan Mecid
da mermer bir silme, türbeyi çepeçevre dolafl›r. Celb edüb bendesini dergehine etdi gulam
Türbenin köfle ba¤lant›lar›, pencere, kap› sö- Haremin kalm›fl idi pençe-i gurbetde hazîn
veleri ve bafll›klar›, pencere altlar› tamamen An› da dest-i kerâmet ile çekdi o hümâm
mermerdir. Türbe, üç pencereden ve tek kap›- Giderek devr-i menâs›b ile buldum rif’at
dan ›fl›k al›r. Sadr› da etmifl idim bir dem-i ferhunde makâm
Akibet geldi ecel, gitdi emel dünyadan
Kap›n›n sol taraf›ndaki duvara yeni yaz› ile: Bir avuç topra¤a girdim görün ahbab-› kirâm
Zindelik sand›¤›m›z gaflet-i mahz imifl
“Zeynep Kâmil Hastahanesi’nin bânisi Prenses fiimdi bildim ne imifl manii ennâs-› benam
Zeynep Han›m ve Kâmil Pafla burada medfundur.” Hasbihâlim okuyub ibret ala züvvâr›m
Masivallah bütün z›ll ü hayal ü evhâm
diye yaz›l› mermer bir kitâbe as›lm›flt›r. Umar›m merkadime gelse gerek Sami-i pîr
O benim hemdem ü hem-hâlim olan yar-› müdâm
Ahflap bir kap›dan do¤rudan do¤ruya türbeye Yanarak yak›larak âh-› tehassür çekerek
girilir. Burada üç sanduka vard›r. Sol tarafta, Afv›ma lutf-› ‹lâhîden eder istirham
üzerinde fes bulunan ahflap sanduka Sadrazam Göricek cevheri tarihimi kalmaz elemi
Yusuf Kâmil Pafla’ya (1808-1876) onun yan›n- K›ld› hak Huld-› berin türbemi hem-dâr-› selâm
da üstü flal ile örtülü sanduka da Zeynep Han›-
mefendi’ye aittir. Sa¤ bafltaki ise, Zeynep Ha- Kitabenin flairi Sami Pafla için Sami Pafla Köfl-
n›m ile Kâmil Pafla’n›n manevî evlâd›, M›s›rl› kü bahsine bak›n›z.
Said Halim Pafla’n›n (1863-1921) k›zkardefli-
nin k›z› Zehra Han›m’a aittir. Zehra Han›m, Zeynep Han›m, eflinden befl sene sonra 1299

651

Yüzy›llar Boyunca Üsküdar

Zeynep - Kâmil
Türbesi.

Zeynep - Kâmil
Türbesi
ön cephesi.

(1881-82) tarihinde vefat etmifltir. Telemak yazar› olarak flöhret bulan Kâmil Pafla
22 Ramazan 1293 (11 Ekim 1876) günü Be-
Türbede çok k›ymetli gümüfl flamdanlar, lev- bek’teki muhteflem sahilhanesinde vefat ede-
halar ve bu aileye ait zati eflyalar vard›r. Bun- rek cenazesi “Üsküdar’a nakl olundu. Meflayih,
lar câmekânlar içine yerlefltirilmifltir. derviflan, asakir-i nizâmiyye ve zabtiyye, kavas-
lar, bir çok ehali ile fukaras› ve ihsan-dideleri
Yusuf Kâmil Pafla, Arapkirlidir. Tahsilini ta- haz›r bulundu¤u halde Valide Camii’nde cena-
mamlad›ktan sonra 1829’da Divan-› Hümayun ze namaz› eda edildi.”
Kalemi’ne girmifl ve bu s›rada gördü¤ü bir rüya
üzerine, 1833 tarihinde amcas› Osman Pa- Kâmil Pafla’n›n Yakac›k’ta bir çok hayrat› vard›r.
fla’n›n Üsküdar’da Ayazma sahilindeki yal›s›n-
dan K›zkulesi’ne geçerek bir yelkenliyle M›- (Zeynep Kâmil Hastahanesi bahsine bak›n›z.)
s›r’a gitmifltir. Burada, M›s›r Valisi Mehmet
Ali Pafla’n›n üçüncü k›z› Zeynep Han›m ile ev- Kaynaklar: (‹nal, Son Sadrazamlar, 1/227 vd.) (Cemaled-
lenen Kâmil Pafla bir çok maceralardan sonra din Bildik, Akflam Gazetesi, 1949 Ocak) (Gezi Notu) (Ali
‹stanbul’a gelmifl ve 5 Ocak 1863’te sadrazam R›za, XIII. Asr-› Hicride Osmanl› Ricali, Tercüman Yay.
olmufltur. 1/78) (Konyal›, Üsküdar Tarihi 1/391)

652

Üsküdar Mezarl›klar› .

.

1997-1998 y›llar›nda buradaki gece- kondular›n y›kt›r›lmas› s›ras›nda toprak alt›n. 1/157 el-hac ‹. (Sicill-î A¤a’n›n ye¤eni A¤a kuflcusu Nevflehirli Osmanî. demir parmakl›k ile çevrilmifltir. B u mezarl›k. Ad›n› bu- radaki çeflmeden alm›flt›r. kâtibî sikkelidir. i hazreti flehriyarî Efendi’nin valid-i ma- cidi dergâh-› âlî çavufllar›ndan Salih 1228 (1813). Bu flâhidenin hatt› nefistir.. Sofan›n A¤a. mi Beyefendi. den Davud ‹smail Efendizâde Kefçe Na- z›r› Emin Efendi. 4/615) Yusuf A¤a. Lâhdin yan kapaklar› hum es-seyyid el-hac Mehmed Emin kabartmalarla bezelidir. Kitâbesi fludur: Dergâh-› âlî kapuc› bafl›lar› mütehayyizân›ndan Sadr-› esbak devletlu AYRILIK ÇEfiMES‹ MEZARLI⁄I Mehmed Dervifl Pafla Hazretlerinin kethüdalar› M ezarl›k ‹brahima¤a Camii civar›nda ve Sarayard› Sokak üzerindedir. Darphane-i Âmire kâtiplerin- kalmam›fl olup gecekondu ile kaplanm›flt›r. Meflhur. ‹brahim Hilmi Bey Sofas›: dan üç flâhide ç›km›flt›r ki.... Cabbarzâdelerin damad› ve 1220 (1805) Kuflcubafl› merhum Süleyman Köse Mustafa Pafla’n›n o¤lu idi. flunlard›r: Sarayard› Soka¤›’n›n sa¤ köflesinde olup etraf› 1183 R.. kabri lâhit fleklinde olup bak Nur-i Osmaniye Mütevellisi mer. ‹mam-› evvel. Üsküdar Mezarl›klar› ARAPLAR MEZARLI⁄I demir parmakl›k ile kapat›larak korumaya al›nm›flt›r. 2/332 Kurumu taraf›ndan temizlenmifl ve ön taraf› Dervifl Pafla) 655 . Efendi’nin kerimesi. ‹brahim Hil- Gömülü: Hâcegân-› Divan-› Hümâyundan es. hemen yan›nda olup flâhidesi kallavîli- dir. Mezarl›ktaki Sofalar ve flâhideler flunlard›r: Gerek mezarl›k ve gerekse namazgâhtan eser 1192 (1778). 1244 fiaban 5 (10 fiubat 1829). 15 (18 A¤ustos 1769).. Çok güzeldir. 1970 tarihinde Türkiye Turing ve Otomobil (Sicill-i Osmânî. Yaln›z. merhum ve ma¤furunleh el-hac ‹brahim Hilmi Bey Efendi’nin ruhi çün r›zaenlillah Fatiha. namazgâh› ile birlikte ‹brahi- ma¤a civar›nda. Sarayard› Sokak üzerinde Ayr›l›k Çeflmesi Mezarl›¤›’n›n karfl›s›nda idi. Hilmi. Haf›z Veliyüddin Pafla.

Hâce. 1168 (1754). 1/335) fia- ma-y› vüzera-y› saltanat-› seniyye’den Si. Silâhflor-› flehriyarî Cerrah-bafl›- zâde el-hac Mustafa Bey. ve muhibb-i fukara-i Kadirî. 1205 (1790) tarihli Haf›z Mehmed r› Emin Efendi Efendi. ir idi.. ‹brahim Bey’in annesinin ümm-i lim-Gülüm Tekkesi’ne hayrat yapm›flt›r.. cill-î Ahval Komisyonu reis-i sab›k› Meh- med ‹rfan Pafla. Kalyonlar bafl halifesi el-hac Halil Efendi (Sicill-î Osmanî. 1192 (1778). At›f Efendi hemseri (kad›n ar. 1276 (1859). Demirkap›’da mek- tep hocas› Mehmed Sad›k Efendi’nin 1192 (1778). 1287 (1870). fl›s› Osman A¤a. 1189 Safer 20 (Nisan 1775). Es’ad Efendi. 2/304) ‹r. (Sicill-î Osmanî. mer Efendi çeflme ve namazgâh sahibi- dir.. 1239 Cemaziyelevvel 27 (29 Ocak 1824). Ömer Efendi’nin k›z› Fatma Han›m. hac ‹brahim Hilmi Bey Efendi’nin mah- dumu Mehmed ‹zzet Bey. 1264 fievval (Eylül 1848). 3/404) 1194 Rebiyülevvel 12 (18 Mart 1780). Yusuf Paflazâde fesî destarl› ve tu¤ra kabartmal›. Kudema-y› rical-i Devlet-i Aliy. 1269 Rebiyülevvel 15 (Aral›k 1852). Üsküb Naz›r›zâde Mehmed 1306 Rebiyülevvel 19 (23 Kas›m 1888). Yaz›s› çok silinmifltir. Rifaiyye bendegân›ndan Teflri- 1257 (1841). hac Ahmed R›fat ‹zzî Efendi’nin o¤lu Mehmed ‹zzet Bey. Kude. dür. Fat›ma Han›m. fatî-i Dîvân-› Hümayun serhalifesi el- kadafl›) Nazife Han›m. Kap›c›bafl› Benli Mustafa A¤a. 1278 (1861). Ö- fan Pafla’n›n babas› idi. Sultan I. * * * 1283 (1866). Bendegân-› Hazreti Nakflibendî 1248 (1832). ‹brahim Bey’in k›z› Münire Ha.. Mezarl›¤›’ndad›r. üzüm salk›ml› ve Dergâh-› âlî kap›c›bafl›lar›ndan ayy›ld›z kabartmal›d›r. ‹rfan Pafla’n›n Genc A¤azâde Galata Voyvodas› efli Ayfle Dilber Han›m. Sofa. veled cariyesi hace Ayfle Dilsim Kad›n. esbak merhum Turunc Mustafa A¤a’n›n zevcesi Teflrifatî ‹zzî Efendi Sofas›: el-hace Fat›ma Han›m. Oriji- 656 . Teflrifat-› n›m. 1150 (1737). Teflrifatî Ahmed ‹zzî Efendi’nin Mustafa A¤a’n›n kabri. (Sicill-i Osmânî.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1248 (1832). 1187 tarihli o¤lu Süleyman me taraf›ndaki mezarl›k duvar› köflesinden 80 A¤a ve di¤er ricalden Ali A¤a gömülü- ad›m ileride ve set üzerindedir. ‹brahim Bey’in efli el-hace Abide Han›m.. 9x12 ad›m geniflli¤inde olup Ayr›l›kçefl. miftah a¤as› silâhflor-› evvel. (Sicill-i Osmânî. Mülkiye ta- biblerinden ‹rfan Pafla mensuban›ndan Sadr-› esbak Dervifl Pafla kethüdas› ‹brahim Bey. ‹rfan Pafla Sofas›: 1180 (1766). Karacaahmet efli Hadice Han›m. Hümâyun mülûkan› el-hac Ahmet R›fat ‹zzî Efendi. fiâhidesi.. gân-› Divan-› Hümayun’dan sab›ka def- terdar-› fl›kk-› evvel mektupçusu Haf›z 1192 (1778). Mahmut’un berberba- ye’den Genç Halil A¤azâde merhum el. Darbhane-i Âmire kâtiplerin- damad› M›s›rl› Hüseyin Kavas A¤a. merhum el-hac ‹brahim Bey Efendi’nin validesi E¤inli 1316 Receb 13 (Kas›m 1898). Bir den Daver ‹smail Efendizâde Kefçe Naz›- de. 3/367) Ha- 1249 (1833). Ka. Yan›nda. Kitabesi fludur: 1308 Zilkade 17 (Temmuz 1891)..

3/335-336) 1243 Rebiyülevvel 5 (Eylül 1827). (Sicill-i Osmâ. Kafesî 1201 (1786). Kafesî destarl›. Efendi. 2/256) 1231 (1816). Kitâbesindeki beyit: Mehmed Tahir Efendi’nin efli Akile Ka- d›n. Kâti- bî sikkeli. (Sicill-i Osmânî. emsalsiz ayak tafl› görülmeye lay›k. Sab›ka Niflanc› Pafla hazinedar› 1197 Rebiyülâhir 21 (26 Mart 1783). 1234 Rebiyülâhir 5 (fiubat 1819). Rikabdâr-› flehriyarî Ab- durrahman A¤a. 1218 (1803). (Sicill-i Osmânî. t›r. 3/190) 1234 gurre-i Ramazan (Haziran 1819). ha- vân-› Hümâyun’dan Abdullah Beyefen. Kâtibî sikkeli flâhidesi tu¤ra ka- bartmal›d›r. nî. remeyn-kisedar› Said Efendi di. (Sicill-i Osmânî. Sadrazam Halil destarl› ve tu¤ra kabartmal›. rifatî Ahmed Reflid Beyefendi’nin efli nal. (Sicill-i Osmânî. Hâcegân-› Dîvân-› Hümâ. 1222 fievval 14 (Aral›k 1807) 1252 (1836). Dîvân-› Hümâyun’dan Mengeneci. Evi ile beraber ailesinden 19 di’nin ye¤eni el-hac Mehmed Nazif kifli yanarak vefat etmifltir. A¤a. Limni Voy- 1224 (1809). r›’ndan Ali A¤a. cariyesi Taye Emine Hatun ve 1227 Mu- harrem 10 (Ocak 1812) efli. Oriji. Lâhit. Saray-› 1206 (1791). 19. Ayfle Mansure Kad›n. 1237 (1821). 4/519) ti flehriyarî el-hac Haf›z Mehmed Efendi. Hâcegân-› Dîvân-› Hümâ- med Hamid Efendi” yaz›s› vard›r. 3/244-245) Böyle buldum bu cihan› sanki bir z›ll-i hayal Ol sebebden kimse halimden benim itmez su’al 657 . Nevflehirli masraf-› sâni-i hazre. Mevali-i azamdan Bursa kad›s› ve 1229 Receb 17 (Haziran 1814). Kuzattan Nakibzâde el-hac Ali Efendi. med Efendi’nin efli Hatem Hace. 3/326) 1220 gurre-i Recep (Ekim 1805). Fesli. (Sicill-i Osmâ- nî. Hâcegân-› Hamid Pafla’n›n telhisçisi Hâcegân-› Dî. Sadr-› Anadolu. Hac› Mehmed Efendi. sar›kl›. Yan›nda. Köstendilî vodas› Mustafa Bey. atik-i mamure aflç›bafl›s› Nevflehir Zileli yun’dan Darbhane-i Âmire Naz›r› Meh. Bâ-paye-i Mekke-i Mükerreme sab›ka Halebü’fl-flehba kazas› Kethüdazâ. 1253 Zilkade 3 (29 Ocak 1838). Sar›kl›. 1248 (1832). Haseki a¤al›¤›ndan ç›kma hare- 1211 Rebiyülevvel 25 (Eylül 1796). gân-› Dîvân-› Hümâyun’dan Mehmed Münif Efendi’nin efli Safiyye Hadice Ha- 1220 (1805). yun’dan Lâleli el-hac Mustafa Efen- gândand›r. Rakka Valisi el-hac Abdürrez. 1233 Safer (Aral›k 1817). Ah›shavî meynü’fl-flerifeyn mütevellisi Mustafa Uzun Mehmed A¤a. Sadr-› esbak Yusuf Ziya Pafla ha- 1213 (1798). Uzun Ebubekir A¤a. Mehmed Efendizâde ‹brahim Edhem fliresi fierife Ayfle Kad›n’›n flâhideleri Efendi. Çaresiz 1238 gurre-i Muharrem (18 Eylül 1822). Tatarpazarc›kl› Boflnakzâde 1251 Rebiyülevvel 5 (Temmuz 1835). Molla Ali A¤a. vard›r. Hâce. 1226 (1811). (Sicill-i Os. hem. Bey’in k›z› Nefise Han›m. Tefl- dertden vefat eden Zeyneb Hatun. 1242 (1826). Esma Kad›n 1253 (1837). n›m. 4/454-455) mânî. Kereste naz›r› Ali A¤a. Hâce- el-hac Mehmed A¤a. zinedar› Mehmed Efendi’nin kerimesi zak Bahir Paflazâde Mehmed fiemseddin fierife Zübeyde Han›m. Üsküdar Mezarl›klar› nal poligonal tafl› üzerinde yaln›z “Ah. Enderun A¤ala- de Mustafa Sad›k Efendi. N. 1212 gurre-i fievval (19 Mart 1798).

Meclis-i muhasebe-i maliye hü. Duhan gümrü¤ü emini Hidayet Hattat Mustafa Rak›m Efendi’nindir. Rebiyülevvel f›zzâde Ahmed Cemil Beyefendi. Bendegân-› rical-i Devlet-i Aliyye’den esbak Edirne Saltanat-› Seniyye’den el-hac Uzun ha- eyaleti defterdar› Mehmed Said Efendi. Yaz›c›-i esbak 658 . Emir-i azam Abdülmüttalib Hassa kethüdalar›ndan Süleyman A¤a. Say›: 7. nezaret-i celilesi Mektûbî Kalemi hesâ- med Hidayetzâde Mustafa Tevfik Bey’in bât-› umumiye mukabelecisi Uzun Ha- efli Sarayl› Fatma Han›m. Rak›m Efendiyi Sultan III. 1286 Ramazan 23 (Aral›k 1869). Kitâbesi meflhur 1280 (1863). 3/44) Bey. Set üzerindedir. Rical-i Dünyas› 1950. Efahim-i rical-i Devlet-i Aliy. 3/602) Do¤umu: 1826. (Sicill-i Osmânî. Hidayet A¤a’n›n k›z› Fatma Esma Ha- n›m. Saray-› Hümâ- yun teberdarl›¤›ndan mahreç. Mehmed Münif Efendizâde Ya- içinde. fla Medresesi’ndedir. El-hac Ali nî. f›zzâde. 2/348) A¤a. Mütehayyizan-› 1275 fievval 7 (10 May›s 1859). rihte vefat eden o¤lu Hüseyin Hamid tubcusu Macid Efendi’nin efli Fatma Dü. Efendi (Sicill-i Osmânî. yine ayn› ta- 1286 (1869). Sab›ka Evkaf-› Hümâyun mek. Parmakl›k 1237 (1821). Kocabafl = Yüce- bafl Ailesinin büyü¤ü. 27 Yelde¤irmeni’nden Kad›köy r›ht›m›na uzanan 1276 (1859). 1269 (1852). Duhan gümrü¤ü emini Mehmed bir yola Uzun Haf›z Soka¤› ad› verilmifltir. Yaz›c› Sofas›: 1278 (1861). (Tarih 1280 Rebiyülâhir 17 (Kas›m 1863). 1248 Ramazan 18 (fiubat 1833). Sudûr-› azam- Dîvân-› Hümâyun’dan dahiliye kalemi dan reisü’l-ayan azas› kiram›ndan el-hac ikinci halifesi Ketanizâde Ahmed Nazif Ahmed Tahir Efendi. maliye telhisi müdürü Mehmed Afif tir. 272) (Sicill-i Devlet-i Aliyye’den Darphane-i Âmire Osmânî. Hâcegân-› 1297 fiaban 3 (Temmuz 1880). Sa- 1283 (1866). Fesi çok püsküllüdür. Mevlevî sikkeli. Yaz›c› (kâtib) lâkab›yla ünlü Mehmed Münif Efendi. larda müzeye kald›r›lm›flt›r. A¤a’n›n efli Fatma Hoflnigâh Han›m. 1320 Ramazan 18 (19 Aral›k 1902). ye’den maliye müsteflar› Ahmed Muhtar Beyefendi. s. 4/350) 1227 (1812). rütbe-i salis eshab›ndan mektubî Kabri lâhit fleklinde olup kitâbesi nefis. Maliye lefas›ndan Duhan gümrük emini Meh. z›c› Mehmed ‹zzet Efendi. Sarayda nüfuzlu idi. vard›r. Yan›nda. 1267 Safer 2 (Aral›k 1850). Selim’e tan›- tan bu zatt›r. 1238 Safer 21 (Kas›m 1822). Ömer Pafla.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1257 Ramazan 11 (27 Ekim 1841). tarik-i Nakflibendiyye’den Tophaneli efl-fleyh Uzun Haf›z Sofas›: Mehmed Han ç›raklar›ndan el-hac Hat- tat Mehmed Rasih Efendi (Sicill-i Osmâ. Amcazâde Hüseyin Pa- Tahir Efendi’nin o¤lu fiükrü Efendi. (Sicill-i Osmânî. 4/564) 3/250) 1259 (1843). 4/519 Münif) Tafl› 1970’li y›l- mektubcusu Arif Efendi’nin efli ve fiem. Hazine-i âmire defterdar› esbak raçhanebafl›’nda. Kafesî destarl› muhteflem flâhidesi. seddin Bey’in k›z› Âsiye Han›m. (Sicill-i Osmânî. Hazretlerinin o¤lu fierif Cabir Efendi. 5 Rebiyülevvel 1227 tarihlidir. Efendi’nin büyük molla sar›kl› flâhidesi riye Han›m. Kilâr-› 1297 (1880). (Sicill-i Osmânî. 1259 (1843).

mânî. Kâtibî flâhidesindeki kitâbesi 14 m›sra- d›r. ‹mam-› flehinflahî es-seyyid el-hac Os- 1313 (1895). 4/33) n›m. fle Mansure Kad›nefendi. Sefâin-i bahriye kaptanlar›ndan As›m Pafla’n›n o¤lu merhum Nebil Pa. Kitâbesi flu- d›n.. Seyyid Mehmed Naflir ibn-i el- gân-› Dîvân-› Hümâyun’dan Mehmed hac es-seyyid Ahmed Niyazi. 1281 Zilkade 16 (Nisan 1865). 3/434) As›m Pafla’n›n k›z› Sadiye Han›m. 3/283 As›m Pafla) Gömülü bir tafl: Sab›ka Edirne Bostanc›bafl›s› olan dergâh-› âlî kap›c›lar›ndan Mira- 1237 (1821). k›r›k) pakinden olan “Âh Sadiyyem senin içün validen kan a¤las›n” “Ah o mahdûm-› flehid Mehmed Bey Naflir Efendi Sofas›: Henüz açmad› bir gonca iken vefat etti.. Teflri- merhum Mehmed Münif Efendi’nin efli fatî Ahmed Reflid Beyefendi’nin efli Ay- ve Rüûs-› hümâyun kalemi kisedar› mü. 1251 Rebiyülevvel 5 (Temmuz 1835). yun Hâcegân›’ndan sab›ka Yeniçeri Efendisi ‹mam Hasan Efendi. fiakir Efendi- zâde Rumeli Beylerbeyi payeli Kütahya 1310 Zilkade 12 (May›s 1893). Vükela-y› Saltanat-› Seniy. (Sicill-i Os- Münif Efendi’nin efli Safiye Hadîce Ha. (Si- cill-i Osmânî. 1309 Ramazan 16 (Nisan 1892). Sancak flâhide. 1280 (1863). flehriyarî Lâdikli Ahmed A¤a’n›n cariye- Zehra Han›m. 1254 (1838). * * * 1259 Safer 12 (14 Mart 1843). Es’ad A¤a’n›n k›z› Cemile Han›m. 1268 (1851). Mehmed Vâs›f Efendi fla’n›n torunu Mehmed Rüfldi Bey. Efendi’nin o¤lu rüus kalemi hülefas›n- dan olup 18 yafl›nda vefat eden ‹zzet 1185 (1771). dur: 659 .... 1210 (1795). (Sicill-i Osmânî. 1311 (1893). Mütehayyizan-› rical-i Devlet-i Aliyye’den yaz›c›-i esbak 1248 gurre-i Muharrem (May›s 1832). fiâhidesi molla sar›kl›.. Yaz›c›-i esbak Mehmed Münif hur. (Sicill-i Os- 1252 (1836). 1/157) 1196 (1782). Dîvân-› Hümâ- Mehmed Efendi. keli. Kitâ- besi on m›srad›r.” 1238 (1822). Hazreti fleh- riyarî Ser Çavuflan Ali Nâz›m Bey.. ç›pa kabartmal›- ye’den ‹flkodra Valisi Devletlu Mustafa d›r. 2/156) d›s› Yaz›c› Mehmed Efendizâde ‹brahim Edhem Efendi. Sab›ka A¤a-y› çukadar-i hazreti olup genç yafl›nda vefat eden Fat›matü’z. 4/541) “Cenab-› Mir Mehmed Cemil sahib-i câh” 1303 (1885). Kad›köy’de sakin müteveffa el. lerinden Mahbûbe Kad›n. teveffa fiakir Efendizâde Mehmed Nebil Bey’in annesi Zeliha Kad›nefendi. (Sicill-i Osmânî. Lâdikli Ahmed A¤a. Hâce. Müflîrân-› azamdan Mustafa man Efendi. mânî. Üsküdar Mezarl›klar› Mehmed Münif Efendi’nin o¤lu Müder. Kaimmakam› Mehmed Nebil Pafla (Si- cill-i Osmânî. Hekimo¤lu Ali Pafla (. Rical-i Devlet-i Aliyye’den Dî- risîn-i kiramdan Hüseyin Hamid Efen. Es-seyyid Mehmed Naflir Efen- di’nin efli ve el-hac Es’ad A¤a’n›n k›z› 1210 (1795).. Es’ad A¤a. Kâtibî sik- hac Es’ad A¤a’n›n efli Fatma Niyazi Ka. 1288 (1871). Bursa ka. Kâtibî sikkeli.. 1211 Zilhicce 5 (1 Haziran 1797). vân-› Deâvî Naflir Efendi’nin efli el-hac di’nin k›z› Hafize Süreyya Han›m... fiâhidesi büyük molla sar›kl›. Kafesî destarl›.

Kocamustafapafla Camii hazîresindedir. (Sicill-i Osmânî. (Sicill-i Osmânî. 1240 Rebiyülevvel 17 (Kas›m 1824). (Sicill-i Osmânî. öl. Efendi. › Atik-i mamure teberdarlar›ndan Yahya Efendi’nin efli Emine Han›m. A¤a-y› Çukadar-› esbak Ladikli Meskeni olmufldur bu mezar Ahmed A¤a’n›n cariyesi Mahflere Ha- Eylemifl nazik tenin tun. 1188 (1774). 660 . (Sicill-i Os. Sikke Naz›r› el-hac Mehmed A¤a.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Bir mübarek zat›n 1212 (1797). 3/392 Abdullah Pa. 1218 Zilkade 14 (fiubat 1804). 1191 (1777). Mektûbî defteri hulefas›ndan Çeflmesi yak›n›ndaki mezarl›k duvar› kö. ‹rad-› Cedid-i Hümâyun defter- 1236 (1820). Saray- Osman A¤a. Sul- 1197 (1783). 1214) Çeflme ve namazgâh› vard›r. kap›c›bafl›lar›ndan Çay›rzâde ‹brahim A¤a’n›n biraderi Enderun-› Hümâyun 1270 (1853). Saray-› Atik-i Mamure teber- dar-› Hazreti Cihandârî dergâh-› mualla darlard›ndan Yahya Efendi. Kafesî destarl›. Silâhdar çavufl Hac› Hasan A¤a. 1245 (1829). 1215) Nafiz Pafla) 1192 (1778). 2/346 Rat›b Ebubekir A¤a ruhiçün Fatiha. cill-i Osmânî. tan Mustafa Han silâhdar› Ahmed yefendi’nin efli Esma Kad›n. 2/167 Hasan Pafla) A¤a’n›n efli fierife Ümmügülsüm Han›m. Sab›ka Sikke Naz›r› Mehmed n›m. Valide Sultan Çukadar-› flehriyarî Enderun-› Hümâyun kethüdas› Yusuf A¤a etba›ndan sab›ka A¤alar›’ndan fiehabüddin mütevellisi ‹z. Mukataa Müfliri Devletlu Ab- Pafla’n›n silâhdar› el-hac Genc Ömer durrahman Nafiz Pafla tevabiinden Kara A¤a. 4/535 fla. Sultan Ahmed kâtibi el-hac ‹b- 1188 (1774). 4/668 Yusuf A¤a) 1/277) 1228 (1813). hulefas›ndan Ali ‹zzet Efendi. 1255 (1839). 1228 Receb 15 (Haziran 1813). Ayak 1227 (1812). Dergâh-› âlî kap›c›bafl›lar›ndan 1236 Cemaziyelevvel 22 (fiubat 1821). K›r›k bir tafl. Halil A¤a. Kaimmakam-› esbak Abdullah 1254 (1838). Sab›ka Serçuka. (Sicill-i Osmânî. 1/145. flesinden. Reis Rat›b Efen- Çukadar-› Hazreti flehri di’nin o¤lu ‹skender Mehmed Beyefen- yârî-i esbak Ladikli Ahmed di. 1/256 Ahmed Bey) 1211 (1796). (Sicill-i Os. (Sicill-i Osmânî. Kâtibî sikkeli. Mehmed A¤a. 3/538 B›y›kl› Ali Pafla) A¤a. dar› el-hac ‹brahim Efendi’nin mirahuru Mehmed A¤a’n›n ye¤eni Mustafa A¤a. Haf›z Feyzullah Efendi. Kassab Bafl› Hasan Pafla’n›n k›z› fierife Ayfle Ha. 4/687) Ahfad›n›n kabirleri Efendi. Hüseyin Pafla’n›n harîm-i pâki Fatma Mahdûme Han›m. 1278 gurre-i Muharrem (Temmuz 1861). Haki yeksar›n ruzgâr Merhum ve ma¤fur A¤a-y› 1216 (1801). 1231 (1816). Sab›ka Silâhdar Kaimmakam seferli a¤alar›ndan Ali A¤a. Hassa Topcu Mirlivas› esbak Abdülvehhâb Efendi. rahim Efendi’nin efli Habibe Han›m. Hâcegândan ‹smail Efendizâde 1287 (1870). (Si- nikli Ahmed A¤a. Ayr›l›k 1222 (1807). caddeyi takiben 173 ad›m iler- lersek flâhidesinin önüne geliriz. Antakyal› Mustafa Efendi. Mustafa Pafla’n›n hazinedar› Osman mânî. Niflanc› Ali Paflazâde Halil Be. Kâtibî sikkeli. (Sicill-i Osmânî. Esad A¤azâde mektubî-i Defteri tafl› servi kabartmal›d›r. öl. Bey’in teberdar› Kad›köylü Zaim Ahmed mânî. 1185 (1771).

1268 (1851). Ayasofya-i Kebir Kad›n. Salih Efendi. Devletlu 4. Salih Efendi’nin o¤lu Maliye Nezareti mümeyyizi Ali Haydar Bey. dullah A¤azâde Mekke-i Mükerreme ka- lih Efendi’nin o¤lu Ahmed Rag›b Bey. 1165 (1751). Sarayl› Nefise Hatun. Hasodadan Edhem A¤a’n›n an- nesi Ayfle S›dd›ka Han›m. (Haziran 1785). vândan Ârifî Hüseyin Efendi. Üsküdar Mezarl›klar› 1306 (1888). Hâcegân-› Dî- 1199 fiaban. Ayasofya-i kebir kâtibi ‹smail Efendi etba› Abdullah A¤a. 1233 (1817). Maliye Nezareti hib-i hal Hazretlerinin ahfad›ndan Si- Muhasebat-› Atika Tahrirat Kalemi hu. Teberdar Mustafa A¤a. 1292 (1875). Mektubî-i sadr-› âlî Sad›k Efen- kalemi hulefas›ndan Ârif Efendi. Saracbafl›zâde Mustafa Bey’in efli Ümmühan Hatun. Nesl-i pâk-i Hazreti Peygambe- Ali Haydar Bey’in o¤lu Hazine-i fiahane rîden ve sadad-› azamdan Amasya San- memuru Mehmed Safvet Bey. (Sicill-i Osmânî. 1196 (1782). Ayasofya-i kebir kâtibi el-hac kimana Hatun. ca¤› Ladik’de defin-i hâk kutbü’l-ârifîn gavsü’l-vâs›lîn Seyyid Ahmed-i Kebir sa- 1326 Ramazan (Ekim 1908). Kad›n Hazretlerinin kalfalar›ndan fiev- 1217 (1802). 1226 Muharrem (Ocak 1811). 1272 Safer 21 (Ekim 1855). Maliye kâtibî odas› mümeyyizi 1303 (1885). 1260 (1844). Dahiliye Nezaret-i celîlesi evrak 1207 (1792). 1313 fievval 13 (Mart 1896). Sikkeli. Ayasofya-i Ke. 1312 (1894). 1308 (1890). Salih Efendi’nin efli fierife Hadi- ce Han›m. kâtibi ‹smail Efendi’ye tabi ‹smail A¤a. 1206 (1791). bir kâtibi ‹smail Efendi’nin efli Mahbube Kad›n. Müflîrân-› azam. 1249 (1833). 1205 (1790). Saray Hocas› Erzurumî el-hac Abdullah Efendi. 1144 (1731). Kuflhane-i Hass Osman A¤a. tarih beyti fludur: 661 . ‹smail Efendi’nin efli Emine Han›m. Kitâbesi 16 m›sra olup Ömer. Zeynep Sultan Camii flerifinde calinden Maliye hazinesinde mektubî-i mekteb hacesi ve Ayasofya-i Kebir’de Maliye Odas› telhis mümeyyizi Mehmed devirhanbafl› el-hac Haf›z Ali Efendi. zas› es-seyyid Ahmed ‹zzet Beyefendi’nin o¤lu Rüsûmât Naz›r-› esbak› Mehmed ‹smail Efendi Sofas›: Hakk› Beyzâde Topcu Mektebi’nden mahrec Ahmed Mümtaz Bey. 1248 (1832). Rütbe-i salise ri. de Sultan kethüdas› Yusuf A¤a’n›n kap› z› Sadiyye Han›m. Merhum Vali- dan merhûm Mustafa As›m Pafla’n›n k›. Sab›ka mevkufat baflhalifesi el- hac ‹smail Efendi ve k›z› 1140 Hadice 1197 Zilkade (Ekim 1783). Saray-› atik teberdarlar›ndan ‹s- Salih Efendi Sofas›: mail A¤a. çukadar› Osman Efendi. lâhdar-› hazreti flehriyarî es-seyyid Ab- lefas›ndan merhum telhis mümeyyizi Sa. 1262 (1845). 1227 Rebiyülevvel (Mart 1812). 1169 (1755). Ayasofya-i Kebir kâtibi ‹smail Efendi’nin cariyesi Ruhsar Kad›n. 3/283) 1227 (1812). Esma Sultan cariyelerinden “bir gonce-i zîba” iken hastal›ktan vefat eden 1172 (1758). di’nin efli Sarayl› Letâfet Fatma Han›m. Ürgüblü el-hac› Ahmedzâde Miyale Hatun. Kafesî destarl›.

1877 ler iki uca. Divan-› Hüma. as›l kap› taraf›na K›r›m Tarihi olmayan fesli bir flâhide. 1969. s. hat›ralar›na göre “güzel bir servilik isteyen bu z› Tayye (Atiyye olmal›) Han›m’›n efli k›ymetli mevkiin” etraf› bir duvar ve parmak- Halid Bey. Hepsinin otuz dönüm oldu¤u s›ndad›r.H) Hüse- yin Efendi’nin efli Emine Han›m.hac Os- man Efendi. Acemiyan çorbac›s› Mu- rad Memifl A¤a. Do¤. sahipli oldu¤undan Hayrullah Pafla Hazretlerinin harem 1855 tarihinde Osmanl› Hükümeti taraf›ndan a¤alar›ndan Mehmed Mercan A¤a’n›n sat›n al›narak ‹ngilizler’e hediye edilmifltir. yan asfalt bir yoldan. HAYDARPAfiA ‹NG‹L‹Z MEZARLI⁄I ÇAKALDA⁄I MEZARLI⁄I M ezarl›k. mezarl›k kulü. d›r. tarih-i irtihalleridir: Buras› koleradan ölenler ile 1867’den sonra si- 662 . f›zl›k kap›s› as›l kap› yan›nda hâlâ durmakta- ir fievki Bey (‹nal. Miralay Tabip Mehmet fiakir ‹brahim Bey’in 1986. “Moravî fieyh Ahmed du¤u belirtilmifltir. disi ‹mam Hasan Efendi. Türk devlet adam›.N. Kabri. 12/55) Do¤. mülüdür. kâtibi fia. 1) Haydarpafla Lisesi ile Haydarpafla Askeri Hastahanesi aras›nda uzanan ve ismi bulunma- 1284 (1867). 1891. K›r›m Harbi (1853-1855) s›ras›nda. Kafesî destarl›. Bende-i âl-i abâ vak›f-› esrar. dürü (aynen böyle yaz›l›!-M. Yine bu esere göre. 2/156) Kanunî devrinde (1520-1566) tanzim edilen Has Bahçe’nin bir parças› olan bu yere iki yol- 1196 (1782) Büyük molla sar›kl› flâhide. Hazine-i Hümâyun 3. 1795) Tu¤amiral Adulphus Slade’nin (Müflavir Pafla) 1937 fieyhü’l-vüzera Mustafa Nuri Pafla’n›n k›. kadar. dan gidilir: ‹mam-› fiehinflâhî. es-seyyid el. mezarl›k s›ndan ibaret olup boyu 700 m. Haydarpafla Askeri Hastahane- si’nin arka taraf›nda ve bu hastahane ile Marmara Denizi aras›nda bulunan yüksek yar Ü mraniye ile K›s›kl› aras›nda ve Alemda¤ Caddesi üzerindedir. Nazl› Tengirflek. Haydar- Necib Efendizâde saâdetlu Mehmed pafla taraf›ndaki k›s›m. Orta k›s›m dar oldu¤undan ölü- Larus. Son As›r Türk fiairle. üzerindedir. Spor gazetecili¤inin öncüsü Nam›k Sevik. iki üçgen fleklinde bir toprak parça- Yusuf Kemal Tengirflek. “Kalbi her zaman vatan aflk› ile dolu” olan Mezarl›k. zamiye evrak müdürü fievket Baba. Burada. Evkâf-› Hümâyun Örümcek Mü. ri. Mezarl›¤›n as›l kap›s› birinci yol üzerinde iken sonradan ikinci yol taraf›na al›nm›flt›r. Harbi s›ras›nda ölen askerlerin gömülmüfl ol- besi karfl›s›ndad›r. 2) Haydarpafla gar›n›n arka taraf›ndaki bir yo- 1320 (1902). (Sicill-i Osmâ- nî. Haydarpafla Askeri Hastahanesi adl› yazma eserinde. (1851-1897). ni. baylar› ile di¤er baz› devletlerin askerleri gö- yun Hacagân›ndan sab›ka yeniçeri efen. kufl yoldan. Selimiye K›fllas› ile Haydarpafla As- keri Hastahanesi’nde ölen ‹ngiliz asker ve su- 1185 (1771). 1980.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar ‹hlâsla târîh didi Fatiha-gûyân “Çar erkân cihandan ç›kd› fücceten itdi Mehmed Miyale’yi rahmet ile flad eyliye Mevlâ Mercan” 1248 Tarih k›sm› gömülü. yani Kavak ‹skelesi ile Haydarpafla taraf›na bakan genifl k›s›mlara gömülmüfltür. l›k ile çevrilmifltir. (Meydan bilinmektedir. ¤i ise de¤ifliktir. geniflli- kulübesinin arkas›ndaki büyük aile sofa. Muha- 1321 (1903).

Koruyuculuk görevi için ayda 25 alt›n al›yordu. eden elçisi Nikolaus Rodesieus Conot’in 19 r›nda. II. Kendisi K›r›m Harbi muhariplerin- den olup 54 y›l ailesiyle beraber muhaf›zl›k bi- Sivil ve askeri k›s›mlar aras›na I. Buraya. Bu nakil s›ras›nda Ta- rabya’daki mezarl›kta bulunan 250 kadar de- niz. Bunlar 45-50 kadard›r. dünya çap›nda ünlü ‹ngi- K›r›m Harbi s›ras›nda Selimiye K›fllas› ile Hay. bodrum katl› muhteflem tür- gömülüyordu. Mezarl›kta bir çok ünlü kimseler de gömülü- dür. Ingiliz Mezarl›¤›’nda k›n k›s›mlara teker teker defnedilerek bafllar›. da burada medfundur. Dünya nas›nda oturmufltur. I. Bir mer- mer lâhit üzerinde flunlar yaz›l›d›r: “Burada 63. Para mu- kabilinde buraya gömülürler. dir. Subay cenazeleri ise denize ya. Ayr›ca ‹ngiltere Kral- 60 kifli ölüyordu. Dünya Harbi’nde 378 kifli.” As›l askerî k›s›mda. ‹n- kemann Muharebesi’nde ald›¤› yaralar›n tesiriyle 19 yafl›nda iken 2 Ekim 1854’te Üsküdar’da öl- müfltür. Ma- car ve Leh (Polonya) askerleridir. bizimdir” kavgas›na sebep olan Hurflit Pafla Melekler Âbidesi. Padiflah iradesiyle bu harbe kat›lm›fl olan M›s›r ve Tunus askerleri Müslüman Mezarl›¤›’na gö- mülmüflken sonradan kemikleri bulunduklar› yerden ç›kart›larak bu yere defnedilmifllerdir. Mezarl›kta bu yüzden tek mezar azd›r. Bu arada Taksim’de Topçu K›fllas› (‹stanbul Teknik Üniversitesi) yan›nda bulunan Latin Mezarl›¤›’na gömülmüfl bulunan 20 kadar bafl› bozuk asker kemikleri de buraya getirilerek gömülmüfltür. K›r›m Harbi s›ras›nda öl- müfl 5500 er ve 80 subay gömülüdür. liz Türkolo¤u Sir Deison Ros ve eflinin 1946 ta- darpafla Askeri Hastahanesinde kimi gün 50. Alay Te¤menlerinden Thomas Kyd Morgan yatmaktad›r. Haydarpafla ‹ngiliz Mezarl›¤› flimdi ‹stanbul’da ölen ‹ngilizlerin kabristan› olmufltur. geri kalan› da ‹talyan. Bunlardan ayr› olarak “sizin. Bunlar aras›nda. Lyne’dir. Kabri. aç›lan umumi çukurlara kitle halinde Mart 1908 tarihli. rihli kabirleri de vard›r. Kendisi ‹skoçya’dan Edin- burg flehrinde James Morgan’›n ikinci o¤ludur. ve II. Mezarl›¤›n ilk muhaf›z› Mr. Bunlar- dan 2162’si ‹ngiliz. bu evin önündedir. William Henry 663 . Dünya Harbi’nde ise 39 kifli defnedilmifltir. Dikimevi civar›ndaki ‹ngiliz Mezarl›¤›’nda bulunan 400 kadar piya- de askerinin kemikleri dokuz adet abidemsi mezar tafl› ile birlikte Haydarpafla ‹ngiliz Me- zarl›¤›’na nakledilmifltir. Beykoz’da Selvi Burnu’nda ve Sokoni Gaz Depolar›’n›n arkas›nda. Bunlar› teker teker gömme¤e l›¤›’n› Osmanl› ‹mparatorlu¤u nezdinde temsil imkân olmad›¤›ndan her akflam saat dört sula. Bu lâhit müflfik bir ana taraf›ndan çok sevgili bir o¤lun hat›rlanmas› için yapt›r›lm›flt›r. na birer tahta plaka dikiliyordu. müfltür. besi de buradad›r. Üsküdar Mezarl›klar› vil ‹ngiliz ölülerine tahsis edilmifltir. Harpleri s›ras›nda ölen ‹ngiliz askerleri gömül.

y›ldö. K›r›m’da ölen askerlerin hat›ras›n› kaptan› Guyon’un o¤ludur. dikilen bu sütun 1857 senesinde Kraliçe Victoria ti taraf›ndan vaz edilmifltir. ‹ngiltere donanmas›nda kalyon Abidesi’dir. Hurflit Pafla. Bu kabartma heykellerin aras›na zarl›¤›’na gömüldü.5 metre geniflli¤inde. Osmanl› Hükümeti kendisine p›lm›flt›r. Mezar tafl› üzerine sonradan flu kitâbe yaz›l- m›flt›r: “1854. ellerinde birer tüy ka- Pafla’n›n bir hiristiyan olarak öldü¤ünü söyle. 1855 ve 1856 senelerinde Rusya’ya karfl› yap›lan harpte vatanlar› u¤runa ölen ‹ngiliz ordu “‹stiklal mücahidi Guyon Richard’›n 100. ve bahriyesine mensup subay ve erlerin hat›ras›na nümünü hat›rlamak için Macar Halk Cumhuriye. yap›lm›flt›r. ‹talyanca ve polyon’un emriyle IV. Kontes Guyon. Na. ‹ki o¤lu ‹mparator III. Altta kaide vazifesi gören hayat›n› geçirdi¤inden öldü¤ü vakit herkes 2. 1856-1956” ve milleti taraf›ndan yapt›r›lm›flt›r. yad etmek için 1857’de ‹ngiltere Kraliçesi Vik- d›n› ile evlenip Macar tebaas›ndan olmufl ve torya’n›n emriyle dikilmifltir. “Baron Marochet- Macaristan ‹htilâline kar›flarak 1849’da daha ti taraf›ndan resmi yap›lan” bu granit sütun yek- baflka bir çok Macar büyükleriyle Türkiye’ye pare görenmesine ra¤men küçük tafllardan ya- iltica etmiflti.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Ingiliz Mezarl›¤›’nda Melekler Âbidesi figürleri. kanatl› zafer melekleri rölyefleri mesi üzerine merasimle götürülüp ‹ngiliz Me. Macar Ordusunda tafl›d›¤› tu¤general rütbesini verdi. 7 metre yüksekli¤inde- Müslüman san›yordu. lem bulunan. Yerden yüksekli¤i 28 metredir. Henri kolejine konul. Frans›zca. Bozdo¤an Kemeri’nde bir konakta Türk Abide iki k›s›md›r. Asil bir Macar ka.” Mezarl›¤›n en görkemli yap›s› Kraliçe Viktorya Bu meleklerin ve kitâbelerin üzerine de diz ba- 664 . ve her yüzüne ‹ngilizce. Hurflit ki k›sm›n dört köflesine. Arapça flu kitâbe yaz›lm›flt›r: du.

de olup deniz taraf› demir bir parmakl›kla. Dar berzah›n he. Üsküdar Mezarl›klar› ¤› niflan› hak edilmifltir. ar- nas›n›n eski yolu olup sonradan kapat›lm›flt›r. mezarl›¤›n sonradan aç›lan kap›s› men yan›nda. Buras› Yolun biraz ilerisinde ve sa¤ taraftaki beton bir da yar›m daire fleklindedir. Bunlar Maslak’tan nakl-i kubûr yolu ile getiril- mifltir. pafla Camii Mezarl›¤›’ndan al›nm›flt›r. ‹çeri girildi¤inde sol tarafta. 1920 tarihlerinde re daha ince. aya¤› bafl›nda. Üzerin- lar›yla pek çok insan›n ›st›rab›n› dindiren ve hem. Bunu belirten büyük bir kitâbe tafl›. Biraz ileride ve sa¤ tarafta. Kaidenin alt taraf›na sonradan flu plaket yer. Kap› üzerinde kitâbe yoktur. Bu yokufl yol gar bi. 1867 tarihinden mufltur. Bu plak Türki. Ingiliz Mezarl›¤›. Bunlardan biri -büyük bir ihtimalle. Eli- zabeth’in tac giyme y›l›nda onu tebcilen konul.” sonra ölen ‹ngilizler’e ait çok bak›ml› ve abi- demsi tafllarla süslü mezarl›k bulunmaktad›r.Haydar- “Bir as›r önce bu mezarl›k yak›nlar›ndaki çal›flma. 1854-1954. r› ile çevrilmifltir. 21 metre yüksekli¤inde bir sütun vefat eden müslüman askerler de gömülüdür. 1855 tarihinde öl- lefltirilmifltir: müfl olanlar için dikilen bir kaç kabir görülür. gö- Haydarpafla Köprüsü’nün Üsküdar yönündeki mülenlerin isimlerini havi olarak dikilmifltir. Bu kaidenin üzerine dört köfle. geçitten. Bu yar›m daire fleklindeki k›sm›n yan›ndaki dar bir berzahtan ikinci k›sma geçilir. ka taraf› ise Askerî Hastahane’nin alçak duva- Kap›n›n yan›ndaki bir levhada “‹ngiliz Mezarl›. alt kaideye gö. mermer tür- 665 . eski Ticaret Lisesi’nin ve Sultan Abdülmecit Çeflmesi’nin karfl›s›ndaki yoldan Mezarl›¤›n bu birinci k›sm› yar›m daire fleklin- ‹ngiliz Mezarl›¤›’na gidilir. yap›lm›flt›r. deki motiflerden bir kad›na ait oldu¤u anlafl›- flirelik mesle¤inin temelini atan Florence Nightin. z›lm›flt›r. Burada. yukar›da ad› geçen. lan bu flâhidenin yaz›lar› silinerek ‹ngilizce ya- gale’in hat›r›s›na. önüne gelinir. ¤›’n› ziyaret edecekler bu kap›dan geçebilir” diye yaz›l›d›r. mütareke devrinde. ye’deki ‹ngiliz Cemaati taraf›ndan Kraliçe II.

Haydarpafla lerde mevcuttur. As›rl›k pek çok çam a¤ac› bu bak›ml› mezarl›- de bir çok kabir bulunmaktad›r.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Ingiliz Mezarl›¤› vaziyet krokisi. Askeri Hastahanesi. 1855. 221) (B. nada yakaland›¤› tifodan vefat etmifltir. ri s›ras›nda. Hayat Tarih Mec. Harbinde ‹stanbul Hastahaneleri. Mehmet fiakir Bey. 1877 tarihli olan›. Kaynaklar: (Miralay Dr. ‹kinci k›s›mda ve Viktorya Abidesi’nin önün. K›r›m yand’a aittir. 1856 tarihinde K›r›m Harbi s›ras›nda ölen as- kerlere aittir. Türk Ordusu’nda vazife ile bulunmufl ve bu es- l›kl› dört sütunun tafl›d›¤› bir revak vard›r. fiipka Geçidi Muharebele. Aralar›nda sonradan gömülen. Türkiye ve K›r›m Harbi. Bunlar. 1965. ¤› gölgelemektedir. 19) (Gezi Notu) 666 . Türbenin önünde ‹yonik bafl. bul’daki ‹ngiliz sefareti ataflesi Julian Hardi La. fiehsuvaro¤lu. ‹stan. Bu zat. Slade. s. be yer alm›flt›r. Süleyman Pafla kumandas›ndaki Say›: 10 s. Muallim Cevdet Yazmalar›) (A.

Duvardibi mevkii. 2. l› eserinde. Mezarl›kta hiç bir zaman bir 15. Büyük Selim Pafla Karacaahmet Mezarl›¤›’n›n ayr›ca bölge isim- Caddesi ve ‹nadiye Camii Soka¤› ile çevrilmifl. bir mezarda bulunan kitabeden bah. ¤›n tesisi çok eski tarihlere dayanmaktad›r. Tunusba¤› Mezarl›¤›. Ad›n› Karaca Ahmet Sultan’dan alan mezarl›. 1. Bu kap›lar›n yan›nda. Arazinin en alçak noktas›n›. Miskinler Tekkesi (Dedeler Kuyusu Mezarl›¤›) Karacaahmet ¤ü san›lmaktad›r. 5. ‹nadiye Mezarl›¤›. Yüksekkald›r›m Mezarl›¤›. kap›lar› aç›p kapayan mezarl›k bekçi- lerinin küçük evleri bulunuyordu. Üsküdar’›n yüksek bir mevkiin- de bulunup. T›bbiye Caddesi. Nuhkuyusu Caddesi. Seyyid Ahmet Mezarl›¤›. 18. 13. 8. Araplar Mezarl›¤›. Çiçekçi veya Havuzbafl› Mezarl›¤›. 14. Mezarl›¤›. 667 . Yan›k Ömer Kap›s› ve F›st›kl› Kap›s›- ‹ stanbul’un de¤il. F›st›kl› Mezarl›¤›. Körkap›. leri vard› ki. Ebû Yezid zaman-› saltanat›nda Konstantiniyye 10. Aflç›bafl› Mezarl›¤›. 16. Haydarpafla Mezarl›¤›. Türkiye’nin bile en büyük mezarl›¤›d›r. fiehitlik Mezarl›¤›. 4. Namazgâh 19. Seyyid Ah- met Deresi vadisi teflkil etmektedir. 12. 6. Kuyubafl› Mezarl›¤›. 3. ras›nda flehid olan askerlerin buraya gömüldü. meyilli bir arazide tesis edilmifltir. Harmanl›k Kap›s›. var›nda. seder. f›ndan: Ahmed’in pederi Bayezid-550 tarihinde. Karacaahmet Türbe Mezarl›¤›. kitabe Abdullah es-Selâhi Efendi tara. ‹stanbul’un Araplar taraf›ndan muhasaras› s›. Etraf›. 9. fierif Kuyusu Mezarl›¤›. 11. Ayvansarayî Haf›z Hüseyin Efendi Vefeyât ad. fiehitler Kap›s›. ‹ranl›lar Mezarl›¤›. Duvardibi veya Çay›rbafl› Mezarl›¤›. isimlerini tafl›yan kap›lar› vard›r. flunlard›r: tir. Seyyid Ahmet veya ‹ranîler Kap›s›. fleklinde okunmufltur. Taflç›lar Mezarl›¤›. Üsküdar’da Miskinler Tekkesi ci. Bayram yeri idi. 7. Menzilhane Mezarl›¤›. Buras› ayn› zamanda 750 dönümlük bir araziyi kaplayan mezarl›¤›n. ‹nadiye Mescidi Sokak. Harmanl›k Kap›s› Mezarl›¤›. Üsküdar Mezarl›klar› KARACAAHMET MEZARLI⁄I Kap›s›. feth olundu. Roma veya Bizans lâhdine rastlanmam›flt›r. 17.

su terazisi. ‹bra. A¤a Camii ve Hamam›. fieyh Osman fiems Efendi Sofas›. flimdi mevcut olmayan Mehmet A¤a fat eden “fiaban-› ber-murad” ve 999 veya Gizlice Baba Mezarl›¤›’n› sayacak olursak. kütüphane sahibi Ât›fzâdeler Sofas›. 926 (1520) tarihinde vefat eden Reisü’l-hatta- gösterir flehir plân› mediye Meydan›’nda (Yeniçeflme Meydan›) bu. yüzy›la ait üç Mezarl›¤›’n›n bir Mezarl›k burada. 11. Bunlar bahislerinde genifl bir ve Namazgâh›. Selim Çeflmesi önünden geçerek Duvardibi’nde. Bugün 13. Büyük Selim Pafla So- fas›. r›n en eskileri 1006 (1597)’de vefat eden cami ba Mezarl›¤› ile K›z›ltoprak’a kadar uzan›r. Rodosî Ahmet Fethi Pafla Camii ve çefl- mesi. Behram Pafla Türbesi. 12 Gündo¤umu Caddesi üzerinde. Sadrazam Hasan Pa- fla Çeflmesi. F›st›kl› Mezarl›¤›. bunlar cami. yüzy›la ait ise 45 flâhide mevcuttur. Sadeddin Efendi Sebil. Nasuhî Mehmet Efendi Tekkesi. ‹skender Baba veya Kay. tek tafl mevcut de¤ildir. Ada dahil) olan k›s›mlar›. T›bbiye Caddesi idi. Sadiyyeden Fethi Efendi Tekkesi. Çeflme ve Hazîresi. Ayr›l›k Çeflmesi ve Araplar Mezarl›¤› ile Namazgâh› bulunmaktad›r. mii. Surre Alay› da kafile ile buradan Ay- r›l›k Çeflmesi’ne gelmifltir. Ada’s› teflkil edilen Karacaahmet Mezarl›¤›’n›n birden 10. bunlar bölümünü him A¤a’ya kadar uzan›r. Bundan evvel. ve 13. 962 (1555)’de ve- paftas›. Mezarl›¤›n di¤er bir yolu ise. fieyh Nizameddin Efendi Tekke- si. Çak›rc›bafl› Hasan Pafla Camii. Hüdâyî Aziz Mahmud Efendi Hazretleri’ni ziyaretten sonra.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar küdar R›faî Tekkesi Âsitânesi. Bizans ve Osmanl› Ordular› geçerek Anadolu’ya ulafl- m›fllard›r. eski Menzilhane Yokuflu bezelidir. Sadrazam fie- hid Haf›z Ahmet Pafla Sofas›. Ahmediye Ca. ‹nadiye Çeflmesi ve Hamam›. Karacaahmet Mezarl›¤›. Karacaahmet Türbe ve Se- bili. Türkmen Mezarl›¤›. Hüseyin Pafla Sebili. Beflir A¤a Çeflmesi. Ah. Tepebafl› Mezarl›¤›. sahibi Bâli Çavufl ve 1012 (1603)’de vefat eden Handan Sultan tayesi Âmine Hatun’a aittir. Gündo¤umu Caddesi’dir. kuyu. Bu adalarda Fatih Devri’ne ait bir Karacaahmet Caddesi olan flimdiki. Ça- y›rbafl› mevkiinde Gündo¤umu Caddesi’ne ulafl›yordu. Bu tali yol say›l›rd›. sebil. tîn fieyh Hamdullah Efendi. Ada’s›na kadar (10. Tavafli Hasan A¤a Camii hanesi. tekke ve ve Mektebi. Paflakap›s›. tarihi flâhidelerle Mezarl›¤›n belkemi¤i. Mezarl›¤›n çevresinde ve içinde bir çok tarihi makç› Tekkesi. flâhide günümüze kadar gelebilmifltir ki. ‹brahim A¤a Camii. Çeflmesi ve Ka- rakolu. Yediemirler Türbesi. Ayasofyal›lar Sofas›. çeflme. Cüzzam Hasta- muhteflem çeflmesi. Bunla- n›’ndan bafllayarak Sö¤ütlüçeflme. Yüksek Kald›r›m Mezarl›¤›. Nevflehirli ‹brahim Pafla’n›n eser mevcuttur ki. (1590)’da vefat eden Sipahi Ali A¤a’ya aittir. Gündo¤umu Caddesi üzerinden Roma. Hicri 10. Üsküdar vapur iskele- sinden Do¤anc›lar’a gelen bir kimse. Ahmediye Meyda. yüzy›la ait pek çok flâhide vard›r. Mahmut Ba. ‹nadiye’den bafllayarak. bunun karfl›s›nda bulunan Üs. flekilde kaydedilmifltir. Süleyman Pafla Menzil Çeflmesi ve Çiçekçi Camii ile Sultan III. 668 . ‹bnü’l-emin Ahmet A¤a Çeflmesi namazgâhlard›r. lunup da.

flimdiki Mezarl›klar aras›nda ve Nakflî fleyhi olup 1116 (1704)’te Müdürlü¤ü’ne eflitti. Ne kadar ac›d›r ki bu eserleri bize veren bu de¤erli insanlar›n kabirleri bugün mevcut Duvardibi Mevkii ‹stimlâki: Karacaahmet de¤ildir. topra¤a gö. ‘fiekaik-i Nu. Üsküdar Mezarl›klar› Mezarl›klar eskiden Mezarl›k Kethüdas› tara. Sicill-i Osmânî yazar› dan ziyade. geçirmifltir. Bu kethüdalardan biri vefat eden fieyh Mehmed Niyazi Efendi yan›n- olan Hâf›z Hasan Efendi’nin 1219 (1809) ta. Sicill-i Osmânî’den alarak kitab›na Mehmet Süreyya Beyefendi’yi. Ada’da. 1917’te flehir plân› paftas›. Üsküdar’da gömülü olanlardan 142 kifliyi ‘Mir’at-i ‹stanbul’ adl› eserine kaydeden Meh- Karacaahmet Mezarl›¤›’n›n önemini bilen ve met Raif Bey. mülü olarak. üzere dört defa istimlâk edilmifltir. Harmanl›k Kap›s› ile fiehitlik Camii f›ndan idare ediliyordu ki. maniye’ye zeyl haz›rlayan F›nd›kl›l› ‹smet Be- yefendi’yi ve ‘Merâkid-i Mu’tebere-i Üsküdar’ KARACAAHMET MEZARLI⁄IN- adl› k›ymetli kitab› yazan Üsküdarî ‹smail DA GERÇEKLEfiT‹R‹LEN ‹ST‹M- Hakk› Beyefendi’yi burada rahmetle an›yo. Karacaahmet Mezarl›¤›’nda. LÂKLER: rum. bu flâhideleri aray›p bulmas›n- bu hususta eserler veren. iken 1997 senesi yaz›nda yerinden ç›kart›larak buradaki trafo merkezinin arkas›na at›lm›flt›r. Mezarl›¤›’n› 1917. 2. 1940. 1956 ve 1974 tarihlerinde olmak gösterir ‹smail Hakk› Beyefendi’nin kabri. tramvay yolu için yap›lan istimlâkte pek az bir 669 . daki Kad›zadeler Sofas›’nda iken 1990 senesin- rihli flâhidesi Ahmet Fethi Pafla Camii yan›nda de yok olmufltur.

karfl›s›ndaki mezarl›k tamamen imha edildi. desata hürmet etmeyen millet adam olamaz. mezarl›k du. Bu s›rada tir. 1938-40 tarihleri aras›nda. çamafl›rlar›n› y›kayarak tir. Himmet Ba. bir yol var. fiehitlik Camii sol ilerisine ve Mi- kail Hoca Türbesi y›k›ld›ktan sonra da flimdiki Karacaahmet Mezarl›¤› bu nakilden sonra trafo merkezinin sol taraf›na nakledilmiflse de. Nuhkuyusu Cadde. Hazîrenin nakledildi¤i yerdeki flâhideler de he. Himmet Baba ve Mikail Hoca Türbeleri bu askerlere odunluk vazifesi gören bu a¤açlar ke- köflede idi. raca Ahmet Sultan Türbesi’ne kadar uzakl›¤›. Tunusba¤› mevkiinde çok eski tarihli flâhideler Merkez kumandan› Sâbihi Cevat Bey zâhiren ve sofalar bulunuyordu. çok dindar bir adamm›fl. sile kesile evkaf memurlar›n›n gözü önünde bu hali buldu.. Bunlar. yolun ilerisindeki 90 derecelik köfle ke. di’nin flâhideleri mezarl›¤›n içine ve flimdiki Ölülerimiz bile rahat yüzü görmüyor. Mekteb-i T›bbiye-i fiahane’den Üsküdar’a gi- Burada yap›lan istimlâkler caddenin sa¤ tara.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar bölüm ortadan kalkm›fl ve Ahmet Fethi Pafla zâde Avukat Alaeddin Bey taraf›ndan yap›ld›¤› Camii alt›ndaki çeflme. Burada bulunan yollar›’n›n tahribat›na u¤rad› ve Seyyid Ah- Alo Pafla’n›n kallâvîli flâhidesi de. da olan bu çeflmede. vard›r ki. evvelce duvar› yoktu. flimdi çin flimdiye kadar. Yine bu civarda bulunan Serasker Nam›k Pafla Süheyl Ünver Bey. Bugün. Ada götürülmüfltür. s›rada. Civar ahalisi flu mezar karfl›s›n- silerek yuvarlat›m›fl ve flimdiki hale getirilmifl. t›bbiye ö¤rencisi iken bu semt hakk›nda flu bil- s›nda sofadaki flâhideler yere düflürüldü¤ü için giyi vermifltir: parçalanm›fl ve çimento ile birlefltirilmifltir. lar›n› kurdu. Miskinler met Deresi taraf›ndaki flâhideler ile Ankara Tekkesi Çeflmesi’nin arka taraf›na. Bu da flüheda kabristan› duvar›- halde. Ve ‹brahim A¤a’da maruf büyük bir akar çeflme Nam›k Pafla Sofas›’n›n karfl›s›nda bulunan Ah. 1956-57 y›llar›nda ve bilhassa 1974’te Kara- 1985 tarihinde yok edilmifltir. Bu nakil s›ra. narak duvar yap›lm›fl ve tafllar› ile dolu olan ve servileri ile meflhur olan buralar› birer toprak Bu tarihe kadar Nuhkuyusu Caddesi’nin. ca¤› flüphesizdir. bu s›ra mezarl›kta görü- üzerinde bulunan fieyhülislâm Mirzâzâde fieyh len 8-10 kadar a¤açtan yar›n bir fley kalmaya- Mehmet Efendi ile o¤lu Neylî Ahmet Efen. o can›m k›ymetli tafllar› görülen flekliyle ve büyük bir özveri ile Nasuhî. den flose aras›nda da yani yolun solunda tali bir f›nda devam ettirilerek Harmanl›k Kap›s›’na kabristan vard›r ki. Ve buralarda evvelce tahmin ve hesab›- s›ra halinde dizilmifltir. A¤açlar› bir taraftan da onlar tah- le getirilmifltir. etraf› duvar ile çevrili de- kadar uzat›lm›fl ve flâhideler de set üzerine bir ¤ildir. Mimar Kâs›m A¤a’n›n muhteflem lâhdi.. ni- varlar›n›n. Yol ile birinci k›s›mda 54’e yak›n Tunusba¤› ‹stimlâki: servi a¤ac› yerine bugün yak›lmak üzere dipleri kesilen tam dört tane servi a¤ac› vard›r. ma göre 45’e yak›n servi a¤ac› mevcuttu. Sa¤ tarafta Karacaahmet Mezarl›¤› vard›r ki. fiüheda kabristan› yap›l- hi Pafla Camii arkas›ndan geçen dar yol kapa. Madem ki öyledir. “‹brahim A¤a Mahallesi’nden Üsküdar’a giden men yan tarafa yerlefltirilmifltir. 13 Aral›k 1918’de henüz aile sofas› geriye nakledilmifltir. ‹flaret- Buradaki istimlâk 1940 tarihinde yap›lm›fl ve li k›s›ma bugünlerde Avusturya askerleri çad›r- T›bbiye Caddesi’nin her iki köflesi flimdiki ha.. yani yolun geniflli¤i ancak 6-7 metre kadard›. Bu zavall› memlekete yaz›k.. Çiçekçi Camii hazîresine nakledilmifl- si’nin sa¤ köflesine nakledilmifltir. fiehit- lik Kap›s›’n›n hemen sol taraf›na. n›n yan›ndad›r. Ahmet Fet. 1956-57’de yap›lan istimlâklerde. tahrip etmektedir?” 670 . Ada’ya Asfalt› Köprüsü’nün yap›m› s›ras›nda 6. Yolun her iki taraf› da mezarl›kt›r. üzerinde yine maruf ve güzel bir kah- met Fethi Pafla Sofas›’na hiç dokunulmad›¤› ve mevcuttu. Seyyid Ahmet Deresi ‹stimlâki: ba Türbesi. Ka. d›ktan sonra merkez kumandanl›¤›n›n emri ile t›lm›fl ve Pafla’n›n çoban çeflmesini and›ran k›ymetli ve k›ymetsiz bir tak›m tafllar parçala- ampir çeflmesi de parçalanarak sökülmüfltür. Mukad- yerine nakledilmifltir. 1. y›¤›n›na döndürülmüfltür. O tarihte mezarl›k duvar›n›n rip ediyorlard›.

(M. Edebiyat Fak. flâhideler. fiubat 1975) (N. s. Ergun. Ankara bir tahribata u¤ram›flt›r. Karacahmet Mezar Tafl- ‹stanbul’a gelen seyyahlar ve ressamlar Kara. Karacaah- Karacaahmet Mezarl›¤›. Mezar Ki- mifltir. ‹stanbul 1932) (Erdem Yücel. nan kütüphane sahibi Ât›f Efendi aile sofas›. Sanat Bak›m›ndan Mezar- lar vard›. Ât›f Efen. Üsküdar Mezarl›klar› Tepebafl› Mezarl›¤› ‹stimlâki: dir. Milletleraras› fiefli¤i’ne verilmesinden sonra. Karacaahmet. 671 . Ünver. Mezar Tafllar›nda Süslemeler. 120. Üsküdar si’nin karfl›s›nda olup burada çok k›ymetli tafl. T. gerek hat 1973-74. Say›: 197. Mezarl›k. Raif. Say›: 23-24 Haziran-Temmuz 1934) (H. Vefeyât.3. yay›nlanmam›fl mezu- niyet tezi. Hüve’l-Bâkï. ‹stanbul Mezarlar›. Yaln›z burada bulu. yay›nlanmam›fl mezuniyet caahmet Mezarl›¤›’na büyük ilgi göstermifller tezi. 1958. Da¤l›o¤lu. Haziran 1969) (S. ‹stanbul Belediyesi Asfalt lar ve Mezartafllar› ve Karacaahmet Mezarl›¤›. Mir’at-i ‹stanbul. Yeni Türk Mec. Karacaahmet Türbesi ile ‹brahim A¤a Camii aras›nda. ‹stanbul-fiam-Ba¤dat Yolu ve bu arada da 1852-54 tarihlerinde Ernest de Üzerinde Mimarî Eserler. s. gerek taflç›l›k. Bu yaln›z bize has muhteflem bir sanatt›r. lar›. Mezarl›¤›. Vakf› Yurt Yay. Hüseyin Pafla Sebili’nin Kaynaklar: (Ayvansarayî. Tarih Der. Eyice. s. olan. Say›: 13. Karacaahmet di’nin flâhidesi yok olmufltur. mezarl›k büyük 1.139)(H. Esad Efendi Bölümü No: 1375 s. Edebiyat Fak. 1975) (S. 1962. Türk Yurdu. Da¤l›o¤lu. Eylül-Ekim 1975) (S. 73) (Hans-Peter Laqueur. Türk Sanatlar› Kongresi’ne Sunulan Tebli¤ler. Da¤l›o¤lu. Öndefl. bir aç›k hava müzesi met Facias›. Atatürk Konferanslar›. Hayat Tarih Mec. 2/ 481) (H. ‹stanbul Üni. Ekim 1969) (N. tabeleri. Süleymaniye Kütüp. Barut. Köseo¤lu. T. Karacaahmet Mezarl›¤›. Mezar Tafllar›. 107/b) (Konyal›.49) (O. Tarih sanat› ve gerekse bafll›klar› yönünden emsalsiz. 12 A¤ustos 1975) (Azade niteli¤inde olup buradaki birbirinden de¤erli Akar. bulundu¤u yerde ve Miskinler Tekkesi Çeflme. gerek tarih. Karacaahmet Mezarl›¤›’n›n kap›lar›ndan biri T. Tarihi. Bu semtin. Bunlar›n tahribine art›k izin verilmemelidir. Tercüman Gazetesi. 81) Caranza taraf›ndan bulunan ilk resimleri çekil. TTOK Belleteni. ‹stanbul Üni. nakledilmifltir. Fakat ne yaz›k ki. N. ‹stanbul 1997) Karacaahmet Mezarl›¤› bölümlerini gösterir kroki. F›st›kl› Kap›s›’n›n hemen sa¤ taraf›na Mart 1928 s: 48 .

Mimar Kas›m 1138 A¤a. Hamzavî Tafl. Körkap›. Yan›k Ömer ka- p›s› bugün kapal›d›r. fiehit. Nukûd-› fazl› idi kaabil-i zî-fehme sermâye s›mlar›na ayr›lm›flt›r. Ada Cennetü’l-me’va k›la ol Padiflah fiehitlik Kap›s› 1036 kitabesi. Tarih Belleteni. cadde üzerinde ve Haskan ailesi hazî- yan taraf›ndaki Harmanl›k mevkiinden alm›fl. Dîvân flairi idi. 1957’de yollar›n tanzimi s›ras›nda yerinden al›narak. Bakan Tevfik ‹le. Alim. Say›: 172/767) (Türk Dili ve Ed. hide. 1335 (1916) tarihinde yenilen. A-B-C-D-E-F k›. F›nd›kl›’da Ayaz Pafla imam› ne nakledilmifl fakat. fieyh ‹brahim Gülflenî’nin lik Kap›s› da. 1. 1145 (1732). Yan›k Ömer Kap›s›. fie- Mehmed. iri granit sütunlar vard›r. fazl›ndan idi muhtâc fetvâya 1. (Sicill-i Osmânî. Körkap› ise. 4/73) t›r. tâbesi iki sat›r olup birincisi duad›r.A Bölümü: Mülâz›m oldu çün rûhu Dürrî hakka didim târîh ‹de Hakk sadr-› Cennet’de Selîm-i Kâmile pâye 1036 (1626). Karacaahmet-‹b- rahima¤a Yolu ile Nuhkuyusu Caddesi bo- yunca uzan›r. ADA 1065 (1654). Semavi Eyice. “Menzil-i Kami Efendi gülflen-i firdevs ola” rinde aç›lm›flt›r. Muhteflem lâhit. Ada . 61) Lâhit. 1138 (1726). Tarih m›sra› flu- hitlik Kap›s› ve Harmanl›k Kap›s› (Musalla dur: Kap›s›) adl› dört kap›s› vard›r. o¤ludur. medfun olanlar› Ser-firâz-› mevâlî-i Hazreti Selim Efendi kim daha kolay bulabilmek için. Harmanl›k Kap›s› ad›n›. (Merâk›d s. Haf›z ‹spir Ali Efendi... Ada. Poligonal bafl tafl› üzerindeki yaz› fludur: Hazreti Sultan Murad-› Gazi’ye Ol ser mi’mar olan püflt-ü penâh Ya’ni ol Kas›m A¤a ibn-i Ali Dileriz olsun muîni ol ‹lâh Çün bilür âhir bu mevtin cam›n› Altta kaidede: Nûfl ider flâh u gedâ bi-ifltibâh S›hhatinde kabrini hafr eyledi Umar›z ma¤fûr ola cürm ü günâh Sanduka üst kenar›nda sa¤da: Vehbi’yâ di merkadin tarihini fiimdi Karacaahmet Mezarl›¤›’ndaki flahide- Karacaahmet leri ada s›ras›na göre okuyal›m: Solda: Mezarl›¤› 1. 672 . Kap›n›n iki yan›nda birer Bizans bafll›¤› bulunmaktad›r. Haskan ailesi solunda. resi önündedir. Edirne’lidir. 3/55-56) Ekim 1979. ‹ço¤lan› iken vefat eden Dervifl B üyük bir ada olan 1. ri.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar ri’nin emriyle flimdiki yerine yerlefltiril- mifltir. 1136 (1724). Ans. Olub Fetva Emîni mâye Mekke ile mükerrem ‹naye. Fatih Camii hazîresi. Mi- mar Kas›m Hakk›nda. 35. 1965 tarihle.. Evvelce geçit vermez toprak bir yol oldu¤undan bu isimle an›lm›flt›r. 7/498 Kavsarazâ- de) (Merâk›d s.. Bu tarla bugün de mevcuttur. sütun flâ- Biraz ileride ise. Kitâbesi fludur: Alt› bölümden oluflan adada. Kab- mal Bey’in eseridir. Kitâbesi âyet-i kerime olup Hattat Ke. Ki- mifltir. (Sicill-i Osmânî. faz›l ve mahir flair idi.

A¤a’n›n efli Esma Han›m. Üsküdarî Ahmet Efendi. Büyük molla sar›kl›. Hâlâ Tarih beyti fludur: Kandiye Valisi vezîr-i mükerrem devlet. 1207 (1792). el-hac Mehmed Emin ol Hayri Efendi. 1227 Rebiyülevvel 18 (Nisan 1812). s› (efli) Zeyneb Han›m. üzüm asmas› kabartmal› nefis tafl. Veliü’n-naim Yasincizâde Efen- Osmânî. 1211 (1796). Nefis yaz›. med Sad›k Efendi sîn-i kirâmdan Abdullah Mes’ud Efendi. Kudüs-i fie- 673 . Ferhad Pafla’n›n halas› Selim Bey’in efli Hafize Han›m. Küçük Torun Efendizâde Meh- 1167 (1753). Büyük molla sar›kl›. Torununun kab- ri de buradad›r. 1/135 El-hac ‹brahim Pafla) 1203 Receb 16 (Nisan 1789). 1229 (1814). 1229 Rebiyülâhir 12 (Nisan 1814). 1240 Muharrem 25 (Eylül 1824). 1230 (1815). Mimar Kas›m A¤a’n›n lu Arabgirli ‹brahim Pafla’n›n menkûha. Sak›b didi tarihini ol sahib-i hayr›n muhteflem lâhdi. 1235 (1819). Hüseyin Pa- 1187 Muharrem 21 (Nisan 1773). Babas›n›n yan›ndad›r. 1/254) di’nin bafl çukadar› Benli Ahmed A¤a. Üsküdar Mezarl›klar› 1145 (1732). Kâtibî sik- keli. Edib Efendi Sofas› civar›. Reis 1238 (1822). r›ndan el-hac Mustafa A¤a. Servi ve fla dairesinde hazine kâtibi Hayri Efendi. Diyar. med Emin Efendi’nin torunu Kitâbîzâde bekir kazas› ulemas›ndan fiamî lâkapl› Mustafa Tevfik Efendi. (Sicill-i 1238 (1822). Ayasofya-i Ke- bir imam› Goncezâde Mehmed Arif Efendi’nin efli Fatma Han›m. (Sicill-i Osmânî. 1215 (1800). Hâlâ Topkap› ustas› Ahmed Kethüdas› ve Dergâh-› âlî kap›c›bafl›la. Molla Salihzâde mezarc›lar ket- hüdas› Haf›z Hasan Efendi’nin k›z› F›n- d›kl›’da kömürcü Hüseyin A¤a’n›n efli flehiden ve mat’unen (vebaya yakalana- rak) vefat eden fierife Hadice Monla. Ba paye-i Mekke-i Mükerreme sab›ka fiam-› flerif kazas› merhum Küçük Torun Efendizâde Mehmed Emin Efendi. Tu¤ral› tafl. Hâce- gân-› Dîvân-› Hümâyun’dan sadr-› esbak Said Paflazâde Mehmed Dervifl Beyefen- di’nin k›z› Ayflenur Han›m. Hat çok ince olarak yaz›lm›fl olup enderdir. Hafidzâde’nin duh- teri Mehmed Emin Efendi. Dergâh-› âlî gediklilerinden Kara- kulak za’im Ahmed A¤a. Mevâlî-i azamdan Gedosî el-hac rif kazas› Küçük Torun Efendizâde Meh- Haf›z Mehmed Efendi’nin o¤lu müderri. 1169 Zilhicce (Eylül 1756).

1323 (1905). Yan›nda. Bab-› seraskerî divan-› muhase- fla silâhdar› Mehmed Dervifl A¤a. Bestekâr Yesari As›m Ersoy’un kabri. 1948-1880. s› yan›ndad›r. Nefl’et Ömer (Pafla) 1308 (1890). Kitâbe.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1242 (1826). i Hakani taflra senedat 2. s. Ba¤dad kaimmakam› Mehmed Bey. Gövsa. Etraf› demir parmakl›kl›. fieyh Hasan Gaybi Büyükuygur. Prof. 1295 (1878). Vassaf Beyefendi’nin hemflirezâdesi Priz- hilinde olan Kazal› Harmanc›k karyeli ren ceza reisi esbak fiehid-i mazlum Hüs- tarik-i Halvetiye’den fieyh el-hac Ah. General Cafer Tayyar E¤ilmez Pafla. D. 1321 (1903). Paflakap›s›’nda âlî bafl çavuflu el. A¤a. 1877. 674 . (A. Türk Meflhurlar›. 1282 (1865). ‹rdelp. Tarik sikkeli. flube müdiri el-hac Ömer Efendi. mütekaid Mehmed Tevfik Bey. 1313 (1895). köylü Mehmed fievki Pafla. 1289 (1872). Han›m. Salacak sahilindeki yal›s›nda vefat etti. leri M›srîzâde Ali R›za imzal›d›r. 1261 Rebiyülevvel 12 (Mart 1845). 1942-7-12. Lütfi Bey’in efli Nasib med Enverî Efendi. 1328 (1910). Fes ve madalyon kabartmal›. Üsküdar’da. nü Efendi’nin k›z›. ve tarikat-i aliyye-i R›fa’iyye’den Defter- fla’n›n hazine kâtibi el-hac Hayri Efen. fiehre. fiura-y› Devlet azas›ndan Hasan rat ve’l-hasenat Safranbolu Sanca¤› da. Etraf› demir parmakl›kl›. 1347 (1928). Kâtibî sikkeli. efli Emine Han›m 1314. bat 3. flube baflkâtibi di’nin k›z› el-hac Veliyüddin A¤a’n›n efli Çil Emin Beyzâde efl-fleyh Hasan Tahsin hace Hadice Kâmile Han›m. Rical-i Devlet-i Aliyye’den isti- naf mahkemesi reisi Ahmed Enverî 1263 (1846). Ada’da ve Nuhkuyusu Caddesi üzerindedir. 190) Berlin sefir-i sab›k› müteveffa Nuri Bey- zâde Asakir-i fiahane Mirlival›¤›’ndan 1958. fiakir Ahmed Pa. Enderundan mahreç Mehmed Efendi ‹bn-i Süleyman el-Ba¤dadî. Bahri Efendi. Sahib-i ehl-i hay. maneti muhasebecisi Reflad Efendi’nin Büyük bir sofada ve Sokollu Ailesi sofa- efli ve k›z› Emine Melek Han›m. Bak›r- hac ‹brahim Çavufl A¤a. Devletlu Kapudan Hüseyin Pa. Ord. Dr. 1. Muhibb-i ehl-i beyt-i Resulullah 1265 (1848).

. Sab›ka Teflrifatî-i Dîvân-› Hümâyun ve Vak’anüvis-i Tarih k›sm› gömülü olanlar: saltanat-› rûz-efzun merhum ve ma¤fur ilâ rahmeti Hâcegân-› Dîvân-› Hümâyun’dan Sipahiler Rabbi’l-gafur ketebesinden Mehmed H›fz› Efendi. Cebecibafl› Sar› Abdullah Pafla’n›n mühürdar›. Kefeki tafl. 4/649) Vak’anüvis Kap›c›bafl› Yakub A¤azâdesi Ali Bey... (Sicill-i Osmâ- nî. 1/71) Berkofçal› Edib Efendi tafl› ile etraf›ndaki flâhideler flun- Ömer Lütfi ve Dramal› Zübeyde Ar. Yakub A¤a. mezarl›k duvar›n›n hemen arkas›ndaki sette ve Eski Ekmekçibafl› 1977 Bedi Nuri fiehsuvaro¤lu. lard›r: soy’un evlâtlar› Yarbay Fehmi Arman’›n efli Emine Hamide Arman. di¤er baz› flâhidelerle bera- d›r.... 2/234) Vefat› 1226 Efendi ruhiçün (1811)’den sonrad›r. Öztuna. 1167 tarihli flâhideye bak›n›z. 1992-1896. flâhidesi. 1/409) Güzel tafl ve yaz›. s. Kitâbesi aynen fludur: Caddesi üzerinde olup etraf› demir par- makl›kl›d›r. Edib Mehmed Emin Eserleri vard›r. 1173 (1759)’da vefat etti. zîresi: 1971-1909. F›nd›kl› Hatuniye Tekkesi Camii hazîre- sinden buraya getirilmifltir. (Sanatç›lar Ans. Hazîrede sekiz isim yaz›l›. 3/376 Abdullah Pafla) Müderrisîn-i kirâmdan fiamizâde Mehmed Ataullah Efendi.. (Si.. Nuhkuyusu Caddesi üzerindedir. Enderun’dan mahrec Haf›z Ali A¤a. 1986.. 1183 (1769)’da Edirne’de vefat etti. Emin Pafla... Karacaahmet 12. Efendi’nin kabri. 1914.. El-Fatiha. 1. Sultan Bayezid-i Veli bafl türbedar› (Mehmet Tahir. Serbostaniyan-› Hassa kap›- c›bafl› Yakub A¤a’n›n efli. 277) Mezarl›¤›’nda. ber. Osmanl› Müellifleri 3/51) 675 . Yesari As›m Arsoy. (1895-1971) 1216 (1801).. Soka¤›’n›n karfl›s›ndad›r. (Y.. (Sicill-i Osmânî. Do¤.. Fesli flâhide. (Sicill-i Osmânî. Edip Mehmet Emin Efendi’nin 1216 tarihli Vak’anüvis Edib Mehmed Emin Efendi Ha. Büyük fesli. Ada’da. Haskan Ailesi Sofas›’n›n sol taraf›nda. Türk Musikisi Ans. Hind Elçisi el-hac Yusuf A¤azâde Sadr-› esbak el-hac Emin Pafla’n›n biraderi Silâhflor-› Hassa’dan.. Üsküdar Mezarl›klar› el-hac Mehmed Efendi’nin efli Ayfle Ha- tun. Nuhkuyusu Caddesi üzerinde. 97. Avni Dilligil ve Türk tiyatro ve sinema sanatç›s› Nezahat Tanyeri (Dilligil 1916-4. el-hac es-seyyid Mehmed Emin Edib cill-i Osmânî.

Bafl ta- fl›ndaki kitâbe fludur: 1227 Rebiyülevvel 18 (Nisan 1812). “‹rc›î” hükmüne münkaadd›r âhir insan Yazd› giryan olarak Hakk› güher tarihin 1286 (1869). 3/96) 1205 (1790). Kitâ. Üsküdar Ustas› Süleyman A¤a’ besi aynen fludur: n›n k›z› Emine Hatun.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Vak’anüvis Edip Mehmet Emin Efendi Sofas›. Rical-i Devlet-i Aliyye’den 1/260) sab›ka Re’isü’l-küttab merhum ve ma¤fûrun leh 1143 (1730). Cerrah el-hac Mustafa bin el- Edib Efendi hac Ali. Ayak tafl› üzerinde ise flu kitâbe vard›r: 1229 Rebiyülâhir 12 (Nisan 1814). Rical-i Devlet-i Aliyye’den Re- Fat›ma Han›m’a Cennet ide cây›n Rahman isü’l-Küttab Necib Efendi’nin efli Emine 1306 fî 4 Cemaziyelâhir Sal› Han›m. 1248 Cemaziyelâhir 10 (4 Kas›m 1832). Dergâh-› ali gediklilerinden Kara- Sak›n aldanma azizim bu cihan demine kulak Za’im Ahmed A¤a. Ayflenur Simnal Han›m. 1306 Cemaziyelâhir 4 (5 fiubat 1889). Büyük Merkez-i Velayete ittisal ile molla sar›kl›. Ocak kethüdas› Ömer A¤a. 1158 (1745). (Sicill-i Osmânî. 3/96’da flu bilgi vard›r: gömülü olanlar: Necib Efendi 1248 Cemaziyelâhiresinin 676 . zâde es-seyyid Süleyman Necib Efendi’nin 1184 (1770). Yeniflehir kazas› Evliyazâde feyz-yab ve ecille-i el-hac Ahmet Efendi. Silsile-i nesebi hazreti 1180 Cemaziyelevvel 18 (Ekim 1766). (Sicill-i Osmânî. ruhiçün el-Fatiha. 1306. Kâtibî sik- keli. Üsküdarî ‹smail A¤a. Onüç yafl›nda vefat eden Hâcegân-› Dîvân-› Re’isü’l-küttab Süleyman Necib Efendi kerimesi Hümâyun’dan sadr-› esbak Said Paflazâ- Sadr-› esbak merhum Sar›m Pafla halilesi fierife de Mehmed Dervifl Beyefendi’nin k›z› Fat›matü’z-Zehra Han›m ruhiçün Fatiha. Edib Mehmed Emin Efendi sofas› civar›nda Sicill-i Osmânî.

Çolak Osman A¤a. mesi s›ras›nda Üsküdar’a nakl edilmifl- dir. Ada . (Aynen) Ya- n›nda: 1204 (1789). 1227 (1812). K›z›. 1233 Receb (May›s 1818). Fahri Atabey. Ümmügülsüm Han›m. Fesli. Doç. Hâcegân-› Dîvân-› Hümâyun kale. tarl›. Kâtibî sikkeli. Üsküdar Mezarl›klar› onunda (Kas›m 1832) öldü. 1217 (1802). den idi. 1238 Ramazan 27 (Haziran 1823). Doç. Bu aileye ait gömülü üç tafl daha vard›r. Hâcegân-› Dîvân-› Hümâyun’dan lesi sakinlerinden Dervifl A¤a’n›n efli fie- sipahiler hulefas›ndan Lala Mehmed rife Habibe Han›m. fiat›r O¤lu fla’n›n efli Fatma Han›m 1306 Cemaziye. Nakfliyye’den fierife yan›na gömüldü. Paflal›zâde Ahmed A¤a’n›n efli Mahbube Han›m. Yeniçeri zabitlerinin büyüklerin. 1214 Rebiyülâhir 25 (Ekim 1799). Yan›nda. Kafesî des- 1180 (1766). Edib ü tahrir idi. 4/507) Enderunî Vâs›f ci. Etraf› kesmetafl çevrili set sofa. Mahmud A¤a’n›n k›z› Ayfle Han›m’›n 12 m›sral›.B Bölümü: o¤lu Mehmed R›fat Efendi. Halebî Sultan Mustafazâde oda- 1994. Hâcegân-› Dîvân-› Hümâyundan Zecriy. Dervifl A¤a’n›n 1. Ahmediye Mahal- Kâtibî sikke. 1172 (1758). Hastahanesi’ni flimdiki flekliyle ihya eden de¤erli ‹stanbul Belediye baflkan›. Paflal›o¤lu el-hac ‹brahim. Tavus kuy. 677 . K›z›. Dervifl ruklu ve sar›kl› muhteflem tafl. rinde flu kitâbe vard›r: mi kisedar› Mustafa Mukim Efendi. (Si. Sab›ka Valide kethüdas› meflhur Yusuf A¤a’n›n gulam› Tarih k›s›mlar› gömülü olanlar: Mehmed Arif A¤a. Sütun fleklindeki flâhidesi üze. 3/348) 1182 (1768). Hassa Çerkeflli el-hac Abdullah A¤a. Lâkin yolun düzeltil. Sab›ka ‹slâmbol A¤as› Mahmud 1237 (1821). Gülflen-i maksûdu itdi bâd-› serdiyle hazan Ya’ni Üçanbarl›zâde zât-› Abdülkadir’i Ka’be Mollas› iken itdirdi ukbâda mekân ‹zzî mahdûmu didi ah ile bir târîh-i tâm Rûh-› Abdülkadir’e Kadir ide kân-› cinân 1180 (Sicill-i Osmânî. A¤a’n›n efli Emetullah Han›m. F›nd›kl›’ya 1205 (1790). lâhirinde vefatla yan›na gömülmüfltür. Yan›nda. Yan›nda bir bölümü gömülü muhteflem iki kad›n flâhidesi da- ha vard›r. Yan›nda: H›fz› Efendi. 1155 Rebiyülâhir (Haziran 1742). Fahri Atabey’in cill-i Osmânî. Sab›ka Gümüflhane Emini el- (Hatuniye Camii) babas› Midilli Naz›r› hac Mehmed Efendi’nin efli fierife Ruki- Ali Bey ve vak’anüvis Edib Efendi’nin ye Han›m. 1242 Rebiyülevvel (Ekim 1826). 1227 Ramazan (Ekim 1812). 64. Salih A¤a’n›n k›z› Fatma Han›m. Cemaat’ten yeci-bafl› kâtibi Mehmed ‹zzet Efendi. Zeynep-Kâmil l›¤› Pesend Kad›n. ac›kl› hayat hikâyesini havi tafl› vard›r. kabri. Sar›m Pa. Bî-vefâ çerhin yine zahir olub güher ü lehi var›ndad›r. Dr. 1228. Enderun-› Hümâyun Teberdar-› A¤a. Dr. 1240 Ramazan 18 (May›s 1825).

Teflrifat-› Dî- haz›rlad›¤› kitâbesi fludur: vân-› Hümâyun kisedar› merhum Meh- med Emin Fikri Efendi’nin efli fiefike Mir Vâs›f dem-i fevtinden olunca âgâh Han›m. Yan›nda. Anadolu Müfliri Abdi Pafla’n›n efli olup do¤um es- nas›nda vefat eden Fitnat Han›m. Her iki kabir Körkap› karfl›s›ndaki yamaçtad›r. Fesli. Mektubî-i Rumeli hulefas›ndan Senih Efendi’nin efli Hadice Han›m. Uzun kitâbesi fiair Senih Efendi’nindir. Er- gun. Yan›nda. 1658) 1271 Rebiyülâhir 12 (Ocak 1855). ‹lmiye Salnamesi 1334. Keçecizâde ‹zzet Molla’n›n 1291 (1874). Ruhiçün El-Fatiha 1240 1318 (1900). 3/396. flâhidesi yerinden ç›kar›larak bir 1291 (1874). Etraf› demir par- makl›kl› hazîrede dört flâhide vard›r. Tarikat-i Ya’ni mecmua de¤il eylese dünyay› tebâh Kadiriyye’den Kasidecizâde Mehmed Düflmen-i flöhret imifl elhak o dervifl-nihâd fiakir Efendi’nin o¤lu el-hac Ahmed Bu kadar olsa olur mahv-i vücut eyvallah Nüzhet Efendi. mezarl›k duvar›n›n hemen ar. s. 575. Adliye Camii (Üsküdar) bafl imam› ve Ayazma Mektebi hocas› el-hac Edhem ‹brahim Efendi. S. Tarikat-i Aliyye-i Mevleviy- fiu’ârâ matem idüb yazd› mücevher tarih ye’den ve Rical-i Devlet-i Aliyye ûlâ esha- Ruh-› Osman’a ide Vâs›f’› terfîk ‹lâh b›ndan Maliye evrak müdürü Tevfik Bey. Sultan Baye- Efendi’nin flâhidesi. Tarihler k›sm›. Yakd› âsâr›n› da can-› ehibba gibi âh Azm-i divan-› Huda eyleyene âsând›r 1296 Rebiyülâhir 7 (Nisan 1879). Enderun’dan mahrec Mustafa Nazif A¤a. Maliye evrak müdürü Tevfik Eylemifl ba¤-› fenâdan ne kadar istikrâh Bey’in k›z› Muhibbe Han›m. Batumzâde Ali Faik Efendi’nin 678 . N. Keçecizâde ‹zzet Kemal Efendi ibn Hac› Osman Efendi. 22) 1333 (1914). s. Nefis yaz› flâhide. Etraf› parmakl›kl›. med Efendi. 4. Se- nih Efendi meflhur flair olup kabri Çiçek- çi Camii hazîresindedir. ‹brahim A¤a Yolu zid-i Veli türbedar› Haf›zu’l-Kur’an Ah- üzerinde. Diyelim haflre kadar kang› birine eyvah Baksana gülfleni efkâr›n› k›ld› sûzân 1298 (1881). kas›nda ve fiehitlik Kap›s›’ndan 76 ad›m ileridedir. Burada bu aileye mensup befl han›m flâ- hidesi vard›r. Miralay el- hac Eyyüb Sabri Bey.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1249 Ramazan 9 (Ocak 1834). s. Mezar Kitâbeleri. Bu ailenin Kad›köy. 2 Rebiyülevvel. Son As›r Türk fiairleri s. 1285 (1868). 1240 (1824). matbu. Enderun’dan an› itmifldi ç›ra¤-› hass› Hâcegân zümresine mülhak idüb flâhenflâh 1318 (1900). Enderunî Vâs›f Efendi. Molla Dîvân›. a¤aca dayanm›flt›r. Sikkesi Enderunî Vâs›f düflmüfl. Lazistan Sanca¤› Arhavi Nahi- yesi eflraf›ndan tüccar Batumzâde Ali (Sicill-i Osmânî. 1283 Zilkade (Mart 1867). 1269 (1852). Ka- ‹ki cevherden ay›rd› bizi bir günde felek zasker mevkiinde camileri vard›r. (‹nal.

1325 (1907). Merhum Mustafa Ali Pafla’n›n suvaro¤lu. Tophane-i Âmire mer olup etraf› mermer korkulukludur. Etraf› dökme de- Rabia Han›m. fiem’i Molla’n›n Han›m’›n Hadice Sultan adl› k›z›n›n ve- Aksaray’da bir camii vard›r. s. “Sultan Abdulhamid Han-› sâni hazretlerinin 4. sandukas› som mer- 1322 (1904). (Ayfle Osmano¤lu. 679 . Saray-› Hümâyun hattab emini besi fludur: el-hac Yusuf Pertev Efendi’nin efli Emi- ne Sar›m Han›m. fii Fatih F›rkas› kumandan› Mustafa Remzi Pafla. Batumzâde Ali Faik Efendi bin Hac› Mustafa Efendi’nin kabirleri vard›r. mir parmakl›kl›. 1320 (1902). fat› üzerine Sultan Abdülhamit taraf›n- dar’da Toptafl› Camii hazîresindedir. fieh- 1326 (1908). 34-35. Kitâ- 1323 (1905). 1912 Balkan Harbi Hadimköy cephesi müda- makl›kl›d›r. Çok uzun kitâbe. k›z› müteveffa Hüsnü Pafla’n›n efli Ayfle Samiye Han›m. ikbali Fat›ma Han›m. As›rlar Boyunca ‹stanbul. meclis azas› Mirliva Mehmed Cevdet Pafla. s. Teftifl-i askerî komisyonu azas› Ferik ‹shak Cevdet Pafla’n›n k›z› Vasfiye 1346 fievval (Nisan 1927). çelenk kabartmal› ve dikilitafl gibi flâhide. Üsküdar Mezarl›klar› k›z› Makbule Han›m’›n ve. 1333 (1914). bu Mehmed Ferid Bey. Asakir-i fiaha- ne baytar› Miralay Hamid Bey. Bu yüksek flâhideyi ‹brahim A¤a Bulva- r›’ndan dahi görmek mümkündür. 1333 (1914). 234. set üzerinde olup etraf› demir par. fiubat 1324. dan yapt›r›lm›flt›r. Ba- bam Abdülhamid. Kabri Üskü. H. Sudûr-› azamdan fiem’i Molla torunu cinayet mahkemesi zab›t kâtibi fiiflli Etfal (Çocuk) Hastahanesi. 1346 fievval / 1928 Nisan”. Yan taraf›nda Kefelizâdeler’in sofas› var- d›r ki. Firdevs-afliyan Sultan Abdülhamid Han-› / sâni Hazretlerinin dördüncü ikbali Fat›ma Han›m.

28. Urfa 146. 3. Do¤umu: 1854. Dr. 182) Han›mefendi. 4. Çarda¤› and›ran türbesi. Etraf› demir parmakl›k ile Çanakkale çevrilmifl olup Sultan Abdülhamit’in Muharebeleri’nde dördüncü ikbali Fatma Han›m sofas›n›n Kolordu yan›ndad›r. Do¤umu 1316. Nasuhî Ataergin. Burada iki kabir vard›r: Kumandanl›¤› yapan Esat Pafla’n›n kabri. Sabuhi Ataergin. (Bkz. Do¤umu 1926.” (Sicill-i Osmânî. gin. 4. 1952 Mekteb-i Harbiye ders naz›rlar›ndan Yanya Müdafii ve Çanakkale Muharebe- leri’nde kolordu kumandan› Esat Pafla. 3. 1929 Mart 27. 1939 Orgeneral Yakub fievki Subafl›. Esat Pafla’n›n Çanakkale An›lar›. Bicandil Kalfa.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar ilerisinde ve fiehitlik Camii yolu üzerin- dedir. Zekâi Ataergin. ‹stiklal Harbi kumandanlar›ndand›r. fiehitlik Kap›s› Bestekâr Kanunî Hac› Arif Bey O¤ullar›: fiehitlik Kap›s›’ndan 20-25 ad›m ileride. 176. 1964. ‹nal. sa¤da ve yol kenar›ndad›r. 1975) 1928 A¤ustos 4. Türk Musikisi Ans. Mülâz›m-› ev- vel Kavakl› Ahmed Paflazâde Ahmed Bey. 1985. 1296 Kütahya) 1925 Lâhit. Bestekâr Kanunî Hac› 1/67 Hac› Arif Bey. 1. 1971. s. Uluçay. Do¤umu 1876. 1/78 Zeki Arif Ataer- Arif Bey o¤ullar› kabri. Sadi Ataergin. Padiflahlar›n Kad›nlar› ve Mutasarr›f› Süleyman Bey’in efli Hace Havva K›zlar›. 28. öl. 3/575 Ali Pafla. Ressam Hoca Ali R›za Bey’in o¤lu Yüksek Mimar Mehmed Na- s›r Çizen’in (1893-1973) kabri vard›r. Bestekâr Zeki Arif Ataergin. 1969 Huriye Seniye Ataergin. 1350 (1936). ‹stanbul. 1968. Demir parmakl›kl›. 1964. Y. Mabeyinci Mehmet Emin Bey. (Bkz. Hofl Sada s. “Vüzeradan Kütahyal› Hac› Ali Pafla kerimesi Sadr-› esbak Abdurrahman Pafla hemfliresi. Öztuna. Ç. 6. Cennetmekân Abdülhamid Han-› sâni Hazretlerinin Sarayl›lar›ndan 1930 Üsküdarî Ressam Ali R›za Bey (Hoca). ‹kbal Ataergin. 73) 680 . Yan›nda. 1. 12. Do¤umu 1310. 1984.

1195 fiaban 11 (A¤ustos 1781). Dikdörtgen prizmas› fleklinde (1900) Mehmed Zihni Efendi. 1220 Zilkade 18 (fiubat 1806). olup oniki m›srad›r ve: 1293 (1876). 1170 (1756). Sahhaf el-hac Mehmed Efendi. Ada . Belgrad Kalesi topçu binbafl›s› Ali A¤a ve o¤lu 1318 1085 (1674). Mektubî-i 1. Muzi- Göçüb Aflç› Ali A¤a fenâdan ka-i Hümâyun zabitan›ndan Ahmed En- Beka’da ana Firdevs ola ihsan ver Efendi’nin damad› Arabgirî Kola¤as› Abdülkadir Efendi. muhteflem flâhidesi. Rüstem Pafla câbîsi el-hac Mah- mud A¤a. Fesli ve arma kabartmal›. diye bafllamaktad›r. Kitâbesi alt› s›ra halinde haz›rlanm›fl 1246. Sarayl› Cihanflah Hafize Kad›n. 1196 (1782). 1. 1207 (1792). Ada C Bölümü’nde sadr-› ali Osman Efendizâde Ahmed Aflc›bafl› Ali A¤a’n›n Rüfldi Efendi.C Bölümü: 1282 fievval 9 (fiubat 1866). 53. Himmetî Efendizâdeler’in dad›s› Kad›köylü Zaim Mustafa A¤a’n›n efli Mahbube Kad›n. 1190 Safer (Mart 1776). bölük mütevellisi Bekir A¤a. Do¤umu tafl. 1195 (1781). 681 . Mihriban Sultan müezzin bafl›s› Osman Efendi. Üsküdar Mezarl›klar› Ressam Üsküdarl› Hoca Ali R›za’n›n aç›k türbesi.

Düflüb kürsii s›hhatden nizâm-› satr-› a’zâs› Ân›n islâh’› harf-i illeti çün oldu pek müflekkel 1329 Zilhicce 18 (Aral›k 1911). med Efendi. 119-120. Atâ Efendi Sofas› arkas›ndad›r. Habibi. 1160 (1747) Zaim Osman A¤a ve do¤um s›ra- s›nda vefat eden k›z› Fatma Han›m’›n 1959-1875 fieyh Ekmeleddin Efendi’nin ayak günefl flual› ve sark›tl› flâhidesi. fievket Rado. di’nin olup. o¤lu asakir-i süvari yüzbafl›l›¤›ndan emekli ve tarik-i R›faiyye’den fieyh Ah. Kâtipzâde Mustafa Efendi hatt› ile yaz›lm›flt›r. Haz. 682 . Süleyman Bey’in efli Çarpasl› Hasan A¤a’n›n k›z› Ayfle Han›m. Çabuk. seyin Çavufl. 1033 (1623) (Okunmaz halde) Ali. Ki ân›n rütbesine olmam›fld›r bir Dede vâs›l hum Mustafa Ferid Bey’in k›z› Asakir-i Muhakkak sülüs ve nesihin bâm cerhe eyledi ta’lik Osmaniyye kaimmekamlar›ndan Ahmed E¤er resm-i hurûf olduysa ol arfldan nâzil Rak›m Bey’in efli Ayfle Binnaz Han›m. 1179 (1765) El-hac Ahmed A¤a. ‹stanbul’da 10 adet çefl. Tuhfetül-Hattatîn. Yan›nda. 1128 (1716) tarihlidir. 3/209).D Bölümü: Efendi.s. Anberizâde (k. (1779). Bu tarihi utarid yazd› Âs›m safhai çerhe Ola Hattat ‹smail Zühdi’ye cinân menzil “Yâ Hû rical-i Kadiriyye ve Üveysiyye’den es-sey- yid efl-fleyh ‹brahim Ekmeleddin Edhem Efendi Kabrinin yan›nda üstad›. 1944 fiekerci Hasan Alptekin. Sütun flâhidenin yaz›s› nefistir.) postniflîni Dirigâ fenn-i hatt›n fleyhi Zühdi gitdi dünyâdan efl-fleyh Ruflen Efendi’nin hafidesi mer. Miyân-i hâbenâ-gân kubûre olucak dâhil l›kl›.V. 1193 Osmânî. Hat ve Hattatîn.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1311 (1893). 1181 Receb 26 (Aral›k 1767) Hâzâ kabri efl- 1047 (1637) Ruznameci ‹brahim Efendi (Sicill-i fleyh el-hac ‹brahim Efendi. 338. Hazreti Hüdâyî (k. 1/102). Etraf› par- makl›kl›. 134) 1944 fiekerci Hasan Alptekin Efendi’nin efli fierife Alptekin. M›z›ka-i Hümâ. 1129 (1717) Küçük flâhide. Siyeh câme giyüb hâme-i devât oldu dehen-beste yun yüzbafl›s› Çerkes Mehmed Cafer Bey. s. Emr-i emir-i miran-› deryadan Lâ- mesi vard›. Do¤umu 1892. Küçük Çelebi- 1321 (1903). (Ayvansarayî. fiâhidesi üzerindeki fliir. F. Miskin Dede. Üsküdar’›n en meflhur flekercisi idi.” ‹mam Dervifl Ali Efendi’n›n kabri vard›r Veladetleri: 1285 (1868) ki. Etraf› muhkem demir parmak. taraf›nda. 1179 (1765) Miskinler Tekkesi Çeflmesi sa¤›. Kitâbe fludur: 1328 Cemaziyelâhir (Haziran 1910). 1144 (1731) Hattat ‹smail Zühdü Efendi. Kabri. 311) fieyh Kalyoncu el-hac ‹brahim Efendi’nin efli Saliha Kad›n. 99. Derin. Miskinler Tekkesi civar›ndad›r. Sinn-i âlileri: 63 ‹rtihali: 1348 Marmara sur kap›lar›ndan Ah›rkap›s› ki- tâbesi ‹smail Zühdü Efendi’nindir. 1013 (1604) Hekim Hasan. Periflân oldu evrâk› gibi efkâr-› ehl-i dil Mihâfetle olub manendei nâl kalem cismi 1348 (1929).s. 1178 (1764) Bosnevî Feyzullah A¤azâde Ali 1. (Müstakimzâde. Kadirî ve Üveysî Tarikat› bendelerinden Süleyman ‹zzettin Asaf 1176 (1762) Bosnevî Ali Bey. le Mehmed Paflazâde Salih Pafla’n›n dayesi varih. s. 1012 (1603) Dergâh-› Ali Çavufllar›’ndan Hü. s.) Hazretlerinin kabri flerifleridir. Kafl›kc› fieyh Halim Efendi’nin Çeflme civar›ndad›r. Türk Hattatlar›. Ada . s. Toygar fleyhi Ahmed Efendi’nin zâde fieyhülislâm ‹smail As›m Efen- efli Fatma Han›m. Mecmua-y› Te. fiengül Dede. (Sicill-i Osmânî.

c›kzâde Ahmed Muhtar Efendi’nin o¤lu Müderrisîn-i kiramdan Mehmed Mes’ud 1190 (1776) Nurufer Han›m. Saat yaz›l› ye. (Sicill-i Osmânî. Üsküdar Mezarl›klar› 1184 Cemaziyelevvel (A¤ustos 1770). Uzun kitâbesin. 1199 (1784). cüsü E¤inli Hac› Mehmed A¤a. Ba¤- gâne taflt›r. Ha- bî-i sadr-› âli hulefas›ndan Cizye muha. 1201 gurre-i Muharrem (24 Ekim 1786). muhibb-i mad› Nakibü’l-eflraf R›za Efendizâde ulema el-hac Salih Efendi. 4/348) de kimin nesi oldu¤u yaz›l› de¤ildir. 22 Ramazan Saat 2. r› arkas›nda. Müderrisîn-i kiramdan es-seyyid el-hac Mehmed Hasib Efendi. 1191 (1777) Sadr-› esbak Hekimbafl›zâde Ali 4/524) Pafla’n›n bafl çuhadar› el-hac ‹brahim A¤a. Eski ‹brahima¤a Yolu. 1197 (1783) Niflanc› Abdullah Efendi’nin da- Asitane gümrü¤ü baflkâtibi. (Sicill-i Osmânî. Alaca Hamamc›s›. sebecisi fiami es-seyyid Hüseyin Efen- di’nin ye¤eni es-seyyid Hüseyin Efendi. vân-› Hümâyun’dan el-hac Musa Efendi ibn-i fieyh Hüseyinzâde. Niflanc› Ab- dullah Efendi. 25 (27 Nisan 1775) Mezarl›k duva. dad kap› kethüdas› ‹brahim Efendi’nin 683 . Mektu. Kafesî destarl›. 1201 (1786) Kafesî destarl›. Hâcegân-› Dî- 1190 (1776) fieyh el-hac Hüseyin A¤a. (Sicill-i Osmânî. 1184 fievval 12 (Ocak 1771) Kâtibî sikkeli. 1197 fievval (Eylül 1783) Bafl Yemifl gümrük- 1189 Sad. 1193 (1779) Kazanîzâde el-hac Mustafa A¤a. 1184 (1770) Dergâh-› ali Baruthane ustas› 2/397-398 R›za Efendi) Hasan A¤a. Sab›ka Selânik Kazas› Monla- 386) Amedci diye ünlü idi. Efendi (Sicill-i Osmânî. 1192 Zilhicce 5 (Aral›k 1778) Nefis yaz›. ce Hadice Hatun. 3/385.

Kafesî des- tarl›. Zerrinbafl. 1917’de yo- ‹kinci hazinedâr-› flahâne lun düzeltilmesi s›ras›nda buraya nakle- Ahmed Bey’in halilesi Dilnüvaz Hatun dildi. 3/595). 3/551. 6/418. Alo Pafla. Pafla’n›n sa¤ taraf›ndad›r. Uzunçarfl›l›. Son vazifesi matbah eminli¤i meyn muhasebecisi el-hac Osman Naim olan Küçük ‹brahim Efendi. 1211 (1796). 1/141) Çeflme arkas›nda ve Ali Hatun. Hâcegân-› Dîvân-› Hümâyundan 1207 Muharrem 29 (A¤ustos 1792). Küçük ‹brahim Efendi’nin o¤lu Dervifl Mustafa Efendi. i Osmânî. Halil Kapudan›n efli Hafize Ha. Efendi (Sicill-i Osmânî. (Sicill-i Os. Söz dinlemez hale geldi¤in- den serasker Küçük Hüseyin Pafla tara- 1206 Rebiyülâhir 4 (Kas›m 1791). 1215 Cemaziyelâhir (Ekim 1800). ‹smet-penah Mihriflah Sultan dad›s› Çeflmiafet Hatun. Kuru Osman Efendi’nin efli flehi- de Rukiye Han›m. Zevkine de¤mez cihân›n mihneti. Anadolu Kitâbeleri) 1207 (1792). Sahib Efendi (Sicill-i Osmânî. Sabah Gazetesi Yay. Bu fânide bulmad›m hiç rahat ‹htiyar itdim an›n çün rihleti 1213 Cemaziyelevvel 10 (20 Ekim 1798). trafo Sultan Abdülhamid Efendimiz’in hizas›nda ve köflede iken. (Cevdet Hane-i Hassa-i fiahane’den Seyyid Ah. Bafl›zâde Tersane-i Âmire emini Ömer tun. 1202 (1787). Sicill- med. Tafl› ve hatt› nefistir. Pafla’n›n Kütahya’da güzel bir ca- Üst yola yak›n bir yerdedir. 3/437). 684 . Alo Pafla’n›n 1213 (1798) tarihli flâhidesi. Karacaahmet Türbesi civar›nda.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar hemfliresi ve ‹bflir A¤a’n›n annesi Havva mânî. Kafesî destarl›. Tarihi. Kafesî Muhsinzâde Mühürdar› sab›ka Hara- destarl›. 1209 Safer 5 (Eylül 1794). Hâ- cegân-› divan-› hümâyundan Kahveci- 1205 (1790). Kimse gülmez kimse dahi gülmiye Kallavîli bafl flâhide. f›ndan tabanca ile öldürüldü. 1206 Safer (Ekim 1791). Kabri. mii vard›r.

(Sicill-i Osmânî. Emin Efendi. Âli kap›c›bafl›lar›ndan hâlâ hassa fiahin- cibafl› Mehmed Arif A¤a. Es’ad Bey. 1282 (1865). Hâcegân-› Dîvân-› Hümâ- sab›ka matbah emini Küçük ‹brahim yun’dan sab›ka Girit Defterdar› Meh- Efendi’nin damad› ‹bifl A¤a’n›n o¤lu med Rag›b Efendi. Esbak Rumeli valisi Koca Hakk› Pafla’n›n annesi Emi- 1228 (1813). Dergâh-› ali kap›c›bafl›lar›ndan 1251 (1835). Dergâh-› fierife Ümmülhayr Han›m. 1271 (1854). ‹smail Efendi’nin efli Cezbedil Naz›r› Abdullah Efendizâde Mehmed Han›m. Bey’in k›z› ve sadr-› Anadolu es-seyyid ‹brahim Beyefendi’nin efli hace Rukiyye 1240 fievval 13 (May›s 1825). 4/423 Kaymak Mustafa Pafla) 1244 (1828). (Sicill-i Osmânî. 1220 (1805). ye meflayihinden Müniba Beyefendi. Simkeflhane 1252 (1836). Mustafa Efendimiz’in ma’cuncusu el-ha- ce R›zayî Kad›n. 1245 (1829). Mes’ud Efendi ve annesi. gurre (fiubat 1809) fierife Hadice Derya Kaymak Mustafa Paflazâde ‹smail Han›m. fiahin Pafla’n›n ye¤eni el-hac 1222 Rebiyülevvel 3 (11 May›s 1807). 1221 Safer 8 (27 Nisan 1806). 1236 Muharrem 13 (Ekim 1820). Câbîzâde Mustafa A¤a-y› zat-› ke-i Mükerreme es-seyyid Mustafa Âliflan’›n zevcesi Ümmügülsüm Han›m. 685 . Bey. Kapudan-› 1224 M. Tarikat-i Aliyye-i Nakflibendiy- zâde esbak reisu’l-et›bba bâ paye-i Mek. 1228 (1813). 1249 Ramazan 7 (Ocak 1834). Lâhit ve ne- fis yaz›. ne Hatun. Sultan Ataullah Efendi. Erenköylü Ko- Han›m. Cennetmekân Nu’man Efendi. Mehterbafl› Ali A¤a. Tunusba¤›’nda bende-i Abdül- kadir el-hac fieyh Halil Efendi’nin k›z› 1228 Cemaziyelâhir (Haziran 1813). (Sicill-i Osmânî. Efli Tuliflems Han›m. Üsküdar Mezarl›klar› Reisu’l-et›bba Mustafa Mesut Efendi ve annesi fierife Hadice Han›m’›n flâhideleri. 1/143 ‹brahim camano¤lu Mehmed A¤a. 1/188) 2/360) 1228 Zilhicce 15 (Ekim 1813).

Y. Serasker Nam›k Pafla Hazîresi bah- 1295 (1878). fiura-y› Bahriye 686 . Hazine-i Hassa-i fiahane kuyudat kalemi müdürü rütbe-i ula ricalinden Ahmed Rag›b ibn Ra’fet Ma’il Bey. Telhis-i esbak-› flehir Memifl azas› Mehmed Re’fet Ma’il Bey. bu civarda bir de kuyu açt›rm›flt›r ki. Merhum Ahmed Muhtar Efen- di’nin k›z› ve Re’fet Ma’il Bey’in efli Lüt- fiye Han›m. Bey. Hazine-i Hassa-i fiahane muha. Fesli. Bahriye fleflhanesi kaim. Do¤umu Efendi (Sicill-i Osmânî. Kim Kimdi s. Sadrazamlar›n istek ka. 1261 (1845)’te Adile Sultan ile evlendi- rildi ve 1285 (1868) tarihinde de öldü. 1306 (1888). cill-i Osmânî. Öztuna. Demir parmakl›kl›. 1299 (1882). Hüseyin” diye yaz›l›d›r. 1298 Rebiyülevvel 4 (fiubat 1881). ce Han›m’›n kabri de yan›ndad›r. bugün de mev- cuttur. danlar. Sütun tafl yerde. 4/843 ‹brahim Ed- 1294 (1877). 199). Devletlu Kema- 1297 (1880). hem Pafla. 4/298). Etraf› parmakl›kl›. sebecisi Ataullah Efendi’nin efli Saliha Hesna Han›m. Telhis-i evvel el-hac Mehmed Memifl Efendi’nin o¤lu. s. Kitâ- besi 10 s›rad›r. 1320 (1902). Dîvân-› Hümâyun ve mektubî-i sadr-› (Gültekin Oransay. 774) Nefis hat Abdullah imza- l›d›r. 1326 (1908). Yan›nda gömülü bir tafl üzerinde. Nurikevser Han›m’dan Edhem Pafla ile bir k›z› olmufltur. Girid Def. Devletler ve Hane- makam› Salih Bey. (Si- Han›m’›n flâhidesi. Sütun flâhide. Hazine-i Hassa-i fiahane muhasebecisi Ataullah Efendi. 4/514) Efli Hadi. neti Meclisi ve muhacirîn komisyonu 1304 (1886). Osmanl› Devletinde ali kaleminden neflet ederek fiehrema. “Mabeyn-i Hümâyun Telhisbafl› el-hac 1298 Rebiülevvel 12 (fiubat 1881). sine bak›n›z. 1310 (1892). 21 yafl›nda vefat leddin Efendi Hazretlerinin lalas› Raif eden Paflazâde Mir Kâmil Bey. Annesinin kabrini yapt›rd›¤› s›rada Edhem Pafla. Mehmet Ali Pafla. (Sicill-i Osmânî. 1324 fievval 3 (20 Kas›m 1906). “Sadr-› esbak Mehmet Ali Pa- fla’n›n halilesi / Nurikevser Han›m’›n ruhi- Kaptan-› derya çün Fatiha” Bu yaz›n›n üzerinde dört Mehmet Ali Pafla’n›n m›sral› bir fliir vard›r. Muhteflem tafl ilk efli Nurikevser üzüm salk›ml› asma kabartmal›d›r. him Edhem Pafla’n›n annesi Fatma Ha- n›m. Mamuretü’l- Aziz’li (Elaz›¤) ve ‹mam Zeynelabidin neslinden Seyyid Mahmud Efendi. 1240 (1824).Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1289 (1872). Girid f›r- ¤›tlar›n› özetleyerek padiflaha sunan ka-i askeriyyesi kumandan› Ferik ‹bra- kimselere Telhisî denirdi. Kemaleddin terdar› Mehmed Rag›b Efendi’nin o¤lu Efendi Sultan Abdülmecit’in o¤lu idi.

yerde. Do¤umu 1870.” 1967 Ressam Fikret Mualla. 1967 Gazeteci As›m Us. Üç ‹stanbul (roman). Sokollu ahfad›n- dan merhum Hakk› Pafla’n›n k›z› Görice Mutasarr›f› fiükrü Pafla’n›n efli Rukiye Han›m. Musahibzâde Celal Bey’in efli Sarayl› Nikteristan Han›m. gerisindeki hazîre. (Si- “Ey yolcu. “Müfti-i Asr” Dürri Mehmed Efendi. su. 125) Mehmet Efendi’nin tay. Üsküdar Mezarl›klar› reisi ve Bahriye Mirlivas› Ahmed Rahmi Beyzâde Ferik Raflid Pafla. 1959 Temmuz 20.) ‹stable-i Âmire Naz›r› Hac› Edhem Efendi. 1956 Mithat Cemal Kuntay. Bestekâr Musahib fiakir A¤a ve di¤er baz› isimler yaz›l›d›r. ‹slâmbol Kad›s› ‹shak Efen- bi bir çok ünlü eserin yazar›d›r. Tafl›n arka taraf›nda “Musahibzâde Ailesi olarak. Do¤umu 1883. Do¤anc›lar Camii’nin ikinci bânisidir. Musahibzâde Celal Bey. Altun. Kitâbesi 12 m›srad›r. 1290 (1873). Türkün fiehnamesi (fli- ir). Nu’man Bey. ‹kisine bir Fatiha yeter. 1959 Haziran 2. Tarih K›sm› gömülü olanlar: Nu’man Beyefendi’nin k›z› sadr-› esbak mer- hum Hüseyin Paflazâde Haydar Bey’in efli fierife Nesibe Han›m. 1913 Musahibzâde Celal Bey’in k›z› Ganime Vildan. 1149 (1736). Osmanl› fieyhülislâmlar›. ve çukur bir mahalle toplanm›fl flâhideler: Mithat Cemal. fieyhülislâm Dürri 1945 Mithat Cemal Kuntay’›n efli Naile Kun. Sütun. Ayaktafl› üzüm salk›ml› asma ka- (biyografi). Kastamoni eflraf ve sab›k mebuslardan Salim Efen- dizâde Ahmed fiükrü Bey. bartmal›d›r. Nam›k Kemal (biyografi) gi. 1330 Teflrinievvel 5 (1912). (Bu bahse bak›n›z. D. Yan›nda. burada bir kar› koca ölümden sonra da cill-i Osmânî. dizâde Ahmed Muhtar Efendi’nin cari- ye-i menkuhas› Hace Esma Kad›n. Do¤umu 1324 (1906). Mehmed Akif 1210 (1795). Ayn› ka- bir. 1/327 Monlac›kzâde ‹shak Miskinler Tekkesi sol beraber yafl›yor Efendi). Do¤umu 1895. 1149 (1736) tarihli Miskinler Tekkesi Çeflmesi’nin sol ilerisinde flâhidesi. Do¤umu 1885. (A. Do¤umu 1903. s. 1349 Muharrem (Haziran 1930). üst yola çok yak›n bir 687 .

Sadr-› Ru. Kallâvîli muhteflem flâhide. fieyhülislâm-› esbak Dürrizâde Abdullah Efendi’nin o¤lu Mekke-i Mükerreme kad›s› Meh- 1226 (1811). 1943 y›l›nda doksan yafl›nda oldu¤u halde vefat etti. 4/348). s. (‹stanbul Ans. 688 . Efendi (Sicill-i Osmânî. Asakir-i flahane mirlivas› el-hac siyahî Ahmed Bey. 1292 (1875).” 1244 Ramazan 17 (Mart 1829). Mol- la kavuklu. 10/5494) 1289 (1872). med fierif Efendi’nin efli Naile Kad›n. (Sicill-i Osmânî. fieyhü- Efendi’nin flâhidesi. Kâtibî sik- keli. 1244 Cemaziyelevvel 23 (Aral›k 1828). 3/560. lislâm Dürrizâde Abdullah Efendi’nin efli Ayfle Zîba Kad›n. Rical-i Devlet-i Aliyye-i rütbe-i vâlâdan hâlâ Niflanc› Ahmed Nureddin Efendi. ilk spor ve beden e¤itimi hocas› olup bu hususta iki eser yazm›flt›r. Sütun flâhide. Haf›z Hüseyin Efendi. flâhidesi. 3/396) Kitabesi fludur: “Def’a-i sâniye meflîhat-i / ‹slâmiyye’den münfa- s›len veda’i /âlem-i fani ve azm-i beka-i / câvidâni iden Cennet-mekân / firdevs-afliyan merhum / ve ma¤furünleh Dürrizâde / es-seyyid Abdullah Efendi Hazretlerinin / ruh-› flerifleri çün el-Fati- ha. (Yaz› bu kadar- d›r. fieyhülislâm Dürrizâde Ab- dullah Efendi.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1242 Cemaziyelevvel 19 (19 Aral›k 1826). Emine Han›m. Merâ- k›d. (Sicill-i Osmânî. 1263 Rebiyülevvel 11 (27 fiubat 1847).) Sadrazam 1294 (1877). ‹stable-i âmire bafl kâtibi Hac› ‹brahim Efendi’nin efli Cemile Han›m. Maliyeden Ahmed Efendi’nin Ali Pafla’n›n efli Saray-› Hümâyun’dan ç›kma Fesler 1242 (1826) tarihli Han›m. Rumeli Kazaskeri meli ve reisü’l-ulema Mollac›kzâde ‹shak Ahmet Muhtar Efendi’nin o¤lu el-hac Ahmed Muhtar 1257 Rebiyülâhir 15 (Haziran 1841). ‹dmanc›lar Üstad› Ali Faik Üstünidman So- fas›: Miskinler Tekkesi mevkiinde ve meflhur ‹sa A¤a Çeflmesi’nin arkas›ndad›r. 1229 gurre-i M. (24 Aral›k 1813). Faik Bey. 36) Kitâbesi on m›srad›r. Büyük molla sar›kl›. 1291 (1874). Sadr-› azam Ali Pafla.

6/183) Düyûn-› umumiye muhasebecisi Mes’ud Bey’in haremi idmanlar üstad› Ali Faik Bey’in 1263 Rebiyülevvel 11 (27 fiubat 1847). ‹stable-i âmire baflkâtibi Hac› valideleri Lalidûr Han›m. Kafesî sikkeli Han›mefendi. Mes’ud Bey’in efli Hadice ‹sfen. Hazine-i Hü- 1318 Kanunisâni 18 (1902). Beyefendi’nin zevcesi Fat›ma Piyale Ka- d›n. Moral› ‹brahim Pafla’n›n efli ve Bahriye Ferikleri’nden Pirî Pafla’n›n k›z› Zehra 1238 Safer 5 (22 Ekim 1822). 1231 (1816). Üsküdar Mezarl›klar› 1301 (1883). Rical-i Devlet-i Aliyye’den ser 1333 (1915). çavuflan-› esbak. 4/517-518) Ali Faik Bey’in babas› idi. Cevdet Tarihi. Hâce- gân-› Dîvân-› Hümâyun’dan ‹brahim 1331 Kanunisâni (1915). Haremeyn muhase- rahim Pafla) becisi Osman Naimi Efendizâde. 4/571 1943 Ali Faik Üstünidman. ‹stable-i âmire baflkâtibi Hac› * * * ‹brahim Efendizâde Ahmet Efendi. 1305 (1887). Kesriyelizâde Nu’man diyar Han›m. Maliyeden Ahmed Müniba Efendi. (Sicill-i Osmânî. Mora Hanedan›’ndan ‹brahim hulefas›ndan es-seyyid Mehmed Es’ad Pafla’n›n k›z› Hoççan›m. 21 Ra. Nu’man Bey. 1215 Cim. (Sicill-i Osmânî. Sabah Gaze- tesi Yay. ve tu¤ra kabartmal›. fieyhülislâm Dürrizâde Abdullah Efendi’nin flâhidesi. k›n›z. Zerrinbafl sikkeli. 689 . Beyefendi’nin necl-i necibleri hâcegân-› Dîvân-› Hümâyun mektubî-i sadr-› âli Faik Bey’in efli. Bahriye Naz›r› mâyun a¤alar›ndan Hattat Ahmed. (Sicill-i Osmânî. 1/165 ‹b. Sofada sekiz sütun flâhide ve üç kitâbe vard›r. 1243 (1827). ‹brahim Efendi’nin k›z› miralay siyahî Ahmed Bey’in efli Hadice Fitnat Han›m. tarihine ba- Nefl’et Efendizâde Mehmed Mes’ud Bey.

Ço¤u ve kitabesi. Sikke Efendi. 1290 (1873). (Sicill-i Osmânî. ‹ki yüzünde de yaz› olan sütun flâhide. 1/314) idmanc›lar üstad› Ali Faik 1273 (1856). 690 . Kapua¤as› Mahmud A¤a Camii 1287 (1870). Tarikat-i aliyye-i Nakfliben- ‹dmanc›lar üstad› Ali Faik Bey Aile Sofas›. 1274 (1857).Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Hey meded bulunmad› emr-i iznin bir çaresi Âkibet bildim tekmil imifl me¤er kim va’desi Nice ruhanî ve cismanî tedbir etdiler Gelse Lokman bilenin dolmufl ecel peymânesi Lutf›n ile yâ Hüda k›l meskenim ba¤-› cinân Dâr-› dünyada gezerken gül gibi nazik tenim Ans›z›n ecel geldi ki. bakkalbafl› veya pazarc› esnaf›na aittir. kabartmal›. Hazine-i Hassa-i fiahane muha- imam› Hasan Efendi’nin efli Süleymani. Kethüda kalemi hulefas›n- dan ve Mabeyn-i Hümâyun Cenab-› fia- hane kâtiblerinden ve Meclis-i Vâlâ-y› Miskinler Tekkesi Ahkâm-› Adliyye âzas›ndan ‹brahim Ed- Çeflmesi arkas›nda hem Efendi. sebecisi Ata Efendi’nin o¤lu Hazine-i ye fieyhi Ali fiükrü Efendi’nin kay›n va. Bal›kpaza- Üstünidman’›n r›’nda ya¤c› hac› Ali A¤a. Nurifer Han›m. H›rka-i Saadet hadimlerinden Haftan A¤as› el-hac ‹brahim Kâmil 1291 Rebiyülâhir 18 (Haziran 1874). Celile ketebesinden Mehmed R›za Bey. vermedi emn ü amân. 1270 fi›n. 26 (1853). Rical-› Devlet-i Aliyye-i rütbe-i vâlâdan hâlâ Niflanc› merhum ve ma¤furunleh Ahmed Nureddin Efendi ruhiçün el-Fatiha. Bunun yan›nda kabir tafl› ve civar›nda 15 kadar flâhide vard›r. 1286 (1869). Alo Pafla yan›nda. lidesi Zeliha Han›m.

Hac› Zühdi Efendi de 14 Zilhicce 1304’te vefat ederek buraya gö- mülmüfltür. Cadde taraf›na bakan yüzü A- dedir. Devir Osmanl› Ulemas› 4-5 s. arka yüzü ise Çaylak Aile- lerinden anlafl›lmaktad›r. Etraf› aç›kt›r. Kitâbesi fiudur: si’ne aittir. 447) fla. 3/462 ‹zzet Ahmet Pafla. Vezir-i Pir-i mu’alla Aziz Pafla. Üsküdar Mezarl›klar› diyye ve Kadiriyye fukaras›ndan Hazine-i Süleyman Hilmi Efendi (Tunahan) Türbesi: Celile-i maliye tahsilât memuru Rical-i Devlet-i Aliyye’den es-seyyid Mehmed Yedi mermer üzerine oturtulmufl bir kubbeden Emin Efendi. 1336 Teflrinisâni 13 (1920). 1321 (1903). Ayasofya Cami-i flerifi kürsü fleyhi el-hac Ali Efendi’nin o¤lu Ziyaüd- din Efendi. Türbesi. Albayrak. 38 Asaf Süleyman) Büyük Mermer Kitabe-1: 1303 (1885). fiimdi. 1/435) ibarettir. Üsküdar’da Sul- tantepe’deki köflkünde vefat etti. Ön yüzünde yaz›l› olan 15 isimden baz›. Ferik Arif Pafla bin Mustafa Pafla. Son de Hüdavendigâr Valisi Ahmed ‹zzet Pa. Görice Sanca¤› mutasarr›f› olup devlete pek çok hizmetler veren Hüse- yin fiükrü Pafla. 16 Eylül 1293 Muharrem 24 (fiubat 1876). Kendisi Silistreli olup hadis ve f›k›h alimi idi. Saltanat-› Seniy- ye’nin Roma Sefiri Hüseyin Kâz›m Bey. Kitâbenin aln›nda: Sâhibu’l-hayratdan esbak Kapudan “Kayseri Sanca¤›’na tabi Tavlisun Karyesi ka- Müteveffa Devletlû Mehmed Ali Pafla’n›n dim hanedan›ndan Atefl Haf›z Mehmed Efen. Kudema-y› 1959 tarihinde K›s›kl›’da vefat etti. fiâhide yoktur. Kitâbe M›srîzâde imzal›d›r. Üst yola yak›n. s. Çok kullan›ld›¤› bilezi¤indeki ip iz. Süleyman Hilmi Mahdumu flehriyarî damad Edhem di ahfad›na mensub aile kabristan›d›r” diye ya. 691 . Tunahan Hazretleri Pafla’n›n hayrat›d›r. ‹zzet Pafla’n›n o¤ludur. (Sicill-i Osmânî. Bir kuyu. 1332 (1913). Miskinler Tekkesi av. Mezarl›k duvar› üzerinde olup vefat edenler alt lusunda idi. 1303. 1293. Kabri her vükela-y› fehamdan Koca Hakk› Paflazâ. Son As›r Türk fiairleri. alta yaz›lm›flt›r. 1/316) lar› flunlard›r: 1314 (1896). Öz- tuna. gün ziyaret edilmektedir. Sokollu evlâd›ndan ‹zzet Paflazâ- de Hakk› Pafla’n›n o¤lu Galib Bey’in efli Ayfle S›d›ka Han›m. z›l›d›r. 1325 (1907). s. öl. Halep Rüsûmât Naz›r› Hac› Zühdi Efen- di’nin k›z› ve Bab-› Vâlâ-y› Seraskeri jandarma dairesinden Hüsnü Bey’in efli Saide Han›m. Devletler ve Hanedanlar. tefl O¤lu Ailesi’ne. çeflmenin sol gerisin. 837) 1328 (1910). 1328 (1910). (‹nal. Demir parmakl›kl› büyük sofa. (S. (Sicill-i Osmânî. Y. (Sicill-i Osmânî.

s. med Tevfik Pafla. Leyle-i Kadir Pazartesi ge- cesi. 1818. Osmanl› Müellif- leri. Ferikandan Mustafa Hilmi Pa. Ali Befle’nin siyaseten katledil- di¤i anlafl›lmaktad›r. Eserleri vard›r. Atefl o¤lu fieyh Mehmed Efendi’nin o¤lu Ferik Mustafa 1232 (1816). Menemenlizâde Osman Bey. Mirliva Osman Pafla. 1311 (1893). “Tural hanedan-› kadiminden ve Atabey eflraf›n- dan Menemenlizâde aile kabristan›” 1330 (1911). Menemenlizâde Osman Bey’in Befle”nin di¤er kardefli Ahmed Bey’in o¤lu Meh- flâhidesi. Menemen- lizâde Mehmet Tahir Bey. 2/419) 1941 fiam Baflkonsolosu iken vazife bafl›nda vefat eden Necati Menemencio¤lu’nun ve babas› Tahir Bey merhumun kabirle- ridir. rumdad›r. Mehmed Tevfik Pafla’n›n k›z› Ayfle Han›m. M.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1293 (1876).” 1323 (1905). Vefat›. Dolama kavuklu 692 . 1307 (1889). Tahir. fiair ve yazar. Hemen yak›n›nda. Büyük Mermer Kitabe-2 1331 (1912). Kitâbenin arka yüzünde de 15 isim yaz›l› olup biri fludur: 1295 (1878). Kitâbede 12 isim yaz›l›d›r. Son As›r Türk fiair- leri. Atefl o¤lu fieyh Mehmed Efendi. Atefl O¤lu ‹smail Efendi’nin o¤- lu erkân-› harbiye mirlivas› Mehmed ‹z. hanedan›ndan Çaylak ve Uzun Mustafazâdeler’in ahfad ve mensûbîni aile kabristan›d›r. Atefl o¤lu ‹smail Efendi. 1306 (1888). Ferikandan Hilmi Pafla’n›n an- nesi Ayfle Han›m. Menemenlizâde Osman Bey’in kardefli Hamid Bey. (‹nal. “Siyaseten katl edilen Tulumbac› Ali 1290 (1873). Hilmi Pafla. 1284 (1867). 1228 (1813). Bunun üzerindeki kitâbe fludur: 1325 (1907). Bu büyük mermer kitabenin arka k›sm›nda gö- mülü olanlar: 1320 Zilkade 15 (13 fiubat 1903). Çaylak Ahmed A¤a. Etraf› duvarla çevrili olup içine girilmez du- zet Pafla. Baz›lar› flunlard›r: 1331 Temmuz 13 (1915). Maarif Nezareti Mekâtib-i Gay- r›müslim ve Ecnebiyye feriki dini bütün Kitâbenin aln›nda flunlar yaz›l›d›r: Mustafa Hilmi Pafla’n›n efli Behice Ha- n›m. 1232 (1816). “Kayseri Sanca¤›’na tabi Tavlasun Karyesi kadim fla’n›n hemfliresi Esma Han›m. Mehmed Tevfik Pafla’n›n efli ve amcazâdesi Hamide Han›m.

Denizbank’›n kurucusu Yusuf Ziya 1200 Receb 19 (May›s 1786). (16 A¤ustos 1328-1912)” Mustafa Pafla Tekkesi Camii hazîresin- dedir. s. Gidecek ahrete çaresi yok bay ü gedâ Nitekim bunda yatan zat kesirü’l-hasenat 1217 (1802).” fle. 1858’de “fiehiden vefat eden Saray-› Hümâyun a¤alar›n. Demir parmakl›kta levha: 1229 Zilhicce 9 (22 Kas›m 1814). Harb-i umumide 1250 C. 1339 Kanunievvel (1923). Kibar mü- “Serasker müsteflar› merhum fierafeddin Efendi ve derrisîn-i kiram zeviü’l-ihtiramdan fia- hazine-i hassa-i fiahane kuyûdât kalemi müdürü t›rzâde Mehmed Es’ad Efendi’nin efli Ay- merhum Rag›b Bey’in o¤lu Ahmed Hayrüddin Bey. Devletler ve Hanedanlar. 18x22 ad›m ebad›nda olup etraf›. Kibar-› müderrisîn-i ki- ramdan sadrazam müfettifli fiat›rzâde 1330 Ramazan 2 (15 A¤ustos 1912). fieyhülislâm Arif Efendi olup. 1201 (1786). fiair Nâbî kabri- ki bak mezar›m tafl›na / Nev civan-› nâmurad iken nin sa¤ gerisinde ve Nasuhî Efendi hazîresinin felek k›yd› bana / Rûz-› fleb âh eylesünler sakileyn hemen arkas›ndad›r. nam-› di¤er fiems-i Kamer Kad›n. Kad›asker Ali l›k üzerinde levha: Meflreb Efendiye damat olmufltur. Diger k›z› 1305 Emine Han›m. kesme tafl duvar ile çevrilmifltir. ‹çinde 1912-1853 Vahid Pafla. Kabri hazîrededir. Hazîre. fiat›rzâde el-hac Ahmed Efendi Hademe Mir Livas› Hac› Mehemmed Pafla merhumun kay›n validesi Ayfle Hatun. El-hac Ahmed A¤a.749) “Ahmet Efendi ‹stanbul’a gelip genel kültür Yine bu civarda bulunan di¤er flâhideler flun. fiat›rzâde Hazîresi: faat itmedi atu’van benim genç yafl›ma / Beni ev- lâd ü ›yal›mden ay›rd› bu felek / Yazd› hicr-i eftare Miskinler Tekkesi mevkiinde. O¤lu. Trabzonî reisü’l-kurra Semer- kandî Hasan Efendi’nin k›z› Saliha Ha- 1319 (1901). muharebat›n bütün safhalar›nda ve ‹stik. öldü. Öztuna. Üsküdar Mezarl›klar› flahidenin üzerinde flu kitabe yaz›l›d›r: 1. Lâhit. O¤lu müderrisînden lard›r: Mehmed Emin Efendi sadaret müftüsü olup su- dûrdan Ali Meflreb Efendi’ye damad olmufltur. med Es’ad Efendi. Ada . molla kavuklu. Büyük ‹brahim Bey familyas›ndan Seyfeddin Pafla. hocas› ve müderris oldu. (Y. al- çak. 1309 (1891). Telli 1226 Receb 20 (10 A¤ustos 1811). zâde Haf›zü’l-kurra el-hac Ahmed Efen- di (Sicill-i Osmânî. Parmak. 693 .E ve F Bölümleri: Âh kaza-y› nâgihanî götürdü bafl›m› / Rahm-› fle. fesli flâhide. Çekdi dünyadan elen vermedi dü çeflmi emelin Kald› ancak ifli Mevlâ-y› azimü’fl-flân’a 1225 Safer 7 (14 Mart 1810). yoldafl›m / Peynirci ‹bifl A¤a’n›n damad› Tulum- bac› Ali Befle. Trabzonî fiat›r- Önifl. gömülü olanlar flunlard›r: 1960-1893. fiat›rzâde Haf›- Dâr-› ukbâya heman gitti Mehmed Pafla zü’l-kurra Ahmed Efendi’nin efli Fatma 1319 Han›m.” vas› el-hac Mehmed Pafla’n›n k›z› Fatma Han›m. Edirnekap› d›fl›nda ve Bahir dan el-hac Besim A¤a. 1/269-270). Kabri. Fesli ve niflanl› flâhide: tun’un validesi Zeyneb Han›m. âhir 5 (9 Ekim 1834). Merhum fiat›rzâde Mehmed Emin Efen- lal Harbi’nde zafere kadar fedakârane pek di’nin o¤lu müderrisîn-i kiramdan Meh- çok hizmet veren Ahmed Necati Bey. Mehmed Emin Efendi. Molla sar›kl›. Fani dünyada saâdetle bin y›l yaflasa 1205 (1790). 1331 (1913). Hademe-i Hassa-i fiahane mirli. 1325 Haziran (1909).

Tafl iflçili¤i enfestir. fliir vard›r. 1295 (1878). 4/530). Sofan›n arkas›nda: 1273 Ramazan (Nisan 1857). Sene 1124 (Dîvân-› Nâbî. Meflhur fiair Nâbî Yusuf Efendi (Sicill-i Osmânî. 3/227) 1312 Muharrem 22 (26 Temmuz 1894). 36) 1240 (1824). fiair Nâbî’nin arkas›nda Ser- bostaniyan-› hazreti flehriyarî Osman A¤azâde Salih Sufyan Bey. Merâk›d. Trabzonlu tüccar-› hass Dünba- Meflreb Efendi torunu denmekle maruf yizâde Hüseyin A¤a. Kendisinin hayatta iken “zikr eyledi¤i” Farsça kitâbesi fludur: Hak Dost Çün ruh-› kemin-i Nâbî der lücce-i nur âmed Ez tenki ten varest ber dâr-› flürûr âmed Tahkik flinâsân-› ma’na-y› fluhûd u gayb Guftend pefl tarih Nâbî behûzur âmed. Merhum Nâbî Efendi ruhiçün el-Fatiha. fieyhü- lislâm-› esbak Arif Efendizâde Kazasker Mirahur-i evvel müteveffî S›dd›ki Bey’in necl-i necibi Çerkes Mehmet Hariciye Nezareti memurlar›ndan nü- Beyefendi’nin efli mûne-i ahlâk ve irfan Mehmed Adnan Mahbube Hatun’un Bey. (Sicill-i Osmânî. Kitâbesi fludur: 1124 (1712). 1/432) fiair Nâbî Kabri ve Çevresindeki fiâhideler: Beyefendi aile sofas›. s.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Bu merkad-i ma¤firet-meflhun / Adn-i afliyan He- kimzâde / Ali Pafla neslinden ve sab›ka / Ha’iz-i makam inka S›dk›zâde / Ahmed Reflit Efendi hafi- di / ve fieyhülislâm-› esbak / Arif Efendi’nin necl- i sa’idi / olub def’a-i salise Rumeli / sadaretinde ir- tihal-i dar-› na’im / iden Mehmed S›dd›ki Bey / Efendi’nin kabri flerifidir. Kitâbe M›srî imzal›d›r. fiat›rzâde Es’ad Efendi’nin o¤lu olub 1209 (1794). Molla sar›kl›. Bu yaz›n›n üstünde sekiz m›sral› bir nefis hatl› flâhidesi. Ayak tafl›nda alt› m›sral› bir fliir vard›r. (Sicill-i Osmânî. 694 . 1314 Muharrem 25 (Temmuz 1896). s. Kabri son sene- lerde yenilenmifltir. Mirahur-i evvel Mekke-i Mükerreme payeli Mehmed Çerkes Mehmet Emin Efendi. Molla sar›kl›. 117. Me- flahir-i ulema-y› ›zamdan fieyhülislâm-› esbak Arif Efendi’nin necl-i ekremleri kibar sudûr-› fehamdan S›dd›ki Bey mer- humun hafide ve kerimesi ve Darü’l-mu- allimat me’zunlar›ndan ve üçüncü rütbe- den fiefkat Niflan› sahibi ve Ceyb-i Hü- mâyun kâtiplerinden Tahsin Bey’in efli ve pek genç iken vefat eden Suad Ha- n›m.

1958 fiair Nâbî Efendi’nin solu. Üsküdar’da güzel Âli gediklilerinden Tokad Voyvodas› bir köflkü vard›r. Gurre. 695 . 7 (25 Nisan 1825). fieyh Nasuhî Efen. Do¤umu 1869. K›z› Ayfle dan el-hac Mehmed Efendi. Dergâh-› Temel. Kutbü’l-ârifîn efl-fleyh Nasuhî ne giden yol üzerinde. Güzel tafl ve yaz›. vel-i hazreti flehriyarî Çerkes Mehmed leri bendegân›ndan ve sahhaf esnaf›n. bir taflta. Han›m. Mirahur-› ev- Mehmed Nuri fiemseddin (k.. Mirahur-› evvel Fat›ma Han›m. Mehmed Beyefendi’nin ikinci kad›n›.. diye bafllayan kitâbe: Mirahur-› Evvel Mehmed Bey Sofas›: Trabzonî Nakibü’l-eflraf el-hac Sad›k Efendi’nin k›z› ve Alozâde el-hac Haflim Efendi’nin zevcesi 1202 (1787). de. “Bilürsün kimse bâki de¤il bu dâr-› dünyada” di evlâd›ndan efl-fleyh Ahmed Mehmed Ki- rameddin Efendi.s. betona gömülü Efendi Hazretlerinin valide-i muhtere. 1226 (1811) Za. nefis yaz›l› ve 14 m›sral› flâhide: 1352 Zilkade 18 (Mart 1934). “Sab›ka Mirahur-› evvel Çerkes mesi Afife Han›m. Çerkes Mehmed Bey. fiaban-› Velî bendegân›ndan Hazreti Nasuhî Dergâh›’nda vefat eden 1240 N. fieyh Nasuhî Efendi Hazîresi: Mirahur-› evvel Mehmed beyefendi sofas›n- dan biraz uzakta ve Melek Baba Türbesi- 1065 (1654). Ebu Bekir A¤a.. 1277 (1763).) Hazret. Çerkes Mehmed beyefendi sofas› önün- vifl Mehmed Efendi.. Bey’in efli Mahbube Hatun. Mirahur-› evvel tabib el-hac Raif Efendi’nin babas› Der. Yahya Efendi türbedar› el-hac 1221 (1806).” diye yaz›l›d›r. (Sicill-i Osmânî. fiair Nâbî Efendi’nin kabri ve flâhidesi. Kâtibî sikkeli.. Do¤umu 1274 (1857). Kâtibî. Amiral Vâs›f 1237 Receb 22 (Nisan 1822). 4/264) diye sona ermektedir. Üsküdar Mezarl›klar› 1301 (1883).

1214 (1799) ta- rihinde vefat eden Ayfle Han›m’a aittir. Kâtibî sik- keli. Yan›nda ayn› kitâbeyi havi iki k›z›n›n tafl› daha vard›r ki. 1292 gurre-i Safer (9 Mart 1875). Bolu Voyvodas› el-hac Ahmed Pa- fla’n›n hazinedar› el-hac ‹brahim A¤a’n›n ve Ahmed Pafla’n›n bir k›z›n›n daha kabirleri vard›r ki. Sikke- li dört köfle flâhide. (Eylül 1762). 1213 (1798). Nazikîzâde Hüseyin Hüsnü 1176 Safer 15. hali- flâhidesi. Varo¤lu Hasan Kapu- dan. Aflç›bafl› kebabc› Ali A¤a. 1304 (1886). Efendi’nin o¤lu Ali R›za Efendi’nin 1241 Muharrem 12 (A¤ustos 1825) .. 1140 (1727). 1143 (1730). Nazikîzâde Hüseyin Hüsnü Efendi aile kabris- tan›nda. Ada’da yol kenar›nda. 1218 (1803) tarihinde vefat eden kâtibî sikke- li. Kudema-y› Yahya bartmal›. Mehmed Evliya... Silâhflor-i Sekbanbafl› Üsküdarî el-hac Abdullah A¤a. Tatl›kuyu Camii imam› Meh- * * * med Said Efendi. Silâhdar-› flehriyarî Bosnevî el- Efendi’nin k›z› Fatma fiaziye Han›m ve hac Hüseyin A¤a. Sadr-› Âli Solak Efendi’nin efli Ayfle Aflk›niyaz Han›m’›n Ali A¤a. 2.. Hâzâ kabr-i Ali R›za Efendi Efendizâde Feyzullah Efendi. Nazikîzâde Hüseyin Hüsnü 1175 (1761). M›s›r kuzat›ndan Mehmed Efendi. Tarikat-i Kadiriyye fukara- fieyh Ahmet Nazikî s›ndan efl-fleyh es-seyyid Ahmed Baba. Pir-i salah-› ittisaf Efendi’nin annesi Hadice Han›m. 1/274) 1217 (1802). Bu tafllar›n karfl›s›nda fakat 2. Sikkeli. (Sicill-i Osmânî. ibni’fl-fleyh Ahmed Nazikî Efendi. 1211 fievval gurre (30 Mart 1797). Kurban bayram›nda vefat eden 1194 fi›n 29 (30 A¤ustos 1780). Ada Nazikî Efendi 1231 (1816). Nazikîzâde Hüseyin Hüsnü 1154 (1741). 1129 (1717).. Büyük sikkeli. hazreti flehriyarî Sa’atî el-hac Ali A¤a.. Sikke ka. Cidde Valisi hac› Ahmed Pa- fla’n›n k›z› Fatma Han›m. 1307 (1889). kabirleri vard›r.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Nazikî Efendi Sofas›: 1138 gurre-i Ramazan (3 May›s 1726). 1141 (1728). 1178 (1764). Melek Baba Türbesi yan›. Kütahyal› es-seyyid Basit krokide gösterilen 1 Nolu yerdedir. Mev- sofas›nda levî sikkeli. 1345 (1926). sab›ka Bolu Voyvodas› sâniye Cid- de valisi el-hac Ahmed Pafla’n›n ve. fesi Mehmed fiemseddin Efendi’nin efli 696 . Kâtibî sikkeli. yar›ya kadar topra¤a gömülüdür. Hasan Efendi.

Karacaahmet Mezarl›. Emir Sultan ahfad›ndan ve Hazi. Haseki Mustafa A¤a’n›n mektebi hacesi fieyhü’l-kurra Haf›z Çil Osman Efendi. da da eski yaz› ile yaz›lm›fl flu fliir bulunmak- ne-i Hassa müdürlerinden Mustafa Maz. Vefat›: 18 Zil. Eyledi fâni cihândan âh uzleti perver Han›m. 1327 Rebiyülevvel 6 (28 Mart 1909). Nasuhî Dergâh› fieyhi afl›k-› ehl-i beyt es-seyyid efl-fleyh Ahmedî Üsküdar Mutasarr›f› Hamdi Bey Sofas›: Mehmed Kerameddin Efendi. Nûfl idüb câm-› kazâdan flerbeti 1955 Mustafa Mazhar Bey’in efli. 1271 (1854). Sikkeli. flunlar yaz›lm›flt›r: “Amasya Mütesellimi Hac› Esat A¤a torunu Ahmet Bey ve efli Rukiye 1918-1894. 146) 1974-1885. * * * 1271 fiaban 19 (May›s 1855). Demir parmakl›k üzerindeki bir mermer levha- 1941-1847. 13 Nisan 1325 Bu sofan›n solunda bulunanlar: 1202 Rebiyülevvel 20 (Ocak 1788). 1352 (1933). Üsküdar Mezarl›klar› Naile Han›m.Vefat›: 21. 1895 1941-1881. Turgut Çeviker. Tarih-i veladetleri: 1274 (1857). Hamdi Bey’in neden dolay› flehit oldu¤u ö¤renilememifltir. Do¤. Mustafa Mazhar Bey’in k›z› Fatma Han›m’›n mahdumlar› Üsküdar Mutasarr›f› Hediye Han›m.2. Üç gün sonra meydana 1974-1903. Burada bir mermer kitabe üzerine yeni yaz› ile kade 1352 yevm-i Sal›. fieyh Kirameddin Efendi’nin o¤lu . ‹brat Albümü. Mustafa A¤a mektebi Üsküdar’da idi. Fatma Naz. lar›ndan Kastamonili el-hac Ahmed Hilmi Efendi. Sultanahmet’te Üçler Mahallesi sakinlerinden ve Ayasofya-i kebir hoca- 697 . Gedikpafla civar›nda Esiri Ke- mal Mahallesi imam› ve sahaflar fleyhi Abdülhalik Efendi. Kalmad› vaktim vasiyyet edeyim Verdi Hakk bana fiehadet Devleti 1973-1891. 1282 (1865). (Resmi için neddin Bey’in efli Zehra Mediha Han›m. ‹ki sütun flâhide üzerindeki kitabeler flunlard›r: ¤›’n›n duvarlar›n› büyük bir sab›rla flim- diki flekliyle yenilemifltir. Nasuhî ahfad›ndan fieyh Keramed- din o¤lu Nasuhîzâde Rükneddin Bey. s. Mustafa Mazhar Bey’in k›z› Rük. ‹stanbul 1991. tad›r: har Bey. Hamdi Bey ve ye¤eni Amasya eflraf›ndan emekli Komiser Nam›k Ye¤eno¤lu. Defterhane-i âmire kalemi ketebesinden Ahmed Sa- bit Efendi’nin o¤lu Dervifl Mustafa Sabit Efendi. Amasya eflraf›ndan Üsküdar mutasarr›f› * * * Hasan Beyzâde Üsküdar mutasarr›f-› Hamdi Bey Sofas›. Kelime- i Tevhid’den sonra. sâb›k› Hamdi Bey.1967” fiemseddin Nasuhîo¤lu. fieyh Kerameddin Efendi’nin o¤lu Alaeddin Bey. gelen 31 Vak’as› ile ilgili olabilir.

Bu zaman- Melek Baba Türbesi. Mabeyn-i Hümâyun Tulumbac› us. 1339 (1920). Sikkeli bafl tafl› üzerindeki kitâbe fludur: Sûzifl-i firâkât ile bir mürflid-i kâmil ercümend Eyledi nây gibi da¤-› sinesin delik delik Bahr-› vahdetde sidef saray nusret-i Hakk olub Sebhe dürr-i ricalullaha oldu münselik Göçdü iklim-i bekaya didi tarihin R›za Nakflibendî Halik-i râhda Abdü’l-Melek. la silindi¤inden yukar›daki kitâbe yaz›lm›flt›r. Bafl taraf›nda da ayn› kitâbe vard›r. Tulumba ve hortum kabartmal› Türbe içine konmufl 1125 (1713) tarihli tafl. dar Mutasarr›f-› sâb›k› merhum Hamdi Hayat› hakk›nda bir bilgimiz yoktur. tafl. Maden muta. zata Melek Baba diyor. sarr›f› Ahmed Muhtar Bey’in k›z› Üskü. 698 . Kutbü’l-ârifîn mevlâna aziz-i muhterem efl-fleyh Abdü’l-Melek en-Nakflibendî kuddise s›rruhu’l- Ehad Hazretleri 1117 (1705) 1330 Muharrem (Aral›k 1911). Türbe d›fl›nda hamzavî tafl üzerindeki kitâbe Mütercim As›m Efendi sofas›. Halk bu Bey’in halilesi Emine Nafia Han›m. talar›ndan Hocapaflal› Kalayc› Mehmed Usta’n›n o¤lu el-hac ‹smail Usta.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Melek Baba Türbesi: Mezarl›k fiefli¤i binas›ndan Yan›k Ömer Kap›- s›’na giden iki yolun birleflti¤i köflede olup et- raf› ve üstü demir parmakl›k ile çevrilmifltir. Mustafa Dede’ye aittir.

dört yolun birleflti¤i yerde ve fiehitlik kap›s›’na gi- den yolun sol köflesindedir. Kitâbe fludur: “Ve le ni’me dâru’l-müttekîn” Hâzâ kabrü fâz›lu’z-zeman ü vahid Üd-devran Mütercimu’l-Kamus Ül-Muhît ve’l-Burhanu’l-Kat›’ve mütercim Üs-Siyeri’l-Manzumeti’l Halebî ve flârih-i Manzumetü’l-Emâlî ve sahibu’t-tesânif Fi’l-fünûni’l-mütenevvia an vâlidünâ Ve ustadunâ Ebu’l-Kemal el-hac Es-seyyid Ahmed As›m el-Ayntabî me’mûrü Fî tahrir-i vekayiu’d-devleti’l-Mahmudiyeti’l 699 . Osmanl› Tarih Yazarlar›. Li rûhihî el-Fatiha. Efendi’nin muhteflem flâhidesi. Bura- daki flâhideler flunlard›r: 1235 Safer 9 (27 Kas›m 1819). Göçüb Hac› Mehmed Arif a’ni cây-› kesretden Son As›r Türk fiairleri. 1151 (1738). s. buras› ile Yan›k Ömer Kap›s› aras›nda. s. Âmin. çok alçak bir duvar ile çevrilmifltir. Kitâbesi fludur: Kutbü’l-ârifîn mevlâna aziz-i muhterem efl-fleyh Hac› Mehmed Arif en-Nakflibendî kuddise s›rruhu’l-ali “Ve hüve’l-Gafûrü’r-Rahîm”/“Ve hüve’l-Afuv- Hazretleri vü’l-Kerîm” Kad intekale ilâ rahmeti rabbihi’r-Ra- 1145 (1732) hîm / Es-seyyid ‹smail Nevres ibnü’ / s-seyyid Ah- med As›m gafer-Allahü leh / ve ahsene ileyhi ve (Merâk›d. Tarik-i rah-› infa idi âhir itdi istihfa Babinger. Biraz ileride Melek Baba’n›n aç›k türbesi bulunmaktad›r. Merâk›d. s. Türbenin hemen yan›nda: Mütercim As›m 1153 (1740). 9x12 ad›m boyutlar›nda olan aile sofas›n›n et- raf›. 54) Nüzûl itdi seray-› vahdete ol vas›l-› Mevlâ ‹rifldi ravza-i ünse makam-› layemûtune 1235 Muharrem 10 (29 Ekim 1819). Fedaî bu du’a ile didi tarihimi ahbab Müderris iken 18 yafl›nda vefat etmifltir. Divitçilerli Resul Befle o¤lu el-hac Mehmed A¤a. Yan›k Ömer Kap›s›. Kan› ol nail-i kenz-i ma’arif arif-i dânâ Sene 1235 fî Safer 9 O kan-› dürr-i s›rr-i Nakflibend ü mahzen-i ma’na Rical-i gaybvefl çeflm-i cihandan eyledi gaybet (Sicill-i Osmânî. ‹brahim A¤a Yolu üzerindeki üçüncü kap›d›r. Hamzavî tafl. Müter- Veli fevt oldu sand› halk Hakk k›ld› an› ihyâ cim As›m Efendi’nin o¤lu ‹smail Nevres. 18) efâda sicale rahmetihi aleyh. Rahmet’ullahi aleyhi ilâ Yevmi’l-beka. Sab›k Kuflhane ustas› Halil A¤a. 369. Üsküdar Mezarl›klar› fludur: Osmaniye sab›ka. ‹nal. F. s. Mütercim As›m Efendi Aile Hazîresi: Mezarl›k ‹stasyon fiefli¤i’nden gelindi¤ine gö- re. fiâhide büyük molla sar›kl› olup Arapça kitâbesi nefis bir hat ile yaz›lm›flt›r. Harim-i dergehini ide yâ Rab Hac› Arif câ. 12-13. 3/283.

Hazîredeki flâhideler flunlard›r: “Ah Emine Han›m pek genc idi k›ld› behceti cilvegâh” 1257 (1841). Son As›r Bafl tafl›n›n sa¤ yan yüzüne 1259 tarihli yukar›- Türk fiairleri s. Burada 12 flâhide bulunmak- (22 Eylül 1846)’da vefat etmifltir.G Bölümü: 1261 (1845). 2/107) Hicri Efendi. “Ol Fat›ma Han›m pek genc idi k›ld› behceti cilvegâh” Harmanl›k Kap›s›’ndan fiehitli¤e giden yol ile Melek Baba Türbesi’nin üzerinde bulundu¤u yo- 1262 (1846). Enkaz› duruyor. 1259 Muharrem 25 (25 fiubat 1843). Hac› ‹brahim Refet Efendi’nin kabrine gömülmüfltür. Sene 1258 fî Zilhicce 25 Tarih-i veladeti: 1253 (1837). fiuara-y› benam ve ulema-y› 1259 M. Ekmekçibafl› Hazîresi: ma Han›m. Ra¤bet etmezdi cihana eyledi kat’i emel Ruhunu firdevsde gör bir melek tarih didi Müflarün’ileyh kalemen dahi haiz-i / iktidar bir ‹zz-ile Hamid Efendi arfl-› rahman› mahal dürri fazilet insan idi. Yap›. Hamid Efen. (Sicill-i Osmânî. Lâhit 1262 Zilkade 5 (25 Ekim 1846). Sol yüzüne de ayn› yaz› yaz›lm›flt›r. n›m. lu. ‹nal. (fiubat 1843). As›m Efendizâde Hamid Efen. 1262 N. selh riflan durumdad›r. Drama Naz›r› ‹smail A¤a’n›n efli olup genç yafl›nda vefat eden Fatma Ha- 1309 Muharrem 20 (26 A¤ustos 1891). (‹nal. 2 Ada . 1382) daki kitâbe yaz›lm›flt›r. 1257 1319 (1901). ADA n›m’›n ruhi çün / el-Fatiha. As›m Efendi merhumun / halile-i muhtereme- leri merhume / ve ma¤furun-leha Cen- net-mekân / firdevs. hem Sü- leyman Bey’in zevcesi. Kitâ. Ay›n. vefat›n›n 14 Cemaziyelâhir 1321 tarihin- besi fludur: de oldu¤unu belirtmifltir. Fakat tarihi 1286’d›r. Refet Efendi fiairdi. “‹stable-i âmire payeli- azam zevil-i ihtiramdan Bab-› ali Buharî-i lerden esbak Drama Naz›r› ‹smail A¤a” flerif karii hace ‹brahim Re’fet Efendi. tad›r. Ön yüzündeki nefis kabrinin bu sofada oldu¤u belirtilmifltir. Fesli. 2. biribirine ba¤layan k›sa yol üzerinde olup pe- di’nin efli Safiyye Han›m. yaz› 10 m›srad›r ve Hattat M›srî’nin eseridir. Âh kim göçdü yine bir seyyid-i vâlâ neseb 1325 fievval 15 (21 Kas›m 1907).Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1258 Zilhicce 25 (27 Ocak 1843). Lâhdinin yaln›z bafl taraf› kalm›fl olup üzerinde Merâk›d-› Mu’tebere-i Üsküdar adl› eserde. 1970’li y›llarda parçalanm›flt›r. lan aramada tafl›na rastlanmad›. Hicrî Efen- Ya’ni kim Hamid Efendi mazhar-› feyz-i ecel di. çok püsküllü fesi vard›r. Hemen sol taraf›nda ve yolun kenar›nda Yemiflçi Hasan Pafla’n›n lâhdi vard›r.afliyan / Kerime Ha. Hamid Efendi merhumun duh- ter-i pakizesi. di merhumun duhter-i pakizesi. Tarih beyti fludur: tab hanedan-› kadîminden ve Rumeli Beylerbeyi payelilerinden esbak Malatya Yazd› gözyafl›yla Lutfî cevher tarihini Mutasarr›f› Cenanizâde Mehmed Rasim Azm-i dâr-› Adn itdi Fat›ma Han›m heman Pafla. Kitabesi fludur: Bi’l-kemal As›m Efendizâde idi zât-› pâk Zahir idi s›rr› ebihi hemçu misl-i bî bedel Efaz›l-i ulemadan olup kuvve-i haf›za / ve istihra- Taat-› Bari’de geçürmüfl idi ömrün heman c› hayret bahfl-› ukûl / ve ale’l-husus ilm-i ke- Ravzas›n ide münevver Hazreti Hakk azze cel lâm’da / hace-i küll ü fuhul olan Süleymaniyeli / Zühd ü takva ile mevsuf-› fazl ü kemal idi ol Hicrî Efendi’nin kabri flerifleridir. Süleyman Bey’in efli Fat. Tarih m›sra› fludur: Cenaze ‹stasyon fiefli¤i binas›n›n arkas›nda. Lâhdin bu ta- 700 .

Efendi. Kavalal›’d›r. Sofan›n sa¤ taraf›nda ve he- men yan›nda. özenle korunmas› fl› ve 1246 (1830)’da Filibe Muhass›l› sonra la. Hâlâ ‹mam-› evvel-i flehriyarî Mehmed Said Efendi’nin efli Zeliha Ha- n›m. Mekkizâde fiey. fiâhidesi Kafesî destarl›d›r. Ekmekçibafl› Sofas› karfl›s›ndaki sokak. Hâcegân-› Dîvân-› hümayundan Mustafa A¤a. Habib Dede. 1309 fiaban (Mart 1892). Çukurhanda astar tüccar› el-hac Mehmed A¤a. (Sicill-i Os- Ön yüzündeki kitâbenin tarih beyti fludur: mânî. 1194 (1780). 1322 (1904). Nakflibendiyye ben- degân›ndan Etmekciler kethüdas› el-hac ‹brahim A¤azâde. Üsküdar Mezarl›klar› rihte onar›ld›¤› anlafl›lm›flt›r. 1290 (1873). Mustafa ve As›m Beyler olup mültezim (devle- te ait bir geliri götürü olarak üstüne al›p topla- yan) idiler. (Sicill-i Osmânî. Ekmekcibafl› el-hac ‹brahim A¤a’n›n k›z› Fatma Zekiye Han›m. nefis örneklerinden flanc›pafla kethüdas› Haytal› Mehmed olan bu flâhidelerin ‹smail A¤a. Ni. (fiubat 1844). 1277 (1860). 1288 (1871). 3/33) Cevher âsâ söyledim târih-i zîba Haf›zâ 1130 (1718). Eyyüb-i Ensarî Kad›s› ‹mam-› 701 . Niflanc› Mehmed Pafla’n›n Tuz. 4/213-214) hülislâm Mustafa As›m Efendi’dir. Tarikat-i aliyye-i Nakflibendiyye bendegân›ndan Etmekciler kethüdas› el- hac ‹brahim bin Ahmed A¤a. Drama Naz›r› ‹smail A¤a’n›n di- ¤er damad› fierif A¤ao¤lu Ahmed Nazif Bey. ‹lerleyerek Kap›c›ba. Drama Naz›r› oldu. ‘Eski Ekmekçibafl›’ ad›n› tafl›maktad›r. 1300 (1882). evvel Hazreti flehriyarî Mehmed Said Efendi’nin kabirleri vard›r. Hariciye odas› mektu- bî-i ser halifesi Mustafa Sabit Bey. 1260 Sad. Ayd›nl› Köyü’nde büyük bir camii gerekir. Burada ko- naklar› olmal›d›r. vard›r. Damad›. Ekmekcibafl› Merhum Hüseyin Hüsnü Efendi’nin k›z› ve Techizat-› As- kerî Nezareti muhasebe mümeyyizi el- hac R›za Bey’in efli hace Emine Perver Han›m. Kasr-› firdevs olsun ‹smail A¤a’ya bezm-i gâh Tafl iflçili¤inin Muharrem 1259 1145 (1732). O¤ullar›. 1195 (1781).

702 . Defter. Hazine-i Hassa a¤alar›ndan Cündi Gürcü Mustafa A¤a. Büyük Nakflibendî (k. Muhaddisîn-i kiramdan ve mü. önyüzü düz büyük bir ka- vu¤u vard›r. Enderun-› Hassa kilera- ¤as› Feyzullah A¤a. 1217 Ramazan 2(Aral›k 1802). âde a¤alar›ndan kilercibafl› Karayakal› Mehmed A¤a. Kâtibî. a¤alar›ndan Ni¤deli Osman A¤a. Rebiyülâhir. Ek- 1200 B. 1189 (1775). 3/537). 1329 (1911) Yanya eflraf›ndan Koca Arslan Pafla sülâlesinden Murtaza Bey’in k›z› 1203 (1788). Büyük uzun kavuklu. D- E noktalar› aras›nda. Büyük düz yüzlü kavuklu. 1252 Rebiyülâhir (Temmuz 1836). Enderun-› Hü- mâyun’dan rikabdar-› hazreti flehriyarî 1195 Receb 7 (Haziran 1781). Kâtibî. 1217 (1802). Hazretleri. Kafesî destarl›.s. Kâtibî. Ketebe. 1229 (1814). Eyüp Mihriflah Va- Havva Hatun. Dr. Kafesî destarl›. kâti. Fesli.) Hazretlerinin asita. Enderundan hazinedarbafl› 1182 (1768)..Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1164 (1750). Faz›la Han›m. Kutbü’l-ârifîn gav. Hüdâyî Efendi (k. Hala Sultan aliyyetü’fl- flan kethüdas› iken vefat eden Dergâh-› 1244 Muharrem 15 (Temmuz 1828). Emsalsiz hat. ‹smail Besim Pafla. C-D noktalar› aras›ndad›r. Arkas› dilimli. uzun kavuklu. fessirîn-i azamdan fiafiî Müftüsü Attar- zâde es-seyyid Mehmed el-Hüsnü Efendi 1931 Prof. ne-i celilelerinde mütevelli vekili Molla ‹brahim Dede. Zerrinbafl. Enderun-› Hümâyun ha- ne-i hassadan Uzun Hüseyin A¤a. Rebiyülâhir. Sultan Ahmed imaretinde aflç›- bafl› Hac› Mustafa Efendi. mekçi sofas› arkas› biraz afla¤›da. 1176 (1762). ali Kap›c›bafl›lar›’ndan el-hac Osman Sadr-› esbak Laz Ahmed Pafla’n›n ye¤eni A¤a. Yan›nda babas› Meh.. Hâ- lâ Darü’s-saâdetü’fl-flerife A¤as› Halil Pa- 1168 (1754). 1217 Safer 1 (Nisan 1802). “Rah-› Hakk’a yüz çevirdi hace Hüseyin A¤a” bi Ali Efendi (Sicill-i Osmânî. ye¤eni sab›kan piyade mukabelecisi Vi- sali Ahmed Efendi (Sicill-i Osmânî. hane-i Âmire kisedar› Himmetî Hüseyin Efendi. Enderun-› Hümâyundan hane-i seferli a¤alar›ndan berber Haf›z Mustafa 1258 (1842). 1223 Ramazan 7 (Ekim 1808). (Sicill-i Osmânî.s. Hassa Odabafl›s› Hac› Ali A¤a. Dilpezir Han›m 1260. Mehmed Enis Bey. Bezirgânbafl› efli flal› Bilâl A¤a (Kabri. tan Abdülkadir Geylanî neslinden Haf›- zü’l-Kur’an el-hac es-seyyid Mahmud 1207 Muharrem 13 (A¤ustos 1797). Beyefendi. Hane-i . 3/424). Babü’s-sa- 2/280 Hatti Mustafa Efendi). Silâh- sü’l-vâs›lîn efl-fleyh es-seyyid Mahmud dar-i hazreti flehriyarî Mehmed A¤a.. 1195 (1780). Hamzavî tafl. 1220 Zilkade 26 (fiubat 1806). Hazreti fieyh Sul- A¤a. gulâm› hazine-i hümayun a¤avat›ndan çukadar-› hazreti flehriyarî ‹dris A¤a. 1217 Rebiyülevvel 1 (Temmuz 1802). ser bevvabin-i dergâh-› mu’alla Ahmed med A¤a 1170 (1756).. 15 (May›s 1786). Zerrinbafl. Yan›nda Bezirgânbafl› lide Sultan’›n Türbesi hazîresindedir) Hac› Hüseyin A¤a’n›n gömülü tafl› var. Altunizâde Sofas›: 1206 (1791). 1199 (1785). Kâtibî. Kâtibî.) Rebiülevvel.. Enderun-› hümayundan hane-i hassa 1178 (1764). Efli. ‹zzet Paflal› Cündi Selim A¤a. Kâtibî.. Sab›ka hassa odabafl›s›: Mehmed R›f’at M›srî. Hatti Efendi’nin Zeytunî Ömer A¤a.

2. Semerkandl› idi. Üsküdar Mezarl›klar› 1275 (1858). tafa Vâs›f Bey. 1935-1872. 7 (fiubat 1868). Üsküdar bidayet mahkemesi azas›ndan el-hac Bekir Sami Efendi’nin efli ‹brahim Edhem Efendi’nin k›z› Fat. fiehbender es-seyyid el-hac Ha- f›z Mahmud Efendi’nin efli nesl-i Hazreti Mevlâna’dan fierife Zekiye Han›m. Kudüs vali-i esba. Kitâbesi uzun olup tarih m›sra› fludur: Na’il-i s›rr-› beka Seyyid Mehmed-i Nakflibendî 1116 Hâcegân-› Nakflibendiyye’den Ebu Abdullah Mehemmed Efendi. 1320. Aflç›bafl› Ahmet A¤a. fiâhidesi çok nadirdir. Sofa burada son bulmak- tad›r. 4/204) Nakflibendî fieyh Mehmet Efendi’nin 1190 (1776). 1287 (1870). 1297 (1880).zâde Haf›z Ahmed Pafla’n›n o¤lu 1120 (1690) tarihli Dîvân-› Hümâyun evrak memuru Mus. 1102 (1690). Ahmet A¤a’n›n k›. Etraf› demir parmakl›k ile çevri- li türbe. 1308 (1890). 1316 (1898).. Tarikat-i aliyye-i Halidî meflayi- hinden salik-i rah-› fleriat vak›f-› esrar Mehmed Emin Vuslatî Efendi. Babü’s-saâde a¤alar›’ndan Ser 1116 (1704) tarihli Kilercibafl› el-hac Ahmet A¤a. (Sicill-i Osmânî. flâhidesi. fiehbender Mahmud Nakflibendî Efendi’nin o¤lu el- hac ‹brahim Edhem Efendi... 703 .. Öztuna. Nakflibendiyye’den Bekir Sami Efendi’nin annesi Ümmü Gülsüm Han›m. Ada ma Zehra Han›m. 1/135). flâhidesi. Efli Hace Hayriye Han›m.. G Bölümü’nde Aflç›bafl› 1318 Zilhicce (Mart 1901). Bestekâr Ali Rif’at Ça¤atay (Y. Kad›zâde Sofas›: Harmanl›k Kap›s› ile fiehitlik Camii aras›nda ve camiye giderken sa¤ tarafta ve Terkos Çefl- mesi’nin arkas›ndad›r.. Türk Musikisi Ans. 1116 (1704). Nakflibendiyye’den Bekir Sami Efendi. 1284 fievval.

bir tafl ve mükemmel bir hat. M›z›ka-i Hümâyun’dan Hümâyun Mirlivas› Osman Pafla’n›n k›z› Osman Pafla.. Üsküdar’da Selimiye Camii ilâ rahmeti Rabbi’ / l-gafur Kalyonlar / imam› ve F›st›kl› Mektebi muallimi üs- Baflhalifesi el-hac / Ömer Efendi’nin ru. 1266 gurre-i Safer (Aral›k 1849). Afganl› fieyh Ömer Efendi’nin Fenerbahçe Stadyumu el-hac / Ali Haydar Efendi’nin / ruhiçün yak›n›nda ve Ba¤dad Yolu üzerinde na. Küçük bir tafl olup fiehitlik Ca- mazgâh› ve çeflmesi vard›. Merhum ve ma¤fur / el-mahtac 1309 (1891). Enderun-› Hümayun’dan Lâle 1325 fievval 11 (Kas›m 1907).. 1208 (1793)..) ibn yun’dan mektubî-i sadr-› âli Hüsnü Bey. Hâcegân-› Dîvân-› Hümâ. es-seyyid Mustafa .. Ayfle Maide Han›m. Dilsizzâde el-hac Kocafesli Meh- let-i Aliyye’den Hüseyin Hüsnü Beyzâde med Fahreddin Efendi. mii önünde iken buraya getirilmifltir.. 1286 Rebiyülâhir 15 (25 Temmuz 1869). zâde sofas› yan›ndad›r. Kabir. Aziz-i muhte- rem Kad›zâde es-seyyid efl-fleyh Mehmed 1267 (1850). Kitâbesi fludur: Hayf kim Osman Pafla-y› mekârim meflrebin Bende-i Molla-y› Rum itmifl idi zaten Hüdâ Enderûn içre bulub neflv ü nemây› iktidar S›n›f-› musikada nakl itdi olup Mirlivâ “‹rciî” emrin teka’üdlük deminde gûfl idüb Eyledi Mevlâ yolunda Hakk diyüb can›n fedâ Atefl-i hasretle a¤latd› bütün ensâb›n› Ruhunu Kevserle koldursun Cenab-› Kibriya Katre-i rahmetle yaz tarih-i sal fevtini Oldu rihlet eyleyüb me’va Osman Pafla 1286 1301 (1883). Bu tafllar. ibn Abdurrah- 704 .. 1315 Safer 3 (4 Temmuz 1897). 1329 (1911).Yüzy›llar Boyunca Üsküdar zâde el-hac Abdullah Bey. Rical-i Dev. Hâcegân-› Dîvân-› Hümâyun’dan Ah- med Kâmil Beyefendi. M›z›ka-i Hümâyun mirlivas› 2. A-C Hüseyin Sabri Efendi. Fatiha. Ada G Bölümü’nde merhum Osman Pafla’n›n efli Ayfle S›d›- Muz›ka-y› ka Han›m. 1323 Zilhicce 19 (fiubat 1906). Kad›- Efendi. noktalar› aras›ndaki yolun takriben orta- s›nda ve yoldan 35 ad›m içeridedir. taz-› küll Ispartal› es-seyyid el-hac Haf›z hi çün / el-Fatiha / 1191.s. Nuri Behcetî en-Nakflibendî (k. Yan›nda fa Efendi’nin o¤lu Haf›z Mehmed Salih o¤lunun flâhidesi vard›r. Üstaz-› küll Ispartal› Haf›z Hü- seyin Sabri Efendi’nin damad› ve Seli- miye Camii imam-› sânisi Paflakap›s› da- hilinde Mülkiye Mektebi muallimi Haf›z ‹smail Hakk› Efendi 1305 (1887). Kad›zâde es-seyyid Hac› Musta. Fes- li flâhidesi Mevlevî sikke kabartmal›d›r. Selimiye Camii imam› Haf›z Fehmi Efendi’nin efli 1261 (1845). Ayn› tafl›n devam›. Emsalsiz güzel Haf›z Osman A¤a. 1191 (1777). fiehide Emine Afife Han›m.

Camii aras›ndaki yol üzerindedir. Sofa burada son bulmaktad›r. Kad›zâde Nuri Efendi’nin ‹flin garibi burada. yonlar bafl halifesi Topcubafl›zâde Meh- bani Kad›zâde aziz-i muhterem Mevlâna med Raflid Efendi (Sicill-i Osmânî. Divitçilerli Remilbafl› o¤lu el-hac Sadr-› esbak Ahmed Muhtar Paflazâde Mehmed A¤a. Ulema-y› muhaddisîn ve müelli- fîn Çank›r›l› Abdullah Sabri Efendizâde Mevlâna Sadreddin Efendi. Do¤umu 1296 (1880) Mustafa Pafla Sofas›: Kad›zâde Sofas› yan›ndad›r. Tarih k›sm› gömülü. Tire kazas› eflraf›ndan Alaybeyizâde el-hac Haf›z Mehmedi Efendi. s›nda. 1380 (1960). Dünya Harbi’nde Peyki fievket Kumandan›. 1270 Zilhicce 3 (A¤ustos 1854). bu yerin sat›n al›nd›¤›n› torunu Civan Feridun Pafla Camii imam gösteren bir levhan›n bulunmas›d›r. Gürcistan ümeras›ndan Hac› Hü. dan› ‹smail Hakk› Bey. Üsküdar Mezarl›klar› man ‹lmi Efendi. seyin Beyzâde Hac› Mehmed Tursun Bey. Aliyye-i Nakflibendiyye bendegân›ndan Hâcegân-› Dîvân-› Hümâyun’dan kal- Tarih k›sm› gömülü. Bölük kuman. Efendi yan›ndaki Kad›zâdeler’e ait 1333 Nisan 28 (1917). Harmanl›k kap›s› ile fiehitlik 1945 Enderunlu Hasan Tahsin Bey. Pafla. merhumun hafidi Enderun-› Hümâ- yun’dan mahrec Mehmed Reflid Bey ibn 1300 (1882). Bu büyük sofa. Hamzavî tafl. Rize eflraf›ndan Hac› Memifl Paflazâde Mes’ud fieyh Ali Haydar Bu bölge Enderunlular Mezarl›¤› diye bilinir. Mermer lâhit. en-Nakflibendî kudise s›rruhu’l-Celî Hazretlerinin damad-› mükerremleri ve 1299 (1881). tafa Pafla (Sicill-i Osmânî. A-B noktalar› ara- Etraf› demir parmakl›k ile çevrilmifltir. yaz› ve k›l›ç kabartmal›. Asakir-i bahriye Mirlivas› Mus- Mehmed Kâmil Bey. 1151 (1738). Mahmud Mehmed Pafla’n›n o¤lu Halil Muhtar Bey. Bahriye muhasebecisi Bahaed- din Efendi’nin hemfliresi Hadice Han›m. Tarikat-i 705 . 1300 (1882). es-seyyid efl-fleyh Mehmed Nuri Behcetî 2/355). ve hatibi es-seyyid ‹smail Hakk› Mahvî en-Nakflibendî. I. 1349 (1930). Kad›zâde Nuri Efendi’nin iki k›z›n›n ve dama. 1931 Tam köflede ve camiin yan taraf›ndad›r. Çürüksulu Sofas›: 1942 Celal Sahir Yaz›c›. Hazinü’l-kelâmü’r-Rab. 1338 Rebiyülevvel (Kas›m 1919). 4/484). Ahmed Cavid Pafla’n›n o¤lu De- niz albay› Cevat Toydemir. 1329 Cemaziyelâhir 22 (Haziran 1911). d›n›n flâhideleri de buradad›r. Asakir-i Bahriye Mirlivas› Mus- Basmac›lar Kethüdas› el-hac Abdi A¤a tafa Pafla’n›n annesi Hanife Han›m. Güzel 1342 (1923). flâhideler.

Karaca- ahmet Mezarl›¤›’nda. 3. 1943 Mes’ud Pafla’n›n efli Zekiye Teker. Vâlâ Nureddin Efendi’nin efli Fatma Meziyyet Han›mefendi’nin flâhidesi. Hazîredeki di¤er flâhideler flunlard›r: Son Harbiye Naz›r› General Ziya Kut. Ada’da ve L Bölü- mü’ndedir. Salacak’ta bugün de mevcut olan kona¤›nda vefat etmifltir. Çürüksulu Mahmut Pafla’n›n k›z›.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Çürüksulu Mahmut Pafla’n›n flâhidesi. Hicaz vali ve kumandan› Müflir Osman Pafla’n›n o¤lu ve Tercüman Mü- nir Pafla’n›n damad› ve son Harbiye Na- z›r› Ziya Kutnak (Pafla). 1936 Çürüksu ümeras›ndan Hac› Hüseyin Bey Tavdgiriye o¤lu Çürüksulu Ahmed Pafla Tavdgiriye. Do¤umu 1893. “Erkân› Harp Feriki âyândan Çürüksulu Mah. Do¤u- mu 1859. kabir tafl›. 1940 Ocak 1. 706 . Kitâbesi eski yaz› ile yaz›lm›flt›r. 1939 Tefl- rinievvel 21: 1358 Ramazan 8” diye yaz›l›d›r. Bu büyük sofan›n arkas›nda. etraf› demir par- makl›kl› bir lâhit üzerinde güzel bir yaz› ile. 1943 Mes’ud Pafla’n›n o¤lu Ali Teker. Do¤umu nak’›n 1940 tarihli mud Pafla’n›n kerimesi ve Vâlâ Nureddin Bey’in 1325 (1908). Kabri. Do¤umu 1862. 1350 Rebiyülevvel 14 (29 Temmuz 1931). Âyândan Erkân-› Harbiye Feriki Çürük- sulu Mahmud Pafla. 1931 Çürüksulu Mehmed Enver Bey. haremi Fat›ma Meziyyet Han›mefendi. Müflir Osman Pafla Çürüksulu ailesinden olup Mithat Pafla onun kumandanl›¤› s›ras›nda Ta- if Kalesi’nde bo¤durulmufltur.

.. Himmet Dede.. Turhan Valide Sultan’›n ma¤furünleh Kara Halil / Efendizâde el- düflmanlar›. L noktas›n›n biraz ilerisinde olup pe- riflan durumdad›r. (Merâk›d s. 3/513.... Sütun flâhide. Türbesi bahsine Efendi. adamlar›n› katlede. 17.. Bostan... Ada .. Kevakibizâde Ab- 1061 Ramazan 17 (3 Eylül 1651). Duhteri idi Kevakibzâde merhûmun ki.. Ramiz Pafla’n›n k›z› Çürüksulu Ah. 2156). Him- met Dede’nin biraz gerisindedir.. Do¤umu 1859. Fakat bu ifl haber al›nd›- ¤›ndan..H Bölümü: es-seyyid Ali Efendi’nin efli. yar›s› da ayak tafl› olmufltur. 1178 Z.. 1140 (1727). 1194 (1780). nefis yaz› kitâbesi fludur: Hâze’l-kabri’l-merhum el-muhtac ilâ rahmeti’lla- hi’l-kayyum / Veliyüddin ibnü’l-mevali el-mer- hum fleyh Mehemmed el-kevakibî / nevver-Allahu merkadehüma ve fî a’la gurefi’l-cinan erkadehüma / bi-hurmeti’l-Fatiha. Kösem Sultan öldürüldü. 1/266 ve 3/155 eski saraya sürmeyi... fiükrullah Mustafa Efendi) rek Sultan Mehmet’in kardefli Sultan Süleyman’› tahta ç›karmay› kararlaflt›r- d›lar. Kevakibi Aile Sofas›: Melek Baba Türbesi ile Yan›k Ömer Kap›s› aras›nda. Ahmet Molla Efendi.. eyledi azm-i beka 1953 Mes’ud Pafla’n›n k›z› Fatma Teker. Dan›flman Türkçesi... Mekke-i Mükerreme kazas› .. 707 . bak›n›z.. Söyledi Dervifl lisan bî riya tarihini Oldu ruhun Ayifle Monla Kad›n me’vây› makam Tarih yok.. hayf med Çürüksulu... Sab›ka c›bafl› Ali A¤a (Sicill-i Osmânî.. Mehmet’i öldürüp. Sultan hac Ahmed Molla / Efendi ruhiçün / El- IV. Bos- tanc›bafl› Ali A¤a’n›n da.. bul pâyesini ihrâz eden / merhum ve 5/2146. Turhan Sultan’› Fatiha. (Sicill-i Osmânî. Medine-i Münevvere kaz›s› olub / ‹stan- Naimâ Tarihi.. Hacce bi Ayifle Monla Kad›n ismet benâm .. Bir gece Ali A¤a.. Kabrini pür-nûr ide envâr-› rahmet subh ü flâm Yerde yatd›kca o gülbin böyle efsirde vücud 1955 Mes’ud Pafla’n›n k›z› Çürüksulu Meh. Kabir... saray›n bütün kap›lar›n› aç›k b›rakarak Turhan Sultan taraftarlar›n› yok ettirecekti. Sicill-i Os.. Üsküdar Mezarl›klar› 1952 Çürüksulu Osman Pafla’n›n o¤lu Meh. Medine-i Münevvere mânî. 2. vezirin önün- de boynu vuruldu. Bir sütunu dülbaki Efendi’nin o¤lu Mehmed Veli- uzunlamas›na keserek yar›s› bafl ve di¤er yüddin Efendi... Servi kabartmal› güzel tafl.. 4/612-613 ve 703 Kevakibizâde) kazas› Kara Halil Efendizâde el-hac 1156 (1743).. 10 (May›s 1765/). Safiyye Ha- n›m binti Kevakibizâde Veliyüddin 1052 (1642). yeniçerileri k›flk›rt›p. Bunlar›n bafl›nda bulunanlardan biri de Bostanc›bafl Ali A¤a idi... Muhteflem tafl nefis yaz›. 1156 med Pafla’n›n efli Vedia Han›m. Ola her bir goncasi s›hhatle ferhûnde müdâm med Bey’in k›z› Nadire Çürüksulu. 1159 (1746).

Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1239 (1824). fieyhü’l-kurra ‹smail Efendi. Sofa: tiha. Mekke-i Mükerreme kazas› fierif fiah› Ahmed fiah’›n validesi Saliha Ha- Efendizâde es-seyyid Ali Monla Efen. 1238 Receb 19 (20 Mart 1824). Sadrazam Rag›b Pafla’n›n peflkir zâde Mehmed Said Efendi Hazretlerinin a¤as› Abdullah A¤a. Harmanl›k kap›s› civar›nda 708 . tun. 1239 (Haziran 1824). Kevaki- bizâde Kona¤› bahsine bak›n›z. Hindistan 1164 (1750). / halifesi merhume ma¤furünleha / Ayi- fle Kad›n bint-i Abdullah ruhuna / el-Fa. 1165 (1751). 1182 (1768). diye bafllayan kitâbe sekiz m›sra olup ta- rih beyti fludur: 1145 Rebiyülâhir (Eylül-1732). 1177 kas›ndad›r. Kevakib’in kelime manas› y›ld›zlard›r. Hamzavî tafl. Büyük sikkeli. 1160 (1747). 14 L. Hocapafla’da de¤irmenci el-hac Yasin. * * * Sofada hamzavî bir tafl vard›r. 1190 (1776). fiehitlik Mes- cidi’nin hemen arkas›ndad›r. Kabasakal Mahallesi sakinlerin- A¤a’ya aittir. Sikkeli. Cebehane-i âmire oca- Ba paye-i Sadr-› Anadolu ¤›ndan Ser cebe-i sab›k Bozoklu el-hac Kad›askeri sab›ka Mustafa A¤a. Es-seyyid Kayseri kazas› Mustafa Efendi. El-hac fieyhzâde Burse- vî Mehmed Efendi. Sikkeli. Tarihi olmayan bu flâhide Bekir Mehmed A¤azâde Ali 1176 (1762). Kafesî destârl› flâhide: * * * Gitdi bir rükn-i rükunu devletin efsûs u hayf Hazreti Feyzi Efendi umde-i erbab-› câh 1141 (1728). Darü’s-saâde a¤as› et›bbas› Sü- leyman A¤a. el-Fatiha. 1192 (1778). Mihrapl› güzel tafl. Kitâbesi fludur: (Sicill-i Osmânî. Enderun-› Hümâyun a¤alar›n- Bilmez evvel halim benim ta dan bafl çavufllukdan ç›kma Silâhdar-› Gelmeyince bafl›na hazreti flehriyarî el-hac Hüseyin A¤a. fieyh Osman Efendi. ‹slâmbol Kad›s› Merhum ve ma¤furünleh 1200 (1785). 1177 (1763). Himmet Dede ar. Kudüs-i flerif monlas› Kevakibi / 1171 (1757). Yan›nda: di’nin o¤lu fieyh Mehmed Said Efendi. M›s›r kazas›ndan Mehmed Efen- di. Gazi Hasan Pafla’n›n sab›k silâh- El-Kevakibizâde Mehmed dar› olup genc yafl›nda vefat eden Gazi Raflid Efendi ruhiçün fiehid el-hac Hüseyin A¤a. Geldi bir m›sra’da menkutiyle tarihi ân›n Eyliye Feyzi Efendi genc-i Adn’i cilvegâh 1152 (1739). 1198 (1783). dan Mehmed fiah ibn Ahmed fiah. Bu iki kabir. Bakub çeflm-i ibret ile Bu mezar›m tafl›na 1179 (1765). Sikkeli. 4/41) fiâhide Mühürdar- Bosnevî Ahmed A¤a zâde sofas› önündedir. Sar›kl›. El-hac Kethüda Mehmed A¤a. Enderun-› Hümâyun a¤alar›n- 1171 (1757). 1163 (1749). den Sultan Mahmud Hazretlerinin fia- hincibafl›s› el-hac Süleyman A¤a. Ruhiçün el-Fatiha 1152 1182 (1768).

. dedir. Kitâbe bu kadard›r. 3/4). Divrikli Musa A¤a’n›n k›z› fieri- ka reisü’l-küttab es-seyyid Feyzullah fe Hadice Monla.. 1236 Ramazan 9 (Haziran 1821). Tevfik Pafla Sofas›: rahim’in o¤lu imifl. L den F ye do¤ru 30 ad›m gittikten 1203 (1788). Nefis hat. Periflanî sik- ke. Hofleda Kad›n. ‹smail Pafla ölünce efli. Üsküdar Mezarl›klar› iken buraya nakledilmifllerdir. 1215 (1800). Onun bir ad› da Bezmican olup alt›nc› ikbal oldu. Sab›. güzel piyano çal›yordu. L-K noktalar› aras›nda. Efendizâde müderrisîn-i kiramdan es- seyyid Mustafa Salim Efendi (Sicill-i Os. Ayasofya-i Kebir fleyhi Mardinli Seyyid Halil Efendi 1282 (1865). Kitâbesi fludur: 1227 (1812). fiakir Efendi Tevfik Pafla’n›n babas›d›r. Sultan Abdülmecit onunla tan›flmak istedi ve ilk görüflte âfl›k oldu. 23 (Temmuz 1792). Sab›ka Ser mânî. Hâzâ kabri el-merhum es-said tas› Kayserili Osman A¤a. Bu han›m M›s›r valisi Kavalal› Mehmet Ali Pafla’n›n o¤lu ‹smail Pafla’n›n evlâtl›¤› Bezmâra Kad›n idi. 709 . Cevher-i çeflmimle yazd›m fevtinin tarihini fiübhesiz Tevfik Pafla Adn’i meva eyledi 1282 Ressam Tevfik Pafla’n›n bir han›m yü- zünden çok s›k›nt› çekti¤i söylenir. (gömülü). efl-flehid es-seyyid el-hac Mehmed ib- nü’l-hac ‹brahim Seyyafzâde. Baflaflç›bafl› esbak Mehmed A¤a. Sikkeli. bölü¤ün us- 1195 (1781). Fakat bu han›m ismi aç›klanmayan bir pafla ile geyr›meflru bir hayata gidince Padiflah onu boflad›. Tafl› fesli ve silindiriktir. Bezmâra’y› yan›na alarak ‹stanbula geldi. L-F noktalar› aras›nda. Müezzin-i hazreti flehriyarî Hâcegân-› Dîvân-› Hümâyun’dan es-seyyid Meh- 1208 (1793). Kendisi fevkalâ- de güzeldi. Ressam Tevfik Pafla. 1206 Za. 1227 (1812). Ayr›ld›ktan sonra Ferik Ressam Tevfik Pafla ile evlendi. 1241 Ramazan 4 (12 Nisan 1826). sonra. Bezmâra çok iyi e¤itim görmüfl. Mehmet fiakir Efendi Cürm-i isyan›n tarik-i Hakk’da imha eyledi flâhideleri. Tevfik Pafla ressam olup kabri.. Sofada befl flâ- hide vard›r.. Saray geleneklerine ayk›r› olarak onunla evlendi. Mütekaid Mustafa Pafla’n›n ha. Kabri Feyzi Efendi civar›ndad›r. Cellat ‹b. Dergâh-› âlî Yeniçeri 44. Molla sar›kl›. dik olarak mezarl›k içine do¤ru 70 ad›m zinedar› Ali A¤a’n›n efli murad›na nail yüründü¤ünde karfl›m›za gelen duvar›n üzerin- olamayan Fatma Hatun. Hayf kim Tevfik Pafla azm-i ukbâ eyledi Namdafl-› Fahr-i âlem Cennet’i cây eyledi Bahr-i ‹slâma ferik itmifldi Han Abdülmecîd Sonra taltif ile gûsudâr-› flûra eyledi Ressam Tevfik Pafla ‹tdi bâb-› Hazreti Monla’ya âhir intisâb ve H›rka-bûfl sikke birer terk-i dünya eyledi (sa¤da) Sermüezzin Az vakitde çok salâh-hal kesb-i semin itdi. med fiakir Efendi ve k›z›..

Han›m üçüncü defa Bursa Evkaf Müdürü Uzun Ahmet Bey’le ev. Ç. tas›ndan biraz içeridedir.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Abdülmecit buna ses ç›karmad›. burada çok s›k›nt›l› bir hayat yafla- yarak öldü. Beylerbe- Yüzü. Mektubî-i vükela hulefas› hac› 710 . Beylerbeyi’nde sakin Mustafa Edhem Bey Sofas›: Bey’in torunu Ahmed Reflid Bey. biri de Naci- ye’dir. lefas›ndan Eyyüb Visali Efendi. Defterhane-i Âmire kalemi hu. Kad›nlar› ve K›zlar›. için 5. Defterhane ketebesinden Hattat Meh- med Kâmil R›f’at Efendi (Son Hattat. M›s›r Mollas› Tahir Efendi’nin k›z› Saadet Han›m. Lâhdi da¤›lm›flt›r. At›fzâde mühürdar› el-hac Haf›z samlar. 1310 Zilhicce (Haziran 1893). Fakat Edhem Bey’in o¤lu Abdurrahman Enver Sultan Abdülaziz tahta ç›k›nca Tevfik Beyefendi. N. Bezmâra Ka. ‹stanbul’a geldiler. Padiflahlar›n n›m flâhidesi daha vard›r. Asker Res. 1305 (1887). s. Ayak tafl› “‹ki kerime-i merhume firak›ndan iderdi her gece bir flaheserdir. Pafla bu dertten kurtulmak için Bezmâ.” 1288 (1871). 113. besinden Halil Nuri Efendi. Sofa. Mevkufat kalemi hulefas›ndan Divrikli Cevizlizâde el-hac ‹brahim 1281 (1864). Rical-i Devlet-i Aliyye’den el. fi›kk-› sâni defterdâr› Mustafa hac Edhem Bey’in efli Esma Han›m. 44-51. Beylerbeyi’nde lar’da yaz›l› de¤ildir. Beylerbeyi’nde sakin At›fzâde Çok güzel yaz›s› ve üslubu vard›. s. Mühürdarzâde Sofas›: ra’y› boflad›. 2/55. 1280 (1863). Mümeyyiz Hakk› Bey’in saide. Uluçay Harem Bey’in efli Ayfle Han›m. Ada bahsine bak›n›z. di’nin bafl çukedâr› Seyyid Mustafa A¤a.12 (Kas›m 1871). 1259 (1843). iyi bir e¤itim görmüfl olup vechen güzel bir adamd›. ‹smail Bey’in K›z› Ayfle Han›m. d›n. 1262 (1846). Fatma Han›m: hac ‹brahim Edhem Bey (Sicill-i Osmânî. Bir s›ra halinde dizilmifl bir hazîre olup K nok- lendi. Yan›nda üç ha- Hayat›n›n ‹ç Yüzü. rife Emine Han›m. s. 1304 (1886).) sam Tevfik Pafla. yi’nde. 1261 (1845). s. 32) Ahmed Efendi’nin k›z› ve M›s›r Mollas› esbak Mehmed Tahir Efendi’nin efli fie- 1237 (1821). 1295 (1878). Eâz›m-› rical-i Devlet-i Aliy- ye’den Dâr-› flûra-y› Askerî azas›ndan el. 1245 (1829). 146. Osmanl› Saray› ve Harem’in ‹ç 1275 gurre-i Receb (4 fiubat 1859). Ârif Bey. Müsteflar-› ecille-i Hazreti Ed- hem Bey’in k›z› Hadice Han›m. (Vahid Efendi Hassa feriki iken Bezmâray› gören Res. Süleyman Kâ- ni ‹rtem. flefika validesi fierife 1266 (1850). Mustafa Beyzâde Hâcegân-› Dîvân-› Hü- mâyun’dan el-hac es-seyyid Mehmed 1251 Zilkade (fiubat 1836).) Mühürdar el-hac Haf›z Ahmed Efen- di’nin o¤lu Masarifat muhasebecisi kete- 1253 (1837). 1/313-314). K›z› Cavidan Han›m’d›r. L noktas› civar›ndad›r. Nefis hat. Beylerbeyi’nde sakin el-hac Ha- f›z Ahmed Efendi’nin k›z› Mustafa (Sicill-i Osmânî. Pafla’y› azletti ve onlar› Bursa’ya sürdü. Bey’in o¤lu Arif Beyzâde Mustafa Reflid Bey. 1288 Receb. Defter-i Hassa kisedâr› Efen. 1245 (1829). Sikkeli. fi›kk-› sâni defterdar› el-hac Efendi’nin o¤lu Dervifl Mehmed Efendi. Ömer Vahid Efendi’nin mühürdar› el- hac Haf›z Ahmed Efendi. gündüz enin ve birinin Huriye nam›. ‹slimyeli.

Mezarl›k içindeki ba- rife Adviye Han›m. Her iki tarihçi de. Fesli. Halil ile beraber öldürüldüler. Kabri. Harmanl›k 1326 (1908). ler flunlard›r: med Reflad Efendi: 1128 (1716). Yaz›y› ünlü hattat Haf›z Osman’›n flakirtlerin- den Ni¤deli Yahya Efendi’den ö¤rendi ve ica- zet ald›. gövdesinin iri oluflu pecio¤lu. Yaya cirit atmada da ünlü olan Yakub Hindi. halterci (gürz kald›ran). Sa’deddin Süleyman Efendi. ok at›c›. (Befle. ‹smail ‹zzet Bey’in o¤lu es-seyyid islerinden biri idi. güreflçi. 479) man’daki medresesinde idi. Mecdi Mehmed Efendi. Bundan dolay› buraya Hint Mezarl›¤› da denir. Ayas Paflazâde Süleyman Bey’in let-i Aliyye’den Vefal›zâde Mustafa k›z› fierife Hadice Hatun.” söyledi¤ine göre. Nuhbetü’l-Asar. Ni¤de’nin Bor ‹lçesi’nde do¤- mufltur. Do¤umu 1274 Yakub Hindi. nedeniyle bir hindiye benzetildi¤inden. (Sicill-i Osmâ- Sa’da Bey ve efli Emine Sabire Han›m.K Bölümü: etmifltir. 4/97’de kabrinin. tarihinde vefat etti. Sicill-i mevaliden flehrî Emin Efendi’nin necl-i necibi ve Osmânî. Pafla manas›- Tam L noktas›ndad›r. 1196 (1781). Kevakibi Sofas› civar›nda Kendisi. ecille-i ricali derecesine varan ve 49 yafl›nda Do¤anc›lar Camii hazîresinde oldu¤unu vefat eden M. k›l›ç sallayan. Fatih’te Küçükkara. Tarihçi emekli binbafl› Kâmil Ke. fiâhide ve Sikke Mezarl›¤›: Edirne Saray› içindeki Cihannüma Kasr›’n›n 711 . 1143 (1730). Girit Vilâyeti defterdar› Mektebi arkas›ndaki Harmanl›k Mezar- ‹brahim Edhem Efendi. na gelirdi. gömülüdür. (Türk Dili ve Edebiyat› Ansiklopedisi fieyhülislâm Yahya Tevfik Efendi 1205 (1791) 7/169.) 1326 (1908). Mühürdarzâde Yahya Tevfik Harmanl›k Kap›s› civar›nda ve Harmanl›k Bey’in k›z› Mehmed Sad›k Bey’in efli fie. Ayas Paflazâde) 1343 (1924). Ahmet taraf›ndan ‘Hindi’ lâkab› tak›lm›fl- 1977 Tarih Yazar› Hayrullah Örs. Üsküdar Mezarl›klar› 1320 (1902). Sultan III. 1333 (1914). Selânik Defterdar› Rical-i Dev. Do¤umu 1294 (1877). Anado- “fieyhülislâm Yahya Tevfik Efendi ahfad›ndan lu kad›askeri olup faz›l ve flair idi. ADA içindeki ‘Hu’ yaz›s›n›n ona ait oldu¤unu beyan 3. yüzücü. Eyüp Sultan’da Yaz›l› Medrese kap›s› 3. Nevflehir kazas›ndan Ali Bey. Yusuf Befle. nî. Akte- pe. Her ikisi de bugün mevcut de¤ildir. 3/82 Süleyman Bey. Meh. Bu Musli. t›r. Burada baz› kabirler vard›r ki. z› tafllar gelifli güzel buraya at›lm›flt›r. kollar›n›n ve boynunun 1952 10 5. Halil Befle’nin o¤lu Musli. oradan getirilmifl olma- l›d›r. l›¤›’nda idi. bacaklar›n›n ince. Boyunun. Üsküdar’da faz›l›. Ada . Topkap› Saray›’nda Mehmed Reflad Bey. Patrona Halil isyan›nda eflkiya re- 1329 (1911). Yakub Hindî. uzun. 1192 (1778). Kabri. yaya ci- rit atan komple bir sporcu ve ayn› zamanda iyi * * * bir hattatt›. Patrona ‹syan› fihrist Musli Befle) Büyük Sofa: 1167 (1753). iyi bir binici. Abdülkadiro¤lu. Sab›k Nafia Nezareti müsteflar› Cemal Bey. ‹smail Beli¤. flâhidelerindeki kitâbe- 1325 Cemaziyelâhir (Temmuz 1907). s. Do¤umu1266. 1175 (1761). A. Haz. Tuh- fe’sinde. (M. Okulu’nun arkas›ndad›r. Reflad Efendi.

hac Mustafa A¤a. Fesli. fieyhülislâm Müftizâde Ah- z›r› Halil A¤a. ‹ranîler Mescidi’ne giden hazreti flehriyarî Seyyid Mehmed Arif. Medine-i Münev- o¤lu Seyyid Ahmed Aziz Bey. yefendi. Ada E Bölümü’ne bak›n›z. Ömer A¤a. (Sicill-i Osmânî. Osmanl› Hepsi. 4/417) 1194 (1780). s. Ah. Devleti’nde Spor. 3/384) 1259 (1843) Silâhdar el-hac Mehmed Emin A¤a’n›n o¤lu müderrisîn-i kiramdan 1184 Sad. Gazi Murad Pafla-y› atik Hazretlerinin hâlâ mütevellisi silâhflor-i Nefis yaz›lar. 160. Hazîre. Kâtibî. de Hâce-i Divan-› Hümâyun Mustafa Be- met’in be¤enisini kazanm›flt›r. Mehmed Esad Efendi Hazretlerinin zev- cesi Ayfle Adile Han›m. Tarih k›sm› gömülü. kam-› rikab Hüseyin A¤a. Gümrük emini el. Ankara 1995. yolun sa¤ bafl›ndad›r. z› Asakir-i Mansure alay› Emini. Abdülhay Beyefendi’nin efli Su- ad Kad›n. (Sicill-i Osmânî. Rikab-› Hümâ- yun kaimmakam› el-hac Hüseyin A¤azâ. Ayas Pafla kulu Ayaspafla. Nuhkuyusu Caddesi’nden ‹ranl›lar Mes- sol tarafta ve Seyyid Ahmet Deresi’ne giden cidi’ne giden asfalt yolun dirsek yapt›¤› yerde yolun sol taraf›ndad›r. Mustafa A¤azâde Tophane Na. 1206 Rebiyülevvel (Kas›m 1791). ¤u yaz›l›d›r. Hazîrede gömülü olanlar flunlard›r: 1182 (1768). Kabirler buradan getirilmifl- lerdir. Sütun flâhide. Ayfle Han›m. 1185 Safer 10 (25 May›s 1771). Molla sar›kl› 1179 (1765). Cemile Hatun. Hâlâ Sadr-› azam Seyyid 1171 fievval 3 (10 Haziran 1758). s. yefendi. Merâ- k›d. (Sicill-i Osmânî. 1181 (1767). 587. Habib Efendi. Rag›b Bey’in efli fierife Zübeyde Han›m. Mustafa A¤a Sofas›: fieyhülislâm Müftizâde Ahmet Efendi Sofas›: Harmanl›k Kap›s›’ndan mezarl›¤a girildi¤inde Sofa. 4/417) 1206 Rebiyülevvel (Kas›m 1791). 3/384) zâde Mehmed Abdülaziz Bey. (Sicill-i Osmânî. 1184 (1770). 515. ‹stanbul nî. 2/213-214) Üsküdar’da. Kethüday› kaimma- tesi ve perflembe günleri Okmeydan›’na gide. 2/296) med Efendi (Sicill-i Osmânî. Sadr-› ali iç çukadâr› fiahinzâde 1129 (1717) Hamzavî tafl. 2/213-214) 1928. vere kad›s› olup ‹stanbul payesiyle mü- kerrem olan Ali Paflazâde Abdullah Be- 1268 (1851). Gazi Murad Pafla-y› atik müte- vellisi es-seyyid Mehmed Arif Bey’in k›. 1188 Recep (Eylül 1774). 14) Devhatü’l-Meflayih s. (Sicill-i Osmânî. s. 1/272. Hüseyin kabrinin “Havuz Kap›s› Civar›nda” oldu- A¤a’n›n k›z› Nefise Han›m. Müderrisîn-i kiramdan Mehmed Abdülhay Beyefendi. pazar. Mustafa A¤a. ve sol tarafta olup bütün flâhideler yerdedir. (May›s 1770). Fesli. Vaziyet utanç vericidir. (Sicill-i Osmâ- rek ok atard›. Anadolu 712 . (Tuhfetü’l-Hattatîn. Ayas Pafla Vakf› mütevel- lisi seyyid Mehmed Abdülaziz’in ortanca 1185 (1771). 1264 (1848). ‹s- tanbul 1318. At›f Kahraman. Hat ve Hattatîn. Selâms›z Semti’nde oturur. 1188 (1774). (Sicill-i Osmânî. Dergâh-› Mehmed Pafla’n›n vekilharc› Hac› Mah- âli kap›c› bafl›lar›ndan Tayfur damad› mud A¤a. 111’de 1182 fiaban 22 (Ocak 1769). 7.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar tepesinden ciridini afl›rarak Sultan III. Aynü’l-hayat Kad›n. sütun flâhide. nefis tafl ve hatl›d›r. 1184 (1770). s. Abdülhay Beyefendi Sofas›: 1249 (1833).

flâhidesi. dervifl-nihad idi. Müftizâde ye- ¤eni es-seyyid fieyh Mehmed Efendi. salih abid idi. Hadîkatü’l- Cevâmi. 4/286-287) Sofan›n yan›na baz› tafllar at›lm›flt›r ki. O¤lu müderris Mehmed Reflid Efendi 1206’da vefat etmifltir. Kafesî destarl›. ¤ildi. flunlard›r: 1176 Cemaziyelevvel 5 (22 Kas›m 1762). Hâ- lâ ser Mimar-› Hassa el-hac Ahmed A¤a’n›n kar›ndafl› el-hac Süleyman A¤a. (Sicill-i Osmânî. Rizeli fiirin el-hac Ali Efendi. kiyye Kad›n. 1174 (1760). 4/270) 1158 “Neflr-i ulûm ve fünûn eylemifl her fen. yas› olmufltur. (Nisan 1745). 1227 fievval 27 (Kas›m 1812). Teklifsiz. Akran› münkariz ol. Hayf gitdi can gibi Seyyid Reflid 1206 Hayf ol Defter-i paye-i fl›kk-› sâni Hâcegân zümresinin fecri Mehmed fiehri Efendi 1212 Safer (A¤ustos 1797). evvel 15 (temmuz 1801). duktan sonra flâkirdleri Tatarc›kzâde ve Gelenbevî gibilerin arkas›n› alm›flt›r. 1194 (1780). Sâhibu’l-hayrat / Kal›nzâde mer- hum / el-hac Ahmed A¤a’n›n / ruhuna el-Fatiha. 15. (Merâk›d s. Çelebi Efendi’nin validesi el-hace Ru- dil. Tarih m›sra› fludur: de el-kad› be-asker-i Anadolu sab›ka mütevelli sene isna ve aflr ve miy’eteyn Vas›l-› der-i na’im oldu Mehmed fiehri (1212). Said. Üsküdar Mezarl›klar› Kad›askeri Mehmed Emin Efendi’nin Mehmet fiehri Efendi Sofas›: o¤lu müderris Reflid Efendi: 1158 Ra. Mute. Sark›tl› güzel tafl. Sahib-i âyâr Feridzâde Mehmed n’de mahir ve asr›nda bir faz›l ilim der. El-ulema es-sey- yid Mehemmed Efendi üfl-flehir Müftizâ. Sab›ka Gala- ta Kazas› ve ders-i âmm ‹brahim Efendi. Hâzâ kab- ri el-merhum Çehar›flenbeli (Çarflamba- l›) el-hac Mehmed Efendi el-kad›asker-i Anadolu. 11/205). Hâlâ Sadr›azam Seyyid Mehmed Pafla’n›n vekilharc› Hac› Mahmud Efendi. (Sicill-i Osmânî. Muas›r› meflahir-i ulema huzurunda flâkirdi makam›nda (bile) de. Yan›nda: Mehmet fiehrî Efendi’nin 1214 fiaban 18 (Ocak 1800). 1/259 Ahmed A¤a) 1190 (1776). Kal›nzâde el-hac 1158 tarihli Ahmed A¤a’n›n zevcesi Emetullah Hatun. 713 . 1216 R. 1197 Rebiyülevvel (fiubat 1783). 1175 fiaban 7 (Mart 1762). (Sicill-i Osmânî. 1242 Muharrem 27 (1 Eylül 1826). ‹nce sütun flâhide.

. Periflanî sikke. evvel 2 (Temmuz 1768). Safiyye Sultan Hasan A¤a. 1149 (1736). masrafi es-seyyid Mustafa Efendi. Enderunî Atefl Meh. Prof. Mehteran sikkesi. Maraflî Kassam Büyük Sofa: Efendizâde Halil. 1175 (1761). Günefl flual› ve sark›tl› flâhide üze- hane-i âmire kâtibi Mahmud A¤a. (Sicill-i Osmânî. 1232 Muharrem 7 (Kas›m 1816). Mehteran met-ârâ-y› cihân / Nâ-murâd-› ömr iken sikkeli. Hamzavî tafl. (fiubat-1733).Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1197 (1783). Babü’s-saâdetü’fl-flerife a¤as› muhase- becisi Ali Efendi. Safiyye Sultan kethüdas› duhteri / Ebru-y› is. Sofa: 3/377-378) 1200 (1785). ‹stanbul Bal›kpaza- 2/150) r›’nda kapan-› atik tüccarlar›ndan Tu- lumbac› el-hac Mehmed A¤a. * * * 1182 (1768). 21 (Nisan 1793). Hazine kâtibi Hac› Mehmed göçdü me’vâya 1336 fiubat 2 (1920). Bu sofan›n arkas›nda etraf› kal›n duvarla çev- rili büyük bir alan vard›r. Gümrük Emini Hasan A¤a. Maliye Naz›r› a’yândan ‹de firdevs-i a’lâda bi tevfik-i Hüda mesken Mustafa Na’il Bey ibn Mehmed Emin Vezir-i a’zam-› esbâk Amucazâde’ye elhak Efendi. Mehteran-› Hassa oca¤› A¤as› ol nûr-› seyyid / Rabia Han›m. Tophane-i âmire mektubcusu 1154 (1741) Hamzavî tafl›ndaki kitâbesi fludur: Mehmed Emin Efendi. 1137 Zilhicce 12 (A¤ustos 1725). Sadakat ile hidmet eyleyüb ber vech-i müstehin Berâ-y› istikamet kâmyâb oldu zeman›nda 1959 Tarihçi Ord. rine 10 m›sra yaz›lm›flt›r. ‹shak A¤a’n›n kap› çukedâr› 1173 Cim 15 (Ocak 1760).. Hamzavî tafl. Sab›ka mas- raf-› fiah-› Nigarî (resim yapan) el-hac 1182 R. Cebecibafl›s› el-hac Abdullah A¤a’n›n ehli Hadice Kad›n. fiehrizâde’nin k›z› Leb-i ihlas ile söyler Lebibâ sâl tarihin Mustafa Efendi’nin efli Rukiye Han›m. tebdil hasekisi ve bal›k. Zerrinbafl. 1210 (1795). Sab›ka. Nefis tafl. Ola yâ Rab Mehmed câygehi rahmete muhzin 1154 Tarih k›sm› gömülü. Hâlâ amedci ser halifesi olup sa- b›k At›fzâde mühürdâr› es-seyyid Dervifl Selime Han›m’a Mevlâ ide cinân› mekân Mehmed Kâmili Efendi. li. Kitâbesi 18 m›srad›r. Kemerli kap›s› elan 1207 fiin.. Günefl flual› ve sark›tl› gü- zel tafl.. Kitâbesi 18 m›srad›r. Hamzavî tafl. 1305 (1887). Tarih m›sra› fludur: 1210 (1795). 1145 (1732). Mehteran-› Hassa oca¤›ndan Mehteran- bafl› Ali A¤a. 1162 1213 (1798). Güzel sikke- Mustafa. mevcuttur. Ali A¤azâde ‹brahim A¤a. 1162 (1749). ‹slâmbolîzâde Ahmed A¤a.. Rukiyye Han›m. 1224 (1809). Büyükelçi Ali Muzaf- Olur gencine-i ihlas ârif kendüye me’men fer Göker.. Çelebi Efendi’nin annesi hâce med A¤a. Hâlâ Dergâh-› âli efli. (Sicill-i Osmânî. Mehmed fiehri Efendi’nin 1157 Safer 4 (Mart 1744). 1145 N. Nida-y› “‹rc›î”yi gûfl idüb teslim-i can itdi Hüma-y› rûh-› a’lâya vücude hâk olub medfen * * * 714 . Mustafa Pafla’n›n efli Selime Han›m.

1/128) A¤a’n›n efli Sarayl› Hafize Hatun. (Sicill-i Osmânî. 1193 Zilkade. ‹brahim Efendi’nin babas› Cezayir Pafla- s›’d›r. 2/347-348. (Sicill-i Osmânî1/335). Reisü’l-küttâb med Esad Efendi. Sab›ka Sadr-› Anadolu Paflazâde 1206 (1791). Feyzullah lah Efendi (Sicill-i Osmânî. 1173 (1759). Bazirganbafl›zâde Mehmed Emin ‹brahim Efendi (Sicill-i Osmânî. Mustafa Rasih Efendi. isü’l-küttab Mustafa Rasih Efendi. Ayak tafl› çiçek kabartmal›d›r. Halebü’fl-flehba kad›s› Kara da bulunan muhteflem flâhideler flunlard›r: Mustafa Efendi. Sab›ka Re- mad›. Ada . Sofa: 1986 Prof. 1193 (1779).L Bölümü: K›rflehri mutasarr›f› Mehmed Emin Pa- fla’n›n efli Hoflyar Han›m. 1187 fievval (Ocak 1774). Kendisi müderris ve molla ve 1135 1208 (1793). 1149 Muharreminde azl edildi. Do¤umu 1915. Mehmet Kaplan. Tarih-i Cevdet. Sab›ka ‹slâmbol Kad›s› Paflazâde damad› Yahya Efendi (Sicill-i Osmânî. 3. (Si- cill-i Osmânî. 2/389). (Sicill-i Osmânî. Harmanl›k kap›s› civar›nda. Sab›ka Selânik merhum Feyzullah Efendizâde kibar-müder. Sofa. Sab›ka ‹slâmbol Kad›s› Abdur- rahman Efendi’nin o¤lu es-seyyid Meh. fiehidlik Ca- mii’ne giden yol ile Seyyid Ahmet Deresi’ne Paflazâde ‹brahim Efendi Hazîresi: giden yolun birleflti¤i yerde ve Kâz›m Karabekir Aile Kabristan› ile Nuh Naci Yazgan abidevî Harmanl›k Kap›s›’ndan. Da. ‹stanbul Kad›s› Yahya Efendi’dir. 1214 (1799). Parmakl›kl›. Veda-i âlem-i fani iden Abdüla- ziz Efendi’nin o¤lu müderrisîn-i kiram- dan Mehmed Reflid Efendi (Sicill-i Os- mânî. fiehidlik Camii’ne kabristan›n›n hemen arkas›ndad›r. 4/642-643. 1153 (1740). 9 (18 Kas›m 1779). Servili tafl› nefis hatl›d›r. Sa- med Efendi. Sab›ka piraye-bahfl-› Sadr-› Rum 1243 fievval 18 (May›s 1828). Sadr-› Anadolu Paflazâde ‹brahim Efendi’nin k›z› Ayfle Han›m. 4/586). lâtif Bey’in kerimezâdesi Abdullah fiefik kerreme Mollas› oldu. Sikkeli. 715 . Nazif Efendi’nin kabri Eyüp’te Küçük Emir Efendi karfl›s›ndad›r. Edirneli Bekirzâde Ah. Daniflmend. kazas› Rasih Efendizâde Mehmed Nurul- risîn-i kiramdan Abdülaziz Efendi. Kronoloji. Efendi. 3/360-61 Abdül- velinde (Eylül 1730) ‹stanbul Kad›s› ve lâtif Bey). Sab›ka Mirahur-i evvel Abdül- (1722)’de M›s›r ve sonra Mekke-i Mü. Üsküdar Mezarl›klar› 1309 Zilkade (Haziran 1892). bah Gazetesi Nefl. 1170 (1756). Sab›ka ‹s- lâmbol Kad›s› Yahya Efendi’nin k›z› Hi- betullah Monla Han›m. 1148 (1735)’te Anadolu Kad›askeri ol- du. 1184 (1770). 4/641). do¤ru yüründü¤ünde. evvel 14 (Eylül 1803). oldukça ileride ve sol ta- raftaki Sar›ca Aile Kabristan› yan›ndad›r. 1143 Rebiyülev. 1218 C. 6/357). 4/36) 1186 fiaban (May›s 1772).

Osman Pafla’n›n valili¤i s›- ras›nda bo¤durulmufltur. Kitâbesi çok uzun- dur. fiakir Pafla. 4/863. mezar- si ve t›bbiyede ilk def’a tecrübî Fizyoloji. A¤a’n›n efli Afife Hatun. Bunlar›n yan›nda. Yan›na bir kabir yap›lmas› için. Ada’da meflhur Mimar Kemaleddin 1195 (1781). Kap›c›bafl›lar› sânisi Ali A¤a. Do¤umu 1316 fievval 3 (fiubat 1899). Pakidil Kalfa’n›n. Uzunçarfl›l›. fierbetcibafl› hac› Abdullah A¤a. Çavdaro¤lu. 3/337) Reisü’l-küttab Ra. sol taraftaki Nuh Naci Sofas›’n›n alt 1327 (1909). Tarih k›sm› gömülü. Sahib-i lutf-› enam idi. Kâtibî sikkeli. 1219 (1804). A¤a.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1165 (1751). “Gençli¤ine doy- mayan” 3. 14 Haziran 1328-12 Receb 1330 (Haziran 1912) (Sicill-i Osmânî. fiehid-i Kerbela bendesi Müflir Osman Nuri Pafla Sofas› ve Civar›: fieyh Muhtar Efendi. Harmanl›k Kap›s›’ndan. Eski Dahiliye Naz›r› 1936 Mimar Kemaleddin R. (Si. Meflhur Klod Bernard’›n talebe. s. 1190 (1776). fieyhül-harem el-Mekkî ve Hicaz Vali * * * ve kumandanl›¤› müfliran-› müflir-i ›’zamdan Yaver-i Ekrem el-hac Osman Nuri Pafla ve efli Fa- t›ma Han›m. fiehitlik Camii’ne do¤ru. 144) Mithat Pafla. ve 1966 Lamia Çürüksulu’nun (Do¤umu 1876) kabirleri vard›r. Alemi torunu genç müderris ‹b- rahim Nedim Efendi. Ser-saracî-i hassa el-hac Ali Bey’in aile sofas›. fiâhidesi sikkelidir. 1326 (1908). Genc Halil A¤a- tî Abdüflflekur Efendizâde Hâcegân-› zâde Galata voyvodas› Turunc Mustafa Hümâyun’dan Muhtar fiakir Efendi. Mehmet fierif 1877 (M. ¤›na yan›n› k›rm›fllard›r. 1243 (1827). Sütun tafl. Yavuz. 1175 (1761). Do¤umu teflem iki sütun flâhide görürüz. Osman 1848. Bunlar. cill-i Osmânî. A¤a’n›n e¤ri olan flâhidesi do¤rultulaca- sih Efendi’nin torunu idi. M›s›rçarfl›s› baharatç›s› Yedi Kardefller’in Hac› Halil o¤lu Dervifl Ali. ucundan 122 ad›m yüründükten sonra. 1179 (1765). 716 . Kafesî destarl›. l›k duvar›ndan 100 ad›m içeride yanyana muh- yi ihdas eden M. Mimar Kemaleddin). Mit- hat Pafla ve Taif Mahkumlar›. 1906 Çürüksulu Mahmud Pafla’n›n k›z› Fazilet Han›m’›n (Do¤umu 1901). Sab›ka mevkufa. Sayar. Nuri Pafla ile efli Fatma Han›m’a aittir.

yefendi’nin peder-i alileri E¤riboz eflraf-› fleden takriben 30-35 ad›m içeridedir. 3/146 fierif Pafla. Üsküdar Mezarl›klar› Sofa: * * * Harmanl›k Kap›s›’ndan. 606) 717 . Atabay-› hazre- ti flehriyarîden müflir devletlu Arif Pafla ve Hazine-i Hassa-i fiahane-i deavî veki. eski yaz›: “Emine Sultan bint-i Abdülaziz Han’›n zevc-i elem-didesi. fierif Paflazâde Süleyman fievket Bey’dir. 1311 fiubat 15 (1895). ‹hsan Raif Han›m. 4. Rakam yok. Trablusgarb valisi devletlu Ahmed Rasim Pafla hazretlerinin validesi ve Ha- c› Salih Efendi’nin k›z› Zübeyde han›m. E¤riboz eflraf›ndan Saruca Osman Murad Beyefendi’nin efli Tacü’l-muharrirat Rukiyye Han›mefendi. Karesi Meflahiri..M Bölümü: 1315 Zilkade 25 (Nisan 1898). Sofa: li atufetlu Raif Bey ve Hadaik-i fiahane müfettifli saâdetlu Reflid Pafla ve kurena. Y. 785. Öz- tuna. Bal›kesir Hanedan›ndan fierif Pafla- zâde Ahmed fiükrü Pafla’n›n mahdumu esbak Da- hiliye Naz›r› Mehmed fierif Çavdaro¤lu’nun ruhi çün lillâhi’l-Fatiha. hanedan›ndan Sarucazâde merhum Os- man Murad Beyefendi’nin ruh içün. 166 Emine Sultan. Son Sadrazamlar. (Hüveyla Coflkuntürk. Meflhur Adam- lar 4/1555) Gömülü. ‹smail Hakk›.. s. ADA 4.. s. 1874.. 1940 Ana yoldan 50 ad›m içeride sütun flâhi- de. Osman Pafla. Do¤umu 1849. 2/122 fierif Çavdaro¤lu. Ba- bas›. Do¤. fiehidlik Camii’ne gi. Ç. Devletler ve Hanedanlar s. Türk Dili ve Edebiyat› Ansiklopedisi. 223. Padiflahlar›n Kad›nlar› ve K›zlar›. 131. s. 1933 Müflir Arif Pafla Saruca. Osman Nuri Pafla’n›n 16 ad›m sa- ¤›.. fiehsuvaro¤lu. Ada . H. büyük sofa. Seyyid Ahmet Deresi’ne giden yol ile fiehitlik Cidde valisi y› Hazreti padiflahîden atufetlu Rag›b Be. Levha kitâbe. ‹nal. 1126 (1714). Çal›k el-hac Mehmed. Yanyal› birinci ferik Mehmed Vehip Pafla. Lâhit.. Mescidi’ne giden yolun birleflti¤i yerde ve kö. Hamzavî tafl. s. ‹hsan Raif Han›mefendi’nin ikinci efli idi. Mezarl›k duvar› ar- den yolun ortas›nda ve sol taraf›ndad›r. kas›nda.” Fecr-i Âti edebiyatç›s› fiahabeddin Süleyman Bey de (1885-1921 ‹sviçre) bu ailedendir. Uluçay. As›rlar Boyunca ‹stanbul. (‹brahim Alaeddin. Sicill-i Osmânî.

Z. flâhidesi. Yan yüzleri yok olmufl olup ayak tafl› servi kabartmal›d›r. Kitâbe- si çok uzun olup. 1135 tarihli Okuyub yazmada deflk eyler idi ana ricâl flâhidesi. Fazla büyük olmayan dikdörtgen prizmas› fleklinde mermer tafl. s. Gülzaman Kad›n’›n H. Hamzavî muhteflem tafl. Kethüda-i Kaya Sultan herkim bu vakfa ihanet ederse lanet-Ullah.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1066 (1655). (Sicill-i Osmânî. Lâhit. 1066 tarihli diye bafllamaktad›r. 3/73. ‹stan- bul’da. 1066” 1138 (1725). 16 m›sral› ki- tâbesinin baz› m›sralar› flunlard›r: Sab›ka âsâf-› devran Süleyman Pafla Götürüb sadre vezir eyledi Sultan Ahmed Ol Süleyman eline virildi nikin maksud Sadr-› devletde Süleymanl›k iderken nâgâh Eyledi div ecel mühr-i hayat›n nâbûd Sulb-› pâkinden o destûr mekârim-kâr›n Çün güher gülflen dehrinde t›fl-› mâûd Nam-› pâki gibi bu necl-i necabet âsâr›n Eylemifl Hazreti Hakk gül fa’alin Mahmud Tarih m›sra› fludur: Sahn-› Cennet ola yâ Rab makam-› Mahmud 1134 Süleyman Pafla. 718 . Çelikkol. Ondört s›ral› kitâbesinin baz› m›sralar› flunlard›r: Gamzekâr Kad›n idüb nakl-i saray-› ukbâ Harem-i padiflahi içre o kan-› ismet Gamzekâr Kad›n’›n Okumufl nusha-i âdâb› idüb kesb-i kemal H. 1134 (1721). 1124 (1712)’de sadrazam ol- mufl ve bir sene sonra da ayr›lm›flt›r. Ro- dos’taki Türk Eserleri. Dîvânyolu civar›nda bir mektebi ve ha- n› vard›. 49) 1135 (1722). Hazreti Fat›ma Sultan celilü’fl-flan›n Kaya Sultan Kethüdas› olan ol zât-› mükerremdir bu Kethüdas› Hac› Mehmed A¤a. 1127 (1715) flevvalinde Rodos’ta vefat etti. Kitâbesi aynen fludur: “Sâhibu’l-hayrat ve’l-hasenat Gül-Zeman Kad›n.

Kayserili Çorbac›zâde Seyyid Ali Efendizâde Seyyid Haf›z Mehmed Efendi. Üsküdar Mezarl›klar› Tarih beyti fludur: ‹ntikal eyledi ismetle di Feyzi tarih Azm-i aden itdi bu bânû-y› harim-i ikbal 1135 Ayak tafl› yoktur. Günefl flual› ve sark›tl› güzel flâ. Sab›ka Bursa kad›- s› Ahmet Efendi. 1162 (1749). Müderris Receb Efendi. Sofa: 1168 (1754). 719 . Mahmut Bey’in meden evvel solda duvar arkas›ndad›r. Hamzavî tafl. Namazgâh Kap›s›’na (Havuz Kap›s›) gel. Hamzavî tafl. 1142 (1729). tarih m›sra› fludur: Mehmet A¤a’n›n H. 1192 (1778). 1134 tarihli flâhidesi. Salih A¤azâde Hüseyin A¤a. 1169 (1755). Sadrazam Süleyman Her iki kabir. Kitâbesinde yaln›z ismi yaz›l›d›r. Pafla’n›n o¤lu ken. Nuhkuyusu Caddesi’ne ç›kar. 1138 tarihli Rukiyye’nin ola yâ Rab kabri Adn-› güzin flâhidesi. 1175 (1761). (Sicill-i Osmânî. S›rmakefl Mehmed A¤a. Ahmet Efendi’nin efli olmal›d›r. Asel (bal) tüccar- lar›ndan el-hac Ali A¤a’n›n o¤lu el-hac Salih. fiam-› flerif kad›s› Recebzâde Abdülgafur Necib Efendi Sofa: 1169 fiaban (May›s 1756). Sultan Ahmed Ca- mi-i flerifi mektebinin hocas› Osman Efendi. 1184 (1770). 1151 (1738). Kethüda hide. Sofa: 1116 (1704). Sultan Ahmed Cami-i flerifi mektebinin hocas› Ahmet Efendi. 2/372). H.

NAK‹LLER: 1296 Rebiyülevvel (fiubat 1879). niye vekilharc› el-hac Mehmed A¤a. (Temmuz 1764). her yan› saran bö¤ürtlenler ç›ra¤› veznedarbafl› ser bölük Osman köklerinden ç›kar›lm›fl. Burada pek çok flâhide vard›r. bafl› vekili el-hac Osman A¤a. Kafesî destarl›. Divan-› Hümayun hâce- dülgani Efendi ve halilesi fierife Emine gân›ndan Süleymaniye Camii flerifi rûz- Hediyyetullah Han›m 1262 (1846). Han›m. 1125 (1713). Bunlar. Kayserili Keslizâde el-hac Süleyman A¤a. Kad›asker Cami-i flerifi imam ve 1180 gurre-i Safer (Temmuz 1766). Ba- fl›s› Hasan A¤azâde sab›ka Ordu-y› Hü. Otlukçu Sofas›: tafa Reflid Efendi. Fakat 1225 Zilhicce (Ocak 1811). 1192 B. vard›r. Aral›k 1991 tarihin- 1234 (1818). aralar›ndaki yollar pe- A¤a. Harem-i Hümâyun veznedar ba. Bu dar sahay› 1934 tarihli flehir reh- hayme (çad›r)-i hassa kethüdas› Mehter. 1190 (1776). Hamzavî tafl. Fatih Camii ile Darüflflafa- ka Lisesi aras›nda Osman A¤a’n›n k›fll›k 1178 M. Kâtibî sikkeli güzel tafl ve yaz›. Nakillerin yap›ld›¤› saha. 3/4). 3/430) lunan cinstendir. 2/80-81). 1212 (1797). tek vibetlerle kaplanm›fl ve etraf› bir demir parmakl›k ile çevrilerek bir tafl müzesi haline 1256 (1840). z›lar› flunlard›r: mâyun veznedarbafl›s› silâhfloran-› hassa- dan zecriyye veznedarbafl›s› el-hac Mus. ba Soka¤› ile Taflköprü Caddesi’nin birleflti¤i yerde ve caddeye paralel uzanan. van-› Hümâyun’dan fiehremini rûznâ- mecisi hane-i hassadan mahrec Mehmed 1207 (1792). Bu namecisi Osman Beyefendi. Yan›nda k›z›n›n kabri m›n›n efli Habibe Hatun. Veznedar bafl› Osman A¤a’n›n de temizlenmifl. 1180 gurre-i Cemaziyelevvel (Ekim 1766). (Sicill-i Os. Hâlâ Otluk Emini Osman Mehmed Celâleddin Pafla. 1274 (1857). Mahmud Ba- ve k›z› Hediyyetullah Monla 1312. nefis hat.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar Sofa: kethüdas› el-hac Mustafa A¤a’n›n ye¤e- ni Hac› Halil A¤a. Süleyma- 1256 (1840). Hâcegân-› Di. Müderriszâde Köprülü Haf›z Ha- san Efendi. Kafesî sik- hatibi Köprülüzâde es-seyyid el-hac Ab. Kethüdan›n harem kona¤› bulundu¤undan buradaki bir so- 720 . mânî. 1167 (1753). 1277 (1860). Rical-i Devlet-i Aliyye’den 1211 (1796). dar flerit flek- Sofa: lindeki mezarl›ktan ve 1968 tarihinde de Mah- mud Baba Mezarl›¤›’ndan getirilmifllerdir. A¤a’n›n ç›raklar›ndan Haydarpafla ima- mânî. Kaftan A¤as› Ser burada bulunan üç lâhit bilinmeyen bir yere ta- vezzan (bafl veznedar)-› sab›k hane-i fl›nm›flt›r. keli. Bafl tebdil Halil A¤a. (Temmuz 1778). (Sicill-i Os- kitâbenin yaz›l› bulundu¤u tafl nadir bu. berinin 29 nolu paftas›nda görmek mümkündür. Hâlâ Otluk Emini Osman A¤a’n›n eflinin ahret k›z› Lebibe 1230 (1815). Otluk Emini es-seyyid Osman Sofa: A¤a’n›n efli olup do¤um s›ras›nda vefat eden Hadice Hatun. Kad›asker Ahmed Efendi Cami-i flerifi imam ve Buraya 1956 ve 1968 tarihlerinde olmak üzere hatibi es-seyyid Mehmed Emin Efendi iki defa nakil yap›lm›flt›r. getirilmifltir. Sab›ka Otluk Emini es-seyyid Sofa: Osman A¤a. A¤a’n›n efli Hadice Hatun. Otluk Emini es-seyyid Osman Salim Efendi (Sicill-i Osmânî.

Han›m. (Sicill-i Osmânî. E¤inli Vanl›zâde Sand›k Emini (Gülhane Park› Kap›s›) önünde parçalana. Tarih-i Cevdet. rak öldürülmüfltür. 1192 (1778). Yo¤urtçu Sofas›: 1185 (1771). Sadr-› azam Dervifl Mehmed Pa- 1210 (1795). yarî Halil Paflazâde Ahmed Bey. life-i sâni Ali Efendi. Mabeyinci Ahmet Bey Sofas›: Kad›köy Haydar Pafla r›ht›m› üzerinde ve deniz kenar›nda yal›lar› vard›. yun’dan E¤inli Vanl›zâde Hüseyin Kâmil Efendi. Topkap› Yazl›¤› ise Ac›badem’de idi. dikli zuamâlar›ndan Salih A¤a. 1190 (1776). 1/278- 279. Kad›n. Sab›ka Ser Helvac›-i hazreti 1274 (1857). Ömer A¤a Sofas›: 1239 (1823). (Sicill-i Osmânî. Esbak bir çeflmesi vard› ki. Enderundan mahrec Mayebinci Ahmed Bey’in kardefli Halil Paflazâde ‹s. yun’dan E¤inli ve Vanl›zâde Hüseyin 11) Kâmil Efendi’nin o¤lu mektubî hulefa- s›ndan Süleyman Sabit Efendi. Tarih k›s. s. fiâhide. A¤a. fierife Fatma Han›m. Mabeyinci-i flehri. 1224 (1809). Üçdal Nefl. m› gömülüdür. 1243 (1827). Mehmed A¤a. 1230 Cemaziyelevvel 25 (May›s 1815). 71. 20’ye yak›n flâhide vard›r. 8/204-206. Mabeyinci-i flehriyarî Halil Paflazâde Ahmed Bey’in E¤inliler Sofas›: k›z› Fatma Han›m. Otluk Emini Osman A¤a’n›n flehriyarî Ömer A¤azâde Dergâh-› âli ge- küçük k›z› fierife Habibe Han›m. 8. Yo¤urtçu Park› civar›nda 1232 Cemaziyelâhir 22 (May›s 1817). 2/223) 1224 Rebiyülevvel 18 (May›s 1809). Te. Otluk Emini Osman A¤a’n›n efli Emine Çeflme bugün de mevcuttur. 1237 (1821). 1246 (1830). Hâcegân-› Dîvân-› Hümâ- 219) (G. Sadr-› azam Dervifl Meh- berderanl›kdan ç›kma Yo¤urtcu zaim med Pafla’n›n sakabafl›s›. Silâhfloran-› hazreti flehriyarî sa- b›ka Otluk Emini merhum Osman 1232 (1816). Saray›’n›n Yo¤urtcubafl›s› Abdullah A¤a’n›n ruhu için yapt›r›lm›fl. fla’n›n seyisbafl›s› el-hac Mustafa A¤a. Hâcegân-› Dîvân-› Hümâ- mail Bey. Yo¤urtcubafl› k›z› Emine Han›m. 1226 (1810) tarihlidir. O¤ulukyan Ruznamesi. Sab›ka Hassa Helvac›bafl›s› es- A¤a’n›n büyük k›z› fierife Havva Han›. Kabakç› Mustafa ‹syan›’nda So¤ukçeflme Kap›s› 1235 (1819). 5. 721 . Masraf-› flehriyarî kaleminde ha- si’nde kahveci Kemahl› el-hac Halil A¤a. Bir semte mesle¤inin ismi verilen. E¤inli el-hac Osman A¤a. Dergâh-› âli kap›c›bafl›lar›ndan 1222 Rebiyülevvel 21 (29 May›s 1807). Bölükten Kemahl› Mehmed Befle. Hâlâ Çavuflbafl› Mehmed Said 1207 (1792) Sab›ka Yo¤urtcubafl› Abdullah Efendi’nin iça¤as› Ali A¤a. Gazi Laz Osman Befle. Merhum mabeyinci Ahmed Bey’in vekilharc› * * * Mustafa A¤a’n›n efli Cemile Kad›n. Tarih k›sm› gömülü. seyyid Ömer A¤a’n›n efli fierife Zeliha m›n k›z›. 1164 (1750) 31. Kad›karyesi’nde sakin Yo¤urtcu Çeflme. E¤inlilere ait si tu¤ra kabartmal›d›r. 2/333) 1260 gurre-i Cemaziyelevvel (May›s 1844). (Sicill-i Osmânî. Bölükten Mehmed A¤a. 1222 Ramazan 15 (Kas›m 1807). Üsküdar Mezarl›klar› ka¤a Otlukçu Yokuflu ad› verilmifltir. 1231 (1815).

Ürgüblü Bakkalzâde Ser-bevva- Ürgüblü Ahmed Efendi’nin k›z› Hadice bin-i Dergâh-› âli kap›c›bafl›lar›ndan el- Han›m. 1221 (1806). Çukadâr-› hazreti flehriyarî-i esbak “Ma’den-i ilm ü hüner cerrahbafl›-i fiaha. K›s›kl›’da hac Mustafa A¤a ve efli fierife Alime Sar›kaya mevkiinde idi. “Sâhibu’l-‹ffet o zat zühd ü ismetle benam” 1219 Rebiyülâhir (Temmuz 1804). 2/30 Behcet Bey) lerinden Ebubekir A¤a. esbak A¤a Hüseyin Pafla’n›n efli el-hace Emine Han›m. Bölü- merhum Mustafa Pafla (Alemdar) mü. Mahmut Baba Mezarl›¤› d›fl›nda. Osmânî. bölü¤ün bafl karakula- 1227 Rebiyülevvel (Mart 1812). bölükten can. (Mabeyinci Ahmed Dede Mehmed Efendi. Kad›köy’de. yid Mehmed Emin A¤a. Enderun a¤alar›ndan Hazine-i Hümâyun Silâhfloran-› Hassa 1211 (1796). Silâhfloran-› Hassa’dan Su Naz›r› es-sey- ne” Ali Tahir Efendi. Ürgüblü Ahmed Efendi’nin k›z› Hadice Han›m. Tu¤ra kabartmal›. 1217 (1802). 1238 (1822). K›z› 1265 (1848) fierife Emine ve efli 1195 (1781) 1227 (1812).) 1228 (1813). Su Naz›r› merhum Meh- kilharc›-i sab›k zaim Ahmed A¤a’n›n efli med Emin A¤a’n›n o¤lu mektubî hulefa- Sarayl› Hadice Han›m. 1228 (1813). 1229 (1814). Esma Sultan baltac›lar kethüda. Sab›ka Si. Sadr-› esbak Halil Hamid Pa. (Sicill-i fla’n›n bafl çukadar› dergâh-› âli gedikli. 1248 (1832). ¤ünden Zeytunli Hasan Usta. baz Ali Befle. med A¤a’n›n kethüdas› Mehmed A¤a. evvel 22 (Kas›m 1823). zif A¤a. Zerrinbafl.) 1225 Muharrem (fiubat 1810). Sadr-› esbak 1237 (1821). (Sicill-i Osmânî. 1/424) 1227 (1812). Osmanc›kl› 31. 31. fierife Emine Hatunlar. Haydarpafla ustas› Abdi A¤a. Tu¤ra kabart- 1226 Zilhicce (Aral›k 1811). Behcet Beyzâde Mustafa Bey. Su Naz›r› Sofas›: 1226 (1811). (Karacaahmet Camii bahsine bak›n›z. Cebehane-i Âmire’de 27. lâhdar ‹slâm A¤a’n›n yedekcisi Yusuf A¤a’n›n o¤lu Enderun-› Hümâyun’dan 1239 R. Kâtibî sikkeli ve ç›pa kabartma- l›. Bey Sofas›’na bak›n›z.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1209 Rebiyülâhir 25 (Kas›m 1794). Tarih k›sm› gömülü. Yemifl ‹skelesi’nde Ürgüblü De. Kaymakam-› deo¤lu Ali Yaz›c›. (Ekim 1820). Enderun’dan mahrec ‹smail Bey- Tarikat-i Nakflibendiyye’den efl-fleyh zâde Mahmud Bey. mal›. Esma Sultan’›n saray›. Çok de¤iflik onbir dilim sikkeli. 1229 (1814). Arslanc›bafl› el-hac Yusuf A¤a. Merhum Cerrahbafl› el-hac Ali Tahir Efendi’nin efli Nazife Han›m. ¤› Ali A¤a. 1227 (1812). A¤a Hüseyin Pafla’n›n lâhdi. ‹smetlu Heybetullah Sultan ve. 1236 gurre-i M. Ç›pa armal›. Han›m. Kafesî destarl›. 1240 fievval 17 (Haziran 1825). ‹smetlu 1228 (1813). Rodoslu Ah- hane-i seferli a¤alar›ndan Mehmed Na. Taflköprü 722 . hürdar› el-hac Mustafa Said Efendi . s›ndan Osman Efendi. * * * s› Hac› Bakkalzâde Ürgüblü Ahmed Efendi. A¤a-y› miftah-› esbak hazreti Esma Sultan’›n baltac›lar bölükbafl›s› flehriyarî Sehrab Mehmed A¤a. ‹smetlu Esma Sultan’›n baltac›lar bölükbafl›s› 1234 (1818). 1235 (1819).

. Ali Tahir Efendi. Mahmut devrinde kurulan Asakir-i Mansure-i 1265 (1848).. Sab›k Ticaret Müfliri Devletlu ‹z. de vefat eden A¤a Hüseyin Pafla. Haydarpafla’da vaki Mabeyn-i Muhammediye’nin ilk kumandan› idi. 723 . fievketlu Efendimiz cariyesi aflç› Gülfidan Kalfa. Darü’s-saâdetü’fl-flerife A¤as› Abdullah A¤a cariyelerinden Mihrizor Kalfa. dar mezarl›kta idi. larda da¤›lm›fl ve yere düflmüfl durumda idi. çok büyük hizmette bulunmufltur. Bafl muhasebe kalemi hulefas›n- dan Tulumbac›bafl› kâtibi Ayasofyal› Mustafa Efendi ibn Mehmed. (Sicill-i Osmânî. 1265 Rebiyülâhir 18 (Mart 1849). 1251 (1835).. 1269 (1852). 1255 (1839). Efendi. Sultan II. Hâlâ Darü’s-saâdetü’fl-flerife A¤as› Abdullah A¤a’n›n mu’tekas› (kö- lesi) ve sab›ka Hazine-i Hümâyun mü- dürü el-hac Salih A¤a’n›n efli Mihrici- han Hadice Kad›n. bir kaç defa onar›lm›flsa da son zaman. (Nisan 1837). 1231 (1816). 1242 fievval 5 (May›s 1827) Aflç›bafl› Ali A¤a.. Molla sa- r›kl›. Ka- rabacak fleyhi hulefas›ndan tarik-i Aliy- ye-i Sa’diyye’den Kasab ‹lyas Camii fie- rifi Kâtibi Adanal› efl-fleyh es-seyyid Ha- f›z Mustafa Vehbi Efendi. Sar›kl›. 2/226) 1259 tarihine bak›n›z. 1258 (1842). Salih A¤a’n›n cari- yesi 1251 fiirin Kalfa. 1263 Cemaziyelâhir 12 (May›s 1847). Nezaret-i celile-i Hariciye daire- si mütehayyizân›ndan Ziver Efendi. “Maden-i ilm ü hüner” O¤lu Ali fievket Pafla ve damad› Gürcü Vâs›f zet Pafla’n›n kardefli Mehmed Pertev Bey. Pertev Mehmed Efendi’nin k›z› olup 17 yafl›nda vefat eden Vesile Han›m. Cerrahbafl› Pafla’d›r. Mukataa Naz›r› Esad Efendizâde mü- Lâhdi. Üsküdar Mezarl›klar› Caddesi boyunca uzanan ince. Çevre yolunun yap›m› s›ras›nda kald›r›ld›. Hümâyun bekçibafl›s› Osman Efendi’nin 1826’da. (Sicill-i Osmânî.. derrisîn-i kiramdan Mustafa fiekib Bey. Mir-i mirandan fiükrü Pafla’n›n kay›n validesi fierife Fatma Han›m. 1253 (1837). 3/397) Abdullah A¤a’n›n Üsküdar’da çeflmesi vard›r.. Fesli. 1259 (1843). (Sicill-i Osmânî. Mü- ezzin-i hazreti flehriyarî Mehmed Tahir 2 Cemaziyelâhir1265 (25 Nisan 1849) tarihin. 1253 M. 3/461 Gözügüzel ‹zzet Mehmed Pafla) 124? (Son rakam yaz›lmam›flt›r). Yeniçeri Oca¤›’n›n kald›r›lmas›nda efli Ayfle Han›m. Sab›ka Ser Mabeyinci ‹zzet Bey’in .

yarî Hane-i Hassa’dan mahrec Kudüs-i fierif mütevellisi Lazki Mehmed A¤a’n›n 1277 (1860). Uzun Abdullah Paflazâde Abdi efli . Annesinin kabrini 1725 tarih- 1315 (1897). 9) A¤a’n›n efli fierife Emine Han›m. Hâzâ merkadi el-merhume Fat›- 1291 (1874). Reflid Pafla’n›n divitdâr› Meh. 1124 (1712). tafa Han Cami’i fierifi imam› Osman Efendi’nin efli fierife Nazife Han›m. Ürgüblü Teberderan-i Has- sa’dan mahrec ‹smail A¤azâde Haf›z Tarih k›sm› gömülü. uzun kitâbe. Ba¤c›lar kethüdas› Veli 1329 (1911). Sultan 4. Devletlu R›za Pafla kolu kenar›nda olup büyüktür. Günüfl flual› flâhide. (Sicill-i Osmânî. Kad› Karyesi’nde Kara Yusuf A¤a. Merkad-i valide-i Hazreti düstûr-i güzin 1313 fievval (Mart 1896). Mehmed Pafla. 724 . Nuruosmaniye Medresesi’nde. gasilhanenin arka- 1285 Rebiyülâhir 22 (A¤ustos 1868). K›l›ç armal›. Hâzâ merkadi el-merhum Ali 1287 (1870). Eyleyüb ruhuna ithaf vücuh-› hasenat di’nin o¤lu Safi Mahmud Bey. Etraf›. N. Kurba¤al› Dere Kasr-› Hümâyu. Silâhfloran-› hazreti flehri- Mustafa Efendi. Karace.N Bölümü: Bayezid Cami-i flerifi ders-i amlar›ndan Kuflma’denli el-hac Haf›z Mehmed Nuri Nevflehirli Damat ‹brahim Pafla Aile Sofas›: Efendi. A¤a’n›n k›z› merhum Kuflçubafl› Osman (S.. Ümera-y› Çer. Görmeyüb dahi harab olmas›n› hiç revâ s›ndan Dede Pafla’n›n o¤lu Ali Efen. Tarih k›sm› gömülü.. n›m.. (Sicill-i Osmânî. Ordu Müfliri Mehmed Zeki 1124 Pafla’n›n kardefli Bayezid Mutasarr›f-› es- bak› Ahmed Hamdi Pafla. Mezar Kitâbeleri. 4/249- nu bekçibafl›s› Mustafa Efendi’nin k›z› 250) Emine Firdevs Han›m. Validi vezir-i a’zam ‹brahim Pafla. O vezir ibn-i vezir ya’ni Mehmed Pafla Meflhed-i valide-i pâkine idüb ra¤bet 1313 (1895). Mehmed Pafla’n›n kay›n validesi Üm- mügülsüm Han›m. Fesli. le ve karanfil kabartmalar› ile bezelidir. ‹dare-i Mahsusa kalemi hulefa.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1269 (1852). fiehitlik Camii civar›nda. Mevlevî s›nda ve Seyyid Ahmet Deresi’nin di¤er bir sikke kabartmal›. 1282 gurre-i Rebiyülâhir (24 A¤ustos 1865). Kabr-i pürnûrunu sad izzetle itdi ihyâ rihine bak›n›z. 1274 (1857). Bahriye feriklerinden Hac› A¤a. bölükten Safranbolulu Osman Befle. Oldu damad› ve musahib-i fieh-i aliflâne hennem ‹brahim Pafla’n›n torunudur. 61. lerinde yenilemifltir..) Zat›n› mesned-i devletde idüb Hakk daim Ola câ valide-i pâkine huld-i a’lâ 1328 fiaban 6 (A¤ustos 1910). 2/399) 1085 (1674). Ergun. Ada . med Efendi’nin k›z› Fatma Han›m. Bey’in efli fierife Revide Han›m. (1240 ta. fievketlu Gazi Sultan Ab- 1280 Rebiyülevvel 1 (A¤ustos 1863). Validetü’l-vezirü’l-a’zam ‹b- ras›ndan maliye ketebesinden Mustafa rahim Pafla. 1114 (1702).. ma Hatun. Nevflehirli Damad ‹brahim Pa- fla’n›n o¤ludur. Tarikat-i aliyye-i kadiriyye fuka. fiâhidesi Tavus kuyru¤u. Kad› dülhamid Han cariyelerinden Nazl› Ha- Karyesi’nde iskele bafl›nda Sultan Mus. 1300 (1882). lâ- fiükrü Efendi. duvarla çevrilmifltir. Tarih k›sm› gömülü. Merhume Hanife Hatun ruhi çün el-Fatiha kes’den 4. Topcuzâde olarak Zade-i sadr-› keremkâr-› umûr-› dünya tan›nan flehir ‹brahim Efendi.. s. alçak bir Hazretlerinin efli hace Fatma Han›m.

Ayaktafl› servi kabartmal›d›r. Sab›ka imam-› 1192 (1778). Genc Ali Pafla 3/533) Sofa: 1202 (1787). him Pafla’n›n 1199 fievval 15 (Haziran 1785). rafi Mustafa Efendi. Habibî Han›m. Güllü. yanyana üç çizgi (III) iflaretli muh- 1202 (1787). 4/222) d›na eremeden vefat eden Rukiyye Befli- re Han›m. 725 . Hepsi özel iflaretlidir ki. kâtibî sikkeli. Me- dine-i Münevvere kad›s› Nevflehrî el. Üsküdar Mezarl›klar› 1141 (1728). Rebiyülevvel 7. di’nin bafl çukadâr› Mucurlu Salih A¤a. hac Ali Efendi (Sicill-i Osmânî.. (Sicill-i Osmânî. 1138 (1725). Enderun Ispanakc› bafl›s› el-hac ‹smail Efendi. Kafesî destarl›.. di’nin efli Nefise Hatun 1214 (1799). Gasilhanenin takriben 150 m kadar arkas›nda- d›r. derrisîn-i kiramdan el-hac es-seyyid fla’n›n torunu müteferrika-i Dergâh-› âli fieyh Abdullah Efendi. “Mustafa Pafla Hazretleri’nin kar›ndafl› ‹smail * * * Bey” 1186 Receb. teflem tafllar vard›r. 1175 Ramazan 22 (Nisan 1762). Mehmed Emin Bey. Buras› sofa dâr Yusuf Efendizâde Hanif Mehmed olup yanyana dört nefis hatl› güzel tafl Emin Efendi. Teberdar kethüdas› Nevflehirli 1210 Safer 10 (A¤ustos 1795). Esbak Diyarbekir kad›s› Hüseyin Bey’in k›z› ve Seyyid Ahmed Fettahzâde el-hac Hasan es-Sa’id Efen. Tarih k›sm›nda görülen bu mad› Ebubebir A¤a. Mektubî-i sadr-› 1168 (1754). Mustafa Pa. enderdir- ler. Merhum ‹brahim Pafla’n›n harem kethüdas› Hac› 1113 (1701). mukataac›s› kise- mail A¤azâde Halil A¤a. 1181 fievval 20 (Mart 1768). 1195 Rebiyülâhir 17 (Nisan 1781). Emine Kad›n’›n olsun makam› saha-i Cennet 1163 1210 Zilhicce 5 (Haziran 1796). Medine-i Münevvere kad›s› Ali Efendizâde mü- 1198 fiaban 21 (Temmuz 1784). Efendi’nin k›z› olup genç yafl›nda mura- Hâcegândan idi. 15 (Ekim 1772). 1152 (1739). Büyük molla Karib akrabas› idi bu hem-saye-i ismet sar›kl›... Tarih k›sm› gömülü. vard›r. Vezir Mustafa Pafla’ya sulb-i mâder olma¤la hac Ali Efendizâde müderris el-hac Stanbul’a mukaddem Nevflehir’den eyledi hicret Mehmed Said Efendi ve k›z› 1210 Du’a gûyine Lebib âsâ okur ihlas tarihin (1795) Rukiye Han›m. Firarî Mustafa Pafla’n›n biraderi evvel-i sultanî.. Saray-› Atik mas- Osman A¤a. Vehhab A¤a. 1163 (1750). Ispanakc›’n›n da. Büyük molla sa. Cenab-› sadr-› âli merhum ‹bra- dan idi. kiramdan Ali Efendizâde Mehmed Said fla’n›n hemflirezâdesi Mehmed Efendi.. Hâcegân-› 1200 fiaban 10 (Haziran 1786). âli hulefas›ndan. Büyük sar›kl›. Niflanc› Ali Dîvân-› Hümâyun’dan Nu’man Efen- Paflazâde Halil Beyefendi. Damat ‹brahim Pafla mensublar›n. Kâtibî sikke- d› eflraf-› kuzâtdan Nevflehirli el-hac li: Ömer Efendi. Medine-i Münevvere kad›s› Ali Efendi’nin dama. Burada. (Sicill-i Osmâ. iflaretler ailenin simgesidir. r›kl›. Kâtibî sikkeli. Medine-i Münevvere kad›s› el. Kâtibî sikkeli. Kâtibî sikkelidir. Kapan tüccarlar›ndan Hac› ‹s. 1144 (1731). A¤a’n›n efli Emetullah Hatun. 3/541- 542). nî. Müderrisîn-i Ali A¤a’n›n o¤lu Damad ‹brahim Pa. 1199 (1784)..

Büyük tezkereci Ahmed Bey’in “Duhter-i Pâki” Hadice Han›m. yefendizâde Hâcegân-› Dîvân-› Hümâ- yun’dan Mehmed Tayfur Beyefendi’nin * * * o¤lu ‹zzet Mahmud Beyefendi. ‹smail Hakk›. 7 (May›s 1825). III iflaretli güzel iki Tarih k›sm› gömülü. Dividigüzel’in k›z› Zübeyde Han›m. 10 noktas› yak›n›ndad›r. Karesi Me- nûr olsun ‹lâhî kabrin Ömer” flahiri. 11) 1135 (1722). Hulefa-y› Mektubî-i sadr-› âli Bal›kesirli el-hac Kadir Beyzâde fiehid Mehmed Emin Bey. Rical-i Devlet-i Aliyye’den Çavuflbafl› rimesi”. 1234 (1818). 1179 Rebiyülevvel 23 (Eylül 1765). Dividigüzelzâde Ali A¤a. ve derdine derman bulamayan Abdülka- dir Adil Beyefendi. Kafesî sikkeli. Dekan tüccarlar›ndan Hac› ‹s. cegân-› Dîvân-› Hümâyun’dan Çavuflba- fl› Ahmed Nuri Beyefendi. Rical-i Devlet-i Aliyye’den Ça- fiehid”. Kâtibî Sikkeli. Ahmed Nuri Beyefendizâde Hâcegân-› Dîvân-› Hümâyun’dan mektubî-i sadr-› 1168 (1754).. Ömer. Edib Efendi’nin o¤lu . 1164 (1750). 8 Nolu köflededir. Mehmed A¤a. âli hulefas›ndan. Ahmed Nuri Be- A¤a’n›n efli Afife Kad›n. M›s›r tüc- carlar›ndan E¤ribozlu el-hac Ahmed 1249 (1833). âhir (Haziran 1778). fiâhidesi kafesî destarl›. vuflbafl› Ahmed Nuri Beyefendizâde Hâ- cegân-› Dîvân-› Hümâyun’dan Mehmed 1145 (1732). eden fakat ismi yaz›lmayan “‹brahim ke. (Sicill-i Osmâ- 1128 Zilkade 14 (Ekim 1716). Gündo¤umu Caddesi 1238 (1822).Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1192 C. Genç iken vefat 1240 fievval. “Hâb-› nî. Bunlar›n hemen önünde. 1221 gurre-i Ca. s. Sultan Yüksekkald›r›m Ebu’l-feth Han-› Gazi vüzeras›ndan Za- mevkii.. Ahmed Nuri Bey’in efli ‹ltifat Ayfle Han›m. Hâzâ kabri Dividi. (Temmuz 1806).. 4/590-591. Emsalsiz tafl. Tayfur Beyefendi’nin efli Zahide Han›m. “Âlem-i ukbâya vard› oldu ‹smail 1239 (1823).. Za¤anos Pafla Aile Sofas›: Bu sofa. Sofa: 1192 (1778). gençli¤ine doyamayan mailzâde Hac› Halil A¤a. 1227 (1812). 726 . Hâcegân-› Dîvân-› Hü- tafl daha vard›r ki... ¤anos Pafla evlâd›ndan Bal›kesir’de fiehi- den vefat eden Abdülkadir Bey ibn 1125 (1713) Ayn› iflaretli olup flâhidesinde Mehmed bin Sinan Pafla evlâd›ndan hâ- yaln›z Osman ismi yaz›l›d›r. flunlard›r: mâyun’dan mektubî-i Hazreti sadaret-i penahî Efendi hulefas›ndan Ahmed 1189 Safer 9 (Nisan 1775). güzel el-hac Mehmed A¤a ibn el-hac ‹b- rahim A¤a.

Efendi. 1251 (1835). (Sicill-i Osmânî. Giridî Osman Edib Efendizâde Mehmed Nureddin Efendi 1151 (1738). 1284 gurre-i Zilkade. 7 No civar›nda. ‹lyas 1162 Muharrem (1749). evvel 9 (Eylül 1770). Hâlâ Harbiye-i Hü- di. Hamzavî tafl. Orta Cami-i flerifi imam› ‹smail 2/84) Efendi’nin k›z› Afife Monla. c›l›¤›ndan müteakid Mirliva Osman Nu- fl›)-i damam f›r›n-› hassa el-hac Mustafa ri Pafla’n›n o¤lu Mehmed Na’im Bey. Silâhfloran-› Hassa a¤as› el-hac kad›s› el-hac Kadri ‹brahim Efendi. lar vard›r. 1166 (1752). Güzel yaz›. ad›m içeridedir. (Sicill-i Osmânî. 8 Nolu yer civar›nda. Ebubekir Rasim Pafla) 1173 Ramazan 10 (Nisan 1760). fiâm-› fierif ka. Unkapan›’nda 21. 1269 ve 1284 tarihli tafllar da fieyhülislâm-› esbak Salih Efendizâde buradad›r. Osmânî. rullah Beyefendi. Kebirizâde ha. Ahmed Es’ad Efendi’nin kethüdas› Ha- leb kad›s› ‹zzetzâde Mehmed Emin Efen. Nolu yerdedir. 1269 (1852). 5 Ayn› tafl›n sol yüzünde. 1 Nolu yerde. di- flerifi hatibi ve Sultan Ahmed Cami-i fle. Silâhdar-› hazreti flehriyarî ‹lyas 1155 (1742). Etraf›nda bu aileye ait tafl. 1299 (1881). Konevî 1319 fiaban 16 (Kas›m 1901). 4/297 Atefl Mehmed Pafla) 727 . Firârîzâde Mustafa Bey’in efli Fatma Kad›n. Atefl Mehmet Pafla Sofas›: 1177 (1763). 1162 (1749). rifi imam› reisü’l-meflayihü’l-kurra Bos- tanc›zâde Çelebi el-hac Mehmed Efen. * * * 1247 (1831). 2 Nolu yerde. Sütun flâhideler. Sikkeli. Reisü’l-habbazin (Ekmekçiba. yol üzeri. Babü’s-saâde A¤as› muhasebeci- si Sa’atc›zâde Mustafa Efendi. 10-11 nokta- di. Büyük molla sar›kl›. Seyyid Ahmet Deresi’ne inen yokufl yol üzerinde ve bu yoldan 10-15 1184 C. Cemaat’in alemdâr› el-hac Mehmed. 1960 Kaptan-› Derya Atefl Mehmed Pafla’n›n o¤lu Bosna valisi Faz›l Pafla’n›n k›z› Sa- 1197 (1783). med Efendi’nin k›z› ve Orta Camii imam› ‹smail Efendi’nin efli Rukiye Hatun. lar› aras›. fiâm-› flerif 1234 (1818). 1316 (1898). ye yaz›l›d›r. Sultan A¤a’n›n efli Hadice Nefl’e Can Han›me- Mehmed hatibi reisü’l-kurra efl-fleyh Meh. (Sicill-i Osmânî. fla’n›n o¤lu Na’im Bey’in k›z› ve Silâhdar ahad. Kad› Feridüddin Efendi. A¤a’n›n k›z› Ayfle S›d›ka Han›mefendi. 1/179 d›s› el-hac Mustafa Efendi. Ebu’l-feth Sultan Mehmed Cami-i ‹lyas A¤a’n›n torunu Vasfiye Han›m. (Sicill-i de Hamdullah Beyefendi neslinden fiük. fendi. Üsküdar Mezarl›klar› 1155 (1742). 3/207 Salih Efendi mâyun kethüdas› Hasan fievki Bey’in efli ve 1/406 Emin Efendi) el-hace Fehime Han›mefendi. Sofa: 1164 (1750). kabartmal›. Sultan Abdülmecid ve Sul- tan Abdülaziz Han Hazretlerinin esvab- 1175 (1761). Ali A¤a. Rical-i Devlet-i Aliy- ye’den Celâleddin Pafla. Mevlevî sikke hattat Ali Efendi. cesi Üsküdar kad›s› Ay›ntabî el-hac Mehmed Efendi. (fiubat 1868). ide Han›m’›n k›z› Maide Atefl. 3 Nolu yer. 8 nolu yerdedir. 7 nolu yer. Evkaf müfettifli Ebubekir Paflazâ. Mirliva müteveffa Osman Pa- 1159 fiaban 11 (A¤ustos 1746). 1274 Ramazan 19 (May›s 1858). Yevmü’l.

günefl flual› ve sark›tl›d›r. Kâtibî. Sikkeli. 1185 Zilhicce 3 (8 Mart 1772). “Voyvoda Ahmed A¤a”. Do¤umu 1899. 4/334 Mahmud Pafla) Çaml›ca K›z Lisesi binas› Tafl›n arkas› servi kabartmal›d›r. Sultanü’l-Enbiya’ya âfl›k. 13 (24 May›s 1774). 4/6. Çok büyük molla sar›kl›. hat. 3/400 ve 1/405 Emin A¤a) 1323 (1905). Atefl Mehmet Pafla Sofas› ile Seyyid Ahmet 728 . Kâtibî sik- den maiyyet-i seniyye cenab-› mülûkâne keli. âl-i 1152 âbâdan olup sonra Nakflibendî olan Ev- kaf Rûznamecisi R›fat Efendi. Saraybos. Voyvoda Ahmet A¤a Sofas›: * * * Atefl Mehmed Pafla sofas›ndan biraz afla¤›dad›r. Tarih Mevleviyye’den es-seyyid Mehmed Faz›l m›sra› fludur: Pafla. Hamzavî tafl. “Ümmügülsüm’e ide firdevsi Mevlâ cilve-cây” 1300 Muharrem 10 (21 Kas›m 1882). Hace Mustafa. ‹nal. (Sicill-i Osmânî. Hatlar› nefistir. ki tafllar›n hepsi muhteflem olup. Hamzavî muhteflem tafl ve nefis Sofas› civar›ndad›r. “Yekta-i Hace k›z› olup genç yafl›nda vefat eden Rukiy. 1167 med Rat›b Pafla. evvel. Voyvoda 1152 (1739). Tarih beyti fludur: ye Han›m. Adanal› Hamrezâ- de el-hac Mehmed A¤a. Havva”. Sab›ka Ma’den Emini el-hac Abdülmümin A¤a’n›n efli Emine Hatun. Meflhur Meh- 1129 (1717). A¤a’ n›n efli olmal›. Yaveran-› hazreti flâhâne. 1157 (1744). Atefl Mehmed Pafla sofas› önündedir. Ser bevvabin-i dergâh-› aliyye’den erkân› Mirliva Tevfik Pafla. Ahmed na hanedan›ndan Mehmed Faz›l Pa. s. Meflhur 1157 Bosna Nakibü’l-eflraf› Mustafa Nuri Efendizâde ve Bosna T›marl› Süvari 1166 (1752). Sofada- A. (Sicill-i Osmâ- A¤a. 1166 1309 (1891). Merhum Hac› Ahmed med Emin A¤a’n›n haznedâr› ma’den Pafla’n›n terekecibafl›s› el-hac Mehmed emini Abdülmümin A¤a. sab›ka Köprülü kethüdas› Osman Efendi (Sicill-i Osmânî. 1185 Receb 10 (19 Ekim 1771). evvel 27 (Ocak 1754). Kitâbesi 12 m›srad›r. fla’n›n efli Çerkes as›ll› Hasibe Hatun. Ni’metâ hatif du’a idüb didi tarihini 1914 Kaptan-› Derya Mahmud Pafla’n›n o¤lu ‹de Havvaya flefa’at-i lutfle Adn’i miz Hicaz Valisi ve kumandan› Müflir Ah. nî. 1144 (1731). 1198 (1783). “fiah verd-i ismetin gonce-i rânâs› Alaylar› mirlivas› ve tarik-i aliyye-i iken” vefat eden Rabia Han›m. Rat›p Pafla’n›nd›r.Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1299 Cemaziyelevvel (Mart 1882). 1153 (1740). Son as›r Türk fiairleri. (Sicill-i Osmânî. 1938 Atefl Mehmed Paflazâde Miralay Galib Bey ve k›zlar› Fatma ve Melek Han›mlar. Sab›ka Kayseriye kad›s› Tevfik Pafla Sofas›: Voyvodazâde Efendi’nin hacesi ‹brahim Efendi. Fesli. 372) Mahir flair ve faz›l Cennet-i adn ola yâ Rab cilvegâh-› Rabia idi. Ümmügülsüm Kad›n. Faz›l Paflazâde Mustafa Bey’in 1167 R. 3/433) 1958 Nevflehirli Damad ‹brahim Pafla ahfa- d›ndan Mücib Veziro¤lu. 1188 R. Tarih m›sra› fludur: Atefl Mehmed Pafla sofas› sol gerisinde: Adn-i âlây› k›la Ahmed makam 1292 (1875).

1178 (1764). 2/20 Beflir A¤a) m› Mehmed Efendi 1183 (1769). Darü’s-saâdetü’fl-flerife A¤as› Be- flir A¤a’n›n Bafla¤as› Hüseyin A¤a. (Sicill-i Osmânî. Musahib-i Üsküdarî Said A¤a’ n›n acemisi yedekci ‹dris A¤a. (Sicill-i Osmânî. yun A¤alar›’ndan ah›skal› Silâhdar ‹bra- him Pafla ç›ra¤› Mehmed Said A¤a. Hazinedâr Hüseyin A¤a’n›n efli Sarayl› Hafize Daye. 1292 (1875). 1/350) Yolun Dirsek Yapt›¤› Yerden ‹ranîler Ca- mii’ne Do¤ru: 1206 Muharrem 8 (Eylül 1791). 1232 Ramazan (Temmuz 1817). 1198 (1783). Sab›ka Saray-› 1191 fievval (Kas›m 1777). Hamzavî tafl. 4. (Sicill-i Osmânî. Harem-i Hümâ- Atik A¤as› Küçük Ali A¤a. 1164 (1750). Pafla’n›n flâhidesi. Mehmet Fâz›l nü Bey. Yolun Dirsek Yapt›¤› Yerde Dere Boyunda: 1151 (1738). 1234 (1818). Enderun-› Hümâyun hazinedâr a¤alar›ndan Dervifl Mehmed A¤a. Kâtibî sikkeli. 729 . Bilâd-› hamse mevali-i azamdan sab›ka Edirne kad›s› alemü’l-ulema Bolevî ‹slâm Feyzî Efendi. 1179 (1765). 1/411 Emin Bey) Tafl› yerde olup büyük molla sar›k- l›d›r. Sab›ka Hasekibafl› el-hac ‹bra- him A¤a’n›n efli Emine Hatun. Kethüda Kad›n hace Arife Kad›n. Dîvân-› Hü- mâyun hâcegânlar›ndan Mehmed Emin Beyzâde tarik-i Kadiriyye’den fieyh Ka- s›m Efendi’nin halifesi fieyh fiakir Ah- med Bey. Darü’s-saâde A¤as› Beflir A¤a hazinedar› Osman A¤a. Harem-i Hümâyun A¤alar›’ndan kibafl› el-hac ‹brahim Nami Efendi. Darü’s-saâde A¤as› Beflir A¤a’ n›n ustas› Hanife Hatun. 1197 (1783). n› fleyhi efl-fleyh Mustafa Efendi. Kirazl›mescid’de sakin Unkapa- 1169 (1755). 1178 Cemaziyelevvel (Kas›m 1764). Hatime-i Hassa mehterbafl› Hü- seyin Nafiz A¤a. Ada’da 1253 (1837) Asakir-i Hassa’dan Hüseyin Hüs. 1164 (1750) ‹brahim Pafla’n›n k›z› Emine Ha- n›m. 1203 (1788). 1236 (1820). Dergâh-› âli gediklilerinden Kü- tahyal› ‹brahim A¤a. Üsküdar Mezarl›klar› Deresi Aras›: 1181 (1767). Sab›ka Hase- 1181 (1767). 1178 (1764). Cami-i Cedid ima. Saray-› Atik A¤as› Beflir A¤a. 1178 (1764). Sarayl› Re’fet Hatun. Mehmed Pafla ç›ra¤› Sad›k Mehmed A¤a.

1193 Zilkade (Kas›m 1779). ve Emin Efendi’nin efli Rukiyye Han›m. Lâleli el-hac Mustafa merhu. Mehmed Sa. Yan›nda: rü Bey’in (sonra Pafla) hemfliresi Ayfle Han›m. lah A¤a’n›n efli Fatma Kad›n. Defterî Mehmed Emin Efendi. Emin Bey.” 1197 Zilhicce 1 (Ekim 1783). Kabasakal Mahallesi Ayfle Sul- tan Odalar›’nda sakin saray-› hümâyun 1213 (1798). 1258 fievval 2 (6 Kas›m 1842). Sab›k kaftan a¤as›zâde Bahaüd. Ruhi çün el-Fatiha. 1157 (1744). c›s›) Monla Mehmed. 15 (Eylül 1803). Rukiyye Hatun. nî Ahmed Efendi. Yaln›z “fiükrü Pafla” ismi kalm›fl.rak Mehmed Pa- fla’n›n efli Hadice Kad›nefendi. Silâhflor-› hazreti flehriyarîzâde hide vard›r. silâhflor-› hazreti flehriyarî Mehmed mun mirahûru zâim el-hac ‹smail A¤a. 1186 (1772).. Güzel tafl ve Abdurrahman A¤a’n›n annesi Rukiyye hat. 1192 (1778) Zeynep Sultan masraf kâtibi t›r. 1179 (1765). Dergâh-› âli mü- teferrikalar›ndan ‹smail A¤a merhum ve 1164 Zilhicce 14 (Kas›m 1751). (Kas›m 1829). ‹smetlu Hadice Sultan ç›ra¤› kütüphanecisi fahrü’l-müderrisîn Kalyo- Dilhayat Hatun. Tam Köfle: 1192 (1778). Haseki Mustafa A¤a.. 3/156) n›m. (K›r›k) . 1245 C. evvel. fiâhidesi sikkelidir. 1172 (1758).. 4/682 A¤ababas›zâde) 1206 Safer (Ekim 1791).Yüzy›llar Boyunca Üsküdar 1207 (1792). Zeynep Sultan 1171 (1757). Mihriflah Sultan’›n büyük dâyesi mektedir. A¤ababas›zâde silâhflor-› hazreti masraf kâtibi Mehmed Arif Efendi’nin flehriyarî ‹brahim A¤a. 1191 (1777). Tezkire-i sâni ‹b- id Beyefendi’nin o¤lu Enderun-› Hümâ. Dergâh-› âli ka. M›srî R›fat Efendi’nindir. “Bu mezaristan› R›zaullahu-teâlâ vakf eden sa. Sab›ka matbah-› 730 . Kafesî destarl›. 1195 (1781). Silâhflor-› flehriyarîzâde Abdul-