You are on page 1of 2

Necatigilde iirleraraslk

Behet Necatigilin baz iirlerinde teki iirlerine gndermede bulunduu, ya da bir baka deyile, metinleraras deil, iirleraras bir iliki kurduu grlyor. iirleraras diyorum; nk, bunlar, metinlerarasndan te, onu aan, birbirini tamamlayan gndermelerdir. Tipik rnek, Necatigilin o ok bilinen Solgun Bir Gl Dokununca iiri ile o iir kadar bilinmeyen bir iiri, Sandlar arasnda grlen iirleraras ilikidir. Solgun Bir Gl Dokununca iirinin, Eilip alyorum, kimse olmuyor Solgun bir gl oluyor dokununca dizeleri ile, Sandlar iirinin u drtl, Dokundular bazlar, sustuk, sayg Hzn bir gl gibi dt yerden Aldk, ekildik, herkes varken Koklar, okar sandlar birbirine gndermede bulunan bir ilikiler rnts ina etmektedir;-yle: (A1) Eilip alyorum [Solgun Bir Gl] (A2) Dt yerden aldk [Sandlar] (B1) Kimse olmuyor [Solgun Bir Gl] (B2) Herkes varken [Sandlar] (C1) Dokununca [Solgun Bir Gl] (C2) Dokundular [Sandlar]

nce C1 ve C2den balayaym: Sandlardaki dokunmak [dokundular], sustuk, sayg balamnda okunduunda, sz dokundurmak, kinayeli konumaka gnderme yaparken, Solgun Bir Gl Dokununcada dokununcann C2deki gibi ak ve verili bir sz dokundurma balam yoktur. Dolaysyla, ilk okumada C1deki dokununcay, be duyudan biri, dokunma duyusu balamnda ele almak szkonusu olsa da, iirleraras okumann, Solgun Bir Gl Dokununcadaki dokununcann, C2deki sz dokundurmay da kapsayacak tevriyeli bir okumay imkanl kld sylenebilir. yleyse u: C1deki dokununca solan gln, kendisine sz dokundurulduu iin alnp iine kapanan C2deki anlatc zne olduunu nesrmek szkonusu olabilir. Ancak bu durum B2de grld gibi, herkes varken gereklemektedir; oysa B1de ,kimseler yoktur. Dilbilgisel bir karlatrma, C1deki dokuncann bir fiilimsi [zarf-fiil] olarak balamsallnn geni zaman; buna karlk, C2de geen dokundularnsa tank olunan gemi zaman kipi olduu grlr: Bu durumda Sandlar iirinde herkes varken tank olunan dokunmann [dokundular] yaanan bir hzne, Solgun Bir Gl Dokununcadaki kimseler yokken yaantlanan dokunmann [dokununca] ise, hznn kendisine gnderme yapt ne srlebilir. Burada u soru sorulabilir: A2de dt yerden al[nan] gln, ayet bir sz dokundurmay imledii bildiriliyorsa, niin koklanp okan[acan] sananlar olsun? Kendisine sz dokundurulan anlatc znenin, sz dokundurmann yol at hznden niin memnun olduu [koklar, okar] sanlsn? Bu durum, olsa olsa, dokundurulan szn bir ironi olduunu varsaymakla aklanabilir. A2de dt yerden al[nan] gl, belirli bir nda yaanan hzn, A1deyse hayatn her nnda, konum ne kadar farkl olursa olsun, yaanan hzn imliyor. Necatigil, sanki Sandlar iirini, iirleraraslk dolaymnda ve rtk bir biimde Solgun Bir Gl Dokununca iirini aklamak iin yazm gibidir.