P. 1
taşıma gücü

taşıma gücü

|Views: 1,808|Likes:
Yayınlayan: trmuhendis
TASIMA GUCU HESABINI ANLATAN BIR DOKUMANDIR
TASIMA GUCU HESABINI ANLATAN BIR DOKUMANDIR

More info:

Published by: trmuhendis on Apr 24, 2009
Telif Hakkı:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/11/2014

pdf

text

original

TOPRAK ZEMİNLERDE TAŞIMA GÜCÜ

SIĞ TEMELLER

SIĞ TEMEL TÜRLERİ
Kolon

Temel (Sömel) B

Df

Df: Temelin derinliği B: Temelin genişliği

Genel anlamda temel derinliği (Df) < Temel genişliğinden (B). Ancak, Df/B < 4 olmalıdır. 1. Tekil (münferit, individual) temel: Kolon yüklerini taşırlar 2. Şerit (mütemadi, sürekli, continuous ) temel: Genellikle duvar yüklerini taşır ve L ≥ ~ 5B 3. Radye (Yayılı) temel: Zayıf zeminler üzerindeki yapılarda yükü geniş alanlara yayarak temel gerilmesini azaltmak için kullanılırlar. 4. Birleşik temeller: 1 ve 2 nolu temellerin geçişi niteliğindedir.

(A) Sığ (yüzeysel) temel türleri Kolon Df B A B L C L1 1 A B C (1) Münferit (tekil) temel (2) Şerit (sürekli) temel 2 3 A L2 B C (3) Radye (yayılı) temel
(Ulusay, 2006’dan)

1

2

3 BA BB BC 1 Döşeme Df Temel 2 3

Şerit temel

Tekil temel

Temeller için yükleme koşulları
B: Temelin genişliği qu: Temel tabanı gerilmesi σ0: Surşarj (örtü) gerilmesi

Bir temel için; 1. 2. Oturduğu zemin seviyesinde MAKASLAMA yenilmesi olmamalıdır. Toplam oturma miktarı temel türü için tolere edilebilir olmalıdır.

İzin verilebilir Oturma Miktarları
1. 2. 3. Tekil temellerde 25 mm (enfazla kumlu zeminlerde 50 mm, killi zeminlerde 75 mm) Radye temellerde 100 mm Kazıklı radye temellerde 150 mm

Farklı oturma yapıda deformayonlara neden olur. Yapısal deformasyon (eğilme) miktarlarının (iki noktanın bir birine göre hareketi) sonuçları
1/150 : Yapıda genellikle yapısal hasar gelişir. 1/250 : Yüksek rijit yapılarda düşeyden sapma gözle hissedilir. 1/300 : Perde duvarlarda çatlamalar beklenebilir. 1/500 : Yapının taşıyıcı unsurlarında çatlak gelişmez.

Temel Tasarım Aşamaları
Temeller iç in zemin araştırmaları (1) Mevcut verilerin değerlendirilmesi (2) Arazi etüdleri + arazi (in-situ) deneyleri (4) Hesaplamalar (a) Temel zemini veya kayacının mühendislik özelliklerinin değerlendirilmesi (b) (a) aşamasındaki veriler ile inşası planlanan yapının yükü ve geometrisi esas alınarak (3) Laboratuvar deneyleri

İzin verilebilir taşıma gücünün tayini (qa)

Oturmanın hesaplanması (s) (5)

Proje mühendisince yapılır

Hesaplanan qa ve s değerlerine göre taşıma gücü mü, yoksa oturma mı daha kritik?

Kritik olan değere göre temel tipinin seçimi ve temelin boyutlandırılması

Makaslama yenilmesi

Oturma

Farklı oturma

+ Temel Tasarımı

Göreceli olarak zemin türlerine göre taşıma gücü değişimi

Tanımlar: Nihai taşıma gücü (qu): Temel tabanındaki zeminin yenilmeksizin (makaslama yenilmesi) taşıyabileceği en büyük gerilme düzeyi İzin verilebilir taşıma gücü (qa): Bina ve saha önem derecesi ile veri kalitesi dikkate alınarak seçilecek güvenlik katsayısı ile hesaplanan taşıma gücü değeri
ZEMİN EMNİYET GERİLMESİ = İZİN VERİLEBİLİR TAŞIMA GÜCÜ

Drenajsız killerde başlangıçtaki taşıma gücü yaklaşımları
Zemin ağırlığı Temel türü Temel boyutları Dikkate alınmıyor.

Analiz yaklaşımı

Nihai taşıma gücü (qu)

Kayma dairesi için Makaslama yenilmesi

q u = σ 0 + 2πc u

Rijit kama blok hareketi

q u = σ 0 + 6c u

Yüzey üstü merkezli daire için Makaslama hareketi

q u = σ 0 + 5.53c u

Sığ temellerde drenajsız killerin taşıma gücü

q u = σ0 + cu Nc
0.16B ⎞ ⎛ N c ( dörtgen ) = N c ( kare ) ⎜ 0.84 + ⎟ L ⎠ ⎝

B: temel genişliği L: temel uzunluğu

Terzaghi ve Peck (1967)
Şerit temel için qu = cNc + σoNq + 0.5γBNγ Kare temel için qu = 1.3cNc + σoNq + 0.4γBNγ Dairesel temel için qu = 1.3cNc + σoNq + 0.3γBNγ

SIĞ TEMELLERİN TAŞIMA GÜCÜ İÇİN GENEL EŞİTLİK (Hansen, 1970 – De Beer, 1970)
' q u = σ 0 ( N q s q d q I q ) + c( N c s c d c I c ) + γ ' ( N γ s γ d γ I γ )

Nq, Nc, Nγ: Taşıma gücü faktörleri sq, sc, sγ: temel şekil faktörleri dq, dc, dγ: temel derinlik faktörleri Iq, Ic, Iγ: eğimli yükleme faktörleri

50

0

Nq, Nc, Nγ: Taşıma gücü faktörleri
Nq

450 400 35 30
0

0

φ 25
20

0

Nγ Meyerhof Hansen Nq Nc

0

150 100 50 0
0

1

10 100 Nγ, Nc, Nq (Taşıma gücü faktörleri)

1000

Nq = exp (π tanφ) tan2(45 + φ / 2) Nc = (Nq – 1) cotφ Nγ = 1.8 (Nq – 1) tanφ Nγ = (Nq – 1) tan (1.4φ) (Hansen’e göre) (Meyerhof’a göre)

Şekil faktörleri
B Nq sc = 1 + L Nc
B s q = 1 + tan φ ' L s γ = 1 − 0 .4 B L

Derinlik faktörleri
d c = 1 + 0.4ζ

d q = 1 + ζ tan φ ' (1 − sin φ ' )
dγ =1

D ≤1 B D >1 B

için için

ζ=

D B

⎛D⎞ ζ = tan −1 ⎜ ⎟ ⎝B⎠

Temele açılı yükleme koşulu
2

β

qu D

⎛ β ⎞ ⎟ I c = I q = ⎜1 − ⎜ 90 ⎟ ⎝ ⎠
o

B

⎛ β I γ = ⎜1 − ' ⎜ φ ⎝

o

⎞ ⎟ ⎟ ⎠

2

Yük uygulama noktasının temel merkezinden sapması (eccentricity) durumu Tek yönlü eccentricity, e Etkin genişlik (B’): (B-2e)

q min

6e ⎞ Q ⎛ = ⎜1 − ⎟ BL ⎝ B⎠

6e ⎞ Q ⎛ q min = ⎜1 + ⎟ BL ⎝ B⎠ B e≤ Neden ? 6

Çift yönlü eccentricity, e
eB ≤ B L eL ≤ 6 6

olmalıdır.

B' =

(B + B1 )
2

+

L1 (B − B1 ) 2L

TEMELLERDE GÜVENLİK KATSAYISI KAVRAMI

• Bina önem derecesine ve veri kalitesine göre seçilir. • Genellikle 2’nin altında olması önerilir.

q u − γD FOS = q a − γD

Kohezyonsuz Zeminlerin Taşıma Gücü
700
En fazla oturma: 25 mm

600

(Dw ≥2B)

İzin verilebilir taşıma gücü (kPa)

500

50

400

40 SPT-N 30 20 10 5 1 2 3 4 5 6 Sömel genişliği, B(m)

Df

Dw
B Dw YASS

300

200

100

0

Cw = 0.5 + 0.5 (Dw/(Df+B))

Terzaghi ve Peck, (1967)

Örtü yükü düzeltme faktörü
CN 0 0 0.5 1.0 1.5 2.0

Efektif örtü gerilimi, σ´ (kPa) v

100

N1=CN (SPT_N)

200

300

400

500

DERİN TEMELLER

You're Reading a Free Preview

İndirme
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->