YAZARLAR Komisyon

DEVLET K‹TAPLARI B‹R‹NC‹ BASKI ................., 2012

M‹LLÎ E⁄‹T‹M BAKANLI⁄I YAYINLARI.............................................................................: 5701 DERS K‹TAPLARI D‹Z‹S‹...................................................................................................: 1526 12.?.Y.0002.4223

Her hakk› sakl›d›r ve Millî E¤itim Bakanl›¤›na aittir. Kitab›n metin, etkinlik, soru ve flekilleri k›smen de olsa hiçbir surette al›n›p yay›mlanamaz.

ED‹TÖR Doç. Dr. Renan SEZER D‹L UZMANI Tuncay DEM‹REL ÖLÇME-DE⁄ERLEND‹RME UZMANI Özge ARICI GÖRSEL TASARIM UZMANI Nuran BOZTAfi Osman YILDIRIM REHBERL‹K UZMANI Ömer U¤ur AKSOY PROGRAM GEL‹fiT‹RME UZMANI Melek AY DUMLUPINAR

ISBN 978-975-11-3615-2

Millî E¤itim Bakanl›¤›, Talim ve Terbiye Kurulunun 08.12.2011 gün ve 264 say›l› karar› ile ders kitab› olarak kabul edilmifl, Destek Hizmetleri Genel Müdürlü¤ünün 19.03.2012 gün ve 3398 say›l› yaz›s› ile birinci defa 244.211 adet bas›lm›flt›r.

.

.

.

..……………………………………………… 32 Al›flveriflte Kullan›lan Yüzde Hesaplar› ………........ Bölüm: Tam Say›larla ‹fllemler .......................16 Cebirsel ‹fadelerle ‹fllemler .................... 26 Ünite De¤erlendirme ................................................................................ 3 2.......................................................................... 5 Rasyonel Say›larla Toplama ve Ç›karma ‹fllemleri ………........................ 12 Tam Say›lar.............................................................................................................……............................... 6 Rasyonel Say›larla Çarpma ve Bölme ‹fllemleri ................... 2 Tam Say›larla Toplama ve Ç›karma ‹fllemleri .........................................……................……...... 7 Ad›m Ad›m ‹fllemler ve Problemler ...…........................... 5 Rasyonel Say›lar› Tan›yal›m ..... 18 2....……............................................................................ 24 Dik ve Paralel Do¤rular ............………….................... 27 Orant› ve Çokgenler 1.............................. 20 Bir Bilinmeyenli Denklemler ve Çözümleri .................. Cebir ve Geometri 1........................................................................................................................................................… 20 Do¤rusal Denklemler ve Koordinat Sistemleri ......................………………………………………… 33 Yans›ma ve Dönme ………... Bölüm: Orant›dan Ç›kt›k Yola ...............…………………………… 35 VII ...... Bölüm: Rasyonel Say›lar ..... 16 Tam Say›lar›n Kuvveti ve Örüntüler .. 2 Tam Say›larla Çarpma ve Bölme ‹fllemleri ………..................... Bölüm: Tam Say›lar›n Kuvveti ve Cebir ..................................................................................………......................................................................……............................................…............................................................. 24 Üç Do¤runun Birbirine Göre Durumu ................................ 32 Do¤ru ve Ters Orant› ……………........................... 22 3............................................................................................................................................... Bölüm: Denklemler ve Koordinat Sistemi ..……............................................Tam Say›lardan Rasyonel Say›lara 1........ 9 Ünite De¤erlendirme ........................................................................................................................ Bölüm: Diklik ve Paralellik .............................……....................................................…………........................................

.....…………………………………………………… 55 Çokgenlerin Eflli¤i ve Benzerli¤i………………... 40 Çember ve Dairenin Özellikleri ... 38 Motiflerle Süsleme ..................................................... Bölüm: Çokgenler ........................…………………………...........………………………………….....................……………………………………………………………………................. Bölüm: Dörtgenler ve Alan Ba¤›nt›lar› ...................…...................................................2............................……...........................………………………………………………….....................................................…………………………………… 75 Olas›l›k .............. 84 Dörtgenlerin Özellikleri ve Dörtgensel Bölgelerin Alan› ……………………………………… 84 Kenar ............…………………..... 42 Ünite De¤erlendirme .... Olas›l›k......................... Daire ve Çokgenler 1........................ 91 Dik Dairesel Silindir ve Alan› ………............................................................... 76 Ünite De¤erlendirme …………………. 45 Çember....…………………………………….. 64 Verilerin Farkl› Temsil Biçimleri .………….................………………………....………………………………......................................………………………………………………… 52 2.................... Ek-1 VIII ............................. 97 Ekler ....................................….……………..………………………………………………………………........……... Veri Analizi ve Olas›l›k 1.... 69 Veri Analizi .…...……………………………………………........................... 73 2..............……........................…………………………...... Bölüm: Dik Dairesel Silindir....................................................………………… 88 2............……… 64 Yan›ltan Grafikler ................... 79 Alan ve Hacim 1......................................………………… 50 Çemberde Aç›lar . Bölüm: Faktöriyel.........................Alan ‹liflkisi ve Problemler ………………....................... Permütasyon.. 75 Faktöriyel ve Permütasyon ................ Bölüm: Daireden Çokgenlere ...........……………………………….........................…………………………………………………….................... 60 Grafik.....................................................………………………………………………… 50 Türk Bayra¤› .................................. 38 Çokgenlerin Özellikleri .............……………………………………………………....………………………………………….. 94 Ünite De¤erlendirme ..... 55 Daire ve Daire Dilimi ...................…………... Bölüm: Yaflam›m›zdaki Grafikler ..........……..........................…………......………………………………................…………………………………... 57 Ünite De¤erlendirme …................................... Bölüm: Çember ve Bayra¤›m›z .....……………………………………………........ 91 Dik Dairesel Silindirin Hacmi .……..Çevre ..……………..............

ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M Bu bölümde ifllenen kazan›mlarla ilgili uygulamaya yönelik soru ve problemler verilmifltir. IX . ÜN‹TE DE⁄ERLEND‹RME Bu bölümde ünite genelinde ifllenen kazan›mlarla ilgili soru ve problemler verilmifltir.Tam Say›larla ‹fllemler Bölüm bafll›klar› bu flekilde verilmifltir. Tam Say›larla Toplama ve Ç›karma ‹fllemleri Konu bafll›klar› bu flekilde verilmifltir.

X .

“Tam Say›lardan Rasyonel Say›lara” .

a) -5 -4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 5 6 b) -5 -4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 5 6 c) -5 -4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 5 6 2 . (S›cakl›k fark›. a) 19 b) -7 c) -12 ç) 40 2 Afla¤›daki tabloyu inceleyip sabah ve akflam s›cakl›klar› aras›ndaki fark› bularak tabloyu tamamlay›n›z. yüksek derece s›cakl›ktan düflük derece s›cakl›¤›n ç›kar›lmas› ile bulunur.Tam Say›larla ‹fllemler Tam Say›larla Toplama ve Ç›karma ‹fllemleri ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›da verilen tam say›lar›n toplama ifllemine göre terslerini yaz›n›z.) Tablo: Hava S›cakl›klar› (ºC) Günler Pazartesi Sal› Çarflamba Perflembe Cuma Cumartesi Pazar Sabah (ºC) +3 +2 +1 0 -2 -4 -1 Akflam (ºC) -4 -6 -2 -6 -8 -3 0 S›cakl›k Fark› (ºC) 3 Say› do¤rular› üzerinde modellenen ifllemleri ifade eden matematik cümlelerini yaz›n›z.

0 II) 0 . > . baflka bir ma¤azadan ücretini bir sonraki ay ödemek üzere 300 TL’lik bir f›r›n ald›.0 g) (-40) + 40 c) 18 + (-2) e) 5 .(-9) III) 12 .(-3) . Buldu¤unuz iki sonucu karfl›laflt›r›n›z. Bu say›ya +3 say›s›n› ekleyiniz. Ailenin bu ayki mali durumunu gösteren matematik cümlesi afla¤›dakilerden hangisidir? A) -1400 + 150 + 300 B) 1400 + (-150) + (-300) C) -1400 + 150 + (-300) D) -1400 + (-150) + 300 6 7 8 Afla¤›daki ifllemleri yaparak verilen sorular› cevaplay›n›z. Ayn› gün. Daha sonra elde etti¤iniz say›ya (-3) say›s›n› ekleyiniz.12 IV) -5 .(-30) d) (-11) . taksitle 1400 TL’ye ald›¤› buzdolab›n›n peflinat› olarak 150 TL ödedi. I) .(-4) b) 0 . a) 15 (-4) 4 (-15) b) (-30) (-2) (-30) 2 c) 16 (-1) 16 1 ç) 42 (-7) 42 7 3 .9 .(-19) f) 6 + (-8) .(-5) a) Hangi iki ifllemin sonucu ayn›d›r? b) Hangi iki ifllemin sonuçlar› toplama ifllemine göre birbirinin tersidir? c) Hangi ifllemin sonucu en büyüktür? ç) Hangi ifllemin sonucu en küçüktür? Tam Say›larla Çarpma ve Bölme ‹fllemleri ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›da verilen ifllemleri çarpma iflleminin birleflme özelli¤inden yararlanarak yap›n›z. = ” sembollerinden uygun olanlar› koyunuz.4 Afla¤›da verilen ifllemlerin sonuçlar›n› bulunuz.(-4) + (-1) ¤) 24 . a) (-9) + (-25) ç) (-27) .6 5 -8 -9 6 ifadesinin en büyük de¤eri almas› için bofl kutulara “+ ve -” sembollerinden uygun olanlar›n› yerlefltiriniz. a) (-8) (10) (-2) c) 9 (-11) 8 b) (-16) (-12) (-3) ç) 20 5 (-4) 2 Afla¤›daki bofl kutulara “ < . Bir aile. Bir tam say› seçiniz.

. 5 6 Afla¤›da verilen eflitliklerde bofl kutular› uygun tam say›larla doldurunuz.... B) D flehrindeki s›cakl›k E flehrinden 1ºC daha so¤uktur... 11 12 Tablo: Baz› illerdeki s›cakl›klar ‹ller A B C D E Ölçülen S›cakl›k -2ºC -10ºC 0ºC 2ºC -6ºC 4 ...(+32) = ] = 28 + (-6) = [14 + 7 Afla¤›da verilen eflitliklerde bofl kutulara uygun tam say›lar› yaz›n›z... Deniz yüzeyi s›f›r metre kabul edilirse Can’›n dald›¤› derinli¤i nas›l ifade edebilirsiniz? Yandaki tabloda baz› illerde ayn› anda ölçülen s›cakl›klar verilmifltir. a) (-8) [ b) . Buna göre afla¤›da verilen ifadelerden hangisi yanl›flt›r? A) E flehrindeki s›cakl›k A flehrindeki s›cakl›¤›n 3 kat›d›r. C) A flehrindeki s›cakl›k B flehrindeki s›cakl›¤›n 5 D) B flehri E flehrinden 4ºC daha s›cakt›r. iflaretlidir. iflaretlidir..(-4)] = -40 .. 1 ’i kadard›r... Afla¤›da verilen cümlelerdeki boflluklar› uygun ifadelerle doldurunuz... rakamlar› farkl› iki basamakl› en küçük pozitif tam say›y› ç›kard›¤›n›zda aradaki fark›n (-3) kat› kaç olur? Bir dalg›ç olan Can....... denizde 28 m dibe dalarak bir süre bal›klar› izledikten sonra her bir dakikada 3 m olmak üzere 5 dakika daha dalmaya devam etmifltir.3 4 ‹ki tam say›y› çarpt›¤›m›zda çarp›m›n bu tam say›lardan küçük oldu¤u bir örnek veriniz.. a) ‹ki negatif tam say›n›n çarp›m› .... b) Negatif bir tam say›n›n pozitif bir tam say›ya bölümü ......12) (-6 + 4) ç) (-8)2 82 10 Rakamlar› farkl› üç basamakl› en büyük negatif tam say›dan... Bir tam say› ile bu say›n›n toplamaya göre tersinin birbirine bölümü hangi tam say›y› verir? Aç›klay›n›z. a) 3 = (-7) = 12 c) (-12) d) -84 +14 = b) (-8) (-2) (-11) = [(-8) (-2)] ç) 131 = 131 712 e) (-11) (-2) = 2200 8 9 [(-72) 6 (-1000)] 0 ifllemini yap›n›z.. Afla¤›daki verilen ifllemlerden hangilerinin sonuçlar› negatif bir tam say›d›r ? a) (-1)3 c) -5 (-7)2 b) (9 ..

... < 1...... 2 4 Afla¤›da verilen rasyonel say›lardan birbirine eflit olanlar› yanlar›ndaki kutulara uygun harfleri yazarak efllefltiriniz. a) 1.8 b) 4 2 < .4 < ... < .5 b) -1 3 4 -1... < - 3 -5 1 say›s›n›n say› do¤rusu üzerinde hangi iki tam say› aras›nda oldu¤unu bulunuz... < 100 ç) -0....... ikinci gün ise 2 saat bisiklet sürmüfltür. < -3. < .....5 51 100 241 d) 2..1 .. < .75 c) 2 9 -2 ç) 3 5 d) 8 4 0. < .. Hangi gün daha 8 5 uzun süre bisiklet sürmüfltür? 6 Afla¤›daki say›lar›n hangisi en küçüktür? A) 1 10 B) 7 7 C) -4 5 D) 1 2 5 ...2 -2..... gelebilecek ikifler say› yerlefltiriniz... 1 rasyonel say›lar›n› say› do¤rusunda gösteriniz...Rasyonel Say›lar Rasyonel Say›lar› Tan›yal›m ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 1 1 3 1 .. < ..52 < ..6 0.4 < .. a) 9 4 -13... < 5 5 c) -3...25 5 Bir bisikletli ilk gün 2 7 4 saat.7 < .. 3 2 4 6 2 Afla¤›da verilen aral›klara...

8 A ile B herhangi iki rasyonel say› olmak üzere A ile B aras›nda kaç tane rasyonel say› vard›r? Rasyonel Say›larla Toplama ve Ç›karma ‹fllemleri ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›da verilen ifllem s›ralar›nda bofl olan yerleri tamamlay›n›z. a) 0.(.12 6 19 ç) 4 9 12 3 Afla¤›da verilen ifllemlerin sonuçlar›n› tahmin ediniz. Herbir ö¤rencinin proje ödevinin biten k›s›mlar›n›n % (yüzde) 2 ifadesini yazarak bu say›lar› küçükten büyü¤e do¤ru s›ralay›n›z. a) 1 5 1 15 b) 3 16 7 4 + 4 45 + 15 6 4 3 - - 2 Afla¤›da verilen rasyonel say›lar›n toplama ifllemine göre terslerini bulunuz.25 + 4. a) 1 4 5 b) 8 7 c) .5 + 0.5 I (b) . Dursun 4 8 1 ’sini tamamlam›flt›r. A-B iflleminin sonucu kaçt›r? 4 8 5 6 (- .7 Matematik dersinden proje ödevi alan üç arkadafltan Defne 1 3 ’ünü. Derya ’ini.0.1 + 8 4 4 2 Yukar›da verilen ifllemlerden hangisinin sonucunun daha küçük oldu¤unu tahmin ediniz.3 3 c) 3 . ‹fllemleri yaparak tahmininizle ifllemlerin sonuçlar›n› karfl›laflt›r›n›z.) 5 5 ç) 5 . 1 5 + 2 = A ve 2 4 3 1 ) + 1 = B ifllemleri veriliyor. Daha sonra ifllem sonuçlar› ile tahminlerinizi karfl›laflt›r›n›z.0 7 4 5 1 3 3 )II .

.) 5 5 6 ) (-0. a) 2 3 4 (8 ) 7 b) (5 9 ) (.2) e) (- 7 . a) 4 1 2 1 2 + ( + ) = ( + .5 ç) -0. ) + 7 8 5 8 5 11 3 3 )+ = + ( . = 0 5 7 Verilen rasyonel say›lar›n toplama ifllemine göre terslerini yaz›n›z. a) ç) 4 7 13 9 2 7 7 2 b) (d) 1 2 8 ) ( ) 3 21 5 c) 5 7 7 5 3 4 2 0 11 2 Afla¤›da verilen ifllemlerin sonuçlar›n› bulunuz. ‹fllem sonuçlar› ile tahmininizi karfl›laflt›r›n›z.. a) 5 12 b) 8 9 c) 3.) 9 5 1 5 c) (10 6 ) (. ) 6 19 19 3 3 ) + . = -9 7 7 b) (- c) (-9 ç) 47 + .6 Toplama iflleminin özelliklerinden yararlanarak bofl b›rak›lan yerlere gelmesi gereken say›lar› ifllem yapmadan yaz›n›z.9 d) 3 1 4 Rasyonel Say›larla Çarpma ve Bölme ‹fllemleri ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›da verilen ifllemlerin sonuçlar›n› bulunuz.. a) (5 3 ) 9 2 b) 2 4 7 (5 ) 9 c) 8 1 7 (-1) ç) 1 (1 ) 6 3 Afla¤›da verilen ifllemlerin sonuçlar›n› tahmin ediniz....3) 5 ç) (-1 1 1 ) (1 ) 3 4 d) (-0...

tarifte verilen miktar›n 2. Kek tarifinde su 3 barda¤›n›n ’i kadar fleker kullan›laca¤› söylenmifltir. a) 3 8 b) 1 5 c) 7 9 ç) -2 1 6 7 Afla¤›da verilen ifllemin çarpman›n hangi özelli¤i ile yap›ld›¤›n› yazarak ifllem sonucunu bulunuz.) .5 kat›n› kullanarak kek yapacakt›r. (1 ) 3 (3 2 )5 3 = (2 1 3 1 ) (.(. Mutlu’nun yapaca¤› kek için kaç 5 su barda¤› fleker gerekir? A) 1 4 5 B) 3 4 C) 1 1 2 D) 1 2 6 Afla¤›da verilen rasyonel say›lar›n çarpma ifllemine göre terslerini bulunuz. Örnek: 1 2 1 3 1 2 1 5 1 2 1 1 + 3 2 5+3 8 4 1 = 1 + 1 = = = 30 30 15 5 10 6 (5) (3) 15 4 ya da 1 2 + ( 1 1 1 + )= 3 5 2 ( 1 5+3 )= 2 15 8 4 8 = = 15 30 15 a) 3 4 2 5 3 4 1 10 b) 2 3 -6 5 2 3 3 7 + - 5 Mutlu.) 3 3 5 3 8 .4 Afla¤›daki flema ile verilmifl ifllemleri örnekteki gibi aç›k olarak yaz›n›z.

) 0 say›s›n›n bir rasyonel say›ya bölümü 1’dir...8 (- 1 ) 0..8 Afla¤›da verilen ifadelerde do¤ru olanlar›n bafl›na “D”... ) (-1) say›s› ile bir rasyonel say› çarp›l›nca rasyonel say›n›n iflareti de¤iflir... 4 13 Belirli bir mesafeyi 9 kaç›n› koflar? 1 saniyede koflabilen bir sporcu 2. ) Bir rasyonel say›n›n -1’e bölümü rasyonel say›n›n kendisidir..5) 11 3 8 3 ) (.5 iflleminin sonucu kaçt›r? 4 10 Verilen eflitliklerde bofl b›rak›lan yerlere gelmesi gereken rasyonel say›lar› ifllem yapmadan çarpma iflleminin özelliklerinden yararlanarak bulunuz. yanl›fl olanlara “Y” yaz›n›z. ) Bir rasyonel say›n›n ters iflaretlisi ile toplam› “0” d›r.5) = (..4 saniyede bu mesafenin kaçta 2 Ad›m Ad›m ‹fllemler ve Problemler ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›da verilen ifllemin sonucunu bulunuz..) 8 11 Afla¤›da verilen üslü ifadelerin sonucunu bulunuz.. 1 1 5 + + 4 2 6 3 1 2 + + 5 2 3 9 ..) ( ç) (-5 -7 -7 2 ) = ( ) (-2 ) 3 3 5 -8 (-0.) = ( ) 8 11 11 ( 6 ) 9 b) ( .. a) ( c) 2 8 8 ) (.. 9 0.. a) ( -7 3 ) 3 b) ( -9 2 ) 7 c) ( -1 3 -2 3 ) ( ) 2 4 ç) ( -1 2 -2 3 ) ( ) 5 3 12 30 litrelik bir benzin deposunun 3 ’ünün kaç litre benzin ald›¤›n› bulunuz...) ( ) 17 9 9 ( 3 -4 -4 ) (..) ( ) (-0... ( ( ( ( ( ) Bir rasyonel say›n›n 1’e bölümü o rasyonel say›y› verir...) = (...

Bu flirketin bir sonraki y›l tafl›d›¤› yük miktar›nda %25 azalma olmufltur. 1 4 1 1+ 1 5 3 5 (- 15 ) 78 3 Yanda verilen ifllemin sonucunu bulunuz. boyunun 3 ’ü kadar oldu¤una göre Recep Amca’n›n arsas›n›n kenar uzunluklar›n› bulunuz.3 4 m 5 4 Dikdörtgen fleklindeki bir masan›n uzun kenar 1 4 m2 uzunlu¤u 2 m’dir. 10 TL ve 20 TL olarak 1 3 belirlenmifltir. c 7 Ali 90 km’lik yolun 1 1 ’inin ’s›n› gitmifltir. 5 6 8 Bir konserin bilet fiyatlar› koltuklar›n salondaki yerine göre 5 TL. fiirketin ikinci y›ldaki tafl›d›¤› yüke en yak›n de¤er afla¤›dakilerden hangisidir? A) 1500 B) 2000 C) 1800 D) 1700 10 . 1 1 + 0. Eni. Ali’nin kaç kilometre yol gitti¤ini bulunuz.25 ise c say›s›n›n kaç oldu¤unu bulunuz. boyundan 10 m k›sad›r. 6 8 Ramazan pazara kaç yumurta getirmifltir? Ramazan. Sat›lan 720 biletin ’i 20 TL ve ’ü 10 TL’lik oldu¤una göre sat›lan 5 4 biletlerin kaçta kaç› 5 lirad›r? 9 4 2 ’s›n›n ’ini sat›nca 80 yumurtas› kal›yor. 4 1 3 4 3 6 = 1.2 Yanda verilen ifllemin sonucunu bulunuz. pazara getirdi¤i yumurtalar›n 10 Bir nakliye flirketi bir y›l içinde 2427 ton yük tafl›m›flt›r. Masan›n alan› 4 5 5 oldu¤una göre masan›n k›sa kenar uzunlu¤u kaç metredir? 2 ? 5 Recep Amca’n›n dikdörtgen fleklindeki arsas›n›n eni.

Yolculardan her 5 yetiflkine 7 çocuk karfl›l›k geldi¤ine göre uçakta kaç çocuk vard›r? A) 60 B) 55 C) 77 D) 88 13 Sabit h›zla hareket eden bir otomobil 3 saatte 210 km yol almaktad›r.1 3 11 2 3 4 1 3 3 1 7 + iflleminin sonucunu bulunuz. Bu otomobil 5 saatte kaç kilometre yol al›r? 7 A) 200 B) 175 C) 140 D) 150 14 1 2 2 3 1 1 2 1 2 1 4 1 5 1 5 3 5 3 5 iflleminin sonucunu bulunuz. 3 2 12 Bir uçakta 132 yolcu vard›r. Etiket fiyat› 150 TL olan bir paltonun indirimli fiyat› 87 TL oldu¤una göre ma¤aza genelinde yap›lan indirimin kesir ifadesi afla¤›dakilerden hangisidir? A) 20 73 B) 21 50 C) 3 4 D) 1 4 11 . 15 Giyim ma¤azas› sahibi Ahmet Bey ma¤azadaki tüm ürünler için indirim yap›yor.

+ 98 ise A + B kaçt›r? A) -150 B) -200 C) -100 D) -199 4 a ve b iki tam say›y› göstermek üzere a b = 12 oldu¤una göre a + b kaç farkl› de¤er al›r? A) 2 B) 4 C) 6 D) 8 5 Afla¤›da verilen say›lardan hangilerinin karesi kendisinden küçüktür? a) 3 2 b) 5 9 c)1 3 ç) 1 7 6 1 2 5 3 1 1 7 1 2 1 4 1 3 iflleminin sonucunu bulunuz. 3 A = (-2) + (-4) + (-6)+ . ) S›f›r ile her tam say›n›n çarp›m› her zaman negatiftir.ÜN‹TE DE⁄ERLEND‹RME 1 Afla¤›daki ifllemleri yap›n›z. yanl›fl olanlara “Y” yaz›n›z. ) Bir tam say›n›n toplamaya göre tersi ile çarp›m› her zaman pozitiftir. . a) I-5I (-1) . 12 . ) S›f›r say›s›n›n pozitif bir tam say›ya bölümü her zaman pozitiftir. ) Pozitif say›s›n›n negatif tam say›ya bölümü her zaman negatiftir.(-7) c) I2 . ) Bir tam say›n›n 0’a bölümü tan›ms›zd›r. .25)] ç) (-45) (-9) . + (-100) B = 2 + 4 + 6 + .(-1) 32 Afla¤›da verilen ifadelerde do¤ru olanlar›n bafl›na “D”. ) Ayn› iflaretli tam say›lar›n çarp›m› her zaman pozitiftir. . . 7 1 2 1 3 1 3 ifllemin sonucunu bulunuz. ( ( ( ( ( ( ( ) ‹ki negatif tam say›n›n bölümü her zaman pozitiftir.(-2)I (-4) 2 b) (-12) + 5 [(-11) + (.

elindeki tahtan›n 3 ’ini kestikten sonra kalan tahtan›n 5 uzunlu¤u 30 m oluyor. 13 Türkân gidece¤i yolun 2 ’ini gittikten sonra mola veriyor. gidece¤i yolun yarısını yürüyüp mola veriyor. (1 3 4 10 2 iflleminin sonucunu bulunuz. 5 2 14 Bir kasa domatesin önce 2 ’i sonra da 1 ’ü sat›l›yor. 15 Gökçe’nin paras›n›n % 40’› 125 TL’dir. 10 Bir s›n›fta tiyatro grubuna seçilen ö¤rencilerin say›s› s›n›ftaki ö¤rencilerin 1 ’tür. (1 + ) 3 4 2 10 1 1 1 1 ) (1 . 9 (1 + 1 1 1 1 ) (1 + ) (1 + ) .. ‹lk molasını yuvaya 25 m kala verdikten sonra. s›n›f mevcudunun kaç kifli oldu¤unu bulunuz. 11 Köpek kulübesi yapmak isteyen Deniz.) (1 . Türkân. Tohumu buldu¤u yerin yuvaya olan uzaklı¤ı 50 m’dir. Tahtan›n kesilmeden önce kaç metre oldu¤unu bulunuz. Karınca her defas›nda.8 1+ 1 1 1 2 1 3 1 1 5 iflleminin sonucunu bulunuz. Geriye 7 kg domates kald›¤›na göre 4 5 kasadaki domatesin tamam›n› bulunuz.) (1 .) .. 16 Bir karınca. 100 km daha gittikten 5 3 1 sonra yolun ’ine ulafl›yor. Gökçe’nin toplam kaç liras› oldu¤unu bulunuz. Tiyatro 4 grubuna seçilen ö¤renciler 8 kifli oldu¤una göre. 12 Bir kilogram portakaldan 2 L portakal suyu ç›k›yorsa 6 kg portakaldan kaç litre portakal 3 suyunun ç›kt›¤›n› bulunuz.. Türkân’›n gitti¤i yolun ’sinin kaç kilometre oldu¤unu bulunuz.. buldu¤u bir tohumu yuvasına götürmek istiyor. kaçıncı molasında yuvaya olan uzaklı¤ı 5 m’den az olur? Bu flekilde yol almaya devam ederse kar›nca yuvas›na ulaflabilir mi? 13 .

Beyza.3 m k›salt›l›yor. F›rat günde en fazla 60 sayfa okuyabildi¤ine göre 4.5 kat› olarak ölçülmüfltür. gerçek boyunun 1. Ayn› saatte sekiz s›ra tu¤la ile örülmüfl bir duvar›n gölgesinin boyu 2. bütün bu iflleri 6 saat içinde yapt›¤›na göre odas›n› düzenlemek için kaç saat ay›rm›flt›r? 19 F›rat 250 sayfal›k bir kitab› 5 gün içinde okuyor. eni ise 0. gün kitab›n en az kaçta kaç›n› okumufltur? 20 Günün belli bir saatinde bir cismin boyu. Elde 2 edilen yeni masan›n yüzey alan› kaç metrekare olur? 18 Beyza okuldan eve geldikten sonra zaman›n›n 1 ’ünü ders çal›flmaya. 1 ’ünü oynamaya.4 m oldu¤una göre bir tu¤lan›n gerçek boyu kaç metredir? 14 .2 m olan bir yemek masas›n›n boyu 1 m. 3 4 geri kalan zaman›n› ise odas›n› düzenlemek için ay›rm›flt›r.17 Eni 1.5 m. boyu 3.

“Tam Say›lar. Cebir ve Geometri” .

kömürlerin kilogram›n› gösteren üslü niceliklerle efllefltiriniz. . + 105 iflleminin sonucunu bulunuz. adım 3. adım a) Örüntünün temsilci sayısını “n” ile göstererek kuralını yazınız. . a) 990 b)106 c) 12000 ç) 19941 3 Afla¤›da verilen kömürleri. 16 . a) 13 13 x 13 13 13 c) 1 1 1 1 1 1 1 b) 7 7 7 ç) 10 10 10 10 2 Afla¤›da verilen üslü say›lar›n de¤erlerini bulunuz. adım 2. adımdaki bilye sayısının kaç olaca¤ını söyleyiniz. b) Örüntünün kuralını kullanarak 8. 1 ton 105 100 ton 104 100 kg 103 10 ton 102 4 105 + 105 + 105 + . 30 tane 5 Bilyelerle oluflturulan örüntüyü inceleyiniz.Tam Say›lar›n Kuvveti ve Cebir Tam Say›lar›n Kuvveti ve Örüntüler ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›da verilen çarpmalar› üslü biçimde yaz›n›z. adım 4. 1.

13 Yanda verilen bir birim karelik alan mavi renktedir. a) 23 589 = 2. Oluflan bu örüntü devam ettirildi¤inde 9 x 9 birim karelik alanda k›rm›z› karelerin etraf›na kaç tane mavi kare yerlefltirilmelidir? 17 ..18 = 8 2 5.. 2 x 2 birim karelik alanda mavi karenin etrafına k›rm›z› kareler yerlefltirilmifltir. . 12 Bir kafeteryada 4 kiflilik kare masalar bulunmaktadır. 2 masa yan yana yerlefltirildi¤inde masaların etrafına 6 kifli oturabilmektedir. ve 52 sayılarını küçükten büyü¤e do¤ru sıralayınız. 3 masa yan yana yerlefltirildi¤inde masaların etrafına 8 kifli oturabilmektedir.. E¤er 12 masa yan yana yerlefltirilirse masaların etrafına kaç kifli oturabilece¤ini bulunuz ve bu örüntünün kuralını yazınız..[( -2)4 (-1)5] ifllemin sonucu kaçtır? 10 -(-106)0 103 -134 + (-1)9 ifllemin sonucu kaçtır? 11 Afla¤ıda verilen örüntünün kuralını bularak örüntüyü 3 adım daha devam ettiriniz.45 x 10 c) x 10 5 = 768 400 x 10 3 ç) 5321. . 7 Afla¤›da verilen kutulara yaz›lmas› gereken say›lar› bulunuz..42) . b) Günefl’in çevre uzunlu¤u 1 390 000 km’dir. c) En büyük gezegen olan Jupiter’in Günefl’e olan uzaklı¤ı 778 300 000 km’dir. 46810. 9 (53 . 3 x 3 birim karelik alanda k›rm›z› karelerin etrafına mavi kareler yerlefltirilmifltir. 4 9 14 19 24 29 . 6731.. a) Dünya’nın Günefl’e olan uzaklı¤ı 149 600 000 km’dir.6 Afla¤ıda verilen ifadelere karflılık gelen üslü sayıları yazınız.3589 x 10 b) 64 500 000 = 6.

.5x2 + 3y cebirsel ifadesinde 3x2 ve 3y terimleri benzer terimlerdir. 6 (x + 4)2 .5m .4 + 2a + 5a2 ifadesinde 4 tane terim vardır.(x2+ 8x + 16) iflleminin sonucunu bulunuz....1 ) oldu¤una göre afla¤ıda verilen ifllemlerin sonuçlarını bulunuz.(x-9 ) + 2 (4-3x) + 8x ifadesinin en sade hali x + 17’dir. .2n2 mn (n . 2 Afla¤ıda verilen ifadeleri en sade biçimde yazınız.46 .Cebirsel ‹fadelerle ‹fllemler ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤ıda verilen ifadelerden do¤ru olanların yanına “D” yanlıfl olanların yan›na “Y” yazınız...5 3 Afla¤ıda verilen A sütunundaki ifadeleri B sütunundaki ifadeler ile efllefltiriniz. 3 2 + 3x . b) (-n+6 ) (2n-5) = -n (2n-5) + 6 ( 2n-5) c) 9a2 .2) 4 a = ( 2x-1 ) b = 3 ( x + 3 ) c = -2 ( x .. . .4x + 5x + x2 + 1 c) 9 + 2a . a) ... A 3a ... .7a + 3 cebirsel ifadesinde terim sayısı 5’tir ç) b2 + 6b .5a -7 .2n) xy + y -2 2a + b 3b B 5 m2 y (x + 1) -(7 + b2) -100x2 -2a -4a + 3b2 mn2 . ç) x .. a) a2 . .3b + a .3a . a) a + b b) a + ( b+c ) c) a b 5 Afla¤ıda verilen ifadelerde do¤ru olanların baflına “D” yanlıfl olanların baflına “Y” yazınız. b) 2x + 5 = 10 ifadesi bir cebirsel ifadedir.. c) 3a + 8 ifadesi bir cebirsel ifadedir. . d) 3x2 + 2y ... ....8 ‹fadesinde x’in kat sayısı 3’tür. ..b2 -5m (-m) 10 2x (-5x) n (mn . a) 1 ..13 cebirsel ifadesindeki kat sayıların toplamı -7’dir. 18 ..9 + m + 12m b) 7x2 ..

.8y2 -3y = y ( ...... 4a B 4a C 9 Afla¤ıda verilen ikizkenar üçgen kullanılarak oluflan fleklin çevre uzunlu¤unu hesaplayınız... 2x + 1 x 10 Bisikletiyle parka giden Can toplam kaç metre yol alır? (-2x + 40) metre (5x -10) metre (6x + 25) metre (6x +2) cm 11 Eni (4x ....... çarpma iflleminin özelliklerinden yararlanarak yaz›n›z.) ç) (y-7) (y + 3) = y2 + . toplam mesafenin kaçta 6 18 kaçıdır? A 8 Yanda verilen üçgenin alanını cebirsel olarak ifade ediniz.) b) 5y .. ikinci saatte 9 1 5 ’ini............) c) 6x .. Geriye kalan mesafe.....7 Bir otobüs floförü gitmesi gereken toplam mesafenin....+ ..........6a b = 3a (.......4 + 12 x2 = 6x + (..... 4x + 7 13 8x + 15 19 .... a) 3a (-4) ...5) cm ve boyu (6x + 2) cm olan dikdörtgen fleklindeki bir masanın üst yüzünün alanı kaç santimetrekare olur? (4x -5) cm 12 Afla¤›daki etkinliklerde bofl yerlere gelmesi gereken cebirsel ifadeleri..... dikdörtgen fleklinde verilen gelincik bahçesinin çevre uzunlu¤unu bulunuz.. ilk saatte 2 ’unu..... üçüncü saatte ’sını gidiyor... Yanda.

10x + 5 =5 7 x+ 47 3 = 14 56 a) 7 4 2 3 b) -3 c) 5 8 2(x + 1) = x .Denklemler ve Koordinat Sistemi Bir Bilinmeyenli Denklemler ve Çözümleri ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 2 a + 4 (-a) -1 = 0 verilen denkleminin çözüm kümesini bulunuz. 7 1 -5 = ise x = ? x 14 Afla¤›da verilen denklemler ile çözümlerini efllefltiriniz. Ankara .Çorum aras›ndaki uzakl›k 774 km oldu¤una göre.1 5 2x + 4 = 2 3 ç) 3 4 Yandaki terazi denge durumundad›r.Çorum aras›ndaki uzakl›k kaç kilometredir? ÇORUM BALIKES‹R ANKARA 20 . Bal›kesir .Bal›kesir aras›ndaki uzakl›¤›n yar›s›n›n 21 km eksi¤i kadard›r. Ankara . Terazinin sol kefesinde bulunan her biri eflit kütledeki deterjanlar›n pofletlerinin kütleleri kaç kilogramd›r? 3 kg 1 kg 34g 2 kg 24g 500g 5 Ankara .Çorum aras›ndaki uzakl›k.

a) 12a + 7 = 22a .13 3 (t . 7 3 Kuryenin toplam ald›¤› yol kaç kilometredir? Bir kurye. dersteki s›ra say›s› birinci dersten 4 eksik oldu¤una göre s›n›f mevcudu kaçt›r? 1 x . A 5 cm D B E C 10 11 ABCD bir dikdörtgen ve AED ’nin alan› 35 cm2 dir.1) + 4 b) d1 7 fiekildeki d1 ve d2 do¤rular›. “x” yerine gelmesi 5 5 gereken say› kaçt›r? 3 Çevresi 30 cm olan bir çemberin yar›çap uzunlu¤unun kaç santimetre oldu¤unu denklem kurarak bulunuz. derste üçerli. toplam 105 kifli kat›ld›¤›na göre görevli ö¤retmen say›s›n› bulmak için afla¤›daki denklemlerden hangisi kullan›l›r? A) 15x + 14 = 105 B) 14x + 1 = 105 C) 15x = 105 D) 15x . derste ise beflerli s›ra olmalar›n› istiyor. “?” ile gösterilen aç›n›n ölçüsü kaç derecedir? d2 6x . gidece¤i yolun 4x .) 14 15 21 . (π’yi 3 al›n›z.2) -9=t-5 5 c) 6 (y . gün kaç sayfa kitap okumufltur? 13 Beden e¤itimi dersinde ö¤retmen. 2. toplama iflleminin etkisiz eleman›na eflittir. 1. 225 sayfal›k kitab›n› her gün bir önceki gün okudu¤unun 2 kat› kadar fazla sayfa okuyarak 4 günde bitiriyor. Buna göre Hazal. kesiflen do¤rulard›r. ö¤rencilerin 1.5 = 31 denklemiyle çözülebilen bir problem kurunuz ve çözünüz.6 Afla¤›da verilen denklemlerde bilinmeyen de¤erleri bulunuz.14 = 105 9 3 2 ’sinin 10 km daha fazlas›n› gidince yolun ’ünü alm›fl oluyor.14º ? 4x + 10º 8 Bir ilkö¤retim okulunda düzenlenen gezide her 14 kiflilik ö¤renci grubu için bir ö¤retmen görevlendirilmifltir.4) + 2 (y + 5) = 3 (y . 2.4 iflleminin sonucu. Geziye ö¤retmen ve ö¤renci. Buna göre dikdörtgenin uzun kenar› kaç santimetredir? 12 Hazal.

-4) noktas›n›n x gerekti¤ini bulunuz. D) Orijinden geçer. B. x y 0 5 2 1 3 1 -5 -1 -1 22 .Do¤rusal Denklemler ve Koordinat Sistemleri ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Koordinat sisteminde verilen A. d y 4 3 2 1 0 -5 -4 -3 -2 -1 -1 -2 -3 -4 1 2 3 4 5 x 3 Afla¤›da verilen denklemlerin gösterdi¤i do¤rular›n grafiklerini çiziniz.3x + 1 = 0 denklemine ait tabloda bofl kalan yerleri doldurunuz. C) Ordinatlar eksenine diktir. 1 y . B) Denklemi y + 2 = 0 fleklindedir. a) Apsisler toplam› kaçt›r? b) Ordinatlar toplam› kaçt›r? B -5 -4 -3 -2 -1 5 4 3 2 1 0 -1 -2 -3 -4 -5 1 2 3 4 5 y A x C 2 Koordinat sisteminde çizilen d do¤rusu için afla¤›daki ifadelerden hangisi do¤ru de¤ildir? A) Apsisler eksenine paraleldir. a) y = -5x + 1 b) x y =4 2 3 c) -y .x = 7 4 A (c. C noktalar›n›n.8 = 0 do¤rusunun üzerinde olmas› için c’nin kaç olmas› 2 5 Yandaki 2y .

x 10 Ayn› koordinat sistemi üzerinde x . y 5 y y 3 -5 0 x x x 8 Koordinat sistemindeki bir B noktas›n›n apsis ve ordinat›n›n mutlak de¤erlerinin oluflturdu¤u nokta. Çizdi¤iniz do¤ru ile x ve y eksenleri aras›nda kalan bölgenin alan›n› hesaplay›n›z. B (4.8) . Çizdi¤iniz dikdörtgenin alan›n› hesaplay›n›z. Bu dikdörtgensel bölgenin alan›n›n kaç birim kare oldu¤unu bulunuz. C (4.y = 5 ve y . C (0. 12 Köfle noktalar› A (-2.0) . D (-2. B (2. -4) olan bir ABCD dikdörtgenini koordinat sisteminde çizerek gösteriniz. Çizdi¤iniz do¤rular›n birbirine göre durumlar› hakk›nda ne söyleyebilirsiniz? 11 Koordinat sisteminde oluflturulan ABCD dikdörtgenin üç tane köflesinin koordinatlar› A (2. 0) oldu¤una göre verilmeyen D köflesinin koordinatlar›n› bulunuz.1) . 13 4x . 23 . 7 Afla¤›da verilen do¤ru grafiklerinde do¤rudafl noktalar› belirleyerek bu noktalar› s›ral› ikililer fleklinde yaz›n›z.3y + 12 = 0 do¤rusunun y eksenini kesti¤i noktay› bulunuz. Buna göre B noktas›n›n koordinatlar› ne olabilir? 9 Koordinat sisteminde 2x + 5y . -4) . 1) . E (7.x = -2 do¤rular›n› çiziniz.6 Koordinat sistemi üzerinde köfle noktalar›ndan biri A (-2.10 = 0 do¤rusunun grafi¤ini çiziniz. 7) noktas› olan bir ABCD dikdörtgeni çiziniz.11) noktas›yla çak›fl›yor.

B E C 4 fiekildeki d ve n do¤rular› birbirine paralel do¤rulard›r. IABI = 5 cm [DE]. 2 Yandaki k do¤rusuna E noktas›ndan geçen kaç farkl› dikme çizebilirsiniz? E k A D 3 s(A) = s(B) = s(C) = s(D) = 90º. [AC]’nin orta dikmesi oldu¤una göre ABCD dörtgeninin çevresinin uzunlu¤unun kaç santimetre oldu¤unu bulunuz.Diklik ve Paralellik Dik ve Paralel Do¤rular ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›da verilen çokgensel bölgenin her birinin bir kenar›n›n orta dikmesini çiziniz. K noktas›ndan d do¤urusuna çizilebilen en k›sa uzakl›k hangi seçenekte verilmifltir? A) [KA] C) [KS] B) [KB] D) [KT] d A B S T n K 24 .

( ) Orta dikme üzerindeki her dikmenin do¤ru parças›n›n uç noktalar›na olan uzakl›klar› eflittir. nokta ile do¤ruyu birlefltiren en k›sa do¤ru parças›n›n uzunlu¤una eflittir. Bu noktalar›n bu do¤rulara olan uzakl›¤›n› gönye kullanarak çiziniz. t ve s do¤rular› için t s ise t do¤rusu üzerinde al›nan her noktan›n s do¤rusuna uzakl›¤› birbirine eflittir. A V z c N Y 9 Afla¤›da verilen ifadelerin hangileri do¤rudur? I. ( ) D›fl›ndaki bir noktay› bir do¤runun noktalar›na birlefltiren do¤ru parçalar›ndan en uzun olan› bu noktadan do¤ruya inilen dikmedir. 7 Herhangi üçü do¤rusal olan dört noktadan geçen ve birbirine parelel olan iki do¤ru çiziniz. c 6 Afla¤›da verilen ifadelerin do¤ru olanlar›n›n yan›na “D” yanl›fl olanlar›n›n yan›na “Y” yaz›n›z. k ve m do¤rular› için k m ise k do¤rusu üzerinde al›nan bir nokta m do¤rusu üzerindeki her noktaya eflit uzakl›ktad›r. III. III 25 . Bu dikmelerden yararlanarak c do¤rusuna paralel bir d do¤rusu çiziniz.5 Yanda verilen c do¤rusuna 2. II. A) Yaln›z I B) I. do¤rular d›fl›nda noktalar al›nm›flt›r. II. 8 Afla¤›da. Bir noktan›n bir do¤ruya uzakl›¤›.7 cm uzunlu¤unda iki tane dikme çiziniz. II C) II. ( ) Bir noktan›n bir do¤ruya olan uzakl›¤› 0 (s›f›r) birim ise bu noktadan o do¤ruya dikme inilemez. III D) I.

d2 26 . d1 d2 ve s(BKL) = 47º ise 47º K L d1 KBM’nin ölçüsünü bulunuz. a) a b m k b r a p a b b b) s c) z t k z k ç) d e k a d e d e f g 70º 4 Yandaki flekilde d e f’dir. B M 5 fiekilde d1 ve d2 do¤rular› ile [BK] verilmifltir. Verilen ölçüden yola ç›karak do¤rular aras›nda kalan di¤er aç›lar›n ölçülerini hesaplay›n›z.Üç Do¤runun Birbirine Göre Durumu ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›daki noktal› bölgeye üç do¤runun birbirine göre durumlar›n› gösteren örnekler çiziniz. 2 Afla¤›daki flekilleri verilen do¤ru çiftlerinden hangisinin ortak dikmesi çizilebilir? C) t z A) B) z p t z m s n D) r 3 Afla¤›da belirtilen aç›lar›n özelliklerini yaz›n›z.

A¤ac›n uzunlu¤unun 61 cm olmas› için kaç ay geçmesi gerekti¤ini bulunuz. Girifl ücreti ö¤retmen için 5 TL. 6 ( 14 4 ..3) çarp›m›n› yap›n›z. 27 . 3 [(1 . 5 12 cm boyundaki bir a¤aç. 30 ö¤rencisini hayvanat bahçesine götürüyor. her ay 7 cm uzamaktad›r. ad›m 2. 1.8)0 iflleminin sonucunu bulunuz. . ad›mdaki say›y› hesaplay›n›z. ad›m 2 (32 111 . Ankara-‹stanbul ile Ankara-Konya aras›ndaki mesafelerin toplam› 711 km oldu¤una göre.3)2 + (-1)21] 1010 iflleminin sonucunu bulunuz. ad›m 3. 8 (x + 5) (x .. Ankara-Konya aras›ndaki mesafeyi bulunuz. ö¤renci için 3 TL’dir.ÜN‹TE DE⁄ERLEND‹RME 1 Çubuklarla oluflturulmufl afla¤›daki örüntünün kural›n› bulunuz. Örüntünün kural›na göre 100. 4 7 A s›n›f›n›n ö¤retmeni Lale Han›m. Buna göre ö¤retmen ve ö¤rencilerin ödeyece¤i toplam para miktar›n› bulunuz. Ankara-Konya aras›ndaki mesafenin 2 kat›ndan 63 km eksiktir. Buldu¤unuz cebirsel ifadenin katsay›lar›n›n toplam› kaç olur? 9 (x2 + 2x) . ad›m 4.) 5 3 11 2 = eflitli¤inde x yerine hangi say› gelmelidir? x 3 7 Ankara-‹stanbul aras›ndaki mesafe.(x + 1)2 cebirsel ifadesini en sade biçimde yaz›n›z.

12 y = 2x . 11 3y .x . 14.4x = 5 do¤rusu koordinat sisteminde çizildi¤inde hangi bölgelerden geçer? 18 m n oldu¤una göre k›rm›z› renkle gösterilen aç›lar›n ölçüleri toplam› kaç derece olur? r m n 28 . terimini hesaplay›n›z.1 x + 2 do¤rusal denkleminin grafi¤ini çizerek bu do¤ru grafi¤inin x ve y ekseni ile 3 4 oluflturdu¤u üçgensel bölgenin alan›n› bulunuz. say› örüntüsünün kural›n› bularak 50..10 a (a .12) . 9.3 do¤rusu afla¤›daki noktalar›n hangisinden geçer? A) (2. -7) noktas›na 8 birim uzakl›kta bir nokta bulunuz ve buldu¤unuz noktan›n koordinatlar›n› yaz›n›z. -7) D) (-2.5 = 0 do¤rusu üzerinde bulunan iki noktan›n koordinatlar›n› bulunuz. -7) 13 4.3 ( a2 + 4a) cebirsel ifadesini en sade biçimde yazd›¤›n›z zaman kaç tane terim oldu¤unu bulunuz. 17 y . . 15 Koordinat düzleminde A (1. 16 6x .. 3) B) (3. 7) C) (-3. 14 y = .4y + 12 = 0 do¤rusunun y eksenini kesti¤i noktay› yaz›n›z. 19.

12º ? d2 3x + 20º 21 Yanda verilen flekilde [AD x’in de¤erini bulunuz. Buna göre “?” ile gösterilen aç›n›n ölçüsü kaç derecedir? r d1 5x .19 k m oldu¤una mavi renkle gösterilen aç›lar›n ölçüleri toplam› kaç derece olur? k m 20 fiekilde d1 d2’dir. [CE oldu¤una göre A 3x D B 88º C 5x E 22 Yanda verilen flekilde [BA [DE oldu¤una göre y aç›s›n›n kaç derece oldu¤unu bulunuz. A 22º C B y E D 29 .

Buna göre iki cadde aras›nda kalan aç› kaç derecedir? Atatürk Bulvar› Cumhuriyet Caddesi fa ta us M al m Ke i es dd Ca 25 fiekilde d1 d2’dir. Krokiye göre Cumhuriyet Caddesi.23 fiekilde d1 d2’dir. Cumhuriyet Caddesi ile Mustafa Kemal Caddesi aras›nda kalan aç›. Atatürk Bulvar› ile Mustafa Kemal Caddesi aras›nda kalan aç›n›n 2 kat›n›n 15º fazlas›d›r.x 55º + x x + 125º I II d1 x + 125º d2 d3 24 Yanda bir yerleflim bölgesine ait kroki verilmifltir. Atatürk Bulvar›’na diktir. Buna göre x ile gösterilen aç› kaç derecedir? d1 d2 18º 22º x 30 . Verilere göre I ve II numaral› aç›lar›n yerlerine gelmesi gereken de¤erler afla¤›dakilerden hangisinde do¤rudur? › II A) x + 125º B) x + 125º C) x D) x + 55º 125º 55º .

“Orant› ve Çokgenler” .

4 fayans ustası bir evin fayanslarını 16 günde döflüyor. Bar›fl sitesinde 120 m2 lik bir ev 283 000 TL’ye sat›ld›¤›na göre ayn› özelliklere sahip 150 m2 lik evin kaç liraya sat›ld›¤›n› bulunuz. 5 kg incir 7. Bir kümesteki tavuklar bir ayda 72 kg yem yiyorlar.5 t = 4 16 2 15 kg viflneden 25 kg viflne reçeli elde ediliyor. Bu kamyon sürücüsünün ayn› flekilde çal›flarak 2 haftada kaç saat kum tafl›d›¤›n› bulunuz. 180 kg yemi. a) x 54 = 4 9 b) 6 15 = y 25 c) 33 12 = z 16 ç) 0. Dikdörtgenin kısa kenar uzunlu¤u 246 cm 5 oldu¤una göre uzun kenar uzunlu¤u kaç santimetredir? Bir dikdörtgenin eninin boyuna oranı 32 . tavuklar›n kaç ayda yiyebileceklerini bulunuz.5 kg incir kaç lirad›r? ‹ki sayının birbirine oranı 3 ’dir.5 TL oldu¤una göre 1. 45 kg viflne reçeli elde etmek için kaç kilogram viflneye ihtiyaç oldu¤unu bulunuz. Aynı evin fayanslarını aynı nitelikte 8 fayans ustası döfleseydi ifl kaç günde biterdi? Bir kamyon sürücüsü bir günde 9 saat çalıflarak kum taflıyor. 7 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Bir ifli 8 iflçi 12 saatte tamamlıyorsa aynı ifli 12 iflçi kaç saatte tamamlar? 6 kg elma 21 TL oldu¤una göre 4. Bu sayıların toplamı 400 oldu¤una göre bu sayıları bulunuz.5 kg elma almak için kaç lira öderiz? 3 ’tir.Orant›dan Ç›kt›k Yola UYARI! Proje ödevinizle ilgili bir çal›flma takvimi oluflturdunuz mu? Do¤ru ve Ters Orant› ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤ıdaki orantılarda verilmeyen de¤erleri bulunuz.

C) Ne kâr ne de zarar edilmifltir. geri kalan› ise %30 zararla sat›l›yor.60 TL + % 1 KDV 2 Arzu’nun ald›¤› KDV’siz fiyat› 59 TL olan gece lambas›n›n %8 KDV’li fiyat›n›n kaç lira oldu¤unu bulunuz. Mal›n tamam› sat›ld›¤›na 5 göre.12 Yandaki verileri kullanarak bir problem kurunuz ve çözünüz. 8 saat 1 gün 72 gün 13 x ve y sayıları do¤ru orantılıdır.50 TL + % 18 KDV 14. kâr-zarar durumu ile ilgili olarak afla¤›dakilerden hangisi do¤rudur? A) % 15 kâr elde edilmifltir. D) % 10 kâr elde edilmifltir 3 33 .25 TL + % 8 KDV 3. Bir mal›n 3 ’i %20 kârla. B) % 7 zarar elde edilmifltir. x sayısı 72 iken y sayısı kaç olur? 14 4 ’dir Büyük kardeflin boyu 175 cm oldu¤una göre 7 küçük kardeflin boyu kaç santimetredir? ‹ki kardeflin boylarının birbirine oranı 15 Bir bahçıvan 30 cm2 lik bir bahçenin çimlerini 9 saatte biçiyor. Bu bahçıvan aynı oranda çalıflarak 45 cm2 lik bir bahçenin çimlerini kaç saatte biçer? Al›flveriflte Kullan›lan Yüzde Hesaplar› ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›da verilen ürünlerin KDV’li sat›fl fiyatlar›n› bulunuz. x sayısı 24 iken y sayısı 18’dir. Deterjan Zeytinya¤› Trabzon Ekme¤i 23.

6 yafl ücretsiz 7 -12 yafl % 50 indirimli 13 -17 yafl %25 indirimli 1 TL 6 Yanda. paras›n›n Bir miktar para. 1500 TL komisyon ald›¤› bir arabay› kaç liraya satm›flt›r? 5 Berk Bey. 6 ay sonra da biriktirdi¤i 1700 TL ile y›ll›k getirisi % 12 olan alt›n fonu al›yor. Bir ma¤aza 21 TL’ye ald›¤› bir ürünü önce 22.5 faiz ile 4 y›ll›¤›na bankaya yat›ran bir kiflinin 4. Tabloya göre Berk Bey’in bu tatil için otele kaç lira ödemesi gerekti¤ini bulunuz.23 TL’ye satm›flt›r. uçufltan 1 ay önce al›nan biletlerde % 50. y›l›n sonunda faiziyle birlikte toplam kaç liras› olur? 2 1 ’ünü % 15’lik faiz oran› ile A bankas›na. Yat›r›lan paran›n % 16’s› kadar faiz elde edilmesi için y›ll›k faiz oran› yüzde kaç olmal›d›r? 8 9 10 11 12 Furkan. sonra da 13. 2550 TL paras›n› % 12. 62300 TL’sini y›ll›k % 7 faiz oran›yla bankaya yat›r›yor. 25 bilet bir ay önce. Bu fonu ald›ktan 6 ay sonra Furkan’›n toplam paras› kaç lira olur? fiükran Han›m’›n bankaya yat›rd›¤› 12 250 TL’si. 18 ayl›¤›na bankaya yat›r›l›yor. 13 34 . Bu kifli.4 Bir komisyoncu satt›¤› her arabadan % 5 komisyon al›yor. Kiflibafl› 1 gece konaklama: 150 TL 0 . efli ve 13 yafl›ndaki k›z› ile tatil için bir otelde 6 günlük rezervasyon yapt›r›yor. Birim fiyat aç›s›ndan hangi suyu almak daha kârl›d›r. 15 gün önce al›nan biletlerde % 20 indirim yapmaktad›r.5 L 3L 7 Bir hava yolu firmas›.5 L 1. 45 bilet 17 gün önce ve 13 bilet ise uçufltan k›sa bir süre önce sat›ld›¤›na göre hava yolu flirketinin bilet sat›fllar›ndan kaç lira elde etti¤ini bulunuz. kalan paras›n›n ’ünü 3 3 % 9’luk faiz oran› ile B bankas›na yat›r›yor. Uçak biletlerinin indirimsiz fiyat› 128 TL’dir. bulunuz. Bu ürüne uygulanan indirim ve zam yüzdelerini bulunuz.05 TL’ye. 1 y›l›n sonunda 14 700 TL olmufltur. 1 y›l›n sonunda hangi bankadan daha çok faiz getirisi elde eder? Bir kifli. Bankan›n uygulad›¤› faiz oran›n› bulunuz. farkl› büyüklükteki sular›n flifle fiyatlar› verilmifltir. 50 Kr 75 Kr 0.

y›ll›k % 8 faiz oran› ile 4 y›ll›¤›na 64 000 TL kredi çekiyor. Domateslerin geri kalan› çürüdü¤ü için çöpe at›l›yor. Sat›c›n›n domateste kilogram bafl›na kâr›n›n yüzde kaç oldu¤unu hesaplay›n›z.14 1 ’ü 16 ayda 8 600 TL faiz 4 getirdi¤ine göre K›v›lc›m’›n bankaya kaç lira yat›rd›¤›n› bulunuz. Bir sat›c› 12 kg’lik sand›klardan. Adnan’›n ayl›k ödemesi ne kadard›r? Bulunuz. sand›¤› 3.60 TL’ye 2 sand›k domates alarak 20 kg’›n› 36 TL’ye sat›yor.15 ‘i gösterirken aynadaki yansımasında kaçı gösterir? Ayna 2 Afla¤ıdakilerden hangisi yandaki fleklin efli de¤ildir? A) B) C) D) 35 . K›v›lc›m’›n. y›ll›k % 15 faizle bankaya yat›rd›¤› paran›n Adnan. 15 16 Yans›ma ve Dönme ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Saat 04.

bölgede bulunan bir üçgen 180º döndürüldü¤ünde kaçıncı bölgede yer alır? A) II. bu pervanelerin en küçük dönme simetrisi kaç derecedir? 4 Koordinat sisteminde. 1) noktasının orjine göre saat yönünde 90º döndürülmesi ile elde edilen noktanın koordinatlarını ve koordinatlar›n kaçıncı bölgede olduklarını bulunuz. ABC üçgeni. 2) noktalarından geçen ABC üçgenini koordinat sisteminde çiziniz. A (2 . bölge B) II ve III bölgede C) III bölgede D) III ve IV bölgede y 5 6 7 Koordinat düzleminde verilen fleklin y eksenine göre simetri¤i saat yönünün tersine 270º döndürüldü¤ünde fleklin yeni konumu afla¤ıdakilerden hangisi olabilir? A) B) x C) D) 8 A (3 . B (1 .3 Datça’daki rüzgar santralleri ile elektrik üretilmektedirler. Pervaneler birbirlerine eflit uzaklıkta olduklarına göre. Kartezyen koordinat düzleminde (2 . saat yönünde 270º döndürüldü¤ünde elde edilen A B C noktaların› bularak bunu A B C kartezyen koordinat sisteminde çiziniz. 3). 3) noktalarının saat yönünde 180º döndürülmesiyle elde edilen A’ ve B’ noktalarının yeni konumunu bulunuz. Koordinat sisteminde I. 3) ve B (-1 . 36 . C (5 . 8).

10 Yanda verilen dairenin kaç tane simetri ekseni vardır? Birkaç›n› çizerek gösteriniz. a) Çeyrek döndürülmüfl hâli b) 2 br sa¤a ötelenmifl ve saatin tersi yönünde yarım döndürülmüfl hâlini belirtiniz. 15 Kaç derecelik dönme açıları için bir fleklin dönme yönü önemli de¤ildir? 37 . 14 Eflkenar üçgende kaç tane simetri do¤rusu vardır? Çizerek gösteriniz. fieklin ilk hâli afla¤ıdakilerden hangisidir? A) B) C) D) 12 “808” sayısının simetri do¤rularını çiziniz. 11 Bir fleklin saatin tersi yönünde 90º döndürülmüfl hâli yanda verilmifltir.9 Yanda verilen fleklin saat yönünde 180º döndürülmüfl hâlini çiziniz. 13 Yanda verilen fleklin.

38 . ( ) Dıfl bükey çokgenlerde köflegenlerden bazıları. ( ) Herhangi bir dörtgenin dıfl açılarının ölçleri toplamı 360’dır. ( ) Herhangi bir üçgenin dıfl açılarının ölçüleri toplamı 180’dir. ( ) Düzgün sekizgenin iç açılarının ölçüleri toplamı 1080’dir. ( ) Bir düzgün çokgenin dıfl açılarının ölçüleri birbirine eflittir. ( ) Bir çokgenin ardıflık olmayan herhangi iki köflesini birlefltiren do¤ru parçası köflegen olarak adlandırılır. ( ) Çokgenlerde iç ve dıfl açılar birbirlerinin bütünleridir. 3 Afla¤ıdaki ifadelerden do¤ru olanların yanına “D”. çokgensel bölgenin dıflında kalır. 2 Afla¤ıdaki çokgenlerin köflegenlerini çiziniz. yanlıfl olanların yanına “Y” yazınız.Çokgenler Çokgenlerin Özellikleri ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤ıda verilen noktalı ka¤ıda d›fl bükey ve iç bükey çokgenler çiziniz.

verilmeyen dıfl açıların ölçülerini bulunuz. a) 60º 110º 100º z b) c) 115º 70º x y 68º 6 m n. a) 93º 123º 123º 110º x 72º a+16º 130º x x b) a c) x 90º 5 Afla¤ıdaki çokgenlerde. verilmeyen açıların ölçülerini bulunuz.4 Afla¤ıdaki çokgenlerde. ABCDEFGH düzgün sekizgen ise FBC açısının ölçüsü kaç derecedir? m H A B C G n 70º F E D 7 Afla¤ıdaki çokgenlerden hangisinin dıfl açılarının ölçüleri toplamı ile iç açılarının ölçüleri toplamı aynı de¤ildir? A) Kare B) Paralelkenar C) Eflkenar Üçgen D) Eflkenar Dörtgen 8 9 10 Düzgün dokuzgenin bir dıfl açısının ölçüsü kaç derecedir? Bir iç açısının ölçüsü 144º olan düzgün çokgen kaç kenarlıdır? A B C M D x F E fiekilde ABCDEFGH düzgün sekizgen ve KLMEF düzgün beflgen oldu¤una göre x açısı kaç derecedir? H L K G 39 .

11 Yandaki flekilde bir düzgün çokgenin bir iç açısı ile dıfl açısı yerlefltirilmifltir. K. 40 . D. Bu düzgün çokgen kaç kenarlıdır? D C E B 3x A 15x 12 Yanda verilen flekilde ABCDEF ve GH‹JKC düzgün alt›gen ve E. 2 Eflkenar üçgen. J do¤rusal noktalar oldu¤una göre a aç›s› kaç derecedir? A B C G H F a E D K J ‹ Motiflerle Süsleme ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Yanda verilen modeli kullanarak bir süsleme oluflturunuz. kare ve düzgün altıgen kullanarak süsleme yapılmak istenirse süslemenin bir köflesinde bu çokgenden kaç tane kullanılır? 3 Afla¤ıdaki süslemenin eksik parçasını çizerek tamamlayınız.

8 Kodu (4. ç) Yansıma. 12 Yanda verilen modeli kullanarak. 11 Yandaki flekle öteleme ve dönme hareketi uygulayarak bir motif oluflturunuz. 4. a. a) Yansıma. b) olan süslemenin yapılabilmesi için “a ve b” ne olmalıdır? 9 Bir kenar uzunlu¤u birbirine eflit olan düzgün sekizgen bölge ve karesel bölge ile yapılan süslemenin kodu nedir? 10 Yanda verilen flekli kullanarak bir süsleme yapılabilir mi? Aç›klay›n›z. 41 .3.4 Kodu (3. 6 Kodu (4. 8. 4) olan bir süsleme yapılabilir mi? Nedenini açıklayınız 5 Dairesel bölge kullanılarak bir süsleme yapılabilir mi? Nedenini açıklayınız. b) Öteleme. 4. c) Dönme.6) olan süslemede hangi çokgenler kullanılmıfltır? 7 Yanda verilen çokgensel bölge modellerini kullanarak süsleme yapınız.4. öteleme ve dönme hareketiyle süslemeler yapınız.

Hangi iki noktan›n birleflimi ile oluflan do¤ru parças› yar›çap olur? B D N O K T L A 2 Yanda verilen flekilde A ve B noktalar› O merkezli çemberin üzerindedir. O merkezli çemberin içindeki noktalar› ‹ kümesi ile. d›fl›ndaki noktalar› D kümesi ile gösteriniz. IABI = 12 cm ise çemberin yar›çap› afla¤›dakilerden hangisi olabilir? A) 4 B) 5 C) 6 D) 7 O A B 42 . öteleme ve yans›ma hareketlerinden hangileri kullan›lm›flt›r? 14 Yandaki flekle yansıma ve dönme hareketleri uygulanırsa afla¤ıdaki motiflerden hangisi oluflur? A) B) C) D) Çember ve Dairenin Özellikleri ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Yanda. üzerindeki noktalar› Ü kümesi ile.13 Yanda verilen süslemede dönme.

[OE]. [OF]. yanlıfl olanların baflına “Y” yazınız. ) Bir do¤ru ile bir çemberin ortak noktası yoksa do¤ru çembere te¤ettir. ) Çemberin üzerindeki iki nokta arasında kalan parçaya kirifl denir. [OK] c) Kirifller: [EF]. B ve C noktaları çemberin üzerindedir. ) Düzlemde bir çember ile bir do¤ru üç farklı durumda bulunabilir. [BK] 0 A 4 Yanda verilen flekilde M merkezli çember ABCD karesine te¤ettir. 6 Yanda verilen flekilde A. IMEI = 7 br ise karenin çevresinin uzunlu¤unu bulunuz. ( ( ( ( ( ) Bir çember saat yönünde veya saat yönünün tersi yönünde çizilebilir. a) Çap: [AB] b) Yarıçaplar: [OC]. D M 7 br B E C 5 Afla¤ıdaki ifadelerde do¤ru olanların baflına “D”. Çemberin yar›çap› 6 birim oldu¤una göre ABC’nin çevre uzunlu¤u afla¤ıdakilerden hangisi olamaz? A) 36 B) 35 C) 33 D) 32 A O C B 43 .3 fiekilde verilen O merkezli çember üzerinde afla¤ıda verilen elemanları belirleyerek çiziniz. ) Bir çember üzerindeki en uzun kirifl çaptır.

B) Büyük çemberin yar›çap uzunlu¤u küçük çemberin çap uzunlu¤u kadard›r. 8 Yandaki flekilde A merkezli çemberin yarı çapı 8 br.7 Birinin yarıçapı di¤erinin yarıçapından 2 cm daha uzun olan ortak merkezli iki çember çiziniz. B merkezli çemberin yarıçapı 6 br ve IABI = 12 br ise ICDI kaç birimdir? A C O B 9 fiekilde O ve M merkezli iki çember veriliyor. Küçük çemberin yar›çap› uzunlu¤u 5 br oldu¤una göre afla¤›daki ifadelerden hangisi yanl›flt›r? A) O merkezli çemberin yar›çap uzunlu¤u 10 br’dir. A ve M noktalar› do¤rudafl noktalar ve IOMI = 17 br ise M merkezli çemberin çap› kaç birimdir? O A M 44 . C) IONI = IOKI D) 5 < IOKI < 10 N M O K d 10 d do¤rusu O ve M merkezli çemberlere A noktas›nda te¤et ve O merkezli çemberin yar›çap› 9 br O.

Bu dörtgenin en büyük aç›s›n›n ölçüsü kaç derecedir? 2 Bir izci grubundaki k›z ve erkek izcilerin say›lar› s›ras›yla 10 ve 12 say›lar›yla ters orant›l›d›r. Bu grupta 18 k›z izci oldu¤una göre. 5 say›lar›yla do¤ru orant›l›d›r.25 TL ödedi¤ine göre. kaç y›l sonra 8400 TL faiz getirir? Bulunuz. 4. Bu düzgün çokgenin bir kenar uzunlu¤u 12 cm oldu¤una göre. 6 7 8 Yanda verilen flekli saat yönünde 180º döndürdü¤ümüzde d do¤rusuna göre simetri¤i afla¤›dakilerden hangisi olur? d A) B) C) D) 9 Bir düzgün çokgenin en küçük dönme aç›s› 60º dir. ayn› faiz oran›yla 3600 TL’nin kaç ayda getirdi¤ini bulunuz. Tak›m elbiseye ilk fiyat› üzerinden toplam yüzde kaç indirim uygulanm›flt›r? 2400 TL’nin 6 ayda getirdi¤i faiz miktar›n›. 4 kg elma alsa idi kaç lira öderdi? 4 3 Bir tiyatrodaki izleyicilerden kad›nlar›n say›s›n›n erkeklerin say›s›na oran› ’tür. 2. çevre uzunlu¤u kaç santimetredir? 45 . sonra sat›fl fiyat› üzerinden % 25 indirim yap›lm›flt›r.ÜN‹TE DE⁄ERLEND‹RME 1 Bir dörtgenin iç aç›lar›n›n ölçüleri 1.5 kg elma alarak 5. Tiyatroda 4 toplam 126 kifli oldu¤una göre kad›nlar›n say›s› kaçt›r? 5 Bir ma¤azada 280 TL’ye sat›lan bir tak›m elbisenin sat›fl fiyat› üzerinden önce % 30. grupta toplam kaç izci vard›r? 3 Berk. Y›ll›k % 12 faiz oran›yla bankaya yat›r›lan 35 000 TL. manavdan 2.

Verilenlere göre x ile gösterilen aç›n›n ölçüsü kaç derecedir? F A B C G D E x H A B 75º 13 Yandaki flekilde a ile gösterilen aç›n›n ölçüsü kaç derecedir? E 70º a 135º D 70º C 14 Düzgün bir onsekizgenin bir d›fl aç›s›n›n ölçüsü kaç derecedir? 46 . CGHD karedir. AED aç›s›n›n ölçüsü kaç derecedir? A B F C E D 12 fiekilde ABCDEF düzgün alt›gen.10 Simetri ekseni olan bir flekil en az kaç derece döndürülürse ilk konumu elde edilir? 11 ABCDEF düzgün alt›gendir.

15 Afla¤›dakilerden hangisi düzgün çokgenlerle oluflturulan süslemenin kodu olamaz? A) (6 . 4) 16 Kare. 47 . 6 . 4 . 3 . eflkenar üçgen ve düzgün altıgen kullanılarak süsleme yapılmak istenirse bir köflede her bir çokgenden kaç tane kullanılır? 17 Yandaki model kullanılarak yapılan süslemede hangi hareketler uygulanmıfltır? 18 Afla¤ıda verilen düzgün çokgensel bölgelerin kaç tanesi ile tek baflına süsleme yapılabilir? A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 19 Yanda verilen süslemede hangi hareketlerin yapıldı¤ını yazınız. 4 . 6) C) (3 . 3 . 3 . 6 . 3) B) (3 . 3 . 3 . 3) D) (4.

...... C O A D B d 48 ...20 Yandaki süslemede... IV) [OC].... 21 Yandaki flekilde birbirine efl iki çember veriliyor. I) d do¤rusu ... III) [CD] kirifli aynı zamanda . C) Çemberin çap uzunlu¤undan büyüktür... çemberin .. D) Çemberin çap uzunlu¤undan küçüktür. tir.. Çemberler ABCD dikdörtgenine te¤et ve yar›çap uzunluklar› 5’er birimdir. ç) Her köfledeki açıların ölçüleri toplamını bulunuz... c) Düzgün çokgenlerin her birinin iç açısını bulunuz.... A B D C 22 M merkezli bir çemberi iki noktada kesen d do¤rusu k do¤rusuna paraleldir. II) [AB] . dır.. b) Düzgün çokgenleri bulunuz. B) Çemberin yarıçap uzunlu¤undan küçüktür.... tır.... 23 Yanda verilen flekle ait cümlelerde bofl bırakılan yerleri uygun kelimelerle doldurunuz. k do¤rusu çembere te¤et ise k do¤rusunu d do¤rusuna uzaklı¤ı için afla¤ıda verilen ifadelerden hangisi her zaman do¤rudur? A) Çemberin yarıçap uzunlu¤undan büyüktür.... tir... a) Kodlamayı bulunuz.... Verilen çemberlerden bir tanesinin çevre uzunlu¤unun kaç birim oldu¤unu bulunuz.

“Çember. Daire ve Çokgenler” .

.................................................. O S a) SKT b) RKL c) KLR ç) TSK L T R 4 Yandaki O merkezli çembere göre....... afla¤›da verilen aç›lar›n gördü¤ü yaylar› yaz›n›z... dik ve genifl aç› oluflturacak flekilde birer çevre aç› çiziniz...... b) BOD ......... dik ve genifl aç› oluflturacak flekilde birer merkez aç› çiziniz. ç) FOB .............Çember ve Bayra¤›m›z ! UYARIle ilgili l›flma Projeniz r›n›z› ça flekilde la a m fl n çal› e uygu nuz? su takvimin u m r o yürütüy Çemberde Aç›lar ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›daki O merkezli çemberlere dar............... d) DOA .... a) AOC ... a) O b) O c) O K 3 Yandaki O merkezli çemberde.......... c) EOC .................................... F E D O A B C 50 .................. afla¤›daki merkez aç›lar›n gördükleri yaylar› karfl›lar›na yaz›n›z.. a) b) c) O O O 2 Afla¤›daki M merkezli çemberlere dar......................

E O C B A 11 Yandaki O merkezli yar›m çemberde verilenlere göre s(BCA) kaç derecedir? A B 60º O C 51 . Buna göre s(DC) = ? D 35º O B C F A 9 Yanda verilen O merkezli çemberde [AB] [FC] [ED] ve s(BC) = 80º s(DC) = 50º ise x-y kaç derecedir? E O y x B D D C 10 Yanda verilen O merkezli çemberde.5 Yandaki flekilde s(CA ) = 100º dir. s(EDC) = 110º dir CEB aç›s›n›n ölçüsünü hesaplay›n›z. s(AEB) = 15º. BCA’n›n ölçüsünün bulunmas› için hangi bilgiye ihtiyaç vard›r? C O A B A 6 Yandaki O merkezli çemberde verilenlere göre ADB’n›n ölçüsü kaç derecedir? C 96º 115º D O 85º B R 7 Yanda O merkezli çemberde verilenlere göre a + b’nin toplam› kaç derecedir? a 45º O b P S A 8 Yanda verilen O merkezli çemberde [OA] // [BC] ve s(BOA) = 35º dir.

12

Yanda O merkezli iç içe iki çember verilmifltir. s(AB ) = 120º ise s(CD) kaç derecedir?
O A

D B

13

Yanda verilen [AD] çapl› yar›m çemberde x ve y ile gösterilen aç›lar›n toplam› kaç derecedir?

A x

O y C B

D

C

R

S
x y 67º z

14

Yandaki çemberde x, y ve z ile gösterilen aç›lar›n ölçülerini bulunuz.

T

O
26º

P

15

Yanda verilen O merkezli çemberde s(COB) = x ve s(CAB) = 2x - 60º ise s(CB) kaç derecedir?
O C

A

B

Türk Bayra¤›

ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M
1
Geniflli¤i 1,2 m olan Türk Bayra¤›’n›n ölçülerini hesaplayarak tabloda gösteriniz.

2

Bir Türk Bayra¤›’n›n çiziminde ay›n iç çemberinin yar›çap uzunlu¤u 8 cm ise y›ld›z çemberin çap uzunlu¤unun kaç santimetre oldu¤unu bulunuz. Uçkurluk geniflli¤i 0,2 cm olan Türk Bayra¤›’n› çiziniz.

3 52

4

Yar›çap uzunlu¤u 30,5 cm olan bisiklet tekerle¤inin 6 tam tur dönüfl yapt›¤›nda kaç metre ilerledi¤ini tahmin ediniz. Tahmininizle ifllem sonucunu karfl›laflt›r›n›z. (π’yi 3 al›n›z,) Afla¤›daki flekillerde hangi do¤ru parças›n›n uzunlu¤u, çemberin çevre uzunlu¤u ile ayn›d›r? Tahmin ediniz. (π’yi 3 al›n›z.) a) b) c)
B1 B2 B3 A B C D A B C D A

5

6

Afla¤›da yar›çap uzunluklar› verilen çemberleri noktal› k⤛da çizerek çevre uzunluklar›n› tahmin ediniz. Tahmininizi ifllem sonuçlar› ile karfl›laflt›r›n›z. (π’yi 3 al›n›z.) a) r = 4 br b) r = 8 br c) r = 2 br

7

Yar›çap› 6 cm olan bir çemberde merkez aç›lar›n›n ölçüleri 55º, 179º, 105º olan yaylar›n uzunluklar›n› tahmin ediniz. Bahçenize yar›çap uzunlu¤u 1,5 m olan çember fleklinde bir havuz yap›lacakt›r. Havuzun 2 ’i kadar oldu¤una göre, derinli¤in kaç santimetre oldu¤unu derinli¤i, çevre uzunlu¤unun 15 bulunuz. (π’yi 3 al›n›z.)

8

9

Bir traktörün arka tekerle¤inin yar›çap uzunlu¤u 60 cm’dir. Traktörün ön tekerle¤inin çap uzunlu¤u, arka tekerle¤in çap uzunlu¤unun % 40’› kadard›r. Buna göre;

a) Ön tekerle¤in çevre uzunlu¤u kaç santimetredir? b) Ön tekerlek 80 tam tur döndü¤ünde arka tekerlek kaç tur döner? (π’yi 3 al›n›z.)

10

Tavana ip ile as›l› olan bir top, 35º lik aç› ile çekilerek serbest b›rak›ld›¤›nda A konumundan B konumuna geliyor. ‹pin uzunlu¤u 90 cm oldu¤una göre topun A konumundan B konumuna gelirken ald›¤› yol kaç metre olur? (π’yi 3 al›n›z.)
A

35º 35º

B

53

11

Eni 44 cm olan bir pencere 45ºlik bir aç› ile aç›l›yor. Buna göre pencerenin çizdi¤i yay›n uzunlu¤unu tahmin ediniz. Tahmininizle ifllem sonucunu karfl›laflt›r›n›z.

44 cm

12

Noktal› k⤛t üzerinde yar›m çemberler çizilmifltir. Sar› renkle gösterilen bölgenin çevre uzunlu¤unu hesaplay›n›z. (π’yi 3 al›n›z.)

13

2,5 cm

14

Dönme dolab›n çap› : 40 m Oturak say›s› : 16 Yukar›da verilenleri kullanarak bir problem kurunuz ve problemi çözünüz.

54

4 cm

fiekilde verilen saat 10’u gösterdi¤inde akrep ile yelkovan toplam kaç santimetre yol al›r? (π’yi 3 al›n›z.)

8 cm O 55 . sa¤›nda olan dairenin 2 kat›d›r. (π’yi 7 O B 3 Afla¤›da verilen daire dilimlerinin alan›n› hesaplay›n›z.4 cm 3.6 cm 6. Tahmininizi ifllem sonucu ile karfl›laflt›r›n›z. Her bir dairenin çap›. (π’yi 3 al›n›z. (π’yi 3 al›n›z.Daireden Çokgenlere Daire ve Daire Dilimi ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Çevre uzunlu¤u 48 cm olan bir karenin içine yerlefltirilebilecek en büyük dairenin alan›n› tahmin ediniz.5 cm olan bardaklar yerlefltirilmifltir. a) Tepsiye en fazla kaç bardak yerlefltirebilir? b) Tepsinin taban›nda ne kadar bofl alan kal›r? (π’yi 3 al›n›z.) 5 Yanda verilen daireler birbirlerine te¤ettirler.) ölçüsünü hesaplay›n›z. A 2 Yanda verilen flekilde IAOI = 7 cm ise boyal› alan›n 22 al›n›z.) 7 A B 6 2.) a) M b) 4.) a) 72º 32 cm b) 45º 10 cm c) 135º 13 dm 4 Bir kenar uzunlu¤u 20 cm olan kare fleklindeki tepsiye taban yar›çap› 2. IABI = 49 cm ise dairelerin alanlar› toplam› kaç 22 santimetrekaredir? (π’yi al›n›z.4 cm Yanda verilen flekillerin renkli k›s›mlar›n›n alanlar›n› hesaplay›n›z.

22 al›n›z. Bir tekerlek 8 kere döndü¤ünde 88 m yol alm›fl oluyor. IABI = 20 cm ise taral› alan›n ölçüsünü bulunuz. Bu dairenin yar›çap uzunlu¤u kaç santimetredir? (π’yi 3 al›n›z. Bu tekerle¤in yar›çap›n› hesaplay›n›z.) (π’yi 7 Bir karenin çevre uzunlu¤u ile yar›çap› 6 cm olan dairenin çevre uzunlu¤u birbirine eflittir. Hangi fleklin alan› daha büyüktür? (π’yi 3 al›n›z.) 13 14 A O K B C 15 Yanda verilen flekildeki verileri kullanarak bir problem kurunuz ve problemi çözünüz.) Bir dairede 48º lik merkez aç›n›n oluflturdu¤u daire diliminin alan› 40 cm’dir.5 cm ise boyal› alan kaç santimetrekaredir? (π’yi 3 al›n›z.7 Bulundu¤u yerden 90 km uzakl›¤a kadar yay›n yapan bir radyo vericisi kaç kilometre karelik alanda dinlenebilir? (π’yi 3 al›n›z. (π’yi 3 al›n›z. boyu 90 br olan dikdörtgen fleklindeki bir bölge yanda verilen motif ile kaplanmak isteniyor. a) Dikdörtgensel bölgeyi kaplamak için kaç tane motife ihtiyaç vard›r? b) Bu motifdeki pembe bölgenin alan› kaç birim karedir? A 10 fiekilde O ve T merkezli daireler verilmifltir.) T O B 11 12 Bir dairenin yar›çap› iki kat›na ç›kar›ld›¤›nda alan› ve çevre uzunlu¤unda nas›l bir de¤ifliklik olur? Aç›klay›n›z.35 m 56 .) 1 br 8 9 Eni 60 br. Buna göre.) O merkezli dairenin yar›çap› 12 cm ve IKCI = 4. 27º 27º 2.

ABC ’nin kenar uzunluklar› IABI = 14 cm. Çevresi 80 br olan kare ile çevresi 32 br olan karenin benzerlik oran›n› bulunuz. 5 ABC ve DEF benzerdir ve benzerlik oranlar› 7 4’tür. IBCI = 10 cm. 1 2 3 5 4 10 6 9 8 7 3 4 Kenarlar›n›n oran› 2:7 olan iki dikdörtgen çiziniz ve kenarlar›n› adland›r›n›z.Çokgenlerin Eflli¤i ve Benzerli¤i ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 ‹zometrik k⤛da yanda verilen dikdörtgenin 3 1 kat› büyüklü¤ünde. 2 Yanda verilen flekillerden efl ve benzer olanlar› yaz›n›z. üçgenin kat› 2 2 büyüklü¤ünde benzerlerini çiziniz. IACI = 21 cm oldu¤una göre DEF’nin çevre uzunlu¤u kaç santimetredir? D A 21 cm C 14 cm 10 cm B F E 57 .

8 Noktal› k⤛da yandaki çokgene efl ve benzer çokgenler çiziniz. en az dört farkl› flekilde nas›l bölersiniz? Çizerek gösteriniz. 58 .6 fiekildeki gibi bir kareyi dört efl parçaya. AGHIF’nin çevre 7 uzunlu¤u 75 cm ise [BC]’nin uzunlu¤u kaç santimetre olur? F H I C D E 11 Afla¤›da verilen ifadelerden do¤ru olanlar›n bafl›na “D” yanl›fl olanlar›n›n bafl›na “Y” harfi yaz›n›z. b) Alanlar›n›n oran›n› bulunuz. ) Benzer flekillerin karfl›l›kl› aç›lar› birbirine efltir. Benzerlik oran› A G B 10 Yanda verilen düzgün beflgenlerde ABCDE AGHIF’dir 2 ve beflgenlerin benzerlik oran› ’dir. 9 2 olan iki dikdörtgenin: 3 a) Çevre uzunluklar›n›n oran›n› bulunuz. ) Farkl› büyüklükteki bütün dikdörtgenler benzerdir. ) Benzer flekillerin benzerlik oran› 1’dir. 7 Benzerlik oran› 1 olan çokgenler çiziniz. ) Farkl› büyüklüklerdeki bütün kareler benzerdir. ( ( ( ( ( ( ) Efl flekiller ayn› zamanda benzer flekillerdir. ) Bir fleklin kendisi ile yans›mas› birbirine efltir.

T P 74º K L 85º S M 13 Yanda verilen flekillerin benzerlik oran›n› bulunuz. b) Foto¤raf›n boyutlar›n›n % 30 büyülterek ço¤alt›lmas› durumunda boyutlar›n› bulunuz. Buna göre a¤ac›n yüksekli¤i kaç metredir? ? 1.12 Yanda verilen flekillerde TSM PKL oldu¤una göre T . a) Foto¤raf›n boyutlar›n›n % 50 küçülterek ço¤alt›lmas› durumunda boyutlar›n› bulunuz. 14 Boyutlar› 25 cm ve 15 cm olan dikdörtgensel bölge fleklindeki bir foto¤raf› ço¤altmak istiyorsunuz.5 m 3m 6m 59 . c) Elde edilen yeni foto¤raflar›n efl veya benzer olup olmad›klar›n› söyleyiniz. 15 Resimdeki çocu¤un boyu ve a¤ac›n yüksekli¤i ile gölgelerin uzunlu¤u benzer üçgenlerin iki kenar›n› oluflturur. K ve L ’nin ölçüsünü bulunuz. M.

7 ‹ki dairenin çevre uzunluklar›n›n birbirine oran› 7 5’tir. A O E D C 3 fiekilde O merkezli çember veriliyor. a) Büyük bayra¤›n eni 72 cm ise boyu kaç santimetredir? b) Di¤er bayra¤›n en ve boy uzunlu¤unu bulunuz.) 6 Benzerlik oran› 2.10º ve s(COB) = 2k + 40º veriliyor.236 ve s(BAD) = 184º ise x’in kaç derece oldu¤unu bulunuz.ÜN‹TE DE⁄ERLEND‹RME A 1 fiekilde O merkezli çember üzerinde efl yaylar oluflturacak flekilde noktalar iflaretlenmifltir. Afla¤›daki çokgenlerden kaç tanesi köfleleri bu noktalardan seçilerek çizilebilir? • Eflkenar üçgen • Kare • ‹kiz kenar yamuk • Dikdörtgen • Düzgün alt›gen • Düzgün beflgen F O E B C D 2 B O merkezli çemberde s(DEB) = 4x . s(CAB) = 3k . Buna göre bu dairelerin alanlar›n›n birbirine oran› nedir? 60 . Y N 68º P A 5 Yar›çap› 12 cm olan bir tekerlek 15 tur döndü¤ünde kaç metre yol al›r? (π’yi 3 al›n›z.5 olan iki Türk Bayra¤› çizmek istiyoruz. Buna göre k say›s› kaçt›r? A O B 4 Yandaki N merkezli çemberde s(YNP) = 68º ise majör yay›n ölçüsünü bulunuz.

Mor ile boyal› bölgenin alan› kaç santimetrekaredir? (π’yi 3 al›n›z.50TL 24.50TL 9 fiekilde ABCD dikdörtgeninin içine çizilmifl O ve M merkezli efl çemberler veriliyor.2 cm dir. 12 fiekilde ABCD dikdörtgeni ve A merkezli çeyrek daire dilimi veriliyor.50TL 19. C merkezli dairenin çap› 6 cm oldu¤una göre bu düzlemsel flekillerin alanlar›n› 45º hesaplay›n›z. B merkezli dairenin çap› 10 cm. Bu dairede merkezle 120º lik aç› yapan daire diliminin alan› kaç santimetrekare olur? (π’yi 3 al›n›z.8 Bir pizzac›da sat›lan ayn› kal›nl›kta ve 3 farkl› boydaki pizzalar›n fiyatlar› yandaki gibidir.) 60º 4 cm cm 10 8 cm B C 6 cm 8 cm 61 .) E A 9 cm B 3 cm D C 13 Yandaki düzlemsel flekillerde A.) 11 Yandaki kareli k⤛tta her bir karenin kenar uzunlu¤u 1 cm’dir. Renkli k›s›mlar›n alan›n› π’ye ba¤l› olarak hesaplay›n›z. Bu pizzalardan hangisini almak daha kârl›d›r? Küçük boy (çap› 22 cm) : Orta boy (çap› 27 cm) : Büyük boy (çap› 33 cm) : 11. Verilenlere göre ABCD dikdörtgeninin çevre uzunlu¤u kaç santimetredir? A 7 cm O M B D C 10 Bir dairenin çevre uzunlu¤u 31. A (π’yi 3 al›n›z. B ve C noktalar› dairelerin merkezidir.

Bu karelerin 1 ise a’n›n kaç oldu¤unu benzerlik oran› 2 bulunuz. 16 cm M x C C 10 cm N E 15 Yanda verilen düzgün beflgenler için benzerlik oran›n› bulunuz. A ve B noktalar› bulunduklar› kenarlar›n 2 orta noktalar›d›r. L E A N A V B U 18 fiekilde iç içe çizilmifl iki tane düzgün alt›gen veriliyor.14 Afla¤›da verilen üçgenler için CAN A 6 cm 8 cm CEM ise IMEI’nin kaç santimetre oldu¤unu bulunuz. Büyük alt›genin alan› 64 br oldu¤una göre pembe renkli bölgenin alan› kaç birimkaredir? B A 62 . 4 17 ALEV ve BANU karelerinde IALI = (2a-4) br ve IBAI = (2a+4) br fleklinde verilmifltir. 2 cm 5 cm 16 Benzerlik oran› 1 olan iki dikdörtgenin alanlar›n›n oran›n› bulunuz.

Veri Analizi ve Olas›l›k” .“Grafik.

0606 2. b) Çizdi¤iniz grafi¤e göre 2003 y›l›nda tavuk üretimi en fazla olan ülke ile en az olan ülke aras›ndaki fark› bulunuz.0677 2.0210 2.Yaflam›m›zdaki Grafikler ! UYARI le ilgili yapm›fl r› mala Projeniz uz çal›fl n u ¤ u old eninizle ö¤retmt›n›z m›? paylafl Verilerin Farkl› Temsil Biçimleri ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Yanda verilen tabloda 2011 y›l› Aral›k ay›n›n baz› günlerindeki Euro al›fl-sat›fl miktarlar› verilmifltir. a) Tablodaki verileri kullanarak uygun ikili grafi¤i çiziniz. Bu verileri daire grafi¤inde göstererek afla¤›daki sorular› cevaplay›n›z. c) Grafi¤inize göre al›fl-sat›fl fark›n›n en fazla oldu¤u gün hangisidir? ç) 7 Aral›k 2011 y›l› için Euro sat›fl miktar› ne olabilir? Neden? 2 Yandaki tabloda 2002-2003 y›llar›nda baz› ülkelerin tavuk üretim miktarlar› verilmifltir.0481 b) 3-6 Aral›k 2011’deki ortalama Euro miktar›n› grafi¤ini inceleyerek tahmin ediniz. günün yar›s›na karfl›l›k gelmektedir? c) Murat ders çal›flma süresini artt›rmak isterse ne yapmal›d›r? Bu durumda grafikte nas›l bir de¤ifliklik olur? Tablo: Gün ‹çindeki Etkinlikler ve Süresi Etkinlikler Uyku Kiflisel Temizlik Yemek Ulafl›m Okulda Bulunma Serbest Etkinlik Ders Çal›flma Toplam Süreler 9 Saat 30 Dakika 90 Dakika 1 Saat 7 Saat 2 Saat 3 Saat 24 Saat 64 .0383 ikili grafi¤i çiziniz. Sat›fl (TL) 2. Ortalamas›n› hesaplayarak tahmininizle karfl›laflt›r›n›z.0705 2.0777 2. a) Murat gün içinde en çok neye zaman ay›rmaktad›r? b) Hangi etkinliklere ayr›lan zaman.0298 a) Tablodaki verilere göre uygun Al›fl (TL) 2. Tablo: 2011 Y›l› Aral›k Ay›n›n Baz› Günlerindeki Euro Al›fl-Sat›fl Miktar› (Merkez Bankas›) Tarih 3 Aral›k 4 Aral›k 5 Aral›k 6 Aral›k 2. Tablo: 2002-2003 Y›llar›nda Baz› Ülkelerdeki Tavuk Üretim Miktarlar› (G›da ve Tar›m Örgütü (FAO) Ülkeler Türkiye Çin ‹ngiltere ABD 2002 Üretim Miktar› 2003 Üretim Miktar› (Ton) (Ton) 612 000 9 376 950 1 225 000 14 872 000 612 000 9 770 580 1 250 000 15 003 000 c) Her iki y›lda da tavuk üretim miktar› ayn› olan ülke hangisidir? ç) ABD’de 2004 y›l›ndaki üretimi kaç ton olabilir? 3 Murat’›n bir gün boyunca yapt›¤› etkinlikler ve bunlara ay›rd›¤› süreler yandaki tabloda verilmifltir.

bal›k eti tüketiminden fazlad›r? d) Toplam beyaz et tüketiminin k›rm›z› et tüketiminden fazla oldu¤u ülke hangisidir? Grafik: Ülkelere Göre Kifli Bafl›na Düflen Y›ll›k Et Tüketimi Tüketim (kg) (Kaynak: TU‹K) K›rm›z› Et Bal›k Eti Tavuk Eti 120 100 80 60 40 20 0 ABD ‹spanya Fransa Türkiye Ülke 140 7 Yandaki daire grafi¤ini inceleyerek afla¤›daki sorular› cevaplay›n›z. a) Ülkemizde çal›flan erkekler kad›nlardan yüzde kaç fazlad›r? b) Çal›flan kad›n-erkek yüzdeleri aras›ndaki fark›n sebepleri sizce ne olabilir? c) 2013 y›l›nda çal›flan kad›n-erkek yüzdeleri ne olabilir? Tablo: Türkiye’de Cinsiyet Durumuna Göre ‹fl Gücüne Kat›lma Oran› Kad›n Erkek % 36 % 64 65 . a) K›rm›z› et tüketimi en fazla olan ülke hangisidir? b) Tavuk eti ve bal›k eti tüketimi ayn› olan ülke hangisidir? c) ABD ve ‹spanya’n›n tavuk eti tüketimini karfl›laflt›r›n›z. Grafi¤e göre. ç) Hangi ülkede tavuk eti.4 Yandaki daire grafi¤ini inceleyerek ifl gücüne kat›lanlar ve kat›lmayanlar›n oran› hakk›nda ne söyleyebilirsiniz? %45 ‹fl Gücüne Kat›lmayanlar %55 ‹fl Gücüne Kat›lanlar 5 Ülkemizde 2010-2013 y›llar›nda üretilen iki farkl› tar›m ürününün y›llara göre üretim miktar›ndaki art›fl-azal›fl› karfl›laflt›rmak için hangi tür grafi¤i çizersiniz? Neden? 6 Yandaki grafikte ülkelere göre kifli bafl›na düflen y›ll›k et tüketimi verilmifltir.

a) Ülkemizin nüfusunun en büyük k›sm› hangi yafl grubunda toplanm›flt›r? b) Ülkemizin nüfusunun en az oldu¤u yafl grubu hangisidir? c) Ülkemiz nüfusunda 15 yafl üstündeki nüfusun pay› yüzde kaçt›r? Tablo: Ülkemiz Nüfusunun Yafl Gruplar›na Göre Durumu (TÜ‹K) 15-64 Yafl (%61) 0-14 Yafl (%35) 65 Yafl ve Üzeri (%4) 9 Tablodaki verileri göstermek için en uygun grafik çeflidi hangisidir? Çizerek gösteriniz. köy nüfusunun ise düflüfl göstermesinin sebebi ne olabilir? 66 . Grafik: 1927 ve 2000 Y›llar›ndaki Say›mlara Göre fiehir ve Köy Nüfuslar› (TU‹K) Nüfus 8 000 000 7 000 000 6 000 000 5 000 000 4 000 000 3 000 000 2 000 000 1 000 000 0 fiehir Köy Toplam Y›llar 1927 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 a) Ülkemizin flehir nüfusu hangi y›llarda 2 000 000’i geçmifltir? b) Ülkemizin flehir nüfusu hangi y›ldan sonra köy nüfusunu geçmifltir? c) Ülkemizin köy nüfusunda hangi y›ldan sonra düflüfl olmufltur? ç) Ülkemizin flehir nüfusunun devaml› art›fl.8 Yandaki grafi¤e göre afla¤›daki sorular› cevaplay›n›z. Tablo: Y›llara Göre Bal›k Tüketimi Y›l Bal›k Cinsi Hamsi (Ton) ‹stavrit (Ton) 2005 2006 2007 2008 2009 2010 138 569 270 000 385 000 251 675 204 699 229 023 13 540 14 127 22 991 22 134 20 373 14 392 10 Afla¤›daki grafi¤i inceleyerek sorular› cevaplay›n›z.

Bu verilere göre uygun bir grafik çiziniz. 1927-2000 (TU‹K) Oran (%) K›rsal Nüfus Kent Nüfusu 100 80 60 40 20 0 1927 1940 1950 1960 1970 1980 1990 2000 Y›llar a) Kent ve k›rsal nüfus aras›ndaki en büyük fark hangi y›lda görülmektedir? b) K›rsal kesimde do¤um oran› fazla olmas›na ra¤men k›rsal nüfusun giderek azalmas›n›n sebebi ne olabilir? c) Hangi y›llar aras›nda kent ve k›rsal nüfus eflittir? 12 Bir firma yeni ç›kard›¤› bir ürünün tan›t›m›n› farkl› reklam türleriyle yapt›r›yor.II 98 75 59 90 78 67 67 67 . Tablo: S›nav Sonuçlar› Ad Yi¤itcan Ceren Ilg›n Hazar An›l Saadet Andaç Aflama . Verilere uygun daire grafi¤i oluflturarak afla¤›daki sorular› cevaplay›n›z.I 85 68 43 80 82 79 55 Aflama .11 Afla¤›daki grafi¤i inceleyerek sorular› cevaplay›n›z. a) Grafi¤e bafll›k belirleyiniz ve dilimlerin hangi reklam türüne ait oldu¤unu yaz›n›z. Neden? Tablo: Reklam Türlerine Ayr›lan Pay Reklam Türü Televizyon Radyo Gazete Dergi Tabela El ‹lan› Yüzde % 30 % 20 % 20 % 10 % 15 %5 13 ‹ki aflamal› yabanc› dil s›nav›nda s›n›ftaki yedi ö¤rencinin ald›¤› puanlar yandaki tabloda verilmifltir. Grafik: Kent ve K›rsal Nüfus Oran›. b) Siz firma yöneticisi olsayd›n›z. Hangi reklam türüne ne kadar pay ay›rd›¤› tabloda verilmifltir. hangi reklam türüne daha fazla pay ay›r›rd›n›z.

14 Yandaki grafikte. Buna göre hangi tekstilde kazan›lan para. Afla¤›daki grafikte. bilye at›l›rken kovadaki su seviyesinin de¤iflimi verilmifltir. bir tekstilde elde edilen gelirler verilmifltir. toplam gelir içinde % 15’lik paya sahiptir? A) Elbise B) Etek C) Bluz D) Ceket Grafik: Tekstil Sat›fllar› Kâr (TL) Etek Pantolon Bluz Elbise Ceket Gelir (Milyon) 60 70 80 90 100 15 Yar›s›na kadar su dolu bir kovaya her seferinde 10 tane bilye at›l›yor. Grafi¤e bakarak kapta 80 bilye oldu¤unda kovadaki suyun yüksekli¤inin kaç milimetre olaca¤›n› tahmin ediniz. Grafik: Bilye Say›s›na Göre Su Yüksekli¤inin Art›fl Grafi¤i Su Yüksekli¤i (mm) 100 90 85 80 75 70 65 60 55 50 45 40 35 30 10 20 30 40 50 60 70 80 90 0 Bilye Say›s› 68 .

2013 69 . Grafik: Otomobil Tamiri Otomobil say›s› Grafik: Otomobil Tamiri Otomobil say›s› 2500 2000 1500 1000 500 0 Y›llar 3000 2000 1000 0 Y›llar 2009 2010 2011 2012 2013 2009 2010 2011 2012 a) Grafiklerin farkl› görünmelerinin nedenlerini aç›klay›n›z. b) Grafi¤i oluflturan sütunlara bakarak tamir edilen otomobil say›s› en fazla olan y›l ile en az olan y›l aras›ndaki fark hangi grafikte daha azm›fl gibi gözükmektedir? Nedenini aç›klay›n›z.Yan›ltan Grafikler ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›daki grafikler bir marketin ayl›k sat›fllar›ndan elde etti¤i kâr› göstermektedir. Grafiklerin neden farkl› göründü¤ünü ve bu durumun ne tür yorumlara sebep olaca¤›n› söyleyiniz. Grafik: Ayl›k Kâr Kâr (TL) 30 20 10 0 Aylar Ocak fiubat Mart Nisan May›s Grafik: Ayl›k Kâr Kâr (TL) 30 29 28 27 26 25 0 Aylar Ocak fiubat Mart Nisan May›s 2 Afla¤›daki grafikler bir otomobil servisinin y›llara göre tamir etti¤i araba tamir say›lar›n› göstermektedir.

70 1.3 Y ve Z flirketlerindeki maafl art›fllar› afla¤›daki grafiklerde verilmifltir.60 1.30 1.90 0. fiyatlardaki de¤iflimi daha fazla ve daha az göstermek için nas›l düzenlenebilir? Grafik: Otogaz Fiyatlar› Fiyat (TL) 1.50 1.00 0. ‹ki grafikteki farkl›l›klar› aç›klay›n›z.40 1.20 1. Grafik: Maafl Art›fllar› Kâr (TL) 1600 1550 1500 1450 1400 1350 1 2 3 4 5 6 Y›llar 1700 1500 1300 1100 1000 900 800 700 600 500 1 2 3 4 5 6 Grafik: Maafl Art›fllar› Kâr (TL) Y›llar 4 Grafikte veri aral›klar› artt›r›larak çizildi¤inde ne tür yanl›fl yorumlar yap›labilir? Grafik: Bir Ülkenin Y›lll›k ‹thalat› Milyon Dolar 34 32 30 28 26 24 22 20 10 0 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 10 108 Y›llar 22 225 21 638 20 973 26 587 27 775 31 340 34 000 5 Afla¤›daki çizgi grafi¤i.80 0 Temmus A¤ustos Kas›m May›s Ekim fiubat Nisan Haziran Aral›k Ocak Eylül Mart Aylar 70 .10 1.

Hangi grafikte verilenler yanl›fl yorumlara sebep olabilir? Grafik: YGS Baflar›s› Baflar› (%) 50 40 30 20 10 0 8A 8B S›n›f 8A 8B S›n›f Grafik: YGS Baflar›s› Baflar› (%) 50 40 30 71 .5 5 4. 7 Afla¤›daki grafiklerde cep telefonu kullanan insan say›n›n y›llara göre de¤iflimi verilmifltir. Grafik: Firman›n Y›ll›k Geliri Grafik: Firman›n Y›ll›k Geliri Milyon (TL) 7 6.5 6 5. Grafik: Ortalama Saat Ücretleri ‹nsan Say›s› (Milyon) 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2000 Y›llar 2005 2010 Grafik: Ortalama Saat Ücretleri ‹nsan Say›s› (Milyon) 16 14 12 10 8 6 4 2 0 2000 Y›llar 2005 2010 8 ‹ki farkl› s›n›f›n YGS s›nav›ndaki baflar›s› afla¤›daki grafiklerde verilmifltir.6 Afla¤›daki grafikler. bir firman›n y›ll›k gelirinin y›llara göre de¤iflimini göstermektedir. Grafiklerin neden farkl› görünümlere sahip oldu¤unu aç›klay›n›z.5 4 2009 2010 2011 2012 Y›llar 2013 2 0 Y›llar 2009 2010 2011 2012 2013 6 4 Milyon (TL) 8 a) Grafiklerde y›ll›k gelirin belirtildi¤i eksenlerin fark› nedir? b) Grafikler karfl›laflt›r›ld›¤›nda firman›n y›ll›k geliri ile ilgili ne tür yanl›fl yorumlar yap›labilir? Aç›klay›n›z.

Grafiklerin farkl› görünüfllere sahip olmas›n›n nedenini aç›klay›n›z. Grafik: Ortalama Motor Fiyatlar› Fiyat (TL 17 000 16 000 15 000 14 000 13 000 0 May›s Temmus Nisan Mart Haziran Aylar Grafik: Ortalama Motor Fiyatlar› Fiyat (TL) 20 000 17 000 15 000 12 500 10 000 0 May›s Temmus Y›llar 2007 2008 2009 2010 2011 0 Nisan Mart Haziran Aylar 11 Afla¤›daki grafikler.5 kg. Grafik: Ev Sat›fllar› Sat›lan Ev Say›s› Grafik: Ev Sat›fllar› Sat›lan Ev Say›s› 1000 800 600 400 200 Y›llar 2007 2008 2009 2010 2011 0 2000 1600 1200 800 400 72 . bir emlak ofisinin y›llara göre satt›¤› ev say›s›n› göstermektedir. Grafiklerdeki farkl›l›¤›n sebebini ve bu farkl›l›klar›n ne tür yanl›fl yorumlara sebeb olabilece¤ini aç›klay›n›z. Afla¤›daki seçeneklerden hangisi fleker miktar›n› en do¤ru göstermektedir? A) A B) C A B C B C) B A C D) A B C 10 Afla¤›daki grafikler bir motor galerisinde sat›lan motorlar›n ortalama fiyatlar›n› göstermektedir.B ve C marka flekerlerin bayramdaki sat›fl miktarlar› s›ras›yla 2. 20 kg ve 2 kg’d›r.9 Afla¤›daki grafiklerde gösterilen A.

ne tür veri gruplar›nda çeyrekler aç›kl›¤› tercih edilmelidir? Neden? 3 4 5 6 7 7C s›n›f›n›n ö¤rencilerinin matematik yaz›l› s›nav›ndan ald›¤› notlar afla¤›da verilmifltir. 72. 2 Afla¤›da verilen say›lar›n aritmetik ortalamas› 80 ve tepe de¤eri 72 oldu¤una göre verilmeyenlerin hangi say›lar olabilece¤ini bulunuz. 176. verilen rasyonel say›lar›n 10 5 5 10 5 a) Ortanca de¤erini. 75. 72. 99 S›n›f›n matematik ö¤retmeni... 101. 183. Buna göre hangi merkezî e¤ilim veya yay›l›m ölçüsünün kullan›lmas› daha uygun olur? Okulumuzda sene sonunda yap›lacak spor turnuvalar›na kat›lmak isteyen ö¤rencilerden al›nan cevaplar afla¤›daki gibidir. 174. 176 say›lar›n›n. . ö¤rencilerin baflar›s› ile ilgili yorum yapmak istiyor. 102. 79. 42. 56. 101. 79. Buna göre ö¤rencilerin en çok tercih ettikleri spor dallar› hakk›nda bilgi edinebilmek için hangi merkezî e¤ilim veya yay›l›m ölçüsü kullan›lmal›d›r? Futbol: 270 Basketbol: 152 Voleybol: 179 Koflu: 28 8 9 53. 57. 78. 79.. 10 73 . ? Bir veri grubundaki en çok tekrar eden de¤er belirlenmek isteniyorsa merkezî e¤ilim ölçülerinden hangisini kullan›r›z? Aç›kl›k de¤erinin “0” oldu¤u bir veri grubu hakk›nda ne söyleyebilirsiniz? Aritmetik ortalama. 125. ?. 72.. b) Aç›kl›¤›n› bulunuz. 83. a. 59. 80.. 42. ortanca ve tepe de¤erinin tercih edilmesinin uygun oldu¤u veri gruplar›n›n özellikleri neler olmal›d›r? Ne tür veri gruplar›nda aç›kl›k.. a) Ortancas›n› b) Tepe de¤erini c) Çeyrekler aç›kl›¤›n› bulunuz. 68 say› dizisinin aritmetik ortalamas› 52 oldu¤una göre bu say› dizisinin ortanca de¤eri kaçt›r? 1 1 2 3 4 . 64. 60. 68. 93.Veri Analizi ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 124.

2 7.1 7.2001 26.6 9.1999 20.12.08.2003 26. aç›kl›¤› 33 olan ve 8 tane veriden oluflan bir veri grubu yaz›n›z.2008 27. ortanca de¤eri 43.01.6 7. 58.11 Ortalama de¤eri 45. aç›kl›k. sat›fl miktar› bak›m›ndan daha tutarl›d›r? b) Markalar›n ayl›k ortalama sat›fl miktar›n› karfl›laflt›rmak için hangi ortalama çeflidini kullanmak uygun de¤ildir? 15 Afla¤›daki ifadelerin yanlar›ndaki boflluklara. 75. 77 notlar›n› al›yor.4 7.2010 11.1999 12.9 8. b›r sonraki testten 70 al›rsa aritmetik ortalama notu artar m›? Azal›r m›? ç) Son durumda ortanca de¤er artar m›? Azal›r m›? 74 . tepe de¤eri.12.10.03. 12 Afla¤›dakilerden hangisi merkezî yay›lma ölçüsüdür? A) Aç›kl›k B) Ortanca C) Tepe de¤eri D) Aritmetik ortalama 13 Yandaki tabloda 1999-2011 y›llar› aras›nda Dünya’da meydana gelen baz› önemli depremler ve büyüklükleri verilmifltir. c) Vedat. ( ) Bir veri grubunun aç›kl›¤› fazla ise veri grubunun ortalamas› hesaplan›rken ortanca de¤erini bulmak daha uygundur. ( ) Çeyrekler aç›kl›¤› veri grubunun uç de¤erlerinden aç›kl›¤a göre daha fazla etkilenir. 16 Vedat 4 s›navdan 68. Tablodaki depremlerin büyüklü¤ü ile ilgili verilerin ortanca de¤eri. do¤ru olanlar için“D” yanl›fl olanlar için “Y” yaz›n›z.8 8.2005 12.9 14 ‹ki otomobil markas›n›n y›l içinde ayl›k sat›fl miktar›n› gösteren veri gruplar›n›n çeyrekler aç›kl›¤› yandaki tabloda verilmifltir.7 6.02. ( ) Bir veri grubunun tepe de¤eri olmayaca¤› gibi birden fazla da tepede¤eri olabilir. çeyrekler aç›kl›¤›n› bulunuz. Tarih 17.2004 08. A Marka Otomobil ‹çin Çeyrekler Aç›kl›¤› B Marka Otomobil ‹çin Çeyrekler Aç›kl›¤› 2500 10500 a) Hangi otomobil markas›.05.10.2011 Meydana Geldi¤i Depremin Büyüklü¤ü Yer Türkiye (‹zmit) Türkiye (Düzce) Hindistan ‹ran Endonezya Pakistan Çin fiili Japonya 7. b) Notlar›n ortanca de¤erini bulunuz. a) Notlar›n aritmetik ortalamas›n› bulunuz.

Faktöriyel, Permütasyon, Olas›l›k

Faktöriyel ve Permütasyon

ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M
1
Afla¤›da verilen ifllemleri yap›n›z. a) 3! + 5! 4! b) 7! + 2! 3 4! c) 6! + 5! 5! - 4!

2

8 arkadafl tiyatroya gidiyorlar. Ald›klar› 8 bilete karfl›l›k gelen koltuklar yanyana oldu¤una göre, bu koltuklara 8 arkadafl›n kaç farkl› flekilde oturabileceklerini bulunuz.

3

Enes, çantas›n›n dört basamakl› flifresini unuttu fakat ilk rakam›n›n 9 oldu¤unu hat›rl›yor. Enes, flifreyi deneyerek bulmak isterse kaç farkl› deneme yapmal›d›r? 12! say›s› 11! say›s›n›n kaç kat›d›r? 5 kifliden 4 tanesi yanyana kaç farkl› flekilde s›ralanabilir? Afla¤›dakilerden hangisi 144’e eflit de¤ildir? A) 4! 3! B) 6! 4! 5! C) 6 4! D) 6! 4!

4 5 6

7

Afla¤›daki ifadelerden hangileri do¤rudur? I) 5! - 3! = 2! II) 1! + 0! = 2! III) 6! = 2! 3 IV) 1! + 2! + 3! = 6!

8

Sonucun 120 olaca¤› bir faktöriyel sorusu yaz›n›z.

9

A = {0, 3, 6, 7, 8, 9} kümesinin elemanlar›n› kullanarak rakamlar› farkl› dört basamakl› kaç çift say› yaz›labilece¤ini bulunuz.

10

Aralar›nda mavi ve yeflilin bulundu¤u dört farkl› renkteki 4 balon, mavi ve yeflil yan yana gelmeyecek flekilde kaç de¤iflik biçimde s›ralanabilir?

75

11

23 Nisan’da halk oyunlar› gösterisi yapacak bir grup, 6 k›z ve 5 erkek ö¤renciden oluflmaktad›r. Gösterideki ö¤renciler bir s›rada, k›z ö¤renciler s›ran›n bafl›nda ve sonunda olacak ve iki erkek yan yana olmayacak flekilde kaç farkl› biçimde s›ralanabilir? Üç kardefl bir sirk salonundan 3 kiflilik bilet alm›fllard›r. Sirkin 7. s›ras›nda 10 tane bofl koltuk vard›r. Bu kardefller kaç farkl› flekilde oturabilirler? 7 Türkçe, 5 sosyal bilgiler kitab› bir rafa dizilecektir. Bu kitaplar›n Türkçe kitaplar› yan yana gelmek flart›yla kaç farkl› flekilde dizilebilece¤ini bulunuz. Ayn› büyüklükteki 5 beyaz, 4 pembe, 3 mor renkli boncuk bir ipe dizilmek isteniyor. Ayn› renkli boncuklar yan yana olmak üzere kaç farkl› flekilde ipe dizilebilir? Okulumuzda düzenlenen resim sergisinde 7A s›n›f›ndaki üç ö¤rencinin yapt›¤› ya¤l› boya ve karakalem resimleri duvara yan yana as›lacakt›r. 7 tane karakalem, 6 tane ya¤l› boya resmi; a) Kaç farkl› flekilde yan yana duvara as›labilir? b) Ayn› tür resimler bir arada olmak üzere yan yana duvara kaç farkl› flekilde as›labilir? Müdür, müdür yard›mc›s› ve befl ö¤retmen, müdür ve müdür yard›mc›s› yan yana olmak üzere bir toplant›da yanyana kaç farkl› flekilde oturabilirler? Bulunuz. 3! + 2! = a iflleminde “a” say›s›n› bulunuz. 6 3! - 2!

12

13 14

15

16 17

Olas›l›k

ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M
1
Bir torbada 3 sar›, 2 mavi, 5 beyaz toptan rastgele seçilen bir topun; Sar› veya beyaz gelme olay›n›n deneyini, örnek uzay›n› ve çeflidini yaz›n›z.

2

N = {2, 3, 4, 5, 6} kümesinin elemanlar› ile yaz›labilecek rakamlar› tekrars›z iki basamakl› do¤al say›lar ayn› büyüklükte kartlara yaz›larak bir kutuya at›l›yor. Çekilen bir kart›n üstünde yazan say›n›n “çift do¤al say›” olma olas›l›¤›n› bulunuz.

3 4

20 katl› bir binada asansöre binen bir kiflinin 14. kattan yukar›da bir kat›n veya 15. kat›n dü¤mesine basma olas›l›¤› nedir? Hilesiz bir zar havaya at›ld›¤›nda, üst yüze gelen say›n›n 4’den büyük ve asal say› olma olas›l›¤› kaçt›r?

76

5

Yandaki torbalara k›rm›z› ve beyaz A) bilyeler konmufltur. Hangi torbadan k›rm›z› bilye çekme olas›l›¤› en 36 K fazlad›r?

B)

C)

D)

24 B

15 K 30 B

25 K 15 B

10 B 10 K

6

Yanda verilen küpün karfl›l›kl› yüzeyleri ayn› renge boyan›yor. Küp havaya at›ld›¤›nda mor yüzeyin gelme olas›l›¤›n› bulunuz.

7

Yanda verilen dikdörtgensel bölgenin içinde bulunan karenin alan› 16 cm2 dir. Yukar›dan at›lan bir topun mavi alana düflme olas›l›¤›n› bulunuz.
15 cm

7 cm

8

Bir örnek uzay›nda N ve Y ayr›k olaylard›r. N olay›n›n gerçekleflme olas›l›¤› 17 , Y nin 36 9 ise N veya Y nin gerçekleflme olas›l›¤›n› bulunuz. gerçekleflme olas›l›¤› 36

9

Yanda verilen yar›çap› 20 cm olan çark çevrildi¤inde; a) Okun mavi alana gelme olas›l›¤›n› bulunuz. b) Okun yeflil alana gelme olas›l›¤›n› bulunuz. c) Okun mavi veya beyaz alana gelme olas›l›¤›n› bulunuz. ç) Okun sar› veya turuncu alana gelme olas›l›¤›n› bulunuz.

30º 60º 60º 90º 120º

10

1’den 20’ye kadar olan say›lardan her biri (1 ve 20 dahil) efl büyüklükteki kartlara yaz›l›yor ve bir torbaya at›l›yor. Torbadan rastgele al›nan bir kart›n; a) ‹lk on say› aras›nda olmas› veya asal olmas› olas›l›¤› kaçt›r? b) ‹lk on say› aras›nda olmas› veya asal olmamas› olas›l›¤› kaçt›r?

11

7. ve 8. s›n›flar aras›nda düzenlenen bir atletizm turnuvas›na kat›lacak ö¤reci say›lar› tablodaki gibidir. Turnuvada birinci olacak ö¤rencinin; a) 7. s›n›f ö¤rencisi veya erkek ö¤renci olma olas›l›¤›n›, b) 8. s›n›f ö¤rencisi veya k›z ö¤renci olma olas›l›¤›n› bulunuz.

S›n›flar Ö¤renciler K›z Erkek 7. S›n›f 25 31 8. S›n›f 32 28

77

Bir zar at›ld›¤›nda üst yüze gelen say›n›n tek say› ve 3’ten büyük olma olas›l›¤› kaçt›r? sorusu için afla¤›daki ifadelerden hangisi do¤rudur? 5 ’d›r. U. L” harflerini birer kez kullanarak yaz›labilecek anlaml› veya anlams›z 4 harfli kelimelerin “O” ile bafllay›p “L” ile bitme olas›l›¤› kaçt›r? 17 ‹ki hilesiz zar ayn› anda at›l›yor. K. 3 C) Soruda verilen olay ayr›k olayd›r ve olas›l›¤› ’d›r. Zarlar›n üst yüzüne gelen say›n›n toplam›n›n 5 olma olas›l›¤›n› bulunuz. 6 5 D) Soruda verilen olay ayr›k olmayan olayd›r ve olas›l›¤› ’d›r. Eflit büyüklüklerde karesel bölgelerden oluflan yandaki gibi bir darta rastgele at›lan bir okun beyaz alana gelme olas›l›¤› nedir? 2 cm 15 Yanda verilen tahtaya at›lan bir okun k›rm›z› bölgeye gelme olas›l›¤› %20 ise mavi bölgeye ait merkez aç›n›n ölçüsü kaç derecedir? ([AB] dairenin çap›d›r.12 Yanda verilen prizma rastgele at›ld›¤›nda üst yüze yeflil yüzün gelme olas›l›¤› nedir? 5 cm 7 cm 13 14 Ayr›k olaya örnek veriniz.) A O B 16 “O. a) Pembe kareye vurma olas›l›¤› yüzde kaçt›r? b) Sar› renkli kareye vurma olas›l›¤› yüzde kaçt›r? 18 19 78 . 6 Efl karelerden oluflan yandaki gibi tahtaya at›lan bir okun. A) Soruda verilen olay ayr›k olayd›r ve bu olay›n olas›l›¤› 6 3 B) Soruda verilen olay ayr›k olmayan olayd›r ve olas›l›¤› 6 ’d›r.

ÜN‹TE DE⁄ERLEND‹RME Ton 1 Y›ll›k bu¤day üretimi yandaki grafikte verilen befl ilin üretim miktarlar› daire grafi¤inde gösterilseydi A iline kaç derecelik merkez aç› düflerdi? 1800 1700 1500 1200 1000 A B C 2 Ayl›k geliri 1440 TL olan bir ailenin bir ayl›k harcamalar›n›n da¤›l›m› yandaki daire grafi¤inde verilmifltir. b) Oyun CD’si sat›fllar›n›n en az oldu¤u ay hangisidir? c) Müzik CD’si sat›fl›yla ilgili bir genelleme yap›labilir mi? Bu genellemeden yararlanarak Temmuz ay› içindaki müzik CD’si sat›fllar›n› tahmin ediniz. a) En fazla müzik CD’si sat›fl› hangi ayda olmufltur. 10 günü ise güneflli geçmifltir. 8 günü ya¤›fll›. ç) Bu verilere ait çizgi grafi¤i çiziniz. Afla¤›daki sorular› grafi¤e göre cevaplay›n›z. Bu ailenin. a) Kira ve yol için harcama giderleri kaçar lirad›r? b) E¤lence için yap›lan harcamalar tüm harcamalar›n yaklafl›k olarak yüzde kaç›d›r? Yol 75º 120º Kira 150º 15º Mutfak D E¤ le nc e 3 Bir ay›n 12 günü bulutlu. Bu veriler daire grafi¤inde gösterildi¤inde bulutlu günlere ait daire diliminin aç›s› kaç derece olur? 4 Yandaki grafik. Grafik: Müzik ve Oyun CD Sat›fllar› Sat›fllar 900 800 700 600 500 400 300 200 100 Haziran May›s Nisan Mart Y›llar Müzik CD’si Oyun CD’si E 79 . bir ma¤azada 4 ay boyunca sat›lan müzik ve oyun CD’lerinin say›lar›n› göstermektedir.

Dikkatsizlik Afl›r› H›z Hatal› Sollama Alkollü Araç Kullanma Bilinmeyen Sebepler % 30 % 37 % 20 % 11 %2 7 10. 13. 10 3. 26. Neden? Belirledi¤iniz grafikte verileri gösteriniz. 24. b. a) Her bir okyanusun. 12. Dünya üzerindeki toplam okyanus alan›n›n yaklafl›k yüzde kaç›n› oluflturdu¤unu bulunuz. 20. 17.8 ve 12 say›lar›n›n ortanca de¤erinin 10 olmas› için hangi verinin kaç defa tekrar etmesi gerekti¤ini bulunuz. 22. 14. 12. 26. 27. a) Ortanca b) Tepe de¤eri c) Alt çeyrek ç) Çeyrekler aç›kl›¤›n› bulunuz. 26.5 Yandaki tabloda dünya üzerindeki okyanuslar›n yüz ölçümleri verilmifltir. 12. 24. 12. x Yukar›daki say› dizisinin modu ve medyan› eflit ise x kaçt›r? A) 14 B) 15 C) 20 D) 24 8 20. 21 Yukar›daki say› dizisinde a ve b yerine hangi say›lar yaz›l›rsa dizinin medyan› modundan 4 fazla olur. 18. Neden? Tablo: Dünya Üzerindeki Okyanuslar Okyanus Arktik Okyanusu Atlas Okyanusu (Atlantik Okyanusu Büyük Okyanusu Pasifik Okyanusu Güney Okyanusu Hint Okyanusu Yüzölçümü (km2) 14 090 000 106 400 000 180 130 000 20 330 000 74 900 000 Tablo: Trafik Kazalar› Ç›k›fl Sebepleri 6 Trafik kazalar›n›n ç›k›fl nedenleri ve yüzde oranlar› yandaki tabloda verilmifltir. b) Okyanuslar›n kaplad›¤› alanlar› daire grafi¤inde gösteriniz.7. 18. 80 . 21. 10. Verileri hangi tür grafikte göstermek en uygundur?. 18. A) B) C) D) a 21 21 24 20 b 28 24 26 26 9 Bir firman›n 11 günlük televizyon sat›fllar› afla¤›da verilmifltir. 19. 26. 14. c) Verileri çizgi grafi¤inde göstermek uygun olur mu?. 12. a. 27. 21. 28. 22 Bu verilere göre. 20. 16.

farkl› türdeki çikolata paketlerinin birer çeflidini dükkan›n vitrinine yanyana dizecektir. Asl›. 7 ay boyunca gelen telefon fatura bilgileri veriliyor. sütlü. a) 4’den büyük veya asal say› olma olas›l›¤› nedir? b) 3’den küçük veya asal say› olma olas›l›¤› nedir? c) Çift veya asal say› olma olas›l›¤› nedir? 81 . kaç farkl› flekilde olabilir? 17 Asl›.11 Afla¤›daki tabloda. Ortalama fatura tutar›n›n kaç lira olaca¤›n› belirlemek için afla¤›dakilerden hangisini kullan›r›z? Aylar Ödenen Tutar Ocak 72 fiubat 75 Mart 70 Nisan 71 May›s 73 Haziran Temmuz A¤ustos 76 74 69 A) Çeyrekler aç›kl›¤› B) Tepe de¤er C) Aritmetik Ortalama D) Aç›kl›k 12 (a + 3)! = 720 ise a say›s› kaçt›r? A) 1 B) 4 C) 3 D) 5 13 5! + 0! . Bu tabloya göre s›n›ftan seçilen bir ö¤rencinin. bademli ve bitter türünde oldu¤una göre. b) Süt seven veya k›z ö¤renci olma olas›l›¤›n›. f›st›kl›. ‹çecek Süt Meyve Suyu Ayran K›z 7 4 8 Erkek 6 5 9 19 “K›zma Birader” oyunu oynarken att›¤›n›z zar›n üst yüzüne gelen say›n›n. Tablo: Sevdi¤imiz ‹çecekler a) Süt seven ve k›z ö¤renci olma olas›l›¤›n›. c) Ayran sevmeyen ve erkek olma olas›l›¤›n› bulun. Torbada 10 tane pembe. 12 tane yeflil boncuk vard›r. bir torba içinde bulunan ayn› büyüklükteki boncuklar›n tamam›n› kullanarak bir bileklik yapacakt›r. Çikolatalar f›nd›kl›.1! = 4! a verilen denklemde a say›s› kaçt›r? 14 8’in 4’lü permütasyonlar›n›n say›s› kaçt›r? 15 Bir bakkal ayn› büyüklükte. 8 tane mor. torbadan rastgele bir boncuk ald›¤›nda bu boncu¤un pembe veya yeflil olma olas›l›¤› kaçt›r? 18 7C s›n›f›nda yap›lan bir anket sonucu yandaki tabloda verilmifltir. bu çikolatalar rafa kaç farkl› flekilde dizilebilir? 16 100 metre koflusuna kat›lan 11 sporcudan ilk üç.

20 Bir sitede yönetici seçilmek için adayl›¤›n› koyan 5 kifliden bir asil. Her s›rada 9 koltuk oldu¤una göre al›nan bir biletin sesli harfli bir s›rada veya “4. 24 ‹çinde sadece 50 Kr’lar›n oldu¤u bir kumbaradaki paralar 2009 ve 2011 tarihlidir. Kumbaradan rastgele al›nan bir paran›n 2009 4 ise bu kumbarada toplam tarihli olma olas›l›¤› 7 kaç lira vard›r? 82 . 6” numaral› koltuklardan birinde olma olas›l›¤› kaçt›r? A B C Ç D E 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 6 6 6 6 6 6 7 7 7 7 7 7 8 8 8 8 8 8 9 9 9 9 9 9 22 Bir sepette 4 beyaz. Bu 50 Kr’lar›n 32 tanesi 2009 tarihlidir. O(B) = 5 ve O(A B) = 1 ise O(A 7 B) yi bulunuz. 5 sar› yumurta vard›r. 3 1 23 A ve B olaylar› için O(A) = 3 . Sepetten al›nan yumurta tekrar geri konulmak flart›yla ard arda seçilen iki yumurtan›n her ikisinin de sar› renkte olma olas›l›¤›n› bulunuz. bir de yedek yöneticinin kaç farkl› flekilde seçilebilece¤ini bulunuz. 5. 21 Bir sinema salonundaki koltuklar A’dan E’ye kadar harflerle s›raland›r›lm›flt›r.

“Alan ve Hacim” .

Bütün uzunluklar› birbirine eflittir. D C A B 3 Köflegen uzunluklar› 28 cm ve 9 cm olan eflkenar dörtgenin alan›n› bulunuz.Dörtgenler ve Alan Ba¤›nt›lar› Dörtgenlerin Özellikleri ve Dörtgensel Bölgelerin Alan› ! UYARI sonland›rmaya i Projeniz›s›n›z? m ›r z ha ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Afla¤›daki tabloda dörtgenlerin özellikleri verilmifltir. Karfl›l›kl› kenarlar› paraleldir. do¤um günü için taban› yamuksal bölge fleklinde olan bir pasta yapt›r›yor. Sadece iki kenar› paraleldir. Bu özellikleri sa¤layan dörtgenlerin isimlerini tabloya yaz›n›z. Karfl›l›kl› aç›lar› birbirine efltir. Köflegenleri birbirini ortalar. Bütün aç›lar› dik aç›d›r. Köflegen uzunluklar› birbirine eflittir. Pastan›n taban alan› 1225 cm2 oldu¤una göre pastan›n verilmeyen kenar uzunlu¤unu bulunuz. Köflegenler birbirine diktir. Tahmininizle ifllem sonucunu karfl›laflt›r›n›z. Dörtgenler Özellikler Karfl›l›kl› kenar uzunluklar› birbirine eflittir. 45 cm 4 Öykü. Dikdörtgen Eflkenar Dörtgen Kare Yamuk Paralelkenar 2 Yanda verilen paralelkenarsal bölgenin alan›n›n kaç birimkare oldu¤unu tahmin ediniz. ? 25 cm 84 .

A(AFED) = 208 cm2 oldu¤una göre FBCE yamuksal bölgenin alan› kaç santimetrekaredir? D E 20 cm C O S 8 Yanda verilen paralelkenarsal bölgede [SN] [AN]. IFHI = 4 cm IFAI = x cm.4 m F A 18 cm B 16 cm 7 ABCD dikdörtgeni flekildeki gibi iki yamuksal bölgeye ayr›lm›flt›r.5 cm2 oldu¤una göre ILEI = x’in kaç santimetre oldu¤unu bulunuz. IREI = 2x cm oldu¤ua göre x’in de¤erini bulunuz. ‹ki sar› çizgi aras›nda kalan alana bir araç park edebilece¤ine göre otoparkta 3 arac›n park edebilece¤i toplam alan kaç metrekaredir? 5. M A N 9 fiekilde FARE yamu¤unun alan› 48 cm2 dir. B L x E H A 6 fiekilde bir otopark›n uzunluklar› verilmifltir.5 cm ISNI = 5 cm oldu¤una göre taral› bölgenin alan›n›n kaç santimetrekare oldu¤unu bulunuz. k›rm›z› bölgelerin toplam alan›na oran›n› bulunuz. ILHI = 7.5 cm ve A(BALE) = 49. [FA] [RE]. 85 . E F A H R 10 Yanda verilen eflkenar dörtgensel bölge fleklindeki uçurtmada mavi bölgelerin alan›n›n.5 BALE paralelkenar›nda [LH] [BA]. [MA] = 7.5 m 2.

a) Her eflkenar dörtgen bir paralelkenar m›d›r? b) Her paralelkenar bir eflkenar dörtgen midir? 86 .11 Kareli k⤛da bir kartezyen koordinat sistemi çiziniz. S(2. O(2. 6.9).2 cm ve taban uzunlu¤u 5.6).5 m 3m 8. D(-1. 15 tane motiften oluflan kilimdeki paralelkenarsal bölgelerin toplam alan› kaç santimetrekaredir? 13 fiekilde verilen çad›r›n birbirine eflit olan karfl›l›kl› iki yan yüzü yamuksal bölge fleklindedir.5 m A 14 18 cm 3 cm 4 cm 3 cm B ABCD dikdörtgensel bölgesinin içinde karesel ve paralelkenarsal bölgeler veriliyor. Bu yüzlerin toplam alan› kaç metrekaredir? 3. 12 fiekilde Fatma Han›m’›n dokudu¤u kilimin bir motifi veriliyor. Oluflan bölgenin alan›n› bulunuz. Taral› alan›n kaç santimetrekare oldu¤unu bulunuz. Motif içinde kullan›lan paralelkenar›n yüksekli¤i 2.4) ve T(-1.5 cm D C 15 Afla¤›da verilen ifadeleri nedenleri ile aç›klay›n›z.2) noktalar›n› koordinat sisteminde iflaretleyerek bu noktalar› birer do¤ru parças› ile birlefltiriniz.5 cm’dir Her bir motifte 8 tane paralelkenarsal bölge kullan›lm›flt›r.

IDBI = 8. Hangi fleklin alan› daha büyüktür? A B E F 18 19 K D C H G 20 A B fiekilde ABCD paralelkenarsal bölgesi veriliyor. IDEI = IECI ve A(BCE) = 42 cm2 oldu¤una göre ABED yamuksal bölgesinin alan›n› bulunuz. 5 IACI = 4 IDBI oldu¤una göre eflkenar dörtgenin alan› afla¤›dakilerden hangisi olabilir? A) 20 B) 40 C) 50 D) 60 D B C 87 . di¤er köflegenin uzunlu¤u 6 cm’dir.16 I Köflegen uzunluklar› eflittir. Dikdörtgenin 5 çevresi 42 cm oldu¤una göre alan› kaç santimetrekaredir? ABCD eflkenar dörtgeninde IACI = 4.5) cm. Yukar›da verilen özelliklerden kaç tanesi eflkenar dörtgen için söylenebilir? A)1 B) 2 C) 3 D) 4 17 Bir eflkenar dörtgenin bir köflegeninin uzunlu¤u (8x . EFGK parelelkenar›nda IEHI = 4 cm ve IKGI = 9. II Köflegenleri birbirlerini dik keser.8 cm’dir. D 4cm 9 cm E 12 cm C 21 16 cm fiekilde verilen taral› bölgenin alan›n›n kaç santimetrekare oldu¤unu bulunuz. IV Bütün iç aç›lar› 90º dir.5 cm. Eflkenar dörtgenin alan› (10x + 13) cm2 oldu¤una göre x’in de¤eri kaçt›r? 2 Bir dikdörtgenin k›sa kenar uzunlu¤u uzun kenar uzunlu¤unun ’i kadard›r. III Tüm kenarlar› eflit uzunluktad›r. 16 cm 25 cm A 22 fiekilde verilen ABCD eflkenar dörtgenin köflegen uzunluklar› birer tamsay›d›r.9 cm’dir.

a) ABEF paralelkenarsal bölgesinin alan› kaç santimetrekaredir? b) [HF]’nin uzunlu¤u kaç santimetredir? G D C F 88 6m E 7m . yamuksal bölge fleklindeki serbest at›fl sahas›n›n alan› kaç metrekaredir? 5. 210 cm 300 cm 90 cm 130 cm 260 cm 140 cm 3 Basketbol oyununda hücum yapan tak›m›n oyuncusu topsuz olarak rakip tak›m›n serbest at›fl sahas›nda 3 saniyeden fazla kalamaz. fiekildeki gibi bir basketbol sahas›nda.5 m 6m 2 Yanda verilen duvar boyanacakt›r. Boyanacak alan›n kaç santimetrekare oldu¤unu bulunuz.8 m B Serbest at›fl sahas› 3.Çevre .6 m A H 4 fiekilde verilen ABCD ve ABEF paralelkenarsal bölgelerin alanlar› birbirine eflittir. IABI = 24 cm.6 m 4.5 TL’ye boyayan ustaya verilecek ücret kaç lirad›r? 3. IADI = 27 cm’dir. IGCI = 16 cm. a) Boyanacak toplam alan kaç metrekaredir? b) 1 kutu boya ile 12 m2 lik bir alan boyanabiliyorsa en az kaç kutu boya almak gerekir? c) 1 m2’lik bir alan› 2.Alan ‹liflkisi ve Problemler ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 fiekildeki gibi bir evin arka cephesi tamamen boyanacakt›r.Kenar .

alanlar› eflit olan üç bahçeden birisinin çevresine. 8 Yandaki. 2 m aral›klarla akasya a¤ac› dikilecektir. Geriye kalan k›s›m ise yeflil alan olarak ayr›ld›¤›na göre yeflil alan olan k›s›m kaç metrekaredir? 32 m 11m uz H av 7m Çocuk Park› 18m 30 m 24m Oturma Alan› 10 m 10 m 6 70 m 60 m Yanda. Verilenleri kullanarak bir problem kurunuz ve problemi çözünüz. bahçe 2. Buna göre. bir flehrin bir soka¤›na ait plan veriliyor. 50 m Banka Okul Market K› 20 m rta siy e Postane 20 m 7 Afla¤›da alanlar› eflit olarak verilen flekillere ait çevre uzunluklar›n› bulunuz.5 Dikdörgensel bölge fleklindeki bir alan›n içine eflkenar dörtgensel fleklinde bir çocuk park›. bahçe 9 Çevrelerin uzunluklar› 16 cm ve 32 cm olan karesel bölgelerin alanlar› oran›n› bulunuz. 50 m 40 m 89 . Her birimkarenin bir kenar uzunlu¤u 20 m’dir. paralelkenarsal bölge fleklinde süs havuzu ve dikdörtgensel bölge fleklinde oturma alanlar› yap›lmas› planlan›yor. Alanlar› ayn› olan baflka geometrik flekillerden yola ç›karak bu flekillere ait olas› en büyük çevre uzunlu¤unu veren cebirsel ifadeyi bulunuz. Bu ifadeye uygun flekil çiziniz. bahçe 3. a) Çevresine en fazla akasya a¤ac› dikilecek bahçe hangisidir? b) Bu bahçeye kaç tane akasya a¤ac› dikilebilir? 1.

a) Çevre uzunlu¤undaki de¤iflim kaç santimetre olur? b) Alandaki de¤iflim kaç santimetrekare olur? 11 12 fiekilde bir yap›n›n üstten görünüflü veriliyor. Sar› renkli k›s›m fleklin içinden ç›kar›ld›¤›nda yeni oluflan fleklin. bir kenar uzunlu¤u 5 cm olan efl karelerden oluflmufltur. 3 2 1 2 1 13 Üstten görünümü yandaki gibi olan yap› afla¤›dakilerden hangisi olamaz? A) B) C) D) 14 Yanda verilen yap›n›n. Karelerin içindeki say›lar kullan›lan birim küp say›s›n› gösterdi¤ine göre bu yap›y› izometrik ka¤›da çiziniz. b) Her iki yandan görünüm.10 Kareliler tak›m› ile oluflturulan ve alan› 49 birimkare olan bir fleklin en büyük çevre uzunlu¤u kaç birimdir? Yanda verilen flekil. c) Önden görünümünü çiziniz. 90 . a) Üsten görünüm.

Dik Dairesel Silindir

Dik Dairesel Silindir ve Alan›

ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M
1
Yar›çap› 3 cm, yüksekli¤i 11 cm olan bir e¤ik silindir çizerek temel elemanlar›n› belirleyiniz.

2

Afla¤›da verilenlerden hangisi bir silindirin aç›n›m›d›r? A)
3 cm

B)
8 cm
6 cm 5 cm 4 cm

2 cm

C)
3 cm 7 cm

D)
2 cm

3 cm 2 cm

3

Yanda verilen silindirin yüzey alan›n›n kaç santimetrekare oldu¤unu bulunuz. (π’yi 3 al›n›z.)
15 cm

5 cm

3 cm

4

Taban yar›çap› 12 cm olan bir dik silindirin taban alanlar› toplam› yanal alan›na eflittir. Silindirin yüksekli¤i kaç santimetredir? (π’yi 3 al›n›z.)

91

5

Yanda verilen dik dairesel silindirin yüksekli¤i 17 cm, yar›çap› ise 21 cm’dir. Buna göre ABCD dörtgeninin alan›n› bulunuz.

A D

B C

6

Taban yar›çap› 10 cm, yüksekli¤i 9 cm olan silindirin yüzey alan› kaç π santimetrekaredir?

7

Taban alanlar›n›n toplam› 294 m2 olan bir dik silindirin yüksekli¤i 17 m ise, silindirin yanal alan›n› bulunuz. (π’yi 3 al›n›z.) Bir dik dairesel silindirin yüksekli¤i 2 kat›na ç›kar›ld›¤›nda yüzey alan› iki kat›na ç›kar m›? Neden? Aç›klay›n›z.

8

9

Yanda verilen iki silindirin aç›k hallerinin kaplad›¤› alanlar› karfl›laflt›r›n›z. (π’yi 3 al›n›z.)
12 cm 6 cm 7,2 cm 3,6 cm

10

Yüksekli¤i 12 cm ve yanal alan› 96π cm2 olan dik silindirin taban yar›çap› kaçt›r?

11

ABCD dikdörtgeninin k›sa kenar› uzunlu¤u 6 cm, uzunkenar uzunlu¤u 7 cm’dir. ABCD dikdörtgeni d do¤rusu etraf›nda 360º döndürüldü¤ünde oluflan silindirin yüzey alan› kaç santimetrekaredir? (π’yi 3 al›n›z.)

3 cm A

3 cm B

C d

D

92

12

Silindir içine çizilen ABCD dikdörtgeninin DC ve AB kenarlar› taban dairelerinin çap›d›r. Taban yar›çap› 4 cm ve ABCD dikdörtgensel bölgesinin alan› 80 cm2 ise silindirin yüzey alan› kaç santimetrekaredir? (π’yi 3 al›n›z.)

C D

B

A

13

Taban yar›çap› 8 cm, yüksekli¤i 12 cm olan dik silindir fleklindeki bir kaflar peynirinden yandaki gibi yar›s› kesiliyor. kesilen peynirin yüzey alan› kaç santimetrekare olur? (π’yi 3 al›n›z.)

14

Çap› 6,4 cm olan tenis toplar›ndan 3 tanesi dik silindir fleklindeki bir kutuya yandaki gibi yerlefltirilmek isteniyor. Bu kutunun yüzey alan› kaç santimetrekare olmal›d›r? (π’yi 3 al›n›z.)

15

Yanda bir dik silindirin yan yüzü ile ilgili bilgiler verilmifltir. Verileri ve flekli kullanarak bir problem kurunuz ve problemi çözünüz.

270 cm2

(Silindirin yan yüzü)

93

9 cm

) Yüzey alan› 384 cm2 bir küpün içine en büyük hacimli silindir yerlefltirilerek küp ile silindir aras›nda kalan bofl k›sma su koyuluyor.2 cm D 2 cm B C 3 4 5 6 7 Yandaki dikdörtgenin [CD] etraf›nda 180º döndürülmesiyle oluflan cismin hacmini bulunuz.) Bir dik dairesel silindirin yar›çap› 2 kat›na ç›kar›l›p yüksekli¤i yar›s› kadar azalt›l›rsa bu silindirin hacminde nas›l bir de¤ifliklik olur? A 3.) Hacmi 186 cm3 olan dik silindirin yüksekli¤i 3 cm ise taban alan› kaç santimetrekaredir? (π’yi 3 al›n›z.) 94 .) Silindir fleklindeki bir borunun taban alan› 0. yüksekli¤i 12 cm olan dik silindir fleklindeki kab›n içine su dolduracakt›r. taban yar›çap› 6 cm.) ZEYT‹NYA⁄I 2 Mete. Bu ifllem için kaç litre su kullanaca¤›n› bulunuz. 50 m uzunlu¤unda olan bu borunun hacmi kaç santimetreküptür? (π’yi 3 al›n›z.) 8 Bir kenar ayr›t›n›n uzunlu¤u 6 cm olan bir küp. (π’yi 3 al›n›z.785 mm2 dir. Koyulan su kaç santimetreküptür? (π’yi 3 al›n›z. (π’yi 3 al›n›z.Dik Dairesel Silindirin Hacmi ÇÖZEL‹M-Ö⁄RENEL‹M 1 Yandaki zeytinya¤› kutusunun hacminin hesaplanmas› için hangi elemanlar›n bilinmesi gerekir? (π’yi 3 al›n›z. Silindirin taban yar›çap› 6 cm oldu¤una göre küp at›ld›ktan sonra silindirdeki suyun yüksekli¤i kaç santimetre artar? (π’yi 3 al›n›z. içi su doul silindir fleklindeki kaba at›l›yor.

) 13 Çap› 18 cm.) 20 cm 95 . Buna göre kavanozun yar›çap› kaç santimetredir? (π’yi 3 al›n›z. Silindirin kalan k›sm›n›n hacmi kaç santimetreküptür? (π’yi 3 al›n›z. yüksekli¤i 6 cm olan yar›m dik silindir içinden çap› 10 cm olan yar›m dik silindir ç›kart›l›yor. yüksekli¤i 30 cm olan silindir fleklinde bir kapla kaç defa süt koymak gerekir? (π’yi 3 al›n›z. yar›çap› 12 cm olan silindir fleklindeki bir kütü¤ün yar›s› kesiliyor.9 Yandaki silindir fleklindeki sürahinin 864 cm3 lük boflalan k›sma su konursa sürahi tam dolaca¤›na göre sürahinin hacmi kaç santimetreküptür? (π’yi 3 al›n›z. yüksekli¤i 150 cm olan silindir fleklindeki süt bidonunun tamam›n› doldurabilmek için yar›çap› 10cm. Kesilen parçan›n hacmi kaç santimetreküptür? (π’yi 3 al›n›z.) 8 cm 14 cm 10 Yüksekli¤i 8 cm.125 dm3 lük çay paketi aç›larak içindeki çay dik silindir fleklindeki bir kavanoza dolduruldu¤unda 5 cm’lik bir boflluk kalmaktad›r.) 11 1.) 12 Yar›çap› 50 cm.

) 8 mL 16 Saatte 12 km yol alan bir motosiklet dinamosunun tekerlekle temas halindeki silindir biçiminde olan parças›n›n çap› 2 cm’dir. Her 3 1 L boyay› renklendirmek için 1 mL renklendirici kullan›ld›¤›na göre kaç mililitre renklendirici gerekir? (π’yi 3 al›n›z.14 Dik silindir fleklindeki bir su deposunun çap› 1. (π’yi 3 al›n›z. Su deposunun hacminin kaç metreküp oldu¤unu hesaplay›n›z.) 17 135 cm2 fiekildeki verileri kullanarak bir problem kurunuz ve problemi çözünüz. 17 cm 96 .) 15 Yar›çap› 20 cm ve yüksekli¤i 10 cm olan dik dairesel silindir fleklindeki 2 boya kutusunda bulunan boyan›n ’ü renklendirilmek isteniyor.20 m’dir. Deponun yar›s› su ile doludur ve suyun yüksekli¤i 95 cm’dir. (π’yi 3 al›n›z. Bu dinamonun bir dakikada ortalama kaç defa dönece¤ini bulunuz.

uzun kenar› 8 cm ve BD köflegen uzunlu¤u 10 cm oldu¤una göre AED üçgeninin çevre uzunlu¤unu bulunuz. A D E B C 4 Yanda ABCD paralelkenar ve AEFD dikdörtgeni verilmifltir.Verilenlere göre A(ABCD) ve A(AEFD) bulunuz. A 12 cm D 7 cm B E C 4 cm F 97 .ÜN‹TE DE⁄ERLEND‹RME A B ? 1 Yandaki paralelkenarda verilenlere göre B aç›s›n›n ölçüsü kaç derecedir? C 3x 2x D 2 Afla¤›daki dörtgenlerin alanlar›n› tahmin ediniz. 3 ABCD dikdörtgeninin k›sa kenar› 6 cm.

Çim ekilecek k›sm›n alan›n› hesaplay›n›z. A(KLNH) = 95 cm2 oldu¤una göre paralelkenar›n alan› kaç santimetredir? K L M H K N 6 fiekilde verilen KPST eflkenar dörtgeninde IKRI = 7 br ve eflkenar dörtgensel bölgenin alan› 126 br2 oldu¤una göre IPTI kaç birimdir? P R T S A 6 br B 7 fiekilde O merkezli yar›m daire ve ABCD yamu¤u veriliyor. Eflkenar dörtgensel bölgenin alan›n› bulunuz.) O D C 8 Yanda verilen paralelkenar fleklindeki bir bahçenin 2 216 m lik k›sm›na çim ekilmifltir. IAKI = 6 cm’dir. 12 cm 20 cm Çim Ekili Alan M 9 Yanda verilen flekil IMVI = 8 cm. Bahçenin geriye kalan k›sm›na da çim ekilmeye karar veriliyor. IHMI = 7 cm’dir. IADI = IDCI ve yar›m dairenin alan› 24 br2 oldu¤una göre yamuksal bölgenin alan› kaç birimkaredir? (π’yi 3 al›n›z.5 KLMN paralel kenar›nda INHI = 5 cm. A K V 98 .

5 L boya gereklidir. C) Karfl›l›kl› aç›lar›n›n ölçüleri birbirine eflittir. Evin mutfak ve banyosunun taban› karo ile döflenecektir. 1 m2 lik bir alan› boyamak için 0. 14 Yanda verilen eflkenar dörtgensel bölge fleklindeki tafllar›n köflegen uzunluklar› 30 cm ve 50 cm’dir. yanda verilen bahçe duvar›n›n ön yüzünü boyatacakt›r. B) Komflu aç›lar› bütünlerdir. Aile. Buna göre kaç metrekarelik karo gerekir? 120º 3m Mutfak Yatak Odas› 120º 5m Oda Salon 6m 6m 12 Bir aile. K 12 m P R L 20 m M 4m N 4m 5m nyo Ba 11 Bir evin plan› yandaki gibidir.5 L’si 20 TL’dir. bu duvar› boyatmak için alacaklar› boyaya kaç lira ödeyecektir? 7m 5m 14 m 13 Afla¤›dakilerden hangisi paralelkenar özelliklerinden biri de¤ildir? A) Karfl›l›kl› kenarlar› paraleldir. Boyan›n 2. 450 m2 lik bir bahçeyi döflemek için kaç tane tafl kullan›laca¤›n› bulunuz. 99 . D) Köflegenleri birbirini dik ortalar.10 KLNR paralelkenarsal bölge fleklindeki 2 bahçenin alan› 320 m oldu¤una göre yeflil bölgenin alan›n› bulunuz.

19 Bir dik silindirin taban alanlar›n›n toplam› yanal alan ölçüsüne eflit ise bu silindirin taban yar›çap uzunlu¤u ile yüksekli¤i aras›nda nas›l bir iliflki vard›r? 20 Bir dik silindirin taban yar›çap› 10 cm ve yanal alan› 420 cm2 ise hacmi kaç santimetreküptür? (π’yi 3 al›n›z. yandaki yap›n›n herhangi bir yönden görünümü de¤ildir? A) B) C) D) 17 Yanda.15 Kenar uzunluklar› birer tam say› olan ve çevre uzunlu¤u 28 cm olan bir dörtgenin alan› en fazla kaç santimetrekare olur? 16 Afla¤›dakilerden hangisi. Önden görünüm Soldan ve sa¤dan görünüm 18 7 birim küp kullanarak her yönden görünümü ayn› olan bir yap› oluflturunuz ve izometrik k⤛da çiziniz.) 100 . birim küplerle oluflturulmufl yap›lar›n farkl› yönlerden görünümleri verilmifltir. Bu yap›lar› birim küplerle oluflturarak izometrik k⤛da çiziniz.

Buna göre. a) 75 mL’lik bölümlere ay›rmak için kab›n üzerine kaç santimetre aral›klarla iflaret konulmal›d›r? b) 1.) 22 Bir ayr›t›n›n uzunlu¤u 12 cm olan bir tahta bloktan bir silindir yap›lmak istenirse silindirin hacmi en fazla kaç santimetreküp olur? (π’yi 3 al›n›z. afla¤›da krokisi verilen arsaya çocuk park› yapt›rmak istiyor. Mimar da kroki üzerinde yandaki tasar›m› yap›yor. kab›n üzerine kaç santimetre yükseklikte iflaretlenmelidir? (π’yi 3 al›n›z.5 L s›v›y› gösteren çizgi.21 Boyutlar› 18 cm olan bir küpün içine yerlefltirilebilecek en büyük silindirin hacmini hesaplay›n›z. Bunun için krokiyi bir mimara vererek parkta nas›l bir tasar›m yap›labilece¤ini soruyor.) 12 cm 23 Bir belediye. A 20 m Oyun park› F L Yeflil alan 20 m E 48 m D C 36 m B 20 m K Havuz 24 Yar›çap› 5 cm olan dik dairesel silindir fleklindeki ölçü kab›na flekildeki gibi ölçü çizgileri çizilecektir.) 450 375 300 225 150 75 101 . yeflil alan yamuksal bölge ve havuz eflkenar dörtgensel bölgedir. (π’yi 3 al›n›z. Buna göre her bir bölge için ayr›lan alanlar› bulunuz. Mimar›n tasar›m›nda oyun alan› paralelkenarsal bölge.

Buna göre. (π’yi 3 al›n›z. Sand›¤›n hacmi kaç metrekaredir. Son durumdaki hacminin ilk durumdaki hacmine oran› ne olur? 28 Yanda verilen hazine sand›¤›n›n kapa¤› yar›m silindir fleklindedir. Yüksekli¤i yar›ya indiriliyor.) 50 cm 70 cm 150 cm 29 Yandaki verileri ve flekli kullanarak bir problem kurunuz ve problemi çözünüz. h = 150 m r = 7 cm 102 . oluflan parçalar›n›n hacmi kaç metreküptür? h = 120 cm r = 80 cm 26 ‹ki dik dairesel silindirin yar›çap uzunluklar›n›n oran› göre hacimlerinin oran› kaçt›r? 15 2 oldu¤una ve yüksekliklerinin oran› 8 5 27 Bir dik dairesel silindirin taban yar›çap› 4 kat›na ç›kar›l›yor.25 Dik dairesel silindir fleklindeki a¤aç kütü¤ü yere dik bir flekilde taban dairesinin çap› boyunca kesilerek bir yar›m silindir elde ediliyor.

EKLER Ek 1 Proje Örnekleri Ek 2 Performans Görevi Örnekleri Ek 3 Kullan›lan Ders Araç Gereçleri Ek 1 .

Proje Örnekleri Proje Örne¤i-1: Hayalimdeki Mahalle BEKLENEN BECER‹LER •Ak›l Yürütme •‹liflkilendirme •Elefltirel Düflünme •‹letiflim •Problem Çözme •Giriflimcilik •Araflt›rma •Yarat›c›l›k ‹ÇER‹K •Do¤rular ve Aç›lar •Aç›lar› Ölçme •Tam Say›larla ‹fllemler SÜRE 3 Ay KULLANILAB‹LECEK DE⁄ERLEND‹RME ARAÇ VE GEREÇ •Hesap Makinesi •Cetvel •Bilgisayar •Makas •Maket B›ça¤› •Mukavva. 5. 4. 2. 8. 3. Aç›ölçer •Seçmeliler: Foto¤raf mak. Bu projeyi gerçeklefltirirken afla¤›daki aflamalara uyman›z çal›flman›z› kolaylaflt›racakt›r: Haz›rl›k 1. Sokak ve caddeler aras›nda oluflan aç›lar› isimlendiriniz. Ö¤retmeninize dan›flarak sunumunuz için bir süre belirleyiniz ve görev da¤›l›m›na göre sunumunuzu zaman›nda bitiriniz. Bu proje için nas›l bir teknik deste¤e (teknik personel. 3. Projenizin tamam›n› sunumdan sonra belediyenin ilgili birimlerine de sunabilirsiniz. 7. Buna göre belediyeye sunulmak üzere ortak kullan›m alanlar›n›n da dikkate al›nd›¤› bir mahalle planlayarak maketini haz›rlay›n›z. temin ediniz. belge. çizim. harita ve foto¤raflar vb. 9. Raporunuzun yaz›m›nda bilgisayar kullanabilirsiniz. 6. dik kesen ve e¤ik kesen yollar›n olup olmayaca¤›n› belirleyiniz. Size hayalinizdeki mahalleyi infla etme flans› veriliyor. araç. 2. gereç vb.) gerek duyulaca¤›n› ve bu projeyi gerçeklefltirebilecek teknik elemanlar›n yapt›klar› ifllerin neleri içerdi¤ini araflt›r›n›z. Karton •Tutkal. Krokiyi tasarlayarak hayalinizdeki mahallenizin maketini oluflturunuz. Ald›¤›n›z görev ile ilgili belediyedeki yetkililerle görüflüp bilgi. Sunum 1. 3. Belediyenin belirledi¤i imar iznine göre evlerin en fazla kaç kat olaca¤›na karar veriniz. •Grup De¤erlendirme Formu •Dereceli Puanlama Anahtar› Sevgili Ö¤renciler. Mahalledeki birbirine paralel ve birbirini kesen sokak ve caddeleri oluflturarak sokaklar aras›ndaki iliflkiyi bulunuz ve kroki oluflturunuz. Bu aç›lardan ölçüleri eflit olanlar› ve bütünler olanlar› belirleyiniz. Ba¤l› oldu¤unuz belediyenin flehir ve bölge planlama uzman›s›n›z. Ortak kullan›m alanlar›n› da dikkate alarak binalar aras›ndaki mesafeleri belirleyiniz ve krokinize ekleyiniz. Ek-2 . Birbirine paralel. Yapt›¤›n›z araflt›rmay› raporlaflt›r›n›z. Uygulama 1. Ayn› projeye ilgi duyan arkadafllar›n›zla 5-6 kiflilik bir grup oluflturunuz. Proje çal›flma süreciyle ilgili ifl-zaman takvimi yap›n›z. Plan olufltururken organizasyonu sa¤lamak üzere aran›zdan bir baflkan seçiniz. 2.

Uygulama 1. 9.2: Bisikletin Serüveni ‹ÇER‹K SÜRE BEKLENEN BECER‹LER • Ak›l Yürütme • ‹letiflim • ‹liflkilendirme • Problem Çözme • Araflt›rma • Elefltirel Düflünme KULLANILAB‹LECEK DE⁄ERLEND‹RME ARAÇ VE GEREÇ • Cetvel • Aç›ölçer •Proje De¤erlendirme Formu •Grup De¤erlendirme Formu •Akran De¤erlendirme Formu •Dereceli Puanlama Anahtar› • Geometri 2 Ay Sevgili Ö¤renciler. nerede üretildi¤ini bulunuz. 3. Raporunuza iliflkin bir sunum haz›rlay›n›z. 2. Tekerleklerdeki do¤ru parçalar›n› ve aç›lar› belirleyiniz. Tüm bu verilerle tarihsel geliflimde bisikletin de¤iflimi ile ilgili bir araflt›rma sonucu yaz›n›z. 3. 7. 5. Tarihsel geliflimine göre üretilen her yeni bisiklet modelinin saatteki ortalama h›zlar›n› bulunuz. foto¤raf. çizim. 4. Proje çal›flma süreciyle ilgili çal›flma takvimi yap›n›z. Haz›rl›k 1. Ek-3 .Proje Örne¤i . Saatteki h›z›n› buldu¤unuz bisikletin 1. 8. Foto¤raf veya resimlerdeki majör ve minör yaylar› belirleyiniz ve ölçülerini hesaplay›n›z. 4. 5. 30 ve 45 dakikadaki h›z›n› bularak tablolaflt›r›n›z. tekerlek) de¤iflimleri raporlaflt›rman›z ve bunlar› sunman›z beklenmektedir Bu projeyi gerçeklefltirirken afla¤›daki aflamalara uyman›z çal›flman›z› kolaylaflt›racakt›r. Raporunuzu foto¤raf. Konuyla ilgili yapt›¤›n›z araflt›rma sonucunda elde etti¤iniz bilgi. resim veya çizimlerle destekleyebilirsiniz. çaplar›n› ve yar›çaplar›n› bulunuz. 3. Araflt›raca¤›n›z konuyla ilgili görev da¤›l›m› yap›n›z. Kimin buldu¤unu. Tabloda belirtilen bisikletin 30 km ve 60 km'lik mesafeyi ortalama kaç saatte alabilece¤ini bulup tabloya ekleyiniz ve grafi¤ini çiziniz. Sizden bisikletin tarihçesini araflt›rarak bisikletin çeflitli özelliklerine iliflkin (h›z. Sunumunuz için ö¤retmeninizle bir süre kararlaflt›r›n›z ve sunumunuzu bu sürede tamamlay›n›z. resim ve belgeleri arkadafllar›n›zla paylafl›n›z. Merkez aç›lar›n ölçülerini hesaplay›n›z. Rapor yaz›m›nda bilgisayar› kullanabilirsiniz. Raporunuzu poster hâline getirip s›n›fta sergileyebilirsiniz. Araflt›rman›z› nerede ve nas›l yapaca¤›n›z konusunda ö¤retmeninizden yard›m alabilirsiniz. Ayn› konuyu seçen arkadafllar›n›zla üçer kiflilik gruplar oluflturunuz. Araflt›rma sonucunda elde etti¤iniz foto¤raf veya resimlerdeki tekerlekleri inceleyiniz. Araflt›rman›z› raporlaflt›r›n›z. Bisikletin tarihsel geliflimindeki bisiklet türlerini karfl›laflt›r›n›z. Sunum 1. 2. 15. Arkadafllar›n›zla konunun hangi yönlerini araflt›raca¤›n›z› belirleyiniz. 2.

katolog. Sunumunuzu size verilen sürede bitiriniz. foto¤raf veya çizimler kullanabilirsiniz. ait oldu¤u döneme de iliflkilendirdi¤iniz tan›t›m filmi. Bunun için bir reklam flirketi yetkilisi ile görüflebilirsiniz.Grubunuzu seçiniz. 4. Yörenizdeki bu güzelliklerin reklam›n› yapabilmek için reklam filmi. yörenizdeki veya bölgenizdeki tarihî ve o yöre kültürüne ait eserleri (tarihî binalardaki süslemeler. 2. 1. 6. telkâri. 8.Proje Örne¤i . Raporunuzda film. belge ve foto¤raflar› grubunuzla paylafl›n›z. 4. 3. Araflt›rman›z› raporlaflt›r›n›z. Seçti¤iniz konuyla ilgili elde etti¤iniz bilgi. 2. 4. Sunumunuzu ne kadar sürede bitirece¤inizi belirleyebilmek için ö¤retmeninize dan›fl›n›z. Grubun seçti¤i konuyu hangi yönlerini araflt›raca¤›n›z› belirleyiniz (Bunu yaparken beyin f›rt›nas› yapabilirsiniz. Araflt›raca¤›n›z konuyla ilgili görev da¤›l›m› yap›n›z. Sunum yapma kurallar›yla ilgili ö¤retmeninizden yard›m alabilirsiniz. Osmanl› gibi) elde etti¤iniz süsleme modellerini karfl›laflt›r›n›z ve farkl›l›klar› belirleyiniz. • Ulusal bir gazete ilan› • Ulusal bir TV ilan› • Reklam arac›n›n ço¤alt›lmas› • Ulusal bir radyo ilan› Sunum 1. 5. a¤aç süsleme. Foto¤raf çekme imkân›n›z yoksa çizim yapabilirsiniz.3: Önce Biz Tan›yal›m ‹ÇER‹K • Dönüflüm Geometrisi • Örüntüler ve Süslemeler • Bilinçli Tüketim Aritmeti¤i SÜRE 2 Ay BEKLENEN BECER‹LER •Elefltirel Düflünme •Problem Çözme •Araflt›rma •Giriflimcilik •Ak›l Yürütme •‹liflkilendirme KULLANILAB‹LECEK DE⁄ERLEND‹RME ARAÇ VE GEREÇ •Hesap Makinesi •Bilgisayar •Seçmeliler •Foto¤raf Makinesi •Proje De¤erlendirme Formu •Akran De¤erlendirme Formu Sevgili ö¤renciler. yörenizin tan›t›m› için kaymakaml›k veya valili¤e gönderebilirsiniz. el dokumas› gibi) ait oldu¤u dönemle iliflkilendirerek araflt›r›n›z ve ayn› zamanda tarihî eserlere. 5. Grup: Tarihî yap›lardaki süslemeler 2. Tan›t›m ve bütçe için afla¤›daki öneriler dikkate al›nabilir. broflür veya katolog haz›rlay›n›z. projenizi verilen sürede tamamlayabilmek için bu takvime uyunuz. Elde etti¤iniz süsleme modellerini inceleyerek bu modellerdeki çokgenleri belirleyiniz. 6. Yörenizdeki tarihî ve kültürel eserlerin tan›t›m›n› yapabilmek için yap›lacak harcamalar›n miktar›n› araflt›rarak bir bütçe oluflturunuz. 3. Uygulama 1. Ö¤retmeninize dan›flarak raporunuzu. broflür gibi reklam araçlar›ndan bir tanesini oluflturunuz. Haz›rlad›¤›n›z raporu sunum hâline getiriniz (bilgisayar.). Raporunuzun yaz›m›nda bilgisayar veya di¤er teknolojik aletleri kullanabilirsiniz. çal›flma (zaman ve ifl) takvimini yapman›z. Haz›rl›k 1. Ek-4 . tepegöz sunumlar› gibi). Farkl› tarihî dönemlere ait (Selçuklu. 7. 3. bak›r iflleme. Yapaca¤›n›z araflt›rman›n. Grup: El sanatlar› Bu projeyi gerçeklefltirirken afla¤›daki aflamalara uyman›z çal›flman›z› kolaylaflt›racakt›r.

•Matematikte kullan›lan sembolleri ve bunlar›n ortaya ç›k›fl›n› araflt›r›n›z. Sunum 1) Projenizi raporlaflt›r›n›z. Haz›rl›k 1) Grubunuzu seçiniz. 2) Raporunuzda resimler ve foto¤raflar kullanabilirsiniz. Bu projeyi gerçeklefltirirken afla¤›daki aflamalara uyman›z çal›flman›z› kolaylaflt›racakt›r. 5) Gelifltirdi¤iniz sembollerin tan›t›m›n› yapmak amac›yla katalog veya broflür haz›rlay›n›z. 2) Projenizle ilgili görev da¤›l›m› yap›n›z. 4) Alternatif olarak kullanaca¤›n›z sembolü neden seçti¤inizi aç›klayan bir paragraf yaz›n›z.Proje Örne¤i . Uygulama 1) Kullan›lan sembollerin ortaya ç›k›fl›n› ve tarihî geliflimini araflt›r›n›z. 6) Sunumunuzu verilen sürede bitiriniz.4: Benim Sembollerim ‹ÇER‹K •Say›lar •Geometri •Ölçme •‹statistik ve Olas›l›k •Cebir SÜRE 1 Ay BEKLENEN BECER‹LER •Problem Çözme •Ak›l Yürütme •‹letiflim •‹liflkilendirme •Elefltirel Düflünme •Giriflimcilik •Araflt›rma •Yarat›c›l›k KULLANILAB‹LECEK DE⁄ERLEND‹RME ARAÇ VE GEREÇ •Hesap Makinesi •Bilgisayar •Grup De¤erlendirme Formu •Dereceli Puanlama Anahtar› Sevgili Ö¤renciler. •Kendi gelifltirdi¤iniz bu sembolleri tan›tmak amac›yla broflür veya katalog haz›rlay›n›z. 4) Sunumunuzun süresini belirlemek için ö¤retmeninize dan›fl›n›z. 5) Sunum yapma kurallar› ile ilgili ö¤retmeninizden yard›m alabilirsiniz. Projenizi verilen sürede tamamlayabilmek için bu takvime uyunuz. 3) Yapaca¤›n›z araflt›rman›n. •Araflt›rd›¤›n›z bu sembollerden 10 tanesini seçerek bunlar›n yerine kullan›labilecek alternatif semboller gelifltiriniz. 3) Sembollerin kullan›m amaçlar›na uygun olarak bu semboller yerine kullan›labilecek alternatif semboller gelifltiriniz. 2) Farkl› dönemlerde kullan›lan sembolleri karfl›laflt›r›n›z ve farkl›l›klar› belirleyiniz. 3) Haz›rlad›¤›n›z raporu sunuma haz›r hâle getiriniz. Ek-5 . zaman ve ifl takvimini belirleyiniz.

kuzey-güney) isimlerini veriniz. Koordinat sistemini oluflturmak için bafllang›ç noktas› (orijin) olarak okulunuzu seçiniz. Okulunuzun çevresinde bulunan ve planda olmas›n› istedi¤iniz durak. Uygulama 1. Oluflturdu¤unuz plan›n nas›l kullan›laca¤› ile ilgili bir tan›t›m metni haz›rlay›n›z. Yer belirlemede koordinat sisteminin nas›l kullan›ld›¤›n› araflt›r›n›z. Koordinat sistemini çiziniz. Belirledi¤iniz yerleri farkl› ikonlar veya semboller kullanarak bu sistemde yerlefltiriniz. yönlerin (do¤u-bat›. Sunum 1. 3. 4. Grubunuzu seçiniz. 6. 2. Haz›rlad›¤›n›z plan›n ilgi çekici olmas›na özen gösteriniz. Performans görevinizi verilen sürede tamamlayabilmeniz için bu takvime uyunuz. Koordinat sisteminde eksenlere.1: Okulumu ve Çevresini Tan›t›yorum ‹ÇER‹K • Rasyonel Say›lar • Rasyonel Say›larla ‹fllemler • Denklemler SÜRE BEKLENEN BECER‹LER • Ak›l Yürütme • ‹letiflim • ‹liflkilendirme • Problem Çözme • Araflt›rma • Elefltirel Düflünme KULLANILAB‹LECEK DE⁄ERLEND‹RME ARAÇ VE GEREÇ • Cetvel • Dereceli Puanlama Anahtar› 2 Hafta Sevgili ö¤renciler. Performans görevinizi okulunuzun giriflinde görülebilecek bir yerde sergileyebilirsiniz. 2. 5. Çal›flmalar›n›z› yaparken afla¤›daki ad›mlar› izleyiniz. 6. Eksen aral›klar›n› ve uzakl›klar› belirlemek için ölçek kullan›n›z.Performans Görevi Örnekleri Performans Görevi Örne¤i . Haz›rl›k 1. 4. okulunuza yeni bafllayan ö¤rencilere okul ve çevresini tan›tmak amac›yla bir plan haz›rlay›n›z. Araflt›rmalar›n›z için zaman ve ifl takvimi yap›n›z. Araflt›rmalar›n›zla ilgili görev da¤›l›m› yap›n›z. Ek-6 . 3. Koordinat sisteminde gösterdi¤iniz iki yeri seçerek birinden di¤erine gitmek için yol ile zaman aras›ndaki iliflkiyi ifade eden bir grafik çiziniz. kütüphane. 4. Kulland›¤›n›z ikonlar› koordinat sistemi ile iliflkilendirerek tan›t›n›z. 2. yerleri belirleyiniz. Plan›n›z› oluflturmak için istedi¤iniz materyali kullanabilirsiniz. 3. Bu plan› haz›rlarken kartezyen koordinat sisteminden yararlan›n›z. market vb.

Afla¤›daki yönergeleri okuyarak uygulay›n›z. Plana göre gidilecek yer. Antakya Yaylada¤› ilçesinden Sarp S›n›r Kap›s› (Gürcistan s›n›r›) aras›ndaki mesafenin kaç km oldu¤unu. Bir önceki yere uzakl›¤› Yer Yaylada¤› Antakya Adana Nevflehir Amasya Çorum Samsun Trabzon Rize Artvin Sarp S›n›r Kap›s› 72 9 100 11 200 1 40 km Toplam mesafeye oran› Kaç gece kal›nd›¤› Gezilecek Yerler Mozaik Müzesi 1 Kocatepe Y›lan Kalesi Ürgüp-Göreme Kaya Mezarlar› Hattuflafl 180 288 4 25 1 5 1 10 9 50 2 1 90 1 2 Band›rma Gemisi Sümela Manast›r› Ayder Yaylas› 1 Karagöl Gürcistan S›n›r› Ek-7 . Yaylada¤›'ndan Nevflehir'e gidildi¤inde 513 km yol al›nd›¤›na göre gezide gidilecek yolun tamam›n›n yaklafl›k kaç km oldu¤unu. Yolun yar›s›na gelindi¤inde toplam kaç gece konakland›¤›n›. 1. Yaylada¤›'ndan Samsun'a gelindi¤inde gezi boyunca gidilecek olan mesafenin kaçta kaç›n›n gidildi¤ini. 8. Tabloya göre.Performans Görevi Örne¤i -2: Gezdikçe Ö¤reniriz ‹ÇER‹K • Rasyonel Say›larla ‹fllemler • Denklemler SÜRE 1 hafta BEKLENEN BECER‹LER •Ak›l Yürütme •‹liflkilendirme •Problem Çözme KULLANILAB‹LECEK DE⁄ERLEND‹RME ARAÇ VE GEREÇ • Hesap Makinesi • Dereceli Puanlama Anahtar› Sevgili ö¤renciler. Gezi için okulda bir anket düzenlendi ve bu anket sonucuna göre bir gezi plan› haz›rland›. 4. yaklafl›k uzakl›klar› ve kaç gece kal›naca¤› afla¤›daki tabloda verilmifltir. Tablodaki verileri kullanarak bir problem kurunuz ve denklem kurarak çözünüz. Ard›ndan ödevinizle ilgili rapor haz›rlay›n›z. gecenin sonunda yolun kaçta kaç›n›n gidildi¤ini. 5. denklem kurarak bulunuz ve tablodaki eksiklikleri tamamlay›n›z. 3. Antakya'da bulunan okulun gezi kulübü bir gezi organizasyonu yapmak istiyor. 2.

3) (3.Performans Görevi Örne¤i -3: E¤lenceli Matematik ‹ÇER‹K • Denklemler SÜRE 1 Hafta BEKLENEN BECER‹LER • Problem Çözme • Ak›l Yürütme • ‹liflkilendirme KULLANILAB‹LECEK DE⁄ERLEND‹RME ARAÇ VE GEREÇ • Kareli k⤛t • Dereceli Puanlama Anahtar› Sevgili ö¤renciler. Hakan.5) (4. 1) Emre. Çizdi¤i fleklin x ve y eksenlerinde en uç noktalar› aras›ndaki uzakl›¤›n 4 birimi geçmedi¤ini ayr›ca x ve y kordinatlar›n›n tam say› de¤eri oldu¤unu söyler.1) (3. koordinat sistemine befl kenar› olan bir düzlemsel flekil çizer. Emre Köfle S›ral› ikili tahmini noktas› m›? (2. Emre’nin 10 tahminine Hakan’›n verdi¤i cevaplar görülmektedir. yönergeleri uygulay›n›z. Çal›flmalar›n›z› bir rapor haline getiriniz.5 denklemi hangi köfle noktalar›ndan geçmektedir? 3) Bilinmeyen köfle noktas› hangi s›ral› ikililer olabilir? Neden? 4) Hakan’›n belirledi¤i flekli tahmin ediniz.3) (5. s›ral› ikilileri tahmin ederken Hakan’›n verdi¤i bilgileri nas›l kullanm›flt›r? 2) y = 2x .3) ise nas›l bir flekil elde edilir? Koordinat sisteminde çizerek gösteriniz.5) (1. Emre de s›ral› ikililer söyleyerek Hakan’›n çizdi¤i fleklin köfle noktalar›n› tahmin etmeye çal›fl›r.1) (3.3) Hay›r Hay›r Evet Hay›r Hay›r Evet Evet Evet Hay›r Hay›r Yanda.4) (1. Buna göre afla¤›daki sorular› cevaplay›p.2) (2.5) (4. Son köfle noktas› (3. Ek-8 .

elektrik.00 Gider G›da Ulafl›m Giyim Yakacak Elektrik Su Telefon E¤itim Kültür ve e¤lence Temizlik malzemesi Taksit Ev bak›m-onar›m Kira geliri vergisi 30 20 40 Maafl›n %4. Oya 7. G›da giderlerinin yakacak.00 1175.Performans Görevi Örne¤i . 3. s›n›f ö¤rencisidir. Oya da bir ayl›k uygun bir bütçeyle bu etkinlikleri yapabileceklerini iddia eder ve afla¤›daki tobloyu ç›kar›r. 4. Oya’n›n bu etkinlikler için 700 TL’ye ihtiyac› vard›r. Oya’n›n etkinlik masraflar›n› karfl›lar m›? Bulunuz.00 200.00 175. su ve telefon giderleri toplam›na oran›n› bulunuz. Yaz tatilinde. Babas›.4: Devir Hesap Devri BEKLENEN BECER‹LER •Ak›l Yürütme •Problem Çözme •‹liflkilendirme ‹ÇER‹K • Bilinçli Tüketim Aritmeti¤i SÜRE KULLANILAB‹LECEK DE⁄ERLEND‹RME ARAÇ VE GEREÇ • Hesap Makinesi • Dereceli Puanlama Anahtar› 1 Hafta Sevgili ö¤renciler. Harcamalardan artan paran›n %80'ini ayl›k %1.3’ü E¤itime harcanan miktar kadar 20 Yakacak gideri miktar› kadar 10 Kira gelirinin %2. Çal›flmalar›n›z› rapor haline getiriniz. GEL‹RLER Gelir Ev kiras› Dükkân kiras› Maafl Prim Yemek Yard›m› Miktar (TL) 500. Ek-9 . iki etkinli¤i yapabilmek için yeterli para olmad›¤›n› söyler. 1. Toplam gider miktar› kaç TL'dir? 6. Toplam gelir kaç TL'dir? 2. 7. 1 ay sonunda bankadan çekilen para.00 120. kardefliyle birlikte hem tatile hem de yabanc› dil kursuna gitmeyi planlamaktad›r.8 faizle bankaya yat›ran ailenin 1 ay sonra alaca¤› faiz miktar›n› bulunuz.7’si G‹DERLER Miktar (TL) 700 Prim miktar› kadar Ev kiras› gelirinin %20’si Yemek yard›m›n›n %40’› Oran Afla¤›daki sorular› cevaplayarak Oya’ya yard›mc› olunuz. 5. Devlete ödenmesi gereken ayl›k ve y›ll›k kira gelir vergisi miktar›n› bulunuz. Kültür ve e¤lence ile ulafl›m giderleri toplam›n› bulunuz.

Afla¤›da verilen olas›l›klar› hesaplayarak her bir seçenekte verilen olay›n ayr›k olay m› ayr›k olmayan olay m› oldu¤unu belirleyiniz. afla¤›daki gibi bir hedef tahtas›nda antrenman yap›yor. Bu hedef tahtas›ndaki. 2. b) Paralelkenarsal bölgelerin alanlar›n›n toplam›n›. c) Eflkenar dörtgensel bölgelerin alanlar›n›n toplam›n›.Performans Görevi Örne¤i . d) Koyu yeflil ile boyal› bölgelerin alanlar›n›n toplam›n› bulunuz.5: Hedef Tahtas› BEKLENEN BECER‹LER • Problem Çözme • Ak›l Yürütme • ‹liflkilendirme ‹ÇER‹K SÜRE KULLANILAB‹LECEK DE⁄ERLEND‹RME ARAÇ VE GEREÇ • Hesap Makinesi • Dereceli Puanlama Anahtar› • Olas› Durumlar› 1 Hafta • Belirleme • Olay Çeflitleri • Olas›l›k Çeflitleri • Dörtgensel Bölgelerin Alan› • Dairenin ve Daire • Diliminin Alan› Sevgili Ö¤renciler. Afla¤›daki yönergeleri okuyarak uygulay›n›z: 1. a) Dairelerin alanlar›n›n toplam›n›. Ek-10 . Türkiye at›c›l›k y›ld›zlar grubunda 10 metreden haval› tüfekle at›fl yap›lan flampiyonaya haz›rlanan bir grup. ç) Yamuksal bölgelerin alanlar›n›n toplam›n›. Çal›flman›z› görsellerle destekleyerek raporlaflt›r›n›z. 4. a) Mavi ile boyal› bir bölgeye veya bir daire dilimine at›fl yapma olas›l›¤› b) Turuncu ile boyal› bir bölgeye veya bir eflkenar dörtgensel bölgeye at›fl yapma olas›l›¤› 3. fiekillerin kaplad›¤› alanlar› göz önüne alarak at›fl sonucunda al›nacak puanlar› gösteren bir tablo düzenleyiniz.

Kullan›lan Ders Araç ve Gereçleri Kareli K⤛t (1 cm) Ek-11 .

Noktal› K⤛t Ek-12 .

‹zometrik K⤛t Ek-13 .

Milimetrik K⤛t Ek-14 .

Çembersel Noktal› K⤛t Ek-15 .

Çembersel K⤛t Ek-16 .

s›ralama. ondal›k kesirlerle toplama. öteleme simetrisi konular›nda kullan›lmaktad›r. eflkenar dörtgen. Birim Küpler Ö¤rencilerin kolayca kullanabilmesi için yaklafl›k 2 cm x 2cm x 2 cm boyutlar›nda olan küpler. çokgenler. Birim küpler köpükten kesilerek veya küp kal›b›na alç› doldurularak elde edilebilir. ç›karma. ondal›k kesirleri karfl›laflt›rma. örüntü ve süslemeler. dörtgenler.Onluk Taban Bloklar› En küçük parças› 1 cm3lük küptür ve birlik olarak adland›r›l›r. onluk ve yüzlük parçalar kartondan kesilerek oluflturulabilir. eflkenar üçgen. kare ve dikdörtgen görünümündeki parçalardan oluflan plastik materyallerdir. Onluk taban bloklar›. etkinliklerde çeflitlili¤i art›rmak için dört farkl› renkte haz›rlanabilir. ikizkenar yamuk. yüzlük bloklar›n 10 tanesinin üstüste oluflturdu¤u blok ise binliktir. Örüntü bloklar›. dik prizmalar›n hacim ba¤›nt›lar›n› bulmada kullan›lmaktad›r. oluflturulan yap›lar›n farkl› yönlerinden görünümlerini hesaplama. onluk bloklardan 10 tanesinin yan yana gelerek oluflturdu¤u blok yüzlük. Örüntü Bloklar› Alt›gen. çarpma ve bölme ifllemlerini modellemede kullan›lmaktad›r. ikizkenar dik üçgen. simetri. oran ve kesirler konular›nda kullan›lmaktad›r. Mutlak de¤er. Bu küplerden 10 tanesinin yan yana gelerek oluflturdu¤u blok onluk. Simetri Aynas› Hem ayna özelli¤i tafl›yan hem de arkadaki görüntüyü görmeye olanak tan›yan materyaldir. Birim küpler. Ek-17 . Materyal bulunamad›¤› durumlarda birlik. yap› oluflturmada.

fieffaf Kesir kartlar› fieffaf malzemeden yap›lm›fl ve s›ras›yla 1. plastik veya A4 k⤛d›ndan oluflturulabilir. Kesir Tak›m› Farkl› büyüklükte efl parçalara ayr›lm›fl. Ek-18 . Hacim Tak›m› Prizmalar›n temel elemanlar›n› belirlemede. yüzey alanlar›n› ve hacimlerini hesaplamada kullan›lan malzemedir. Kesir tak›m›. 6. s›ralama. kesirleri karfl›laflt›rma. 8. kesirlerle toplama. Bu ders arac› asetat üzerine çizilerek oluflturulabilir. 10. kesirler. 2. bu efl parçalar›n birleflmesinden ayn› büyüklükte bütünler elde edilebilen çubuklard›r. Kesir tak›m› karton. kesirleri toplama ve ç›karma ifllemlerini modellemede kullan›lmaktad›r. 3.Süsleme Tak›m› Örüntü ve süslemelerde kullan›lan geometrik flekillerden oluflan malzemelerdir. 5. fieffaf kesir kartlar›. 12 efl parçaya ayr›lm›fl ve de¤iflik say›da parçalar› boyanm›fl kesir kartlar›d›r. ç›karma ve çarpma ifllemlerini modellemede kullan›lmaktad›r. 4.

çokgenler. pimler yard›m›yla birlefltirilerek de¤iflik geometrik flekiller oluflturulabilir. aç›lar ve çokgenler gibi geometri konular›n›n yan› s›ra kesirler ve ölçme konular›nda da kullan›lmaktad›r. tahta veya kontrplaktan oluflturulabilir. Çok kareliler tak›m›.Geometri fieridi Plastikten 3 renkte fleritler ve pimden oluflmaktad›r. Geometri fleritleri. çokgenlerin çevre uzunluklar› konular›nda kullan›lmaktad›r. Geometri fleritleri ve pimler tahtadan veya kartondan elde edilebilir. Çok Kareliler Tak›m› Bir kareli. Ek-19 . Bu materyal karton. fieritler. Geometri tahtas›n›n di¤er yüzünde de plastik çiviler çember oluflturacak flekilde çizilmifltir. Geometri tahtas›. dört kareli ve befl kareliden oluflan malzemelerdir. Geometri tahtas› üzerinde ambalaj lastikleriyle çeflitli geometrik flekiller oluflturulabilir. üç kareli. do¤rular. Geometri Tahtas› Plastik veya tahta levha üzerine üçer cm aral›klarla yatay veya dikey s›ralarda 6x6 plastik çivinin bulundu¤u araçt›r. aç›lar ve çokgenler konular›nda kullan›lmaktad›r. iki kareli.

tahta veya k⤛ttan afla¤›daki kal›p kullan›larak oluflturulabilir. iki küçük ikizkenar dik üçgen. Tangram Bir kareden belli bir düzene göre kesilen ve yedi parçadan oluflan eski bir çin bulmacas›d›r. yap› oluflturmada. çokgenlerin çevre uzunlu¤unun hesaplanmas›nda kullan›lmaktad›r. Çok küplüler tak›m›. Tangram. oluflturulan yap›n›n farkl› yönlerden görünümlerini çizmede ve hacim konular›nda kullan›lmaktad›r. Ek-20 . Bu ders arac› karton. Bu ders arac› köpükten kesilerek elde edilebilir.Çok Küplüler Tak›m› Birim küplerle oluflturulmufl üç boyutlu malzemelerdir. Cebir Karolar› Cebir ö¤renme alan›nda ifadeleri ve ifllemleri modellemede kullan›lan malzemelerdir. bir kare. bir paralelkenar ve bir orta boy ikizkenar dik üçgenden oluflmaktad›r. ‹ki büyük ikizkenar dik üçgen. çokgenlerin efllik ve benzerli¤i.