1.

BÖLÜM ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
A. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. 1. Hava olaylarını coğrafyanın hangi alt bilim dalı incelemektedir? 2. Hidrosferden nasıl yararlanmaktayız? 3. Atmosferle hidrosfer arasında nasıl bir ilişki vardır? Belirtiniz. 4. Doğal sistemler hangileridir? Bu sistemleri coğrafyanın hangi dalları incelemektedir? 5. Coğrafi araştırmalarda en çok hangi bilim dallarından yararlanılmaktadır? 6. Coğrafyanın başlıca prensipleri nelerdir? 7. Hidroloji ve jeomorfolojinin inceleme alanları nelerdir? B. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. “atmosfer, taş küre, doğal, canlılar küresi, okyanus ve denizler, toprak coğrafyası, alt, beşerî, fiziki, jeomorfoloji, klimatoloji” 1. Doğal ortamı hava küre, su küre ……………... ve ……………... oluşturur. 2. ……………... Dünya’yı çepeçevre kuşatan gaz küresidir. 3. Coğrafya ……………... ve ……………... sistemleri incelemek üzere iki bölüme ayrılır. 4. Jeomorfoloji, doğal sistemleri inceleyen ……………... coğrafyanın alt dalıdır. 5. İklim olaylarını, fiziki coğrafyanın ……………... dalı inceler. 6. ……………... ……………... ……………... su küreyi oluşturan unsurlardandır. 7. Pedoloji ……………... yararlandığı bilim dallarından biridir. C. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların karşısına “D”, yanlış olanlara “Y” harfini yazınız. 1. Canlılar küresi; bitkiler, hayvanlar, insanlar gibi doğal ortamda yaşayan canlıların oluşturduğu sistemdir. 2. Jeoloji, akarsu ve göllerin oluşumunu inceler.

3. Litosfer Dünya’nın katı kabuğudur. 4. Ekonomik faaliyetler doğal sistemler içinde ele alınır. 5. Hidrografya evrenin oluşumunu inceler. Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. 1. I. insanların tüneller yapması II. insanların su kaynaklarına yakın yerlere yerleşmeleri III. Buzullarla kaplı olan Antarktika’da yerleşik hayatın olmaması Yukarıdakilerden hangileri doğanın insan yaşamına etkisine örnektir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) II ve III D) Yalnız III E) I, II ve III 2. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde coğrafyadaki bir bölüm, o bölümün inceleme alanı olmayan etkinlikle birlikte verilmiştir? A) Delta oluşumu - Jeomorfoloji B) Yağış rejimi - Klimatoloji C) Dünya’nın şekli - Matematik coğrafya D) Yer altı suları - Hidrografya E) Depremler - Hidrografya 3. Kutuplara yakın ülkelerde aşağıdaki doğal unsurlardan hangisi insan yaşamını daha fazla etkiler? A) Bitkiler B) Göller C) Akarsular D) Buzullar E) Kayaçlar 4. Aşağıdakilerden hangisi coğrafyanın inceleme alanı içinde yer alan doğal sistemlerden biri değildir? A) Galaksiler B) Canlılar küresi C) Taş küre D) Su küre E) Atmosfer 5. Yer kabuğunun iç kısımları yüksek sıcaklıktadır ve buradaki bütün maddeler erimiş hâldedir. Bu maddeler, bazen yer kabuğundaki kırıklar boyunca yeryüzüne yükselir. Bu olaya volkanizma denir. Yeryüzüne çıkan maddeler bazen üst üste birikerek kabartılar oluşturur. Tek dağların bir kısmı bu şekilde oluşmuştur. Günümüzde 550 kadar volkan hâlen etkin durumdadır. Bunların % 60’ı Büyük Okyanus’un kıyılarında, % 20’si Akdeniz kuşağında, kalanı

ise okyanus ortasındaki sırtlarda yer alır. Yukarıdaki metne göre aşağıdaki yargılardan hangilerine varılmaz? I. Doğal coğrafyanın nedensellik ilkesiyle ilgili örnek vardır. II. Jeomorfolojinin inceleme alanlarından biri örneklendirilmiştir. III. insan ile doğa arasındaki etkileşime değinilmiştir. IV. Coğrafyanın dağılış ilkesiyle ilgili örnek vardır. A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) III ve IV E) II, III ve IV

2. BÖLÜM ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

A. Aşağıdaki soruları yukarıdaki haritaya göre yanıtlayınız. 1. Ankara ile Eskişehir arası kuş uçuşu uzunluğu ölçünüz. Bu iki şehir arasındaki gerçek uzaklık kaç km’dir? Bulunuz. 2. Haritada 3,3 cm2 olarak gösterilen bir yerin gerçek alanı kaç km2dir? 3. İzmit’te yerel saat 12.00 iken Ordu’da kaçtır? 4. Konya ile Iğdır arasındaki yerel saat farkı yaklaşık olarak ne kadardır? 5. Iğdır, Sinop, Antalya, İstanbul ve Sivas illeri hangi meridyen ve paraleller arasında bulunmaktadır? Bu illerin coğrafi koordinatlarını yaklaşık olarak belirtiniz. 6. 38°-40° kuzey paralelleri, 34°36° doğu meridyenleri ve 36°-38° kuzey paralelleri, 28°-30° doğu meridyenleri arasında yer alan iller hangileridir? 7. Haritada aralarında 3 cm uzaklık olan iki yer arasındaki gerçek uzaklık kaç km’dir? 8. Haritada 4 cm olarak ölçülen bir uzaklık, ikinci bir haritada 8

Aşağıdaki yanıtlayınız. 8. Aşağıda verilenlerden hangisi küçük ölçekli haritaların özelliklerinden değildir? A) Ayrıntı azdır. izohips haritalarında eğrilerin “0” metreyi gösterdiği yerler …………….000 ölçekli bir Türkiye idari dağılış haritasından aşağıdaki bilgilerden hangisi elde edilemez? A) Gerçek alan ile iz düşüm alan arasındaki farkın hesaplanması B) Van Gölü ile Tuz Gölü arasındaki harita uzunluğunun hesaplanması C) Ankara ilinin alanının hesaplanması D) Türkiye’nin enlem ve boylam derecelerinin hesaplanması E) İstanbul’dan Adana’ya giden kara yolunun hangi şehirlerden geçtiğinin belirlenmesi 8. 3. Yukarıda yüz ölçümleri gösterilen bölgelerin 1/10. 5. Paraleller arasındaki uzaklık her yerde aynıdır.000 E) 1 / 500. 10. hangisi en az hatayla gösterilmiş olur? A) I B) II C) III D) IV E) V 3.. B) Kara ve denizlerin boyutlarında hata fazladır. izohips haritalarında eğrilerin nokta hâlini aldığı yerler ……………. 1 / 800. 1 / 500. Ç. izohips haritalarında iç içe çizilmiş olan eğrilerden en içte olanının yüksekliği ……………. 1. ikinci bir haritada Eber Gölü 25 cm2 ile gösterilmiştir. paralel çizildiği bir Dünya E) Kesir ölçekli haritalarda haritasında. 4. en fazladır. Aynı büyüklükteki kâğıtlara. Türkiye ve Ankara haritalarını ayrıntısı en fazla olandan en az olana doğru sıralayınız. 6. Rize ili ve çevresini gösteren bir fiziki haritada yeşil. 1. Dünya’yı en az hatayla gösterme yöntemlerindendir. Atlas ve duvar haritaları soruları …………….. yararlanarak hesaplanabilir. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Bir meridyen üzerindeki her yerde Güneş. 8.. İzmir. D. Konya’da battıktan ne kadar zaman sonra İzmit’te batacaktır? 10. Aynı saat diliminde bulunan ülkelerin saat ayarları ……………. Büyük ölçekli haritalarda ayrıntı ……………... Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”.. Projeksiyon.. ölçek. Enlem. Dünya haritalarındaki kara ve denizlerin boyutlarında bozulma olmasının nedeni nedir? 3. I. başlık. Aynı büyüklükteki kâğıtlara. Haritalardaki ayrıntı ölçeğe göre değişir.. 4. Haritalardaki işaret ve renklerin hangi anlama geldiği haritanın …………….000 5. 5. küçük ölçekli. kuş bakışı görünüşe göre çizilmesi. C) Duvarda daha az yer kaplar.... lejant. Haritalar belirli bir ölçeğe göre çizilir.cm olarak ölçülmüşse ikinci haritanın ölçeğini bulunuz. 21 Martta Güneş.000 ölçekli bir haritada Eber Gölü’nün alanı 9 cm2.. Buna göre ikinci haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir? A) 1 / 30. Bir arazinin profilini çıkarmak için hangi tür haritalardan yararlanılır? C. D) İzohipsler arasındaki yükseklik Meridyenlerin birbirine farkı çok azdır. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. Bir ölçeğe göre çizilmesi . Küçük ölçekli haritalar çok ayrıntılıdır.000 C) 1 / 50. kâğıdın tamamını dolduracak şekilde çizilen Asya. 1. Bütün haritalarda uzaklık ve alan haritalardaki ……………. Zonguldak ve Erzurum illerinden. 2. kâğıdın tamamını dolduracak şekilde haritaları çizilen aşağıdaki yerlerden hangisinin ölçeği daha küçüktür? A) Fransa B) Çin C) Türkiye D) Marmara Denizi E) Ankara 2. ayrıdır.000 B) 1 / 250. 3. bir çeşit haritadır. Kroki. 9.000 ölçekli planları çizilirse bu haritalardaki ayrıntı için aşağıdakilerden hangisi doğru olur? A) I > II > III B) III > I > II C) I = II = III D) I = II > III E) II > I > III 4.. izohips haritalarında eğriler arasındaki uzaklık değişmez. her yerde aynıdır. dorukları gösterir. 1 saat yerel saat farkı bulunan iki yer arasında 15 meridyen vardır.. açı cinsinden uzaklığıdır. numaralandırılmış yerlerden 7. 7. 6. kısmında gösterilir... Kayseri.. Diyarbakır. aynıdır. yıl boyunca aynı saatte doğar. lejant. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız.. Bir izohips haritasında eğrilerin sık ve seyrek geçtiği yerler hangi alanlardır? 6. ölçek. bir noktanın Ekvator’a ……………. 9. paydadaki değer büyüktür. deniz kıyısını gösterir” 1. Rize’nin yer şekilleriyle ilgili nasıl bir bilgi verir? 2. Bir çizimin harita olabilmesi için hangi özellikleri taşıması gerekir? 4.. 5. 7.. değişmez. 9. aralarındaki yerel saat farkı en az ve en fazla olanlar hangileridir? B. haritalardır. sarı. “azdır. 2. kahverengi ve bu renklerin tonlarının kullanılması.000 D) 1 / 300. Yükseklik ve coğrafi koordinatlar haritanın ölçeğine göre …………….

nelerdir? 5. 4. Eksen eğikliği nedir ve ne kadardır? 7. 11. IV D) II ve IV E) I ve III 2. Bulunduğu yarım küre bilgilerinden hangilerine ulaşılabilir? A) I. Yukarıdaki izohips haritasında eğriler 75 m’de bir verilmiştir. Dünya’nın yörüngesi daire şeklinde olsaydı ne olurdu? 5. Yukarıdaki izohips haritasında numaralandırılmış yerlerden hangisi yanlış tanımlanmıştır? A) I: Kapalı çukurluk B) II: Yamaç C) III: Boyun D) IV: Vadi E) V: Sırt 9. B. Aşağıdaki soruları nedeni dönmesidir. Coğrafi bölge ve bölüm sınırlarını göstermesi IV. Dünya. Güney Yarım Küre'de yıl içindeki en uzun gölgeler oluşur. 5. Türkiye dönence dışında yer aldığı için güneş ışınlarını yılın hiçbir gününde almaz. II. C. Ekinoks nedir? Hangi günlerde gerçekleşir? 6. Yeryüzünde gece ve gündüz süreleri neye göre değişmektedir? 16. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. 2.B arasındaki eğim IV. Matematik iklim kuşakları hangileridir? Sınırları nerelerdir? 14. yeryüzünde etkilemez. 12. Dünya’nın Güneş’e en yakın ve en uzak olduğu zamanlar hangileridir? Bu yaklaşma ve uzaklaşmanın sonuçları nelerdir? 4. Yeryüzü şekillerinin izohips yöntemiyle gösterilmesi III.II. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız 1. kutuplara gidildikçe DEĞERLENDİRME 3. Dünya’nın Güneş’e yaklaşıp uzaklaşması. 9. Kuzey Yarım Küre’de yaz yaşanırken Güney Yarım Küre’de kış yaşanmasının nedeni Dünya ekseninin yörünge düzlemine eğik olmasıdır. 2. Eksen ile ekliptik arasında . Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü sonucunda hangi olaylar meydana gelir? 3. sıcaklık. Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığı yıl boyunca değişir. Kuş bakışı çizilmiş olması Yukarıdaki özelliklerden hangisi ya da hangilerinin her haritada mutlaka bulunması gerekir? A) I ve II B) Yalnız III C) II ve IV D) Yalnız IV E) I ve IV 8. hangi bölümünde uzundur? 13. 21 Aralık ve 21 Haziran’ın başlıca özellikleri nelerdir? 10. Türkiye’de gündüzler sonra uzamaya. Gece ve gündüzün birbirini izlemesinin nedeni Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesidir. 7. güney. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. günün hangi bölümünde kısa. azalır. BÖLÜM ÖLÇME VE etrafındaki dönüş hızı. eksen. 21 Haziran’da güneş ışınları Oğlak Dönencesine dik düşer. 23 Eylül ve 21 Mart’ın başlıca özellikleri nelerdir? 9. II ve III B) I ve II C) I. Dünya’nın merkezi ve kutup noktalarından geçtiği kabul edilen çizgiye denir. Ekvator ile ekliptik arasında Iık açı vardır. 1. 3. Mevsimlerin oluşmasının nedeni Dünya’nın kendi etrafında dönmesidir.L arasındaki eğim II. 6. Güneş ışınları hangi bölgelere dik düşer? 11. K . Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. 15. rüzgâr. kendi ekseni etrafından yanıtlayınız. Türkiye’de cisimlerin gölgeleri hiçbir zaman yönüne düşmez. 7. “21 Haziran. Bu mesafenin sabit kalabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekir? A) Dünya’nın Güneş çevresinde izlediği yol değişmelidir. dinamik. 37°. 21 Aralık. Dünya’nın ekseni eğik olmasaydı gece ve gündüz süreleri yıl boyunca eşit olurdu. sıfır. gece ve gündüz. yönlerinde 1. Dönenceler ve kutup dairelerinin belirlenmesinde neler esas alınmıştır? 6. 21 Mart ve 23 Eylül günlerinde Dünya’nın her yerinde süresi eşittir. 23° 27'. gölge boyları olmaz. Haritadaki verilere göre I. Dünya’nın ekseni eğik olmasıydı hangi olaylar yaşanmazdı? 8. 36° kuzey paraleli üzerinde yer alan Hatay’ın güneş ışınlarını iki kez dik alması için Ekvator ve ek¬liptik arasındaki açı en az olmalıdır. 8. Ç. Taralı bölgenin alanı III. dik” 1. A . sonra ise kısalmaya başlar. 4. . basınç oluşmazdı. Yerel saat farklarının oluşmasının nedeni Dünya’nın Güneş etrafında dolanmasıdır. Cisimlerin gölge boyları neye göre değişir? Gölgeler. Dünya’nın geoit şeklinde dönmeseydi ve kuşakları olmasının başlıca sonuçları sapma olmaz. 66° 33'. Dünya’nın yörüngesi elips şeklinde olduğundan Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüş hızı değişmektedir. 21 Haziran ve 21 Aralık’ta hangi yöne doğru gidilirse gündüz süresi uzar? Nedenini açıklayınız. 10. Gün içinde sıcaklığın değişme A. Ekvator ile ekliptik arasındaki açı daha büyük olsaydı neler olurdu? 12. okyanus akıntıları. Dünya’nın kendi ekseni 3. III.

……………. 5. Hava olaylarının uzun yıllar ortalamasına ……………… 5. olurdu. Kutuplara gidildikçe gece ile arasındaki fark nedir? gündüz arasındaki zaman farkının 6. I. 21 Haziran III. iklim. C) Kuzey Yarım Küre’de yılın en kısa gölgeleri bu dönemde oluşur. en uzun olanından en kısa olanına doğru sıralanmış biçimiyle aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) I. III. C) Ekvator’daki gündüz süresi 1.00’de ve yatay yüzeylerde cisimlerin gölgesi oluşmaz. Sıcaklığın gün içinde Yukarıdaki Dünya şekli değişmesinin nedeni üzerinde gösterilen A merkezi …………………………. 4. III. Dünya yıllık ortalama sıcaklık sonuçlarındandır? dağılışında.. basınç ve rüzgârlar. I D) I. soğuk” 1. II.B) Dünya’nın kendi etrafındaki dönüş yönü değişmelidir. • Dünya’nın ekseni ekliptiğe 23° 27' eğiktir. Bu yerin indirgenmiş 6. Havadaki nemin az olması II. Hava durumu ve iklim III. “çöller. Kuzey Yarım Küre’de A) Yalnız I B) Yalnız II sıcaklık değerlerinin Güney Yarım C) Yalnız III D) I ve II Küre’den yüksek olmasının E) II ve III nedenleri nelerdir? 7. 3. D) Dünya’nın Güneş sistemindeki yeri değişmelidir. Haziran’da oluşur. değişir? E) Kutup noktalarındaki gece 3. III B) III. B) Oğlak Dönencesi’nde yerel saatle 12. 2860 m yükseklikteki bir yerde süresi eşittir. sıcaklık azalır. Karalar denizlere göre daha Küre’deki bir merkeze göre daha geç ısınır. II 3. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. D) Kuzeyindeki yerlere göre gece 2. C) Dünya’nın şekli değişmelidir. Sıcaklık enleme göre nasıl boyları aynıdır.. Güneş’ten gelen zararlı ışınlar C) Yatay yüzeylere güneş ışınları atmosferin Troposfer tabakasında hiçbir zaman dik düşmez. C) Kuzeye gidildikçe gece süresi uzar. Orta kuşak karalarının batı ve artması doğu kıyılarında sıcaklık neden Yukarıda verilen bilgilerden farklıdır? hangileri Dünya’nın şeklinin 7. nem ve yağış. II E) III. Troposfer. Günlük sıcaklık farklarının yüksek olduğu yerler …………………. İklim olayları atmosferin 8. Güneş ışınlarının Oğlak Dönencesine dik düştüğü gün için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Güney Kutup Noktasında yaklaşık 6 aylık gece süresinin başlangıcıdır. . II. Atmosfer olmasaydı gündüz çok ……………… gece çok ………………. ……………… katmanında gerçekleşir. 6. nedir? D) Her iki yarım küredeki gölge 2. Ankara’da yatay bir yüzeye yerleştirilen bir metre boyundaki bir cismin gölge boyunun I. 21 Haziran. E) Yaz mevsimi Güney Yarım 3. A. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Aşağıdakilerden hangisi 21 Mart. Kutuplarda kalıcı karın deniz sıcaklığı kaç °C’dir? seviyesinden başlaması 4. Dünya.. I. Hava daha çok yerden ısındığı için yükseklere çıkıldıkça ………………… 8. tutulur. 2. E) Kuzey Yarım Küre’de bu dönemden sonra gölgeler sürekli kısalır. Kısa bir süre içinde yaşanan ve gündüz arasındaki zaman farkı hava koşullarına hava durumu azdır. Aşağıdaki ifadelerden A) En kısa gölge boyları 21 doğru olanların yanına “D”. 1. 21 Aralık günlerindeki uzunluğu. yanlış olanların yanına “Y” B) 21 Aralıkta kuzeye gidildikçe harfini yazınız. Isı ile sıcaklık arasındaki fark aynıdır.4°C olarak ölçülmüştür. 4. D) Güney Yarım Küre’de yılın en uzun gecesi bu dönemde oluşur. B) Her iki yarım küredeki sıcaklık ortalamaları aynıdır. B) Güney Yarım Küre’deki en düşük sıcaklıklar bu dönemde yaşanır. sıcaklık. Sıcaklık arttıkça atmosfer basıncı da artmaktadır. uzundur. 7. sıcak. 23 Eylül ve 21 Aralık’ta yaşanan ortak bir durumdur? A) Her iki yarım küredeki gündüz süresi eşittir. Güneş etrafında dolanmaktadır. için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? C. D) Ekvator’da 12 saat gündüz yaşanır. İklim elemanları ……………… ……………. E) Ay’ın Dünya çevresinde izlediği yol değişmelidir. Aşağıdakilerden hangisi bu olguların sonuçlarından değildir? A) Sıcaklığın yıl boyunca değişmesi B) Gölge boylarının yıl boyunca değişmesi C) Yerel saat farklarının oluşması D) Gündüz süresinin yıl boyunca değişmesi E) Güneş ışınlarının yalnızca dönenceler arasına dik düşmesi B. gündüz süresi uzar. Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi. sıcaklık 13. denir. I C) II. Kuzey Kutup Noktası’nda sürekli gündüz yaşandığı dönem için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Kuzey Yarım Küre’de gündüz süresi 12 saatten fazladır. 21 Mart II. …………… 4. Kızıldeniz’deki tuz oranının sıcaklığı nasıl etkiler? Baltık Denizi’ne göre fazla olması 5. E) Kuzey Yarım Küre’de kış başlangıcıdır.

6. Yükseklik hangilerinin 4. Güney Yarım Küre’de kuzeyden esen rüzgârların sıcaklığı yükseltmesi aşağıdakilerden hangisiyle sıcaklık arasındaki ilişkiye örnektir? A) Yükselti B) Karasallık C) Boylam D) Enlem E) Basınç 5. Aşağıda aynı iklim tipinin etkili 7. metredir? . Föhn rüzgârları nasıl oluşmaktadır? B. gazların büyük bir kısmının burada olması C) Zararlı ışınların bu katmana gelmeden tutulması D) Bitki örtüsünün bu bölümde olması E) Yükseklere çıkıldıkça sıcaklığın azalması 2. E) Nem oranı doğru olanların yanına “D”. Yükseklik hava basıncını nasıl Aşağıdaki durumlardan etkiler? hangisinde sıcaklık kutuplara 2. İklim olaylarının atmosferin en alt katmanı olan troposferde görülmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Alt katmanda basıncın yüksek olması B) Su buharının tamamının. gece karadan denize doğru eser. Dünya. Yeryüzündeki sıcaklık dağılışı etmenlerinden incelendiğinde genel olarak etkisinden söz edilemez? B) Yalnız II Ekvator’dan kutuplara gidildikçe A) Yalnız I C) Yalnız III D) I ve II sıcaklığın azaldığı görülür. ………………… Aşağıdakilerden hangisi bu merkezlerde en sıcak ve en soğuk ayların farklı olmasının temel nedenidir? A) Nem oranlarının B) Bitki örtülerinin 3. alizeler. Sıcaklık. Kuzey Yarım Küre’de güneyden gelen okyanus akıntıları sıcaklığı artırır. 6. yağış bırakır. Rüzgârın yönünü neler etkiler? 6. Bu durum sıcaklıkla 8. 2. 1. Muson rüzgârlarının olduğu iki ayrı yörenin yıllık oluşmasının nedenleri nelerdir? ortalama sıcaklık grafiği 8. ………………… 30° enlemlerinden Ekvator’a yıl boyunca eser. Aynı enlemler arasında yer A) 1920 B) 1400 C) alan Kuzeybatı Avrupa 1040 kıyılarının. 7. artar. Ç. Karasallık E) Bitki örtüsü III. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. D) Ekvator’a uzaklıklarının kuzey yamaçlarındakilere göre E) Yarım kürelerinin daha erken olgunlaşmaktadır. Rüzgârın hızını neler etkiler? 7. Kuzeydoğu Asya D) 960 E) 820 kıyılarından daha sıcak olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Okyanus akıntıları B) Nem oranlarının farklı oluşu ÖLÇME VE C) Çevrelerindeki karaların etkisi DEĞERLENDİRME D) Güneş ışınlarının düşme açısı E) Denizlerin tuzluluk oranı A. fön rüzgârları” 1. Basınç farkı arttıkça rüzgârın şiddeti ………………… 4. indirgenmiş sıcaklığı 19. değişir. Nem oranının fazla olduğu yerlerde günlük sıcaklık farkı azdır. 1. A) Yükseklik B) Bakı durumu I. Basınç merkezleri arasındaki uzaklık arttıkça rüzgârın şiddeti ………………… 5. değişmez. Deniz meltemi. 8. azalır. gündüz denizden karaya doğru eser. Enlem C) Karasallık D) Rüzgâr II. Yeryüzündeki en yüksek sıcaklıklar Yengeç Dönencesinin çevresinde yaşanır. Orta Anadolu’da dağların C) Yıllık yağış miktarlarının güney yamaçlarındaki bitkiler. Bir yamaç boyunca yükselip diğer yamaçta alçalan rüzgârlara ………………… denir. Rüzgârların Kuzey Yarım C) Tropikal kuşak genişleseydi Küre’de sağa. Günlük rüzgârlar hangileridir? verilmiştir. Güney Yarım Küre’de güneyden esen rüzgârlar sıcaklığı artırır. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Gerçek sıcaklığı 14°C. kutuplara gidildikçe düzenli bir biçimde azalmaz.5. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. karaların doğu kıyılarına ………………… 6. “dinamik. E) II ve III Aşağıdakilerden hangisi bu durumun temel nedenidir? A) Dünya’nın şekli B) Yer 9. Güney Yarım D) Yer şekillerinde farklılık Küre’de sola sapmasının nedeni olmasaydı nedir? E) Bitki örtüleri olmasaydı 5. 7. kendi etrafında dönmeseydi ………………… basınç merkezi oluşmazdı. Neden oluşurlar? 9. Sıcaklık değiştikçe basınç ………………… 3. Termik ve dinamik basınç B) Ekvator ile ekliptik arasındaki merkezleri nasıl oluşur? açı değişseydi 4.2°C şekilleri olan bir yerin deniz C) Yükseklik D) Bakı durumu Aşağıdaki ifadelerden seviyesinden yüksekliği kaç C. Türkiye’nin herhangi bir izoterm aşağıdakilerden hangisi indirgenmiş haritasında sıcaklığın arasındaki ilişkiye örnektir? dağılışına. Atmosferdeki gazların miktarı gidildikçe düzenli bir biçimde bugünkünün iki misli olsaydı hava azalırdı? basıncı nasıl değişirdi? A) Dünya’nın şekli değişseydi 3.

1. esiş süresi daha uzundur? A) Lodos B) Poyraz C) Musonlar D) Deniz meltemi E) Alizeler I. Kara ve denizlerin farklı ısınması II. basınç farkının başlıca merkezindeki hava nedenleridir. 8. IV ve D) II I V E) II ve III I ve V IV 7. B) Deniz meltemi C) Musonlar D) Kutup rüzgârları E) Batı rüzgârları 4. Aşağıda musonlarının gösterilmiştir. 2. 10. 7. alçak basınçtan yüksek basınca eser. Arazinin engebesi arttıkça rüzgârın şiddeti artar. Buna göre aşağıdaki rüzgârlardan hangisinin esme süresi daha kısa. kışın karadan esmesi D) Kışın sıcaklığın düşük olması E) Kışın havanın nem taşıyabilme kapasitesinin azalması 8. kara ve basınç denizin yıl ve gün içinde farklı ısınması. Rüzgârın en fazla estiği yöne. yaz esme Haritada numaralarla gösterilen yerlerde sürekli rüzgârlardan hangileri etkilidir? Alizeler Batı Kutup ve kış III ve A) I ve II I yönleri IV II ve B) I ve II V IV III ve C) V I ve II IV III. 7. Dünya ekseninin eğikliği ve Dünya’nın Güneş etrafında dolanması III. Bulunduğu yarım küre hangisi sadece yerel II. Rüzgârların esme süresi ve etki alanı. Buna göre aşağıdaki rüzgârlardan hangisinin etki alanı daha geniş. Batı rüzgârları. Dikey hava hareketlerinin nasıl olduğu rüzgârlara özgüdür? A) Basınç farklarından oluşmaları III. Rüzgâr frekans gülünden yararlanarak rüzgârın şiddeti öğrenilebilir. 4. Aşağıdaki çoktan seçmeli etmenlerden hangi ikisidir? A) I ve II B) II ve III soruları yanıtlayınız. Muson rüzgârlarının yazın bol yağış getirirken kışın kuru esmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Buharlaşmanın kışın az oluşu B) Kışın bölgenin alçak basınç etkisine girmesi C) Musonların yazın denizden. Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi IV. basınç merkezlerinin bulunduğu yerler arasındaki uzaklığa bağlıdır. Orografik yağışların oluşumuna etki eden faktörler nelerdir? 8. kışın karadan eser. 5. Rüzgâr. 9. basınç farkından oluşur. Aşağıdaki rüzgârlardan hareketlerinin oklarla hangisi günlük basınç yönü gösterilmiştir.yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. 6. Muson rüzgârları yazın denizden. Kutup rüzgârları. Mutlak nemle bağıl nem arasında nasıl bir ilişki vardır? . hâkim rüzgâr yönü denir. Hangi durumda havanın maksimum nemi artar? 3. 3. II ve III C) Basınç farkı arttıkça şiddetinin C) I ve III E) Yalnız I artması D) Denizden esen rüzgârların 6. etki alanı daha dardır? A) Alizeler ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. basınç merkezlerinin sürekliliği ve konumuna bağlıdır. Rüzgârların etki alanı. 11. Kutup ve batı rüzgârları 60° enlemlerinde karşılaşır. nemli olması E) Yönleri üzerinde yer şekillerinin etkili olması 3. Cephe yağışları nasıl oluşur? 6. Sis olayı hangi durumlarda gerçekleşir? 4. şekilde bir gelen sıcaklık farkları. geceleri vadiden yüksek yerlere eser. soruları 1. Yeryüzünün en az yağış alan yerlerini belirterek buraların özelliklerini açıklayınız. Vadi meltemi. Sıcaklık arttıkça bağıl nem nasıl değişir? 5. Dünya’nın kendi etrafındaki dönüş yönü değişseydi rüzgârların da sapma yönü değişirdi. Havanın neme doyması için hangi koşullar gerekir? 2. karaların doğusuna yağış bırakır. Asya kıtasının en büyük kara parçası olması Musonların yaz ve kış dönemlerinde birbirinin tersi yönünde esmesinin temel nedeni yukarıdaki Ç. C) I ve III D) II ve IV 1. Yatay hava hareketlerinin B) Etki alanlarının dar. estiği her yere yıl boyunca yağış bırakır. esme nasıl olduğu A) I ve II B) II ve III sürelerinin kısa olması D) I. Aşağıdaki özelliklerden I. Rüzgâr oluşumunda temel E) I ve IV etmen basınç farkıdır. Dünya’nın Yandaki şekline bağlı olarak meydana 5. farklarından oluşur? A) Meltemler B) Alizeler C) Batı rüzgârları D) Musonlar Bu şekle göre yöreyle ilgili aşağıdaki bilgilerinden E) Kutup rüzgârları hangilerine ulaşılabilir? 2. Aşağıdaki yanıtlayınız. Rüzgâr.

. E) Havanın nem taşıma kapasitesi ile sıcaklık doğru orantılıdır. doyma noktasını aşınca yağışlara ……………… neden olur.6 gramdır.2 gram nem sıcaklık 0°C’un üstündedir. A) Havanın nem açığı 12. Muson ikliminin doğal bitki örtüsü nedir? 5. ………………… nem.B. 5. Sıcaklık arttıkça havanın nem B) Havanın maksimum nemi 16. Aşağıdaki ifadelerden olması doğru olanların yanına “D”. 2. Aşağıda sıcaklık ve nemle ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Soğuk hava neme daha kolay doyar. Buna göre bağıl nemi % 60 C) Mutlak nem artarsa bağıl nem olan bir hava kütlesi hangi de artar. Aşağıdaki yanıtlayınız. 6. 6. havanın kapasitesi yüksektir. D) Sıcak havanın nem taşıma kapasitesi yüksektir. Güneydoğu Asya yıl boyunca 25’tir. 8. 1 m3 havanın alabileceği en 4. “sıcaklık artınca nem açığı oluşur. Kutuplara gidildikçe yağış 5. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Nemin az olması B) Şiddetli rüzgârların görülmesi C) Hava kütlelerinin durgun C. Çiy olayına daha çok ilkbahar C) Denize yakınlık ve yaz sabahlarında rastlanır. Sıcak yerlerin nem taşıma • Maksimum nem. B) Alçalırsa E) Bu koşullarda havanın yağış C) Bir yamaç boyunca yükselirse bırakması beklenmez. sorulan 1. taşıyabileceği nem miktarıdır. Her mevsim yağış alan iklim tipleri hangileridir? B. 7. D) Sıcak bir hava karşılaşırsa E) Nem açığı artarsa kütlesiyle 6. yüksek” 1. miktarıdır. Okyanusal iklimin genel özellikleri nasıldır ve bitki örtüsü nedir? 7. mutlak nemin ölçülür. Çöl iklimi nerelerde etkilidir? 8. Alçalan hava kütlelerinin nem açığı oluşturmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Rüzgâr oluşturması B) Buharlaşmayı güçleştirmesi C) Havanın sıkışması D) Basıncı artırması E) Hava sıcaklığını yükseltmesi ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. bulunan bir havanın bağıl nemi % 9. Kırağı ve kırç oluşumunda • 1m3 havasında 4. Günün ilk saatlerindeki sis öğlene doğru dağılır. Kar yağması için ………………… 5. Akdeniz iklimi nerelerde etkilidir? 6. Yağışın oluşma koşullarından biri de sıcaklığın düşmesidir. gramdır. Bu hava kütlesiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi Ç. en az etkiler? 2. Alçalan hava kütlelerinde bağıl nem azalır ve hava neme doyma noktasından uzaklaşır. 3. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. neme doyma noktasına A) Bitki örtüsü yaklaşıyorsa bağıl nem azalır. Subtropikal iklimin yağış özelliği nasıldır? 3. 4. 1. orografik. Yağış miktarı higrometre ile • Bağıl nem. Bulutlar oluştukları yüksekliğe göre ………………… . yağış alır. durumda yağış bırakır? D) Maksimum nem artarsa hava A) Sıcaklığı artarsa doyma noktasına yaklaşır. Hava. bağıl. 3. Aşağıdakilerden hangisi fazla neme maksimum nem yeryüzündeki yağış dağılışını denir. Yüksek basınç merkezlerinde alçalıcı hava. II ve IV D) III ve V E) IV ve V 7. Muson ikliminde en fazla yağışın yazın düşmesinin nedeni nedir? 4. 30° enlemleri yıl boyunca E) Sürekli basınç merkezleri yağış alır.8 taşıma kapasitesi artar. Çünkü ………………… 2. yağış ve sıcaklıkta iki dönemde artış olmasının nedeni nedir? 2. D) Bitki örtüsünün cılız olması yanlış olanların yanına “Y” E) Maksimum nemin artması harfini yazınız. • Mutlak nem. Isınan hava yükselirken soğur. D) Yer şekilleri 4. sıcaklık artınca bağıl nem artar. ………………… basınç alanları yeryüzünün en az yağış alan yerleridir. Ekvatoral iklimde. Buna göre haritada numaralı bölgelerden hangilerinde havada nem açığı oluşur? A) I ve III B) II ve IV C) I. havadaki nem düzenli bir şekilde artar. konveksiyonel. C) Sıcaklığı düşen nemli hava yağış bırakabilir. alçak basınç merkezlerinde yükselici hava etkilidir. B) Yükselti 3. mutlak maksimum. sıcaklığın 0°C’un altına düşmesi gerekir. Kutup bölgelerinde ve yüksek dağların doruklarında sıcaklık düşük olduğu hâlde yağış çok azdır. 1. B) Sıcaklık düştükçe havanın bağıl nemi de düşer. maksimum neme oranıdır. orta. Aşağıdaki çoktan seçmeli yanlıştır? soruları yanıtlayınız. alçak. havadaki ………………… mutlak nemin oranıdır. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. ………………… ve ………………… olmak üzere üç gruba ayrılır.

kurak. kızılçam ormanlarının __I__ __II__ __III__ E) II ve IV tahrip edilmesiyle ortaya A) Ekvatora Savan Muson l çıkmıştır. I. C) Akdeniz Tundra Savan 6. hangisinde verilmiştir? C) Yalnız IV D) I ve III 4. C) Ortalama yüksekliği yanlış olanların yanma “Y” D) Sıcaklık ve yağış dağılışı E) Matematik konumu harfini yazınız. Orta kuşakta çöl iklimi fazla yağışı yazın alır? Bu iklim tipleri aşağıdakilerden A) Yalnız I B) Yalnız III görülmez. Ekvatoral ve okyanusal II. 6. Ilıman karasal düzenlidir. Yükseklik arttıkça iklimin insan bitki örtüsü ormandır. yükseklere 1. 10°C. Tundra ikliminde en sıcak ayın ortalaması …………………geçmez. A) Yeryüzü şekillerine B) Toprak türlerine C) İklim özelliklerinin benzerliğine D) Denize uzaklıklarına E) Boylam değerlerinin aynı olmasına 8. iklim 2. Karasal iklimde en fazla yağış …………………düşer. Çünkü ………………… 7. gerçekleşir? Nedenlerini Bu iki ülkenin doğal bitki belirtiniz. Karasal iklimde yıllık sıcaklık yerlerde yıllık yağışın tümü D) Ekvatora Karasal Savan yazın düşer? l farkları fazladır. Paleozoikin başlıca özellikleri C) Akdeniz D) Okyanusal aynı olması beklenir? nelerdir? E) Ilıman karasal A) Bitki örtülerinin 3. Makiler. Bozkır iklimi yalnızca Asya’da yaşamı üzerindeki olumsuz etkisi de artar. nem azdır” 1. ilkbahar. tarım yapılamaz ve orman yetişmez.“konveksiyonel. …………………iklim orta kuşak karalarının batısında etkilidir. Mezozoikte oluşan başlıca B) Yükseltilerinin kıvrım dağlar hangileridir? 7. 2. Akdeniz ikliminde yazlar sıcak ve ………………. Aşağıdaki ifadelerden B) Denize yakınlığı gösterilmiştir. Yer’in iç içe katmanlardan yörenin aşağıdaki artar? oluştuğunu nasıl anlarız? B) Ekvatoral özelliklerinden hangilerinin A) Muson 2. Subtropikal iklim orta kuşakta Yukarıdaki bölgelerinden hangileri en görülür. Karasal Okyanus Çöl 5. kışlar ılık ve ………………… 4. soruları yanıtlayınız. E) Tundra Çöl Ekvatora 7. 9. bağlıdır? Yukarıda yağış ve sıcaklık grafiği verilen merkez. örtülerinin benzer olması 6. Aşağıdaki soruları Aşağıdaki iklim bölgelerinden yanıtlayınız. Ekvatoral iklimde yıl boyunca …………………yağışlar görülür. 3. Aşağıdaki iklim tiplerinden B) al hangisinin etkili olduğu Küre’de görülmez. • Batı rüzgârları • Alçak basınç • Sıcak okyanus akıntıları Yukarıdaki etmenlere göre biçimlenmiş iklim tipinin doğal bitki örtüsü aşağıdakilerden hangisidir? A) Geniş yapraklı orman B) Tundra 3. A. sıcaklık düşük olduğundan DEĞERLENDİRME Ç. Farklı yarım kürede ve farklı 4. yağışlı. Aşağıdaki çoktan seçmeli yerleşim alanı sınırlanır. 5. E) Akdeniz 8. C) Yer şekillerinin Sıkışan yer kabuğunun konuma sahip olmalarına rağmen kıvrılması ya da kırılması neye D) Basınç değerlerinin İtalya ve Orta Şili’de maki bitki bağlıdır? E) Matematik konumlarının örtüsünün yaygın olduğu 5. Akdeniz iklimi Güney Yarım 5. okyanusal. doğru olanların yanma “D”. 2. Kutup altı (tundra) ikliminin 6. Yer kabuğuna neden yük aşağıdakilerden hangisine biner? Açıklayınız. savan. ………………… subtropikal iklimin bitki örtüsüdür. aşağıdaki iklim bölgelerinden hangisinde yer almaktadır? A) Tundra B) Ekvatoral C) Akdeniz D) Okyanusal E) Muson . Çöllerde günlük sıcaklık farkı yüksektir. 1. Bir bölgenin iklim tipi C) Bozkır tanımlanırken D) Savan aşağıdakilerden hangisinin E) Karışık yapraklı ormanlar belirtilmesi yeterli bir ölçüttür? 9. Kutuplar yeryüzünün en az A) Ekvatoral B) Savan l C) Okyanusal D) Ilıman karasal yağış alan bölgelerindendir. Akdeniz iklimlerin yağış rejimleri 4. Aşağıda bazı iklim tiplerinin A) Yer şekilleri etkili oldukları yerler C. Deprem kaç şekilde gözlenmiştir. Yağış ve sıcaklık değerleri hangisinde ile rejimleri aynı olan iki farklı çıkıldıkça nüfus genel olarak 1. Muson III. 3. Savan IV. Çünkü yüksek yerlerde ÖLÇME VE görülür.

Aşağıdakilerden hangisi Nezozoik Dönemin özelliklerindendir? A) Yer kabuğunun kıtalara bölünmesi B) Linyit. E) Ortalama yükseltisi azdır. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. 12. Dağlık alanlarda deprem görülmez. C) Deprem ve volkanik olayların görüldüğü yerlerdendir. 8. 9. Levhaların birbirinden koptuğu yerlerde ise volkanik olaylar fazladır. Depremin şiddeti ölçülemez. orta derinlikte ve derin depremlerden hangisinin yıkıcı etkisi daha fazladır? 9. D) İç güçler yalnızca karalarda etkilidir. 7.7. İnsanlar. Bu levhaların çarpıştığı yerlerde sıradağlar ve depremler meydana gelir. ………………… zamanında ortaya çıkmıştır. epirojenez. 2. C) Mantodaki hareketlere bağlı olarak parçaların yerleri sabittir. rüzgâr aşındırmasından azdır. eski arazilerde” 1. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Dünya haritası eskiden beri hiç değişmedi. 7. Yer’in iç kısımları tamamen soğumuş olsaydı ………………… 2. Volkanik olaylar daha çok hangi bölgelerde görülmektedir? Neden? 14. Alp-Himalaya dağları ………………… hareketler sonucu oluşmuştur. levha sınırlarıdır. Sıcak su kaynaklarına daha çok eski arazilerde rastlanır. Yerin iç kısmının yüksek sıcaklıkta olması. D) Okyanusların ortasıdır. Yer kabuğu çeşitli büyüklükteki levhalardan oluşur. Güneş’ten gelen enerjidir.Aktif volkanlara daha çok Büyük Okyanus kıyılarında rastlanır. neozoikte. Levha tektoniği teorisi nedir? Açıklayınız. taşınan bölgede yer kabuğunun hafiflemesine neden olur. Yanlardan sıkışan tortul tabakalar esnek bir yapıdaysa ………………… gerçekleşir. 6. B) Akarsu aşındırması. epirojenik. Yer kabuğu iç içe üç katmandan oluşmuştur. deniz tabanında olduğunu kanıtlar. orojenik. maar. B) Sıcak su kaynaklarına. Jeolojik dönemler. yükselmektedir. C) Levhaların birbirine yaklaştığı yerlerdeki yer kabuğu yükselir. o dönemde meydana gelen önemli olaylarla tanımlanır. ağırlaşan karanın çökmesine epirojenez denir. İlk insanlar birinci jeolojik zamanda ortaya çıktı. eski arazilerdir. okyanus tabanlarında çoktur. 11. İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Ege Denizi ………………… oluşmuştur. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. 3. kaldera. orojenez. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. Jeolojik dönemlerle ilgili bilgiler nasıl elde edilmektedir? 12. volkan konisi gibi şekillere daha çok ………………… rastlanır. Hafifleyen karanın yükselmesi. yer kürenin iç kısımlarının yüksek sıcaklıkta olmasıdır. E) Yeryüzü sürekli hareket ve değişim hâlindedir. Eskiden buzul altında olan yerler buzullar eridiğinden hafifledi ve bu yerler günümüzde ………………… 8. 6. Buna göre aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Yer’in iç kısımları yüksek sıcaklıkta olduğu için yer kabuğu hareketlidir. Sığ. Dış güçlerin ufalanmış materyalleri taşıması. Yer kabuğunun geniş çaplı yükselmesi ya da çökmesinin nedenleri nelerdir? 15. Aşağıdakilerden hangisi yer kabuğunun yapısıyla ilgili verilen doğru bir bilgidir? A) Kalınlığı karalarda az. kırılma. 9. 11. . Genç araziler aynı zamanda önemli deprem alanlarıdır. alçalmaktadır. deniz seviyesinin yükseldiğini kanıtlar. Yer kabuğunu oluşturan levhaların birbirine yaklaşması hangi olaylara neden olur? B. İç kuvvetlerin oluşmasının nedeni ………………… 4. 13. volkanik. dış kuvvetler oluşmazdı. bu yerlerin eskiden ………………… 3. 5. 10. kıvrılma. 5. Aktif fay alanları deprem olma olasılığı fazla olan yerlerdir. B) Büyük ve küçük levhalar hâlindedir. “iç kuvvetler oluşmazdı. Yeryüzünde depremlerin en çok görüldüğü yerler ………………… 6. Mezozoik jeolojik dönemlerin en önemli olaylarını belirtiniz. Birbirine doğru hareket eden levhalar arasındaki tortul tabakaların sıkışarak kıvrılması ya da kırılması olayına orojenez denir. Yer kabuğu tek parça hâl indedir. 10. C. petrol ve tuz yataklarının oluşumu C)Taş kömürü yataklarının oluşumu D) Şiddetli volkanizma E) Atlas ve Hint okyanuslarının belirginleşmesi 5. 1. Yüksek dağlarda deniz canlılarına ait fosillere rastlanması. Yer kabuğunun içindeki kızgın maddeler nereden yeryüzüne çıkar? 8. Yükü artan yer kabuğu mantoya daha çok batar. Aşağıdaki oluşumlardan hangisi iç güçlerle ilgili değildir? A) Yer kabuğundaki kırılmalar B) Sıradağların oluşumu C) Kıta yükselmesi D) Krater oluşması E) Yer altı mağarası oluşması 2. levhaların çarpıştığı ve birbirinden ayrıldığı yerlerde daha çok rastlanır. 4. volkanizma ve deprem gibi iç güçleri oluşturur. Taş kömürü hangi jeolojik dönemle ilgili nasıl bir bilgi vermektedir? 10. Ç. 1. Aşağıdakilerden hangisi epirojenik hareketlerin oluşmasına doğrudan etkide bulunmaz? A) Buzul erimesi B) Volkanik olaylar C) Kayaçların ufalanması D) Dış kuvvetlerin erozyonu E) Buzul oluşumu 4. Buna göre orojenik hareketlerin devam ettiği bir yer için aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir? A) Eski kara kütlesidir. 3. mezozoikte. Krater.

buzu! ve sulardır. 2. hangi bilgileri verir? 10. . değil” E) Kapladığı alan hiç değişmedi. aşındırmasıyla oluşur. 7. aşındırma. oluşur? 11. Skyer ve fiyort kıyı tiplerine A) Akarsu bol miktarda nerelerde rastlanır? alüvyon taşımıştır. kuşakta rastlanır. rastlanır? 12. Polyelerin bir kısmı tarıma C. oluşan Çarşamba 10. Gelgit olayı Ay ve Güneş’in 3. Dolin. Birikinti konisi akarsu E) İklim koşulları benzerdir. 5. dol E) Akarsuyun akış hızı in. ulaşım ve tarım bakımından 14. C) Orta kuşaktadır. Tabakaların eğim doğrultusunda uzanması A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız IV D) I ve II E) III ve IV 4. altta geçirimsiz tabakaların bulunması IV. yargılardan hangisine varılabilir? 1. ria. Falezlere daha çok delta aktığı bölgenin yapısıyla ilgili ovalarında rastlanır. 3 karstik şekillerin en küçüğüdür. D) Sıcaklık farkları fazladır. Ria kıyı tipine yalnızca sıcak değerlendiriniz. lapya. 11. elverişli hâldeydi. 6. 5. B) Kıyıda gelgit genliği B. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanma “D”.dakilerden hangisi kesin olarak söylenebi¬lir? A) Akımı yüksektir. 4. Yıl boyunca erimeyen 1. Aşağıdakilerden hangisinde bir yer şekli o şekli oluşturan dış güçle birlikte verilme¬miştir? A) Vadi Akarsu ve Buzullar B) Sirk gölü Buzullar C) Falez Dalgalar D) Barkan Rüzgârlar E) Traverten Rüzgârlar 7. elverişli. Üstte geçirimli. A. Eğimin fazla olması il. 6. Birikinti konisi nerelerde kurak yerlerde rastlanır. Mantarkaya nasıl oluşur? Yeşilırmak’ın deni9. hilal biçimindeki kumullardır. Delta ovasının oluşması için çıkıntı fazladır. Lagün ve tombolo nedir? Deltası gösterilmişNasıl oluşur? tir. örtü. D) Akarsuyun yatak eğimi “Son evresinde. Aşağıdaki yer şekillerinden hangisini akar¬sular oluşturmuştur? A) Hörgüç kaya B) Mantarkaya C) Asılı vadi D) Peneplen E) Moren 5. Gelgitin çok olduğu 5. Irmak adalarına eğimin A) Fay hatları çoktur. 6. azalmıştır.D) İlk oluştuğu zaman parçalı bir dalmaçya. Aşağıda deprem bakımından 2 rüzgâr biriktirmesiyle oluşan tehlikeli alanlar gösterilmiştir. B) Bitki örtüsü gürdür. biriktirme.Kıyı sekisi 3. bazen de tabakaların eğim doğrultusunda aniden kaymasına heyelan de¬nir. Akarsuyun denge profiline aşındırmanın rastlanır. Toprak kütlesinin. Karstik arazilere nerelerde rastlanır? Ç. 8. Hörgüç kaya buzul şekillerindendir. düzlükler geniş alanlar kaplar. yanlış olanların yanına “Y” Bu yerlerle ilgili aşağıdaki harfini yazınız. azalmıştır. Falez nedir? Falezlere Bu bölge için aşağıdakilerden nerelerde rastlanır? hangisi söy¬lenemez? 12. sirk ve takke ze döküldüğü yerde buzulları nedir? Açıklayınız.Tombolo B) Falez . tamamlayınız. Bazı yer şekillerinin oluşumu gelgit genliğinin az ya da çok olmasına bağlıdır Gelgit genliği. Toprağın kuru ve taneli olması III. aşağıdaki yer şekillerinden hangilerinin oluşumunda temel rolü oynar? A) Lagün . olması akarsu ve akarsuyun 9. 2. hangi koşullar gerekir? 13. Büklümler oluşturan bir akarsu için aşağı.Kıyı oku C) Haliç . Kırgıbayırın geniş bir yer kıyılardaki akarsu ağızlarında kapladığı arazileri yerleşme. 4.Dalmaçya E) Fiyort . rüzgâr biriktirme yanıtlayınız. Vadi. Peri bacaları akarsu biriktirme C) Levhaların uzaklaşma şekilleridir. haliç oluşur. Dev kazanına nerelerde çekim gücünden kaynaklanır. Yandaki şekilde 8. Aşağıdaki çoktan seçmeli 7. kayaçların çözünmesiyle oluşan çanaklardır. ilk evresinde. E) Deniz kıyısındadır. Heyelan olayına daha çok 2. 1. Mendereslerin oluştuğu D) Yakın zamanda oluştuğu için yerlerde akarsuların boyu uzar. sözcük gruplarını kullanarak C) Kıyıda güçlü akıntılar cümlelerdeki noktalı alanları yoktur. azaldığı yerlerde rastlanır. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 6. Dolinlerin birleşmesiyle uvalalar oluşur. Kayaçların daha çok fiziksel (mekanik) yolla ufalandığı yerler için aşağıdakilerden hangi¬si söylenebilir? A) Her mevsim yağış alır. Boyuna kıyılarda girinti ve 4. 3. barkan. B) Eski kıta alanlarıdır. Bir akarsuda büklümlerin çok karlara toktağan kar denir. Aşağıdaki sözcük ve fazladır. mantarkaya. alanlarıdır. Kıyıya paralel uzanan dağların çökmesiyle kıyıları oluşur. Aşağıdakilerden hangisi heyelanların sık görüldüğü yerlerin özelliklerinden değildir? I.Delta D) Ria . Yardang. şekillerindendir. Karstik biriktirme şekillerinin soruları yanıtlayınız. Yer şekillerini biçimlendiren başlıca dış güçler rüzgâr. başlıcaları hangileridir? 1. Aşağıdaki soruları 7.

Daha çok dar vadilerde görülen bu tür yerleşim birimleri çizgisel yerleşmeler olarak da adlandırılır (6. Yüksek enlemler III. kurak. 5. Çizgisel yerleşmelere daha çok nerelerde rastlanır? 7. ( ) 4. ahşap. Bir yörede dağınık yerleşmenin yaygın ol-masında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur? A) Yer şekillerinin engebeli olması B) Tarım alanlarının dar olması C) Doğal nüfus artış hızının fazla olması D) Tarım alanlarının birbirinden uzak olması E) Su kaynaklarının yeterli olması 2. ( ) 5. Indus. kerpiç. Alüvyal ovalar IV. Buna göre aşağıdaki alanların hangisinde yerleşmeler. 8. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. Orta Asya Yukarıda verilen coğrafi alanlardan hangile¬ri yerleşmeye elverişli değildir? A) Yalnız II B) I ve II C) Yalnız III D) II ve III E) II ve IV I. yağışlı. Bu yerleşme şekli genellikle düz bir arazide veya ovalar da görülür (6. Bazı toplu yerleşmeler ise daire şeklindedir.ki ilk yerleşmelerin bulunduğu alanlardan¬dır? A) Yalnız I C) Yalnız II E) III ve IV B) I ve II D) II ve IV I. toplu. Muson Asyası II. Meskenlerde kullanılan malzemeyi ve evlerin araziye dağılış biçimini nüfus coğrafyası inceler.Fotoğraf). Fabrikaların çok olduğu şehirlere denir. Nil ve Mezopotamya ilk yerleşik hayatın görüldüğü yerlerdendir. Yüksek platolar III. E) Delta oluşturmaktadır. ( ) 7. Akarsu boyları II. Yerleşmeyi sınırlandıran koşullar nelerdir? B. ( ) 3. 1. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Enlem. ekonomik” 1. Akarsu boyları Yukarıdaki yerlerden hangi ikisi yerleşmeye elverişli alanlardandır? A) İve II B) II ve IV C) İve IV D) II ve III E) III ve V Yukarıdaki haritada numaralarla gösterilen yerlerden hangileri yerleşmeye en az elve-rişlidir? A) İve II B) İve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV Yeryüzünün çok sıcak. Yerleşim birimi. Meskenler genelde merkezde bulunan bir meydan veya köylerde okul. Su kaynaklarının az olduğu yerlerde yerleşmeler genelde yerleşme şeklindedir.16. sanayi şehri. Engebeli arazilerde daha çok dairesel yerleşmeler oluşmuştur.000 arasında olan yerleşim birimlerine köy denir. C. Dağlık alanlar II. Alüvyal ovalar IV. Çöller. 1. akarsu boyunca büyüdüğü için yerleşim biriminin uzanış doğrultusu akarsuyun uzanış yönüne paraleldir. ( ) 8. İlk yerleşmelerin kurulduğu yerlerin başlıca özellikleri nelerdir? 5. Ekvatoral iklim bölgesi IV. Muson Asyası II. ( ) 2. Meskenlerde kullanılan malzeme seçiminde neler etkili olmaktadır? 2. yerleşmeyi sınırlandırmaz. aşırı sıcak ve yağışlar nedeniy¬le genelde 2000 metrenin üzerindeki alanlar¬da toplanmıştır? A) Kuzey Amerika’da B) Ekvator çevresinde C) Asya’nın iç kesimlerinde D) Avustralya’da E) Kutuplar çevresinde I. 2. Orman alanlarındaki meskenlerin yapımında daha çok kullanılır. Tundra iklim bölgesi Yukarıdaki yerlerden hangileri yeryüzünde. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. ( ) 173 Ç. 3. Yerleşim birimlerinin toplu ya da dağınık olmasında en önemli faktörler nelerdir? 3. Kıyıların özellikleri göz önüne alınırsa aşağı¬daki kıyı tiplerinden hangisinde doğal li¬manların en az olması beklenir? A) Boyuna kıyı B) Dalmaçya tipi kıyı C) Enine kıyı D) Fiyort tipi kıyı E) Ria tipi kıyı Karadeniz Terme 162 Bazı yerleşim birimleri akarsu boyunca kurulmuştur. Nüfusu 5000 ile 10. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. yerleşmeye eiverişle olmayan alanlardır. Dağlık alanlar Yukarıdaki yerlerden hangileri ilk yerleşim birimlerinin kurulduğu alanlardandır? A) İve II B) II ve III C) III ve IV D) I ve III E) II ve IV .B) Yatak eğimi azdır. hayvancılık ve madencilik gibi etkinlikleri beşerî sistemlerin bölümü inceler. Yerleşim birimlerinin kırsal ya da kentsel olarak ayrımında hangi ölçütler kullanılmaktadır? 4. cami. Yerleşmelerde kullanılan malzemenin jeolojik yapıyla ilgisi yoktur. Tropik çöller III. C) Akış hızı fazladır D) Rejimi düzensizdir. 1. tarım. 4. çeşme gibi yapıların çevresinde dairesel şekilde kurulmuştur. “azdır. Karstik yöreler V. Köy altı yerleşmelerindeki başlıca ekonomik etkinlikler nelerdir? 6. Batı Avrupa IV. Tarım. Ganj. I. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. İlk yerleşmeler uygun yerlerde gelişmiştir. Çöl bölgeleri III.15. ( ) 6.Fotoğraf). yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. Kerpiç yapılara daha çok kurak ve yarı kurak bölgelerde rastlanır. yarı ku¬rak ve soğuk alanları genelde yerleşmeye elve¬rişli değildir.

Yaşadığım yerde gelişen başlıca sanayi kolları C. D) Her mevsim yağış görülür. Coğrafi bölgelerin sınırları neye göre belirlenir? Açıklayınız. ( ) 7. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. Ekonomik etkinlik IV. 2. 3. Ankara çevresinde daha çok tahıl tarımı yapıl-maktadır. beşerî koşullar” 1. Nüfus II. yer şekilleri. Konut tipleri Yukarıdakilerden hangileri. C) Yağışlar yıl boyunca yağmur şeklindedir. Doğal koşullara göre bölgelerin belirlenmesinde göz önünde bulundurulan koşullar 3 dikkate alınarak belirlenen bölge sınırları kısa süre içinde değişmez. ( ) 184 Ç. ( ) 4. B) Yazlar sıcak ve kuraktır. Ankara bir ovada kurulmuştur. kirve kent yerle¬şim birimlerinin birbirinden ayırt edilmesi¬nin ölçütlerinden değildir? A) İve II B) İve III C) II ve III D) İve IV E) II ve IV 174 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. 3. Ankara madencilik bölgesidir. Yaşadığım yerin çevresindeki başlıca iller 2.Aşağıdakilerden hangisi beşerî coğrafyanın inceleme alanlarından değildir? A) Nüfus B) Yerleşme C) Tarım D) İklim E) Turizm I. doğal koşullar. Çevrenizde başlıca hangi yer şekillerinin bulunduğunu gözlemleyerek defterinize yazınız. Yaşadığınız yerde hangi iklim türü etkilidir? Bu iklimin özelliklerini Ankara’nın iklim özellikleriyle kar-şılaştırınız. Ankara çevresinde turunçgil ve zeytin yetiştiril¬mez. Ankara çevresinde yapılan aşağıdaki hay-vancılık türlerinden hangisinin Türkiye’de daha sınırlı alanlarda olması beklenir? A) Arıcılık B) Kümes hayvancılığı C) Koyun besiciliği D) Tiftik keçisi besiciliği E) Kıl keçisi besiciliği 185 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. Aşağıdakilerden hangisi Ankara’nın iklim özelliklerinden değildir? A) Yazlar kuraktır. ( ) 2. 1. Yaşadığınız yerin nüfusunu Ankara’nın nüfusuyla karşılaştırınız. Hangi bölgelerin sınırları ile idari sınırlar çakışır? Açıklayınız. Aşağıdaki yörelerden hangisinde buna ben¬zer bir durum gözlenir? A) Doğu Karadeniz kıyıları B) Antalya kıyıları C) İzmir çevresi D) Adana kıyıları E) Konya çevresi 4. Yaşadığınız yerin coğrafi konumunu defterinize yazınız. nüfus. 1. su kaynakları. Yaşadığım yer Türkiye’nin seyrek nüfuslu alanlarındadır. 4. Yaşadığım yerde en çok yetiştirilen tarım ürünleri 5. 4. 4. yer altı kaynakları bakımından zengindir. ( ) 6. Yaşadığım yer. 1. Bölgeler belirlenirken doğal. Kapladığı alan III. Soğuk iklim bölgesinde toprakları bulunan ülkelere üç örnek veriniz. ( ) 5. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. B. ve özellikler göz önünde bulundurulur. 1. 2. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. Ankara’daki başlıca turistik yerler 6. C) Kışın don olayı görülür. Yaşadığım yerin bitki örtüsü Bu bitki örtüsü Ankara’daki bitki örtüsüyle göstermektedir. B. 6. E) Yıllık sıcaklık farkı kıyılara göre yüksektir. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Yaşadığınız yerdeki başlıca turizm varlıklarını listeleyiniz. Yaşadığım yer su kaynakları bakımından zengindir. 5. Ankara çevresinde bozkırlar arasında yer yer ağaçlara rastlanması aşağıdakilerden hangisini kanıtlar? A) Karadeniz ikliminin etkisinde kaldığını B) Eskiden ormanların daha geniş yer kapladı¬ğını C) Bozkırların her yerde bulunduğunu D) Türkiye genelinde iklimin değiştiğini E) Türkiye’nin yüksekliğinin arttığını 5. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanma “D”. yanlış . 1. ( ) 3. B) En fazla yağış ilkbaharda düşer. Bu durum aşağıdaki illerden hangisinin çev-resinde de yaşanır? A) Kayseri B) Mersin C) Antalya D) İzmir E) Muğla 7. iklim. Bölge sınırları zamanla 2. E) Yağış rejimi düzensizdir. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. C. Yaşadığım yer ulaşım bakımından gelişmiştir. D) Yıllık sıcaklık farkı 20°C’tan fazladır. Aşağıda Ankara ilinin yağış ve sıcaklık grafiği Bu grafiğe göre aşağıdaki yargılardan han¬gisine varılamaz? A) Yıllık yağış miktarı 200 mm’den fazladır. Yaşadığım yerde nüfus artışı fazladır. Aşağıdakilerden hangisi hem Ankara’da hem de Türkiye’nin her yerinde görülebilen yer şekillerindendir? A) Akarsu vadisi B) Buzul vadisi C) Kumul D) Dolin E) M ören 2. “değişir. ekonomik etkinlikler. 3. Yaşadığım yerde yağışın en çok düştüğü mevsim 3. Aşağıda verilen cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız.

dikkat. radyoaktif maddeler genetik hastalıklara neden olur. Basından (2) Tartışma Doğaya zarar vermeden doğadan yararlanmak mümkün müdür? Nasıl? Tartışınız. Bir uçağın 140 dB’lik bir gürültü kirliliğine yol açtığı düşünülürse bu tehlike korkutucu boyutlarda olabilir. 1. İdari bölgelerden bazılarının sınırları siyasi bölgelerin sınırlarıyla çakışır. beşerî bölgelerdir. komşu¬lar %3. Yeryüzünü bir bütün olarak incelediğimizde ba¬zı özellikler yönünden benzer alanlar olduğu görülmektedir. 1.olanların yanma “Y” harfini yazınız. bitki ve hayvanlar bulaşıcı hastalıklar yayarlar. birden fazla özellikteki bölge içinde yer alabilir. Toprağın kirlenmesi canlıları nasıl etkiler? Açıklayınız. Bütün bölge sınırları aynı ölçütlere göre belirlenir. III. radyoaktif madde¬ler havada asılı kalır” 1. İnsanın doğaya olumsuz etkilerine bir örnek veriniz. 3. Bir ülke birden fazla bölgede bulunabilir. ağır işitme bozuklukları. İnsanların doğaya verdiği zararlar azaltılabilir. Bu benzer özellikleri doğal ve beşerî olmak üzere iki ana grupta toplayabiliriz. 2. D) Yer şekilleri bakımından benzer alanlar. Yeryüzünde yalnızca beş bölge belirlenebilir.Bağımsız ülkeler B) Yağışlı bölgeler Yüksekliği az olan bölgeler C) Kurak bölgeler . Besinlerimizin ana kaynağı nedir? Belirtiniz. do¬ğal bölgeler arasında yer alır. ( ) 4. ruhsal bozukluklar. 3. B) Bütün bölgelerin sınırları kesindir ve değiş¬mez. “insanlar bitki ve hayvanlarla beslenirler. II. farklı özellikler gösterir. I 65-90 dB arası gürültüler huzur bozukluklarına. 2. doğayı kirleterek. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. B. Doğadaki hangi unsurlar olmazsa yaşamımızı sürdüremeyiz? Açıklayınız. İnsanlar doğanın hangi öğelerini kirletmektedir? 4. C) Bir alan. ( ) 2. ( ) 202 . Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Nükleer kirlenmenin etkisi gelecek kuşaklara da taşınmaktadır. işitme kaybı. sanayi %6. IV. çevredeki inşaatlar %3. 90-120 dB arası gürültüler organ ve kulak rahatsızlıklarına neden olmaktadır. açık hava %2. Doğaya verilen zarar Sanayi Devrimi’nden sonra azalmıştır. doğadan yararlanarak. Aşağıdakilerden hangisi bölgeleri birbirin¬den ayıran doğal etmenlerden değildir? A) Yer şekilleri B) İklim koşulları C) Bitki örtüsü D) Su kaynakları E) Nüfus ve yerleşme 2.Petrol bölgeleri D) Sanayi bölgeleri . İnsan kendi yaşam ortamını yok etmektedir. Bazı bölgelerin sınırları değişir.5 ve diğerleri %4. Bir bölgenin her yerinde doğal ve beşerî özellikler aynıdır. Ç. ( ) 3. Yukarıda verilen yeryüzünün doğal ve beşerî bölgeleriyle ilgili bilgilerden hangileri yanlıştır? A) İve II B) II ve III C) III ve IV D) I ve III E) II ve IV ( ) ( ) ( ) ( ) Aşağıdakilerden hangisinde idari sınırları ve bölge sınırları çakışık olan bölgeler bir ara¬da verilmiştir? A) Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler . uçak %13. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. İlk insanlar doğal çevreyi korumak için daha çok önlem almışlardır. E) Doğal ve beşerî bölgeler.5. C. 1. 4. İnsanlar yaşamlarını sürdürebilmek için doğaya zarar vermek zorundadırlar. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. 35-65 dB (desibel) arası gürültüler psikolojik rahatsızlıklara. Çünkü 2.Nüfusu seyrek olan bölgeler E) Tarım bölgeleri Yüksekliği fazla olan bölge¬ler Aşağıdakilerden hangisi yeryüzünün doğal ve beşerî olarak bölgelere ayrılmasıyla ilgili verilmiş yanlış bir bilgidir? A) Ekonomik etkinliklerle ilgili bölgeler. 195 Ses Kirliliği 1990 yılında İstanbul’da yapılan bir araştırmada gürültü kirliliğine neden olan faktörler ve oranları şu şe¬kilde sıralanmıştır: sokak %50. Bazı bölge sınırları kısa sürede değişmez. 1. kaybı ve fiziksel bozukluklara yol açmaktadır. Coğrafi bölgeler belirlenirken yalnızca doğal koşullar göz önünde bulundurulur. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. tren ve tramvay %18. Bitki ve hayvanların kirlenen ortamdan zarar görmeleri insanları da etkiler. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. Çünkü 3. I. 5. Gürültünün aşırı boyutlara ulaşması.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful