1.

BÖLÜM ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
A. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. 1. Hava olaylarını coğrafyanın hangi alt bilim dalı incelemektedir? 2. Hidrosferden nasıl yararlanmaktayız? 3. Atmosferle hidrosfer arasında nasıl bir ilişki vardır? Belirtiniz. 4. Doğal sistemler hangileridir? Bu sistemleri coğrafyanın hangi dalları incelemektedir? 5. Coğrafi araştırmalarda en çok hangi bilim dallarından yararlanılmaktadır? 6. Coğrafyanın başlıca prensipleri nelerdir? 7. Hidroloji ve jeomorfolojinin inceleme alanları nelerdir? B. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. “atmosfer, taş küre, doğal, canlılar küresi, okyanus ve denizler, toprak coğrafyası, alt, beşerî, fiziki, jeomorfoloji, klimatoloji” 1. Doğal ortamı hava küre, su küre ……………... ve ……………... oluşturur. 2. ……………... Dünya’yı çepeçevre kuşatan gaz küresidir. 3. Coğrafya ……………... ve ……………... sistemleri incelemek üzere iki bölüme ayrılır. 4. Jeomorfoloji, doğal sistemleri inceleyen ……………... coğrafyanın alt dalıdır. 5. İklim olaylarını, fiziki coğrafyanın ……………... dalı inceler. 6. ……………... ……………... ……………... su küreyi oluşturan unsurlardandır. 7. Pedoloji ……………... yararlandığı bilim dallarından biridir. C. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların karşısına “D”, yanlış olanlara “Y” harfini yazınız. 1. Canlılar küresi; bitkiler, hayvanlar, insanlar gibi doğal ortamda yaşayan canlıların oluşturduğu sistemdir. 2. Jeoloji, akarsu ve göllerin oluşumunu inceler.

3. Litosfer Dünya’nın katı kabuğudur. 4. Ekonomik faaliyetler doğal sistemler içinde ele alınır. 5. Hidrografya evrenin oluşumunu inceler. Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. 1. I. insanların tüneller yapması II. insanların su kaynaklarına yakın yerlere yerleşmeleri III. Buzullarla kaplı olan Antarktika’da yerleşik hayatın olmaması Yukarıdakilerden hangileri doğanın insan yaşamına etkisine örnektir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) II ve III D) Yalnız III E) I, II ve III 2. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde coğrafyadaki bir bölüm, o bölümün inceleme alanı olmayan etkinlikle birlikte verilmiştir? A) Delta oluşumu - Jeomorfoloji B) Yağış rejimi - Klimatoloji C) Dünya’nın şekli - Matematik coğrafya D) Yer altı suları - Hidrografya E) Depremler - Hidrografya 3. Kutuplara yakın ülkelerde aşağıdaki doğal unsurlardan hangisi insan yaşamını daha fazla etkiler? A) Bitkiler B) Göller C) Akarsular D) Buzullar E) Kayaçlar 4. Aşağıdakilerden hangisi coğrafyanın inceleme alanı içinde yer alan doğal sistemlerden biri değildir? A) Galaksiler B) Canlılar küresi C) Taş küre D) Su küre E) Atmosfer 5. Yer kabuğunun iç kısımları yüksek sıcaklıktadır ve buradaki bütün maddeler erimiş hâldedir. Bu maddeler, bazen yer kabuğundaki kırıklar boyunca yeryüzüne yükselir. Bu olaya volkanizma denir. Yeryüzüne çıkan maddeler bazen üst üste birikerek kabartılar oluşturur. Tek dağların bir kısmı bu şekilde oluşmuştur. Günümüzde 550 kadar volkan hâlen etkin durumdadır. Bunların % 60’ı Büyük Okyanus’un kıyılarında, % 20’si Akdeniz kuşağında, kalanı

ise okyanus ortasındaki sırtlarda yer alır. Yukarıdaki metne göre aşağıdaki yargılardan hangilerine varılmaz? I. Doğal coğrafyanın nedensellik ilkesiyle ilgili örnek vardır. II. Jeomorfolojinin inceleme alanlarından biri örneklendirilmiştir. III. insan ile doğa arasındaki etkileşime değinilmiştir. IV. Coğrafyanın dağılış ilkesiyle ilgili örnek vardır. A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) III ve IV E) II, III ve IV

2. BÖLÜM ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

A. Aşağıdaki soruları yukarıdaki haritaya göre yanıtlayınız. 1. Ankara ile Eskişehir arası kuş uçuşu uzunluğu ölçünüz. Bu iki şehir arasındaki gerçek uzaklık kaç km’dir? Bulunuz. 2. Haritada 3,3 cm2 olarak gösterilen bir yerin gerçek alanı kaç km2dir? 3. İzmit’te yerel saat 12.00 iken Ordu’da kaçtır? 4. Konya ile Iğdır arasındaki yerel saat farkı yaklaşık olarak ne kadardır? 5. Iğdır, Sinop, Antalya, İstanbul ve Sivas illeri hangi meridyen ve paraleller arasında bulunmaktadır? Bu illerin coğrafi koordinatlarını yaklaşık olarak belirtiniz. 6. 38°-40° kuzey paralelleri, 34°36° doğu meridyenleri ve 36°-38° kuzey paralelleri, 28°-30° doğu meridyenleri arasında yer alan iller hangileridir? 7. Haritada aralarında 3 cm uzaklık olan iki yer arasındaki gerçek uzaklık kaç km’dir? 8. Haritada 4 cm olarak ölçülen bir uzaklık, ikinci bir haritada 8

sarı. deniz kıyısını gösterir” 1. kâğıdın tamamını dolduracak şekilde haritaları çizilen aşağıdaki yerlerden hangisinin ölçeği daha küçüktür? A) Fransa B) Çin C) Türkiye D) Marmara Denizi E) Ankara 2.. 5. Haritalar belirli bir ölçeğe göre çizilir. Yükseklik ve coğrafi koordinatlar haritanın ölçeğine göre ……………. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. Kroki. Zonguldak ve Erzurum illerinden. haritalardır. Bir meridyen üzerindeki her yerde Güneş.000 ölçekli bir haritada Eber Gölü’nün alanı 9 cm2.000 ölçekli bir Türkiye idari dağılış haritasından aşağıdaki bilgilerden hangisi elde edilemez? A) Gerçek alan ile iz düşüm alan arasındaki farkın hesaplanması B) Van Gölü ile Tuz Gölü arasındaki harita uzunluğunun hesaplanması C) Ankara ilinin alanının hesaplanması D) Türkiye’nin enlem ve boylam derecelerinin hesaplanması E) İstanbul’dan Adana’ya giden kara yolunun hangi şehirlerden geçtiğinin belirlenmesi 8..000 ölçekli planları çizilirse bu haritalardaki ayrıntı için aşağıdakilerden hangisi doğru olur? A) I > II > III B) III > I > II C) I = II = III D) I = II > III E) II > I > III 4. izohips haritalarında eğrilerin nokta hâlini aldığı yerler ……………. Büyük ölçekli haritalarda ayrıntı ……………. ikinci bir haritada Eber Gölü 25 cm2 ile gösterilmiştir. yıl boyunca aynı saatte doğar. Kayseri. 10. 5. numaralandırılmış yerlerden 7.. I. 6. C) Duvarda daha az yer kaplar. küçük ölçekli. ayrıdır. Bütün haritalarda uzaklık ve alan haritalardaki ……………. 1 saat yerel saat farkı bulunan iki yer arasında 15 meridyen vardır. Enlem..000 C) 1 / 50. aynıdır. izohips haritalarında eğriler arasındaki uzaklık değişmez. İzmir.000 B) 1 / 250. 3. Bir arazinin profilini çıkarmak için hangi tür haritalardan yararlanılır? C. Yukarıda yüz ölçümleri gösterilen bölgelerin 1/10. 1. izohips haritalarında iç içe çizilmiş olan eğrilerden en içte olanının yüksekliği ……………. 8.. hangisi en az hatayla gösterilmiş olur? A) I B) II C) III D) IV E) V 3. Atlas ve duvar haritaları soruları ……………. kâğıdın tamamını dolduracak şekilde çizilen Asya. 1 / 500. Dünya’yı en az hatayla gösterme yöntemlerindendir.cm olarak ölçülmüşse ikinci haritanın ölçeğini bulunuz. Dünya haritalarındaki kara ve denizlerin boyutlarında bozulma olmasının nedeni nedir? 3. açı cinsinden uzaklığıdır. Bir ölçeğe göre çizilmesi . yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız.. 7. Haritalardaki ayrıntı ölçeğe göre değişir. değişmez.. Rize’nin yer şekilleriyle ilgili nasıl bir bilgi verir? 2. aralarındaki yerel saat farkı en az ve en fazla olanlar hangileridir? B. 9. kuş bakışı görünüşe göre çizilmesi. Ç.. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. her yerde aynıdır. paralel çizildiği bir Dünya E) Kesir ölçekli haritalarda haritasında. dorukları gösterir. Aynı büyüklükteki kâğıtlara. ölçek.. Küçük ölçekli haritalar çok ayrıntılıdır. B) Kara ve denizlerin boyutlarında hata fazladır. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. “azdır.. D) İzohipsler arasındaki yükseklik Meridyenlerin birbirine farkı çok azdır. paydadaki değer büyüktür. Bir çizimin harita olabilmesi için hangi özellikleri taşıması gerekir? 4. 6. izohips haritalarında eğrilerin “0” metreyi gösterdiği yerler ……………. Projeksiyon.. Aşağıdaki yanıtlayınız. Paraleller arasındaki uzaklık her yerde aynıdır. kahverengi ve bu renklerin tonlarının kullanılması. 9. Aynı büyüklükteki kâğıtlara. 9. 3... lejant. lejant. 1 / 800. Konya’da battıktan ne kadar zaman sonra İzmit’te batacaktır? 10. 2. Türkiye ve Ankara haritalarını ayrıntısı en fazla olandan en az olana doğru sıralayınız. 2... 7.. Haritalardaki işaret ve renklerin hangi anlama geldiği haritanın ……………. kısmında gösterilir. 1. 5.. Aşağıda verilenlerden hangisi küçük ölçekli haritaların özelliklerinden değildir? A) Ayrıntı azdır. en fazladır. Bir izohips haritasında eğrilerin sık ve seyrek geçtiği yerler hangi alanlardır? 6.. Buna göre ikinci haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir? A) 1 / 30. 21 Martta Güneş. ölçek.000 5. yararlanarak hesaplanabilir. Diyarbakır. Rize ili ve çevresini gösteren bir fiziki haritada yeşil. 4. Aynı saat diliminde bulunan ülkelerin saat ayarları …………….000 E) 1 / 500. 4. D. bir çeşit haritadır. 1. başlık.. 8..000 D) 1 / 300. bir noktanın Ekvator’a …………….

Kuş bakışı çizilmiş olması Yukarıdaki özelliklerden hangisi ya da hangilerinin her haritada mutlaka bulunması gerekir? A) I ve II B) Yalnız III C) II ve IV D) Yalnız IV E) I ve IV 8. Güney Yarım Küre'de yıl içindeki en uzun gölgeler oluşur. 4. kendi ekseni etrafından yanıtlayınız. gece ve gündüz. 21 Haziran’da güneş ışınları Oğlak Dönencesine dik düşer. Eksen ile ekliptik arasında . Yerel saat farklarının oluşmasının nedeni Dünya’nın Güneş etrafında dolanmasıdır. Ekinoks nedir? Hangi günlerde gerçekleşir? 6. azalır. Gece ve gündüzün birbirini izlemesinin nedeni Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesidir. Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü sonucunda hangi olaylar meydana gelir? 3. Dünya’nın kendi ekseni 3. rüzgâr. Türkiye dönence dışında yer aldığı için güneş ışınlarını yılın hiçbir gününde almaz. Eksen eğikliği nedir ve ne kadardır? 7. 7. hangi bölümünde uzundur? 13. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. dik” 1. basınç oluşmazdı. 2. günün hangi bölümünde kısa.L arasındaki eğim II. sonra ise kısalmaya başlar. gölge boyları olmaz. sıfır. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. “21 Haziran. A . güney. Cisimlerin gölge boyları neye göre değişir? Gölgeler. Yukarıdaki izohips haritasında numaralandırılmış yerlerden hangisi yanlış tanımlanmıştır? A) I: Kapalı çukurluk B) II: Yamaç C) III: Boyun D) IV: Vadi E) V: Sırt 9. nelerdir? 5. 11. Dünya’nın yörüngesi daire şeklinde olsaydı ne olurdu? 5. 15. Dünya’nın geoit şeklinde dönmeseydi ve kuşakları olmasının başlıca sonuçları sapma olmaz. Yeryüzü şekillerinin izohips yöntemiyle gösterilmesi III. 12. 36° kuzey paraleli üzerinde yer alan Hatay’ın güneş ışınlarını iki kez dik alması için Ekvator ve ek¬liptik arasındaki açı en az olmalıdır. . Kuzey Yarım Küre’de yaz yaşanırken Güney Yarım Küre’de kış yaşanmasının nedeni Dünya ekseninin yörünge düzlemine eğik olmasıdır. C. III. 21 Haziran ve 21 Aralık’ta hangi yöne doğru gidilirse gündüz süresi uzar? Nedenini açıklayınız. K . sıcaklık. 8. IV D) II ve IV E) I ve III 2. 6. 2. Türkiye’de cisimlerin gölgeleri hiçbir zaman yönüne düşmez. Dönenceler ve kutup dairelerinin belirlenmesinde neler esas alınmıştır? 6. 21 Aralık ve 21 Haziran’ın başlıca özellikleri nelerdir? 10. eksen. Gün içinde sıcaklığın değişme A. II. Dünya’nın yörüngesi elips şeklinde olduğundan Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüş hızı değişmektedir. 10.II. Dünya’nın ekseni eğik olmasıydı hangi olaylar yaşanmazdı? 8. Matematik iklim kuşakları hangileridir? Sınırları nerelerdir? 14. 3. 7. BÖLÜM ÖLÇME VE etrafındaki dönüş hızı. Aşağıdaki soruları nedeni dönmesidir. Taralı bölgenin alanı III. Dünya’nın merkezi ve kutup noktalarından geçtiği kabul edilen çizgiye denir. 21 Aralık. Dünya’nın Güneş’e yaklaşıp uzaklaşması. Dünya’nın Güneş’e en yakın ve en uzak olduğu zamanlar hangileridir? Bu yaklaşma ve uzaklaşmanın sonuçları nelerdir? 4. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız 1. 23 Eylül ve 21 Mart’ın başlıca özellikleri nelerdir? 9. 1. Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığı yıl boyunca değişir. Güneş ışınları hangi bölgelere dik düşer? 11. okyanus akıntıları. 21 Mart ve 23 Eylül günlerinde Dünya’nın her yerinde süresi eşittir. Ekvator ile ekliptik arasında Iık açı vardır. 37°. yeryüzünde etkilemez. yönlerinde 1.B arasındaki eğim IV. Ekvator ile ekliptik arasındaki açı daha büyük olsaydı neler olurdu? 12. dinamik. Mevsimlerin oluşmasının nedeni Dünya’nın kendi etrafında dönmesidir. kutuplara gidildikçe DEĞERLENDİRME 3. 4. Haritadaki verilere göre I. 9. Coğrafi bölge ve bölüm sınırlarını göstermesi IV. 66° 33'. Yeryüzünde gece ve gündüz süreleri neye göre değişmektedir? 16. Türkiye’de gündüzler sonra uzamaya. II ve III B) I ve II C) I. B. Yukarıdaki izohips haritasında eğriler 75 m’de bir verilmiştir. Dünya’nın ekseni eğik olmasaydı gece ve gündüz süreleri yıl boyunca eşit olurdu. Bulunduğu yarım küre bilgilerinden hangilerine ulaşılabilir? A) I. Dünya. Bu mesafenin sabit kalabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekir? A) Dünya’nın Güneş çevresinde izlediği yol değişmelidir. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. 5. 23° 27'. Ç.

Kızıldeniz’deki tuz oranının sıcaklığı nasıl etkiler? Baltık Denizi’ne göre fazla olması 5. ……………. • Dünya’nın ekseni ekliptiğe 23° 27' eğiktir. 7. D) Kuzeyindeki yerlere göre gece 2. denir. I C) II. …………… 4. 21 Haziran III. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. sıcak.. Hava daha çok yerden ısındığı için yükseklere çıkıldıkça ………………… 8. Hava durumu ve iklim III. nem ve yağış.B) Dünya’nın kendi etrafındaki dönüş yönü değişmelidir. İklim elemanları ……………… ……………. C) Kuzeye gidildikçe gece süresi uzar. yanlış olanların yanına “Y” B) 21 Aralıkta kuzeye gidildikçe harfini yazınız. D) Ekvator’da 12 saat gündüz yaşanır. Sıcaklık enleme göre nasıl boyları aynıdır.00’de ve yatay yüzeylerde cisimlerin gölgesi oluşmaz. 1. 4. “çöller. II 3. C) Kuzey Yarım Küre’de yılın en kısa gölgeleri bu dönemde oluşur. C) Dünya’nın şekli değişmelidir. 23 Eylül ve 21 Aralık’ta yaşanan ortak bir durumdur? A) Her iki yarım küredeki gündüz süresi eşittir. Haziran’da oluşur. 4. E) Kuzey Yarım Küre’de bu dönemden sonra gölgeler sürekli kısalır. 21 Haziran. İklim olayları atmosferin 8. Havadaki nemin az olması II. Güneş etrafında dolanmaktadır. Kısa bir süre içinde yaşanan ve gündüz arasındaki zaman farkı hava koşullarına hava durumu azdır. I D) I. Dünya. 6. Günlük sıcaklık farklarının yüksek olduğu yerler …………………. 21 Aralık günlerindeki uzunluğu. nedir? D) Her iki yarım küredeki gölge 2. Kuzey Kutup Noktası’nda sürekli gündüz yaşandığı dönem için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Kuzey Yarım Küre’de gündüz süresi 12 saatten fazladır. gündüz süresi uzar. Aşağıdaki ifadelerden A) En kısa gölge boyları 21 doğru olanların yanına “D”. Dünya yıllık ortalama sıcaklık sonuçlarındandır? dağılışında. Ankara’da yatay bir yüzeye yerleştirilen bir metre boyundaki bir cismin gölge boyunun I. en uzun olanından en kısa olanına doğru sıralanmış biçimiyle aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) I. Kutuplarda kalıcı karın deniz sıcaklığı kaç °C’dir? seviyesinden başlaması 4. Karalar denizlere göre daha Küre’deki bir merkeze göre daha geç ısınır. D) Güney Yarım Küre’de yılın en uzun gecesi bu dönemde oluşur. sıcaklık. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. ……………… katmanında gerçekleşir.4°C olarak ölçülmüştür. III. E) Kuzey Yarım Küre’de kış başlangıcıdır. E) Yaz mevsimi Güney Yarım 3. olurdu. Sıcaklık arttıkça atmosfer basıncı da artmaktadır. Sıcaklığın gün içinde Yukarıdaki Dünya şekli değişmesinin nedeni üzerinde gösterilen A merkezi …………………………. Kuzey Yarım Küre’de A) Yalnız I B) Yalnız II sıcaklık değerlerinin Güney Yarım C) Yalnız III D) I ve II Küre’den yüksek olmasının E) II ve III nedenleri nelerdir? 7. Kutuplara gidildikçe gece ile arasındaki fark nedir? gündüz arasındaki zaman farkının 6. Troposfer. için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? C. 2860 m yükseklikteki bir yerde süresi eşittir. II.. Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi. Hava olaylarının uzun yıllar ortalamasına ……………… 5. . Güneş ışınlarının Oğlak Dönencesine dik düştüğü gün için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Güney Kutup Noktasında yaklaşık 6 aylık gece süresinin başlangıcıdır. I. Güneş’ten gelen zararlı ışınlar C) Yatay yüzeylere güneş ışınları atmosferin Troposfer tabakasında hiçbir zaman dik düşmez. E) Ay’ın Dünya çevresinde izlediği yol değişmelidir. değişir? E) Kutup noktalarındaki gece 3. A. soğuk” 1. sıcaklık azalır. III B) III. basınç ve rüzgârlar. Bu yerin indirgenmiş 6. 21 Mart II. 5. Isı ile sıcaklık arasındaki fark aynıdır. Orta kuşak karalarının batı ve artması doğu kıyılarında sıcaklık neden Yukarıda verilen bilgilerden farklıdır? hangileri Dünya’nın şeklinin 7. B) Güney Yarım Küre’deki en düşük sıcaklıklar bu dönemde yaşanır. C) Ekvator’daki gündüz süresi 1. iklim. Aşağıdakilerden hangisi bu olguların sonuçlarından değildir? A) Sıcaklığın yıl boyunca değişmesi B) Gölge boylarının yıl boyunca değişmesi C) Yerel saat farklarının oluşması D) Gündüz süresinin yıl boyunca değişmesi E) Güneş ışınlarının yalnızca dönenceler arasına dik düşmesi B. uzundur. II E) III. D) Dünya’nın Güneş sistemindeki yeri değişmelidir. 2. 3. III. Atmosfer olmasaydı gündüz çok ……………… gece çok ………………. B) Oğlak Dönencesi’nde yerel saatle 12. B) Her iki yarım küredeki sıcaklık ortalamaları aynıdır. tutulur. sıcaklık 13. Aşağıdakilerden hangisi 21 Mart.. I. II.

gündüz denizden karaya doğru eser. Yükseklik hava basıncını nasıl Aşağıdaki durumlardan etkiler? hangisinde sıcaklık kutuplara 2. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. E) Nem oranı doğru olanların yanına “D”. ………………… 30° enlemlerinden Ekvator’a yıl boyunca eser. Aşağıda aynı iklim tipinin etkili 7. Kuzey Yarım Küre’de güneyden gelen okyanus akıntıları sıcaklığı artırır. Basınç farkı arttıkça rüzgârın şiddeti ………………… 4. Atmosferdeki gazların miktarı gidildikçe düzenli bir biçimde bugünkünün iki misli olsaydı hava azalırdı? basıncı nasıl değişirdi? A) Dünya’nın şekli değişseydi 3. İklim olaylarının atmosferin en alt katmanı olan troposferde görülmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Alt katmanda basıncın yüksek olması B) Su buharının tamamının. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. metredir? . ………………… Aşağıdakilerden hangisi bu merkezlerde en sıcak ve en soğuk ayların farklı olmasının temel nedenidir? A) Nem oranlarının B) Bitki örtülerinin 3. yağış bırakır.5. “dinamik.2°C şekilleri olan bir yerin deniz C) Yükseklik D) Bakı durumu Aşağıdaki ifadelerden seviyesinden yüksekliği kaç C. Bir yamaç boyunca yükselip diğer yamaçta alçalan rüzgârlara ………………… denir. Rüzgârların Kuzey Yarım C) Tropikal kuşak genişleseydi Küre’de sağa. Ç. Karasallık E) Bitki örtüsü III. D) Ekvator’a uzaklıklarının kuzey yamaçlarındakilere göre E) Yarım kürelerinin daha erken olgunlaşmaktadır. Rüzgârın hızını neler etkiler? 7. 6. Yeryüzündeki en yüksek sıcaklıklar Yengeç Dönencesinin çevresinde yaşanır. kutuplara gidildikçe düzenli bir biçimde azalmaz. değişmez. Sıcaklık değiştikçe basınç ………………… 3. 1. fön rüzgârları” 1. gece karadan denize doğru eser. Orta Anadolu’da dağların C) Yıllık yağış miktarlarının güney yamaçlarındaki bitkiler. azalır. Rüzgârın yönünü neler etkiler? 6. kendi etrafında dönmeseydi ………………… basınç merkezi oluşmazdı. E) II ve III Aşağıdakilerden hangisi bu durumun temel nedenidir? A) Dünya’nın şekli B) Yer 9. 6. Güney Yarım Küre’de güneyden esen rüzgârlar sıcaklığı artırır. Muson rüzgârlarının olduğu iki ayrı yörenin yıllık oluşmasının nedenleri nelerdir? ortalama sıcaklık grafiği 8. Neden oluşurlar? 9. 7. Föhn rüzgârları nasıl oluşmaktadır? B. Aynı enlemler arasında yer A) 1920 B) 1400 C) alan Kuzeybatı Avrupa 1040 kıyılarının. Termik ve dinamik basınç B) Ekvator ile ekliptik arasındaki merkezleri nasıl oluşur? açı değişseydi 4. Dünya. Gerçek sıcaklığı 14°C. Yeryüzündeki sıcaklık dağılışı etmenlerinden incelendiğinde genel olarak etkisinden söz edilemez? B) Yalnız II Ekvator’dan kutuplara gidildikçe A) Yalnız I C) Yalnız III D) I ve II sıcaklığın azaldığı görülür. 2. değişir. Deniz meltemi. 7. Bu durum sıcaklıkla 8. 1. Nem oranının fazla olduğu yerlerde günlük sıcaklık farkı azdır. indirgenmiş sıcaklığı 19. Kuzeydoğu Asya D) 960 E) 820 kıyılarından daha sıcak olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Okyanus akıntıları B) Nem oranlarının farklı oluşu ÖLÇME VE C) Çevrelerindeki karaların etkisi DEĞERLENDİRME D) Güneş ışınlarının düşme açısı E) Denizlerin tuzluluk oranı A. Günlük rüzgârlar hangileridir? verilmiştir. karaların doğu kıyılarına ………………… 6. Türkiye’nin herhangi bir izoterm aşağıdakilerden hangisi indirgenmiş haritasında sıcaklığın arasındaki ilişkiye örnektir? dağılışına. Güney Yarım D) Yer şekillerinde farklılık Küre’de sola sapmasının nedeni olmasaydı nedir? E) Bitki örtüleri olmasaydı 5. Basınç merkezleri arasındaki uzaklık arttıkça rüzgârın şiddeti ………………… 5. artar. Güney Yarım Küre’de kuzeyden esen rüzgârların sıcaklığı yükseltmesi aşağıdakilerden hangisiyle sıcaklık arasındaki ilişkiye örnektir? A) Yükselti B) Karasallık C) Boylam D) Enlem E) Basınç 5. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Enlem C) Karasallık D) Rüzgâr II. Yükseklik hangilerinin 4. gazların büyük bir kısmının burada olması C) Zararlı ışınların bu katmana gelmeden tutulması D) Bitki örtüsünün bu bölümde olması E) Yükseklere çıkıldıkça sıcaklığın azalması 2. A) Yükseklik B) Bakı durumu I. 8. Sıcaklık. alizeler.

7. Yeryüzünün en az yağış alan yerlerini belirterek buraların özelliklerini açıklayınız. basınç merkezlerinin sürekliliği ve konumuna bağlıdır. Dünya’nın Yandaki şekline bağlı olarak meydana 5. Kutup ve batı rüzgârları 60° enlemlerinde karşılaşır. Muson rüzgârları yazın denizden. Rüzgârların esme süresi ve etki alanı. Rüzgârın en fazla estiği yöne. 11. Buna göre aşağıdaki rüzgârlardan hangisinin esme süresi daha kısa. nemli olması E) Yönleri üzerinde yer şekillerinin etkili olması 3. Mutlak nemle bağıl nem arasında nasıl bir ilişki vardır? . 5. esme nasıl olduğu A) I ve II B) II ve III sürelerinin kısa olması D) I. Orografik yağışların oluşumuna etki eden faktörler nelerdir? 8. 7. basınç merkezlerinin bulunduğu yerler arasındaki uzaklığa bağlıdır. 4. Aşağıda musonlarının gösterilmiştir. Dünya ekseninin eğikliği ve Dünya’nın Güneş etrafında dolanması III. karaların doğusuna yağış bırakır. soruları 1. alçak basınçtan yüksek basınca eser. 10. Aşağıdaki yanıtlayınız. etki alanı daha dardır? A) Alizeler ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. kara ve basınç denizin yıl ve gün içinde farklı ısınması. 9. Vadi meltemi. hâkim rüzgâr yönü denir. Kutup rüzgârları. şekilde bir gelen sıcaklık farkları. basınç farkından oluşur. Arazinin engebesi arttıkça rüzgârın şiddeti artar. Dikey hava hareketlerinin nasıl olduğu rüzgârlara özgüdür? A) Basınç farklarından oluşmaları III. Batı rüzgârları. Aşağıdaki çoktan seçmeli etmenlerden hangi ikisidir? A) I ve II B) II ve III soruları yanıtlayınız. IV ve D) II I V E) II ve III I ve V IV 7. Rüzgâr oluşumunda temel E) I ve IV etmen basınç farkıdır. Sıcaklık arttıkça bağıl nem nasıl değişir? 5. geceleri vadiden yüksek yerlere eser. 6. Aşağıdaki rüzgârlardan hareketlerinin oklarla hangisi günlük basınç yönü gösterilmiştir. 3. 8. Yatay hava hareketlerinin B) Etki alanlarının dar. Hangi durumda havanın maksimum nemi artar? 3. Muson rüzgârlarının yazın bol yağış getirirken kışın kuru esmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Buharlaşmanın kışın az oluşu B) Kışın bölgenin alçak basınç etkisine girmesi C) Musonların yazın denizden. Buna göre aşağıdaki rüzgârlardan hangisinin etki alanı daha geniş. Bulunduğu yarım küre hangisi sadece yerel II. Aşağıdaki özelliklerden I. Sis olayı hangi durumlarda gerçekleşir? 4. 2.yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. yaz esme Haritada numaralarla gösterilen yerlerde sürekli rüzgârlardan hangileri etkilidir? Alizeler Batı Kutup ve kış III ve A) I ve II I yönleri IV II ve B) I ve II V IV III ve C) V I ve II IV III. Rüzgâr. B) Deniz meltemi C) Musonlar D) Kutup rüzgârları E) Batı rüzgârları 4. II ve III C) Basınç farkı arttıkça şiddetinin C) I ve III E) Yalnız I artması D) Denizden esen rüzgârların 6. Rüzgâr. Rüzgâr frekans gülünden yararlanarak rüzgârın şiddeti öğrenilebilir. farklarından oluşur? A) Meltemler B) Alizeler C) Batı rüzgârları D) Musonlar Bu şekle göre yöreyle ilgili aşağıdaki bilgilerinden E) Kutup rüzgârları hangilerine ulaşılabilir? 2. Asya kıtasının en büyük kara parçası olması Musonların yaz ve kış dönemlerinde birbirinin tersi yönünde esmesinin temel nedeni yukarıdaki Ç. Havanın neme doyması için hangi koşullar gerekir? 2. kışın karadan eser. 1. esiş süresi daha uzundur? A) Lodos B) Poyraz C) Musonlar D) Deniz meltemi E) Alizeler I. estiği her yere yıl boyunca yağış bırakır. Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi IV. C) I ve III D) II ve IV 1. Cephe yağışları nasıl oluşur? 6. Kara ve denizlerin farklı ısınması II. Rüzgârların etki alanı. kışın karadan esmesi D) Kışın sıcaklığın düşük olması E) Kışın havanın nem taşıyabilme kapasitesinin azalması 8. basınç farkının başlıca merkezindeki hava nedenleridir. Dünya’nın kendi etrafındaki dönüş yönü değişseydi rüzgârların da sapma yönü değişirdi.

30° enlemleri yıl boyunca E) Sürekli basınç merkezleri yağış alır.6 gramdır. yüksek” 1. Akdeniz iklimi nerelerde etkilidir? 6. Okyanusal iklimin genel özellikleri nasıldır ve bitki örtüsü nedir? 7. Alçalan hava kütlelerinde bağıl nem azalır ve hava neme doyma noktasından uzaklaşır. Buna göre bağıl nemi % 60 C) Mutlak nem artarsa bağıl nem olan bir hava kütlesi hangi de artar. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. 8. Isınan hava yükselirken soğur. orografik. gramdır. sıcaklık artınca bağıl nem artar. Bu hava kütlesiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi Ç. mutlak nemin ölçülür. Kırağı ve kırç oluşumunda • 1m3 havasında 4. havadaki nem düzenli bir şekilde artar. “sıcaklık artınca nem açığı oluşur. E) Havanın nem taşıma kapasitesi ile sıcaklık doğru orantılıdır. Güneydoğu Asya yıl boyunca 25’tir. 6. Aşağıdaki ifadelerden olması doğru olanların yanına “D”. havanın kapasitesi yüksektir.B. 1. miktarıdır. Sıcak yerlerin nem taşıma • Maksimum nem. Alçalan hava kütlelerinin nem açığı oluşturmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Rüzgâr oluşturması B) Buharlaşmayı güçleştirmesi C) Havanın sıkışması D) Basıncı artırması E) Hava sıcaklığını yükseltmesi ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. ………………… basınç alanları yeryüzünün en az yağış alan yerleridir. Bulutlar oluştukları yüksekliğe göre ………………… . Subtropikal iklimin yağış özelliği nasıldır? 3. Çöl iklimi nerelerde etkilidir? 8. Muson ikliminin doğal bitki örtüsü nedir? 5. D) Yer şekilleri 4. Aşağıdaki yanıtlayınız. sorulan 1. 3. havadaki ………………… mutlak nemin oranıdır. konveksiyonel. alçak basınç merkezlerinde yükselici hava etkilidir. Yüksek basınç merkezlerinde alçalıcı hava. A) Havanın nem açığı 12. B) Alçalırsa E) Bu koşullarda havanın yağış C) Bir yamaç boyunca yükselirse bırakması beklenmez. 6. D) Bitki örtüsünün cılız olması yanlış olanların yanına “Y” E) Maksimum nemin artması harfini yazınız. Kutuplara gidildikçe yağış 5. neme doyma noktasına A) Bitki örtüsü yaklaşıyorsa bağıl nem azalır. Kutup bölgelerinde ve yüksek dağların doruklarında sıcaklık düşük olduğu hâlde yağış çok azdır. B) Yükselti 3.8 taşıma kapasitesi artar. D) Sıcak bir hava karşılaşırsa E) Nem açığı artarsa kütlesiyle 6. Aşağıda sıcaklık ve nemle ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Soğuk hava neme daha kolay doyar. 5. Her mevsim yağış alan iklim tipleri hangileridir? B. 1. maksimum neme oranıdır. Sıcaklık arttıkça havanın nem B) Havanın maksimum nemi 16. Kar yağması için ………………… 5. Yağış miktarı higrometre ile • Bağıl nem. • Mutlak nem. mutlak maksimum. 3. 4. ………………… ve ………………… olmak üzere üç gruba ayrılır. Çünkü ………………… 2. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Nemin az olması B) Şiddetli rüzgârların görülmesi C) Hava kütlelerinin durgun C. ………………… nem. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. doyma noktasını aşınca yağışlara ……………… neden olur. 2. Aşağıdaki çoktan seçmeli yanlıştır? soruları yanıtlayınız. Muson ikliminde en fazla yağışın yazın düşmesinin nedeni nedir? 4. 1 m3 havanın alabileceği en 4. yağış ve sıcaklıkta iki dönemde artış olmasının nedeni nedir? 2.2 gram nem sıcaklık 0°C’un üstündedir. B) Sıcaklık düştükçe havanın bağıl nemi de düşer. C) Sıcaklığı düşen nemli hava yağış bırakabilir. Ekvatoral iklimde. orta. alçak. Aşağıdakilerden hangisi fazla neme maksimum nem yeryüzündeki yağış dağılışını denir. Hava. . bağıl. sıcaklığın 0°C’un altına düşmesi gerekir. II ve IV D) III ve V E) IV ve V 7. en az etkiler? 2. Yağışın oluşma koşullarından biri de sıcaklığın düşmesidir. 7. durumda yağış bırakır? D) Maksimum nem artarsa hava A) Sıcaklığı artarsa doyma noktasına yaklaşır. D) Sıcak havanın nem taşıma kapasitesi yüksektir. Çiy olayına daha çok ilkbahar C) Denize yakınlık ve yaz sabahlarında rastlanır. taşıyabileceği nem miktarıdır. Günün ilk saatlerindeki sis öğlene doğru dağılır. yağış alır. bulunan bir havanın bağıl nemi % 9. Buna göre haritada numaralı bölgelerden hangilerinde havada nem açığı oluşur? A) I ve III B) II ve IV C) I.

C) Ortalama yüksekliği yanlış olanların yanma “Y” D) Sıcaklık ve yağış dağılışı E) Matematik konumu harfini yazınız. 2. • Batı rüzgârları • Alçak basınç • Sıcak okyanus akıntıları Yukarıdaki etmenlere göre biçimlenmiş iklim tipinin doğal bitki örtüsü aşağıdakilerden hangisidir? A) Geniş yapraklı orman B) Tundra 3. 5. hangisinde verilmiştir? C) Yalnız IV D) I ve III 4. Ekvatoral ve okyanusal II. A) Yeryüzü şekillerine B) Toprak türlerine C) İklim özelliklerinin benzerliğine D) Denize uzaklıklarına E) Boylam değerlerinin aynı olmasına 8.“konveksiyonel. Subtropikal iklim orta kuşakta Yukarıdaki bölgelerinden hangileri en görülür. I. Yer kabuğuna neden yük aşağıdakilerden hangisine biner? Açıklayınız. kurak. 9. Kutuplar yeryüzünün en az A) Ekvatoral B) Savan l C) Okyanusal D) Ilıman karasal yağış alan bölgelerindendir. ilkbahar. 10°C. okyanusal. Aşağıda bazı iklim tiplerinin A) Yer şekilleri etkili oldukları yerler C. E) Tundra Çöl Ekvatora 7. yağışlı. Muson III. E) Akdeniz 8. Ilıman karasal düzenlidir. Akdeniz ikliminde yazlar sıcak ve ………………. ………………… subtropikal iklimin bitki örtüsüdür. Çünkü ………………… 7. Deprem kaç şekilde gözlenmiştir. soruları yanıtlayınız. tarım yapılamaz ve orman yetişmez. Aşağıdaki çoktan seçmeli yerleşim alanı sınırlanır. Bozkır iklimi yalnızca Asya’da yaşamı üzerindeki olumsuz etkisi de artar. Savan IV. Mezozoikte oluşan başlıca B) Yükseltilerinin kıvrım dağlar hangileridir? 7. 1. 3. Çünkü yüksek yerlerde ÖLÇME VE görülür. yükseklere 1. sıcaklık düşük olduğundan DEĞERLENDİRME Ç. bağlıdır? Yukarıda yağış ve sıcaklık grafiği verilen merkez. kızılçam ormanlarının __I__ __II__ __III__ E) II ve IV tahrip edilmesiyle ortaya A) Ekvatora Savan Muson l çıkmıştır. A. 3. Bir bölgenin iklim tipi C) Bozkır tanımlanırken D) Savan aşağıdakilerden hangisinin E) Karışık yapraklı ormanlar belirtilmesi yeterli bir ölçüttür? 9. 2. Orta kuşakta çöl iklimi fazla yağışı yazın alır? Bu iklim tipleri aşağıdakilerden A) Yalnız I B) Yalnız III görülmez. C) Yer şekillerinin Sıkışan yer kabuğunun konuma sahip olmalarına rağmen kıvrılması ya da kırılması neye D) Basınç değerlerinin İtalya ve Orta Şili’de maki bitki bağlıdır? E) Matematik konumlarının örtüsünün yaygın olduğu 5. aşağıdaki iklim bölgelerinden hangisinde yer almaktadır? A) Tundra B) Ekvatoral C) Akdeniz D) Okyanusal E) Muson . …………………iklim orta kuşak karalarının batısında etkilidir. Makiler. savan. kışlar ılık ve ………………… 4. Çöllerde günlük sıcaklık farkı yüksektir. Karasal Okyanus Çöl 5. doğru olanların yanma “D”. iklim 2. Kutup altı (tundra) ikliminin 6. nem azdır” 1. Karasal iklimde yıllık sıcaklık yerlerde yıllık yağışın tümü D) Ekvatora Karasal Savan yazın düşer? l farkları fazladır. 6. Yağış ve sıcaklık değerleri hangisinde ile rejimleri aynı olan iki farklı çıkıldıkça nüfus genel olarak 1. örtülerinin benzer olması 6. Aşağıdaki ifadelerden B) Denize yakınlığı gösterilmiştir. Akdeniz iklimlerin yağış rejimleri 4. Akdeniz iklimi Güney Yarım 5. Karasal iklimde en fazla yağış …………………düşer. Yükseklik arttıkça iklimin insan bitki örtüsü ormandır. Aşağıdaki iklim tiplerinden B) al hangisinin etkili olduğu Küre’de görülmez. Farklı yarım kürede ve farklı 4. Aşağıdaki soruları Aşağıdaki iklim bölgelerinden yanıtlayınız. C) Akdeniz Tundra Savan 6. gerçekleşir? Nedenlerini Bu iki ülkenin doğal bitki belirtiniz. Paleozoikin başlıca özellikleri C) Akdeniz D) Okyanusal aynı olması beklenir? nelerdir? E) Ilıman karasal A) Bitki örtülerinin 3. Yer’in iç içe katmanlardan yörenin aşağıdaki artar? oluştuğunu nasıl anlarız? B) Ekvatoral özelliklerinden hangilerinin A) Muson 2. Ekvatoral iklimde yıl boyunca …………………yağışlar görülür. Tundra ikliminde en sıcak ayın ortalaması …………………geçmez.

dış kuvvetler oluşmazdı. kaldera. Levha tektoniği teorisi nedir? Açıklayınız. 7. 13. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. Hafifleyen karanın yükselmesi. petrol ve tuz yataklarının oluşumu C)Taş kömürü yataklarının oluşumu D) Şiddetli volkanizma E) Atlas ve Hint okyanuslarının belirginleşmesi 5. yer kürenin iç kısımlarının yüksek sıcaklıkta olmasıdır. Mezozoik jeolojik dönemlerin en önemli olaylarını belirtiniz.Aktif volkanlara daha çok Büyük Okyanus kıyılarında rastlanır. levha sınırlarıdır. epirojenik. 7. 11. 10. o dönemde meydana gelen önemli olaylarla tanımlanır. 12. Yüksek dağlarda deniz canlılarına ait fosillere rastlanması. Buna göre orojenik hareketlerin devam ettiği bir yer için aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir? A) Eski kara kütlesidir. . levhaların çarpıştığı ve birbirinden ayrıldığı yerlerde daha çok rastlanır. 6. Dünya haritası eskiden beri hiç değişmedi. Bu levhaların çarpıştığı yerlerde sıradağlar ve depremler meydana gelir. 6. 3. Aşağıdaki oluşumlardan hangisi iç güçlerle ilgili değildir? A) Yer kabuğundaki kırılmalar B) Sıradağların oluşumu C) Kıta yükselmesi D) Krater oluşması E) Yer altı mağarası oluşması 2. ………………… zamanında ortaya çıkmıştır. ağırlaşan karanın çökmesine epirojenez denir. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Depremin şiddeti ölçülemez. C) Deprem ve volkanik olayların görüldüğü yerlerdendir.7. Yerin iç kısmının yüksek sıcaklıkta olması. B) Sıcak su kaynaklarına. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. rüzgâr aşındırmasından azdır. D) Okyanusların ortasıdır. Yer kabuğu çeşitli büyüklükteki levhalardan oluşur. 11. okyanus tabanlarında çoktur. orojenez. volkanik. Dağlık alanlarda deprem görülmez. C) Levhaların birbirine yaklaştığı yerlerdeki yer kabuğu yükselir. İç kuvvetlerin oluşmasının nedeni ………………… 4. eski arazilerde” 1. 5. Sığ. Sıcak su kaynaklarına daha çok eski arazilerde rastlanır. Jeolojik dönemlerle ilgili bilgiler nasıl elde edilmektedir? 12. B) Akarsu aşındırması. 9. Yer kabuğunun geniş çaplı yükselmesi ya da çökmesinin nedenleri nelerdir? 15. 1. Levhaların birbirinden koptuğu yerlerde ise volkanik olaylar fazladır. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. 10. 1. İnsanlar. İlk insanlar birinci jeolojik zamanda ortaya çıktı. Eskiden buzul altında olan yerler buzullar eridiğinden hafifledi ve bu yerler günümüzde ………………… 8. deniz tabanında olduğunu kanıtlar. Ç. “iç kuvvetler oluşmazdı. 4. Taş kömürü hangi jeolojik dönemle ilgili nasıl bir bilgi vermektedir? 10. B) Büyük ve küçük levhalar hâlindedir. Yer kabuğunu oluşturan levhaların birbirine yaklaşması hangi olaylara neden olur? B. volkanizma ve deprem gibi iç güçleri oluşturur. 2. Yer kabuğunun içindeki kızgın maddeler nereden yeryüzüne çıkar? 8. Buna göre aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Yer’in iç kısımları yüksek sıcaklıkta olduğu için yer kabuğu hareketlidir. E) Ortalama yükseltisi azdır. Yer kabuğu iç içe üç katmandan oluşmuştur. Yükü artan yer kabuğu mantoya daha çok batar. kıvrılma. Birbirine doğru hareket eden levhalar arasındaki tortul tabakaların sıkışarak kıvrılması ya da kırılması olayına orojenez denir. 5. Aşağıdakilerden hangisi epirojenik hareketlerin oluşmasına doğrudan etkide bulunmaz? A) Buzul erimesi B) Volkanik olaylar C) Kayaçların ufalanması D) Dış kuvvetlerin erozyonu E) Buzul oluşumu 4. Alp-Himalaya dağları ………………… hareketler sonucu oluşmuştur. D) İç güçler yalnızca karalarda etkilidir. bu yerlerin eskiden ………………… 3. Aktif fay alanları deprem olma olasılığı fazla olan yerlerdir. C. maar. İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Ege Denizi ………………… oluşmuştur. Yeryüzünde depremlerin en çok görüldüğü yerler ………………… 6. Yanlardan sıkışan tortul tabakalar esnek bir yapıdaysa ………………… gerçekleşir. taşınan bölgede yer kabuğunun hafiflemesine neden olur. Jeolojik dönemler. orta derinlikte ve derin depremlerden hangisinin yıkıcı etkisi daha fazladır? 9. orojenik. Güneş’ten gelen enerjidir. alçalmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi Nezozoik Dönemin özelliklerindendir? A) Yer kabuğunun kıtalara bölünmesi B) Linyit. Genç araziler aynı zamanda önemli deprem alanlarıdır. epirojenez. Aşağıdakilerden hangisi yer kabuğunun yapısıyla ilgili verilen doğru bir bilgidir? A) Kalınlığı karalarda az. C) Mantodaki hareketlere bağlı olarak parçaların yerleri sabittir. Yer kabuğu tek parça hâl indedir. Dış güçlerin ufalanmış materyalleri taşıması. mezozoikte. 3. 8. E) Yeryüzü sürekli hareket ve değişim hâlindedir. eski arazilerdir. 9. Volkanik olaylar daha çok hangi bölgelerde görülmektedir? Neden? 14. volkan konisi gibi şekillere daha çok ………………… rastlanır. neozoikte. yükselmektedir. Yer’in iç kısımları tamamen soğumuş olsaydı ………………… 2. Krater. deniz seviyesinin yükseldiğini kanıtlar. kırılma.

hilal biçimindeki kumullardır. 7. başlıcaları hangileridir? 1. Aşağıdaki çoktan seçmeli 7. 1. A. Ria kıyı tipine yalnızca sıcak değerlendiriniz. örtü. Heyelan olayına daha çok 2. 6. Toprağın kuru ve taneli olması III. Aşağıdaki sözcük ve fazladır.dakilerden hangisi kesin olarak söylenebi¬lir? A) Akımı yüksektir. azaldığı yerlerde rastlanır. Peri bacaları akarsu biriktirme C) Levhaların uzaklaşma şekilleridir. aşındırmasıyla oluşur. 5. Büklümler oluşturan bir akarsu için aşağı. şekillerindendir. oluşur? 11. ilk evresinde. 6. Kayaçların daha çok fiziksel (mekanik) yolla ufalandığı yerler için aşağıdakilerden hangi¬si söylenebilir? A) Her mevsim yağış alır. Bir akarsuda büklümlerin çok karlara toktağan kar denir. 4. elverişli hâldeydi.Kıyı oku C) Haliç .D) İlk oluştuğu zaman parçalı bir dalmaçya. Hörgüç kaya buzul şekillerindendir. yanlış olanların yanına “Y” Bu yerlerle ilgili aşağıdaki harfini yazınız. ria. Dolinlerin birleşmesiyle uvalalar oluşur. Dolin. sirk ve takke ze döküldüğü yerde buzulları nedir? Açıklayınız. Tabakaların eğim doğrultusunda uzanması A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız IV D) I ve II E) III ve IV 4. düzlükler geniş alanlar kaplar. Skyer ve fiyort kıyı tiplerine A) Akarsu bol miktarda nerelerde rastlanır? alüvyon taşımıştır. Mendereslerin oluştuğu D) Yakın zamanda oluştuğu için yerlerde akarsuların boyu uzar. Aşağıdakilerden hangisinde bir yer şekli o şekli oluşturan dış güçle birlikte verilme¬miştir? A) Vadi Akarsu ve Buzullar B) Sirk gölü Buzullar C) Falez Dalgalar D) Barkan Rüzgârlar E) Traverten Rüzgârlar 7. Gelgit olayı Ay ve Güneş’in 3. Eğimin fazla olması il. yargılardan hangisine varılabilir? 1. Bazı yer şekillerinin oluşumu gelgit genliğinin az ya da çok olmasına bağlıdır Gelgit genliği. sözcük gruplarını kullanarak C) Kıyıda güçlü akıntılar cümlelerdeki noktalı alanları yoktur. mantarkaya. 8. D) Akarsuyun yatak eğimi “Son evresinde. buzu! ve sulardır. Yer şekillerini biçimlendiren başlıca dış güçler rüzgâr. Aşağıdaki soruları 7. 5. Gelgitin çok olduğu 5. Falezlere daha çok delta aktığı bölgenin yapısıyla ilgili ovalarında rastlanır. Mantarkaya nasıl oluşur? Yeşilırmak’ın deni9. altta geçirimsiz tabakaların bulunması IV. Vadi. oluşan Çarşamba 10. Birikinti konisi nerelerde kurak yerlerde rastlanır. E) Deniz kıyısındadır. barkan. Toprak kütlesinin. Yandaki şekilde 8. azalmıştır. 3 karstik şekillerin en küçüğüdür. Birikinti konisi akarsu E) İklim koşulları benzerdir. 2. Kırgıbayırın geniş bir yer kıyılardaki akarsu ağızlarında kapladığı arazileri yerleşme. hangi bilgileri verir? 10. Karstik biriktirme şekillerinin soruları yanıtlayınız. ulaşım ve tarım bakımından 14. elverişli. tamamlayınız. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanma “D”. B) Bitki örtüsü gürdür. 11. değil” E) Kapladığı alan hiç değişmedi. olması akarsu ve akarsuyun 9. B) Eski kıta alanlarıdır. alanlarıdır. 4. hangi koşullar gerekir? 13. dol E) Akarsuyun akış hızı in. haliç oluşur. D) Sıcaklık farkları fazladır. Aşağıdaki yer şekillerinden hangisini akar¬sular oluşturmuştur? A) Hörgüç kaya B) Mantarkaya C) Asılı vadi D) Peneplen E) Moren 5. bazen de tabakaların eğim doğrultusunda aniden kaymasına heyelan de¬nir. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 6. Aşağıda deprem bakımından 2 rüzgâr biriktirmesiyle oluşan tehlikeli alanlar gösterilmiştir. Polyelerin bir kısmı tarıma C.Dalmaçya E) Fiyort . Falez nedir? Falezlere Bu bölge için aşağıdakilerden nerelerde rastlanır? hangisi söy¬lenemez? 12. Delta ovasının oluşması için çıkıntı fazladır. Akarsuyun denge profiline aşındırmanın rastlanır.Delta D) Ria . Lagün ve tombolo nedir? Deltası gösterilmişNasıl oluşur? tir. kayaçların çözünmesiyle oluşan çanaklardır. aşağıdaki yer şekillerinden hangilerinin oluşumunda temel rolü oynar? A) Lagün . azalmıştır. Yıl boyunca erimeyen 1. rastlanır? 12. 2. B) Kıyıda gelgit genliği B. aşındırma. Irmak adalarına eğimin A) Fay hatları çoktur. Üstte geçirimli. . Aşağıdakilerden hangisi heyelanların sık görüldüğü yerlerin özelliklerinden değildir? I. 3. biriktirme.Kıyı sekisi 3. Kıyıya paralel uzanan dağların çökmesiyle kıyıları oluşur. Yardang. C) Orta kuşaktadır. Boyuna kıyılarda girinti ve 4. Karstik arazilere nerelerde rastlanır? Ç.Tombolo B) Falez . kuşakta rastlanır. Dev kazanına nerelerde çekim gücünden kaynaklanır. 6. rüzgâr biriktirme yanıtlayınız. lapya.

toplu.ki ilk yerleşmelerin bulunduğu alanlardan¬dır? A) Yalnız I C) Yalnız II E) III ve IV B) I ve II D) II ve IV I. kerpiç. 1. Muson Asyası II. aşırı sıcak ve yağışlar nedeniy¬le genelde 2000 metrenin üzerindeki alanlar¬da toplanmıştır? A) Kuzey Amerika’da B) Ekvator çevresinde C) Asya’nın iç kesimlerinde D) Avustralya’da E) Kutuplar çevresinde I. C) Akış hızı fazladır D) Rejimi düzensizdir. Meskenlerde kullanılan malzeme seçiminde neler etkili olmaktadır? 2. yerleşmeyi sınırlandırmaz. Nüfusu 5000 ile 10. Yerleşmeyi sınırlandıran koşullar nelerdir? B. Fabrikaların çok olduğu şehirlere denir. Engebeli arazilerde daha çok dairesel yerleşmeler oluşmuştur. 5. Nil ve Mezopotamya ilk yerleşik hayatın görüldüğü yerlerdendir. sanayi şehri. ( ) 173 Ç. Dağlık alanlar II. cami. Yüksek enlemler III. Kıyıların özellikleri göz önüne alınırsa aşağı¬daki kıyı tiplerinden hangisinde doğal li¬manların en az olması beklenir? A) Boyuna kıyı B) Dalmaçya tipi kıyı C) Enine kıyı D) Fiyort tipi kıyı E) Ria tipi kıyı Karadeniz Terme 162 Bazı yerleşim birimleri akarsu boyunca kurulmuştur. kurak. Yüksek platolar III. ( ) 4. ( ) 3. Indus. hayvancılık ve madencilik gibi etkinlikleri beşerî sistemlerin bölümü inceler. 2. Buna göre aşağıdaki alanların hangisinde yerleşmeler. yarı ku¬rak ve soğuk alanları genelde yerleşmeye elve¬rişli değildir. Karstik yöreler V. Tarım. yağışlı. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. ekonomik” 1. “azdır. Tropik çöller III. Bir yörede dağınık yerleşmenin yaygın ol-masında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur? A) Yer şekillerinin engebeli olması B) Tarım alanlarının dar olması C) Doğal nüfus artış hızının fazla olması D) Tarım alanlarının birbirinden uzak olması E) Su kaynaklarının yeterli olması 2. Orta Asya Yukarıda verilen coğrafi alanlardan hangile¬ri yerleşmeye elverişli değildir? A) Yalnız II B) I ve II C) Yalnız III D) II ve III E) II ve IV I. 1. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. tarım. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. Batı Avrupa IV. E) Delta oluşturmaktadır. Yerleşim birimlerinin toplu ya da dağınık olmasında en önemli faktörler nelerdir? 3. Su kaynaklarının az olduğu yerlerde yerleşmeler genelde yerleşme şeklindedir. Çöller. Çöl bölgeleri III. C. Ganj.16. Tundra iklim bölgesi Yukarıdaki yerlerden hangileri yeryüzünde. İlk yerleşmeler uygun yerlerde gelişmiştir. 3. Alüvyal ovalar IV. Yerleşmelerde kullanılan malzemenin jeolojik yapıyla ilgisi yoktur. 1. yerleşmeye eiverişle olmayan alanlardır. Alüvyal ovalar IV. Bu yerleşme şekli genellikle düz bir arazide veya ovalar da görülür (6. Akarsu boyları II. Ekvatoral iklim bölgesi IV. I. çeşme gibi yapıların çevresinde dairesel şekilde kurulmuştur. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. ( ) 5. Köy altı yerleşmelerindeki başlıca ekonomik etkinlikler nelerdir? 6. Kerpiç yapılara daha çok kurak ve yarı kurak bölgelerde rastlanır.Fotoğraf). Yerleşim birimi. ( ) 2.000 arasında olan yerleşim birimlerine köy denir. Bazı toplu yerleşmeler ise daire şeklindedir. Daha çok dar vadilerde görülen bu tür yerleşim birimleri çizgisel yerleşmeler olarak da adlandırılır (6. ahşap. Enlem. Meskenler genelde merkezde bulunan bir meydan veya köylerde okul.B) Yatak eğimi azdır. 8. ( ) 6. İlk yerleşmelerin kurulduğu yerlerin başlıca özellikleri nelerdir? 5. Muson Asyası II. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. Orman alanlarındaki meskenlerin yapımında daha çok kullanılır. Yerleşim birimlerinin kırsal ya da kentsel olarak ayrımında hangi ölçütler kullanılmaktadır? 4.Fotoğraf). ( ) 7. ( ) 8. Dağlık alanlar Yukarıdaki yerlerden hangileri ilk yerleşim birimlerinin kurulduğu alanlardandır? A) İve II B) II ve III C) III ve IV D) I ve III E) II ve IV . akarsu boyunca büyüdüğü için yerleşim biriminin uzanış doğrultusu akarsuyun uzanış yönüne paraleldir. Çizgisel yerleşmelere daha çok nerelerde rastlanır? 7. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. 4. Akarsu boyları Yukarıdaki yerlerden hangi ikisi yerleşmeye elverişli alanlardandır? A) İve II B) II ve IV C) İve IV D) II ve III E) III ve V Yukarıdaki haritada numaralarla gösterilen yerlerden hangileri yerleşmeye en az elve-rişlidir? A) İve II B) İve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV Yeryüzünün çok sıcak.15. Meskenlerde kullanılan malzemeyi ve evlerin araziye dağılış biçimini nüfus coğrafyası inceler.

( ) 3. yanlış . Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanma “D”. ( ) 6. Yaşadığım yerde nüfus artışı fazladır. Ankara bir ovada kurulmuştur. B. Kapladığı alan III. Bölgeler belirlenirken doğal. Aşağıda verilen cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Nüfus II. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. 4. 3. 2. 4. Soğuk iklim bölgesinde toprakları bulunan ülkelere üç örnek veriniz. Çevrenizde başlıca hangi yer şekillerinin bulunduğunu gözlemleyerek defterinize yazınız. 1. ( ) 7. D) Yıllık sıcaklık farkı 20°C’tan fazladır. 1. C. Aşağıda Ankara ilinin yağış ve sıcaklık grafiği Bu grafiğe göre aşağıdaki yargılardan han¬gisine varılamaz? A) Yıllık yağış miktarı 200 mm’den fazladır. Yaşadığınız yerin coğrafi konumunu defterinize yazınız. Ankara çevresinde daha çok tahıl tarımı yapıl-maktadır. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Hangi bölgelerin sınırları ile idari sınırlar çakışır? Açıklayınız. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. ve özellikler göz önünde bulundurulur. Yaşadığım yerde yağışın en çok düştüğü mevsim 3.Aşağıdakilerden hangisi beşerî coğrafyanın inceleme alanlarından değildir? A) Nüfus B) Yerleşme C) Tarım D) İklim E) Turizm I. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. B) Yazlar sıcak ve kuraktır. doğal koşullar. Ankara çevresinde bozkırlar arasında yer yer ağaçlara rastlanması aşağıdakilerden hangisini kanıtlar? A) Karadeniz ikliminin etkisinde kaldığını B) Eskiden ormanların daha geniş yer kapladı¬ğını C) Bozkırların her yerde bulunduğunu D) Türkiye genelinde iklimin değiştiğini E) Türkiye’nin yüksekliğinin arttığını 5. iklim. kirve kent yerle¬şim birimlerinin birbirinden ayırt edilmesi¬nin ölçütlerinden değildir? A) İve II B) İve III C) II ve III D) İve IV E) II ve IV 174 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. Ankara çevresinde turunçgil ve zeytin yetiştiril¬mez. ( ) 2. Yaşadığım yer su kaynakları bakımından zengindir. nüfus. 6. 4. 1. Doğal koşullara göre bölgelerin belirlenmesinde göz önünde bulundurulan koşullar 3 dikkate alınarak belirlenen bölge sınırları kısa süre içinde değişmez. Yaşadığım yerde en çok yetiştirilen tarım ürünleri 5. 1. Ankara çevresinde yapılan aşağıdaki hay-vancılık türlerinden hangisinin Türkiye’de daha sınırlı alanlarda olması beklenir? A) Arıcılık B) Kümes hayvancılığı C) Koyun besiciliği D) Tiftik keçisi besiciliği E) Kıl keçisi besiciliği 185 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. B. beşerî koşullar” 1. yer altı kaynakları bakımından zengindir. Yaşadığım yerin çevresindeki başlıca iller 2. 3. ( ) 184 Ç. yer şekilleri. ( ) 4. Yaşadığım yer Türkiye’nin seyrek nüfuslu alanlarındadır. Aşağıdakilerden hangisi hem Ankara’da hem de Türkiye’nin her yerinde görülebilen yer şekillerindendir? A) Akarsu vadisi B) Buzul vadisi C) Kumul D) Dolin E) M ören 2. ekonomik etkinlikler. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Yaşadığım yer ulaşım bakımından gelişmiştir. “değişir. Yaşadığım yer. Yaşadığınız yerde hangi iklim türü etkilidir? Bu iklimin özelliklerini Ankara’nın iklim özellikleriyle kar-şılaştırınız. C) Kışın don olayı görülür. C) Yağışlar yıl boyunca yağmur şeklindedir. Bu durum aşağıdaki illerden hangisinin çev-resinde de yaşanır? A) Kayseri B) Mersin C) Antalya D) İzmir E) Muğla 7. E) Yıllık sıcaklık farkı kıyılara göre yüksektir. Yaşadığım yerde gelişen başlıca sanayi kolları C. E) Yağış rejimi düzensizdir. Yaşadığınız yerin nüfusunu Ankara’nın nüfusuyla karşılaştırınız. D) Her mevsim yağış görülür. Bölge sınırları zamanla 2. Ekonomik etkinlik IV. Ankara madencilik bölgesidir. su kaynakları. B) En fazla yağış ilkbaharda düşer. 5. Aşağıdakilerden hangisi Ankara’nın iklim özelliklerinden değildir? A) Yazlar kuraktır. Yaşadığınız yerdeki başlıca turizm varlıklarını listeleyiniz. Aşağıdaki yörelerden hangisinde buna ben¬zer bir durum gözlenir? A) Doğu Karadeniz kıyıları B) Antalya kıyıları C) İzmir çevresi D) Adana kıyıları E) Konya çevresi 4. 1. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. 2. Konut tipleri Yukarıdakilerden hangileri. Ankara’daki başlıca turistik yerler 6. Coğrafi bölgelerin sınırları neye göre belirlenir? Açıklayınız. ( ) 5. Yaşadığım yerin bitki örtüsü Bu bitki örtüsü Ankara’daki bitki örtüsüyle göstermektedir. 3.

5. İnsanlar yaşamlarını sürdürebilmek için doğaya zarar vermek zorundadırlar. İdari bölgelerden bazılarının sınırları siyasi bölgelerin sınırlarıyla çakışır. 1. Ç. işitme kaybı. ruhsal bozukluklar. Çünkü 2. Bir bölgenin her yerinde doğal ve beşerî özellikler aynıdır. 2. çevredeki inşaatlar %3. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. ( ) 3. doğayı kirleterek. Coğrafi bölgeler belirlenirken yalnızca doğal koşullar göz önünde bulundurulur. doğadan yararlanarak. İnsan kendi yaşam ortamını yok etmektedir. C.olanların yanma “Y” harfini yazınız. İnsanlar doğanın hangi öğelerini kirletmektedir? 4. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız.Bağımsız ülkeler B) Yağışlı bölgeler Yüksekliği az olan bölgeler C) Kurak bölgeler . tren ve tramvay %18. do¬ğal bölgeler arasında yer alır. II. beşerî bölgelerdir. İnsanın doğaya olumsuz etkilerine bir örnek veriniz. Yukarıda verilen yeryüzünün doğal ve beşerî bölgeleriyle ilgili bilgilerden hangileri yanlıştır? A) İve II B) II ve III C) III ve IV D) I ve III E) II ve IV ( ) ( ) ( ) ( ) Aşağıdakilerden hangisinde idari sınırları ve bölge sınırları çakışık olan bölgeler bir ara¬da verilmiştir? A) Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler . dikkat. ağır işitme bozuklukları. I 65-90 dB arası gürültüler huzur bozukluklarına. 35-65 dB (desibel) arası gürültüler psikolojik rahatsızlıklara. 2. III. Basından (2) Tartışma Doğaya zarar vermeden doğadan yararlanmak mümkün müdür? Nasıl? Tartışınız. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. uçak %13. bitki ve hayvanlar bulaşıcı hastalıklar yayarlar. Bu benzer özellikleri doğal ve beşerî olmak üzere iki ana grupta toplayabiliriz. kaybı ve fiziksel bozukluklara yol açmaktadır. Bazı bölge sınırları kısa sürede değişmez. “insanlar bitki ve hayvanlarla beslenirler. Bir uçağın 140 dB’lik bir gürültü kirliliğine yol açtığı düşünülürse bu tehlike korkutucu boyutlarda olabilir. ( ) 4.5. Çünkü 3. Toprağın kirlenmesi canlıları nasıl etkiler? Açıklayınız. radyoaktif madde¬ler havada asılı kalır” 1. Besinlerimizin ana kaynağı nedir? Belirtiniz. Doğaya verilen zarar Sanayi Devrimi’nden sonra azalmıştır. İlk insanlar doğal çevreyi korumak için daha çok önlem almışlardır. İnsanların doğaya verdiği zararlar azaltılabilir. 195 Ses Kirliliği 1990 yılında İstanbul’da yapılan bir araştırmada gürültü kirliliğine neden olan faktörler ve oranları şu şe¬kilde sıralanmıştır: sokak %50. farklı özellikler gösterir. komşu¬lar %3. birden fazla özellikteki bölge içinde yer alabilir. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Bitki ve hayvanların kirlenen ortamdan zarar görmeleri insanları da etkiler. 90-120 dB arası gürültüler organ ve kulak rahatsızlıklarına neden olmaktadır. C) Bir alan. B. I. radyoaktif maddeler genetik hastalıklara neden olur. 4. Bir ülke birden fazla bölgede bulunabilir. ( ) 202 .5 ve diğerleri %4. Gürültünün aşırı boyutlara ulaşması. Nükleer kirlenmenin etkisi gelecek kuşaklara da taşınmaktadır. 1. ( ) 2. Bazı bölgelerin sınırları değişir. 3. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. Yeryüzünü bir bütün olarak incelediğimizde ba¬zı özellikler yönünden benzer alanlar olduğu görülmektedir. 1. Bütün bölge sınırları aynı ölçütlere göre belirlenir. E) Doğal ve beşerî bölgeler. D) Yer şekilleri bakımından benzer alanlar. Aşağıdakilerden hangisi bölgeleri birbirin¬den ayıran doğal etmenlerden değildir? A) Yer şekilleri B) İklim koşulları C) Bitki örtüsü D) Su kaynakları E) Nüfus ve yerleşme 2. 1. B) Bütün bölgelerin sınırları kesindir ve değiş¬mez. Doğadaki hangi unsurlar olmazsa yaşamımızı sürdüremeyiz? Açıklayınız.Petrol bölgeleri D) Sanayi bölgeleri .Nüfusu seyrek olan bölgeler E) Tarım bölgeleri Yüksekliği fazla olan bölge¬ler Aşağıdakilerden hangisi yeryüzünün doğal ve beşerî olarak bölgelere ayrılmasıyla ilgili verilmiş yanlış bir bilgidir? A) Ekonomik etkinliklerle ilgili bölgeler. IV. 3. açık hava %2. sanayi %6. Yeryüzünde yalnızca beş bölge belirlenebilir.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful