1.

BÖLÜM ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME
A. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. 1. Hava olaylarını coğrafyanın hangi alt bilim dalı incelemektedir? 2. Hidrosferden nasıl yararlanmaktayız? 3. Atmosferle hidrosfer arasında nasıl bir ilişki vardır? Belirtiniz. 4. Doğal sistemler hangileridir? Bu sistemleri coğrafyanın hangi dalları incelemektedir? 5. Coğrafi araştırmalarda en çok hangi bilim dallarından yararlanılmaktadır? 6. Coğrafyanın başlıca prensipleri nelerdir? 7. Hidroloji ve jeomorfolojinin inceleme alanları nelerdir? B. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. “atmosfer, taş küre, doğal, canlılar küresi, okyanus ve denizler, toprak coğrafyası, alt, beşerî, fiziki, jeomorfoloji, klimatoloji” 1. Doğal ortamı hava küre, su küre ……………... ve ……………... oluşturur. 2. ……………... Dünya’yı çepeçevre kuşatan gaz küresidir. 3. Coğrafya ……………... ve ……………... sistemleri incelemek üzere iki bölüme ayrılır. 4. Jeomorfoloji, doğal sistemleri inceleyen ……………... coğrafyanın alt dalıdır. 5. İklim olaylarını, fiziki coğrafyanın ……………... dalı inceler. 6. ……………... ……………... ……………... su küreyi oluşturan unsurlardandır. 7. Pedoloji ……………... yararlandığı bilim dallarından biridir. C. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların karşısına “D”, yanlış olanlara “Y” harfini yazınız. 1. Canlılar küresi; bitkiler, hayvanlar, insanlar gibi doğal ortamda yaşayan canlıların oluşturduğu sistemdir. 2. Jeoloji, akarsu ve göllerin oluşumunu inceler.

3. Litosfer Dünya’nın katı kabuğudur. 4. Ekonomik faaliyetler doğal sistemler içinde ele alınır. 5. Hidrografya evrenin oluşumunu inceler. Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. 1. I. insanların tüneller yapması II. insanların su kaynaklarına yakın yerlere yerleşmeleri III. Buzullarla kaplı olan Antarktika’da yerleşik hayatın olmaması Yukarıdakilerden hangileri doğanın insan yaşamına etkisine örnektir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) II ve III D) Yalnız III E) I, II ve III 2. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde coğrafyadaki bir bölüm, o bölümün inceleme alanı olmayan etkinlikle birlikte verilmiştir? A) Delta oluşumu - Jeomorfoloji B) Yağış rejimi - Klimatoloji C) Dünya’nın şekli - Matematik coğrafya D) Yer altı suları - Hidrografya E) Depremler - Hidrografya 3. Kutuplara yakın ülkelerde aşağıdaki doğal unsurlardan hangisi insan yaşamını daha fazla etkiler? A) Bitkiler B) Göller C) Akarsular D) Buzullar E) Kayaçlar 4. Aşağıdakilerden hangisi coğrafyanın inceleme alanı içinde yer alan doğal sistemlerden biri değildir? A) Galaksiler B) Canlılar küresi C) Taş küre D) Su küre E) Atmosfer 5. Yer kabuğunun iç kısımları yüksek sıcaklıktadır ve buradaki bütün maddeler erimiş hâldedir. Bu maddeler, bazen yer kabuğundaki kırıklar boyunca yeryüzüne yükselir. Bu olaya volkanizma denir. Yeryüzüne çıkan maddeler bazen üst üste birikerek kabartılar oluşturur. Tek dağların bir kısmı bu şekilde oluşmuştur. Günümüzde 550 kadar volkan hâlen etkin durumdadır. Bunların % 60’ı Büyük Okyanus’un kıyılarında, % 20’si Akdeniz kuşağında, kalanı

ise okyanus ortasındaki sırtlarda yer alır. Yukarıdaki metne göre aşağıdaki yargılardan hangilerine varılmaz? I. Doğal coğrafyanın nedensellik ilkesiyle ilgili örnek vardır. II. Jeomorfolojinin inceleme alanlarından biri örneklendirilmiştir. III. insan ile doğa arasındaki etkileşime değinilmiştir. IV. Coğrafyanın dağılış ilkesiyle ilgili örnek vardır. A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) III ve IV E) II, III ve IV

2. BÖLÜM ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

A. Aşağıdaki soruları yukarıdaki haritaya göre yanıtlayınız. 1. Ankara ile Eskişehir arası kuş uçuşu uzunluğu ölçünüz. Bu iki şehir arasındaki gerçek uzaklık kaç km’dir? Bulunuz. 2. Haritada 3,3 cm2 olarak gösterilen bir yerin gerçek alanı kaç km2dir? 3. İzmit’te yerel saat 12.00 iken Ordu’da kaçtır? 4. Konya ile Iğdır arasındaki yerel saat farkı yaklaşık olarak ne kadardır? 5. Iğdır, Sinop, Antalya, İstanbul ve Sivas illeri hangi meridyen ve paraleller arasında bulunmaktadır? Bu illerin coğrafi koordinatlarını yaklaşık olarak belirtiniz. 6. 38°-40° kuzey paralelleri, 34°36° doğu meridyenleri ve 36°-38° kuzey paralelleri, 28°-30° doğu meridyenleri arasında yer alan iller hangileridir? 7. Haritada aralarında 3 cm uzaklık olan iki yer arasındaki gerçek uzaklık kaç km’dir? 8. Haritada 4 cm olarak ölçülen bir uzaklık, ikinci bir haritada 8

bir noktanın Ekvator’a ……………. Büyük ölçekli haritalarda ayrıntı ……………. kâğıdın tamamını dolduracak şekilde haritaları çizilen aşağıdaki yerlerden hangisinin ölçeği daha küçüktür? A) Fransa B) Çin C) Türkiye D) Marmara Denizi E) Ankara 2. kuş bakışı görünüşe göre çizilmesi. haritalardır.. Yukarıda yüz ölçümleri gösterilen bölgelerin 1/10. kâğıdın tamamını dolduracak şekilde çizilen Asya. Aynı büyüklükteki kâğıtlara. paydadaki değer büyüktür... Dünya haritalarındaki kara ve denizlerin boyutlarında bozulma olmasının nedeni nedir? 3. en fazladır. Bir meridyen üzerindeki her yerde Güneş. Diyarbakır. Buna göre ikinci haritanın ölçeği aşağıdakilerden hangisidir? A) 1 / 30. aynıdır. 6. Küçük ölçekli haritalar çok ayrıntılıdır. kısmında gösterilir. bir çeşit haritadır. hangisi en az hatayla gösterilmiş olur? A) I B) II C) III D) IV E) V 3. D. yıl boyunca aynı saatte doğar. Enlem.cm olarak ölçülmüşse ikinci haritanın ölçeğini bulunuz. 8. 1 saat yerel saat farkı bulunan iki yer arasında 15 meridyen vardır. Paraleller arasındaki uzaklık her yerde aynıdır. 21 Martta Güneş. Rize’nin yer şekilleriyle ilgili nasıl bir bilgi verir? 2. 4. dorukları gösterir. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. 1 / 500.. Ç. aralarındaki yerel saat farkı en az ve en fazla olanlar hangileridir? B.. Dünya’yı en az hatayla gösterme yöntemlerindendir. Bir çizimin harita olabilmesi için hangi özellikleri taşıması gerekir? 4. deniz kıyısını gösterir” 1. 10.000 ölçekli bir Türkiye idari dağılış haritasından aşağıdaki bilgilerden hangisi elde edilemez? A) Gerçek alan ile iz düşüm alan arasındaki farkın hesaplanması B) Van Gölü ile Tuz Gölü arasındaki harita uzunluğunun hesaplanması C) Ankara ilinin alanının hesaplanması D) Türkiye’nin enlem ve boylam derecelerinin hesaplanması E) İstanbul’dan Adana’ya giden kara yolunun hangi şehirlerden geçtiğinin belirlenmesi 8. Haritalardaki işaret ve renklerin hangi anlama geldiği haritanın ……………. 8. Yükseklik ve coğrafi koordinatlar haritanın ölçeğine göre …………….000 D) 1 / 300. numaralandırılmış yerlerden 7. lejant. kahverengi ve bu renklerin tonlarının kullanılması. izohips haritalarında eğrilerin nokta hâlini aldığı yerler ……………. 2. her yerde aynıdır. değişmez. 6. ayrıdır. “azdır. İzmir.. lejant. 9... I. Kroki.... 4. 7. B) Kara ve denizlerin boyutlarında hata fazladır. paralel çizildiği bir Dünya E) Kesir ölçekli haritalarda haritasında. 9. Bir ölçeğe göre çizilmesi .000 C) 1 / 50. Atlas ve duvar haritaları soruları ……………. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. açı cinsinden uzaklığıdır. Aşağıda verilenlerden hangisi küçük ölçekli haritaların özelliklerinden değildir? A) Ayrıntı azdır.. 5. ikinci bir haritada Eber Gölü 25 cm2 ile gösterilmiştir. Aynı büyüklükteki kâğıtlara. 1.000 5.. Haritalar belirli bir ölçeğe göre çizilir. Kayseri. Aşağıdaki yanıtlayınız.000 ölçekli bir haritada Eber Gölü’nün alanı 9 cm2.000 E) 1 / 500.. ölçek. izohips haritalarında eğriler arasındaki uzaklık değişmez. Zonguldak ve Erzurum illerinden... 3. 9. Bir izohips haritasında eğrilerin sık ve seyrek geçtiği yerler hangi alanlardır? 6. küçük ölçekli. Türkiye ve Ankara haritalarını ayrıntısı en fazla olandan en az olana doğru sıralayınız.. Bir arazinin profilini çıkarmak için hangi tür haritalardan yararlanılır? C. D) İzohipsler arasındaki yükseklik Meridyenlerin birbirine farkı çok azdır. C) Duvarda daha az yer kaplar. sarı.. ölçek. Konya’da battıktan ne kadar zaman sonra İzmit’te batacaktır? 10. 5. 2. yararlanarak hesaplanabilir. 3. izohips haritalarında eğrilerin “0” metreyi gösterdiği yerler ……………. Projeksiyon. başlık. 1. 1 / 800..000 ölçekli planları çizilirse bu haritalardaki ayrıntı için aşağıdakilerden hangisi doğru olur? A) I > II > III B) III > I > II C) I = II = III D) I = II > III E) II > I > III 4.000 B) 1 / 250. 7.. izohips haritalarında iç içe çizilmiş olan eğrilerden en içte olanının yüksekliği ……………. Bütün haritalarda uzaklık ve alan haritalardaki ……………. Rize ili ve çevresini gösteren bir fiziki haritada yeşil. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. 1. Haritalardaki ayrıntı ölçeğe göre değişir. 5. Aynı saat diliminde bulunan ülkelerin saat ayarları ……………. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız.

12. Dünya’nın yörüngesi daire şeklinde olsaydı ne olurdu? 5. Dünya’nın Güneş’e yaklaşıp uzaklaşması. 15. Dönenceler ve kutup dairelerinin belirlenmesinde neler esas alınmıştır? 6. Bulunduğu yarım küre bilgilerinden hangilerine ulaşılabilir? A) I. gece ve gündüz. Dünya’nın ekseni eğik olmasaydı gece ve gündüz süreleri yıl boyunca eşit olurdu. Dünya’nın Güneş’e en yakın ve en uzak olduğu zamanlar hangileridir? Bu yaklaşma ve uzaklaşmanın sonuçları nelerdir? 4. II. Dünya’nın ekseni eğik olmasıydı hangi olaylar yaşanmazdı? 8. yönlerinde 1. Gece ve gündüzün birbirini izlemesinin nedeni Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesidir. 4. Güney Yarım Küre'de yıl içindeki en uzun gölgeler oluşur. dinamik. sıcaklık. 23 Eylül ve 21 Mart’ın başlıca özellikleri nelerdir? 9. 4. sıfır. Kuş bakışı çizilmiş olması Yukarıdaki özelliklerden hangisi ya da hangilerinin her haritada mutlaka bulunması gerekir? A) I ve II B) Yalnız III C) II ve IV D) Yalnız IV E) I ve IV 8. Kuzey Yarım Küre’de yaz yaşanırken Güney Yarım Küre’de kış yaşanmasının nedeni Dünya ekseninin yörünge düzlemine eğik olmasıdır. Bu mesafenin sabit kalabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekir? A) Dünya’nın Güneş çevresinde izlediği yol değişmelidir. Güneş ışınları hangi bölgelere dik düşer? 11. Türkiye dönence dışında yer aldığı için güneş ışınlarını yılın hiçbir gününde almaz. Ç. Gün içinde sıcaklığın değişme A. Yukarıdaki izohips haritasında eğriler 75 m’de bir verilmiştir. güney. Ekinoks nedir? Hangi günlerde gerçekleşir? 6. Mevsimlerin oluşmasının nedeni Dünya’nın kendi etrafında dönmesidir. eksen. Ekvator ile ekliptik arasında Iık açı vardır. 5. Yerel saat farklarının oluşmasının nedeni Dünya’nın Güneş etrafında dolanmasıdır. sonra ise kısalmaya başlar.B arasındaki eğim IV. K . 36° kuzey paraleli üzerinde yer alan Hatay’ın güneş ışınlarını iki kez dik alması için Ekvator ve ek¬liptik arasındaki açı en az olmalıdır. Dünya’nın Güneş’e olan uzaklığı yıl boyunca değişir. Haritadaki verilere göre I. C. 21 Aralık. Türkiye’de gündüzler sonra uzamaya. 21 Aralık ve 21 Haziran’ın başlıca özellikleri nelerdir? 10. azalır. günün hangi bölümünde kısa. Cisimlerin gölge boyları neye göre değişir? Gölgeler. Coğrafi bölge ve bölüm sınırlarını göstermesi IV. 9. A . BÖLÜM ÖLÇME VE etrafındaki dönüş hızı. kutuplara gidildikçe DEĞERLENDİRME 3. 21 Haziran’da güneş ışınları Oğlak Dönencesine dik düşer. Yeryüzünde gece ve gündüz süreleri neye göre değişmektedir? 16. 66° 33'. “21 Haziran. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. Dünya’nın geoit şeklinde dönmeseydi ve kuşakları olmasının başlıca sonuçları sapma olmaz. Eksen ile ekliptik arasında . 6. kendi ekseni etrafından yanıtlayınız. Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü sonucunda hangi olaylar meydana gelir? 3. IV D) II ve IV E) I ve III 2. 23° 27'. II ve III B) I ve II C) I. yeryüzünde etkilemez. Matematik iklim kuşakları hangileridir? Sınırları nerelerdir? 14. Ekvator ile ekliptik arasındaki açı daha büyük olsaydı neler olurdu? 12. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. Yeryüzü şekillerinin izohips yöntemiyle gösterilmesi III.II. Dünya. nelerdir? 5. 2. 21 Mart ve 23 Eylül günlerinde Dünya’nın her yerinde süresi eşittir. 7. 11. 2. . Türkiye’de cisimlerin gölgeleri hiçbir zaman yönüne düşmez. III. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız 1. Taralı bölgenin alanı III. Eksen eğikliği nedir ve ne kadardır? 7. gölge boyları olmaz. 21 Haziran ve 21 Aralık’ta hangi yöne doğru gidilirse gündüz süresi uzar? Nedenini açıklayınız. hangi bölümünde uzundur? 13. Dünya’nın kendi ekseni 3. 10. 37°. Aşağıdaki soruları nedeni dönmesidir. basınç oluşmazdı. 8. 1. Dünya’nın yörüngesi elips şeklinde olduğundan Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüş hızı değişmektedir. 7. rüzgâr. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. 3. okyanus akıntıları. Yukarıdaki izohips haritasında numaralandırılmış yerlerden hangisi yanlış tanımlanmıştır? A) I: Kapalı çukurluk B) II: Yamaç C) III: Boyun D) IV: Vadi E) V: Sırt 9. Dünya’nın merkezi ve kutup noktalarından geçtiği kabul edilen çizgiye denir. B. dik” 1.L arasındaki eğim II.

E) Kuzey Yarım Küre’de bu dönemden sonra gölgeler sürekli kısalır. B) Oğlak Dönencesi’nde yerel saatle 12. 3. tutulur. sıcaklık. III. • Dünya’nın ekseni ekliptiğe 23° 27' eğiktir.. 2. 7. C) Ekvator’daki gündüz süresi 1. Isı ile sıcaklık arasındaki fark aynıdır. D) Güney Yarım Küre’de yılın en uzun gecesi bu dönemde oluşur. Güneş ışınlarının Oğlak Dönencesine dik düştüğü gün için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Güney Kutup Noktasında yaklaşık 6 aylık gece süresinin başlangıcıdır. B) Güney Yarım Küre’deki en düşük sıcaklıklar bu dönemde yaşanır. E) Kuzey Yarım Küre’de kış başlangıcıdır. 6. I C) II. olurdu. basınç ve rüzgârlar. Dünya.00’de ve yatay yüzeylerde cisimlerin gölgesi oluşmaz. ……………… katmanında gerçekleşir. Hava durumu ve iklim III. 21 Haziran III. 21 Haziran. Haziran’da oluşur. III B) III. yanlış olanların yanına “Y” B) 21 Aralıkta kuzeye gidildikçe harfini yazınız.4°C olarak ölçülmüştür. C) Dünya’nın şekli değişmelidir. Ankara’da yatay bir yüzeye yerleştirilen bir metre boyundaki bir cismin gölge boyunun I. Güneş etrafında dolanmaktadır. Günlük sıcaklık farklarının yüksek olduğu yerler …………………. II 3. nem ve yağış. C) Kuzey Yarım Küre’de yılın en kısa gölgeleri bu dönemde oluşur. Sıcaklığın gün içinde Yukarıdaki Dünya şekli değişmesinin nedeni üzerinde gösterilen A merkezi …………………………. İklim olayları atmosferin 8. Aşağıdaki ifadelerden A) En kısa gölge boyları 21 doğru olanların yanına “D”. D) Kuzeyindeki yerlere göre gece 2. 21 Mart II. Sıcaklık arttıkça atmosfer basıncı da artmaktadır. ……………. sıcaklık azalır. Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi. Kuzey Yarım Küre’de A) Yalnız I B) Yalnız II sıcaklık değerlerinin Güney Yarım C) Yalnız III D) I ve II Küre’den yüksek olmasının E) II ve III nedenleri nelerdir? 7. Aşağıdakilerden hangisi bu olguların sonuçlarından değildir? A) Sıcaklığın yıl boyunca değişmesi B) Gölge boylarının yıl boyunca değişmesi C) Yerel saat farklarının oluşması D) Gündüz süresinin yıl boyunca değişmesi E) Güneş ışınlarının yalnızca dönenceler arasına dik düşmesi B. “çöller. nedir? D) Her iki yarım küredeki gölge 2. en uzun olanından en kısa olanına doğru sıralanmış biçimiyle aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? A) I. I D) I. Hava olaylarının uzun yıllar ortalamasına ……………… 5. A. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. I.B) Dünya’nın kendi etrafındaki dönüş yönü değişmelidir. D) Dünya’nın Güneş sistemindeki yeri değişmelidir. Dünya yıllık ortalama sıcaklık sonuçlarındandır? dağılışında. 2860 m yükseklikteki bir yerde süresi eşittir. Kızıldeniz’deki tuz oranının sıcaklığı nasıl etkiler? Baltık Denizi’ne göre fazla olması 5. II. 4. 5. D) Ekvator’da 12 saat gündüz yaşanır. Kutuplarda kalıcı karın deniz sıcaklığı kaç °C’dir? seviyesinden başlaması 4. I. . 23 Eylül ve 21 Aralık’ta yaşanan ortak bir durumdur? A) Her iki yarım küredeki gündüz süresi eşittir. denir. Karalar denizlere göre daha Küre’deki bir merkeze göre daha geç ısınır. III. E) Yaz mevsimi Güney Yarım 3. Bu yerin indirgenmiş 6. Kuzey Kutup Noktası’nda sürekli gündüz yaşandığı dönem için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Kuzey Yarım Küre’de gündüz süresi 12 saatten fazladır. değişir? E) Kutup noktalarındaki gece 3. sıcak. soğuk” 1. Orta kuşak karalarının batı ve artması doğu kıyılarında sıcaklık neden Yukarıda verilen bilgilerden farklıdır? hangileri Dünya’nın şeklinin 7.. C) Kuzeye gidildikçe gece süresi uzar. Sıcaklık enleme göre nasıl boyları aynıdır. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Havadaki nemin az olması II. 21 Aralık günlerindeki uzunluğu. İklim elemanları ……………… ……………. II E) III. Atmosfer olmasaydı gündüz çok ……………… gece çok ………………. …………… 4. iklim. E) Ay’ın Dünya çevresinde izlediği yol değişmelidir. Troposfer. uzundur. 1. Güneş’ten gelen zararlı ışınlar C) Yatay yüzeylere güneş ışınları atmosferin Troposfer tabakasında hiçbir zaman dik düşmez. gündüz süresi uzar. 4. B) Her iki yarım küredeki sıcaklık ortalamaları aynıdır. Kısa bir süre içinde yaşanan ve gündüz arasındaki zaman farkı hava koşullarına hava durumu azdır. Aşağıdakilerden hangisi 21 Mart. Kutuplara gidildikçe gece ile arasındaki fark nedir? gündüz arasındaki zaman farkının 6. II.. sıcaklık 13. Hava daha çok yerden ısındığı için yükseklere çıkıldıkça ………………… 8. için aşağıdakilerden hangisi söylenemez? C.

Ç. Orta Anadolu’da dağların C) Yıllık yağış miktarlarının güney yamaçlarındaki bitkiler. indirgenmiş sıcaklığı 19. Yeryüzündeki sıcaklık dağılışı etmenlerinden incelendiğinde genel olarak etkisinden söz edilemez? B) Yalnız II Ekvator’dan kutuplara gidildikçe A) Yalnız I C) Yalnız III D) I ve II sıcaklığın azaldığı görülür. gündüz denizden karaya doğru eser. ………………… Aşağıdakilerden hangisi bu merkezlerde en sıcak ve en soğuk ayların farklı olmasının temel nedenidir? A) Nem oranlarının B) Bitki örtülerinin 3. Kuzey Yarım Küre’de güneyden gelen okyanus akıntıları sıcaklığı artırır. 1. 1. Basınç farkı arttıkça rüzgârın şiddeti ………………… 4. Muson rüzgârlarının olduğu iki ayrı yörenin yıllık oluşmasının nedenleri nelerdir? ortalama sıcaklık grafiği 8. A) Yükseklik B) Bakı durumu I.2°C şekilleri olan bir yerin deniz C) Yükseklik D) Bakı durumu Aşağıdaki ifadelerden seviyesinden yüksekliği kaç C. Yükseklik hangilerinin 4. Dünya. Günlük rüzgârlar hangileridir? verilmiştir. Türkiye’nin herhangi bir izoterm aşağıdakilerden hangisi indirgenmiş haritasında sıcaklığın arasındaki ilişkiye örnektir? dağılışına. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Kuzeydoğu Asya D) 960 E) 820 kıyılarından daha sıcak olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Okyanus akıntıları B) Nem oranlarının farklı oluşu ÖLÇME VE C) Çevrelerindeki karaların etkisi DEĞERLENDİRME D) Güneş ışınlarının düşme açısı E) Denizlerin tuzluluk oranı A. gece karadan denize doğru eser. Gerçek sıcaklığı 14°C. Sıcaklık değiştikçe basınç ………………… 3. 7. Karasallık E) Bitki örtüsü III. kendi etrafında dönmeseydi ………………… basınç merkezi oluşmazdı. Güney Yarım D) Yer şekillerinde farklılık Küre’de sola sapmasının nedeni olmasaydı nedir? E) Bitki örtüleri olmasaydı 5. kutuplara gidildikçe düzenli bir biçimde azalmaz. D) Ekvator’a uzaklıklarının kuzey yamaçlarındakilere göre E) Yarım kürelerinin daha erken olgunlaşmaktadır. azalır. Güney Yarım Küre’de kuzeyden esen rüzgârların sıcaklığı yükseltmesi aşağıdakilerden hangisiyle sıcaklık arasındaki ilişkiye örnektir? A) Yükselti B) Karasallık C) Boylam D) Enlem E) Basınç 5. İklim olaylarının atmosferin en alt katmanı olan troposferde görülmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Alt katmanda basıncın yüksek olması B) Su buharının tamamının. Nem oranının fazla olduğu yerlerde günlük sıcaklık farkı azdır. karaların doğu kıyılarına ………………… 6. değişir. Föhn rüzgârları nasıl oluşmaktadır? B. “dinamik. Atmosferdeki gazların miktarı gidildikçe düzenli bir biçimde bugünkünün iki misli olsaydı hava azalırdı? basıncı nasıl değişirdi? A) Dünya’nın şekli değişseydi 3. Yükseklik hava basıncını nasıl Aşağıdaki durumlardan etkiler? hangisinde sıcaklık kutuplara 2. fön rüzgârları” 1. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. alizeler. Bir yamaç boyunca yükselip diğer yamaçta alçalan rüzgârlara ………………… denir. yağış bırakır. E) II ve III Aşağıdakilerden hangisi bu durumun temel nedenidir? A) Dünya’nın şekli B) Yer 9. 6. 8. gazların büyük bir kısmının burada olması C) Zararlı ışınların bu katmana gelmeden tutulması D) Bitki örtüsünün bu bölümde olması E) Yükseklere çıkıldıkça sıcaklığın azalması 2. Güney Yarım Küre’de güneyden esen rüzgârlar sıcaklığı artırır. E) Nem oranı doğru olanların yanına “D”. metredir? . Termik ve dinamik basınç B) Ekvator ile ekliptik arasındaki merkezleri nasıl oluşur? açı değişseydi 4. Basınç merkezleri arasındaki uzaklık arttıkça rüzgârın şiddeti ………………… 5. Aynı enlemler arasında yer A) 1920 B) 1400 C) alan Kuzeybatı Avrupa 1040 kıyılarının.5. ………………… 30° enlemlerinden Ekvator’a yıl boyunca eser. Sıcaklık. Bu durum sıcaklıkla 8. Enlem C) Karasallık D) Rüzgâr II. Rüzgârın hızını neler etkiler? 7. Neden oluşurlar? 9. 6. artar. 2. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. Rüzgârın yönünü neler etkiler? 6. Rüzgârların Kuzey Yarım C) Tropikal kuşak genişleseydi Küre’de sağa. değişmez. 7. Deniz meltemi. Yeryüzündeki en yüksek sıcaklıklar Yengeç Dönencesinin çevresinde yaşanır. Aşağıda aynı iklim tipinin etkili 7.

etki alanı daha dardır? A) Alizeler ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. 11. Dünya’nın kendi etrafındaki dönüş yönü değişseydi rüzgârların da sapma yönü değişirdi. Rüzgârların etki alanı. Buna göre aşağıdaki rüzgârlardan hangisinin etki alanı daha geniş. 7. Batı rüzgârları.yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. Rüzgâr. Rüzgârların esme süresi ve etki alanı. Sis olayı hangi durumlarda gerçekleşir? 4. geceleri vadiden yüksek yerlere eser. Muson rüzgârları yazın denizden. 4. kışın karadan esmesi D) Kışın sıcaklığın düşük olması E) Kışın havanın nem taşıyabilme kapasitesinin azalması 8. Muson rüzgârlarının yazın bol yağış getirirken kışın kuru esmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Buharlaşmanın kışın az oluşu B) Kışın bölgenin alçak basınç etkisine girmesi C) Musonların yazın denizden. Yatay hava hareketlerinin B) Etki alanlarının dar. Arazinin engebesi arttıkça rüzgârın şiddeti artar. Havanın neme doyması için hangi koşullar gerekir? 2. basınç farkından oluşur. nemli olması E) Yönleri üzerinde yer şekillerinin etkili olması 3. 6. estiği her yere yıl boyunca yağış bırakır. B) Deniz meltemi C) Musonlar D) Kutup rüzgârları E) Batı rüzgârları 4. C) I ve III D) II ve IV 1. Yeryüzünün en az yağış alan yerlerini belirterek buraların özelliklerini açıklayınız. Aşağıdaki özelliklerden I. esiş süresi daha uzundur? A) Lodos B) Poyraz C) Musonlar D) Deniz meltemi E) Alizeler I. basınç farkının başlıca merkezindeki hava nedenleridir. Rüzgâr oluşumunda temel E) I ve IV etmen basınç farkıdır. soruları 1. 2. Rüzgâr. Aşağıdaki rüzgârlardan hareketlerinin oklarla hangisi günlük basınç yönü gösterilmiştir. basınç merkezlerinin bulunduğu yerler arasındaki uzaklığa bağlıdır. yaz esme Haritada numaralarla gösterilen yerlerde sürekli rüzgârlardan hangileri etkilidir? Alizeler Batı Kutup ve kış III ve A) I ve II I yönleri IV II ve B) I ve II V IV III ve C) V I ve II IV III. karaların doğusuna yağış bırakır. Vadi meltemi. Bulunduğu yarım küre hangisi sadece yerel II. Dikey hava hareketlerinin nasıl olduğu rüzgârlara özgüdür? A) Basınç farklarından oluşmaları III. kara ve basınç denizin yıl ve gün içinde farklı ısınması. 9. Aşağıda musonlarının gösterilmiştir. farklarından oluşur? A) Meltemler B) Alizeler C) Batı rüzgârları D) Musonlar Bu şekle göre yöreyle ilgili aşağıdaki bilgilerinden E) Kutup rüzgârları hangilerine ulaşılabilir? 2. 7. Kutup rüzgârları. esme nasıl olduğu A) I ve II B) II ve III sürelerinin kısa olması D) I. Aşağıdaki çoktan seçmeli etmenlerden hangi ikisidir? A) I ve II B) II ve III soruları yanıtlayınız. Kutup ve batı rüzgârları 60° enlemlerinde karşılaşır. Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi IV. Buna göre aşağıdaki rüzgârlardan hangisinin esme süresi daha kısa. II ve III C) Basınç farkı arttıkça şiddetinin C) I ve III E) Yalnız I artması D) Denizden esen rüzgârların 6. Dünya’nın Yandaki şekline bağlı olarak meydana 5. Asya kıtasının en büyük kara parçası olması Musonların yaz ve kış dönemlerinde birbirinin tersi yönünde esmesinin temel nedeni yukarıdaki Ç. Cephe yağışları nasıl oluşur? 6. 1. Aşağıdaki yanıtlayınız. Orografik yağışların oluşumuna etki eden faktörler nelerdir? 8. Sıcaklık arttıkça bağıl nem nasıl değişir? 5. kışın karadan eser. Rüzgârın en fazla estiği yöne. alçak basınçtan yüksek basınca eser. Mutlak nemle bağıl nem arasında nasıl bir ilişki vardır? . basınç merkezlerinin sürekliliği ve konumuna bağlıdır. IV ve D) II I V E) II ve III I ve V IV 7. Hangi durumda havanın maksimum nemi artar? 3. Dünya ekseninin eğikliği ve Dünya’nın Güneş etrafında dolanması III. Kara ve denizlerin farklı ısınması II. hâkim rüzgâr yönü denir. 5. Rüzgâr frekans gülünden yararlanarak rüzgârın şiddeti öğrenilebilir. 8. 3. şekilde bir gelen sıcaklık farkları. 10.

taşıyabileceği nem miktarıdır. durumda yağış bırakır? D) Maksimum nem artarsa hava A) Sıcaklığı artarsa doyma noktasına yaklaşır. 1. 6. D) Sıcak bir hava karşılaşırsa E) Nem açığı artarsa kütlesiyle 6. Sıcak yerlerin nem taşıma • Maksimum nem. Kutup bölgelerinde ve yüksek dağların doruklarında sıcaklık düşük olduğu hâlde yağış çok azdır. II ve IV D) III ve V E) IV ve V 7. Yüksek basınç merkezlerinde alçalıcı hava. yüksek” 1. en az etkiler? 2. Güneydoğu Asya yıl boyunca 25’tir.B. D) Sıcak havanın nem taşıma kapasitesi yüksektir. mutlak nemin ölçülür. mutlak maksimum. alçak basınç merkezlerinde yükselici hava etkilidir. 2. orografik. sıcaklık artınca bağıl nem artar. bağıl. 1. Aşağıdaki yanıtlayınız. Subtropikal iklimin yağış özelliği nasıldır? 3. Bu hava kütlesiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi Ç. Akdeniz iklimi nerelerde etkilidir? 6. A) Havanın nem açığı 12. ………………… basınç alanları yeryüzünün en az yağış alan yerleridir. B) Sıcaklık düştükçe havanın bağıl nemi de düşer. 4. maksimum neme oranıdır. orta.8 taşıma kapasitesi artar. C) Sıcaklığı düşen nemli hava yağış bırakabilir. Yağışın oluşma koşullarından biri de sıcaklığın düşmesidir. 1 m3 havanın alabileceği en 4. 6. B) Yükselti 3. Muson ikliminde en fazla yağışın yazın düşmesinin nedeni nedir? 4. gramdır. 5. ………………… ve ………………… olmak üzere üç gruba ayrılır. Bulutlar oluştukları yüksekliğe göre ………………… . Aşağıda sıcaklık ve nemle ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Soğuk hava neme daha kolay doyar. Sıcaklık arttıkça havanın nem B) Havanın maksimum nemi 16. Aşağıdaki çoktan seçmeli yanlıştır? soruları yanıtlayınız. doyma noktasını aşınca yağışlara ……………… neden olur. Buna göre bağıl nemi % 60 C) Mutlak nem artarsa bağıl nem olan bir hava kütlesi hangi de artar. Alçalan hava kütlelerinin nem açığı oluşturmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Rüzgâr oluşturması B) Buharlaşmayı güçleştirmesi C) Havanın sıkışması D) Basıncı artırması E) Hava sıcaklığını yükseltmesi ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. Çünkü ………………… 2. Kırağı ve kırç oluşumunda • 1m3 havasında 4. Günün ilk saatlerindeki sis öğlene doğru dağılır. Ekvatoral iklimde. D) Yer şekilleri 4. havanın kapasitesi yüksektir. • Mutlak nem. Muson ikliminin doğal bitki örtüsü nedir? 5. 8. Buna göre haritada numaralı bölgelerden hangilerinde havada nem açığı oluşur? A) I ve III B) II ve IV C) I. Isınan hava yükselirken soğur. neme doyma noktasına A) Bitki örtüsü yaklaşıyorsa bağıl nem azalır. 3. Yağış miktarı higrometre ile • Bağıl nem.6 gramdır. havadaki ………………… mutlak nemin oranıdır. havadaki nem düzenli bir şekilde artar. 7. Çöl iklimi nerelerde etkilidir? 8. B) Alçalırsa E) Bu koşullarda havanın yağış C) Bir yamaç boyunca yükselirse bırakması beklenmez. bulunan bir havanın bağıl nemi % 9. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Nemin az olması B) Şiddetli rüzgârların görülmesi C) Hava kütlelerinin durgun C. sorulan 1. Alçalan hava kütlelerinde bağıl nem azalır ve hava neme doyma noktasından uzaklaşır. “sıcaklık artınca nem açığı oluşur.2 gram nem sıcaklık 0°C’un üstündedir. miktarıdır. Kutuplara gidildikçe yağış 5. yağış ve sıcaklıkta iki dönemde artış olmasının nedeni nedir? 2. Her mevsim yağış alan iklim tipleri hangileridir? B. ………………… nem. Hava. E) Havanın nem taşıma kapasitesi ile sıcaklık doğru orantılıdır. Aşağıdaki ifadelerden olması doğru olanların yanına “D”. yağış alır. 30° enlemleri yıl boyunca E) Sürekli basınç merkezleri yağış alır. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. . Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. 3. Okyanusal iklimin genel özellikleri nasıldır ve bitki örtüsü nedir? 7. konveksiyonel. sıcaklığın 0°C’un altına düşmesi gerekir. alçak. Kar yağması için ………………… 5. Çiy olayına daha çok ilkbahar C) Denize yakınlık ve yaz sabahlarında rastlanır. D) Bitki örtüsünün cılız olması yanlış olanların yanına “Y” E) Maksimum nemin artması harfini yazınız. Aşağıdakilerden hangisi fazla neme maksimum nem yeryüzündeki yağış dağılışını denir.

3. yağışlı. Çünkü yüksek yerlerde ÖLÇME VE görülür. kurak. 2. 5. aşağıdaki iklim bölgelerinden hangisinde yer almaktadır? A) Tundra B) Ekvatoral C) Akdeniz D) Okyanusal E) Muson . E) Akdeniz 8. 9. örtülerinin benzer olması 6. Kutuplar yeryüzünün en az A) Ekvatoral B) Savan l C) Okyanusal D) Ilıman karasal yağış alan bölgelerindendir. Aşağıdaki çoktan seçmeli yerleşim alanı sınırlanır. iklim 2. Aşağıdaki iklim tiplerinden B) al hangisinin etkili olduğu Küre’de görülmez. Tundra ikliminde en sıcak ayın ortalaması …………………geçmez. Yağış ve sıcaklık değerleri hangisinde ile rejimleri aynı olan iki farklı çıkıldıkça nüfus genel olarak 1. okyanusal. nem azdır” 1. E) Tundra Çöl Ekvatora 7. Çünkü ………………… 7. Ekvatoral iklimde yıl boyunca …………………yağışlar görülür. 1. Çöllerde günlük sıcaklık farkı yüksektir. …………………iklim orta kuşak karalarının batısında etkilidir. Bir bölgenin iklim tipi C) Bozkır tanımlanırken D) Savan aşağıdakilerden hangisinin E) Karışık yapraklı ormanlar belirtilmesi yeterli bir ölçüttür? 9. kışlar ılık ve ………………… 4. I. Akdeniz iklimlerin yağış rejimleri 4. Farklı yarım kürede ve farklı 4. A) Yeryüzü şekillerine B) Toprak türlerine C) İklim özelliklerinin benzerliğine D) Denize uzaklıklarına E) Boylam değerlerinin aynı olmasına 8. Paleozoikin başlıca özellikleri C) Akdeniz D) Okyanusal aynı olması beklenir? nelerdir? E) Ilıman karasal A) Bitki örtülerinin 3. ………………… subtropikal iklimin bitki örtüsüdür. Ilıman karasal düzenlidir. hangisinde verilmiştir? C) Yalnız IV D) I ve III 4.“konveksiyonel. C) Yer şekillerinin Sıkışan yer kabuğunun konuma sahip olmalarına rağmen kıvrılması ya da kırılması neye D) Basınç değerlerinin İtalya ve Orta Şili’de maki bitki bağlıdır? E) Matematik konumlarının örtüsünün yaygın olduğu 5. Ekvatoral ve okyanusal II. Karasal iklimde en fazla yağış …………………düşer. Deprem kaç şekilde gözlenmiştir. doğru olanların yanma “D”. Akdeniz ikliminde yazlar sıcak ve ………………. Makiler. Yer’in iç içe katmanlardan yörenin aşağıdaki artar? oluştuğunu nasıl anlarız? B) Ekvatoral özelliklerinden hangilerinin A) Muson 2. A. tarım yapılamaz ve orman yetişmez. Karasal iklimde yıllık sıcaklık yerlerde yıllık yağışın tümü D) Ekvatora Karasal Savan yazın düşer? l farkları fazladır. 6. bağlıdır? Yukarıda yağış ve sıcaklık grafiği verilen merkez. kızılçam ormanlarının __I__ __II__ __III__ E) II ve IV tahrip edilmesiyle ortaya A) Ekvatora Savan Muson l çıkmıştır. 2. Mezozoikte oluşan başlıca B) Yükseltilerinin kıvrım dağlar hangileridir? 7. Yer kabuğuna neden yük aşağıdakilerden hangisine biner? Açıklayınız. Bozkır iklimi yalnızca Asya’da yaşamı üzerindeki olumsuz etkisi de artar. Savan IV. Aşağıdaki soruları Aşağıdaki iklim bölgelerinden yanıtlayınız. • Batı rüzgârları • Alçak basınç • Sıcak okyanus akıntıları Yukarıdaki etmenlere göre biçimlenmiş iklim tipinin doğal bitki örtüsü aşağıdakilerden hangisidir? A) Geniş yapraklı orman B) Tundra 3. Yükseklik arttıkça iklimin insan bitki örtüsü ormandır. Aşağıda bazı iklim tiplerinin A) Yer şekilleri etkili oldukları yerler C. savan. C) Ortalama yüksekliği yanlış olanların yanma “Y” D) Sıcaklık ve yağış dağılışı E) Matematik konumu harfini yazınız. Akdeniz iklimi Güney Yarım 5. Muson III. ilkbahar. Subtropikal iklim orta kuşakta Yukarıdaki bölgelerinden hangileri en görülür. soruları yanıtlayınız. C) Akdeniz Tundra Savan 6. yükseklere 1. gerçekleşir? Nedenlerini Bu iki ülkenin doğal bitki belirtiniz. 3. Aşağıdaki ifadelerden B) Denize yakınlığı gösterilmiştir. Karasal Okyanus Çöl 5. sıcaklık düşük olduğundan DEĞERLENDİRME Ç. 10°C. Orta kuşakta çöl iklimi fazla yağışı yazın alır? Bu iklim tipleri aşağıdakilerden A) Yalnız I B) Yalnız III görülmez. Kutup altı (tundra) ikliminin 6.

C. levha sınırlarıdır. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. eski arazilerde” 1. Depremin şiddeti ölçülemez. Aşağıdakilerden hangisi epirojenik hareketlerin oluşmasına doğrudan etkide bulunmaz? A) Buzul erimesi B) Volkanik olaylar C) Kayaçların ufalanması D) Dış kuvvetlerin erozyonu E) Buzul oluşumu 4. volkanik. volkan konisi gibi şekillere daha çok ………………… rastlanır. B) Büyük ve küçük levhalar hâlindedir. C) Deprem ve volkanik olayların görüldüğü yerlerdendir. okyanus tabanlarında çoktur. ………………… zamanında ortaya çıkmıştır. rüzgâr aşındırmasından azdır. Yüksek dağlarda deniz canlılarına ait fosillere rastlanması. Yer kabuğunun geniş çaplı yükselmesi ya da çökmesinin nedenleri nelerdir? 15. maar. Krater. Taş kömürü hangi jeolojik dönemle ilgili nasıl bir bilgi vermektedir? 10. Birbirine doğru hareket eden levhalar arasındaki tortul tabakaların sıkışarak kıvrılması ya da kırılması olayına orojenez denir. E) Ortalama yükseltisi azdır. Sıcak su kaynaklarına daha çok eski arazilerde rastlanır. 12. 9. Genç araziler aynı zamanda önemli deprem alanlarıdır. Yer kabuğu tek parça hâl indedir. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. 7. . Aşağıdakilerden hangisi yer kabuğunun yapısıyla ilgili verilen doğru bir bilgidir? A) Kalınlığı karalarda az. ağırlaşan karanın çökmesine epirojenez denir. taşınan bölgede yer kabuğunun hafiflemesine neden olur. kıvrılma. Buna göre aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Yer’in iç kısımları yüksek sıcaklıkta olduğu için yer kabuğu hareketlidir. 4. C) Levhaların birbirine yaklaştığı yerlerdeki yer kabuğu yükselir. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. neozoikte. Yerin iç kısmının yüksek sıcaklıkta olması. orojenez. Buna göre orojenik hareketlerin devam ettiği bir yer için aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir? A) Eski kara kütlesidir. o dönemde meydana gelen önemli olaylarla tanımlanır. levhaların çarpıştığı ve birbirinden ayrıldığı yerlerde daha çok rastlanır. petrol ve tuz yataklarının oluşumu C)Taş kömürü yataklarının oluşumu D) Şiddetli volkanizma E) Atlas ve Hint okyanuslarının belirginleşmesi 5. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. İnsanlar. 1. Ç. 2. Dağlık alanlarda deprem görülmez. Sığ. Levha tektoniği teorisi nedir? Açıklayınız. 5. alçalmaktadır. Yer’in iç kısımları tamamen soğumuş olsaydı ………………… 2. epirojenik. C) Mantodaki hareketlere bağlı olarak parçaların yerleri sabittir. Aktif fay alanları deprem olma olasılığı fazla olan yerlerdir.Aktif volkanlara daha çok Büyük Okyanus kıyılarında rastlanır. 13. 6. mezozoikte. İç kuvvetlerin oluşmasının nedeni ………………… 4. 9. İlk insanlar birinci jeolojik zamanda ortaya çıktı. B) Akarsu aşındırması. Jeolojik dönemlerle ilgili bilgiler nasıl elde edilmektedir? 12. B) Sıcak su kaynaklarına. volkanizma ve deprem gibi iç güçleri oluşturur. Hafifleyen karanın yükselmesi. orojenik. epirojenez. kırılma. Yer kabuğu çeşitli büyüklükteki levhalardan oluşur. Aşağıdaki oluşumlardan hangisi iç güçlerle ilgili değildir? A) Yer kabuğundaki kırılmalar B) Sıradağların oluşumu C) Kıta yükselmesi D) Krater oluşması E) Yer altı mağarası oluşması 2. 8. D) İç güçler yalnızca karalarda etkilidir. Jeolojik dönemler. Eskiden buzul altında olan yerler buzullar eridiğinden hafifledi ve bu yerler günümüzde ………………… 8. Mezozoik jeolojik dönemlerin en önemli olaylarını belirtiniz. Alp-Himalaya dağları ………………… hareketler sonucu oluşmuştur. Aşağıdakilerden hangisi Nezozoik Dönemin özelliklerindendir? A) Yer kabuğunun kıtalara bölünmesi B) Linyit. Yer kabuğunu oluşturan levhaların birbirine yaklaşması hangi olaylara neden olur? B. “iç kuvvetler oluşmazdı. orta derinlikte ve derin depremlerden hangisinin yıkıcı etkisi daha fazladır? 9. 11. Yanlardan sıkışan tortul tabakalar esnek bir yapıdaysa ………………… gerçekleşir. 5. 3. İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Ege Denizi ………………… oluşmuştur. yer kürenin iç kısımlarının yüksek sıcaklıkta olmasıdır. Yer kabuğunun içindeki kızgın maddeler nereden yeryüzüne çıkar? 8. 11. yükselmektedir. 7. eski arazilerdir. Yükü artan yer kabuğu mantoya daha çok batar. deniz tabanında olduğunu kanıtlar. 1. Yer kabuğu iç içe üç katmandan oluşmuştur. bu yerlerin eskiden ………………… 3. 10. kaldera. dış kuvvetler oluşmazdı.7. Volkanik olaylar daha çok hangi bölgelerde görülmektedir? Neden? 14. 10. 6. Dış güçlerin ufalanmış materyalleri taşıması. E) Yeryüzü sürekli hareket ve değişim hâlindedir. Bu levhaların çarpıştığı yerlerde sıradağlar ve depremler meydana gelir. D) Okyanusların ortasıdır. deniz seviyesinin yükseldiğini kanıtlar. Dünya haritası eskiden beri hiç değişmedi. Güneş’ten gelen enerjidir. Yeryüzünde depremlerin en çok görüldüğü yerler ………………… 6. Levhaların birbirinden koptuğu yerlerde ise volkanik olaylar fazladır. 3.

1. sirk ve takke ze döküldüğü yerde buzulları nedir? Açıklayınız. C) Orta kuşaktadır. haliç oluşur. elverişli. aşağıdaki yer şekillerinden hangilerinin oluşumunda temel rolü oynar? A) Lagün . Üstte geçirimli.Kıyı sekisi 3. sözcük gruplarını kullanarak C) Kıyıda güçlü akıntılar cümlelerdeki noktalı alanları yoktur. 3.Tombolo B) Falez . Aşağıda deprem bakımından 2 rüzgâr biriktirmesiyle oluşan tehlikeli alanlar gösterilmiştir. aşındırma. 2. Büklümler oluşturan bir akarsu için aşağı. olması akarsu ve akarsuyun 9. 6. değil” E) Kapladığı alan hiç değişmedi.Kıyı oku C) Haliç . Gelgit olayı Ay ve Güneş’in 3. 2. 4. 6. şekillerindendir. 11. A. D) Akarsuyun yatak eğimi “Son evresinde. örtü. altta geçirimsiz tabakaların bulunması IV. Falez nedir? Falezlere Bu bölge için aşağıdakilerden nerelerde rastlanır? hangisi söy¬lenemez? 12. 3 karstik şekillerin en küçüğüdür. alanlarıdır. lapya. ria. 5. Heyelan olayına daha çok 2. Tabakaların eğim doğrultusunda uzanması A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız IV D) I ve II E) III ve IV 4. Kayaçların daha çok fiziksel (mekanik) yolla ufalandığı yerler için aşağıdakilerden hangi¬si söylenebilir? A) Her mevsim yağış alır. Dev kazanına nerelerde çekim gücünden kaynaklanır. elverişli hâldeydi. . biriktirme. düzlükler geniş alanlar kaplar. aşındırmasıyla oluşur. Karstik biriktirme şekillerinin soruları yanıtlayınız. mantarkaya. Hörgüç kaya buzul şekillerindendir. Dolin. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME 6. başlıcaları hangileridir? 1. 6. D) Sıcaklık farkları fazladır. oluşur? 11. Kıyıya paralel uzanan dağların çökmesiyle kıyıları oluşur. Gelgitin çok olduğu 5. Bir akarsuda büklümlerin çok karlara toktağan kar denir. Irmak adalarına eğimin A) Fay hatları çoktur.Dalmaçya E) Fiyort . Yandaki şekilde 8. Yardang. rüzgâr biriktirme yanıtlayınız. Eğimin fazla olması il. Peri bacaları akarsu biriktirme C) Levhaların uzaklaşma şekilleridir. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanma “D”. B) Kıyıda gelgit genliği B. oluşan Çarşamba 10. kuşakta rastlanır. Bazı yer şekillerinin oluşumu gelgit genliğinin az ya da çok olmasına bağlıdır Gelgit genliği. Aşağıdaki sözcük ve fazladır. Mendereslerin oluştuğu D) Yakın zamanda oluştuğu için yerlerde akarsuların boyu uzar. Mantarkaya nasıl oluşur? Yeşilırmak’ın deni9. B) Bitki örtüsü gürdür. Vadi. hilal biçimindeki kumullardır. 7. Toprağın kuru ve taneli olması III.D) İlk oluştuğu zaman parçalı bir dalmaçya. ilk evresinde. Toprak kütlesinin. barkan. hangi bilgileri verir? 10. kayaçların çözünmesiyle oluşan çanaklardır. 4. B) Eski kıta alanlarıdır. Polyelerin bir kısmı tarıma C. Kırgıbayırın geniş bir yer kıyılardaki akarsu ağızlarında kapladığı arazileri yerleşme. Yer şekillerini biçimlendiren başlıca dış güçler rüzgâr. Aşağıdaki soruları 7. yargılardan hangisine varılabilir? 1. Falezlere daha çok delta aktığı bölgenin yapısıyla ilgili ovalarında rastlanır. Yıl boyunca erimeyen 1. Aşağıdaki yer şekillerinden hangisini akar¬sular oluşturmuştur? A) Hörgüç kaya B) Mantarkaya C) Asılı vadi D) Peneplen E) Moren 5.Delta D) Ria . bazen de tabakaların eğim doğrultusunda aniden kaymasına heyelan de¬nir. azalmıştır. ulaşım ve tarım bakımından 14. hangi koşullar gerekir? 13. Boyuna kıyılarda girinti ve 4. Delta ovasının oluşması için çıkıntı fazladır. dol E) Akarsuyun akış hızı in. Karstik arazilere nerelerde rastlanır? Ç. E) Deniz kıyısındadır. Aşağıdakilerden hangisi heyelanların sık görüldüğü yerlerin özelliklerinden değildir? I. Birikinti konisi nerelerde kurak yerlerde rastlanır. yanlış olanların yanına “Y” Bu yerlerle ilgili aşağıdaki harfini yazınız. 5. Aşağıdakilerden hangisinde bir yer şekli o şekli oluşturan dış güçle birlikte verilme¬miştir? A) Vadi Akarsu ve Buzullar B) Sirk gölü Buzullar C) Falez Dalgalar D) Barkan Rüzgârlar E) Traverten Rüzgârlar 7. 8. Ria kıyı tipine yalnızca sıcak değerlendiriniz.dakilerden hangisi kesin olarak söylenebi¬lir? A) Akımı yüksektir. azaldığı yerlerde rastlanır. azalmıştır. Skyer ve fiyort kıyı tiplerine A) Akarsu bol miktarda nerelerde rastlanır? alüvyon taşımıştır. rastlanır? 12. tamamlayınız. buzu! ve sulardır. Akarsuyun denge profiline aşındırmanın rastlanır. Lagün ve tombolo nedir? Deltası gösterilmişNasıl oluşur? tir. Aşağıdaki çoktan seçmeli 7. Birikinti konisi akarsu E) İklim koşulları benzerdir. Dolinlerin birleşmesiyle uvalalar oluşur.

Ekvatoral iklim bölgesi IV. ( ) 8. 3. ( ) 173 Ç. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. Köy altı yerleşmelerindeki başlıca ekonomik etkinlikler nelerdir? 6.ki ilk yerleşmelerin bulunduğu alanlardan¬dır? A) Yalnız I C) Yalnız II E) III ve IV B) I ve II D) II ve IV I. toplu. 8. ( ) 6. 1. Çizgisel yerleşmelere daha çok nerelerde rastlanır? 7. Buna göre aşağıdaki alanların hangisinde yerleşmeler. Nil ve Mezopotamya ilk yerleşik hayatın görüldüğü yerlerdendir. ( ) 3. Alüvyal ovalar IV. ( ) 7. Meskenlerde kullanılan malzemeyi ve evlerin araziye dağılış biçimini nüfus coğrafyası inceler. 1. Bazı toplu yerleşmeler ise daire şeklindedir. Kıyıların özellikleri göz önüne alınırsa aşağı¬daki kıyı tiplerinden hangisinde doğal li¬manların en az olması beklenir? A) Boyuna kıyı B) Dalmaçya tipi kıyı C) Enine kıyı D) Fiyort tipi kıyı E) Ria tipi kıyı Karadeniz Terme 162 Bazı yerleşim birimleri akarsu boyunca kurulmuştur. aşırı sıcak ve yağışlar nedeniy¬le genelde 2000 metrenin üzerindeki alanlar¬da toplanmıştır? A) Kuzey Amerika’da B) Ekvator çevresinde C) Asya’nın iç kesimlerinde D) Avustralya’da E) Kutuplar çevresinde I. Engebeli arazilerde daha çok dairesel yerleşmeler oluşmuştur. Orta Asya Yukarıda verilen coğrafi alanlardan hangile¬ri yerleşmeye elverişli değildir? A) Yalnız II B) I ve II C) Yalnız III D) II ve III E) II ve IV I. cami. Bir yörede dağınık yerleşmenin yaygın ol-masında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur? A) Yer şekillerinin engebeli olması B) Tarım alanlarının dar olması C) Doğal nüfus artış hızının fazla olması D) Tarım alanlarının birbirinden uzak olması E) Su kaynaklarının yeterli olması 2. Çöl bölgeleri III. ( ) 2.15. Su kaynaklarının az olduğu yerlerde yerleşmeler genelde yerleşme şeklindedir. Indus. ( ) 5. Tropik çöller III. Yerleşim birimlerinin toplu ya da dağınık olmasında en önemli faktörler nelerdir? 3. tarım. Nüfusu 5000 ile 10. ( ) 4. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A.Fotoğraf). E) Delta oluşturmaktadır. Dağlık alanlar II. C) Akış hızı fazladır D) Rejimi düzensizdir. Tundra iklim bölgesi Yukarıdaki yerlerden hangileri yeryüzünde. Çöller. 2. Akarsu boyları II. hayvancılık ve madencilik gibi etkinlikleri beşerî sistemlerin bölümü inceler. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Yüksek platolar III. “azdır. yarı ku¬rak ve soğuk alanları genelde yerleşmeye elve¬rişli değildir. Akarsu boyları Yukarıdaki yerlerden hangi ikisi yerleşmeye elverişli alanlardandır? A) İve II B) II ve IV C) İve IV D) II ve III E) III ve V Yukarıdaki haritada numaralarla gösterilen yerlerden hangileri yerleşmeye en az elve-rişlidir? A) İve II B) İve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV Yeryüzünün çok sıcak. Muson Asyası II. Yerleşim birimlerinin kırsal ya da kentsel olarak ayrımında hangi ölçütler kullanılmaktadır? 4. Batı Avrupa IV. çeşme gibi yapıların çevresinde dairesel şekilde kurulmuştur.Fotoğraf). Bu yerleşme şekli genellikle düz bir arazide veya ovalar da görülür (6. 5. Orman alanlarındaki meskenlerin yapımında daha çok kullanılır. yağışlı. kurak. ekonomik” 1. Yerleşmeyi sınırlandıran koşullar nelerdir? B. akarsu boyunca büyüdüğü için yerleşim biriminin uzanış doğrultusu akarsuyun uzanış yönüne paraleldir. Meskenlerde kullanılan malzeme seçiminde neler etkili olmaktadır? 2.000 arasında olan yerleşim birimlerine köy denir. ahşap. kerpiç. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”.16. Tarım. C. İlk yerleşmeler uygun yerlerde gelişmiştir. yerleşmeyi sınırlandırmaz. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Kerpiç yapılara daha çok kurak ve yarı kurak bölgelerde rastlanır. sanayi şehri. 1. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız.B) Yatak eğimi azdır. Alüvyal ovalar IV. Meskenler genelde merkezde bulunan bir meydan veya köylerde okul. Daha çok dar vadilerde görülen bu tür yerleşim birimleri çizgisel yerleşmeler olarak da adlandırılır (6. İlk yerleşmelerin kurulduğu yerlerin başlıca özellikleri nelerdir? 5. Karstik yöreler V. Dağlık alanlar Yukarıdaki yerlerden hangileri ilk yerleşim birimlerinin kurulduğu alanlardandır? A) İve II B) II ve III C) III ve IV D) I ve III E) II ve IV . I. Ganj. yerleşmeye eiverişle olmayan alanlardır. 4. Fabrikaların çok olduğu şehirlere denir. Yerleşim birimi. Enlem. Muson Asyası II. Yüksek enlemler III. Yerleşmelerde kullanılan malzemenin jeolojik yapıyla ilgisi yoktur.

Doğal koşullara göre bölgelerin belirlenmesinde göz önünde bulundurulan koşullar 3 dikkate alınarak belirlenen bölge sınırları kısa süre içinde değişmez. ( ) 2. 1. Yaşadığım yer ulaşım bakımından gelişmiştir. Ankara çevresinde daha çok tahıl tarımı yapıl-maktadır. 4.Aşağıdakilerden hangisi beşerî coğrafyanın inceleme alanlarından değildir? A) Nüfus B) Yerleşme C) Tarım D) İklim E) Turizm I. Ankara çevresinde turunçgil ve zeytin yetiştiril¬mez. 1. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. 2. ( ) 184 Ç. yanlış . yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. Konut tipleri Yukarıdakilerden hangileri. ( ) 6. B. su kaynakları. ( ) 4. Nüfus II. Yaşadığınız yerin nüfusunu Ankara’nın nüfusuyla karşılaştırınız. 1. 4. Yaşadığım yerin bitki örtüsü Bu bitki örtüsü Ankara’daki bitki örtüsüyle göstermektedir. Kapladığı alan III. Hangi bölgelerin sınırları ile idari sınırlar çakışır? Açıklayınız. B) En fazla yağış ilkbaharda düşer. Yaşadığınız yerde hangi iklim türü etkilidir? Bu iklimin özelliklerini Ankara’nın iklim özellikleriyle kar-şılaştırınız. C) Kışın don olayı görülür. Yaşadığım yerde yağışın en çok düştüğü mevsim 3. 1. 3. E) Yağış rejimi düzensizdir. Yaşadığım yer Türkiye’nin seyrek nüfuslu alanlarındadır. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Yaşadığınız yerdeki başlıca turizm varlıklarını listeleyiniz. ( ) 3. 5. 4. Ekonomik etkinlik IV. Soğuk iklim bölgesinde toprakları bulunan ülkelere üç örnek veriniz. Ankara madencilik bölgesidir. 1. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Bölge sınırları zamanla 2. ve özellikler göz önünde bulundurulur. 6. Aşağıda Ankara ilinin yağış ve sıcaklık grafiği Bu grafiğe göre aşağıdaki yargılardan han¬gisine varılamaz? A) Yıllık yağış miktarı 200 mm’den fazladır. yer altı kaynakları bakımından zengindir. ekonomik etkinlikler. Aşağıda verilen cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Ankara çevresinde bozkırlar arasında yer yer ağaçlara rastlanması aşağıdakilerden hangisini kanıtlar? A) Karadeniz ikliminin etkisinde kaldığını B) Eskiden ormanların daha geniş yer kapladı¬ğını C) Bozkırların her yerde bulunduğunu D) Türkiye genelinde iklimin değiştiğini E) Türkiye’nin yüksekliğinin arttığını 5. Bu durum aşağıdaki illerden hangisinin çev-resinde de yaşanır? A) Kayseri B) Mersin C) Antalya D) İzmir E) Muğla 7. C. Yaşadığım yerde gelişen başlıca sanayi kolları C. E) Yıllık sıcaklık farkı kıyılara göre yüksektir. Ankara’daki başlıca turistik yerler 6. B) Yazlar sıcak ve kuraktır. “değişir. 3. nüfus. iklim. D) Her mevsim yağış görülür. B. kirve kent yerle¬şim birimlerinin birbirinden ayırt edilmesi¬nin ölçütlerinden değildir? A) İve II B) İve III C) II ve III D) İve IV E) II ve IV 174 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. D) Yıllık sıcaklık farkı 20°C’tan fazladır. ( ) 7. 2. Ankara çevresinde yapılan aşağıdaki hay-vancılık türlerinden hangisinin Türkiye’de daha sınırlı alanlarda olması beklenir? A) Arıcılık B) Kümes hayvancılığı C) Koyun besiciliği D) Tiftik keçisi besiciliği E) Kıl keçisi besiciliği 185 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. Yaşadığım yerin çevresindeki başlıca iller 2. Yaşadığım yer su kaynakları bakımından zengindir. Coğrafi bölgelerin sınırları neye göre belirlenir? Açıklayınız. Bölgeler belirlenirken doğal. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. Aşağıdaki yörelerden hangisinde buna ben¬zer bir durum gözlenir? A) Doğu Karadeniz kıyıları B) Antalya kıyıları C) İzmir çevresi D) Adana kıyıları E) Konya çevresi 4. 3. Yaşadığınız yerin coğrafi konumunu defterinize yazınız. doğal koşullar. Aşağıdakilerden hangisi Ankara’nın iklim özelliklerinden değildir? A) Yazlar kuraktır. Yaşadığım yer. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Ankara bir ovada kurulmuştur. yer şekilleri. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanma “D”. Aşağıdakilerden hangisi hem Ankara’da hem de Türkiye’nin her yerinde görülebilen yer şekillerindendir? A) Akarsu vadisi B) Buzul vadisi C) Kumul D) Dolin E) M ören 2. beşerî koşullar” 1. ( ) 5. Yaşadığım yerde en çok yetiştirilen tarım ürünleri 5. Çevrenizde başlıca hangi yer şekillerinin bulunduğunu gözlemleyerek defterinize yazınız. C) Yağışlar yıl boyunca yağmur şeklindedir. Yaşadığım yerde nüfus artışı fazladır.

Bir uçağın 140 dB’lik bir gürültü kirliliğine yol açtığı düşünülürse bu tehlike korkutucu boyutlarda olabilir. komşu¬lar %3. 35-65 dB (desibel) arası gürültüler psikolojik rahatsızlıklara. Nükleer kirlenmenin etkisi gelecek kuşaklara da taşınmaktadır. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları yanıtlayınız. Basından (2) Tartışma Doğaya zarar vermeden doğadan yararlanmak mümkün müdür? Nasıl? Tartışınız.5 ve diğerleri %4. dikkat. 1. farklı özellikler gösterir. 5. C. İnsanlar doğanın hangi öğelerini kirletmektedir? 4. radyoaktif madde¬ler havada asılı kalır” 1. ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME A. Ç. Toprağın kirlenmesi canlıları nasıl etkiler? Açıklayınız. 2. İnsanlar yaşamlarını sürdürebilmek için doğaya zarar vermek zorundadırlar. Bitki ve hayvanların kirlenen ortamdan zarar görmeleri insanları da etkiler.Petrol bölgeleri D) Sanayi bölgeleri . I 65-90 dB arası gürültüler huzur bozukluklarına. kaybı ve fiziksel bozukluklara yol açmaktadır. İnsan kendi yaşam ortamını yok etmektedir. Bazı bölge sınırları kısa sürede değişmez. III. birden fazla özellikteki bölge içinde yer alabilir. do¬ğal bölgeler arasında yer alır. 3. 4. Aşağıdaki soruları yanıtlayınız. İnsanın doğaya olumsuz etkilerine bir örnek veriniz. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların yanına “D”. Aşağıdaki sözcük ve sözcük gruplarını kullanarak cümlelerdeki noktalı alanları tamamlayınız. Coğrafi bölgeler belirlenirken yalnızca doğal koşullar göz önünde bulundurulur. doğayı kirleterek.Bağımsız ülkeler B) Yağışlı bölgeler Yüksekliği az olan bölgeler C) Kurak bölgeler . Yeryüzünü bir bütün olarak incelediğimizde ba¬zı özellikler yönünden benzer alanlar olduğu görülmektedir.olanların yanma “Y” harfini yazınız. ( ) 3. IV. “insanlar bitki ve hayvanlarla beslenirler. işitme kaybı. beşerî bölgelerdir. Çünkü 2. Doğaya verilen zarar Sanayi Devrimi’nden sonra azalmıştır. B) Bütün bölgelerin sınırları kesindir ve değiş¬mez. ( ) 202 . 3. yanlış olanların yanına “Y” harfini yazınız. B. I. II. 2. 195 Ses Kirliliği 1990 yılında İstanbul’da yapılan bir araştırmada gürültü kirliliğine neden olan faktörler ve oranları şu şe¬kilde sıralanmıştır: sokak %50. 1. açık hava %2. C) Bir alan.Nüfusu seyrek olan bölgeler E) Tarım bölgeleri Yüksekliği fazla olan bölge¬ler Aşağıdakilerden hangisi yeryüzünün doğal ve beşerî olarak bölgelere ayrılmasıyla ilgili verilmiş yanlış bir bilgidir? A) Ekonomik etkinliklerle ilgili bölgeler.5. 90-120 dB arası gürültüler organ ve kulak rahatsızlıklarına neden olmaktadır. Doğadaki hangi unsurlar olmazsa yaşamımızı sürdüremeyiz? Açıklayınız. sanayi %6. ağır işitme bozuklukları. ruhsal bozukluklar. Yukarıda verilen yeryüzünün doğal ve beşerî bölgeleriyle ilgili bilgilerden hangileri yanlıştır? A) İve II B) II ve III C) III ve IV D) I ve III E) II ve IV ( ) ( ) ( ) ( ) Aşağıdakilerden hangisinde idari sınırları ve bölge sınırları çakışık olan bölgeler bir ara¬da verilmiştir? A) Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler . Bütün bölge sınırları aynı ölçütlere göre belirlenir. Aşağıdakilerden hangisi bölgeleri birbirin¬den ayıran doğal etmenlerden değildir? A) Yer şekilleri B) İklim koşulları C) Bitki örtüsü D) Su kaynakları E) Nüfus ve yerleşme 2. Bir bölgenin her yerinde doğal ve beşerî özellikler aynıdır. Yeryüzünde yalnızca beş bölge belirlenebilir. İlk insanlar doğal çevreyi korumak için daha çok önlem almışlardır. Bir ülke birden fazla bölgede bulunabilir. tren ve tramvay %18. İnsanların doğaya verdiği zararlar azaltılabilir. 1. doğadan yararlanarak. ( ) 2. Gürültünün aşırı boyutlara ulaşması. D) Yer şekilleri bakımından benzer alanlar. 1. bitki ve hayvanlar bulaşıcı hastalıklar yayarlar. İdari bölgelerden bazılarının sınırları siyasi bölgelerin sınırlarıyla çakışır. E) Doğal ve beşerî bölgeler. ( ) 4. çevredeki inşaatlar %3. Besinlerimizin ana kaynağı nedir? Belirtiniz. uçak %13. Bazı bölgelerin sınırları değişir. radyoaktif maddeler genetik hastalıklara neden olur. Bu benzer özellikleri doğal ve beşerî olmak üzere iki ana grupta toplayabiliriz. Çünkü 3.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful